{"id":14095,"date":"2017-07-31T14:23:20","date_gmt":"2017-07-31T13:23:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=14095"},"modified":"2017-11-08T00:25:17","modified_gmt":"2017-11-08T00:25:17","slug":"kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/","title":{"rendered":"Kat\u00ebr shkrimtar\u00eb nga Suedia vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" title=\"Apollonia\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/apollonia.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"right\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/> <strong><em>Apollonin\u00eb e kan\u00eb krijuar grek\u00ebt, por shqiptar\u00ebt ku ishin n\u00eb at\u00eb koh\u00eb?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Nuri Dragoj<\/strong><\/p>\n<p>Disa dit\u00eb t\u00eb fundmuajit qershor, bashkw me professor Zyhdi Dervishin dhe Viron Kno\u00ebn, u ndodh\u00ebm n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e kat\u00ebr shkrimtar\u00ebve suedez q\u00eb erdh\u00ebn p\u00ebr t\u00eb vizituar Shqip\u00ebrin\u00eb. Anna Matsson, poete, shkrimtare, an\u00ebtare e Lidhjes s\u00eb Shkrimtar\u00ebve t\u00eb Suedis\u00eb, perkthyese e vepr\u00ebs s\u00eb Astrid Lindgren ne gjuh\u00ebn Kmere; Kristin Bjarndotter, poete, shkrimtare n\u00eb gjuh\u00ebn suedeze dhe inslandeze, kryetare e Lidhjes s\u00eb Shkrimtar\u00ebve t\u00eb rajonit t\u00eb G\u00f6teborgut. Dy prej miqve jan\u00eb me origjin\u00eb shqiptare. Sokol Demaku, poet, publicist, gazetar, shkrimtar dhe p\u00ebrkthyes, nj\u00ebkoh\u00ebsisht kryetar i Qendr\u00ebs Kulturore Migjeni n\u00eb Bor\u00e5s t\u00eb Suedis\u00eb dhe Hamit Gurguri, shkrimtar, p\u00ebrkthyes, an\u00ebtar i Lidhjes s\u00eb Shkrimtar\u00ebve n\u00eb G\u00f6teborg.<\/p>\n<p>N\u00eb dat\u00ebn 26 qershor ndodheshim n\u00eb Fier. Drejtorja e Bibliotek\u00ebs a\u00eb qytetit, Klodiana Gjata, erdhi p\u00ebr t\u00eb na takuar pran\u00eb hotel \u201cDashamiri\u201d. Biseduam me t\u00eb lidhur me aktivitetin, pjes\u00ebmarrjen dhe pasi e ajo e garantoi shkrimtarin Sokol Demaku p\u00ebr zhvillimin normal t\u00eb aktivitetit, u largua p\u00ebr t\u00eb na l\u00ebn\u00eb n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e mikut tim, Nuri Plaku, poet, studiues dhe njoh\u00ebs i thell\u00eb i muzeut t\u00eb Fierit. Nuriu na ftoi p\u00ebr dark\u00eb n\u00eb Karavasta, e cila ndodhet rreth 25 km n\u00eb per\u00ebndim t\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb rrug\u00ebs Fier-Lushnj\u00eb, ose nj\u00eb or\u00eb udh\u00ebtim me makin\u00eb. Ishte bashk\u00eb me shkrimtarin Lili Gogu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Pran\u00eb Lagun\u00ebs s\u00eb Karavastas\u00eb\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/laguna_karavastase.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"left\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/> <strong>Pran\u00eb Lagun\u00ebs s\u00eb Karavastas\u00eb<\/strong><br \/>\nLaguna e Karavastas\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhja n\u00eb Shqip\u00ebri dhe nga m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmet e bregdetit Adriatik, me gjat\u00ebsi 10.6 km, gjer\u00ebsi 4.3 km dhe thell\u00ebsi deri n\u00eb 1.5 m, ose me sip\u00ebrfaqe prej 4330 ha. Gjithkush q\u00eb ka interes p\u00ebr t\u00eb, mund t\u00eb shoh\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat edhe n\u00eb wikipedia. Ajo ndahet nga deti me an\u00eb t\u00eb pyjeve me pish\u00eb t\u00eb Parkut Komb\u00ebtar t\u00eb Divjak\u00ebs. Aty gjenden disa lloj pishash dhe ve\u00e7on nj\u00eb lloj i ve\u00e7ant\u00eb Pelikani q\u00eb quhet Dalmatian Pelican. Kolonia e Pelikanit Ka\u00e7urel (Pelikani Crispus) p\u00ebrb\u00ebn gati 5% t\u00eb numrit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb k\u00ebsaj specie n\u00eb shkall\u00eb bot\u00ebrore. Ajo lidhet me detin me an\u00eb t\u00eb tre kanaleve, nj\u00eb prej t\u00eb cil\u00ebve \u00ebsht\u00eb hapur p\u00ebr nevoja t\u00eb peshkimit. N\u00eb brend\u00ebsi t\u00eb saj gjenden ishuj t\u00eb vegj\u00ebl, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebt folenizojn\u00eb shpend\u00ebt. Shkalla e krip\u00ebzimit t\u00eb saj luhatet nga 19 gram p\u00ebr kg n\u00eb dim\u00ebr, n\u00eb 35 gram p\u00ebr kg n\u00eb ver\u00eb. Duke u konsideruar me r\u00ebnd\u00ebsi nd\u00ebrkomb\u00ebtare, ajo mbrohet nga Konventa e Ramsarit, n\u00ebnshkruar m\u00eb 29 n\u00ebntor 1996. Katerina Karugati, specialiste italiane e biodiversitetit, k\u00ebshillon q\u00eb kjo lagun\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr nga lloji n\u00eb bot\u00eb, duhet t\u00eb ruhet me kujdes, pasi mund t\u00eb \u00e7oj n\u00eb humbjet e specieve t\u00eb rralla, si ariu, ujku, shum\u00eb lloje zogj\u00ebsh etj. Por sipas saj, gjith\u00e7ka varet nga qeveria shqiptare, pasi specialist\u00ebt e huaj mund t\u00eb japim vet\u00ebm rekomandime. Masat konkrete t\u00eb ruajtjes dhe zhvillimit t\u00eb saj, mbeten detyr\u00eb e shtetit shqiptar.<\/p>\n<p>U ul\u00ebm p\u00ebr t\u00eb darkuar n\u00eb nj\u00eb lokal buz\u00eb lagun\u00ebs. Ne mesin e bised\u00ebs, kur tavolina ishte mbushur plot\u00eb, Nuri Plaku u drejtua nga shkrimtaret suedeze dhe u tregoi se gati 100 vjet para tyre, Shqip\u00ebria ishte vizituar nga Edith Durham, nj\u00eb grua e shquar angleze, dashamir\u00ebse e popullit shqiptar. Kur pati kaluar n\u00eb malet e jugut, n\u00eb nj\u00eb fshat i poq\u00ebn nj\u00eb mish n\u00eb hell dhe kur u shtruan p\u00ebr t\u00eb ngren\u00eb, asaj nuk i p\u00eblqeu. Mbase jo shija, por m\u00ebnyra e t\u00eb ushqyerit. Ata q\u00eb e rrethonin, shoq\u00ebrues dhe organizator t\u00eb dark\u00ebs, hanin si t\u00eb bab\u00ebzitur, p\u00ebr shkak se qen\u00eb t\u00eb lodhur dhe t\u00eb uritur. Durham shkruante se shoq\u00ebruesit e saj e shqyenin mishin si kanibal\u00eb.<\/p>\n<p>\u2013 Sot, \u2013 tha Plaku, \u2013 kemi p\u00ebrpara dy zonja suedeze. \u2013 Durham i p\u00ebrket fillim shekullit XX, nd\u00ebrsa juve, fillim shekullit XXI. Asaj i shtruan mish t\u00eb pjekur n\u00eb hell, juve peshk. A mund t\u00eb na thoni, si ju duket?<br \/>\n-Shum\u00eb i mir\u00eb, \u2013 tha Kristina. \u2013 Ne jemi e kund\u00ebrta e Durham, e p\u00eblqejm\u00eb dark\u00ebn, pasi juve darkoni me kultur\u00eb dhe peshku \u00ebsht\u00eb m\u00eb i miri q\u00eb kemi ngren\u00eb deri m\u00eb sot.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"N\u00eb bibliotek\u00eb dhe muze\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/biblioteke_dhe_muze.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"right\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/> <strong>N\u00eb bibliotek\u00eb dhe muze<\/strong><br \/>\nN\u00eb or\u00ebn 10 t\u00eb dit\u00ebs s\u00eb nes\u00ebrme, n\u00eb bibliotek\u00ebn e qytetit u zhvillua nj\u00eb aktivitet interesant. Drejtorja e bibliotek\u00ebs, Klodiana Gjata, falenderoi miqt\u00eb nga Suedia p\u00ebr pranin\u00eb e tyre n\u00eb Fier. P\u00ebr \u00e7eljen e veprimtaris\u00eb ajo kishte gjetur nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Vajza dhe djem t\u00eb mosh\u00ebs n\u00ebn 14 vje\u00e7, hodh\u00ebn nj\u00eb valle popullore, karakteristike t\u00eb trev\u00ebs, e cila e ndezi menj\u00ebher\u00eb mjedisin dhe I dha karakter gazmor. Pas k\u00ebsaj e mori fjal\u00ebn shkrimtari Sokol Demaku, i cili u p\u00ebrqendrua n\u00eb veprimtarin\u00eb e shqiptar\u00ebve n\u00eb Suedi, kryesisht n\u00eb Bor\u00e5s, si dhe rolin e Qendr\u00ebs Kulturore Migjeni.<\/p>\n<p>Anna Matsson shpjegoi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e shkrimtares Astrid Lindgren, p\u00ebrkthimin e saj n\u00eb gjuh\u00ebn Kmere dhe u p\u00ebrq\u00ebndrua n\u00eb romanin p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, Pipi \u00c7orapegjata. Kristin\u00eb Bjarndotter, komentoi rreth let\u00ebrsis\u00eb dhe poezis\u00eb suedeze n\u00eb dit\u00ebt tona. T\u00eb dyja shkrimtaret suedeze recituan disa poezi, q\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr nga m\u00ebnyra e interpretimit t\u00ebrhoq\u00ebn vem\u00ebndjen e t\u00eb pranishm\u00ebve. Nd\u00ebrsa Hamit Gurguri foli p\u00ebr shkrimtar\u00ebt suedez Wilhelm Morberg dhe Strinberg. Gurguri \u00ebsht\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht dhe p\u00ebrkthyes i vepr\u00ebs s\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Pas veprimtaris\u00eb s\u00eb kryer n\u00eb mjediset e bibliotek\u00ebs dhe nj\u00eb kafe mes miqsh\u00eb, u drejtuam p\u00ebr n\u00eb Muzeun Historik t\u00eb Fierit, nj\u00eb godin\u00eb dy kat\u00ebshe e mbajtur mir\u00eb, me lulishte e gjelb\u00ebrim t\u00eb bollsh\u00ebm para saj. Nuri Plaku shpjegonte hap pas hapi zhvillimet historike dhe objektet q\u00eb popullonin brendin\u00eb e asaj godine. Muzeu \u00ebsht\u00eb hapur n\u00eb vitin 1948, n\u00eb nj\u00eb nga nd\u00ebrtesat e sekuestruara t\u00eb familjes aristorkrate t\u00eb vrionasve, me nj\u00eb iventar t\u00eb pakt\u00eb, mbledhur kryesisht nga pasurit\u00eb arkeologjike t\u00eb Apolonis\u00eb dhe relikeve t\u00eb ndryshme t\u00eb d\u00ebshmor\u00ebve t\u00eb luft\u00ebs. N\u00eb vitin 1953 u transferua n\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb dy kat\u00ebshe, duke u ndar\u00eb n\u00eb pavione sipas periudhave kohore, p\u00ebr t\u2019u zhvendosur 25 vite m\u00eb pas n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr godin\u00eb, ku mori fizionomin\u00eb e tij t\u00eb plot\u00eb.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"4 shkrimtar\u00eb vizit\u00eb\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/4_shkrimtare_vizite.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"left\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/> N\u00eb katin e par\u00eb p\u00ebrfshihet pavioni i arkeologjis\u00eb me objekte t\u00eb ekspozuara q\u00eb datojn\u00eb nga neoliti e deri n\u00eb fund t\u00eb periudh\u00ebs antike. K\u00ebto objekte i p\u00ebrkasin iventarit t\u00eb gjetjeve n\u00eb vendbanimet e ndryshme t\u00eb trev\u00ebs, si Apolloni, Bylis, Marg\u00eblli\u00e7, Krotin\u00eb, etj. Ky fond arrin deri n\u00eb 200 objekte, skulptura mermeri, kolona, en\u00eb qeramike, fibula, monedha etj. Vizitor\u00ebt m\u00ebsojn\u00eb se pavioni arkeologjik \u00ebsht\u00eb mjaft i pasur dhe gati t\u00eb gjitha objektet e ekspozuara jan\u00eb origjinale, kur n\u00eb bot\u00eb jan\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar me riprodhime.<\/p>\n<p>Kur bie fjala p\u00ebr vitin 1997, Nuri Plaku ul kok\u00ebn. Nuk mund ta fsheh shijen e hidhur t\u00eb gjurm\u00ebve vandaliste mbi institucionin e memories fierake, sepse forcat e regresit social d\u00ebmtuan disa pavione. Por me nd\u00ebrhyrjen e ish-kryetarit t\u00eb Bashkis\u00eb Baftjar Zeqaj, ato u rind\u00ebrtuan me material cil\u00ebsor, u b\u00ebn\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb korrigjuar di\u00e7ka, fal dhe kontributit t\u00eb individ\u00ebve t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb si Kozma Dashi, Kreshnik Mu\u00e7aj etj.<\/p>\n<p>Periudha e Mesjet\u00ebs, q\u00eb m\u00eb par\u00eb ishte e trajtuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrcipt\u00eb, u pasurua me data e t\u00eb dh\u00ebna konkrete, si heraldika e principat\u00ebs s\u00eb Muzakajve, imazhin e pij\u00ebsit m\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb tyre, Andrea Muzak\u00ebs, ekspozimi i arm\u00ebve t\u00eb tipeve t\u00eb ndryshme, kobure dhe pushk\u00eb stralli, shpata, thika, etj. Shohim pavionin e Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore, foto e dokumente nga kampi i ushtris\u00eb austrohungareze ngritur buz\u00eb lumit Seman, \u00e7aste nga beteja p\u00ebr marjen e Fierit, marshimi i kavaleris\u00eb italiane n\u00eb fshatin Marin\u00ebz dhe autoblindat e para, p\u00ebrdorur n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb hap\u00ebsirave t\u00eb katit t\u00eb par\u00eb e z\u00ebn\u00eb dy mjedise karakteristike: dhoma qytetare fierake dhe dhoma rurale myzeqare. I p\u00ebrkasin p\u00ebriudh\u00ebs s\u00eb paraluft\u00ebs. P\u00ebrball\u00eb tyre ngrihet nj\u00eb pus uji karakteristik. T\u00eb dyja ambientet jan\u00eb t\u00eb kompletuara me objekte dhe orendi tipike, q\u00eb tregojn\u00eb qartazi nivelin e jetes\u00ebs dhe tiparet dalluese krahinore.<\/p>\n<p>Interesant \u00ebsht\u00eb pavioni i ikonografis\u00eb, ku shohim portik\u00eb dhe fragmente ikonostasesh, baldokin\u00eb, pitaf, frontore me shqiponj\u00ebn ortodokse bizantine dykrer\u00ebshe, gruaja me fustanell\u00eb, flamuj dhe kryqe argjendi, k\u00ebmbana me simbole e shandan\u00eb, pra, shprehja m\u00eb e lart\u00eb e artit ikonografik aplikuar nga mjeshtarat grabovar\u00eb n\u00eb kishat e Myzeqes\u00eb p\u00ebrgjat\u00eb shekullit t\u00eb 18-19.<\/p>\n<p>K\u00ebto objekte mbartin vlera historike t\u00eb patjet\u00ebrsueshme, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb dera e kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb e vitit 1789, fragmenti me dragoj i ikonostasit t\u00eb kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Gjergjit e vitit 1786. Imazhin e vizitorit e plot\u00ebson nj\u00eb kolazh fotografik i ekspozuar me p\u00ebrmasa t\u00eb bollshme, ku p\u00ebrfshihen t\u00eb gjitha kishat dhe manastiret e rrethit t\u00eb Fierit, t\u00eb shpallura monumente kulture.<\/p>\n<p>Vend t\u00eb duksh\u00ebm z\u00eb paraqitja e aktivitetieve tradicionale t\u00eb k\u00ebsaj treve, si mjesht\u00ebria e punimit t\u00eb leshit, balt\u00ebs, kasht\u00ebs, drurit, hekurit, tezjahu i rrogozit dhe i copave, lundra e p\u00ebrdorur n\u00eb K\u00ebnet\u00ebn e Sheqit, k\u00ebndi i bariut myzeqar me zile, k\u00ebmbor\u00eb e orendit\u00eb e kasolles, en\u00ebt e guzhin\u00ebs prej bakri, veglat muzikore t\u00eb p\u00ebrdorura nga mosha t\u00eb ndryshme etj. Kostumografia dhe elementet e tyre fragmentar japin nj\u00eb tjet\u00ebr pamje t\u00ebrheq\u00ebse n\u00eb k\u00ebt\u00eb pavion, ku dallohen disa shtres\u00ebzime kulturore, sidomos n\u00eb veshjet karakteristike rurale dhe qytetare, guna me rr\u00ebke e zon\u00ebs s\u00eb Semanit, veshja kolorative e zon\u00ebs s\u00eb Roskovecit, takia myzeqare, veshja mallakastriote burra e gra, veshjet vllahe, kosovare, \u00e7ame dhe rome, pasuri dhe d\u00ebshmi e qart\u00eb e larmis\u00eb demografike t\u00eb k\u00ebsaj treve. Nd\u00ebrsa veshja qytetare shprehet me nivel elitar, xhaketat, bundet, jelek\u00ebt dhe bluzat e zonjave fierake mbartin nj\u00eb pasuri t\u00eb rrall\u00eb simbolike, si kultin e selvis\u00eb e t\u00eb shqiponj\u00ebs, ngjyrat e blerta dhe vishnjen e ndezur t\u00eb shtresave t\u00eb larta e sidomos motivet e pasura floreale. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst \u00ebsht\u00eb edhe kostumi 100 vje\u00e7ar i nuses s\u00eb Sami bej Vrionit, dhuruar nga i vjehrri, Esat Pash\u00eb Toptani.<\/p>\n<p>Pas k\u00ebsaj vizite mbresl\u00ebn\u00ebse shkuam p\u00ebr t\u00eb kaluar drek\u00ebn te Dafinat. Drejtoresha e bibliotek\u00ebs erdhi bashk\u00eb me dy shoqet e veta, punonj\u00ebse n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin institucion, Daklea Hamoniku dhe Edlira Nika. Nj\u00eb drek\u00eb e bollshme, me ushqim bio, mjedis tep\u00ebr gazmor, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn i jemi mir\u00ebnjoh\u00ebs zonj\u00ebs Gjata.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"4 shkrimtar\u00eb vizit\u00eb\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/4_shkrimtare_vizite1.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"right\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/> <strong>Qyteti antik i Apollonis\u00eb dhe befasimi i suedez\u00ebve<\/strong><br \/>\nPasdite shkuam n\u00eb Apolloni, qytetin antik, nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenjt\u00eb n\u00eb pellgun e Adriatikut, m\u00eb i p\u00ebrmenduri nd\u00ebr 30 qytete t\u00eb tjera me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr t\u00eb koh\u00ebs antike. Apollonia ndodhet 12 km larg qytetit t\u00eb Fierit. B\u00ebnte shum\u00eb vap\u00eb. Sokol Demaku dhe Hamit Gurguri nuk ngopeshin duke par\u00eb, por dhe d\u00ebgjuar. Nuk lodheshin duke p\u00ebrkthyer gjith\u00eb dit\u00ebn p\u00ebr suedezet. Kristina dhe Anna merrnin frym\u00eb me v\u00ebshtir\u00ebsi. Uleshin n\u00ebp\u00ebr sofat\u00ebt e gurt\u00eb p\u00ebr t\u2019u shlodhur pak dhe ngriheshin s\u00ebrish. Donin t\u00eb shihnin, t\u00eb d\u00ebgjonin ciceronin. Muzeu ishte nj\u00eb mrekulli.<\/p>\n<p>-Kjo \u00ebsht\u00eb gj\u00ebja m\u00eb e bukur q\u00eb kemi par\u00eb deri tani, \u2013 u shpreh Kristina. Ciceroni vazhdonte shpjegonte. Qyteti i Apollonis\u00eb \u00ebsht\u00eb themeluar n\u00eb fillim t\u00eb shekullit VI, para er\u00ebs s\u00eb re. G\u00ebrmadhat e Apollonis\u00eb jan\u00eb zbuluar n\u00eb fillim t\u00eb shekullit XIX. Gjurm\u00eb t\u00eb hershme arkeologjike jan\u00eb disa objekte t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb hekurit, tipike t\u00eb kultur\u00ebs ilire.<\/p>\n<p>Pas Dyrrahut, qyteti i Apollonis\u00eb ishte qyteti m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb pellgun e Adriatikut, ngritur n\u00eb nj\u00eb kod\u00ebr ku zot\u00ebron gjith\u00eb zon\u00ebn, me nj\u00eb sip\u00ebrfaqe prej 140 ha, rrethuar me mur 4 km t\u00eb gjat\u00eb. Fusha q\u00eb shtrihej p\u00ebr rreth tij, formuar me aluviolet e lumit Seman dhe Vjos\u00eb, ka qen\u00eb nd\u00ebr rajonet m\u00eb pjellore t\u00eb fush\u00ebs s\u00eb Myzeqes\u00eb.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"4 shkrimtar\u00eb vizit\u00eb\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/4_shkrimtare_vizite2.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"left\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/> <strong>Apollonia u themelua nga korinthasit! A kishte banor\u00eb vendas, para ardhjes s\u00eb tyre?<\/strong><br \/>\nCiceroni, Lavdosh Jaupaj, vazhdonte t\u00eb shpjegonte duke kaluar nga nj\u00eb pavion n\u00eb tjetrin. Thuhet se ky qytet i lasht\u00eb \u00ebsht\u00eb themeluar n\u00eb shekullin e shtat\u00eb para Krishtit nga kolonizator\u00ebt grek\u00eb q\u00eb vinin nga Korinthi. Prania e tyre \u00ebsht\u00eb dokumentuar n\u00eb vitin 588 para krishtit. Emrin e mori nga per\u00ebndia Apoloni dhe nd\u00ebr 24 qytetet e bot\u00ebs mesdhetare q\u00eb mbanin k\u00ebt\u00eb em\u00ebr n\u00eb antikitet, Apolonia e Iliris\u00eb ishte m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme dhe luajti rol t\u00eb madh n\u00eb tregtin\u00eb midis helen\u00ebve dhe ilir\u00ebve. Mendohet q\u00eb t\u00eb ket\u00eb patur 60 mij\u00eb banor\u00eb.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Si \u00ebsht\u00eb themeluar nga grek\u00ebt? &#8211; pyeti me habi Kristina. &#8211; Nuk ka patur banor\u00eb vendas?<\/strong><br \/>\nPersoni i ngarkuar p\u00ebr t\u00eb na shpjeguar shtoi se prej shum\u00eb autor\u00ebve pranohet fakti q\u00eb Apollonia popullohej nga fiset ilire dhe autor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb b\u00ebjn\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr k\u00ebmbime t\u00eb rregullta tregtare t\u00eb vendasve me popullisn\u00eb helene. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb iu referuam dhe t\u00eb dh\u00ebnave n\u00eb Wikipedia. Kjo \u00ebsht\u00eb e pranueshme, por kur thuhet se klas\u00eb sunduese qen\u00eb kolon\u00ebt korinthas, l\u00eb vend p\u00ebr dyshime, pasi \u00ebsht\u00eb e pamundur q\u00eb n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb banuar nga vendas, t\u00eb vijn\u00eb 200 kolonist\u00eb t\u00eb huaj\u00eb, pa streh\u00eb dhe tok\u00eb, pa t\u00eb mira materiale, dhe t\u00eb b\u00ebhen menj\u00ebher\u00eb klas\u00eb sunduese. Kjo \u00ebsht\u00eb e pamundur. Ata nuk mund t\u00eb dominonin sapo vinin, vet\u00ebm me rrobat e trupit. Pas shekujsh mund t\u00eb ndodhte gjith\u00e7ka, por jo themelimi i qytetit prej tyre. Gjithsesi k\u00ebto jan\u00eb produkte t\u00eb politikave t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb shkuar dhe asaj t\u00eb sotme, mbase dhe n\u00eb vazhd\u00ebn e punimeve q\u00eb synojn\u00eb kthimin e trojeve shqiptare n\u00eb greke. Besoj se fakti q\u00eb, n\u00eb g\u00ebrmimet arkeologjike kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb dhe shqiptar\u00eb, nuk do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb konkuzionet e arritura t\u00eb jen\u00eb p\u00ebrfundimtare.<\/p>\n<p>Teoria e themelimit t\u00eb Apollonis\u00eb nga korintasit, nuk mund t\u00eb konsiderohet e sakt\u00eb. E keqja \u00ebsht\u00eb se ne jemi bazuar n\u00eb studimet e kryera nga t\u00eb huaj\u00eb dhe nuk kemi asnj\u00eb studim t\u00eb pavarur. Nuk dihet n\u00ebse kjo \u00ebsht\u00eb produkt i paaft\u00ebsis\u00eb apo i n\u00ebnshtrimit ndaj t\u00eb huajve. Ngjasimi i objekteve me ato t\u00eb periudh\u00ebs helene, nuk do t\u00eb thot\u00eb se jan\u00eb greke, pasi b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr dy popuj fqinj\u00eb, ku nuk mund t\u00eb shmanget ndikimi i kulturave n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb reciproke.<\/p>\n<p>T\u00eb mos harrojm\u00eb q\u00eb Straboni thoshte se popullsia e Apollonis\u00eb erdhi duke u shtuar nga t\u00eb m\u00ebrguarit prej qyteteve helene Kikys dhe Dyspont, t\u00eb cil\u00ebt zgjodh\u00ebn me d\u00ebshir\u00eb p\u00ebr banim Apollonin\u00eb dhe Dyrrahun. Dyshim krijojn\u00eb dhe lajmet e gjetjes s\u00eb objekteve helene n\u00eb varrez\u00ebn e madhe tumolare ilire t\u00eb Gllasinacit n\u00eb Bosnj\u00eb. P\u00ebrderisa \u00ebsht\u00eb varrez\u00eb ilire, p\u00ebrse objektet q\u00ebnkan helene? Mos edhe k\u00ebtu ka pasakt\u00ebsi, q\u00eb mund t\u00eb vij\u00eb si pasoj\u00eb e mos njohjes s\u00eb kultur\u00ebs helene, nga fuzionimi i kulturave apo nga q\u00ebllimet dashakeqe?<\/p>\n<p>Shpesh p\u00ebrmenden mardh\u00ebniet e lir\u00ebve me kolonit\u00eb, koloni k\u00ebto brenda popullsis\u00eb ilire. Tashm\u00eb dihet q\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet kryesore t\u00eb tyre kan\u00eb qen\u00eb me Dardanin\u00eb, prej nga merrnin argjendin. Straboni p\u00ebrmend minierat e Demastionit dhe at\u00eb e vendos n\u00eb prapatok\u00ebn e Apollonis\u00eb. Po ky autor p\u00ebrmend djathin Dardan, nd\u00ebrsa Plini flet\u00eb p\u00ebr \u201crrath\u00eb ari q\u00eb vinin nga Dardania, prandaj quheshin dardan\u00eb\u201d. Marr\u00ebdh\u00ebiet e tyre shkojn\u00eb deri n\u00eb Pej\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs dhe ka pak ose aspak t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebnie me rajonet q\u00eb popullonin helen\u00ebt n\u00eb jug t\u00eb Peloponezit.<\/p>\n<p>-Nuk mungojn\u00eb dhe mendimet q\u00eb n\u00eb Apolloni shkuan kolon\u00eb nga Dyrrahu (Durr\u00ebsi), \u2013 shton ciceroni. Por un\u00eb mendoj se askush nuk mund t\u00eb kund\u00ebrshtoj\u00eb faktin q\u00eb kolon\u00ebt e quajtur korintas t\u00eb ken\u00eb q\u00ebn\u00eb ilir, pasi t\u00ebr\u00eb Epiri banohej nga ilir\u00ebt. Lidhur me themelimin e Apollonis\u00eb, autori antik Stefan Bizantini thot\u00eb se \u201ck\u00ebt\u00eb qytet t\u00eb Iliris\u00eb si dhe Epidamnin e banonin Ilir\u00ebt\u201d. M\u00eb pas aty shkuan 200 kolon\u00eb korinthas me n\u00eb krye Gylakun. Mir\u00ebpo ky lajm \u00ebsht\u00eb i dyshimt\u00eb, mund t\u00eb jet\u00eb i sajuar shekuj m\u00eb pas, pasi n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, asnj\u00eb dijetar nuk e p\u00ebrmend emrin e tij. Gjithsesi thuhet q\u00eb, m\u00eb pas \u00ebsht\u00eb gjetur nj\u00eb mbishkrim me emrin \u201cfusha e Gylakut (Gylakion Pedion).<\/p>\n<p>Deri m\u00eb sot \u00ebsht\u00eb zbuluar vet\u00ebm 10% e qytetit t\u00eb dikursh\u00ebm t\u00eb Apollonis\u00eb. Me r\u00ebnd\u00ebsi aty jan\u00eb monumenti i Agonotet\u00ebve, Odeoni, Biblioteka, Muri rrethues, Portiku, Vila romake me mozaik, Muzeu arkeologjik, Kisha e Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb etj. Ndon\u00ebse p\u00ebrmenden si kolon\u00eb korinthasit, mbishkrimet n\u00eb Monumentin e Agonotet\u00ebve tregon se ai \u00ebsht\u00eb financuar nga nj\u00eb qytetar me origjin\u00eb romake, Kuint Vil Krisp Fur Prokuli, i cili mbante tre funksione: Prytan, agonotet dhe kryeprift i p\u00ebrjetsh\u00ebm. Romaku e financoi at\u00eb, n\u00eb nderim t\u00eb v\u00ebllait t\u00eb tij, Valentin, i cili do t\u00eb ishte b\u00ebr\u00eb agonotet, n\u00eb rast se nuk do t\u00eb kishte vdekur Siri.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt, em\u00ebrtimin Apolloni korinthase e mori nga fjal\u00ebt e autor\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb dhe historiani grek Don Kiasi, q\u00eb e cil\u00ebson n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Ari shqiptar n\u00eb flak\u00eb<\/strong><br \/>\nKa shum\u00eb autor\u00eb q\u00eb b\u00ebjn\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr flak\u00eb t\u00eb vazhdueshme q\u00eb ndri\u00e7onin qiellin e Fierit n\u00eb shekuj. Digjej ari i zi, si\u00e7 i thon\u00eb ndryshe naft\u00ebs dhe gazit t\u00eb n\u00ebntok\u00ebs. Don Kiasit i kishte l\u00ebn\u00eb p\u00ebrshtypje Nymfeu. Ai p\u00ebrshkruan nj\u00eb zjarr t\u00eb madh q\u00eb dilte pran\u00eb lumit Vjosa (Aos) dhe digjej dit\u00eb e nat\u00eb, por nuk p\u00ebrhapej, madje n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb tij kishte gjelb\u00ebrim bim\u00ebsh. Edhe Eliani thot\u00eb se \u201czjarri nuk z\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb madhe\u201d, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se zjarri me siguri ka qen\u00eb djegie e rerzervave n\u00ebtok\u00ebsore t\u00eb gazit, q\u00eb p\u00ebr shkaqe atmosferike \u00ebsht\u00eb ndezur dhe ka vazhduar t\u00eb digjej dersa ka shteruar rezerva n\u00ebntok\u00ebsore n\u00eb at\u00eb territor. Aristoteli shkruante se aty dilte asphalt dhe pis\u00eb si curila q\u00eb shp\u00ebrthejn\u00eb nga toka. P\u00ebr Strabonin n\u00eb shk\u00ebmb del flak\u00eb zjarri q\u00eb rri i ndezur vazhdimisht dhe n\u00ebn\u00eb t\u00eb rrjedhin burime t\u00eb vakt\u00eb dhe asfalt. Popullsia vendase duke mos e kuptuar burimin e flak\u00ebve, e besonin si burim t\u00eb per\u00ebndive. K\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna jan\u00eb hedhur dhe n\u00eb Wikipedia.<\/p>\n<p>Duke m\u00ebsuar rreth k\u00ebtyre ngjarjeve t\u00eb p\u00ebrshkruara shum\u00eb shekuj m\u00eb par\u00eb, mu kujtuan djegiet e gazit dhe naft\u00ebs n\u00eb gjysm\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb shekullit XX. Sa shum\u00eb naft\u00eb dhe gaz ka patur Shqip\u00ebria! N\u00eb vitin 1957 mori flak\u00eb nj\u00eb pus nafte n\u00eb Marinz\u00eb. Duket se gjat\u00eb nxjerrjes s\u00eb naft\u00ebs qen\u00eb cenuar damar\u00ebt e gazit natyror dhe pusi u gjend n\u00eb flak\u00eb. P\u00ebr 30 dit\u00eb, gjith\u00eb treva e Fierit nuk e njihte nat\u00ebn. Flak\u00ebt ndri\u00e7onin gjith\u00e7ka. Gati 23 vite m\u00eb pas, dhe pik\u00ebrisht n\u00eb vitin 1980, do t\u00eb ndodhte nj\u00eb tjet\u00ebr fatkeq\u00ebi shqiptare. U p\u00ebrfshi nga flak\u00ebt pusi gjigant i Drenov\u00ebs. P\u00ebr dy vite me radh\u00eb flak\u00ebt p\u00ebpinin qiellin.<\/p>\n<p>Ishte aq flak\u00eb e madhe, saq\u00eb mali i Trebeshin\u00ebs dhe ai i Taronin\u00ebs n\u00eb P\u00ebrmet, ndri\u00e7onin gjith\u00eb nat\u00ebn. Shqip\u00ebria e quajti fatkeq\u00ebsi komb\u00ebtare. U b\u00ebn\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr shuarjen e tij por pa sukses. Mij\u00ebra batanije leshi t\u00eb presuara u hodh\u00ebn mbi t\u00eb p\u00ebr ta shuar, por qe e pamundur. Dhejt\u00ebraa avion\u00eb l\u00ebshonin l\u00ebnd\u00eb t\u00eb ndryshme mbi t\u00eb p\u00ebr ta fikuar, por t\u00eb gjitha p\u00ebrpjekjet shkuan d\u00ebm, duke marr\u00eb me vete dhe miliona dollar p\u00ebr shuarjen e d\u00ebshtuar. Gazeta italiane Coriera della Sera, n\u00eb korrik t\u00eb vitit 1980 shkruante se po digjej Banka e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Grabiten objekte me vler\u00eb areologjike\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/grabiten_objekte_arkeologjike.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"right\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/> <strong>Grabiten objekte me vler\u00eb areologjike<\/strong><br \/>\nPo le t\u00eb kthehemi s\u00ebrish n\u00eb Apolloni. N\u00eb vitin 1806, g\u00ebrmadhat e k\u00ebtij qyteti jan\u00eb p\u00ebrshkruar nga Pouqueville. M\u00eb pas \u00cb.M. Lake b\u00ebn\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr skulpturat, mbishkrimet, murin rrethues dhe nj\u00eb tempull kryegjat\u00eb. Shkrimtaret suedeze, Kristin Bjarndotter dhe Anna Matsson, d\u00ebgjonin me v\u00ebmendje.<br \/>\n&#8211; Gjithkush q\u00eb ka shkelur mbi Apolloni ka rr\u00ebmbyer \u00e7\u2019t\u00eb mundi, \u2013 u them un\u00eb.<br \/>\n&#8211; Si \u00ebsht\u00eb e mundur? &#8211; pyeti ajo. Nuk kishte shtet?<br \/>\n&#8211; Nuk ka patur. P\u00ebrher\u00eb ka qen\u00eb n\u00ebn sundimin e t\u00eb huajve. Kan\u00eb grabitur t\u00eb huaj dhe vendas. Ibrahim Pash\u00eb Vrioni grabiti gur\u00ebt e tempullit p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar sarajet e veta, peshkopi i Beratit Anthimi mori skulpturat dhe objektet antike q\u00eb gjendeshin n\u00eb manastirin e Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb dhe i nisi p\u00ebr n\u00eb Greqi.<\/p>\n<p>N\u00eb Apoloni jan\u00eb b\u00ebr\u00eb g\u00ebrmime nga disa arkeolog. N\u00eb vitin 1861, aty mb\u00ebrriti arkeologu Leon Heuzey, i ngarkuar nga Napoleoni II, p\u00ebr t\u00eb studiuar veprimet luftarake t\u00eb Cezarit n\u00eb Iliri, i cili dha informacion me vler\u00eb p\u00ebr disa skulptura.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb t\u00eb fshehtave t\u00eb n\u00ebntok\u00ebs s\u00eb saj, u vu dhe nj\u00eb ekip arkeolog\u00ebsh francez, t\u00eb kryesuar nga Leon Rei, i cili zbuloi teatrin dhe e quajti Odeon. Ai zbuloi nd\u00ebrtes\u00ebn e Agonotet\u00ebve q\u00eb e mori emrin nga v\u00ebllez\u00ebrit e familjes s\u00eb Vill\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt merreshin me organizimin e shfaqjeve p\u00ebr publikun dhe quheshin \u201cagonotet\u00eb\u201d. Gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore arkeologu italian C. Sestieri, zbuloi nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb me oborr q\u00ebndror, ku gjeti n\u00eb tull\u00eb vul\u00ebn \u201cGimnasiou\u201d, duke zbluar n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb gjimnazin e Apollonis\u00eb. Gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe u grabit\u00ebn nj\u00eb num\u00ebr i madh monumentesh t\u00eb zbuluara. D\u00ebmtimet vazhduan edhe m\u00eb pas me vendosjen e trupave gjermane.<\/p>\n<p><strong>Kund\u00ebrshtohet rr\u00ebmbimi i sendeve me vler\u00eb, pushkatohen tre oficer\u00eb shqiptar\u00eb<\/strong><br \/>\nIshte viti 1916, kur ushtria italiane dhe ajo austriake kishin marr\u00eb n\u00ebn kontroll Shqip\u00ebrin\u00eb, austriak\u00ebt n\u00eb veri dhe italian\u00ebt n\u00eb jug. Ata b\u00ebn\u00eb t\u00eb gjitha p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb zhvatur sa m\u00eb shum\u00eb nga vendi i zhytur n\u00eb mjerim. N\u00eb Apolloni b\u00ebheshin k\u00ebrkime arkeologjike nga austriak\u00ebt. Areolog\u00ebt austriak Prashniker dhe Shober, b\u00ebn\u00eb g\u00ebrmime n\u00eb murin rrethues t\u00eb an\u00ebs lindore, nd\u00ebrtuar n\u00eb periudh\u00ebn klasike, g\u00ebrmuan n\u00eb banesa dhe hap\u00ebn disa varre. Dy austriak\u00ebt grabit\u00ebn n\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh skulpturash dhe i d\u00ebrguan n\u00eb Vjen\u00eb, nd\u00ebrsa rezultatet e k\u00ebrkimeve i botuan n\u00eb serin\u00eb akademike austriake.<\/p>\n<p>Seria e botimit t\u00eb tyre mbante titullin \u201cArchaologische Forschungen in Albania und Montenegro\u201d \u00cbjen 1919, si dhe C. Prashniker, Muzakia und Mallakastra, \u00cbien 1920. N\u00eb radh\u00ebt e ushtris\u00eb s\u00eb tyre kishte dhe ushtarak\u00eb shqiptar. Midis tyre dhe oficeri p\u00ebrmetar Kamber B\u00ebnja. Fillimisht ai nuk shfaqi dyshim p\u00ebr g\u00ebrmimet e arkeolog\u00ebve t\u00eb perandoris\u00eb dualiste. Kjo duket qart\u00eb n\u00eb bised\u00ebn e tij me t\u00eb birin, Zenelin, t\u00eb cilit i fliste p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e atyre k\u00ebrkimeve q\u00eb tregonin lasht\u00ebsin\u00eb e kombit shqiptar.<\/p>\n<p>-Ta dish biri im, q\u00eb ne jemi nj\u00eb popull i lasht\u00eb dhe kemi t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb mburremi me t\u00eb kaluar\u00ebn ton\u00eb, \u2013 i thoshte oficeri patriot t\u00eb birit. Sipas tij, t\u00eb huajt q\u00eb hynin dhe dilnin n\u00ebp\u00ebr trevat tona, \u00e7far\u00ebdo q\u00eb t\u00eb b\u00ebnin, nuk e ndryshonin dot faktin q\u00eb ne kemi historin\u00eb dhe gjuh\u00ebn amtare. Ata vinin dhe shkonin, por asnjeri prej tyre nuk kishte mundur t\u00eb tjet\u00ebrsonte kombin shqiptar. K\u00ebt\u00eb nuk e b\u00ebri dot \u201cas arroganca e Rom\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb, as dredhit\u00eb e Bizantit, as halldupi i n\u00ebmur, as greku dinak e as serbi katil\u201d.<\/p>\n<p>Nuk mund\u00ebn t\u00eb shuanin dhe as t\u00eb vidhnin ekzistenc\u00ebn e vendasve, \u201c<em>t\u00eb cil\u00ebn nuk kan\u00eb mundur ta p\u00ebrmbysin mij\u00ebravje\u00e7ar\u00ebt<\/em>\u201d. G\u00ebrmimet ai i shihte si nj\u00eb hap t\u00eb madh\u00ebrish\u00ebm, \u201cp\u00ebr t\u00eb provuar kush jemi dhe nga vijm\u00eb\u201d. Kamberi mendonte k\u00ebshtu sepse besonte n\u00eb deklaratat e Vjen\u00ebs, n\u00eb t\u00eb cilat thuhej se Austria punonte p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb. Besonte edhe p\u00ebr faktin se Austro-Hungaria dha ndihmes\u00ebn e vet p\u00ebr krijimin e Shqip\u00ebris\u00eb, ndon\u00ebse me kufij t\u00eb cunguar. Por n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb edhe austriak\u00ebt shihnin interesat e tyre.<\/p>\n<p>T\u00eb dy aleat\u00ebt q\u00eb \u201cluftonin\u201d p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen shqiptare, i pat\u00ebn kthyer arm\u00ebt njeri-tjetrit. Konfuzioni ishte i madh. Populli shqiptar nuk merrte asnj\u00eb informacion t\u00eb sakt\u00eb mbi zhvillimin e ngjarjeve. Batalionet me vullnetar\u00eb shqiptar\u00eb q\u00ebndronin buz\u00eb Vjos\u00ebs. Vullnetar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, n\u00ebn komand\u00ebn e Sali Butk\u00ebs, i qen\u00eb drejtuar Kor\u00e7\u00ebs. Orientimi ishte i v\u00ebshtir\u00eb. Shpresohej t\u00eb m\u00ebsohej ndonj\u00eb informacion nga rob\u00ebrit austriak\u00eb apo italian\u00eb, por ata i zmadhonin ngjarjet. Informacionet e d\u00ebshmitar\u00ebve n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi nuk qen\u00eb t\u00eb sakta, ndon\u00ebse sh\u00ebnoheshin me zell n\u00ebp\u00ebr ditaret ushtarake. Pjesa m\u00eb e madhe e ushtar\u00ebve ishin t\u00eb lodhur dhe jasht\u00ebzakonisht t\u00eb frik\u00ebsuar, pasi nuk kuptonin p\u00ebrse po e b\u00ebnin at\u00eb luft\u00eb larg vendlindjes s\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Austriak\u00ebt shtriheshin n\u00eb krah t\u00eb Vjos\u00ebs dhe pat\u00ebn p\u00ebrparuar deri n\u00eb malet e Kor\u00e7\u00ebs. Ata mendonin se shqiptar\u00ebt nuk ishin pjekur ende si komb p\u00ebr t\u00eb g\u00ebzuar pavar\u00ebsin\u00eb, prandaj qen\u00eb t\u00eb mendimit q\u00eb t\u00eb mos fitonin po ato t\u00eb drejta q\u00eb u premtoheshin boshnjak\u00ebve. Edhe vullnetar\u00ebt shqiptar\u00eb q\u00eb komandoheshin nga Ahmet Zogu, kishin z\u00ebn\u00eb Vjos\u00ebn.<\/p>\n<p>N\u00eb Pojan t\u00eb Fierit vazhdonin g\u00ebrmimet dhe oficer\u00ebt austriak\u00eb tentuan t\u00eb merrnin disa antikitete p\u00ebr t\u2019i d\u00ebrguar n\u00eb Vjen\u00eb. Ky veprim u kund\u00ebrshtua prej oficer\u00ebve shqiptar\u00eb. Nd\u00ebr ata q\u00eb u b\u00ebn\u00eb penges\u00eb ishte dhe kapiten Kamber B\u00ebnja, i mb\u00ebshtetur nga Ahmet Zogu dhe shok\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. Kamber B\u00ebnja u trondit kur vuri re q\u00eb objektet arkeologjike shqiptare, t\u00eb zbuluara n\u00ebp\u00ebrmjet g\u00ebrmimeve nga arkeolog\u00eb ushtarak\u00eb austriak\u00eb, ishin duke u vendosur n\u00eb arka. Nj\u00eb tjet\u00ebr oficer shqiptar, Abaz Taushani, pyeti Kamber B\u00ebnj\u00ebn se p\u00ebrse b\u00ebhej nj\u00eb ngutje e till\u00eb, aq m\u00eb tep\u00ebr kur ishte fjala p\u00ebr objekte me vler\u00eb t\u00eb madhe arkeologjike. Besimi i madh q\u00eb kishte Kamberi te austriak\u00ebt duket dhe n\u00eb dialogun e tyre.<\/p>\n<p>&#8211; N\u00ebnkoloneli \u00ebsht\u00eb miku yn\u00eb, \u2013 i tha Kamberi. T\u00eb pakt\u00ebn k\u00ebshtu paraqitet. Ka th\u00ebn\u00eb se k\u00ebto materiale arkeologjike jan\u00eb grumbulluar p\u00ebr nj\u00eb muzeum shqiptar.<br \/>\nPor tjetri nuk u bind nga p\u00ebrgjigja e shokut t\u00eb vet.<br \/>\n&#8211; Ato jan\u00eb t\u00eb sigurta aty ku jan\u00eb, t\u00eb ngulura n\u00eb tok\u00eb, \u2013 iu p\u00ebrgjigj Abazi. \u00cbsht\u00eb folur p\u00ebr muzeum, por nuk thuhet ku do t\u00eb jet\u00eb ky muzeum. Mos \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr n\u00eb Vjen\u00eb? \u00c7far\u00eb aleat\u00eb jan\u00eb k\u00ebta q\u00eb vjedhin n\u00eb mes t\u00eb dit\u00ebs pasurin\u00eb ton\u00eb m\u00eb me vler\u00eb?<br \/>\nKamberi e shihte shokun e vet drejt e n\u00eb sy.<br \/>\n&#8211; Ke t\u00eb drejt\u00eb, \u2013 tha ai pas pak, duke v\u00ebshtruar ngultazi nga Abazi. -Kjo \u00e7\u00ebshtje duhet par\u00eb sipas gjykimit tuaj, pasi un\u00eb deri tani i kam konsideruar si dashamir\u00ebs t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Bashk\u00eb me Abazin dhe Bexhet Manastirliun hartuan nj\u00eb protest\u00eb. At\u00eb e lexoi Abaz Taushani. Me pak fjal\u00eb n\u00eb t\u00eb thuhej: \u201cProtestojm\u00eb sepse k\u00ebtu po rr\u00ebmbehen t\u00eb gjitha zbulimet me vler\u00eb arkeologjike, pa lajm\u00ebruar autoritetet e vendit. Ne mendojm\u00eb se ju keni ardhur n\u00eb Shqip\u00ebri si miqt\u00eb tan\u00eb, por kjo ngutje p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb me eskort\u00eb t\u00eb gjitha bustet e mermerit, unazat e floririt e t\u00eb bronxit me gur\u00eb t\u00eb \u00e7muar dhe gjith\u00eb at\u00eb qeramik\u00eb t\u00eb stolisur me figura mitologjike, q\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e historis\u00eb son\u00eb komb\u00ebtare, \u00ebsht\u00eb e padrejt\u00eb dhe e palejushme\u201d!<br \/>\nNuk duhej t\u00eb merrej as arka e gurit q\u00eb ndodhej n\u00eb oborrin e gjimnazit turk t\u00eb Beratit. Ajo ark\u00eb, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ishte nj\u00eb krematorium, ku kishte sh\u00ebnime me vlera t\u00eb rralla p\u00ebr historin\u00eb dhe origjin\u00ebn e qyteteve t\u00eb tok\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb ilire.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"4 shkrimtar\u00eb vizit\u00eb\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/4_shkrimtare_vizite3.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"left\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/> \u00c7\u00ebshtja u b\u00eb problem. Oficer\u00ebt e lart\u00eb austriak\u00eb filluan t\u00eb shqet\u00ebsoheshin. N\u00ebnkoloneli G.V., pyeti me ironi: P\u00ebrse jeni zem\u00ebruar ju zot\u00ebrinj? Ajo ark\u00eb guri, a nuk do t\u00eb ishte p\u00ebr nder q\u00eb t\u00eb vendosej n\u00eb muzeun e Vjen\u00ebs dhe ta vizitonin mij\u00ebra qytetar\u00eb nga e gjith\u00eb bota, q\u00eb t\u00eb m\u00ebsonin m\u00eb n\u00eb fund se GYLAKIA* e juaj, ka qen\u00eb djepi i qytetit t\u00eb lasht\u00eb t\u00eb Apollonis\u00eb?<\/p>\n<p>\u2013 Zoti n\u00ebnkolonel, \u2013 nd\u00ebrhyri Kamberi. Ju keni studiuar dhe e dini mir\u00eb q\u00eb Apollonia ishte baza kryesore e Rom\u00ebs, p\u00ebr pushtimin e Iliris\u00eb. Kjo fush\u00eb ka qen\u00eb nj\u00eb kamp i p\u00ebrjetsh\u00ebm p\u00ebrleshjesh, ku romak\u00ebt gjunj\u00ebzuan mbretin e fundit t\u00eb Iliris\u00eb, Gentin. Pas shkat\u00ebrrimit t\u00eb atij shteti, k\u00ebto qytete t\u00eb mjera kuptuan se Iliria kishte qen\u00eb i vetmi shtet q\u00eb i jepte garanci liris\u00eb s\u00eb tyre.<\/p>\n<p>\u2013 \u201cTakimi p\u00ebr sot mbaroi, \u2013 tha prer\u00eb n\u00ebnkoloneli austriak. Shkoni n\u00eb vij\u00ebn e par\u00eb t\u00eb frontit dhe i raportoni komandantit p\u00ebr shthurjen e vullnetar\u00ebve tuaj\u201d!<\/p>\n<p>Austriak\u00ebt shfryt\u00ebzuan t\u00ebrheqjen e disa vullnetar\u00ebve nga fronti dhe akuzuan tre oficer\u00ebt shqiptar\u00eb, kapiten Kamber B\u00ebnj\u00ebn, toger Bexhet Manastirliun dhe toger Abaz Elbasanin, si nxit\u00ebs p\u00ebr largimin e tyre. Pas k\u00ebsaj ata u arrestuan dhe, me nj\u00eb gjyq t\u00eb shpejt\u00eb, u d\u00ebnuan me pushkatim. Akuza ishte: \u201cKan\u00eb ndikuar n\u00eb shthurjen e vullnetar\u00ebve shqiptar\u00eb q\u00eb ishin rreshtuar n\u00eb \u00e7etat e komanduara nga austriak\u00ebt\u201d.<br \/>\nKy fakt pohohet edhe nga arkeologu Hasan Ceka. Sipas tij, austriak\u00ebt b\u00ebn\u00eb k\u00ebrkime arkeologjike n\u00eb Pojan dhe zonat e af\u00ebrme, mblodh\u00ebn skulpturat me vlera t\u00eb m\u00ebdha artistike e historike, t\u00eb cilat donin t\u2019i nisnin p\u00ebr n\u00eb Vjen\u00eb. Ata u kund\u00ebrshtuan nga tre ushtarak\u00eb shqiptar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt e paguan me kok\u00eb. Ata u akuzuan si njer\u00ebz t\u00eb ven\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb italian\u00ebve. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, gjyqi ushtarak i d\u00ebnoi me vdekje. P\u00ebrfundimisht, nj\u00eb pjes\u00eb e skulpturave u d\u00ebrguan n\u00eb muzeun e Vjen\u00ebs, ku ndodhen edhe sot.<\/p>\n<p>Kapiten Kamber Ali P\u00ebrmeti, komandant batalioni, toger Bexhet Riza Efendi Manastiri dhe Abas Bej Elbasani, u akuzuan p\u00ebr krim ushtarak, se kishin nxitur ushtar\u00ebt t\u00eb braktisnin pozicionet. N\u00eb baz\u00eb t\u00eb ligjit ushtarak t\u00eb Austris\u00eb, ata u pushkatuan m\u00eb 4 qershor 1916. N\u00eb njoftimin e dat\u00ebs 22 qershor, t\u00eb komand\u00ebs s\u00eb Divizionit t\u00eb Trup\u00ebs s\u00eb Fanteris\u00eb, thuhej se largimi nga fronti i pjes\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb rekrut\u00ebve, n\u00eb dy batalionet e Matit, kishte si shkak propagand\u00ebn e oficer\u00ebve shqiptar\u00eb. N\u00eb mesin e muajit gusht t\u00eb vitit 1916, ministrit t\u00eb Jasht\u00ebm austriak Burian, i raportohej lidhur me porosin\u00eb e dh\u00ebn\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e pushkatimit t\u00eb disa oficer\u00ebve shqiptar\u00eb.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"4 shkrimtar\u00eb vizit\u00eb\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/4_shkrimtare_vizite4.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"right\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/> N\u00eb informacionin q\u00eb i d\u00ebrgohej Vjen\u00ebs ngarkohej me p\u00ebrgjegj\u00ebsi edhe Ahmet Bej Zogu, p\u00ebr q\u00ebndrim jo energjik ndaj tyre. Por ndaj tij dhe disa oficer\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, nuk u grumbulluan prova t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb masa t\u00eb rrepta. Ahmet Beu, pa e ditur q\u00eb pran\u00eb batalioneve shqiptare ndodhej kapiteni Botyck, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin pozicion detyre me Kamber Ali P\u00ebrmetin, u largua nga Fieri sapo m\u00ebsoi p\u00ebr hetimin gjyq\u00ebsor q\u00eb po i b\u00ebhej \u00e7\u00ebshtjes. Austriak\u00ebt b\u00ebn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs edhe togerin Mahmut Shefkiu, komandant kompanie n\u00eb batalionin e VIII, sepse, sipas tyre, kishte njoftuar ushtar\u00ebt t\u00eb largoheshin p\u00ebr n\u00eb sht\u00ebpi. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb ai u pushkatua n\u00eb Tiran\u00eb, m\u00eb 15 qershor 1916. Gjyqi arrinte n\u00eb p\u00ebrfundimin se ky veprim nuk ishte thjesht ide e oficer\u00ebve shqiptar\u00eb, por ata ishin t\u00eb shtytur nga jasht\u00eb. Gjyqtar\u00ebt ushtarak\u00eb qen\u00eb t\u00eb mendimit se oficer\u00ebt vend\u00ebs mund t\u00eb kishin lidhje me armikun, pasi shpesh her\u00eb ishin prer\u00eb dhe linjat telefonike.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr dokument pohohej se komanda ushtarake kishte pushkatuar n\u00eb fsheht\u00ebsi tre t\u00eb rinj\u00eb shqiptar\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb q\u00ebndrimit t\u00eb tyre patriotik. Ata ishin Kamber Efendi P\u00ebrmeti, Bexhet Efendi Kalkandeleu dhe Abas Beu nga Elbasani. Abazi kishte kryer studimet n\u00eb Itali dhe pati sh\u00ebrbyer p\u00ebr disa koh\u00eb n\u00eb regjimentin italian. Ai mendonte se n\u00eb ushtrin\u00eb austriake do t\u00eb gjente njer\u00ebz t\u00eb ndersh\u00ebm, besim t\u00eb cilin e pagoi me kok\u00eb. Sipas k\u00ebtij burimi, pushkatimi i tyre u b\u00eb, pa u dh\u00ebn\u00eb asnj\u00eb far\u00eb argumenti. Madje gjykata nuk u garantoi as mbrojtjen ligjore t\u00eb pandehurve.<\/p>\n<p>Meleq Bej Frash\u00ebri, n\u00eb nj\u00eb informacion q\u00eb i d\u00ebrgonte komand\u00ebs austriake, i cil\u00ebsonte t\u00eb pafajsh\u00ebm oficer\u00ebt shqiptar\u00eb t\u00eb pushkatuar. Sipas tij, largimi i ushtar\u00ebve nuk kishte ndodhur p\u00ebr shkak t\u00eb ndikimit t\u00eb tyre, por sepse u jepej rroga n\u00eb bank\u00ebnota, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb Italia i paguante me 80 lira ari n\u00eb muaj. Dokumenti i arkivit t\u00eb Vjen\u00ebs jepte holl\u00ebsi rreth biografis\u00eb s\u00eb informatorit. Sipas tyre, toger Meleq Bej Frash\u00ebri kishte qen\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb \u00cbiedit, si oficer xhandarm\u00ebrie. Ai dallohej n\u00eb pun\u00eb dhe qe dekoruar p\u00ebr trim\u00ebri, por n\u00eb vitin 1914 u plagos dhe u \u00e7ua n\u00eb Vjen\u00eb p\u00ebr mjekim, ku q\u00ebndroi disa koh\u00eb. Duket se p\u00ebr kujdesin e treguar ndaj jet\u00ebs s\u00eb tij, ai qe dashamir\u00ebs ndaj Austris\u00eb dhe informacionet q\u00eb d\u00ebrgonte quheshin t\u00eb besueshme.<\/p>\n<blockquote><p><em>D\u00ebrgoi p\u00ebr publikim n\u00eb gazet\u00ebn Fjala e Lir\u00eb, <strong>Gjin Musa<\/strong>, gazetar<\/em><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Apollonin\u00eb e kan\u00eb krijuar grek\u00ebt, por shqiptar\u00ebt ku ishin n\u00eb at\u00eb koh\u00eb? Nuri Dragoj Disa dit\u00eb t\u00eb fundmuajit qershor, bashkw me professor Zyhdi Dervishin dhe Viron Kno\u00ebn, u ndodh\u00ebm n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e kat\u00ebr shkrimtar\u00ebve suedez q\u00eb erdh\u00ebn p\u00ebr t\u00eb vizituar Shqip\u00ebrin\u00eb. Anna Matsson, poete, shkrimtare, an\u00ebtare e Lidhjes s\u00eb Shkrimtar\u00ebve t\u00eb Suedis\u00eb, perkthyese e vepr\u00ebs [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16403,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-14095","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Kat\u00ebr shkrimtar\u00eb nga Suedia vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kat\u00ebr shkrimtar\u00eb nga Suedia vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Apollonin\u00eb e kan\u00eb krijuar grek\u00ebt, por shqiptar\u00ebt ku ishin n\u00eb at\u00eb koh\u00eb? Nuri Dragoj Disa dit\u00eb t\u00eb fundmuajit qershor, bashkw me professor Zyhdi Dervishin dhe Viron Kno\u00ebn, u ndodh\u00ebm n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e kat\u00ebr shkrimtar\u00ebve suedez q\u00eb erdh\u00ebn p\u00ebr t\u00eb vizituar Shqip\u00ebrin\u00eb. Anna Matsson, poete, shkrimtare, an\u00ebtare e Lidhjes s\u00eb Shkrimtar\u00ebve t\u00eb Suedis\u00eb, perkthyese e vepr\u00ebs [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-07-31T13:23:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2017-11-08T00:25:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/4_shkrimtare_nga_suedia.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"28 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"Kat\u00ebr shkrimtar\u00eb nga Suedia vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb\",\"datePublished\":\"2017-07-31T13:23:20+00:00\",\"dateModified\":\"2017-11-08T00:25:17+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\\\/\"},\"wordCount\":5698,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/10\\\/4_shkrimtare_nga_suedia.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\\\/\",\"name\":\"Kat\u00ebr shkrimtar\u00eb nga Suedia vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/10\\\/4_shkrimtare_nga_suedia.jpg\",\"datePublished\":\"2017-07-31T13:23:20+00:00\",\"dateModified\":\"2017-11-08T00:25:17+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/10\\\/4_shkrimtare_nga_suedia.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/10\\\/4_shkrimtare_nga_suedia.jpg\",\"width\":300,\"height\":200},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kat\u00ebr shkrimtar\u00eb nga Suedia vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kat\u00ebr shkrimtar\u00eb nga Suedia vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Kat\u00ebr shkrimtar\u00eb nga Suedia vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Apollonin\u00eb e kan\u00eb krijuar grek\u00ebt, por shqiptar\u00ebt ku ishin n\u00eb at\u00eb koh\u00eb? Nuri Dragoj Disa dit\u00eb t\u00eb fundmuajit qershor, bashkw me professor Zyhdi Dervishin dhe Viron Kno\u00ebn, u ndodh\u00ebm n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e kat\u00ebr shkrimtar\u00ebve suedez q\u00eb erdh\u00ebn p\u00ebr t\u00eb vizituar Shqip\u00ebrin\u00eb. Anna Matsson, poete, shkrimtare, an\u00ebtare e Lidhjes s\u00eb Shkrimtar\u00ebve t\u00eb Suedis\u00eb, perkthyese e vepr\u00ebs [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2017-07-31T13:23:20+00:00","article_modified_time":"2017-11-08T00:25:17+00:00","og_image":[{"width":300,"height":200,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/4_shkrimtare_nga_suedia.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"28 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"Kat\u00ebr shkrimtar\u00eb nga Suedia vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb","datePublished":"2017-07-31T13:23:20+00:00","dateModified":"2017-11-08T00:25:17+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/"},"wordCount":5698,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/4_shkrimtare_nga_suedia.jpg","articleSection":["Artikuj"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/","name":"Kat\u00ebr shkrimtar\u00eb nga Suedia vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/4_shkrimtare_nga_suedia.jpg","datePublished":"2017-07-31T13:23:20+00:00","dateModified":"2017-11-08T00:25:17+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/4_shkrimtare_nga_suedia.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/4_shkrimtare_nga_suedia.jpg","width":300,"height":200},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kater-shkrimtare-nga-suedia-vizitojne-shqiperine\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kat\u00ebr shkrimtar\u00eb nga Suedia vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14095","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14095"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14095\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14095"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14095"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}