{"id":14643,"date":"2017-08-26T17:50:11","date_gmt":"2017-08-26T16:50:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=14643"},"modified":"2017-10-29T01:06:00","modified_gmt":"2017-10-29T01:06:00","slug":"mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\/","title":{"rendered":"Mjeda pas 80 vitesh\u2026 heshtja nuk ka vend\u2026!"},"content":{"rendered":"<p>Nga <strong>P\u00ebrparim KABO<\/strong><\/p>\n<p>U mbush\u00ebn plot 80 vite q\u00eb Ndre Mjeda nuk jeton\u2026 Ishte 1 gushti 1937, kur u fik n\u00eb Shkod\u00ebr\u2026 Ndokush do t\u00eb thot\u00eb: \u201cAh, ah ai poeti i \u2018Vajit t\u00eb Bilbilit\u2019\u2026 Ai prifti poet\u201d dhe mund t\u00eb ik\u00eb nga ngjarja dhe kujtesa si pa t\u00eb keq\u2026 Ka pun\u00eb ndoshta, ose e ka t\u00eb mbushur sked\u00ebn e mendjes me t\u00eb tjera t\u00eb dh\u00ebna, shum\u00eb m\u00eb \u201cserioze\u201d. Po e l\u00eb n\u00eb ikjen e tij\u2026 Un\u00eb po ndalem t\u00eb them ato q\u00eb ndjej dhe q\u00eb besoj se duhet t\u00eb ket\u00eb si dinjitet, edhe respekt ky p\u00ebrvjetor. Fillimisht po ndez nj\u00eb qiri t\u00eb madh p\u00ebr k\u00ebt\u00eb mendje t\u00eb ndritur dhe shum\u00ebplan\u00ebsore.<\/p>\n<p>Tek e sheh t\u00eb heshtur n\u00eb foto thua, po kush \u00ebsht\u00eb ky? T\u00eb lutem fol, shprehu, thuaj di\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb sotmen ton\u00eb, p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, p\u00ebr kultur\u00ebn, p\u00ebr tradit\u00ebn, p\u00ebr historin\u00eb. Thuaj di\u00e7ka q\u00eb t\u00eb shp\u00ebrndash mjegull\u00ebn, t\u00eb davarit\u00ebsh keqkuptimet dhe shtremb\u00ebrimet q\u00eb jan\u00eb aq t\u00eb kudotakuara sot. Thuaj di\u00e7ka o njeri q\u00eb t\u00eb kuptohet se sa shum\u00eb padije dhe dije-kallpe qarkullon nd\u00ebr ne. Ndalu Dom Mjeda atje te poezia jote lapidare \u201cVorri i Sk\u00ebnderbeut\u201d (varri i Sk\u00ebnderbeut). Nga ai hon po mujte Ndre shqyptari na i nis m\u00ebsimet sepse edhe pas kaq koh\u00ebsh edhe n\u00eb vorr ka q\u00eb nuk e duan Sk\u00ebnderbeun. Ndre Mjeda, n\u00eb vazhd\u00ebn e Rilindjes ngriti lart figur\u00ebn e heroit komb\u00ebtar, si simbol bashkimi dhe burim besimi n\u00eb fitore. (\u201cVorri i Skanderbeut\u201d, \u201cShqypes arbnore\u201d, \u201cBashkonju\u201d, jan\u00eb disa nga poezit\u00eb e tij t\u00eb hapura t\u00eb k\u00ebtij karakteri dhe t\u00eb pathosit atdhetar).<\/p>\n<p>Le t\u00eb shohim m\u00eb nga pran\u00eb se si e nxjerr identitetin shqiptar Mjeda n\u00eb poezin\u00eb e tij. Fillimisht le t\u00eb k\u00ebqyrim gjuh\u00ebn. Si atdhetar dhe filolog, ai n\u00ebnvizon se kudo q\u00eb t\u00eb jesh dhe \u00e7far\u00eb do gjuhe q\u00eb t\u00eb m\u00ebsosh e sa do mir\u00eb q\u00eb ta zot\u00ebrosh at\u00eb, mendimi vjen nga brenda n\u00eb gjuh\u00ebn e m\u00ebm\u00ebs, s\u2019ka shteg tjet\u00ebr. Muzikaliteti dhe aroma e saj tejkalojn\u00eb gjith\u00e7ka. Kudo q\u00eb t\u00eb shkosh n\u00eb p\u00ebr bot\u00eb, malli dhe dhimbja, lot\u00ebt dhe brengat jan\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn amtare. Duke pranuar shum\u00ebsin e gjuh\u00ebve, kontributet e tyre kulturore dhe nevoj\u00ebn q\u00eb ka njer\u00ebzimi dhe individi p\u00ebr to, n\u00eb nj\u00eb dashuri t\u00eb paan\u00eb Mjeda te poezia e tij \u201cGjuha Shqype\u201d nuk ndalet t\u00eb shkruaj\u00eb p\u00ebr gjuh\u00ebn shqipe si\u2026 \u201csi diell pa hije\/p\u00ebr mua t\u2019tanave iu del\u201d. Edukimi patriotik realizohet p\u00ebrmes historis\u00eb s\u00eb treguar dhe ai z\u00eb vend tek njeriu saj\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb popullit t\u00ebnd. Vet\u00ebm fal\u00eb saj historia rr\u00ebfehet ashtu e plot\u00eb, e qart\u00eb dhe emocionale. Strofa kulmore n\u00eb k\u00ebt\u00eb poezi \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb shpreh unitetin komb\u00ebtar p\u00ebrmes gjuh\u00ebs dhe m\u00ebnjanimi i \u00e7do ndarjeje dhe dallimi, p\u00ebrjashtimi apo urrejtje.<\/p>\n<blockquote><p>\u201cGek\u2019 e tosk\u2019 malsi jallia<br \/>\nJan\u2019 nji komb m\u2019u da s\u2019duron<br \/>\nfund e maj\u2019 nji a Shqipnia<br \/>\ne nji gjuh\u2019 t\u2019gjith na bashkon\u2026<\/p><\/blockquote>\n<p>Ky studim historik q\u00eb tejkalon vargun dhe q\u00eb pasohet me strof\u00ebn tjet\u00ebr, ku autori paralajm\u00ebron mallkimin p\u00ebr ata q\u00eb me veprime t\u00eb mbrapshta dhe me shkrime keqdash\u00ebse nxisin p\u00ebshtjellim, shtremb\u00ebrime, keqkuptime dhe falsifikime e ngre lart figur\u00ebn e Mjed\u00ebs. Gjuha na bashkon, kjo \u00ebsht\u00eb kambana q\u00eb edhe pas 80 vitesh pa Mjed\u00ebn, duhet ta d\u00ebgjojm\u00eb t\u00eb gjith\u00eb. Debatet e hapura p\u00ebr dialektet, p\u00ebr standardin dhe standardin e ri, p\u00ebr nevoj\u00ebn p\u00ebr rishikime dhe p\u00ebr korrigjime, pa dashur t\u2019u dal\u00eb kund\u00ebr, p\u00ebrkundrazi duke shprehur mb\u00ebshtetjen time q\u00eb k\u00ebto tema duhen diskutuar, t\u00ebrheqin v\u00ebmendjen, po ku porosia e Mjed\u00ebs duhet t\u00eb jet\u00eb udh\u00ebrr\u00ebfyese. Gjuha na bashkon t\u00eb gjith\u00ebve si shqiptar\u00eb. Dashurit\u00eb e pjesshme jan\u00eb gjithnj\u00eb t\u00eb gabuara. Por edhe gjuh\u00ebtar\u00ebt mos t\u00eb mbeten peng t\u00eb ideve t\u00eb ngurta. Sa e bukur \u00ebsht\u00eb gegnishtja, sa muzikale, sa bukur shkruhet dhe sa melodioze shp\u00ebrfaqet kur e nd\u00ebrton fonetik\u00ebn ting\u00ebllore t\u00eb fjal\u00ebs. E adhuroj, pa\u00e7ka q\u00eb m\u00eb origjin\u00eb dhe me AND jam jo nga veriu, jam jugor e m\u00eb thell\u00eb akoma.<\/p>\n<p>Mjeda aso kohe p\u00ebr \u00e7ka n\u00ebnvizon dhe q\u00eb ka vler\u00eb edhe sot, n\u00eb \u00e7do rrethan\u00eb e lidh ekzistenc\u00ebn e atdheut me gjuh\u00ebn. Sot jemi shtet i pavarur, me institucione dhe me liri t\u00eb fjal\u00ebs, aq sa e kemi dhe se si e kemi. Shqet\u00ebsim mbetet identiteti. N\u00eb globalizmin e asaj kohe Mjediane, vendin dhe popullin e rrezikonte zhdukja fizike, asimilimi zhb\u00ebr\u00ebs. Historia ka provuar se ka popuj dhe gjuh\u00eb q\u00eb kan\u00eb humbur, jan\u00eb shuar dhe fosilizuar, aq sa n\u00ebse p\u00ebr efekt studimi apo interesi gjithfar\u00ebsh p\u00ebrpiqesh t\u00eb merresh me to, mund t\u00eb paragjykohesh se je duke shpenzuar koh\u00ebn me dogjana pa vler\u00eb. N\u00eb fakt, nuk \u00ebsht\u00eb ashtu. Me gjuh\u00ebt e humbura kan\u00eb humbur t\u00eb dh\u00ebna konkrete, p\u00ebr epoka, histori, ngjarje, kontribute. Duke i ringjallur qoft\u00eb edhe p\u00ebr efekte studimore \u00ebsht\u00eb e mundur t\u00eb b\u00ebhen krahasime, t\u00eb nxirren n\u00eb drit\u00eb-lidhjet, dallimet, nd\u00ebrthurjet, vjet\u00ebrsit\u00eb, ndihmesat dhe pengesat, t\u00eb kuptohen fillesat dhe bashk\u00ebpunimet, t\u00eb identifikohet se \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb filluese dhe \u00e7far\u00eb e p\u00ebrftuar fal\u00eb bujaris\u00eb prej tyre.<\/p>\n<p>Shqipja \u00ebsht\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim jo vet\u00ebm pasuri komb\u00ebtare, por bot\u00ebrore, nuk e di n\u00ebse nj\u00eb dit\u00eb dikush apo disa do kujtohen q\u00eb t\u00eb merren m\u00eb seriozisht me t\u00eb. Me origjin\u00ebn, kontributet, filozofin\u00eb dhe lasht\u00ebsin\u00eb e saj. Globalizmi i sot\u00ebm \u00ebsht\u00eb po aq i rreziksh\u00ebm me deidentifikimin dhe nd\u00ebrtimin e komunikimit me gjuh\u00eb globale dhe me mjete t\u00eb simbolik\u00ebs dixhitale, aq sa n\u00eb nj\u00eb studim t\u00ebrhiqte v\u00ebmendj\u00ebn se n\u00ebse edhe buz\u00ebqeshjen do ta nisim me SMS si ikon\u00eb, do harrojm\u00eb t\u00eb buz\u00ebqeshim duke i privuar njeriut dhe njer\u00ebzimit nj\u00eb nga k\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe m\u00eb t\u00eb nevojshme. Gjuha shqipe \u00ebsht\u00eb pasuria m\u00eb e madhe q\u00eb kemi, por edhe amaneti m\u00eb i madh. Loj\u00ebrat me t\u00eb dhe ngjyrja e saj m\u00eb hojna dhe me cop\u00ebza fjal\u00ebsh t\u00eb huaja, keqp\u00ebrdorimet n\u00eb shkrime dhe mjetet audiovizove jan\u00eb krime t\u00eb r\u00ebnda. Lexon sot dhe d\u00ebgjon njer\u00ebz t\u00eb pand\u00ebrgjegjsh\u00ebm q\u00eb sillen me shqipen m\u00eb keq se m\u00eb nj\u00eb hdhurin\u00eb. Ndalni kok\u00ebbosha! Ndalni t\u00eb pagdhendur apo modern\u00eb dal\u00ebboje! Pa d\u00ebgjoni s\u00eb paku sot Mjed\u00ebn \u00e7far\u00eb shkruante!<\/p>\n<blockquote><p>E njat tok\u2019 q\u00eb je tue gzue<br \/>\ne ke zan \u2019tash sa mij\u2019 vjet<br \/>\nshqiptaria, q\u00eb mbet mblue<br \/>\nsot n\u00ebn dhe, edhe shqip flet<\/p><\/blockquote>\n<p>Sa kumte ka kjo strof\u00eb?! Toka \u00ebsht\u00eb mij\u00ebvje\u00e7are, je autokton\u00eb shqiptar, nuk je i ardhur, je n\u00eb trojet e tua shqiptar. T\u00eb jep shpirtpezullim fjala \u201czan\u2026\u201d \u201ce je zan\u2026\u201d. Dhe m\u00eb vjen n\u00eb mendje shpjegimi i studiuesit t\u00eb shquar, Petro Zheji, n\u00eb veprat e tij p\u00ebr ezoterizmin e shqipes me at\u00eb pasuri t\u00eb rrall\u00eb t\u00eb homonimeve, sepse n\u00eb nj\u00eb rast merr si shembull pik\u00ebrisht fjal\u00ebn \u2018z\u00eb\u2019 \u2018za\u2019, ose \u2018z\u00ebn\u2019, \u2018zan\u2019\u2026 dhe n\u00eb nj\u00eb hark dal\u00eb nga qendra e simbolit tregon se si kjo fjal\u00eb merr shtat-tet\u00eb kuptime n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, \u00e7ka nuk ndodh me gjuh\u00eb t\u00eb tjera. Kumti Mjed\u00ebs se \u201cn\u00ebndheu flet shqip\u201d\u2026 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kushtrim i but\u00eb, q\u00eb rr\u00ebzon edhe sot p\u00ebrtacin\u00eb e shum\u00eb akademik\u00ebve q\u00eb jan\u00eb t\u00eb dashuruar me tabut\u00eb, ndaj edhe tremben t\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb portat e m\u00ebdha t\u00eb dijes ku studimet primordiale p\u00ebr shqipen, p\u00ebr simbolizmin dhe algoritmin simbolik t\u00eb saj, si edhe p\u00ebr aforizmin filozofik t\u00eb shqipes jan\u00eb materie provepruese, q\u00eb i b\u00ebjn\u00eb nder atij apo atyre q\u00eb i\/u qaset\/qasen dhe ka\/kan\u00eb kuraj\u00ebn ta studiojn\u00eb. Gjithkush q\u00eb ik\u00ebn nga kjo p\u00ebrgjegj\u00ebsi nuk frigon ask\u00ebnd, ve\u00e7 hijen e vet, q\u00eb edhe ajo ka koh\u00eb q\u00eb ka nisur t\u2019i shkurtohet pa i marr\u00eb leje t\u00eb zotit.<\/p>\n<p>Trinia kushtruese e Mjed\u00ebs \u00ebsht\u00eb Gjuha-Atdheu-Liria. Tek poezia \u201cVaji Bylbylit\u201d ka vargje shum\u00eb t\u00eb ndjera, por dua t\u00eb v\u00eb n\u00eb pah disa ide q\u00eb m\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb ndalem m\u00eb shum\u00eb se ana artistike apo ajo estetike e poezis\u00eb apo vargut t\u00eb tij.<\/p>\n<blockquote><p>Kafaz ke qiellin\u2026<br \/>\nEpshin pengim<br \/>\nE gjith\u2019 ku t\u2019rreshket<br \/>\nShkon fluturim\u2026<\/p><\/blockquote>\n<p>Pa\u00e7ka se poezia ka nj\u00eb ngarkes\u00eb t\u00eb nj\u00eb simbolizmi natyralist dhe romantik\u00ebn e koh\u00ebs t\u00eb shekullit XIX, nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb n\u00ebn varg t\u00eb lexosh dhe filozofi. Pse p\u00ebr Bylbylin, atdheu ka si kafaz qiellin? Pse jasht\u00eb atdheut edhe n\u00ebse je bylbyl, je n\u00eb kafaz? Ja k\u00ebt\u00eb porosi e paska l\u00ebn\u00eb edhe Mjeda kaq paqt\u00eb dhe kaq qasht\u00ebr. N\u00eb atdhe k\u00ebnaq\u00ebsia mund t\u00eb pengohet vet\u00ebm nga nj\u00eb lloj teprimi (epshin pengim)\u2026 p\u00ebrpos k\u00ebsaj, pengesa q\u00eb duket etike gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb liri, je ti dhe atdheu yt. Tek poezia \u201cLiria\u201d, Mjeda \u00ebsht\u00eb m\u00eb i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, kushtron dhe b\u00ebn thirrje p\u00ebr liri pa b\u00ebr\u00eb as edhe nj\u00eb rregullim hap\u00ebsinor, sepse gjeografia e l\u00ebvizjes \u00ebsht\u00eb e till\u00eb, q\u00eb p\u00ebrfshin trojet etnike. Liria e tij me nj\u00eb pathos natyralist nuk ka askurr\u00ebfar\u00eb panteizmi. Stili i tij \u00ebsht\u00eb peisazhist dhe me dimensione epike. T\u00eb duket si nj\u00eb orakull i verb\u00ebr, q\u00eb k\u00ebndon n\u00eb lahut\u00eb ose thjesht n\u00eb z\u00eb p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb kushtrimin. Ai hyn maleve dhe grykave, rrjedh me uj\u00ebrat dhe fle e zgjohet me mal\u00ebsor\u00ebt dhe me epik\u00ebn e detyrimet historike.<\/p>\n<p>**<\/p>\n<p>Mjeda nuk mund t\u00eb kalohet n\u00eb heshtje, sepse nuk mund t\u00eb hesht\u00eb vepra dhe aktiviteti tij. Ndre Mjeda, poet i shquar dhe veprimtar e patriot. Lindi n\u00eb Shkod\u00ebr nga i ati, Jak\u00eb Zefi (Kryeziu) dhe \u00ebma Lu\u00e7ije (Dominika) Tha\u00e7i. I ati ishte me origjin\u00eb nga Mirdita, nd\u00ebrsa e \u00ebma nga Malcit e Puk\u00ebs. Si i ri me intelekt t\u00eb zhvilluar, i talentuar dhe studioz, t\u00ebrhoqi v\u00ebmendjen e jezuit\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt menduan ta b\u00ebnin prift.<\/p>\n<p>N\u00eb edukimin e tij pat\u00ebn ndikim shkrimtari jezuit Anton Xanoni (1863-1915) dhe poeti fran\u00e7eskan, Leonardo de Martino (1830-1923). Ai vazhdoi m\u00eb pas studimet fetare n\u00eb Spanj\u00eb, Itali e Poloni. N\u00eb fillim ndenji tre muaj, n\u00eb pranver\u00ebn 1880 n\u00eb fshatin Coss\u00e9-le-Vivien af\u00ebr Lavalit n\u00eb per\u00ebndim t\u00eb Franc\u00ebs, kurse m\u00eb pas ndoqi nj\u00eb kolegj n\u00eb manastirin Kartuzian t\u00eb Porta Coeli-t n\u00eb veri t\u00eb Valencias n\u00eb Spanj\u00eb, ku studioi p\u00ebr let\u00ebrsi. Kur shikon jet\u00ebn e tij dhe sjell n\u00eb m\u00ebndje anatemimin q\u00eb sociorealizmi dhe ushtar\u00ebt e tij u b\u00ebn\u00eb jezuit\u00ebve dhe vepr\u00ebs s\u00eb tyre gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb diktatur\u00ebs komuniste, e kupton se nuk \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr njer\u00ebz dhe fate, por p\u00ebr historin\u00eb ton\u00eb komb\u00ebtare dhe sjelljen ndaj saj. Eh sa gjynahe ka mbi shpin\u00ebn e nd\u00ebrgjegjes s\u00eb gjuh\u00ebve t\u00eb helmuara, q\u00eb sh\u00ebrbyen ndaj sistemit dhe jo ndaj atdheut dhe dinjitetit t\u00eb tij dhe sot qahen e ankohen si t\u00eb lodhur nga fati.<\/p>\n<p>Ndre Mjeda filloi t\u00eb shkruaj\u00eb poezi shqip nga fundi viteve \u201880-t\u00eb t\u00eb shekullit XIX, nd\u00ebr to edhe vjersh\u00ebn melankolike mjaft t\u00eb lexuar \u201cVaji i bylbylit\u201d, botuar m\u00eb 1887 n\u00eb broshur\u00ebn \u201cScahiri Elierz\u201d (Poeti i nderuar), ku shpreh mallin p\u00ebr vendin e tij. Po e k\u00ebsaj periudhe \u00ebsht\u00eb vjersha \u201cVorri i Skanderbegut\u201d. Tema e shqiptarit n\u00eb m\u00ebrgim, q\u00eb e merr malli p\u00ebr atdheun n\u00ebn zgjedh\u00ebn turke, ishte m\u00eb se e zakont\u00eb n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb e Rilindjes, sidomos n\u00eb dhjet\u00ebvje\u00e7arin pas d\u00ebshtimit t\u00eb Lidhjes s\u00eb Prizrenit. Edhe shum\u00eb vjersha t\u00eb tjera nga pena e tij u kushtohen temave t\u00eb tilla komb\u00ebtare. Por n\u00eb poezin\u00eb e Mjed\u00ebs ndihet ndikimi jo vet\u00ebm i kultur\u00ebs rilind\u00ebse t\u00eb koh\u00ebs, por edhe i m\u00ebsuesit t\u00eb tij, Leonardo De Martino, poetit katolik shkodran, p\u00ebrmbledhja poetike e t\u00eb cilit e p\u00ebrpunuar bukur me 442 faqe e n\u00eb dy gjuh\u00eb \u201cL\u2019Arpa di un italo-albanese\u201d (Harpa e nj\u00eb italo-shqiptari) kishte dal\u00eb n\u00eb Venedik m\u00eb 1881. Po aq qartazi ndihet n\u00eb vargun e Mjed\u00ebs edhe ndikimi i poet\u00ebve bashk\u00ebkoh\u00ebs t\u00eb Italis\u00eb: atdhetarit Xhozue Kardu\u00e7i (Giosu\u00e8 Carducci, 1835-1907), medituesit Xhovani Paskoli (Giovanni Pascoli, 1855-1912), t\u00eb ndjeshmit Gabriele D\u2019Anuncio (Gabriele D\u2019Annunzio, 1863-1938) si dhe i let\u00ebrsis\u00eb latine t\u00eb lasht\u00ebsis\u00eb klasike.<\/p>\n<p>Nga 1887 deri m\u00eb 1891 Mjeda dha m\u00ebsime muzike n\u00eb kolegjin \u201cMarko Xhirolamo Vida\u201d (Marco Girolamo Vida) n\u00eb Kremona buz\u00eb lumit Po, qytet i kompozitorit Klaudio Monteverdi (1568-1645) dhe i Antonio Stradivarit (1644-1737). Atje dhe n\u00eb Soresina ai vazhdoi t\u00eb shkruaj\u00eb poezi e nj\u00ebkoh\u00ebsisht iu p\u00ebrkushtua p\u00ebrkthimit t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb fetare. M\u00eb 1888, Propaganda Fide n\u00eb Rom\u00eb botoi librin e tij \u201cLa vita et sceitit sc\u2019 Gnon Berchmans (Jeta e Sh\u00ebn Gjon Berhmansit), p\u00ebr nj\u00eb shenjtor jezuit nga Brabanti (1599-1621), kurse m\u00eb 1892 botoi \u201cT\u2019perghjamit e Zojs Bekume\u201d (P\u00ebrngjasim i Zoj\u00ebs s\u00eb Bekueme), p\u00ebrkthyer nga spanjishtja. M\u00eb pas ai do t\u00eb botonte nj\u00eb p\u00ebrkthim nga Katekizmi i madh n\u00eb tri v\u00ebllime, \u201cHistoria e shenjt\u00eb\u201d dhe nj\u00eb jet\u00ebshkrim t\u00eb Sh\u00ebn Alojsius nga Gonzaga (1568-1591).<\/p>\n<p>Nga viti 1891 Mjeda studioi p\u00ebr disa vjet n\u00eb fakultetin teologjik t\u00eb kolegjit Gregorian t\u00eb Krakovit n\u00eb Polonin\u00eb katolike. Atje u njoh me veprat filologjike t\u00eb albanolog\u00ebve Gustav Majer (Gustav Meyer, 1850-1900) dhe Holger Pedersen (1867-1953). Vjersha e Mjed\u00ebs \u201cGjuha shqype\u201d, e shkruar n\u00eb dhjetor 1892, iu p\u00ebrkushtua gjuh\u00ebtarit austriak Majer, vepra monumentale e t\u00eb cilit \u201cEtymologisches W\u00f6rterbuch der albanesischen Sprache (Fjalor etimologjik i gjuh\u00ebs shqipe) kishte qen\u00eb botuar nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb n\u00eb Strasburg. Veprat e Majerit dhe Pedersenit zgjuan te Mjeda interesimin p\u00ebr historin\u00eb dhe zhvillimin e gjuh\u00ebs shqipe, q\u00eb do t\u00eb vazhdonte edhe n\u00eb vitet e m\u00ebvonshme dhe do t\u00eb kthehej n\u00eb nj\u00eb ndihmes\u00eb p\u00ebr vet\u00eb problemin e alfabetit, n\u00ebp\u00ebrmjet pun\u00ebs s\u00eb tij me tekstet shkollore dhe studimet p\u00ebr autor\u00ebt e vjet\u00ebr katolik\u00eb, Pjet\u00ebr Budi (1566-1622) dhe Pjet\u00ebr Bogdani (rr. 1630-1689).<\/p>\n<p>M\u00eb 1893 poetin e gjejm\u00eb n\u00eb Goricia buz\u00eb kufirit italo-slloven, kurse pas nj\u00eb viti p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb Kraljevica, ku dha m\u00ebsim filozofi e teologji e ku sh\u00ebrbeu si bibliotekar n\u00eb kolegjin Gregorian. U em\u00ebrua profesor i logjik\u00ebs e m\u00eb pas i metafizik\u00ebs. Thuhet se m\u00eb 1898, n\u00eb gjirin e jezuit\u00ebve t\u00eb Kraljevic\u00ebs shp\u00ebrtheu nj\u00eb konflikt, me sa duket p\u00ebr lidhjet e tyre me Austro-Hungarin\u00eb dhe me Vatikanin. Holl\u00ebsit\u00eb e skandalit nuk njihen me sakt\u00ebsi, por dihet se Ndre Mjeda u p\u00ebrfshi nj\u00ebfar\u00ebsoj n\u00eb k\u00ebt\u00eb konflikt dhe menj\u00ebher\u00eb u p\u00ebrjashtua apo dha dor\u00ebheqjen at\u00eb vit nga Urdhri Jezuit.<\/p>\n<p>Personalisht si autor i k\u00ebtyre rreshtave nuk e di dhe as q\u00eb dua ta di n\u00ebse institucionet tona i kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb ndonj\u00eb dekorat\u00eb k\u00ebtij mendimtari dhe shqiptari t\u00eb shquar. Un\u00eb e di me siguri q\u00eb Dom Ndre Mjeda nuk ka nevoj\u00eb p\u00ebr ne, ne dhe ardhmja jon\u00eb kemi shum\u00eb nevoj\u00eb\u2026 p\u00ebr t\u00eb!<\/p>\n<p>Dom Mjeda, nj\u00eb mesh\u00eb pendimi do kisha dasht\u2019 me e thir\u2019 sody p\u00ebr Ju!<\/p>\n<p>Amin!<\/p>\n<blockquote><p><em>D\u00ebrgoi p\u00ebr publikim, <strong>Gjin Musa<\/strong>, gazetar<\/em><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga P\u00ebrparim KABO U mbush\u00ebn plot 80 vite q\u00eb Ndre Mjeda nuk jeton\u2026 Ishte 1 gushti 1937, kur u fik n\u00eb Shkod\u00ebr\u2026 Ndokush do t\u00eb thot\u00eb: \u201cAh, ah ai poeti i \u2018Vajit t\u00eb Bilbilit\u2019\u2026 Ai prifti poet\u201d dhe mund t\u00eb ik\u00eb nga ngjarja dhe kujtesa si pa t\u00eb keq\u2026 Ka pun\u00eb ndoshta, ose e ka [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4,8,10],"tags":[],"class_list":["post-14643","post","type-post","status-publish","format-standard","category-artikuj","category-histori","category-letersi","category-poezi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mjeda pas 80 vitesh\u2026 heshtja nuk ka vend\u2026! - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mjeda pas 80 vitesh\u2026 heshtja nuk ka vend\u2026! - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nga P\u00ebrparim KABO U mbush\u00ebn plot 80 vite q\u00eb Ndre Mjeda nuk jeton\u2026 Ishte 1 gushti 1937, kur u fik n\u00eb Shkod\u00ebr\u2026 Ndokush do t\u00eb thot\u00eb: \u201cAh, ah ai poeti i \u2018Vajit t\u00eb Bilbilit\u2019\u2026 Ai prifti poet\u201d dhe mund t\u00eb ik\u00eb nga ngjarja dhe kujtesa si pa t\u00eb keq\u2026 Ka pun\u00eb ndoshta, ose e ka [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-08-26T16:50:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2017-10-29T01:06:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/fjala_e_lire.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"100\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"Mjeda pas 80 vitesh\u2026 heshtja nuk ka vend\u2026!\",\"datePublished\":\"2017-08-26T16:50:11+00:00\",\"dateModified\":\"2017-10-29T01:06:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\\\/\"},\"wordCount\":2604,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\",\"Let\u00ebrsi\",\"Poezi\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\\\/\",\"name\":\"Mjeda pas 80 vitesh\u2026 heshtja nuk ka vend\u2026! - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2017-08-26T16:50:11+00:00\",\"dateModified\":\"2017-10-29T01:06:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mjeda pas 80 vitesh\u2026 heshtja nuk ka vend\u2026!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mjeda pas 80 vitesh\u2026 heshtja nuk ka vend\u2026! - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Mjeda pas 80 vitesh\u2026 heshtja nuk ka vend\u2026! - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Nga P\u00ebrparim KABO U mbush\u00ebn plot 80 vite q\u00eb Ndre Mjeda nuk jeton\u2026 Ishte 1 gushti 1937, kur u fik n\u00eb Shkod\u00ebr\u2026 Ndokush do t\u00eb thot\u00eb: \u201cAh, ah ai poeti i \u2018Vajit t\u00eb Bilbilit\u2019\u2026 Ai prifti poet\u201d dhe mund t\u00eb ik\u00eb nga ngjarja dhe kujtesa si pa t\u00eb keq\u2026 Ka pun\u00eb ndoshta, ose e ka [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2017-08-26T16:50:11+00:00","article_modified_time":"2017-10-29T01:06:00+00:00","og_image":[{"width":300,"height":100,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/fjala_e_lire.png","type":"image\/png"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"Mjeda pas 80 vitesh\u2026 heshtja nuk ka vend\u2026!","datePublished":"2017-08-26T16:50:11+00:00","dateModified":"2017-10-29T01:06:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\/"},"wordCount":2604,"commentCount":0,"articleSection":["Artikuj","Histori","Let\u00ebrsi","Poezi"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\/","name":"Mjeda pas 80 vitesh\u2026 heshtja nuk ka vend\u2026! - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"datePublished":"2017-08-26T16:50:11+00:00","dateModified":"2017-10-29T01:06:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/mjeda-pas-80-vitesh-heshtja-nuk-ka-vend\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mjeda pas 80 vitesh\u2026 heshtja nuk ka vend\u2026!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14643","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14643"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14643\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14643"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14643"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14643"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}