Botues SHB “Prokultpress”, Prishtinë, 2018
Shkruan Prof. Zymer Mehani
Poetja Drita Kosumi-Syla nga lexuesi ynë njihet tash e një kohë të gjatë. Kjo autore shquhet me vargun, ku refleksionin e ka mjaft të qartë, shprehjet e theksuara dhe merret me preokupime të pastra poetike.
T’ua rikujtojmë lexuesve se Drita Kosumi-Syla deri më tani ka botuar dy vëllime poetike: “Falma këngën, varg” (Prishtinë, 2015) dhe “Mos ma kërko ikjen” (Prishtinë, 2016). Vëllimi “Gjethet do t’i pres në dorë”, është i treti me radhë prej kësaj autoreje.
Edhe në vëllimin poetik “Gjethet do t’i pres në dorë” poetja Drita Kosumi-Syla ka krijuar poezi që i përgjigjen kërkesav teoriko-letrare dhe urdhrit krijues poetik, në të cilat shpreh vlimet e brendshme shpirtrore me ngjyrime karakteristike dhe të veçanta. Poezia e kësaj autoreje na imponohet me veçoritë e saj, me origjinalitetin e të shprehurit dhe me synimet estetike. Në këto poezi po ashtu hasim disa dridhje emocionale që janë elemente, të cilat na bëjnë të kuptojmë se poetja dallohet nga krijuesit e tjerë me thekse dhe veçori të stilit.
Poezia e poetes Drita Kosumi-Syla është racionale, tanimë e mbështetur në përvojën e fituar krijuese të autores për të vargëzuar, në ndjenjat e drejtpërdrejta dhe preokupimet jetësore. Prandaj edhe themi se poezia e saj në këtë vëllim poetik është e veçantë, ngase ndryshon prej të tjerëve. E themi këtë sepse poetja Kosumi në vargjet e veta trajton butësinë, preokupimet shpirtrore të brendshme, subjektive (virtytet, siç janë dashuria ndaj atdheut, dashuria intime; veset, si gënjeshtra e tradhtia etj.), por trajton edhe preokupimet objektive nga aktualiteti dhe jeta shoqërore, nga e kaluara, por me shpresë dhe vizion edhe për të ardhmen. Pra, ndjenjat e drejtpërdrejta dhe motivet e ndryshme (dashuror, patriotik, i mërgimit etj.) janë shenja që lënë gjurmë në poezinë e saj.
Motivet dhe elementet kryesore të poezive të vëllimit “Gjethet do t’i pres në dorë” të poetes Drita Kosumi-Syla na bindin se kjo autore tashmë është e kultivuar, ngase na ka sjellë poezi të qarta dhe komunikative në shprehje, duke i shtjelluar tematikat dhe duke i trajtuar motivet me një ecuri të lehtë dhe të rrjedhshme.
Ne si lexues nuk e kemi të vështirë për ta kuptuar e përjetuar poezinë e autores Drita Kosumi-Syla, sepse motivet e trajtuara, si ai i atdhedashurisë, për heronjtë dhe dëshmorët, motivi i dashurisë intime etj., përkojnë me jetën dhe aktualitetin, d.m.th., jeta, brengat, andrallat për të cilat rrëfen poezia e poetes, janë edhe tonat, ngase jeta jonë përshkohet, veç sukseseve, nganjëherë edhe me dëshira të parealizueshme.
Poezia e poetes Drita Kosumi-Syla përshkohet me optimizëm dhe ka ngjyrime individuale. Tipar kryesor, madje dhe shumë i rëndësishëm në të shtjelluarit dhe të trajtuarit e tematikave dhe motiveve, është guximi i saj në të krijuarit e figuracionit poetik, element ky që është qenësor, sidomos për poezinë. Prandaj, vërtet kjo poete mjeshtërisht ia ka dalë që t’i kamuflojë mendimet e veta, të shprehura në vargje aq bukur me metafora, krahasime, hiperbola etj. etj., e që librit ia shtojnë vlerën edhe më shumë.
Gjuha që poetja Drita Kosumi-Syla ka përdorur në poezitë e saj është origjinale, pa asfarë shkarjesh dialektore a krahinore, d.m.th, autorja ka përdorur gjuhën letrare të ndërtuar poetikisht, duke u marrë me çështje thelbësore të jetës, që kanë dalë shumë të frytshme si motive.
Vargjet e vëllimit poetik “Gjethet do t’i pres në dorë” të poetes Kosumi janë të lira, të parimuara, ose të rimuara rrallëherë.
