{"id":14174,"date":"2017-08-03T10:03:17","date_gmt":"2017-08-03T09:03:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=14174"},"modified":"2017-11-05T23:20:50","modified_gmt":"2017-11-05T23:20:50","slug":"kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/","title":{"rendered":"Kadare: Letra ime e vetme p\u00ebr Enverin, motra desh m\u00eb mori n\u00eb qaf\u00eb, ja pse e quajta t\u00eb \u00e7mendur"},"content":{"rendered":"<p>Nga <strong>Fatmira NIKOLLI<\/strong><\/p>\n<blockquote><p>Dy muaj m\u00eb par\u00eb e kisha takuar shkrimtarin n\u00eb \u201cBar Juvenilja\u201d, ku ulet \u00e7do dit\u00eb me botuesin e tij Bujar Hudhri, n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb Tiran\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb nj\u00eb bisede t\u00eb gjat\u00eb e nd\u00ebrprer\u00eb nga fotografit\u00eb e lexuesve q\u00eb vijn\u00eb e takojn\u00eb, e pyeta n\u00ebse k\u00ebt\u00eb her\u00eb do t\u00eb b\u00ebnim nj\u00eb intervist\u00eb. Ismail Kadare m\u00eb tha, jo. Ma tha me shum\u00eb mir\u00ebsjellje, por edhe kjo \u201cpend\u00eb e leht\u00eb pup\u00ebl\u201d m\u00eb r\u00ebndoi. Me gjith\u00eb t\u00ebr\u00eb arsyet e mosarsyet q\u00eb kishte p\u00ebr t\u00eb mos dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb, p\u00ebr nj\u00eb gazetar refuzimi mbetet refuzim. E mohuar, pra. Dhe nuk ishte hera e par\u00eb! Nuk u m\u00ebrzita aq sa p\u00ebr ta tradhtuar veten e vijuam bised\u00ebn. Madje, Bujari na shkrepi edhe dy a tri foto, meq\u00eb u ankova se nuk dilnim qart\u00eb.<\/p>\n<p>Kaluan dy muaj.<\/p>\n<p>N\u00eb fundkorrik, shoh nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb shkrimtarit drejtuar diktatorit. Nuk e dija n\u00eb kishte nj\u00eb t\u00eb till\u00eb, ndaj pyes nj\u00eb mjesht\u00ebr arkivash, n\u00ebse dokumenti qe i v\u00ebrtet\u00eb. Ai ma pohon dhe di\u00e7 m\u00eb sqaron p\u00ebr t\u00eb.<\/p>\n<p>E kontaktoj shkrimtarin dhe i k\u00ebrkoj tanim\u00eb jo thjesht nj\u00eb intervist\u00eb, por nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb let\u00ebr. Kishte shum\u00eb pyetje p\u00ebr t\u00eb cilat doja p\u00ebrgjigje, jo vet\u00ebm si lexuese e tij, e as vet\u00ebm si gazetare, por edhe si nj\u00eb njeri q\u00eb e ka takuar disa her\u00eb, q\u00eb ka folur shum\u00eb\u00e7ka p\u00ebr t\u2019i l\u00ebn\u00eb n\u00eb at\u00eb tavolin\u00eb. I them se heshtja nuk \u00ebsht\u00eb me vend edhe se shpesh heshtja e tij u jep z\u00ebrave t\u00eb tjer\u00eb fuqi. M\u00eb kish th\u00ebn\u00eb nj\u00eb her\u00eb se m\u00eb t\u00eb rrezikshme se g\u00ebnjeshtrat jan\u00eb gjysm\u00eb t\u00eb v\u00ebrtetat. Ia them edhe k\u00ebt\u00eb, duke e cituar.<\/p>\n<p>Pas disa ngulmimesh, pranon t\u00eb m\u00eb pres\u00eb n\u00eb rezidenc\u00ebn e tij n\u00eb Durr\u00ebs. Ende nuk e besoja se biseda do shihte drit\u00ebn e botimit, se do mundej pra t\u00eb botohej, pas shum\u00eb \u00e7\u00ebshtjesh q\u00eb her\u00eb pas here m\u2019i kish sqaruar, por n\u00eb konfidenc\u00eb.<\/p>\n<p>E gjej Kadaren\u00eb vet\u00ebm n\u00eb sht\u00ebpi dhe ulemi n\u00eb verand\u00eb. N\u00eb fillim nuk ndihesha rehat, n\u00eb mendje kisha te pyetjet tejet t\u00eb sikletshme p\u00ebr t\u2019i drejtuar. Nuk qe nj\u00eb bised\u00eb dosido, as vet\u00ebm p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb, duhej ta pyesja p\u00ebr nj\u00eb let\u00ebr, q\u00eb po interpretohej n\u00eb shum\u00eb m\u00ebnyra. N\u00eb t\u00eb fliste p\u00ebr t\u00eb motr\u00ebn, \u00e7far\u00eb ma v\u00ebshtir\u00ebsonte shum\u00eb edhe formulimin. Por, me gjith\u00eb pesh\u00ebn q\u00eb mund t\u2019i ket\u00eb dh\u00ebn\u00eb Ismail Kadares\u00eb kjo let\u00ebr, m\u00eb pret shum\u00eb mir\u00eb dhe m\u00eb p\u00ebrgjigjet p\u00ebr gjith\u00eb\u00e7far\u00eb e pyes.<\/p>\n<p>E nis me pyetjen n\u00ebse kjo let\u00ebr qe e v\u00ebrtet\u00eb, e nd\u00ebrsa cigaret ndizeshin e fikeshin nj\u00ebra pas tjetr\u00ebs, biseda p\u00ebr or\u00eb t\u00eb t\u00ebra hedh drit\u00eb si m\u00eb posht\u00eb p\u00ebr ngjarjen e 1980-\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201c<em>Kjo \u00ebsht\u00eb e vetmja let\u00ebr q\u00eb un\u00eb i kam shkruar E. Hoxh\u00ebs. Ishte th\u00ebn\u00eb p\u00ebr Hoxh\u00ebn di\u00e7ka tep\u00ebr e rrezikshme, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn t\u00eb ikte koka. Nuk jam penduar q\u00eb e kam shkruar. Nuk e kam fshehur nj\u00eb zem\u00ebrim timin me motr\u00ebn n\u00eb at\u00eb let\u00ebr.\u00a0N\u00eb at\u00eb q\u00eb un\u00eb them se ka qen\u00eb e \u00e7\u2019ekuilibruar psiqikisht, ishte e vetmja mbrojtje, q\u00eb mund t\u2019i b\u00ebja<\/em>\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>I sqaron rrethanat n\u00eb t\u00eb cilat u shkrua letra pothuaj 40 vite m\u00eb par\u00eb, jo pa nj\u00ebfar\u00eb zhg\u00ebnjimi p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si pjes\u00eb dosjesh publikohen.<\/p>\n<p>Kadare pranon t\u00eb p\u00ebrgjigjet mbi raportin me t\u00eb motr\u00ebn, mbi presionet e dilemat pse letra doli tani dhe nga kush doli, balt\u00ebn q\u00eb hidhet sot e rrezikun e kahersh\u00ebm, duke mohuar q\u00eb \u00ebsht\u00eb penduar pse i ka shkruar diktatorit, pasi si\u00e7 Kadare shprehet: <strong>Vet\u00ebm Enver Hoxha mund t\u00eb t\u00eb mbronte nga Enver Hoxha<\/strong>.<\/p>\n<p>Kat\u00ebr dekada pasi letra u shkrua, (pa marr\u00eb at\u00ebkoh\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje nga Hoxha), nj\u00eb debat i bujsh\u00ebm ka shp\u00ebrthyer n\u00eb Tiran\u00eb, teksa faksimilet e dor\u00ebshkrimit t\u00eb Kadares\u00eb qarkullojn\u00eb n\u00eb media e rrjetet sociale.<\/p>\n<p>E pyes shkrimtarin, n\u00ebse gjith\u00eb kjo e bezdis.<\/p>\n<p>\u201c<em>Bezdisje apo jo, e v\u00ebrteta q\u00ebndron midis t\u00eb dyjave. Bashk\u00eb me dilem\u00ebn e p\u00ebrhershme: a \u00ebsht\u00eb mir\u00eb q\u00eb t\u00eb ket\u00eb gjithmon\u00eb nj\u00eb sqarim t\u00eb gj\u00ebrave?<\/em>\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb, sqarimi q\u00ebllon q\u00eb e zmadhon zhurm\u00ebn dhe shum\u00eb njer\u00ebz parap\u00eblqejn\u00eb heshtjen. \u201c<em>Nga ana tjet\u00ebr, nj\u00eb personazh ka nj\u00eb lloj p\u00ebrgjegj\u00ebsie p\u00ebrpara publikut, n\u00eb fund t\u00eb fundit, n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe fjala p\u00ebrgjegj\u00ebsi, ashtu si n\u00eb gjuh\u00ebt kryesore t\u00eb Europ\u00ebs, vjen nga fjala \u2018p\u00ebrgjigje\u2019. Pra, p\u00ebrgjigjja gjithashtu \u00ebsht\u00eb e nevojshme. Shpresoj q\u00eb biseda me ju t\u00eb ket\u00eb hyr\u00eb n\u00eb pun\u00eb, ve\u00e7 t\u00eb tjerash, p\u00ebr nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb<\/em>\u201d, p\u00ebrfundon shkrimtari i njohur Ismail Kadare, intervist\u00ebn p\u00ebr \u201c<em>Gazet\u00ebn Shqiptare<\/em>\u201d.<\/p><\/blockquote>\n<hr \/>\n<p>&#8211; <strong><em>Zoti Kadare, n\u00eb media qarkullon nj\u00eb let\u00ebr, q\u00eb ju i keni d\u00ebrguar Enver Hoxh\u00ebs, m\u00eb 1980. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb kjo let\u00ebr? I keni d\u00ebrguar letra t\u00eb tjera diktatorit?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb let\u00ebr e v\u00ebrtet\u00eb, shkruar me dor\u00ebn time. Madje, \u00ebsht\u00eb faksimile e vetme. \u00cbsht\u00eb shkruar m\u00eb 1980 dhe \u00ebsht\u00eb letra e vetme, q\u00eb i kam d\u00ebrguar n\u00eb jet\u00ebn time Enver Hoxh\u00ebs. Un\u00eb, n\u00eb fakt, prisja nga hapja e dosjeve nj\u00eb trajtim m\u00eb serioz t\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtjeje t\u00eb till\u00eb. \u00c7\u2019dometh\u00ebn\u00eb trajtim serioz? Do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb shtypi, q\u00eb e nxjerr nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb till\u00eb, duhet t\u00eb jap\u00eb nj\u00eb sqarim minimal p\u00ebr t\u00eb. \u00cbsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm si dokument, sepse \u00ebsht\u00eb letra e nj\u00eb shkrimtari t\u00eb njohur, e vetmja drejtuar sunduesit t\u00eb vendit dhe botohet, si rast\u00ebsisht, pa asnj\u00eb informacion sqarues.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Si ka dal\u00eb kjo let\u00ebr nga Arkivi?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Absolutisht nuk di asgj\u00eb. Ishte zhg\u00ebnjyese. N\u00eb dosjen time besoj ky \u00ebsht\u00eb dokumenti kryesor dhe del k\u00ebshtu pa asnj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi. Krijon lloj-lloj keqkuptimesh.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Pse e shkruat k\u00ebt\u00eb let\u00ebr? \u00c7far\u00eb ndodhi, q\u00eb e shkruat?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Kjo let\u00ebr \u00ebsht\u00eb shkruar pasi m\u00eb kan\u00eb thirrur n\u00eb Komitetin Qendror p\u00ebr t\u00eb m\u00eb njoftuar se \u201c<em>motra juaj do t\u00eb ishte sot n\u00eb burg, po t\u00eb mos ishte motra juaj<\/em>\u201d. M\u00eb \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb se shoqet e saj, nj\u00eb grup shoqesh, jan\u00eb t\u00eb gjitha n\u00eb burg. U thash\u00eb se nuk di asgj\u00eb. I pyeta pse. M\u00eb than\u00eb se flisnin kund\u00ebr regjimit e, ve\u00e7an\u00ebrisht, kund\u00ebr Enver Hoxh\u00ebs. Sigurisht q\u00eb un\u00eb n\u00eb familje nuk b\u00ebja biseda t\u00eb rrezikshme, sidomos me motr\u00ebn, duke e ditur tipin e saj. Por, kurrsesi nuk e kisha p\u00ebr zakon t\u00eb flisja p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje delikate, sepse do kisha marr\u00eb veten m\u00eb qaf\u00eb shum\u00eb vite p\u00ebrpara. Nuk u hodha p\u00ebrpjet\u00eb t\u00eb thosha \u201c<em>jo, jan\u00eb shpifje<\/em>\u201d. Dhash\u00eb t\u00eb kuptoj q\u00eb e merrja me mend, q\u00eb kishte ndodhur kjo gj\u00eb, p\u00ebrderisa ishin t\u00eb gjitha n\u00eb burg, me p\u00ebrjashtim t\u00eb motr\u00ebs sime. M\u00eb duket se kam pyetur se sa koh\u00eb ka q\u00eb hetohet dhe m\u00eb \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb se hetimi vazhdon prej shum\u00eb koh\u00ebsh. Mora vesh se motra ime ka qen\u00eb n\u00eb hetim p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb dhe mua s\u2019m\u00eb ka treguar asgj\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Ju nuk e dinit se motra juaj hetohej? Si u ndjet\u00eb dhe si reaguat kur e mor\u00ebt vesh?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Vetvetiu pata nj\u00eb ndjesi t\u00eb keqe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb lloj pap\u00ebrgjegjshm\u00ebrie t\u00eb nj\u00eb an\u00ebtari t\u00eb familjes, q\u00eb merr n\u00ebp\u00ebr goj\u00eb Enver Hoxh\u00ebn p\u00ebr gj\u00ebra t\u00eb rrezikshme, duke qen\u00eb motra ime. Ka qen\u00eb prej saj nj\u00eb munges\u00eb p\u00ebrgjegjshm\u00ebrie e plot\u00eb. Ndaj, me gjakftoht\u00ebsi, nuk kund\u00ebrshtova, as nuk thash\u00eb asgj\u00eb tjet\u00ebr. Si\u00e7 e kam shkruar n\u00eb let\u00ebr, u thash\u00eb \u201ctrembeni\u201d. Vete un\u00eb i k\u00ebrkova t\u00eb mos vinte m\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb time, meq\u00eb ajo hetohej prej koh\u00ebsh dhe as, s\u00eb paku, nuk m\u00eb lajm\u00ebroi q\u00eb t\u00eb kisha kujdes.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>\u00cbsht\u00eb th\u00ebn\u00eb se e keni d\u00ebbuar motr\u00ebn. Si \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb spekuluar n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, pasi un\u00eb nuk e kam d\u00ebbuar nga sht\u00ebpia. Nuk kisha si ta d\u00ebboja, kur nuk jetonte me mua, kishte sht\u00ebpin\u00eb e vet e ajo vinte te un\u00eb si\u00e7 shkon motra te v\u00ebllai.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>P\u00ebr \u00e7far\u00eb hetohej motra juaj, \u00e7far\u00eb kishte th\u00ebn\u00eb?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>E pyeta motr\u00ebn \u00e7far\u00eb kishte ndodhur. Mezi m\u00eb tregoi di\u00e7ka. Un\u00eb u konsultova me nj\u00eb mikun tim. M\u00eb tha se ishte shum\u00eb e rrezikshme t\u00eb flitej p\u00ebr Hoxh\u00ebn, varej \u00e7far\u00eb flitej. Motra nuk m\u00eb tregoi detaje. I thash\u00eb: \u201c<em>Pse s\u2019m\u00eb ke treguar se shoqet e tua jan\u00eb n\u00eb burg? Pse s\u2019m\u00eb ke th\u00ebn\u00eb, q\u00eb je thirrur n\u00eb hetuesi?<\/em>\u201d E pyeta se \u00e7far\u00eb kishte th\u00ebn\u00eb p\u00ebr Enver Hoxh\u00ebn, por nuk m\u00eb tregonte. Nuk e di mir\u00eb as tani.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Ishte p\u00ebr ju nj\u00eb problem me sistemin dhe nj\u00eb problem brenda familjes. \u00c7far\u00eb thuhej p\u00ebr E. Hoxh\u00ebn e p\u00ebr \u00e7far\u00eb kishit frik\u00eb?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Shikoni, kur thuhej p\u00ebr Enver Hoxh\u00ebn di\u00e7ka tep\u00ebr e rrezikshme dhe delikate kishte disa probleme. Ishin gj\u00ebra q\u00eb edhe vet\u00eb ata kishin frik\u00eb t\u2019i trajtonin me nj\u00ebri-tjetrin, sepse u ikte koka. E kjo ka ndodhur disa her\u00eb. K\u00ebtu ishte djall\u00ebzia: p\u00ebr Enver Hoxh\u00ebn thuheshin lloj-lloje thashethemesh dhe m\u00eb t\u00eb rrezikshmet ishin ato q\u00eb kishin lidhje me figur\u00ebn morale t\u00eb tij. Shum\u00eb njer\u00ebz jan\u00eb pushkatuar, nuk u gjendet varri dhe nuk u gjenden kockat, p\u00ebr arsye q\u00eb nuk e di njeri e nuk e thot\u00eb njeri.<\/p>\n<p>E dinte vet\u00ebm ai, kur e nuhaste, kur e merrte vesh se po flisnin p\u00ebr \u201cat\u00eb\u201d gj\u00eb ose p\u00ebr \u201ck\u00ebt\u00eb\u201d gj\u00eb. K\u00ebtu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga sekretet m\u00eb t\u00eb ndyra t\u00eb diktatur\u00ebs shqiptare.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>P\u00ebr thashetheme t\u00eb jet\u00ebs intime t\u00eb shefave?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Po, p\u00ebr jet\u00ebn intime, gj\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn un\u00eb, duke e ditur se sa e rrezikshme ishte dhe sa pasoja kishte, nuk e flisja as me shok\u00ebt e ngusht\u00eb. Papritur del motra ime e p\u00ebrzier n\u00eb nj\u00eb bised\u00eb t\u00eb till\u00eb. <strong>Jam i sigurt q\u00eb e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb q\u00ebllimsh\u00ebm, e kan\u00eb futur q\u00ebllimisht p\u00ebr ta p\u00ebrdorur kund\u00ebr meje<\/strong>.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Ju keni th\u00ebn\u00eb se \u201cshteti kishte gati arkivolin p\u00ebr mua\u201d, pra edhe kjo, p\u00ebrfshirja e motr\u00ebs suaj n\u00eb nj\u00eb bised\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje intime t\u00eb diktatorit mund t\u00eb p\u00ebrdorej kundra jush?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Sigurisht. Sepse motra ime ishte nj\u00eb njeri i thjesht\u00eb. <strong>Gjith\u00eb komplikimi i saj vinte nga un\u00eb dhe ajo desh m\u00eb mori m\u00eb qaf\u00eb, derisa lejonte t\u00eb p\u00ebrfshihej n\u00eb k\u00ebto biseda e, m\u00eb tej as t\u00eb mos m\u00eb lajm\u00ebronte, kur e p\u00ebsuan shoqet e saj<\/strong>. T\u00eb merrja nj\u00eb mas\u00eb, t\u00eb mbrohesha e t\u00eb sqarohesha.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Kush e dinte ekzistenc\u00ebn e k\u00ebsaj letre? Pse doli pik\u00ebrisht tani?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Enigm\u00eb \u00ebsht\u00eb kush e nxori. E dija vet\u00ebm un\u00eb, q\u00eb e kam shkruar. Kush e nxori tani, kush e manovroi tani? T\u00eb shkon mendja se ka dal\u00eb direkt nga kasaforta e E. Hoxh\u00ebs, e Nexhmije Hoxh\u00ebs ose e atij, q\u00eb e ka marr\u00eb k\u00ebt\u00eb kasafort\u00eb si testament.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Pse e shkruat letr\u00ebn?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Sepse ishte m\u00eb mir\u00eb t\u00eb b\u00ebhej, sesa t\u00eb mos b\u00ebhej. Ishte m\u00eb mir\u00eb t\u00eb thosha se e di k\u00ebt\u00eb gj\u00eb, sepse m\u2019u tha, n\u00eb fund t\u00eb fundit. Nuk thuhet q\u00eb kjo \u00ebsht\u00eb shpifje. E kam marr\u00eb t\u00eb mir\u00ebqen\u00eb, q\u00eb shteti shqiptar ka n\u00eb dor\u00eb t\u00eb th\u00ebna t\u00eb d\u00ebnueshme t\u00eb motr\u00ebs sime. Nuk e kam fshehur nj\u00eb zem\u00ebrim timin me motr\u00ebn n\u00eb at\u00eb let\u00ebr.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Nj\u00eb pjes\u00eb e publikut kupton kushtet, n\u00eb t\u00eb cilat u shkrua letra, nj\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr mund t\u00eb mendoj\u00eb se ju e hodh\u00ebt n\u00eb flak\u00eb motr\u00ebn tuaj p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar veten. Kjo let\u00ebr mbronte motr\u00ebn tuaj apo ju dhe at\u00eb?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Un\u00eb, jo vet\u00ebm e mbrojta m\u00eb k\u00ebt\u00eb let\u00ebr, por \u00ebsht\u00eb e vetmja mbrojtje e saj. N\u00eb at\u00eb q\u00eb un\u00eb them se ka qen\u00eb e \u00e7\u2019ekuilibruar psiqikisht, ishte e vetmja mbrojtje q\u00eb un\u00eb mund t\u2019i b\u00ebja. Motra ime nuk u fut n\u00eb burg as dy vjet, as pes\u00eb vjet p\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebsaj, sepse mbrojtja e par\u00eb n\u00eb \u00e7do sistem gjyq\u00ebsor n\u00eb bot\u00eb, sisteme diktatoriale apo jo, \u00ebsht\u00eb t\u00eb thuash se personi nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb rregull mend\u00ebrisht, se \u00ebsht\u00eb i paaft\u00eb mend\u00ebrisht dhe p\u00ebr k\u00ebto arsye, pra, nuk \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrgjegjsh\u00ebm p\u00ebr ato q\u00eb thot\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb mbrojtja e \u00e7do krimineli apo vras\u00ebsi dhe p\u00ebr mua kjo ishte e vetmja m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr ta mbrojtur at\u00eb dhe jo vet\u00ebm at\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Ju prej vitesh keni k\u00ebrkuar hapjen e dosjeve. P\u00ebr ironi, ende pa u hapur, del nj\u00eb let\u00ebr, q\u00eb duket sikur hedh balt\u00eb mbi ju?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Jo balt\u00eb, por m\u00eb keq se balt\u00eb. \u00cbsht\u00eb tentuar t\u00eb m\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, por shih, edhe tani prap\u00eb. Nuk e duan t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, nuk e do askush. Krimi i madh nuk e do t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn kurr\u00eb. Un\u00eb, t\u00eb mos di letr\u00ebn e vetme q\u00eb i kam b\u00ebr\u00eb Enver Hoxh\u00ebs, t\u00eb mos di ku \u00ebsht\u00eb e si del, kush e ka n\u00eb dor\u00eb? Nuk m\u00eb ka treguar askush deri m\u00eb sot, nuk dija ku ishte. Ishte hera e par\u00eb q\u00eb e kam par\u00eb, sepse ka rreth 40 vjet q\u00eb \u00ebsht\u00eb shkruar, madje nuk e mbaja mend mir\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Ju flisni n\u00eb let\u00ebr se at\u00ebkoh\u00eb ju kan\u00eb penguar t\u00eb merrni pjes\u00eb n\u00eb takimet p\u00ebr skenarin e filmit \u201cGjenerali i ushtris\u00eb s\u00eb vdekur\u201d, ju kan\u00eb penguar t\u00eb dilni jasht\u00eb me delegacione. Pra, ishit n\u00eb presion?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Po, sigurisht q\u00eb isha n\u00ebn presion. Pas k\u00ebsaj, ka dhe nj\u00eb dokument tjet\u00ebr m\u00eb t\u00eb llahtarsh\u00ebm. \u00cbsht\u00eb procesverbali i Llambi Zi\u00e7ishtit. Ministri i Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb n\u00ebn tortur\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb procesverbal q\u00eb thot\u00eb, se \u2018<em>n\u00eb grupin ton\u00eb pat\u00ebm sukses, e fut\u00ebm Kadaren\u00eb\u2019<\/em>. Ministri ka vdekur i cop\u00ebtuar nga tortura, as trupi nuk i gjendet m\u00eb, i kan\u00eb marr\u00eb \u00e7\u2019kan\u00eb dashur n\u00eb tortur\u00eb, aty ai ka th\u00ebn\u00eb q\u00eb ishte agjent, ai e Mehmet Shehu, un\u00eb e t\u00eb tjer\u00eb plot.<\/p>\n<p>A ka ku t\u00eb vej\u00eb m\u00eb nj\u00eb akuz\u00eb p\u00ebr nj\u00eb shkrimtar t\u00eb njohur, sesa t\u00eb akuzohet si pjes\u00ebtar i nj\u00eb komploti kund\u00ebr shtetit? Si shp\u00ebtoi nga kjo akuz\u00eb Kadare, si u v\u00ebrtetua e kund\u00ebrta? A u v\u00ebrtetua ndonj\u00ebher\u00eb apo \u00ebsht\u00eb varrosur, bashk\u00eb me kockat e Llambi Zi\u00e7ishtit? \u00cbsht\u00eb kaq d\u00ebshp\u00ebruese ajo q\u00eb del nga ky fenomen, kjo munges\u00eb serioziteti me dosjet e fshehta, n\u00eb ato dosjet m\u00eb t\u00eb rrezikshme, q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb direkt me diktatorin.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Studiuesi Peter Morgan ju ka cil\u00ebsuar mjesht\u00ebr shahu p\u00ebrball\u00eb Hoxh\u00ebs, megjithat\u00eb, si mund\u00ebt t\u00eb shp\u00ebtonit nga k\u00ebto dyshime e komplote, q\u00eb ngriheshin dhe ju p\u00ebrfshinin?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ishin kaq gryk\u00ebse disa her\u00eb, saq\u00eb shpesh rr\u00ebzonin veten. K\u00ebto dosje ishin nj\u00eb propozim, q\u00eb i b\u00ebhej udh\u00ebheqjes, \u201c<em>n\u00ebse doni ta hiqni qafe, ja ku e keni<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Kush ju mbronte ju dhe pse?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb pyetje serioze. A ka nj\u00eb mbrojtje k\u00ebtu? Ka nj\u00eb mbrojtje. Thashethemi \u00ebsht\u00eb se e mbronte Enver Hoxha. Edhe un\u00eb po ju them po, ashtu \u00ebsht\u00eb. Vet\u00ebm ai kishte fuqi t\u00eb t\u00eb mbronte nga akuza t\u00eb tilla.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Keni th\u00ebn\u00eb se Enver Hoxha ju mbronte nga vetvetja?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ai m\u00eb mbronte nga njer\u00ebzit e vet, nga sistemi i vet, nga vetja e vet. Kjo ndodh shpesh me shkrimtar\u00ebt e njohur. Raportet e tyre me rendet tiranike jan\u00eb zakonisht t\u00eb r\u00ebnda e t\u00eb nd\u00ebrlikuara, k\u00ebshtu shpjegohet, ndoshta edhe arsyeja q\u00eb takimet e tyre me diktatoret jan\u00eb aq t\u00eb rralla. Jan\u00eb shkrimtar\u00ebt, ndoshta, q\u00eb i shmangnin, por tiran\u00ebt b\u00ebnin t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb. K\u00ebmbimet e letrave ose bisedat telefonike jan\u00eb gjithashtu t\u00eb rralla. Interpretimet e tyre t\u00eb v\u00ebshtira dhe shpjegimet kund\u00ebrth\u00ebn\u00ebse p\u00ebr to vazhdojn\u00eb shpesh me vite, si e famshmja bised\u00eb telefonike Stalin-Pasternak. Kur i tregova nj\u00eb mikut tim shqet\u00ebsimin q\u00eb do t\u2019i drejtoja nj\u00eb let\u00ebr Enver Hoxh\u00ebs, ai u habit q\u00eb kjo ndodhte p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb. Iu duk jonormale nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb, n\u00eb kuptimin jo t\u00eb mir\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>A mund t\u00eb ma shpjegoni k\u00ebt\u00eb shije jo t\u00eb mir\u00eb, sipas mikut tuaj?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ishte e natyrshme. N\u00eb bot\u00ebn komuniste reklamoheshin shpesh let\u00ebrk\u00ebmbimet ose dialog\u00ebt midis shkrimtareve t\u00eb njohur dhe shefave t\u00eb vendit. Kjo b\u00ebhej gjithmon\u00eb p\u00ebrmes nj\u00eb ngjyrimi festiv. E kund\u00ebrta, heshtja do t\u00eb linte p\u00ebrshtypjen e keqe t\u00eb ftoht\u00ebsis\u00eb. Aq m\u00eb tep\u00ebr, nj\u00eb let\u00ebr e zymt\u00eb si kjo.<\/p>\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebri ishte e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb besohej se un\u00eb e kam takuar dhe biseduar vet\u00ebm nj\u00eb her\u00eb me Enver Hoxh\u00ebn dhe se i kam shkruar vet\u00ebm k\u00ebt\u00eb let\u00ebr aspak festive.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>T\u00eb kthehemi te letra. Pse ju drejtuat vet\u00eb diktatorit dhe jo dikujt tjet\u00ebr?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Mendova se ishte m\u00eb mir\u00eb t\u2019ia vija n\u00eb dukje sunduesit \u00e7\u2019kishte ndodhur, pa e marr\u00eb n\u00eb mbrojtje motr\u00ebn dhe absolutisht i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm, jo vet\u00ebm p\u00ebr ta shp\u00ebtuar at\u00eb, por me at\u00eb let\u00ebr gjith\u00eb afera binte, i ulej r\u00ebnd\u00ebsia. E gjitha shfryhej, quhej nj\u00eb budallall\u00ebk, si\u00e7 n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb edhe ishte, sepse t\u00eb flas\u00ebsh dhe t\u2019i jap\u00ebsh r\u00ebnd\u00ebsi k\u00ebtij thashethemi p\u00ebr jet\u00ebn personale t\u00eb shefit, do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb krijosh nj\u00eb rrezik t\u00eb kot\u00eb. Nuk ishte kjo fatkeq\u00ebsia e Shqip\u00ebris\u00eb dhe s\u2019kishte t\u00eb b\u00ebnte me hallet e saj.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Jeni penduar q\u00eb e keni b\u00ebr\u00eb letr\u00ebn?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Nuk jam penduar fare. Un\u00eb nuk isha p\u00ebrzier kurr\u00eb n\u00eb at\u00eb thashethem, pra, nuk kisha marr\u00eb pjes\u00eb, nuk e dija dhe nuk fshihja asgj\u00eb. Un\u00eb dija aq sa di sot. Kuptoj se ka njer\u00ebz q\u00eb jan\u00eb marr\u00eb me k\u00ebt\u00eb dosje t\u00eb fsheht\u00eb, t\u00eb llahtarshme.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>E keni shkruar vet\u00ebm, keni pyetur njeri? N\u00eb \u00e7far\u00eb situate e keni shkruar?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Vet\u00ebm krejt\u00ebsisht. Kam biseduar me Helen\u00ebn, me siguri, sepse nuk lija asgj\u00eb pa biseduar me t\u00eb. Madje, as nuk e kam korrigjuar. Nuk kam b\u00ebr\u00eb dy a tri kopje, sepse nuk duhej. Nuk kisha as ku ta shtypja dhe e d\u00ebrgova t\u00eb shkruar me dor\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Keni marr\u00eb p\u00ebrgjigje p\u00ebr k\u00ebt\u00eb let\u00ebr nga Enver Hoxha?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Jo, nuk m\u00eb ka kthyer p\u00ebrgjigje.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Dosjet priten t\u00eb hapen nga Autoriteti i ri i krijuar. Megjithat\u00eb, prej dosjes suaj del nj\u00eb let\u00ebr e panjohur m\u00eb par\u00eb. Pse tani?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Me sa duket, n\u00eb Shqip\u00ebri ende ka njer\u00ebz q\u00eb mendojn\u00eb se mund ta mbrojn\u00eb ende diktatur\u00ebn. Kur hapen dosjet e fshehta t\u00eb nj\u00eb tiranie, hapen dosjet e fshehta kund\u00ebr saj. Me sa duket, njer\u00ebzit q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb p\u00ebrzier n\u00eb k\u00ebto krime duan t\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>A e menduat at\u00eb koh\u00eb q\u00eb do t\u2019ju nxirrte problem letra n\u00eb t\u00eb ardhmen?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Jo, nuk e kam menduar fare. Un\u00eb kam b\u00ebr\u00eb nj\u00eb let\u00ebr krejt\u00ebsisht t\u00eb \u00e7ilt\u00ebr. Ju do t\u00eb thoni, a mund t\u00eb jesh i \u00e7ilt\u00ebr me nj\u00eb diktator? Po, mundet deri diku. Un\u00eb nuk i them atij \u201c<em>sa mir\u00eb e ke b\u00ebr\u00eb, q\u00eb e ke llahtarisur motr\u00ebn time deri n\u00eb at\u00eb shkall\u00eb<\/em>\u201d, nuk them asgj\u00eb t\u00eb till\u00eb. T\u2019i them p.sh. sa mir\u00eb q\u00eb e p\u00ebrforcon luft\u00ebn e klasave, me demek, sa bukur q\u00eb po sundon e t\u00eb tjera si k\u00ebto. As kam k\u00ebrkuar, e as nuk kam hedhur posht\u00eb asgj\u00eb.<\/p>\n<p>Me sa dukej, shokut tim, me t\u00eb cilin bisedova pun\u00ebn e letr\u00ebs, i ishte dukur se kishte qen\u00eb nj\u00eb pakujdesi, p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb nj\u00eb gabim nga ana ime, q\u00eb s\u2019kisha gjetur ndonj\u00eb rast t\u2019i shkruaja ndonj\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetje, nj\u00eb urim apo di\u00e7ka t\u00eb ngjashme. S\u2019do t\u00eb m\u00eb vinte \u00e7udi, q\u00eb t\u00eb m\u00eb thoshte me ironi: shyqyr q\u00eb paske gjetur m\u00eb n\u00eb fund nj\u00eb shkak p\u00ebr t\u2019i shkruar.<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>K\u00ebto dit\u00eb shtypi vazhdon t\u00eb shkruaj\u00eb p\u00ebr historin\u00eb e letr\u00ebs suaj. Mendimi i p\u00ebrgjithsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb se ju, ndoshta bezdiseni nga zhurma t\u00eb tilla. Si \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Bezdisje apo jo, e v\u00ebrteta q\u00ebndron midis t\u00eb dyjave. Bashk\u00eb me dilem\u00ebn e p\u00ebrhershme: a \u00ebsht\u00eb mir\u00eb q\u00eb t\u00eb ket\u00eb gjithmon\u00eb nj\u00eb sqarim t\u00eb gj\u00ebrave? Sqarimi q\u00ebllon q\u00eb e zmadhon zhurm\u00ebn dhe shum\u00eb njer\u00ebz parap\u00eblqejn\u00eb heshtjen. Nga ana tjet\u00ebr, nj\u00eb personazh ka nj\u00eb lloj p\u00ebrgjegj\u00ebsie p\u00ebrpara publikut, n\u00eb fund t\u00eb fundit, n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe fjala p\u00ebrgjegj\u00ebsi, ashtu si n\u00eb gjuh\u00ebt kryesore t\u00eb Europ\u00ebs, vjen nga fjala \u201cp\u00ebrgjigje\u201d. Pra, p\u00ebrgjigjia gjithashtu \u00ebsht\u00eb e nevojshme. Shpresoj q\u00eb biseda me ju t\u00eb ket\u00eb hyr\u00eb n\u00eb pun\u00eb, ve\u00e7 t\u00eb tjerash, p\u00ebr nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n<hr \/>\n<blockquote><p><strong>Letra e plot\u00eb e Ismail Kadares\u00eb drejtuar Enver Hoxh\u00ebs n\u00eb 2 prill 1980<\/strong><\/p>\n<p>Shoku Enver,<\/p>\n<p>Ju k\u00ebrkoj shum\u00eb falje q\u00eb po ju shkruaj k\u00ebt\u00eb let\u00ebr, me t\u00eb cil\u00ebn nuk do t\u00eb doja t\u2019ju shqet\u00ebsoja kurrsesi, n\u00eb qoft\u00eb se nuk do t\u00eb m\u00eb detyronin rrethanat dhe nj\u00eb komplikim i krijuar koh\u00ebt e fundit n\u00eb jet\u00ebn time.<\/p>\n<p>Ashtu si shok\u00eb t\u00eb tjer\u00eb shkrimtar\u00eb, kam vite q\u00eb punoj n\u00eb frontin e let\u00ebrsis\u00eb, duke u p\u00ebrpjekur me t\u00eb gjitha forcat t\u00eb jap sa m\u00eb shum\u00eb vepra q\u00eb t\u2019i sh\u00ebrbejn\u00eb partis\u00eb dhe popullit. N\u00eb pun\u00ebn time kam mundur t\u00eb realizoj vepra q\u00eb jan\u00eb pritur mir\u00eb e i kan\u00eb sh\u00ebrbyer koh\u00ebs, ashtu si\u00e7 kam shkruar ndonj\u00ebher\u00eb edhe ndonj\u00eb krijim botimi i t\u00eb cilit do t\u00eb ishte nj\u00eb gj\u00eb shum\u00eb e keqe p\u00ebr mua e do t\u2019i krijonte telashe partis\u00eb. Un\u00eb jam i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb gjitha k\u00ebto, ashtu si\u00e7 jam i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm p\u00ebr mir\u00ebnjohjen time ndaj popullit e Partis\u00eb, sepse e kuptoj thell\u00eb se jan\u00eb ata q\u00eb m\u00eb b\u00ebn\u00eb shkrimtar e se \u00ebsht\u00eb jeta e popullit dhe e Partis\u00eb q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb dhe jan\u00eb burimi e materia e vetme p\u00ebr veprat e mia.<\/p>\n<p>Ashtu si \u00e7do krijues, un\u00eb kam pasur n\u00eb pun\u00ebn time dhe jet\u00ebn time g\u00ebzimet q\u00eb jep puna krijuese, por kam pasur gjithashtu edhe preokupimet e telashet q\u00eb sjell ajo. Disa her\u00eb e p\u00ebr disa vepra k\u00ebto telashe kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb r\u00ebnda, por un\u00eb kam b\u00ebr\u00eb p\u00ebrpjekje me veten time p\u00ebr t\u2019i kap\u00ebrcyer ato, duke pasur besim gjithmon\u00eb se koha do t\u2019i sqaroj\u00eb gj\u00ebrat e do t\u2019i zhduk\u00eb keqkuptimet. Duke njohur mungesat e vepr\u00ebs sime, duke u p\u00ebrpjekur me t\u00eb gjitha mund\u00ebsit\u00eb t\u2019i ndreq e t\u2019i ribotoj librat, jam p\u00ebrpjekur t\u00eb p\u00ebrfitoj nga kritikat e drejta e dashamir\u00ebse. Por nga ana tjet\u00ebr nuk do t\u00eb isha i sinqert\u00eb po t\u00eb mos thosha se krahas kritikave konstruktive kam pranuar ndonj\u00ebher\u00eb edhe t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn e tyre, nj\u00eb k\u00ebmb\u00ebngulje t\u00eb ashp\u00ebr ndaj disa veprave.<\/p>\n<p>Njer\u00ebz t\u00eb ndrysh\u00ebm jan\u00eb p\u00ebrpjekur t\u00eb tregojn\u00eb se k\u00ebto vepra jan\u00eb t\u00eb d\u00ebmshme dhe kur koha ka treguar t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn ata kan\u00eb vazhduar n\u00eb k\u00ebmb\u00ebnguljen e tyre, duke kaluar nga akuzat kund\u00ebr vepr\u00ebs n\u00eb akuza kund\u00ebr autorit, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb n\u00eb rrug\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb arrinin t\u00eb nj\u00ebjtin rezultat. Kjo lidhje dyshimesh mbi autorin, p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb ndarje midis vepr\u00ebs dhe shkrimtarit, dezinformimet e ndryshme, ndonj\u00eb prej t\u00eb cilave e kam m\u00ebsuar rast\u00ebsisht, m\u00eb kan\u00eb shkaktuar disa her\u00eb d\u00ebshp\u00ebrim n\u00eb shpirt. Shpeshher\u00eb kam b\u00ebr\u00eb pyetjen: Kujt i sh\u00ebrben ky pasion p\u00ebr destruksion t\u00eb veprave letrare, p\u00ebr hedhje balt\u00eb kund\u00ebr tyre apo krijuesve t\u00eb tyre? N\u00eb fund t\u00eb fundit, k\u00ebto d\u00ebshmi artistike jan\u00eb d\u00ebshmi e koh\u00ebs dhe k\u00ebta d\u00ebshmitar\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb \u00e7\u2019kohe e \u00e7\u2019t\u00eb ardhmeje kritikojn\u00eb t\u2019i prishin ato, apo t\u00eb v\u00ebm\u00eb pik\u00ebpyetje t\u00eb gjithfar\u00ebllojshme p\u00ebrpara tyre apo n\u00eb em\u00ebr t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Ju lutem t\u00eb m\u00eb falni, shoku Enver q\u00eb u zgjata p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00eb. Jam kritikuar disa her\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb, kam treguar se kam reflektuar mbi kritikat me ripunimin q\u00eb u kam b\u00ebr\u00eb librave t\u00eb botuar, por m\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb disa her\u00eb edhe kritika t\u00eb r\u00ebnda dhe t\u00eb padrejta. Nuk besoj se ndonj\u00eb shkrimtar tjet\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb krahasuar me renegatin Gjillas apo tradhtarin Solzhenicin, si\u00e7 jam krahasuar un\u00eb, dhe kjo jo n\u00eb ndonj\u00eb bised\u00eb t\u00eb \u00e7far\u00ebdoshme por n\u00eb nj\u00eb mbledhje partie. Natyrisht, un\u00eb s\u2019e kam pranuar nj\u00eb kritik\u00eb t\u00eb till\u00eb, por as kam b\u00ebr\u00eb ndonj\u00eb zhurm\u00eb p\u00ebr t\u2019i v\u00ebn\u00eb gj\u00ebrat n\u00eb vend. Kam pasur p\u00ebrher\u00eb bindje dhe besim se koha korrigjon vetvetiu teprimet, se partia \u00ebsht\u00eb e rrept\u00eb por e drejt\u00eb, se ajo s\u2019mund t\u00eb jet\u00eb kurr\u00eb e dashur me q\u00ebndrime t\u00eb tilla dhe nuk kam qen\u00eb zhg\u00ebnjyer aspak, sepse Partia ashtu si m\u00eb ka kritikuar me rrept\u00ebsi, me nj\u00eb dashuri po aq t\u00eb madhe m\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb prap\u00eb dor\u00ebn. Kjo m\u00eb ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u2019i jap t\u00eb drejt\u00eb vetes q\u00eb nuk kam b\u00ebr\u00eb alarme t\u00eb panevojshme dhe t\u00eb parakohshme.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Motra e Kadares\u00eb\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/motra_e_kadarese.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>P\u00ebrpara se t\u00eb shkruaj k\u00ebt\u00eb let\u00ebr shoku Enver, u mendova gjat\u00eb n\u00ebse duhet apo jo t\u2019ju shkruaj. Duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb v\u00eb n\u00eb nj\u00eb raport t\u00eb drejt\u00eb hallet personale t\u00eb nj\u00eb njeriu me problemet e m\u00ebdha t\u00eb vendit, ideja se mos po Ju drejtohem p\u00ebr di\u00e7ka q\u00eb nuk e p\u00ebrligj vetveten, m\u00eb ka munduar mjaft. Dhe vet\u00ebm bindja se halli p\u00ebr t\u00eb cilin po ju shkruaj nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hall i parakohsh\u00ebm dhe se b\u00ebn nj\u00eb komplikim serioz n\u00eb jet\u00ebn time, m\u00eb shtyu q\u00eb ta b\u00ebj hapin.<\/p>\n<p>Ka nj\u00eb vit q\u00eb disa ngjarje t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme e kan\u00eb shtremb\u00ebruar k\u00ebt\u00eb komplikim. Ai nuk \u00ebsht\u00eb i shk\u00ebputur nga ato q\u00eb parashkrova n\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebsaj letre. Vitin e kaluar m\u00eb thirr\u00ebn n\u00eb Komitetin e Partis\u00eb s\u00eb Tiran\u00ebs p\u00ebr t\u00eb m\u00eb njoftuar se motra ime flet keq politikisht dhe se \u00ebsht\u00eb thirrur edhe n\u00eb hetuesi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00eb. Un\u00eb mbajta q\u00ebndrim menj\u00ebher\u00eb kund\u00ebr saj, duke i th\u00ebn\u00eb sekretarit t\u00eb Partis\u00eb, shokut Xh. Gjoni se mir\u00eb do t\u00eb b\u00ebnin q\u00eb ta trembnin, ashtu si\u00e7 do t\u00eb b\u00ebj dhe un\u00eb me t\u00eb. E thash\u00eb k\u00ebt\u00eb me bindje, se m\u00eb revoltoi sjellja e saj dhe nga ana tjet\u00ebr e njihja motr\u00ebn time. Fatkeqe n\u00eb jet\u00eb nga pamartesia, maniake depresive dhe me nerva t\u00eb \u00e7ekuilibruara, prej saj mund t\u00eb prisja \u00e7do gj\u00eb. Fakti q\u00eb si\u00e7 m\u00eb tregoi sekretari i Partis\u00eb, midis atyre q\u00eb shaheshin isha dhe un\u00eb, v\u00ebllai i saj, bashk\u00eb me librat e mi, tregon esenc\u00ebn e saj. Megjithat\u00eb, edhe pse e till\u00eb, un\u00eb mbajta q\u00ebndrim jasht\u00ebzakonisht t\u00eb ashp\u00ebr me t\u00eb. Njoftova gjith\u00eb fisin p\u00ebr ngjarjen dhe u ndalova qysh prej asaj dite t\u00eb shkelte n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb time. Isha i bindur se asnj\u00eb lidhje nuk do t\u00eb kishte kjo ngjarje me jet\u00ebn time.<\/p>\n<p>Para ca kohe, kur b\u00ebra nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb p\u00ebr nj\u00eb sh\u00ebrbim jasht\u00eb shtetit p\u00ebr nj\u00eb mbledhje materialesh p\u00ebr nj\u00eb lib\u00ebr q\u00eb po shkruaj, k\u00ebrkes\u00eb e cila m\u2019u refuzua, p\u00ebrs\u00ebri nuk b\u00ebra ndonj\u00eb lidhje me ngjarjen e m\u00ebsip\u00ebrme, sepse edhe m\u00eb par\u00eb m\u00eb ka q\u00eblluar mosaprovimi i ndonj\u00eb rruge apo heqja nga ndonj\u00eb delegacion. Ajo q\u00eb m\u00eb tronditi me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ishte ngjarja e fundit q\u00eb ndodhi me kineast\u00ebt e huaj q\u00eb po b\u00ebhen gati t\u00eb xhirojn\u00eb filmin \u201cGjenerali i ushtris\u00eb s\u00eb vdekur\u201d. Do t\u00eb m\u00eb falni q\u00eb ta shpjegoj dhe k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n<p>Kineast\u00ebt francez\u00eb n\u00eb muajin shkurt soll\u00ebn me vete skenarin e filmit t\u00eb shkruar prej tyre, p\u00ebr ta diskutuar me autorin, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb marr\u00ebveshjes. Ky diskutim nuk ishte n\u00eb favorin ton\u00eb sepse na jepte t\u00eb gjitha mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb t\u00eb influenconim q\u00eb filmi t\u00eb b\u00ebhej sa m\u00eb i favorsh\u00ebm p\u00ebr luft\u00ebn e popullit ton\u00eb dhe p\u00ebr vendin ton\u00eb sot. P\u00ebr mua jan\u00eb t\u00eb paharruara sugjerimet p\u00ebr k\u00ebt\u00eb film, q\u00eb rasti i mir\u00eb e solli t\u2019i d\u00ebgjoja drejtp\u00ebrdrejt prej Jush tet\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb dhe t\u00eb cilat kan\u00eb sh\u00ebrbyer si kriter baz\u00eb p\u00ebr pun\u00ebn tone me kineast\u00ebt e huaj.<\/p>\n<p>Skenari i paraqitur prej tyre, krahas meritave t\u00eb padiskutueshme, kishte edhe mungesa t\u00eb ndjeshme, t\u00eb cilat ne do t\u00eb p\u00ebrpiqeshim t\u2019i plot\u00ebsonim. P\u00ebr t\u00eb pasur mund\u00ebsi q\u00eb skenari t\u00eb studiohej me kujdes nga autori s\u00eb bashku me nj\u00eb grup pune, u k\u00ebrkua prej t\u00eb huajve shtyrja e diskutimit p\u00ebr disa jav\u00eb. Ata e pranuan k\u00ebt\u00eb gj\u00eb dhe u larguan n\u00eb pritje t\u00eb diskutimit t\u00eb ardhsh\u00ebm. Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe skenari u studiua, u b\u00ebn\u00eb gati v\u00ebrejtjet dhe sugjerimet, disa her\u00eb n\u00eb variante t\u00eb ndryshme t\u00eb cilat do t\u2019u shpjegoheshin kineast\u00ebve prej autorit nj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb, me skenarin dhe romanin p\u00ebrpara p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb sa m\u00eb t\u00eb kuptuesh\u00ebm e pranuesh\u00ebm. Ishte fjala sidomos p\u00ebr xhirimet q\u00eb lidheshin p\u00ebr paraqitjen sa m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb luft\u00ebs nacional\u00e7lirimtare dhe t\u00eb pozit\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme n\u00eb bot\u00eb, dy nga motivet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme e delikate t\u00eb k\u00ebtij filmi, i cili mund t\u00eb ishte mjaft aktual p\u00ebr situatat e tanishme.<\/p>\n<p>Kur gjith\u00e7ka u b\u00eb gati, p\u00ebr habin\u00eb time t\u00eb plot\u00eb u vendos q\u00eb diskutimi t\u00eb mos b\u00ebhej gojarisht, por v\u00ebrejtjet dhe sugjerimet t\u00eb d\u00ebrgoheshin me nj\u00eb let\u00ebr. Duke qen\u00eb se marrja vesh me korrespondenc\u00eb p\u00ebr nj\u00eb gj\u00eb kaq delikate, e sidomos kur ishte fjala p\u00ebr krijues q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb dy arte t\u00eb ndryshme, \u00ebsht\u00eb pothuajse e pamundur, nuk mund ta shpjegoja ndryshe heqjen dor\u00eb nga diskutimi q\u00eb ishte nj\u00eb gj\u00eb aq e favorshme p\u00ebr ne, ve\u00e7se si di\u00e7ka q\u00eb kishte lidhje me vet\u00eb autorin. Meqen\u00ebse kineast\u00ebt francez\u00eb porsa kishin ardhur p\u00ebr pun\u00ebn e t\u00eb shkruarit n\u00eb Shqip\u00ebri, dhe tani duhej t\u00eb shkonte autori, ai q\u00eb shtyu afatin, atje, p\u00ebr fillimin e pun\u00ebs, ishte e qart\u00eb se praktikisht hiqej dor\u00eb nga mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb na jepeshin p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e skenarit, z\u00ebvend\u00ebsohej diskutimi i gjall\u00eb me nj\u00eb d\u00ebrgim formal v\u00ebrejtjesh, me nj\u00eb fjal\u00eb, pas tet\u00eb vjet\u00ebsh p\u00ebrpjekjesh, n\u00eb momentin de\u00e7iziv abandonohej skenari, vet\u00ebm e vet\u00ebm se nuk ishte e detyrueshme q\u00eb autori ta \u00e7onte k\u00ebt\u00eb sh\u00ebrbim jasht\u00eb shtetit. Me k\u00ebt\u00eb gjendje t\u00eb disfavorshme krejt\u00ebsisht ka mbetur puna e filmit.<\/p>\n<p>Nuk e fsheh se kjo gj\u00eb m\u00eb shkaktoi nj\u00eb tronditje t\u00eb thell\u00eb. Nuk e mendoja kurr\u00eb se do t\u00eb vinte nj\u00eb dit\u00eb q\u00eb un\u00eb mund t\u00eb hyja n\u00eb numrin e atyre njer\u00ebzve p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt mungon besimi p\u00ebr t\u2019i \u00e7uar jasht\u00eb. Besimi q\u00eb un\u00eb e ndjeja se Partia kishte treguar ndaj meje n\u00eb momentet e mia m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira, ka qen\u00eb nj\u00eb nga g\u00ebzimet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb jet\u00ebs sime. Disa her\u00eb njer\u00ebz t\u00eb ndrysh\u00ebm n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb t\u00ebrthorta kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb n\u00ebnkuptoj se ishte nj\u00eb iluzion ky besim q\u00eb un\u00eb kujtoj se kihej ndaj meje, se e v\u00ebrteta qe ndryshe dhe se ishin t\u00eb t\u00ebr\u00eb ata q\u00eb g\u00ebzonin k\u00ebt\u00eb besim. Un\u00eb p\u00ebr asnj\u00eb \u00e7ast nuk e kam pranuar nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb, dhe ishte hera e par\u00eb k\u00ebto dit\u00eb q\u00eb u d\u00ebshp\u00ebrova se ndoshta di\u00e7ka kishte ndryshuar, se k\u00ebmb\u00ebngulja e destruktor\u00ebve n\u00eb lidhje me motr\u00ebn time dhe dezinformimet e ndryshme, di\u00e7ka kishin arritur m\u00eb n\u00eb fund. Ajo q\u00eb p\u00ebr mua ishte nj\u00eb nga gj\u00ebrat m\u00eb t\u00eb shtrenjta, q\u00eb m\u00eb jepte krah\u00eb t\u00eb punoja e t\u00eb kap\u00ebrceja v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb, q\u00eb m\u00eb jepte t\u00eb drejt\u00ebn brenda vetes, nd\u00ebrgjegjes sime q\u00eb ta ndjej veten shkrimtar t\u00eb natyrsh\u00ebm t\u00eb socializmit dhe jo k\u00ebng\u00ebtar t\u00eb jasht\u00ebm t\u00eb tij, lusite nujur, me sa duhej t\u00eb prekej. Desha dhe d\u00ebshiroj akoma t\u00eb mos i besoj k\u00ebsaj, por fakti ishte tep\u00ebr i pashpjeguesh\u00ebm.<\/p>\n<p>U p\u00ebrpoqa shoku Enver, t\u00eb tregoj n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, at\u00eb q\u00eb ndoshta mund t\u00eb duket e thjesht\u00eb, por q\u00eb ka shkaktuar nj\u00eb nga trazimet e mia m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha. Ju lutem edhe nj\u00ebher\u00eb t\u00eb m\u00eb falni p\u00ebr k\u00ebt\u00eb let\u00ebr q\u00eb \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr e gjat\u00eb p\u00ebr koh\u00ebn tuaj t\u00eb \u00e7muar. Si komunist dhe si shkrimtar Ju drejtohem Juve sekretarit t\u00eb Par\u00eb t\u00eb Partis\u00eb dhe udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb vendit me mir\u00ebnjohjen e madhe p\u00ebr at\u00eb \u00e7ka keni b\u00ebr\u00eb p\u00ebr vendin dhe p\u00ebr mua personalisht n\u00eb momente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb jet\u00ebs dhe krijimtaris\u00eb sime, p\u00ebr t\u00eb gjetur dhe nj\u00ebher\u00eb ndihm\u00ebn tuaj aq t\u00eb nevojshme.<\/p>\n<p>Jeta dhe vepra ime kan\u00eb qen\u00eb e do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb lidhura pazgjidhshm\u00ebrisht me koh\u00ebn ton\u00eb, me popullin e Partin\u00eb, ky angazhim e kjo lidhje do t\u00eb jen\u00eb p\u00ebrher\u00eb t\u00eb plota e pa rezerva. Arsyeja q\u00eb Ju shkrova k\u00ebt\u00eb let\u00ebr nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm zgjidhja e problemit t\u00eb filmit q\u00eb do ta d\u00ebshiroja si autor e n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb si qytetar, por mund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb fituar klim\u00ebn e mir\u00eb t\u00eb pen\u00ebs, mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr angazhimin tim t\u00eb plot\u00eb krejt jet\u00ebs sime e forcave t\u00eb mia me pun\u00ebn letrare.<\/p>\n<p>Jam duke punuar me intensitet p\u00ebr pjes\u00ebn e tret\u00eb t\u00eb nj\u00eb trilogjie (mesi i s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb \u201cDimri i madh\u201d) p\u00ebr rrug\u00ebn epike 35-vje\u00e7are t\u00eb Partis\u00eb son\u00eb, dhe d\u00ebshiroj t\u00eb jap t\u00eb gjitha energjit\u00eb dhe mund\u00ebsit\u00eb e mia p\u00ebr kryerjen me sukses t\u00eb k\u00ebsaj vepre, me pun\u00ebn krijuese n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, q\u00ebllimi i vet\u00ebm i pandryshuesh\u00ebm i jet\u00ebs sime.<\/p>\n<p>Duke ju k\u00ebrkuar dhe nj\u00ebher\u00eb falje p\u00ebr shqet\u00ebsimin<\/p>\n<p>Me respekt t\u00eb thell\u00eb,<br \/>\n<strong>Ismail Kadare<\/strong><br \/>\n<em>Tiran\u00eb, 2 prill 1980<\/em><\/p>\n<p><em>Burimi: GSH.al<\/em><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Fatmira NIKOLLI Dy muaj m\u00eb par\u00eb e kisha takuar shkrimtarin n\u00eb \u201cBar Juvenilja\u201d, ku ulet \u00e7do dit\u00eb me botuesin e tij Bujar Hudhri, n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb Tiran\u00eb. N\u00eb fund t\u00eb nj\u00eb bisede t\u00eb gjat\u00eb e nd\u00ebrprer\u00eb nga fotografit\u00eb e lexuesve q\u00eb vijn\u00eb e takojn\u00eb, e pyeta n\u00ebse k\u00ebt\u00eb her\u00eb do t\u00eb b\u00ebnim [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,5],"tags":[],"class_list":["post-14174","post","type-post","status-publish","format-standard","category-artikuj","category-intervista"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Kadare: Letra ime e vetme p\u00ebr Enverin, motra desh m\u00eb mori n\u00eb qaf\u00eb, ja pse e quajta t\u00eb \u00e7mendur - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kadare: Letra ime e vetme p\u00ebr Enverin, motra desh m\u00eb mori n\u00eb qaf\u00eb, ja pse e quajta t\u00eb \u00e7mendur - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nga Fatmira NIKOLLI Dy muaj m\u00eb par\u00eb e kisha takuar shkrimtarin n\u00eb \u201cBar Juvenilja\u201d, ku ulet \u00e7do dit\u00eb me botuesin e tij Bujar Hudhri, n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb Tiran\u00eb. N\u00eb fund t\u00eb nj\u00eb bisede t\u00eb gjat\u00eb e nd\u00ebrprer\u00eb nga fotografit\u00eb e lexuesve q\u00eb vijn\u00eb e takojn\u00eb, e pyeta n\u00ebse k\u00ebt\u00eb her\u00eb do t\u00eb b\u00ebnim [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-08-03T09:03:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2017-11-05T23:20:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/motra_e_kadarese.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"30 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"Kadare: Letra ime e vetme p\u00ebr Enverin, motra desh m\u00eb mori n\u00eb qaf\u00eb, ja pse e quajta t\u00eb \u00e7mendur\",\"datePublished\":\"2017-08-03T09:03:17+00:00\",\"dateModified\":\"2017-11-05T23:20:50+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\\\/\"},\"wordCount\":5957,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/fjala.info\\\/2017\\\/motra_e_kadarese.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Intervista\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\\\/\",\"name\":\"Kadare: Letra ime e vetme p\u00ebr Enverin, motra desh m\u00eb mori n\u00eb qaf\u00eb, ja pse e quajta t\u00eb \u00e7mendur - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/fjala.info\\\/2017\\\/motra_e_kadarese.jpg\",\"datePublished\":\"2017-08-03T09:03:17+00:00\",\"dateModified\":\"2017-11-05T23:20:50+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/fjala.info\\\/2017\\\/motra_e_kadarese.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/fjala.info\\\/2017\\\/motra_e_kadarese.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kadare: Letra ime e vetme p\u00ebr Enverin, motra desh m\u00eb mori n\u00eb qaf\u00eb, ja pse e quajta t\u00eb \u00e7mendur\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kadare: Letra ime e vetme p\u00ebr Enverin, motra desh m\u00eb mori n\u00eb qaf\u00eb, ja pse e quajta t\u00eb \u00e7mendur - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Kadare: Letra ime e vetme p\u00ebr Enverin, motra desh m\u00eb mori n\u00eb qaf\u00eb, ja pse e quajta t\u00eb \u00e7mendur - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Nga Fatmira NIKOLLI Dy muaj m\u00eb par\u00eb e kisha takuar shkrimtarin n\u00eb \u201cBar Juvenilja\u201d, ku ulet \u00e7do dit\u00eb me botuesin e tij Bujar Hudhri, n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb Tiran\u00eb. N\u00eb fund t\u00eb nj\u00eb bisede t\u00eb gjat\u00eb e nd\u00ebrprer\u00eb nga fotografit\u00eb e lexuesve q\u00eb vijn\u00eb e takojn\u00eb, e pyeta n\u00ebse k\u00ebt\u00eb her\u00eb do t\u00eb b\u00ebnim [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2017-08-03T09:03:17+00:00","article_modified_time":"2017-11-05T23:20:50+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/fjala.info\/2017\/motra_e_kadarese.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"30 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"Kadare: Letra ime e vetme p\u00ebr Enverin, motra desh m\u00eb mori n\u00eb qaf\u00eb, ja pse e quajta t\u00eb \u00e7mendur","datePublished":"2017-08-03T09:03:17+00:00","dateModified":"2017-11-05T23:20:50+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/"},"wordCount":5957,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/fjala.info\/2017\/motra_e_kadarese.jpg","articleSection":["Artikuj","Intervista"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/","name":"Kadare: Letra ime e vetme p\u00ebr Enverin, motra desh m\u00eb mori n\u00eb qaf\u00eb, ja pse e quajta t\u00eb \u00e7mendur - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/fjala.info\/2017\/motra_e_kadarese.jpg","datePublished":"2017-08-03T09:03:17+00:00","dateModified":"2017-11-05T23:20:50+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/#primaryimage","url":"http:\/\/fjala.info\/2017\/motra_e_kadarese.jpg","contentUrl":"http:\/\/fjala.info\/2017\/motra_e_kadarese.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-letra-ime-e-vetme-per-enverin-motra-desh-me-mori-ne-qafe-ja-pse-e-quajta-te-cmendur\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kadare: Letra ime e vetme p\u00ebr Enverin, motra desh m\u00eb mori n\u00eb qaf\u00eb, ja pse e quajta t\u00eb \u00e7mendur"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14174"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14174\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}