– Tregim nga Ramiz GJINI
Ata të dy po flisnin me telefon.
– Të thashë, Pablo, që tani nuk kam. Po të kisha do të t’i jepja, por nuk kam. Më vonë…
– Ç’do të thotë kjo “më vonë”, Santino?! S’të pata dhënë njëqind dollar, por të pata dhënë njëqindmijë! Duhet të m’i kishe kthyer në janar, bashkë me përqindjen e kamatës; tani jemi në qershor! U bënë gjashtë muaj që s’je bërë i gjallë!
– E di, – tha burri që thirrej Santino. – Por nuk kam. – Nuk më eci biznesi dhe u rrënova. Njëherë u rrënova në Brooklyn, tani në Monticello. Edhe makineritë e prodhimit dhe paketimit të salcave, që pata sjellë nga Kina, mi konfiskoi banka për borxhin që i kisha.
– Tani, po mi thua këto, Santino?! – pyeti i skandalizuar Pablo Herrera. – Mi thua tani, pasi më ke gënjyer për kaq shumë kohë?!
– Sepse deri më tani, kisha një farë shprese, prandaj, – ia pat tjetri. – Kurse tani, nuk di ç’të bëj…
– Nuk di ç’të bësh?! – bëri çudi teksa përmbante mllefin Pablo Herrera. – Ta them unë: do lëshë peng objektin, që bleve për biznes në Monticello.
– Ma morën edhe objektin, – tha ai. – Ma morën, sepse nuk shlyeva dot këstet e radhës. Jam rrënuar me të gjitha.
– Santino Sançes! – piskati fort Pablo Herrera.
Kjo thirrje, më tepër se kërcënim, qe një britëm dëshpërimi dhe urrejtje; por një britëm, që u mbyt si jehu i një sëpate kur godasim fort një trung të kalbur.
Ato çaste, atij iu shpif në emtesë gërvima vajtuese e çikrikut të pusit të oborrit të shtëpisë, në fshatin e tij në Meksikë, kur nxirrte nga thellësia e pusit kovën e ndryshkur të mbushur me ujë. Dhe ndjeu, se si nisi t’i ngjitej drejt grykës e njëjta kovë, si të qe edhe vetë një pus. Por, ajo kovë, që asokohe mbushej me ujë për të vaditur lulet e oborrit, tashmë qe mbushur dingas me urrejtje. Qe mbushur me helm e vrer për ta derdhur mbi kryet e Santino Sançes. Mbi kryet e atij, që e kishte mashtruar.
– Ti kujton se kjo histori do të mbyllet kështu?! – pyeti ai pasi e kish marrë disi veten.
– Po ç’të bëj, Pablo?! – mërmëriti tjetri me një zë gjynahqari. – Më ranë në kokë të gjitha të këqiat, besomë. Edhe ime shoqe, Romina, më braktisi. Më braktisi bashkë me fëmijët! As familje s’kam më. Kam fashitur me të gjitha!
I bindur, që tashmë i kish humbur ato parà, Pablo Herrera u ligështua aq shumë, sa i ra telefoni nga dora.
– Ah, ti, bir bushtre! – klithi ai. Dhe e goditi aq fort tryezën me grusht, sa ora e vendosur në murin përball, u shkëput nga gozhda ku qe fiksuar dhe ra e u rrokullis me rropamë në dysheme.
– Do të të vras, mor’ qelbësirë! – i erdhi në vesh një zë, që s’ishte i tij. Qe një zë i huaj, që erdh’ e u shkith si një hekur i skuqur kur e zhysin në ujë.
Ai hodhi vështrimin e përhumbur për të parë, kush tjetër donte ta vriste Santino Sançes, po frymë njeriu nuk kishte aty rrotull. Cili kishte folur?! I kujt qe ai zë?!
Vështrimi i tij, u ndal në tavllën e duhanit, ku kishin filluar të përpëliteshin e spërdridheshin katër-pesë krimba druri të kalbur, – duqet e cigareve të tymosura.
– Po, po! – dëgjoi sërish Pablo Herrera. – Sepse ti, Santino, nuk je tjetër, përveçse një krimb. Një krimb i neveritshëm, që do të të bëj copa-copa!
Ishte zëri i vet!
Atëherë, u ngrit.
Me dorën që i dridhej, hapi kasafortën dhe nxorri prej aty një armë; një beretë 9M, e mbushur, gati për zjarr. E futi në brez gjithë nervozizëm, veshi xhaketën dhe u nis të dilte me mendjen dumā.
Sapo kishte shkelur në shqimth të derës, u kujtua për paketën e cigareve, që kish lënë në tryezë. U kthye apet dhe e mori bashkë me çakmakun. Kishte hequr prej saj vetëm një cigare. Një cigare të vetme.
Kur doli jashtë nga zyra, ai dëgjoi të binte këmbana e kishës së shenjtit Domenik.
Ishte ora fiks dymbëdhjetë e mesditës dhe dielli përvëlonte si saç. Asnjë makinë nuk lëvizte në rrugë, sepse ai segment, qe bllokuar nga policia për një ceremoni mortore. Tutje, matanë kryqëzimit, ai shquajti kortezhin e njerëzve të veshur me të zeza, që po afroheshin teksa shoqëronin të vdekurin për në kishë. Dy fëmijë, luanin në rrugë duke gjuajtur njëri-tjetrin me pistoleta plastike, – lodra të mbushura me ujë.
Pablo Herrera, i njihte vogëlushët, por nuk u buzëqeshi, siç bënte ngaherë.
– Largohuni nga rruga! – u tha teksa bënte nje lëvizje nervoze me dorë, athua se po përzinte pulat. – Po vjen kortezhi.
Ndezi një cigare dhe u fut në makinë.
Për të mbërritur në Monticello ku gjendej “qelbësira” Santino Sançes, atij i duhej te udhëtonte njëqindë e pesëdhjetē e shtatë kilometra!
I hodhi një sy amperit të benzinës dhe u kujtua, që e kishte mbushur serboratorin një ditë më parë.
Dhe u nis.
Rrugës, para se të futej në autostradë, ai i kaloi kryqëzimet më tepër në dritë të kuqe, pa e hequr cigaren nga goja, e me tymin që i sillej vërdallë, jashtë dhe brenda kokës.
Dy herë rresht, për pak u përplas; një herë më një kamjon të madh plehërash; herë tjetër me një autoambulancë.
Pas një orë e gjysëm udhëtim, ai mbërriti në Arden.
Përgjatë gjithë kësaj rruge, nuk reshti së thithuri tym cigaresh, që i ndizte njërën pas tjetrës, duqet e të cilave, i pështynte gjithë nervozizëm jashtë xhamit të hapur të derës.
Kur zgjati dorën dhe mori paketën të ndizte cigaren e radhës, ai vuri ré, që paketa, tashmë, ishte boshatisur.
Kishte edhe shumë rrugë për të bërë, për të mbërritur në Monticello, por i duhej medeomos të tymoste, ndaj doli nga autostrada dhe u fut në Main Street.
Asaj rruge gjeti një dyqan; ndaloi dhe hyri të blinte një paketë.
– Urdhëroni, bos! – e ftoi shitësi sapo e pa.
Qe një indian i dobët si skelet ky shitësi; me çallmë e dhëmbë të mëdhenj e të palarë si dhëmbë kali të vjetër; me zërin e hollë si një pingërrimë; aq i dobët, sa më mirë të themi, që në vend të tij, Pablo Herrera, kishte përballë një palë rroba të varura në gozhdë.
I erdhi për të vjellë me atë falsitetin e tij prej tregtari llafazan e të bezdisshëm; me zërin e hollë dhe me paraqitjen e pështirë, gjithashtu.
– Më jep katër “malboro”, – tha Pablo Herrera, vramuz në fytyrë, ndërsa i hidhte tjetrit një vështrim aspak miqësor.
Pagoi, mori paketat e cigareve, dhe teksa dilte, dëgjoi apet zërin e hollë si pingërimë, tashmë të trembur, të rrobave të varura në gozhdë:
– Të vaftë mbarë, bos!
Pablo Herrera, memzi e përmbajti tundimin për t’u kthyer e për t’i dhënë një grusht turinjve.
Si hypi në makinë, nxorri e ndezi një herë cigaren; pastaj u nis. Por në vetëm, pothuaj, njëzetë metra udhë, atij ju desh të ndalonte përball të kuqes së semaforit.
Befas, ato çaste u dëgjuan dy krisma arme njëra pas tjetrës! Fill pas krismave, pasoi një ulurimë gruaje e trembur për vdekje; pastaj një zë burri, që i thoshte gruas të binte e të shtrihej barkas në tokë, për të evituar sa të qe e mundur, rrezikun e ndonjë plumbi qorr!
– Po vriten! Po vriten! Telefononi policinë! – i erdhi në vesh një tjetër zë alarmant.
Ndërkohë, u ndez drita jeshile e semaforit, dhe Pablo Herrera bëri të nisej; por ju desh të frenonte në çast, sepse krejt papritur, në rrugë para tij, mbiu një i panjohur i frikësuar për vdekje, që hapi krahët dhe piskati:
– Ju lutem, më ndihmoni! Po më vrasin!
Pablo Herrera, shtypi në çast butonin e ç’kyçjes së derës dhe i bëri shenjë me dorë të hynte shpejt në makinë.
Sa hap e mbyll sytë, tjetri u gjend brenda makinës, ku u gërmuq, u trus e u bë sa një grusht poshtë sediljes. Dhe pam, pam, pam, u dëgjuan edhe tre krisma të tjera arme!
Një plumb shpoi xhamin e derës anësore dhe vajti e u ngul në tehin e shpinores së sediljes së pasme.
Pablo Herrera i dha gaz makinës; dhe brenda dy sekontave, ata hynë në kryqëzim, kthyen majtas, përshkuan me shpejtësi një segment të vogël rruge; pastaj djathtas në rrugën anësore dhe u gjendën në autostradë.
Vetëm atëherë, i panjohuri u drejtua dhe ngriti kokën të shikonte.
Goja e tij, kish mbetur e hapur nga habia për faktin që ishte gjallë. Skalpi i kokës i qe tendosur aq shumë, sa ia pati kthyer flokët përpjetë si gjëmba iriqi; dhe vetëm në pesë minuta, i qe rritur mjekra sa për pesë javë; dhe kish nisur të thinjej në tëmtha. Sytë, me ninëzat që i patën marrë formën e dy midhjeve të vogla pa jetë, i qenë zmadhuar dyfish.
– Kaq ishte! – Tha Pablo Herrera, tashmë i çliruar disi edhe vetë nga tronditja. – Tani, qetësohuni, or mik! Shpëtuat paq!
Por tjetri, ende vazhdonte të dëgjonte të përsëritura krismat e armës. Duke kthyer kokën në të katër anët, ai vështronte i shqetësuar me tmerrin e stampuar në sy.
– Si ju quajnë? – pyeti Pablo Herrera.
– Santino, – tha tjetri me një zë vajtimtar. – Santino Sançes.
New York, vjeshtë, 2019
