{"id":18867,"date":"2017-10-08T00:20:42","date_gmt":"2017-10-08T00:20:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=18867"},"modified":"2017-10-08T00:37:54","modified_gmt":"2017-10-08T00:37:54","slug":"amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/","title":{"rendered":"AMANETI DHE UDH\u00cbTIMI N\u00cbN QIELLIN E KALT\u00cbR T\u00cb KALIFORNIS\u00cb"},"content":{"rendered":"<p><strong>KRISTAQ TURTULLI<\/strong><\/p>\n<p>(<em>Sh\u00ebnime udh\u00ebtimi<\/em>)<\/p>\n<p><strong>1<\/strong><br \/>\nDit\u00ebt e para t\u00eb shtatorit, mot i ngroht\u00eb dhe qielli \u00ebsht\u00eb i kthjell\u00ebt. Avioni u shk\u00ebput nga pista mori lart\u00ebsi dhe u drejtua nga jug-per\u00ebndimi. Mbeti pas qyteti i madh i Torontos i p\u00ebrmbytur nga dritat, i kat\u00ebrti n\u00eb Amerik\u00ebn e veriut p\u00ebr nga popullsia.<br \/>\nPrej aeroportit u nis\u00ebm nga ora tet\u00eb e mbr\u00ebmjes. Ndenj\u00ebsen e kam pran\u00eb dritares dhe kemi disa or\u00eb t\u00eb nat\u00ebs q\u00eb udh\u00ebtojm\u00eb me avion mbi re, por nuk m\u00eb vjen p\u00ebr gjum\u00eb.<br \/>\nM\u00eb n\u00eb fund nata e shkurt\u00ebr iku, humbi pas reve t\u00eb bardha. Midis lindjes dhe per\u00ebndimit, midis oqeanit Atlantik dhe oqeanit Paq\u00ebsor ka tre or\u00eb diferenc\u00eb. Fluturuam mbi tok\u00eb, mbi male, liqene, lumenj dhe fusha, jo mbi oqean si\u00e7 m\u00eb ndodh kur shkoj n\u00eb vendlindje. Amerika \u00ebsht\u00eb kontinent i madh.<br \/>\nPiloti na lajm\u00ebroi q\u00eb po afroheshim drejt vendit t\u00eb mb\u00ebrritjes.<br \/>\nUdh\u00ebtimi ishte i qet\u00eb. Mbushem me frym\u00eb. Mb\u00ebshtes supin n\u00eb an\u00ebn e majt\u00eb t\u00eb murit t\u00eb shpendit metalik dhe ngre perden e dritares s\u00eb avionit. Me k\u00ebrsh\u00ebri v\u00ebshtroj posht\u00eb. Hap\u00ebsir\u00eb toke e pamat. Ja, atje, me teren t\u00eb thyer dhe gjelb\u00ebrim t\u00eb dendur, vreshta, agrume, t\u00eb mbjella shtrihet Kalifornia, i quajtur ndryshe \u2018Shteti i art\u00eb\u2019, ose \u2018Tok\u00eb e begat\u00eb e nj\u00eb fillimi t\u00eb ri.\u2019<br \/>\nE vizitoj p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb k\u00ebt\u00eb vend dhe, diku m\u00eb n\u00eb jug se k\u00ebtu do p\u00ebrmbushet Amaneti i tim ati. P\u00ebrgjat\u00eb fluturimit nuk vura pik\u00eb gjum\u00eb n\u00eb sy. Kam udh\u00ebtuar nat\u00ebn edhe her\u00eb t\u00eb tjera dhe jam p\u00ebrkundur e fjetur n\u00eb ndenj\u00ebse e avionit si n\u00eb djep. Por k\u00ebt\u00eb her\u00eb \u00ebsht\u00eb ndryshe, krejt ndryshe. Mendja ime \u00ebsht\u00eb e mb\u00ebrthyer nga kujtimet dhe nostalgjit\u00eb e viteve t\u00eb shkuara e, mbi to q\u00ebndron AMANETI.<br \/>\nAmaneti. Respekti i kujtimit. Premtimi. Fjala e dh\u00ebn\u00eb. Kushtimi i t\u00eb par\u00ebve e ka shoq\u00ebruar shqiptarin n\u00eb shekuj e shekuj. BESA aq e njohur e shqiptarit n\u00eb bot\u00eb. Jan\u00eb ngritur legjenda, balada, goj\u00ebdh\u00ebna. T\u00eb gjitha k\u00ebto p\u00ebr Njeriun kan\u00eb pasur identitet dhe do ken\u00eb identitet e kuptim t\u00eb madh. Dikush mund t\u00eb mbledh\u00eb buz\u00ebt dhe ti duken t\u00eb r\u00ebndomta, anakronike, t\u00eb dala mode e t\u00eb pyes\u00eb: P\u00ebrse \u00e7ani kryet p\u00ebr to, sa vler\u00eb kan\u00eb, kur ne jemi n\u00eb koh\u00ebn e revolucioneve t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb zhvillimit t\u00eb shkenc\u00ebs, teknik\u00ebs, kompjuterizimit, internetit? Hapja e kufijve dhe l\u00ebvizja e lir\u00eb n\u00eb bot\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e zakonshme e dit\u00ebs. Rinia l\u00eb vendlindjen, l\u00eb vatr\u00ebn e ngroht\u00eb. L\u00eb pleqt\u00eb n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb gjysm\u00eb t\u00eb rr\u00ebnuara, pa kthyer kok\u00ebn prapa. Sidoqoft\u00eb, harrojm\u00eb, njer\u00ebzit dhe ngjarjet l\u00ebvizin, rrjedhin tmerr\u00ebsisht shpejt. Ikin, nuk jan\u00eb m\u00eb, harrohen sikur nuk kan\u00eb qen\u00eb kurr\u00eb. T\u00eb gjitha zhvillimet, ngrehinat, sfumohen b\u00ebhen nj\u00eb Hi\u00e7. Pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb harbuar t\u00eb njeriut duhet to ngrihet p\u00ebrs\u00ebri, \u00ebsht\u00eb m\u00eb se e domosdoshme: Amaneti. Respekti. Kujtimi. Besa. Fjala e dh\u00ebn\u00eb. Premtimi. Sepse jan\u00eb m\u00eb t\u00eb prekshme, m\u00eb reale, m\u00eb tok\u00ebsore, m\u00eb qiellore, shpirt\u00ebrore dhe asnj\u00ebher\u00eb nuk tjet\u00ebrsohen. Amaneti l\u00ebviz shpirtrat, gur\u00ebt, shk\u00ebmbinjt\u00eb, shkul vitet dhe shekujt&#8230;<br \/>\nJo rrall\u00eb e kam pyetur dhe e pyes veten, p\u00ebrse ne t\u00eb gjall\u00ebt jemi kaq t\u00eb pakujdessh\u00ebm, ngat\u00ebrrestar\u00eb, zhurm\u00ebtare, ziliqar\u00eb, hakmarr\u00ebs, indiferent\u00eb, sikur do jetojm\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebn? Ne e dim\u00eb, por shum\u00eb shpejt harrojm\u00eb q\u00eb jemi vizitor\u00eb tmerr\u00ebsisht t\u00eb p\u00ebrkohsh\u00ebm. \u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr NJERIUN n\u00eb k\u00ebt\u00eb amulli mendimesh, vet\u00ebk\u00ebnaq\u00ebsish, etje e shfrenuar p\u00ebr tu pasuruar dhe shp\u00ebrdoruar. Vrar\u00eb, humbjesh posht\u00ebrsish dhe pasigurish?! Jan\u00eb miliona q\u00eb kan\u00eb ikur prej Shqip\u00ebrie dhe shum\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebt e tyre kan\u00eb harruar t\u00eb flasin gjuh\u00ebn e bukur shqipe, duke faj\u00ebsuar politik\u00ebn e sotme dhe mizerien e m\u00ebparshme. Pik\u00ebrisht n\u00eb shk\u00ebputjen prej vatanit, ikjes, p\u00ebr t\u00eb gjetur m\u00eb t\u00eb qen\u00ebsishmen. Duhet t\u00eb kthejm\u00eb kok\u00ebn prapa, t\u00eb mbajm\u00eb t\u00eb zgjuar, t\u00eb pashuar at\u00eb q\u00eb na lan\u00eb t\u00eb par\u00ebt; Amanetin dhe Bes\u00ebn&#8230;<br \/>\nK\u00ebto mendoj, zemra m\u00eb rreh fort dhe endet n\u00eb qiellin e lart\u00eb ku gjendet ngrehina e Amanetit akoma e parealizuar e tim ati&#8230;<br \/>\nMe qindra e mij\u00ebra her\u00eb gjat\u00eb jet\u00ebs sime e kam p\u00ebrs\u00ebritur n\u00eb mendje Amerik\u00ebn dhe Kalifornin\u00eb, pa guxuar ta shprehja dhe biseduar me t\u00eb tjer\u00ebt, mbasi m\u00eb priste nd\u00ebshkimi. Partia dhe sigurimi i shtetit t\u00eb nd\u00ebshkonte ashp\u00ebr vet\u00ebm ta shkoje n\u00ebp\u00ebr mendje Amerik\u00ebn dhe Kalifornin\u00eb. Propaganda e verb\u00ebris\u00eb dhe e s\u00eb keqes e mbante t\u00eb ndehur shpat\u00ebn mbi popull. Nat\u00eb e dit\u00eb, q\u00eb nga m\u00ebngjesi n\u00eb dark\u00eb shante shtetin e demokracis\u00eb, t\u00eb mir\u00ebqenies. Amerik\u00ebn na i paraqiste si nj\u00eb lubi, Sfinks i tmerrsh\u00ebm ku ha njeriu njeriun.<br \/>\nM\u00eb kujtohet vite t\u00eb shkuara, kur im at\u00eb strukej n\u00eb kthin\u00ebn m\u00eb t\u00eb larg\u00ebt t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb, hapte radion, puthiste veshin pran\u00eb altoparlantit, d\u00ebgjonte me ton fare t\u00eb ul\u00ebt z\u00ebrin e Amerik\u00ebs, z\u00ebrin e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs. Por u ndruhej komshinjve, ngado p\u00ebrgjoheshim. Sigurimi i shtetit rreth nesh kishte v\u00ebn\u00eb spiun\u00eb. Nj\u00eb mbr\u00ebmje teksa d\u00ebgjonte Z\u00ebrin e Amerik\u00ebs e pash\u00eb baban\u00eb t\u00eb p\u00ebrlotur, kishte d\u00ebgjuar t\u00eb v\u00ebllain, Llambin, t\u00eb intervistuar nga Z\u00ebrin e Amerik\u00ebs dhe k\u00ebng\u00ebn e tij.<\/p>\n<p><strong>2<\/strong><br \/>\nSi t\u00eb gjitha Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs dhe Kalifornia \u00ebsht\u00eb vendi i p\u00ebrparimit, shteti i liris\u00eb, i s\u00eb drejt\u00ebs dhe demokracis\u00eb. Aq shum\u00eb e \u00ebnd\u00ebrruar e d\u00ebshiruar e k\u00ebrkuar, e shpresuar, e lakmuar nga miliona e miliona njer\u00ebz. Vet\u00ebm n\u00eb vendin tim t\u00eb vog\u00ebl sa e sa veta jan\u00eb vrar\u00eb prej diktatur\u00ebs komuniste, arrestuar, burgosur, internuar, n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb kaluar kufirin e rrethuar me tela me gjemba. Arratisur, ikur nga syt\u00eb k\u00ebmb\u00ebt prej ferrit komunist, p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebrritur n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend t\u00eb begat\u00eb, ku lartohet e drejta dhe dinjiteti i njeriut, p\u00ebr ta shkelur, vizituar dhe jetuar aty.<br \/>\nKalifornia \u00ebsht\u00eb shteti m\u00eb i madh p\u00ebr nga popullsia n\u00eb Sh. B. A. Kalifornia quhet hambari i Amerik\u00ebs dhe e treta p\u00ebr nga territori pas Alask\u00ebs dhe Teksasit.<br \/>\nShteti i Kalifornis\u00eb kufizohet n\u00eb per\u00ebndim nga Oqeani paq\u00ebsor. N\u00eb lindje nga malet e Sierra Nevad\u00ebs. N\u00eb veri- per\u00ebndim nga pyjet Redwood- Douglas dhe n\u00eb juglindje nga Shkret\u00ebtira e Mojav\u00ebs. Kalifornia \u00ebsht\u00eb e mir\u00ebnjohur nga koha e ngroht\u00eb e ngjashme me klim\u00ebn e detit Mesdhe. Ka temperatur\u00eb t\u00eb lag\u00ebsht n\u00eb veri, t\u00eb nxeht\u00eb n\u00eb lindje, n\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb dhe d\u00ebbor\u00eb n\u00eb malet alpine.<br \/>\nInfluenca dhe ekonomia e shtetit t\u00eb Kalifornis\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhe se shtetet e tjera t\u00eb Amerik\u00ebs, n\u00eb kultur\u00eb e politik\u00eb, infrastruktur\u00eb. Kalifornia \u00ebsht\u00eb origjina e industris\u00eb s\u00eb filmit, potenciali i saj bot\u00ebror. 58% p\u00ebr qind e ekonomis\u00eb s\u00eb shtetit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqendruar n\u00eb financ\u00eb, sh\u00ebrbime t\u00eb ndryshme, n\u00eb internet, n\u00eb personal kompjuter, teknologji, shkenc\u00eb, agrikultur\u00eb, industri etj.<br \/>\nKalifornia e pasur me male, kodra, aj\u00ebr t\u00eb fresk\u00ebt, plot diell, kalt\u00ebrsi dhe drit\u00eb. Brigjet e tij p\u00ebrk\u00ebdhelen prej uj\u00ebrave t\u00eb kaltra t\u00eb oqeanit Paq\u00ebsor. Popullsia Kalifornia \u00ebsht\u00eb 39. 250, 017 banor\u00eb. Pes\u00eb milion banor\u00eb m\u00eb shum\u00eb nga Kanadaja, atdheu im i dyt\u00eb, ku emigrova. Kanadaja \u00ebsht\u00eb shteti i dyt\u00eb n\u00eb bot\u00eb p\u00ebr nga hap\u00ebsira pas Rusis\u00eb.<br \/>\nShteti i Kalifornis\u00eb me qytetet e zhurmshme, t\u00eb ve\u00e7anta, mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse, t\u00eb ngritura an\u00ebs bregdetit t\u00eb pasur si rrall\u00eb gjetk\u00eb; San Francisko, Monterej, Pismo Beach, Santa Barbara, Santa Monika, San Diego, Los Angjelos, me t\u00eb famshmet lagje Beberlli Hill dhe Malibu. T\u00eb intrigon emri i Hollivudit shkruar n\u00eb t\u00eb bardh\u00eb dhe lartuar n\u00eb shpatin e malit. Hollivudi \u00ebsht\u00eb qendra e zhvillimit, kultur\u00ebs, mod\u00ebs e kinematografis\u00eb. Vendi ku jan\u00eb mbledhur gjenit\u00eb, aktor\u00ebt, regjisor\u00ebt, skenarist\u00ebt, k\u00ebng\u00ebtar\u00ebt e m\u00ebdhenj. Deri te Rialto, qytez\u00eb e vog\u00ebl turistike ku jetoi dhe nd\u00ebrroi jet\u00eb xhaxhai im, tenori i z\u00eb engj\u00ebll LLambi Turtulli.<br \/>\nShqiptari m\u00ebrgimtar p\u00ebr shekuj me radh\u00eb, n\u00ebp\u00ebr balada e legjenda nga d\u00ebshirat e pamundura dhe dertet e pashuara p\u00ebr p\u00ebrmbushjen e amaneteve, p\u00ebrdori kuaj me krah\u00eb fluturuese. T\u00eb kaptonte male, n\u00eb shi e n\u00eb furtun\u00eb, p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb legjend\u00ebn dhe \u00ebndrr\u00ebn realitet, sikund\u00ebr im at\u00eb q\u00eb s\u2019mundi. Tani, pas shum\u00eb e shum\u00eb vitesh, u rr\u00ebzuan muret ndar\u00ebse, u p\u00ebrmbys\u00ebn sistemet diktatoriale dhe u hap\u00ebn rrug\u00ebt. Njeriu krijoi avion\u00ebt t\u00eb kapin qiejt dhe ta zbresin legjend\u00ebn e balad\u00ebn n\u00eb tok\u00eb&#8230;<\/p>\n<p><strong>3<\/strong><br \/>\nDjaloshi i talentuar i Kor\u00e7\u00ebs dhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesi i nj\u00eb prej familjeve fisnike, m\u00eb t\u00eb shquara tregtare dhe patriotike: Llambi Turtulli n\u00eb vitin 1936 p\u00ebrfundoi me sukses studimet e larta p\u00ebr kanto n\u00eb Rumani dhe Itali. N\u00eb p\u00ebrzgjedhjen e student\u00ebve m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb graduar nga viti akademik, dha koncerte n\u00eb Franc\u00eb, Paris, Itali, La Skala, Gjermani, Berlin, Austri, Vjen\u00eb e gjetk\u00eb. K\u00ebto koncerte u drejtuan nga dirigjent\u00eb t\u00eb shquar. Fama e tij si k\u00ebng\u00ebtar i talentuar u p\u00ebrhap n\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn.<br \/>\nMbas p\u00ebrfundimit t\u00eb turneut n\u00eb Evrop\u00eb Llambi Turtulli u kthye me mall e d\u00ebshir\u00eb n\u00eb m\u00ebm\u00ebdhe e dha koncert n\u00eb kryeqytet dhe n\u00eb disa qytete t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Djaloshit k\u00ebng\u00ebtar, me z\u00eb t\u00eb \u00ebmb\u00ebl, nuk i pritej sa t\u00eb shkonte n\u00eb qytetin e vendlindjes, Kor\u00e7\u00eb. K\u00ebndoi n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb qytetit, n\u00eb krah i gjendej p\u00ebrmendorja e porsa ngritur e Luft\u00ebtarit t\u00eb panjohur, simbol i p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr liri dhe pavar\u00ebsi. Me shok\u00ebt e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb, u ngjit n\u00eb kodrat e Sh\u00ebn Thanasit dhe k\u00ebndoi serenada me kitar\u00eb:<br \/>\nH\u00ebna po del, se\u00e7 h\u00ebn\u00eb, kjo magjike<br \/>\nLarg nj\u00eb kitar\u00eb \u00ebmb\u00ebl ting\u00ebllon,<br \/>\nP\u00ebrhap ca nota shum\u00eb melankolike,<br \/>\nDhe gjoni mbi nj\u00eb pem\u00eb ligj\u00ebron&#8230;<br \/>\nGazetat e asaj kohe shkruanin me konsiderata t\u00eb larta p\u00ebr k\u00ebng\u00ebtarin e ri, tenorin Llambi Turtullin, k\u00ebt\u00eb z\u00eb engj\u00ebll.<br \/>\nShqiptar\u00ebt e Amerik\u00ebs me Fan. S. Nolin dhe Faik Konic\u00ebn n\u00eb krye i b\u00ebn\u00eb ftes\u00eb Llambit t\u00eb vinte dhe t\u00eb jepte koncerte n\u00eb qytetet e \u00c7ikagos, Bostonit, Detroit e kudo ku kishte shqiptar\u00eb m\u00ebrgimtar\u00eb, t\u00eb malluar p\u00ebr k\u00ebng\u00ebn dhe serenat\u00ebn e \u00ebmb\u00ebl shqipe. Llambi e pranoi me shum\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi ftes\u00ebn e t\u00eb m\u00ebrguarve. I hipi anijes dhe lundroi drejt bot\u00ebs s\u00eb re, t\u00eb panjohur, q\u00eb quhej Amerik\u00eb.<br \/>\nXhaxhai im LLambi Turtulli k\u00ebndoi pa u lodhur k\u00ebng\u00eb klasike dhe serenata t\u00eb \u00ebmbla kor\u00e7are. U ngrohu zemrat e t\u00eb m\u00ebrguarve me muzik\u00eb, musht e zjarr shqiptarie. K\u00ebndoi dhe n\u00eb teatrot m\u00eb prestigjioze t\u00eb k\u00ebtyre qyteteve dhe u vler\u00ebsua lart nga shtypi i koh\u00ebs p\u00ebr z\u00ebrin e tij t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe t\u00eb bukur.<br \/>\nPor shum\u00eb shpejt e gjith\u00eb bota u p\u00ebrfshi nga flak\u00ebt e luft\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb bot\u00ebrore dhe po merrte shum\u00eb jet\u00eb t\u00eb pafajshme. Llambi Turtulli si bir i familjes fisnike kor\u00e7are, veshi uniform\u00ebn e ushtarit amerikan dhe shkoi vullnetar n\u00eb vij\u00ebn e par\u00eb t\u00eb frontit t\u00eb luft\u00ebs. Luftoi dhe, me k\u00ebrkes\u00ebn e komand\u00ebs s\u00eb repartit ushtarak dha koncerte t\u00eb ndryshme n\u00eb zjarrin e luft\u00ebs s\u00eb madhe. N\u00eb pushimet e shkurtra, ku fushonin shok\u00ebt e tij ushtar\u00eb t\u00eb lodhur, t\u00eb l\u00ebnduar nga lufta me armikun.<br \/>\nPas p\u00ebrfundimit t\u00eb luft\u00ebs s\u00eb bashku me repartin e tij ushtarak u kthye n\u00eb Amerik\u00eb. Por mendja dhe zemra i rrihte t\u00eb kthehej n\u00eb atdhe, pran\u00eb familjes s\u00eb dashur, n\u00eb qytetin e tij t\u00eb lindjes, Kor\u00e7\u00eb. Kishte mall p\u00ebr prind\u00ebrit, v\u00ebllain, shok\u00ebt, miqt\u00eb, rrugicat e kalldr\u00ebmta, kodrat me pem\u00eb e vreshta. Por n\u00eb vendlindje kishin filluar t\u00eb grumbulloheshin re t\u00eb zeza, ishte b\u00ebr\u00eb sekuestrimi i pasurive dhe lufta e klasave e po b\u00ebnte k\u00ebrdin\u00eb.<br \/>\nMe zem\u00ebr t\u00eb l\u00ebnduar vazhdoi t\u00eb k\u00ebndonte dhe t\u00eb jepte koncerte t\u00eb ndryshme kudo ku kishte shqiptar\u00eb si t\u00eb shk\u00ebmbente dhe t\u00eb shkrinte mallin me ta.<br \/>\nVite m\u00eb von\u00eb me ftes\u00eb e autoriteteve vendase e t\u00eb m\u00ebrgimtar\u00ebve shqiptar\u00eb q\u00eb jetonin n\u00eb treva e larg\u00ebta t\u00eb per\u00ebndimit, mori rrug\u00ebn p\u00ebr n\u00eb Kalifornin\u00eb e begat\u00eb. Ndalesa e par\u00eb ishte qyteti i San Franciskos&#8230;<\/p>\n<p><strong>4<\/strong><br \/>\nAvioni u ul ngadal\u00eb n\u00eb aeroportin e madh t\u00eb San Franciskos. Ngarkuam valixhet n\u00eb makin\u00ebn e marr\u00eb me qira, hym\u00eb n\u00eb autostrad\u00eb dhe ngam\u00eb makin\u00ebn drejt qendr\u00ebs s\u00eb qytetit, me pallate t\u00eb larta, t\u00eb xhamta.<br \/>\nSan Francisko na pret me koh\u00eb t\u00eb ngroht\u00eb dhe qiell t\u00eb kthjell\u00ebt. San Francisko, nj\u00eb prej qyteteve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb Kalifornis\u00eb, n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb qytetit lartohen grada\u00e7ielat e xhamta. Por shum\u00eb nga lagjet e qytetit jan\u00eb ngritur n\u00eb teren t\u00eb thyer, me rrug\u00eb dhe sht\u00ebpi karakteristike. T\u00eb duket sikur sht\u00ebpit\u00eb dhe rrug\u00ebt e qytetit u jan\u00eb qepur, kacavjerr\u00eb me ngulm malit e kodrave p\u00ebrreth, duke krijuar nj\u00eb ansamb\u00ebl interesant me t\u00eb p\u00ebrpjeta e tat\u00ebpjeta rrug\u00ebsh dhe nd\u00ebrtesash si rrall\u00eb gjetk\u00eb.<br \/>\nMakina vrapon n\u00eb asfalt, ngjitet dhe zbret. Nga t\u00eb dy an\u00ebt gjith\u00e7ka jeshilon prej fushave t\u00eb pafundme me t\u00eb mbjella, me vreshta, perime, agrume! Shat\u00ebrvan\u00ebt e ujit sjellin freski dhe vaditin t\u00eb mbjellat.<br \/>\nJa, m\u00eb n\u00eb fund makina ndalet n\u00eb nj\u00eb nga hotelet e qytetit t\u00eb bukur t\u00eb San Franciskos, me dritare nga oqeani. Varka t\u00eb madh\u00ebsive t\u00eb ndryshme, me vela t\u00eb bardha shkasin mbi val\u00ebt e buta. Kalt\u00ebrsi e pafundme, p\u00ebrsip\u00ebr nj\u00eb mjegull e leht\u00eb e p\u00ebrhime.<br \/>\nSan Francisko \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga qytet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb Kalifornis\u00eb, me port t\u00eb madh dhe t\u00eb fuqish\u00ebm. San Francisko si rrall\u00eb qytet n\u00eb bot\u00eb ka dhe disa emra t\u00eb tjer\u00eb; &#8220;The city by the bay&#8221;, &#8220;Golden Gate City&#8221; &#8220;Frisco&#8221;, &#8220;SF&#8221;, &#8220;San Fran&#8221;, &#8220;Fog City&#8221;, dhe m\u00eb e vjetra &#8220;The City that Knows How&#8221;, &#8220;Baghdad by the Bay&#8221;, &#8220;The Paris of the West&#8221;, Ndodh q\u00eb qyteti quhet thjesht &#8220;The City.&#8221;<br \/>\nSipas t\u00eb dh\u00ebnave, San Francisko u krijua me kolonizator\u00eb nga Spanja m\u00eb 29 qershor t\u00eb vitit 1776. N\u00eb \u2018Golden Gate\u2019 Porta e art\u00eb, u krijua misioni San Francisko de Asis. Tani Golden Gate \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb park i madh nacional. Qend\u00ebr e madhe turistike, ku nuk ke ku t\u00eb parkosh makin\u00ebn. N\u00eb nj\u00eb vend kryesor, lartohet \u2018Tempulli i muzik\u00ebs\u2019. Nga t\u00eb dy an\u00ebt shtrihen \u2018De Young muzeum, \u2018Akademia e shkenc\u00ebs\u2019, \u2018Japoni Tea gard\u00ebn, Konservatori i luleve,\u2019\u2019 Kopshti botanik.\u2019<br \/>\nNj\u00eb kuriozitet; aktori dhe regjisori i shquar \u00c7arli \u00c7aplini n\u00eb k\u00ebt\u00eb park xhiroi disa skena t\u00eb dy prej filmave t\u00eb tij.<br \/>\nQyteti i San Franciskos ka dhe disa kopshte t\u00eb tjera t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme si: \u2018Kopshti i Shekspirit\u2019, \u2018Kopshti i tr\u00ebndafilave\u2019, etj. Me pak fjal\u00eb e gjith\u00eb San Franciskoja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kopsht i bukur, madh\u00ebshtor n\u00eb breg t\u00eb Oqeanit Paq\u00ebsor.<br \/>\nTeksa vizitoja gjith\u00eb k\u00ebto Kopshte, nj\u00ebri m\u00eb i bukur se tjetri, nj\u00ebher\u00ebsh mu kujtua vendi im, Shqip\u00ebria, ne vet\u00ebm nj\u00eb kopsht botanik kemi, n\u00eb kryeqytet, n\u00eb Tiran\u00eb. Por dhe ky i ashtuquajturi Kopsht Botanik \u00ebsht\u00eb katandisur si mos m\u00eb keq.<br \/>\nQyteti i San Franciskos ka nj\u00eb shtrirje natyrale t\u00eb madhe bregdeti. M\u00eb shum\u00eb se dyzet skela, quhen ndryshe dhe ura breg\u00ebzimi, q\u00eb zgjaten n\u00eb thell\u00ebsi, n\u00eb oqean. K\u00ebto skela i dhan\u00eb zhvillim qytetit bregdetar. K\u00ebto skela kan\u00eb qen\u00eb pika nevralgjike, nyje lidh\u00ebse e bot\u00ebs me qytetin, me vapor\u00ebt e furnizimit q\u00eb vinin nga bota, me mallra dhe udh\u00ebtar\u00eb. M\u00eb e famshmja dhe m\u00eb e madhja nga k\u00ebto skela ka qen\u00eb dhe mbetet skela, ura e breg\u00ebzimit 39. Kjo skel\u00eb tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr shum\u00eb t\u00ebrheq\u00ebse turistike, me dyqane t\u00eb shumta, restorante dhe akuarium, e vizituar nga turist\u00ebt e shumt\u00eb nga e gjith\u00eb bota.<br \/>\nN\u00eb kok\u00ebn e Skel\u00ebs 39 nga ana e veriut d\u00ebgjuam klithma t\u00eb thekshme, t\u00eb \u00e7uditshme, t\u00eb cilat na t\u00ebrhoq\u00ebn v\u00ebmendjen. U drejtuam p\u00ebr aty. Habitsh\u00ebm pam\u00eb nj\u00eb mori t\u00eb madhe luan\u00ebsh deti, ne i quajm\u00eb foka, shtrir\u00eb n\u00eb d\u00ebrrasa, ngroheshin n\u00eb diell. Nj\u00eb pjes\u00eb prej tyre lodronin, klithnin, hynin dhe dilnin nga uji.<br \/>\nQyteti i San Franciskos p\u00ebr nga bukuria, ve\u00e7antia, madh\u00ebshtia dhe nd\u00ebrtimet karakteristike, t\u00eb urave, t\u00eb sht\u00ebpive e rrug\u00ebve, qysh n\u00eb fillim t\u00eb shekullit nj\u00ebzet u quajt Parisi i per\u00ebndimit.<br \/>\nUrat madh\u00ebshtore q\u00eb lidhin qytetin me rrethinat, si rrall\u00eb gjetk\u00eb n\u00eb bot\u00eb, nj\u00ebra m\u00eb e bukur se tjetra, t\u00eb mahnitin me nd\u00ebrtimet e tyre inxhinierike; Ura e San Francisco\u2013Oakland Bay Bridge u hap n\u00eb 1936, nd\u00ebrsa Ura Golden Gate Bridge u hap n\u00eb vitin 1937. Nd\u00ebrsa n\u00eb vitin 1939 u hap Ura Golden Gate International Exposition q\u00eb lidhet me Ishullin e Thesarit. Ka qen\u00eb periudha kur ishulli Alcatraz, nga qend\u00ebr ushtarake u kthye burg i sigurie t\u00eb lart\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb burg t\u00eb nd\u00ebrtuar n\u00eb ishull u mbajt\u00ebn t\u00eb burgosur mafioz\u00ebt e gangster\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb Amerik\u00ebs si Al Capone, dhe Robert Franklin Stroud.<br \/>\nE ve\u00e7anta tjet\u00ebr e k\u00ebtij qyteti jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrpjetat dhe tat\u00ebpjetat e rrug\u00ebve t\u00eb San Franciskos: T\u00eb krijohet p\u00ebrshtypja sikur ky qytet i \u00ebsht\u00eb kacavjerr\u00eb me ngulm kodrave dhe maleve q\u00eb e rrethojn\u00eb. Kur zbret n\u00ebp\u00ebr rrug\u00eb me makin\u00eb t\u00eb duket sikur fluturon. K\u00ebto rrug\u00eb t\u00eb pjerr\u00ebta m\u00eb kujtuan rrug\u00ebn e tat\u00ebpjet\u00eb t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb qytetit tim. N\u00eb dim\u00ebr me d\u00ebbor\u00eb kur vinte karroca e druve i shkarkonte posht\u00eb, n\u00eb rrug\u00ebn kryesore. Ne hiqnin t\u00eb zit\u00eb e ullirit, i ngarkonim drut\u00eb n\u00eb torba dhe thas\u00eb, ngjitnim t\u00eb p\u00ebrpjet\u00ebn duke u mbajtur k\u00ebmb\u00eb e duar deri n\u00eb sht\u00ebpi.<br \/>\nM\u00ebngjesin e par\u00eb n\u00eb San Francisko u ngrita her\u00ebt. Endej nj\u00eb mjegulle e leht\u00eb e p\u00ebrhim\u00eb. Nuk m\u00eb pritej sa t\u00eb dilja n\u00eb breg, t\u00eb merrja aj\u00ebr t\u00eb fresk\u00ebt oqeani. U befasova, p\u00ebrpara meje nuk kishte uj\u00eb, por ve\u00e7 baltovin\u00eb. Ku shkoi uji i oqeanit? Vura dor\u00ebn streh\u00eb mbi sy, uji gjendej larg. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb jet\u00ebn time pash\u00eb aq pran\u00eb e magjish\u00ebm, t\u00ebrheqjen e ujit prej bregut, ikjen dhjet\u00ebra e dhjet\u00ebra metra larg. M\u00eb ngjau nj\u00eb largimin e trishtuar i ujit. Gjigandi oqean ishte larguar prej bregut duke zbuluar p\u00ebqinjt\u00eb, l\u00ebn\u00eb pas balt\u00eb, mbetje, gur\u00eb si alga prehistorike. Mora nj\u00eb kafe, u ula n\u00eb bisht dhe prita me durim, kur uji filloi t\u00eb shkiste ngadal\u00eb, t\u00eb afrohej, t\u00eb merrte tok\u00eb, t\u00eb shkonte n\u00eb vendin e m\u00ebparsh\u00ebm, asnj\u00eb centimet\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr&#8230;<br \/>\nBatica dhe zbatica. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb m\u00ebsova p\u00ebr Batic\u00ebn e Zbatic\u00ebn prej rr\u00ebfimeve t\u00eb David Koperfildit t\u00eb madhit \u00c7arls Dikens.<\/p>\n<p><strong>5<\/strong><br \/>\nNuk do kthehesha n\u00eb qytetin Gjiri i Monterej (Monterey Bay) Po t\u00eb mos kujtohesha se dikur kisha lexuar nj\u00eb let\u00ebr, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn LLambi i shkruante babait:<br \/>\n\u2019V\u00eblla i dashur, shkova n\u00eb qytetin Gjiri i Monterej dhe takova nj\u00eb mik t\u00eb nderuar, shkrimtarin e madh Jon Steinberkun. U darkuam dhe k\u00ebnduan s\u00eb bashku.\u2019<br \/>\nKy takim kishte ndodhur n\u00eb fillim t\u00eb viteve 60. Shkrimtari i njohur Jon Steinberk u vler\u00ebsua me \u00e7mimin nob\u00ebl me novel\u00ebn e bukur: \u2018Punishtja e konservave\u2019 Cannery Row. Kjo novel\u00eb e b\u00ebri qytetin Gjiri i Monterej t\u00eb njohur n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn dhe t\u00eb pavdeksh\u00ebm. Monumenti p\u00ebr nder t\u00eb shkrimtarit Jon Steinberk dhe personazheve t\u00eb tij \u00ebsht\u00eb derdhur n\u00eb bronc. Vendosur n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb qytetit t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb Monterej, rrethohet nga tet\u00eb figura t\u00eb tjera, t\u00eb nd\u00ebrtuara me art e mjesht\u00ebri; nj\u00ebr\u00ebz t\u00eb thjesht\u00eb, peshkatar\u00eb, punonj\u00ebse t\u00eb konservimit t\u00eb peshkut, pleq. Ky monument vler\u00ebson karakteret e ndryshme q\u00eb kishte skalitur shkrimtari Jon Steinberk n\u00eb librin e tij: \u2018Punishtja e konservave\u2019 Cannery Row.<br \/>\nGjiri i Monterej \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga parqet nacionale m\u00eb t\u00eb rralla n\u00ebn ujore n\u00eb Amerik\u00eb dhe n\u00eb bot\u00eb. Zgjatet 50 kilometra, mbulon nj\u00eb sip\u00ebrfaqe prej 700 mij\u00eb kilometra katrore dhe ka nj\u00eb varietet t\u00eb larmish\u00ebm t\u00eb specieve ujore q\u00eb p\u00ebrfshin 26 specie gjitar\u00eb si balenat, 345 specie peshq. Kat\u00ebr lloje t\u00eb ndrysh\u00ebm breshkash dhe 31 specie jo vertebrore dhe qindra specie bimore.<br \/>\nMonterej \u00ebsht\u00eb e njohur p\u00ebr konservimin e peshkut. Dikur ka qen\u00eb kryeqytet i Alfa Kalifornia n\u00ebn Spanj\u00eb dhe Meksiko. N\u00eb vitin 1846 u b\u00eb pjes\u00eb e Amerik\u00ebs dhe nj\u00eb gji i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm.<br \/>\nFjet\u00ebm nj\u00eb nat\u00eb n\u00eb nj\u00eb nga hotelet atij qyteti mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebs dhe t\u00eb nes\u00ebrmen n\u00eb m\u00ebngjes u nis\u00ebm drejt qytetit bregdetar t\u00eb Santa Barbara.<br \/>\n<strong><br \/>\n6<\/strong><br \/>\nQyteti bregdetar Santa Barbara \u00ebsht\u00eb me fytyr\u00eb nga jugu dhe shtrihet nd\u00ebrmjet maleve t\u00eb thella t\u00eb Santa Sh\u00ebn Inezit dhe Oqeanit Paq\u00ebsor. Santa Barbara \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga seksionet m\u00eb t\u00eb gjata t\u00eb plazhit n\u00eb bregdetin per\u00ebndimor t\u00eb Amerik\u00ebs. \u00cbsht\u00eb i ve\u00e7ant\u00eb nga m\u00ebnyra e nd\u00ebrtimit t\u00eb sht\u00ebpive, ku jan\u00eb g\u00ebrshetuar kulturat amerikane me at\u00eb spanjolle. N\u00eb \u00e7do stin\u00eb t\u00eb vitit qyteti bregdetar me klim\u00eb t\u00eb lakmueshme, t\u00eb ngroht\u00eb frekuentohet mjaft nga turist\u00ebt e huaj dhe vendas. Santa Barbara \u00ebsht\u00eb e njohur e p\u00ebr vreshtari dhe ver\u00ebn e shijshme t\u00eb tavolin\u00ebs.<br \/>\nSi\u00e7 m\u00ebsova von\u00eb : Xhaxhai im LLambi Turtulli, me d\u00ebshir\u00ebn e gruas s\u00eb tij aktores s\u00eb shquar Fern. J. Turtulli nderuar n\u00eb Hollivud n\u00eb vitin 1949 me Ammy Awords, \u00e7mim t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr film televiziv shum\u00eb t\u00eb suksessh\u00ebm n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, q\u00ebndruan disa muaj n\u00eb qytetin e Santa Barbar\u00ebs. T\u00eb dy s\u00eb bashku shkuan vizituan dhe Old Mision t\u00eb Santa Barbaras, kish\u00ebn e vjet\u00ebr dhe, Llambi k\u00ebndoi n\u00eb at\u00eb kish\u00eb. U habit nga akustika e mrekullueshme e kish\u00ebs dhe p\u00ebrcjellja e val\u00ebzuar e z\u00ebrit. Pran\u00eb tyre u afrua murgu Agustin. E fal\u00ebnderoi LLambin p\u00ebr k\u00ebng\u00ebn dhe e p\u00ebrg\u00ebzoi p\u00ebr z\u00ebrin e bukur. Xhaxhai ia tha p\u00ebrshtypjen e tij p\u00ebr akustik\u00ebn dhe p\u00ebrcjelljen e z\u00ebrit. Murgu Agustin buz\u00ebqeshi leht\u00eb dhe u p\u00ebrgjigj:<br \/>\n\u2018Zot\u00ebri i nderuar, ju fal\u00ebnderoj, por m\u00eb lejoni tu them; se arkitektura e nd\u00ebrtimit t\u00eb kish\u00ebs son\u00eb Old Misionit u bazua n\u00eb dhjet\u00eb librat e arkitektur\u00ebs s\u00eb shkruar nga arkitekti romak Vitruvius rreth 27 para er\u00ebs son\u00eb.\u2019<br \/>\nN\u00eb sheshin p\u00ebrpara kish\u00ebs Misioni i vjet\u00ebr lartohet \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shat\u00ebrvan i bukur, i gdhendur n\u00eb gur, me uj\u00eb t\u00eb kthjell\u00ebt, sjell freski, e nd\u00ebrtuar n\u00eb vitin 1808.<br \/>\nMisioni i Santa Barbara \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga misionet m\u00eb t\u00eb vjetra n\u00eb Amerik\u00eb krijuar dhe nd\u00ebrtuar mbi nj\u00eb lart\u00ebsi nga fran\u00e7eskan\u00ebt spanjoll\u00eb rreth viteve 1786- 1790. N\u00eb t\u00eb majt\u00eb t\u00eb kish\u00ebs shtrihet kopshti meditativ i ullinjve. Ngjan si labirint. N\u00eb \u00e7do qoshe \u00ebsht\u00eb pikturuar n\u00eb gur udha e b\u00ebr\u00eb e Krishtit drejt kryq\u00ebzimit. Kopshti, n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e gjetjes dhe t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb shtyn instinktivisht n\u00eb shtegun \u00e7lodh\u00ebs e meditues.<br \/>\nNism\u00ebtar p\u00ebr nd\u00ebrtimin e k\u00ebtij misioni ka qen\u00eb Padre Junipero Serra. Ky mision q\u00ebndron si nj\u00eb d\u00ebshmi e gjall\u00eb e kontributit t\u00eb fran\u00e7eskaneve n\u00eb historin\u00eb e zhvillimit \u00ebt shtetit t\u00eb Kalifornis\u00eb.<\/p>\n<p><strong>7<\/strong><br \/>\nAfro gjysm\u00eb shekulli kan\u00eb kaluar kur tim ati vdekja ia mori goj\u00ebn, por luftoi, mos e jepte jet\u00ebn pa lan\u00eb amanetin. K\u00ebrkoi laps dhe let\u00ebr. Me mundim, me germa t\u00eb shtrembra shkroi: LLa, M, K, P, V.., e t\u00eb tjera germa t\u00eb pa deshifruara. V\u00ebshtrimi i tij i mug\u00ebt brodhi mbi ne, t\u00eb mbledhur rreth tij. Q\u00ebndroi, e nguli shikimin te un\u00eb, q\u00eb gjendesha te k\u00ebmb\u00ebt e tij, m\u00eb i vogli i familjes, mes kat\u00ebr v\u00ebllez\u00ebrve dhe dy motrave. U mpiva. L\u00ebmsh i madh mu mblodh n\u00eb gryk\u00eb. Im at\u00eb s\u2019e shk\u00ebputi shikim nga un\u00eb. M\u00eb b\u00ebri me shenj\u00eb t\u00eb afrohesha m\u00eb pran\u00eb, ti gjendesha n\u00eb krah. M\u00eb l\u00ebshoi n\u00eb duar, ngadal\u00eb, cop\u00ebn e letr\u00ebs. S\u2019 ma ndau shikimin, l\u00ebvizi buz\u00ebt e thara. Mu b\u00eb sikur d\u00ebgjova:<br \/>\n\u2018I vogli im, a m\u00eb premton p\u00ebr kryerjen e nj\u00eb Amaneti? H\u00eb. M\u00eb premto dhe, mos harro..! Nj\u00eb lot i madh u rrokullis n\u00eb fytyr\u00ebn e tij t\u00eb rr\u00ebgjuar, i ra n\u00eb jast\u00ebk. Mu duk sikur i gjith\u00eb jast\u00ebku u qull. Im at\u00eb u shtriq, mbylli syt\u00eb.<br \/>\nPulita qepallat u mata t\u2019i thosha:<br \/>\n\u2018Babait, pse pik\u00ebrisht un\u00eb, m\u00eb u vogli i familjes? T\u00eb tjer\u00ebt jan\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj n\u00eb mosh\u00eb, m\u00eb t\u00eb pjekur, m\u00eb t\u00eb sprovuar n\u00eb jet\u00eb?! A mundem! Xhaxhai \u00ebsht\u00eb larg, shum\u00eb larg, n\u00eb Amerik\u00eb, matan\u00eb k\u00ebsaj bote.\u2019<br \/>\nNuk pata koh\u00eb t\u00eb hamend\u00ebsohesha, babai dha shpirt, iku, u b\u00eb frym\u00eb. Fleta e babait m\u00eb p\u00ebrv\u00eblonte duart. Disa prej inicialeve ishin p\u00ebr v\u00ebllain e tij Llambi Turtulli, k\u00ebng\u00ebtarin, tenorin e mrekulluesh\u00ebm. Im at\u00eb m\u00eb kishte treguar p\u00ebr persekutimin, peripecit\u00eb e jet\u00ebs, t\u00eb familjes Turtulli. P\u00ebr v\u00ebllain e dashur LLambi Turtulli dhe thyerjen e pllakave t\u00eb gramafonit prej bastisjeve t\u00eb sigurimit t\u00eb shtetit. Por dhe un\u00eb edhe pse i mitur i ndjeva mbi shpin\u00eb thonjt\u00eb e mpreht\u00eb plot helm t\u00eb persekutimit.<br \/>\nShikimi i l\u00ebngsh\u00ebm e ngulmues m\u00eb dep\u00ebrtoi thell\u00eb n\u00eb shpirt, koka m\u00eb shungulloi. Kur isha f\u00ebmij\u00eb m\u00eb tregonte p\u00ebr v\u00ebllain LLambi. Dhe kur p\u00ebrfundonte m\u00eb thoshte:<br \/>\n\u2018Mos i harro k\u00ebto q\u00eb t\u00eb thash\u00eb, v\u00ebri v\u00ebth n\u00eb vesh, d\u00ebgjon?<br \/>\n\u2018D\u00ebgjoj,\u2019 i thosha.<br \/>\n\u2018Nuk i dihet si rrjedh jeta,\u2019 dhe shtonte, \u2018vjen nj\u00eb dit\u00eb e vdes ky dreq komuniz\u00ebm. N\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb asnj\u00eb sistem s\u2019 \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrjetsh\u00ebm\u2019.<br \/>\nPor si mundet?! Si?! Ne gjendeshim n\u00eb vorbull\u00ebn e tmerrshme t\u00eb ashp\u00ebrsimit t\u00eb luft\u00ebs s\u00eb klasave dhe luft\u00ebs s\u00eb eliminimet brenda llojit. Ishte gusht i viti 1976, kishin dal\u00eb gjith\u00eb ato grupe anti parti, dhjet\u00ebra d\u00ebnime me pushkatim, ministra, gjeneral\u00eb dhe qindra arrestime&#8230;<br \/>\nDikur xhaxhai im LLambi Turtulli donte t\u00eb kthehej n\u00eb vendlindje, plasi lufta e dyt\u00eb bot\u00ebrore. Rrug\u00ebt u mbyll\u00ebn. Mbaroi lufta. Filloi lufta e klasave, kufiri u rrethua me tela me gjemba. Llambi vinte deri n\u00eb Itali, t\u00eb takonte njer\u00ebzit e dashur. Nuk e lejonin t\u00eb hynte n\u00eb m\u00ebm\u00ebdhe. LLambi nd\u00ebrroi jet\u00eb tre vjet pas babait. T\u00eb dy ik\u00ebn prej k\u00ebsaj bote pa u par\u00eb kurr\u00eb&#8230;<br \/>\nP\u00ebrpara se t\u00eb merrja rrug\u00ebn e kurbetit shkova te varri i prind\u00ebrve. Mu b\u00eb sikur rasa e varrit u drodh dhe d\u00ebgjova z\u00ebrin e thell\u00eb t\u00eb tim ati:<br \/>\n\u2018Mos harro premtimin bir! K\u00ebshtu erdhi puna, nuk e takova dot. Por nj\u00eb tuf\u00eb me lule e pret nga ti im v\u00eblla: Llambi Turtulli.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Llambi Turtulli\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/llambi_turtulli_tenor.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" border=\"0\" \/><br \/>\n<strong><em>Tenori dramatik shqiptar Llambi Turtulli<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>8<\/strong><br \/>\nVitet rrjedhin pa u ndjer\u00eb n\u00eb dhe t\u00eb huaj n\u00eb Kanada, n\u00eb p\u00ebshtjelljen e pandalshme t\u00eb dit\u00ebve, jav\u00ebve, muajve dhe viteve, por Amaneti i tim ati her\u00eb pas her\u00eb m\u00eb oshtinte n\u00eb vesh\u00eb, s\u2019m\u00eb linte t\u00eb qet\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb para disa vitesh dhe rast\u00ebsisht u lidha n\u00eb internet me studiuesin, krijuesin e talentuar dhe zem\u00ebrart\u00eb Timo M\u00ebrkuri.<br \/>\nJo pa q\u00ebllim po p\u00ebrcjell nj\u00eb fragment t\u00eb shk\u00ebputur nga libri i tij: \u2018VAJZA E VAL\u00cbVE\u2019 t\u00eb botuar s\u00eb fundi q\u00eb b\u00ebn fjal\u00eb p\u00ebr xhaxhain tim Llambi Turtulli:<br \/>\nEmrin e Llambi Turtullit e kam d\u00ebgjuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, n\u00eb rinin\u00eb time, nga im at\u00eb.<br \/>\nFamilja e tim eti, duke qen\u00eb nj\u00eb familje blegtor\u00ebsh shtegtonin shpesh n\u00eb zon\u00ebn e Kor\u00e7\u00ebs dhe im at\u00eb, at\u00ebher\u00eb djal\u00eb gjasht\u00ebmb\u00ebdhjet\u00ebvje\u00e7ar, kishte patur rastin ta d\u00ebgjonte koncertin e dh\u00ebn\u00eb nga Llambi Turtulli, dhe Jorgjia Truja n\u00eb vitin 1932, n\u00eb kinema Majestic. P\u00ebr hir t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs duhet t\u00eb them se, interesimi i tim eti dhe pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb familjes s\u00eb tij p\u00ebr k\u00ebt\u00eb koncert, lidhej vet\u00ebm me emrin e Llambi Turtullit. Dhe ky em\u00ebr, dhe emri i Tefta Tashkos) ishte i dashur p\u00ebr familjen e tim eti, jo aq\u00eb p\u00ebr artin q\u00eb ai p\u00ebrfaq\u00ebsonte si tenor modern, (sepse duhet t\u00eb pranoj se t\u00eb k\u00ebnduarit e Llambi Turtullit ishte pak larg shijeve tradicionale t\u00eb tim eti) , se sa p\u00ebr faktin se ishte nj\u00eb nga shok\u00ebt e Ne\u00e7o Muko Himarjotit dhe t\u00eb Andrea Bal\u00ebs. Ve\u00e7 faktit t\u00eb nj\u00eb miq\u00ebsie tradicionale me familjen e Andrea Bal\u00ebs, gruaja e t\u00eb cilit, Fllorina, u b\u00eb vite m\u00eb von\u00eb, nuna ime, emri dhe z\u00ebri i Llambi Turtullit kishte hyr\u00eb n\u00eb familjet bregdetase n\u00ebp\u00ebrmjet pllakave t\u00eb incizuara nga Grupi i Ne\u00e7o Mukos n\u00eb Firm\u00ebn PATHE n\u00eb Paris. Nga ato pllaka, dilte nj\u00eb z\u00eb engj\u00eblli\u2026q\u00eb e d\u00ebgjonin pa marr\u00eb frym\u00eb, n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e bregdetit. Duhet t\u00eb theksoj se ato incizime ishin si nj\u00eb t\u00ebrmet n\u00eb bot\u00ebn e thjesht\u00eb t\u00eb barinjve dhe detar\u00ebve bregdetas dhe emrat e k\u00ebng\u00ebtar\u00ebve, si dhe k\u00ebng\u00ebt e tyre i dinin p\u00ebrmend\u00ebsh n\u00eb t\u00eb gjitha familjet bregdetase. Kjo qe arsyeja q\u00eb dhe im at\u00eb, nj\u00eb djal\u00eb i ri, i mori 1 lek t\u00eb atit, (aq kushtonte bileta) dhe zbriti n\u00eb Kor\u00e7\u00eb, t\u00eb shikonte k\u00ebt\u00eb z\u00eb engj\u00ebll, q\u00eb aq shum\u00eb her\u00eb e kishte d\u00ebgjuar n\u00eb ato pllaka t\u00eb bekuara, ardhur nga Parisi drit\u00ebshum\u00eb&#8230; Dhe na fliste e na fliste pa pushim, mua, si dhe gruas s\u00eb Andrea Bal\u00ebs e vajzave t\u00eb tij, n\u00ebp\u00ebr vizitat e shpeshta q\u00eb i b\u00ebnim, p\u00ebr at\u00eb shfaqje dhe p\u00ebr at\u00eb engj\u00ebll, por interesimi im p\u00ebr k\u00ebto d\u00ebshmi, fatkeq\u00ebsisht, at\u00ebher\u00eb ishte shum\u00eb i vog\u00ebl. Ishte koha kur n\u00eb fantazin\u00eb time ndrinin m\u00eb shum\u00eb syt\u00eb e gjimnazisteve sesa kujtimet, qofshin ato t\u00eb brilanta, t\u00eb tim ati.<br \/>\nInteresimi im lindi vet\u00ebm kur u njoha me p\u00ebrb\u00ebrjen e grupit t\u00eb Ne\u00e7o Mukos, n\u00eb kuadrin e studimeve t\u00eb mia isopolifonike. Por ishte von\u00eb. Im at\u00eb nuk ishte m\u00eb, q\u00eb t\u00eb m\u00eb jepte edhe nj\u00ebher\u00eb d\u00ebshmit\u00eb e tij. Gruaja e Andrea Bal\u00ebs kishte ikur shum\u00eb m\u00eb shpejt, duke marr\u00eb me vete breng\u00ebn e nj\u00eb jete plot p\u00ebrndjekje e peripeci, me gjyqe, burgje e sekuestrime. Dhe ja, befas, n\u00eb nj\u00eb gazet\u00eb n\u00eb 15.09.2010, n\u00ebn titullin kuptimplot\u00eb \u201cShp\u00ebrthyesit e \u201832\u201d lexova p\u00ebr at\u00eb shfaqje, q\u00eb aq\u00eb shum\u00eb ma kishte p\u00ebrmendur im at\u00eb. Lexova p\u00ebr duartrokitjet e pambarim q\u00eb publiku u dhuroi artist\u00ebve, bijt\u00eb Kor\u00e7\u00ebs kultur\u00eb shum\u00eb. Dhe nisa t\u00eb k\u00ebrkoj p\u00ebr Llambi Turtullin, z\u00ebrin e t\u00eb cilit pata rastin ta d\u00ebgjoj edhe un\u00eb n\u00eb nj\u00eb nga disqet e incizuara n\u00eb ato vite t\u00eb larg\u00ebta, n\u00eb Paris. K\u00ebshtu, duke k\u00ebrkuar, u njoha me nipin e tij, Kristaq Turtulli, me banim n\u00eb Kanada, n\u00ebp\u00ebrmjet faqes s\u00eb gazet\u00ebs \u201cFjala e Lir\u00eb\u201d, bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs jemi t\u00eb dy.<br \/>\nK\u00ebrkes\u00ebs sime p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebna dhe foto t\u00eb Llambi Turtullit, ju p\u00ebrgjigj me nj\u00eb dashamir\u00ebsi, q\u00eb mua m\u00eb tronditi me p\u00ebrmbajtjen e saj, sepse m\u00eb d\u00ebshmoi q\u00eb pothuaj t\u00eb gjith\u00eb<br \/>\nautor\u00ebt e k\u00ebtij monumenti famoz t\u00eb artit shqiptar, pat\u00ebn gatit\u00eb nj\u00ebjtin fat. Vuajtje, persekutime, injorime nga nj\u00eb regjim injorant.<br \/>\nJa se \u00e7\u2019m\u00eb shkruan n\u00eb e mailin e par\u00eb Kristaq Turtulli p\u00ebr xhaxhan\u00eb, tenorin e madh, pinjolli i nj\u00eb fisi atdhetar\u00ebsh:<br \/>\n\u201cP\u00ebrsh\u00ebndetje Timo M\u00ebrkuri. T\u00eb fal\u00ebnderoj p\u00ebr p\u00ebrshtypjet, mir\u00ebsin\u00eb dhe interesimin p\u00ebr xhaxhan\u00eb tim, Llambi Turtulli. Ai ka q\u00ebn\u00eb nj\u00eb tenor i mrekulluesh\u00ebm, ka k\u00ebnduar k\u00ebng\u00eb dhe ka dh\u00ebn\u00eb koncerte me Tefta Tashko Ko\u00e7on, Jorgjie Truj\u00ebn dhe me t\u00eb talentuarin Ne\u00e7o Muko, i cili vdiq i ri.<br \/>\nLlambi ka dh\u00ebn\u00eb koncerte\u2026n\u00eb Evrop\u00eb edhe n\u00eb Amerik\u00eb, n\u00eb Boston Detroit Kaliforni e gjetk\u00eb. Ne i kishim t\u00eb gjitha pllakat e gramafonit t\u00eb incizuara me k\u00ebng\u00ebt e Llambit, por nga bastisjet dhe kontrollet e her\u00eb pas hershme t\u00eb sigurimit t\u00eb shtetit, p\u00ebr ironi t\u00eb fatit, u thyen u shp\u00ebrdoruan dhe u flak\u00ebn n\u00eb kosh. (ato pllaka q\u00eb qen\u00eb historia dhe lavdia e artit shqiptar. Shen imi T.M.) Kur un\u00eb doja t\u00eb b\u00ebja di\u00e7ka, nuk gjeta asnj\u00eb gjurm\u00eb dhe m\u00eb vjen shum\u00eb keq se kan\u00eb humbur vlera, jo vet\u00ebm p\u00ebr xhaxhan\u00eb tim Llambi, por p\u00ebr vlerat e kultur\u00ebs Shqiptare, sepse artist\u00ebt nuk i p\u00ebrkasin vet\u00ebm familjes, por kultur\u00ebs s\u00eb nj\u00eb kombi.<br \/>\n\u2026 Me respekt<br \/>\nKristaq Turtulli\u201d<br \/>\nNd\u00ebrsa emaili i dyt\u00eb ishte plot me t\u00eb dh\u00ebna konkrete t\u00eb cilat po ja v\u00eb n\u00eb dispozicion edhe lexuesit t\u00eb k\u00ebsaj gazete:<br \/>\n\u201cI nderuar miku im Timo! T\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndes dhe t\u00eb uroj gjith\u00eb t\u00eb mirat. T\u00eb fal\u00ebnderoj edhe nj\u00ebher\u00eb p\u00ebr interesimin, Juve n\u00eb ve\u00e7anti dhe t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e nderuar t\u00eb grupit\u2026. U p\u00ebrpoqa t\u00eb gjeja disa nga materialet q\u00eb m\u00eb k\u00ebrkove p\u00ebr xhaxhan\u00eb tim Llambi Turtulli dhe t\u00eb cilat menj\u00ebher\u00eb po t\u2019i d\u00ebrgoj. N\u00eb fotografin\u00eb e par\u00eb \u00ebsht\u00eb familja ime, gjyshja dhe roli aktiviteti i saj n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes komb\u00ebtare. Pa futur k\u00ebtu Mihal Turtullin*, firmonj\u00ebsin e (Aktit) pavar\u00ebsis\u00eb dhe Thoma Turtullin, Filantropin m\u00eb t\u00eb madh shqiptar, i cili i fali Kor\u00e7\u00ebs Tre pika ky\u00e7e, e b\u00ebri Kor\u00e7\u00ebn qytet me mendim per\u00ebndimor, Liceun, Spitalin, Bibliotek\u00ebn, Sht\u00ebpin\u00eb e jetimoren, si dhe ndihma t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr shkolla dhe kisha etj. Fill mbas ikjes n\u00eb Amerik\u00eb e pas nj\u00eb aktiviteti dhe suksesi t\u00eb bujsh\u00ebm, n\u00eb fillim t\u00eb pranver\u00ebs t\u00eb vitit 1939 , vendosi t\u00eb vinte n\u00eb Shqip\u00ebri, preu dhe bilet\u00ebn, por nd\u00ebrkoh\u00eb, Italia fashiste pushtoi atdheun dhe u b\u00eb e pamundur ardhja. Ai kish mall p\u00ebr prind\u00ebrit dhe familjen, por lufta e preu n\u00eb mes ( mund\u00ebsin\u00eb e takimit). Kur u \u00e7lirua Shqip\u00ebria, i d\u00ebrgoi nj\u00eb let\u00ebr babait dhe i tha se do b\u00ebj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb vij un\u00eb n\u00eb atdhe ose t\u2019ju marr dhe juve k\u00ebtej n\u00eb Amerik\u00eb. P\u00ebr fat t\u00eb keq marr\u00ebdh\u00ebniet e shtetit t\u00eb ri shqiptar me Amerik\u00ebn po acaroheshin dhe ne ishim ne tehun e luft\u00ebs s\u00eb klasave. Babai i shkruan let\u00ebr Llambit: Mos mendo asnj\u00eb nga k\u00ebto. Ti q\u00ebndro atje ku je dhe fati jon\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb k\u00ebtu, sepse nuk \u00ebsht\u00eb ashtu si\u00e7 kujton ti. Na kishin shpron\u00ebsuar dhe na mor\u00ebn t\u00eb gjitha ato q\u00eb kishim dhe na hodh\u00ebn n\u00eb kullat e hirit me rrobat e trupit\u2026 Rrodh\u00ebn vitet, ne kaluam n\u00ebn kalvarin e persekucionit dhe na i shkat\u00ebrruan t\u00eb gjitha ato q\u00eb ruante me zjarr im at\u00eb p\u00ebr t\u00eb v\u00ebllan\u00eb. Llambi k\u00ebrkoi disa her\u00eb me radh\u00eb t\u00eb vinte p\u00ebr vizit\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri por nuk i jepej e drejta dhe nuk i kthehej asnj\u00eb p\u00ebrgjigje. Im at\u00eb vdiq m\u00eb gusht t\u00eb vitit 1976 dhe nuk e pa t\u00eb v\u00ebllan\u00eb. Llambi Turtulli vdiq m\u00eb 10 qershor t\u00eb vitit 1979, tre vjet mbas vdekjes se babait. I zhuritur p\u00ebr mallin e familjes dhe t\u00eb atdheut, q\u00eb ai i k\u00ebndoi me aq zjarr dhe dashuri. Kjo \u00ebsht\u00eb me pak fjal\u00eb fati i njeriut t\u00eb artit dhe i xhaxhait tim, k\u00ebng\u00ebtarit t\u00eb shquar LLAMBI TURTULLI. Nuk e di sa munda t\u00eb b\u00ebj n\u00eb kujtim t\u00eb xhaxhait tim, artistit t\u00eb madh, q\u00eb nuk u p\u00ebrmend kurr\u00eb nga sistemi komunist.<br \/>\nMe respekt Kristaq Turtulli\u201d<br \/>\nI botova t\u00eb dy k\u00ebto e maile, t\u00eb cilat japin t\u00eb plot\u00eb palc\u00ebn biografike dhe fatin e artistit Llambi Turtulli.<br \/>\nNuk e di se \u00e7\u2019t\u00eb shtoj tjet\u00ebr mbi k\u00ebto radh\u00eb. T\u2019u them q\u00eb n\u00ebna, Dhoksi dhe babai i tij, Nisi, sht\u00ebpin\u00eb e tyre e kishin kthyer n\u00eb nj\u00eb baz\u00eb t\u00eb \u00e7et\u00ebs s\u00eb Mihal Gramenos e \u00c7er\u00e7iz Topullit, Themistokli G\u00ebrmenjit, Spiro Bellkamenit e Sali Butk\u00ebs? Apo t\u00eb sh\u00ebnoj faktin q\u00eb v\u00ebllai i Llambit, Petraqi qysh n\u00eb mosh\u00ebn 17 vje\u00e7 inkuadrohet n\u00eb \u00e7et\u00ebn komite t\u00eb Themistokli G\u00ebrmenjit? T\u00eb them q\u00eb m\u00ebsimet e para n\u00eb muzik\u00eb i mori n\u00eb Konservatorin e Bukureshtit apo t\u00eb shtoj q\u00eb m\u00ebsimet e para n\u00eb t\u00eb k\u00ebnduar i mori nga mjeshtri me fam\u00eb bot\u00ebrore, Toskanini? Mos doni t\u00eb dini q\u00eb m\u00eb 1928 hyri n\u00eb Konservatorin e Milanos, (prej nga edhe u thirr nga Ne\u00e7o Muko Himarjoti p\u00ebr incizime n\u00eb Paris, ku edhe shkoi) dhe q\u00eb u diplomua n\u00eb 1936?<br \/>\nShfaqjen e par\u00eb e dha n\u00eb teatrin Pu\u00e7ini, n\u00eb Milano ku k\u00ebndoi n\u00eb oper\u00ebn e famshme \u201cKavaleria Rostiacana\u201d, n\u00eb 1930 n\u00eb Budapest k\u00ebndoi p\u00ebr tre muaj rresht n\u00eb operat \u201cLu\u00e7ia d\u00eb Lamermour\u201d, \u201cToska\u201d dhe \u201cLa Bohema\u201d, n\u00eb Lugano t\u00eb Zvicr\u00ebs, m\u00eb 1935 k\u00ebndoi n\u00eb 12 koncerte rresht, ku ishin mbledhur figurat m\u00eb t\u00eb shquara t\u00eb kultur\u00ebs bot\u00ebrore, n\u00eb Boston n\u00eb 1937 dha \u00e7faqje t\u00eb pareshtura n\u00eb skenat m\u00eb prestigjioze etj etj. Edhe un\u00eb shum\u00eb pak di p\u00ebr k\u00ebt\u00eb artist, bile- bile, nga k\u00ebto e maile m\u00ebsova se Llambi nuk u rikthye dot n\u00eb Atdhe, duke u endur si refugjat n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb, por duke ngritur lart emrin dhe lavdin\u00eb e Atdheut t\u00eb tij, p\u00ebr t\u00eb cilin aq\u00eb shum\u00eb ka b\u00ebr\u00eb fisi i tij dhe ai vet\u00eb dhe q\u00eb disa pushtetar\u00eb ja ndaluan kthimin n\u00eb t\u00eb. M\u00eb mir\u00eb po shtoj disa paragraf\u00eb t\u00eb artikullit \u201cShp\u00ebrthyesit e \u201832\u201d botuar n\u00eb Gazet\u00ebn e Kor\u00eb\u00ebs m\u00eb 12 tetor 1932 dhe ribotuar n\u00eb nj\u00eb gazet\u00eb tjet\u00ebr m\u00eb 15.09.2010. ku shkruhet:<br \/>\n-E m\u00ebrkura e 14 shtatorit 1932 ka hyre ne historin\u00eb e muzik\u00ebs shqiptare. Ne kineman\u00eb Mezhestik te Kor\u00e7\u00ebs mbahet koncerti i pare artistik prej shqiptar\u00ebve nga nj\u00eb grup artistesh profesionist\u00eb q\u00eb do te pushtonin shtypin e koh\u00ebs. Mos harroni Te m\u00ebrkur\u00ebn me 14 shtator ne cinema Mezhestik jepet Koncerti i Artist\u00ebve Shqiptar\u00eb i organizuar prej shoqat\u00ebs sportive Krahinore p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb sportiv. Sk\u00ebnderbeu.<br \/>\nKy ishte koncerti i par\u00eb klasik q\u00eb b\u00ebhej ne Kor\u00e7\u00eb por edhe n\u00eb Shqip\u00ebri prej artist\u00ebve shqiptar\u00eb. Dhe kjo u sh\u00ebnua me shkronja t\u00eb zeza n\u00eb afishet njoftuese. Kat\u00ebr artist\u00eb profesionist\u00eb q\u00eb vinin nga studimet jasht\u00eb vendit, formuar p\u00ebr muzik\u00eb, sopranoja Gjeorgjie Filce, q\u00eb e njohim me emrin Jorgjie Truja, pianistja Lola Aleksi, tenori dramatik Llambi Turtulli dhe violinisti Thoma Bezhani hyjn\u00eb n\u00eb histori, pasi njihet si fillimi i artit profesional shqiptar me grupin e artist\u00ebve lirik\u00eb q\u00eb dhan\u00eb koncertin e s\u00eb m\u00ebrkur\u00ebs s\u00eb 14 shtatorit, i pari me artist\u00eb profesionist\u00eb me tendencat p\u00ebr t\u00eb treguar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb muzik\u00ebn e kultivuar p\u00ebrmes nj\u00eb romance shqiptare.\u2026dhe romanca \u201cP\u00ebr se nuk m\u00eb do m\u00eb\u201d nga akti i tret\u00eb i vepr\u00ebs Turandot t\u00eb Pucinit, u interpretua nga studenti, tenori dramatik Llambi Turtulli.<br \/>\n. ..Romanca e tij (Kristo Konos, k\u00ebnduar prej Llambi Turtullit) \u201cO i mjeri Bilbil\u201d pothuaj u p\u00ebrfshi n\u00eb komentet e gjith\u00eb shtypit t\u00eb koh\u00ebs, pasi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb muzika shqiptare po shfaqej e kultivuar p\u00ebrmes<\/p>\n<blockquote><p><strong>MBAN M\u00cbND<\/strong>.<br \/>\n<em>Disku 44017<\/em><br \/>\nK\u00ebndon: <em>Llambi Turtulli<\/em><\/p>\n<p>Mban m\u00ebnd nj\u00eb nat\u00eb n\u00eb kinema<br \/>\nN\u00eb err\u00ebsir\u00eb krah p\u00ebr krah<br \/>\nE jasht\u00eb kur duall\u00ebm si m\u00eb the<br \/>\nP\u00ebr dashurin\u00eb m\u00eb b\u00ebre be<br \/>\nKurdo q\u00eb ndodhem n\u00eb at\u00eb vend<br \/>\nM\u00eb vijn\u00eb nj\u00eb nga nj\u00eb n\u00eb m\u00ebnd<br \/>\nE qaj me lot\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb.<br \/>\nKu \u00ebsht\u00eb? Ku vate ajo koh\u00eb!<br \/>\nTa dije dhimbjen q\u00eb kam brenda n\u00eb zem\u00ebr (Refr)<br \/>\nPikon gjith\u00eb gjak e katran, n\u00eb veten time qaj<br \/>\nFjal\u00ebn se mbajte q\u00eb the, dole e pabes\u00eb<br \/>\nT\u00eb rreme ato q\u00eb the dhe beja e rreme qe.<br \/>\nE \u00e7\u2019dometh\u00ebn\u00eb pra q\u00eb t\u00eb rroj<br \/>\nKur jet\u00ebn me lot\u00eb e shkoj<br \/>\nKur nj\u00eb i neveritur jam<br \/>\nE ndonj\u00eb shpres\u00eb nuk kam<br \/>\nKur zemra ska qet\u00ebsi<br \/>\nPo helme plot hidh\u00ebsi<br \/>\nAh! Kjo gj\u00ebndje, me k\u00ebt\u00eb dhimbje<br \/>\nAs nuk shkon as nuk ndryshon.<\/p>\n<p><strong>SHKODRA<\/strong>*<br \/>\n<em>Disku 44020<br \/>\nTeksti: N. Muko<\/em><br \/>\nK\u00ebndon: <em>Llambi Turtulli<\/em><\/p>\n<p>Brodha Shqip\u00ebrin\u00eb e duke vajtur n\u00eb veri<br \/>\nPash\u00eb nj\u00eb qytet me tep\u00ebr bukuri<br \/>\nRreth e rreth me male e kodra<br \/>\nMe lum e liqen<br \/>\nNj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi<br \/>\nT\u00eb fort\u2019 njeriu ndjen.<br \/>\nKopshte shum\u00eb e fusha t\u00eb m\u00ebdha<br \/>\nKush i pa keto e nuk i tha:<br \/>\nOh, Shkod\u00ebr e bukur<br \/>\nPamjen t\u00ebnde magjike poetike<br \/>\nDo ta kujtoj.<br \/>\nOh Shkod\u00ebr e bukur<br \/>\nPlot me shpresa, kujtime, d\u00ebfrime<br \/>\nQ\u00eb s\u2019i harroj.<br \/>\nMe vajza plot, si uj\u00eb i ftoht<br \/>\nQ\u00eb m\u00ebndja t\u00eb q\u00ebndron<br \/>\nMe liri e gjall\u00ebri<br \/>\nMe shije e fantazi<br \/>\nO, Shkod\u00ebr e bukur<br \/>\nShijen e djal\u00ebris\u00eb<br \/>\nNjeriu aty kupton.<br \/>\n* <em>Shoq\u00ebron Piano dhe dy Violi<\/em>.<\/p>\n<p><strong>\u00cbNDRRAT<\/strong><br \/>\nK\u00ebndon: <strong>Llambi Turtulli<\/strong><\/p>\n<p>H\u00ebna po del, se\u00e7 h\u00ebn\u00eb, kjo magjike<br \/>\nLarg nj\u00eb kitar\u00eb \u00ebmb\u00ebl ting\u00ebllon<br \/>\nP\u00ebrhap ca nota shum\u00eb melankolike<br \/>\nDhe gjoni mbi nj\u00eb pem\u00eb ligj\u00ebron<br \/>\nPor ti je brenda, mbyllur rri dhe vuan<br \/>\nE dhimbje t\u00eb ashp\u00ebra nat\u00eb e dit\u00eb heq<br \/>\nSe \u00ebndrrat e tua nj\u00eb m\u00ebngjes u shuan<br \/>\nDhe pate nj\u00eb zgjim shum\u00eb t\u00eb keq.<br \/>\nPo kush n\u00eb bot\u00eb nuk ka shpresa (Refr)<br \/>\nKush s\u2019b\u00ebn pallate dhe nd\u00ebrtesa<br \/>\nP\u00ebr disa sy t\u00eb dashuruar<br \/>\nP\u00ebr disa buz\u00eb, disa duar.<br \/>\nKush nga t\u00eb rinjt\u2019 ska puthur faqe<br \/>\nKush nuk ka dashur manushaqe<br \/>\nKush \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb nuk g\u00ebnjehet<br \/>\nDhe kush nuk pret dhe \u00ebnd\u00ebrron.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb nat\u00eb, nat\u00eb pranverore<br \/>\nZemra ime q\u00eb d\u00ebshir\u00eb ndjen<br \/>\nT\u00eb dilje ti nj\u00ebher\u00eb n\u00eb dritore<br \/>\nNatyr\u00ebn t\u00eb shikoje q\u00eb shk\u00eblqen.<br \/>\nMos u d\u00ebshp\u00ebro, at\u00eb mendim pra nxirre<br \/>\nSe bota s\u2019ka q\u00ebndrim po rrotullon<br \/>\nDhe \u00ebndrrat jan\u00eb nj\u00eb lumturi ngaher\u00eb<br \/>\nSa rron njeriu, gjithnj\u00eb shpreson.<\/p><\/blockquote>\n<p>E fal\u00ebnderoj nga zemra studiuesin Timo M\u00ebrkuri p\u00ebr studimin e tij dinjitoz dhe shum\u00eb t\u00eb lavd\u00ebruar n\u00eb librin:\u2019 VAJZA E VAL\u00cbVE\u2019. P\u00ebr evidentimin e vlerave t\u00eb k\u00ebng\u00ebtarit t\u00eb mir\u00ebnjohur LLambi Turtulli, q\u00eb sistemi komunist q\u00ebllimisht nuk e p\u00ebrmendi kurr\u00eb&#8230;<\/p>\n<p><strong>9<\/strong><br \/>\nQyteti i famsh\u00ebm Los Angjelos m\u00eb magjepsi. Shtrihet n\u00eb jug t\u00eb Kalifornis\u00eb. Bregdeti i pafund i past\u00ebr, i rrall\u00eb, r\u00ebra si flori, ku verojn\u00eb, \u00e7lodhen plazhist\u00ebt e ardhur nga e gjith\u00eb bota. Pamje e rrall\u00eb, nga nj\u00eb an\u00eb Oqeani Paq\u00ebsor i pafund, madh\u00ebshtor, q\u00eb vezullon prej rrezeve t\u00eb ngrohta diellore dhe pas tij tutje n\u00eb sfond malet e larta me d\u00ebbor\u00eb.<br \/>\nEmri i dyt\u00eb i Los Angjelos \u00ebsht\u00eb \u2018Qyteti i Engj\u00ebjve\u2019. I dyti p\u00ebr nga popullsia pas Nju Jorkut, me rreth 4 milion banor\u00eb. Me gjith\u00eb rrethinat shkon deri n\u00eb 18. 7 milion. Zona e Los Angjelos, tok me Long Beach \u00ebsht\u00eb e njohur p\u00ebr klim\u00eb t\u00eb ngroht\u00eb mesdhetare.<br \/>\nLos Angjelos p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb u zbulua p\u00ebr Spanj\u00ebn nga portugezi Joan Rodrigea Kabrillo n\u00eb vitin 1542. Los Angjelos \u00ebsht\u00eb sht\u00ebpia e Hollivudit dhe qendra m\u00eb e madhe e industris\u00eb se reklam\u00ebs n\u00eb bot\u00eb. Dobly Teat\u00ebr \u00ebsht\u00eb qendra ku jepen \u00e7mimet Akademike dhe aktivitete t\u00eb tjera t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme. Por nj\u00ebher\u00ebsh k\u00ebtu ka dhe disa qendra t\u00eb tjera si: \u2018Los Angjelos muzic center\u2019 \u2018Los Agjelos Philarmonia\u2019, \u2018 Los Angjelos Opera\u2019, etj. K\u00ebtu jan\u00eb tre nga studiot m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha filmike: \u2018Paramaunt Pikture, \u201820 Cent\u00ebry Foks\u2019 dhe \u2018Universal Picture\u2019. Ky qytet ka rreth 840 muzeume dhe Galeri Arti. Pra ka Muzeume dhe Galeri Arti m\u00eb shum\u00eb se \u00e7do vend tjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb.<br \/>\nBeverly Hill, n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb qytetit, aq shum\u00eb e njohur dhe e p\u00ebrfolur n\u00eb bot\u00eb; me bukuri t\u00eb rrall\u00eb, luksoze, befasuese, intriguese, e ve\u00e7ant\u00eb, enigmatike. Rrethuar me pem\u00eb t\u00eb larta, ku kan\u00eb jetuar dhe jetojn\u00eb aktor\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj. Gjithashtu nd\u00ebr t\u00eb ve\u00e7antat \u00ebsht\u00eb Malibu, me sht\u00ebpit\u00eb e bukura, karakteristike, me veranda t\u00eb hapura p\u00ebrball\u00eb ujit, t\u00eb nd\u00ebrtuara buz\u00eb bregut t\u00eb oqeanit t\u00eb duket sikur dremit an\u00ebs bregdetit.<br \/>\nSanta Monika shtrihet n\u00eb jug t\u00eb Kalifornis\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e qytetit t\u00eb Los Angjelos, por nj\u00ebher\u00ebsh e qytet m\u00eb vete, nj\u00eb qend\u00ebr e r\u00ebnd\u00ebsishme plazhi. Skela e Santa Monik\u00ebs q\u00eb shtrihet n\u00eb oqean \u00ebsht\u00eb mjaft e njohur, si nj\u00eb qend\u00ebr turistike, arg\u00ebtimi, \u00e7lodhje, me dyqane, restorante etj. P\u00ebr nga bukuria Santa Monika qet\u00ebsia dhe \u00e7lodhja, p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb kapitull m\u00eb vete, t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Per\u00ebndimi i diellit n\u00eb plazhin e madh dhe t\u00eb pafund t\u00eb k\u00ebtij qyteti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e papritur e rrall\u00eb, t\u00eb l\u00eb pa frym\u00eb nga bukuria dhe p\u00ebrsosm\u00ebria e ngjyrave, t\u00eb kuq\u00ebrrem\u00eb, n\u00eb oh\u00ebr t\u00eb fort\u00eb, n\u00eb ngjyr\u00eb t\u00eb verdh\u00eb vezulluese. R\u00ebra e kuq\u00ebrremt\u00eb shtyhet drejt ujit dhe t\u00eb duket sikur val\u00ebzon, me tone dhe intonacione q\u00eb rrall\u00eb i ndesh n\u00eb jet\u00eb. P\u00ebrnj\u00ebher\u00ebsh t\u00eb b\u00ebhet sikur sheh vajz\u00ebn magjike t\u00eb val\u00ebve, q\u00eb humbet, tretet n\u00eb sfond. K\u00ebt\u00eb per\u00ebndim dielli t\u00eb mahnitsh\u00ebm e ndoq\u00ebm q\u00eb nga skela e madhe e Santa Monik\u00ebs.<br \/>\nN\u00eb qytetin e famsh\u00ebm t\u00eb Los Angjelos u nderua me \u00e7mim t\u00eb madh dhe gruaja e xhaxhait tim LLambi, Fern, J Turtulli m\u00eb 1949.<\/p>\n<p><strong>10<\/strong><br \/>\nSipas hart\u00ebs qyteti Rialto, ku jetoi p\u00ebr vite me radh\u00eb dhe ku nd\u00ebrroi jet\u00eb xhaxha Lambi Turtulli s\u00eb bashku me gruan e tij Fern. J. Turtulli \u00ebsht\u00eb rreth dy or\u00eb e gjysm\u00eb larg nga Los Angjelos. Moti \u00ebsht\u00eb i nxeht\u00eb dhe ne u nis\u00ebm n\u00eb m\u00ebngjes her\u00ebt p\u00ebr aty. Hym\u00eb n\u00eb autostrad\u00eb, makina vrapon, nga nj\u00eb an\u00eb shtrihet oqeani i pafund dhe nga ana tjet\u00ebr fusha jeshilon dhe vaditet prej shat\u00ebrvan\u00ebve t\u00eb ujit q\u00eb sjellin freski deri te ne. Mor\u00ebn n\u00eb t\u00eb djatht\u00eb drejt per\u00ebndimit. U ndal\u00ebm nj\u00eb cop\u00eb her\u00eb p\u00ebr tu furnizuar me karburant dhe bler\u00eb kafe. Me vete mora dhe nj\u00eb kopje nga romani im i p\u00ebrkthyer n\u00eb gjuh\u00ebn angleze: \u2018The inn with two doors,\u2019 p\u00ebr t\u2019ia dhuruar kryetarit t\u00eb bashkis\u00eb s\u00eb Rialtoas dhe p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar informacion m\u00eb t\u00eb holl\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr jet\u00ebn e vdekjen e xhaxha LLambi Turtullit.<br \/>\nNd\u00ebrtesa e bashkis\u00eb ishte nj\u00eb godin\u00eb e re nj\u00ebkat\u00ebshe me tulla t\u00eb kuqe, por q\u00eb ish e mbyllur. Un\u00eb u habita mbasi qe dit\u00eb e premte. K\u00ebshtu q\u00eb mbetej e vetja mb\u00ebshtetje p\u00ebr informacion, biblioteka ose kisha. P\u00ebr ndihmes\u00ebn e punonj\u00ebses fjal\u00eb \u00ebmb\u00ebl Lara s\u00eb bibliotek\u00ebs dhe respekt t\u00eb kujtimit t\u00eb xhaxhait, i dhurova bibliotek\u00ebs nj\u00eb kopje nga romani im i p\u00ebrkthyer n\u00eb gjuh\u00ebn angleze:\u2019 The inn with two doors.\u2019<br \/>\nE gjeta m\u00eb n\u00eb fund vendin ku prehet xhaxhai, tetori i mrekulluesh\u00ebm Llambi Turtulli. Ku \u00ebsht\u00eb Njeriu, i talentuari, gjeniu?! Ve\u00e7 nj\u00eb pllak\u00eb e thjesht\u00eb dhe nj\u00eb po\u00e7e e vog\u00ebl me hi n\u00ebn t\u00eb. Por \u00ebsht\u00eb emri i mir\u00eb q\u00eb ke l\u00ebn\u00eb pas dhe Amaneti i t\u00eb tjer\u00ebve, i babait, i t\u00eb dashurve, Besa q\u00eb i jep kuptim e b\u00ebn me vler\u00eb dhe e \u00e7on n\u00eb pavdek\u00ebsi.<br \/>\nTashm\u00eb nuk jam m\u00eb ai djaloshi i njom\u00eb q\u00eb, im at\u00eb m\u00eb la n\u00eb dor\u00eb, flet\u00ebn e fletores t\u00eb zhubravitur me germat t\u00eb shtrembra, t\u00eb shkap\u00ebrderdhura. M\u00eb la AMANETIN, q\u00eb se tret kurr\u00eb dheu, n\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme t\u00eb mposhte vdekjen dhe th\u00ebn\u00eb t\u00eb path\u00ebn\u00ebn. Tashm\u00eb i kam kaluar t\u00eb gjasht\u00ebdhjetave dhe flok\u00ebt m\u00eb jan\u00eb zbardhur. Sa vite kan\u00eb rrjedhur qysh at\u00ebher\u00eb n\u00eb lumin e jet\u00ebs, sa vite!<br \/>\nMu duk sikur&#8230; Jo, nuk mu duk, im ungj kishte pritur q\u00eb dikush t\u00eb vinte nga larg, ti thoshte nj\u00eb fjal\u00eb prej zemre, nj\u00eb amanet m\u00ebm\u00ebdheu t\u00eb larg\u00ebt, ti sillte nj\u00eb tuf\u00eb me lule t\u00eb fresk\u00ebta, bler\u00eb te shit\u00ebsi plak, i verb\u00ebr, n\u00eb qoshkun e rrug\u00ebs s\u00eb madhe. Kur i dhash\u00eb shit\u00ebsit plak l\u00ebkur\u00eb zeshk\u00ebt 10 dollar\u00eb dhe mora tuf\u00ebn me lule t\u00eb fresk\u00ebta. I verbri ngriti syt\u00eb e zbraz\u00ebt mbi kok\u00ebn time dhe bubulloi:<br \/>\n&#8211; Hej mik, kjo buqet\u00eb me lule \u00ebsht\u00eb m\u00eb e ve\u00e7anta q\u00eb shes n\u00eb jet\u00ebn time.<br \/>\nV\u00ebshtrova i shtangur l\u00ebkur\u00ebn e zeshk\u00ebt t\u00eb tendosur dhe bebet e syve t\u00eb zbraz\u00ebta q\u00eb i l\u00ebvrinin me vrull, si t\u00eb g\u00ebrmonte diku dhe t\u00eb zbulonte at\u00eb q\u00eb din\u00eb dhe e kuptojn\u00eb vet\u00ebm t\u00eb verbrit. \u00c7 \u2018donte t\u00eb thoshte burri plak, ezmer me ato fjal\u00eb? Mos ishte fur\u00e7\u00eb lustre e zakonshme e shit\u00ebsve ambulant\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl, pa\u00e7ka e jan\u00eb t\u00eb verb\u00ebr, p\u00ebr t\u00eb zhvatur ndonj\u00eb bakshish? Por ai ishte larguar disa hapa nga makina! Ndoshta shit\u00ebsi i verb\u00ebr i luleve, l\u00ebkur\u00eb zeshk\u00ebt, shihte di\u00e7ka ndryshe q\u00eb shohim ne dhe ta ket\u00eb kuptuar misionin tim?!<br \/>\n-Pa\u00e7 mbar\u00ebsi, miku im, ke bekimin e Zotit!- d\u00ebgjova q\u00eb m\u00eb tha shit\u00ebsi plak i verb\u00ebr dhe u ul duke u l\u00ebkundur n\u00eb stolin e drunjt\u00eb, mes buqetave me lule.<br \/>\nE fal\u00ebnderova.<br \/>\nT\u00eb gjitha k\u00ebto ndoshta i d\u00ebgjoi xhaxhai im. Fryu nj\u00eb fllad i leht\u00eb, f\u00ebshf\u00ebrit\u00ebn deg\u00ebt e gjethet e pem\u00ebs q\u00eb gjendej aty pran\u00eb dhe, p\u00ebrnj\u00ebher\u00ebsh mu b\u00eb sikur d\u00ebgjova z\u00ebrin e tij t\u00eb bukur&#8230; k\u00ebndonte me shpirt, si\u00e7 din\u00eb t\u00eb k\u00ebndojn\u00eb vet\u00ebm shpirtrat q\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb vend n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e pamat qiellore.<br \/>\nU p\u00ebrkula n\u00eb gjunj\u00eb p\u00ebrpara pllak\u00ebs s\u00eb varrit t\u00eb xhaxhait, pran\u00eb tij ishte pllaka me emrin e s\u00eb shoqes aktores s\u00eb famshme Fern. J. Turtulli. Vendosa tuf\u00ebn me lule me dy pllakave dhe fola shqip, me z\u00eb t\u00eb ul\u00ebt:<br \/>\n\u2018Xhaxha Llambi Turtulli: Amanetin e kreva. Besa \u00ebsht\u00eb e shenjt\u00eb. Qet\u00ebsohu, prehu dhe le t\u00eb prehen, t\u00eb qet\u00ebsohen Z\u00ebrat: Le t\u00eb zbardhen e t\u00eb prehen t\u00eb qeta t\u00eb path\u00ebnat. K\u00ebtu me mua \u00ebsht\u00eb babai, gjyshi, gjyshja, Kor\u00e7a, Shqip\u00ebria q\u00eb shpejt a von\u00eb do t\u00eb ri zgjohet, do t\u00eb respektoj\u00eb, do t\u00eb v\u00ebr\u00eb n\u00eb vendin q\u00eb t\u00eb takon, mes t\u00eb mir\u00ebve. Dhe, t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb dashurit e tjer\u00eb q\u00eb t\u00eb kan\u00eb respektuar, nderuar, miqt\u00eb e mikut t\u00ebnd t\u00eb hersh\u00ebm Ne\u00e7o Muko q\u00eb shkruajn\u00eb p\u00ebr ty dhe t\u00eb kujtojn\u00eb sot e k\u00ebsaj dite&#8230;<\/p>\n<p><strong>KRISTAQ TURTULLI<\/strong><br \/>\n<em>2 shtator &#8211; 10 tetor 2017<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>KRISTAQ TURTULLI (Sh\u00ebnime udh\u00ebtimi) 1 Dit\u00ebt e para t\u00eb shtatorit, mot i ngroht\u00eb dhe qielli \u00ebsht\u00eb i kthjell\u00ebt. Avioni u shk\u00ebput nga pista mori lart\u00ebsi dhe u drejtua nga jug-per\u00ebndimi. Mbeti pas qyteti i madh i Torontos i p\u00ebrmbytur nga dritat, i kat\u00ebrti n\u00eb Amerik\u00ebn e veriut p\u00ebr nga popullsia. Prej aeroportit u nis\u00ebm nga [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-18867","post","type-post","status-publish","format-standard","category-artikuj"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>AMANETI DHE UDH\u00cbTIMI N\u00cbN QIELLIN E KALT\u00cbR T\u00cb KALIFORNIS\u00cb - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"AMANETI DHE UDH\u00cbTIMI N\u00cbN QIELLIN E KALT\u00cbR T\u00cb KALIFORNIS\u00cb - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"KRISTAQ TURTULLI (Sh\u00ebnime udh\u00ebtimi) 1 Dit\u00ebt e para t\u00eb shtatorit, mot i ngroht\u00eb dhe qielli \u00ebsht\u00eb i kthjell\u00ebt. Avioni u shk\u00ebput nga pista mori lart\u00ebsi dhe u drejtua nga jug-per\u00ebndimi. Mbeti pas qyteti i madh i Torontos i p\u00ebrmbytur nga dritat, i kat\u00ebrti n\u00eb Amerik\u00ebn e veriut p\u00ebr nga popullsia. Prej aeroportit u nis\u00ebm nga [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-10-08T00:20:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2017-10-08T00:37:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/llambi_turtulli_tenor.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"43 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"AMANETI DHE UDH\u00cbTIMI N\u00cbN QIELLIN E KALT\u00cbR T\u00cb KALIFORNIS\u00cb\",\"datePublished\":\"2017-10-08T00:20:42+00:00\",\"dateModified\":\"2017-10-08T00:37:54+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\\\/\"},\"wordCount\":8674,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/fjala.info\\\/2017\\\/llambi_turtulli_tenor.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\\\/\",\"name\":\"AMANETI DHE UDH\u00cbTIMI N\u00cbN QIELLIN E KALT\u00cbR T\u00cb KALIFORNIS\u00cb - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/fjala.info\\\/2017\\\/llambi_turtulli_tenor.jpg\",\"datePublished\":\"2017-10-08T00:20:42+00:00\",\"dateModified\":\"2017-10-08T00:37:54+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/fjala.info\\\/2017\\\/llambi_turtulli_tenor.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/fjala.info\\\/2017\\\/llambi_turtulli_tenor.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"AMANETI DHE UDH\u00cbTIMI N\u00cbN QIELLIN E KALT\u00cbR T\u00cb KALIFORNIS\u00cb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"AMANETI DHE UDH\u00cbTIMI N\u00cbN QIELLIN E KALT\u00cbR T\u00cb KALIFORNIS\u00cb - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"AMANETI DHE UDH\u00cbTIMI N\u00cbN QIELLIN E KALT\u00cbR T\u00cb KALIFORNIS\u00cb - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"KRISTAQ TURTULLI (Sh\u00ebnime udh\u00ebtimi) 1 Dit\u00ebt e para t\u00eb shtatorit, mot i ngroht\u00eb dhe qielli \u00ebsht\u00eb i kthjell\u00ebt. Avioni u shk\u00ebput nga pista mori lart\u00ebsi dhe u drejtua nga jug-per\u00ebndimi. Mbeti pas qyteti i madh i Torontos i p\u00ebrmbytur nga dritat, i kat\u00ebrti n\u00eb Amerik\u00ebn e veriut p\u00ebr nga popullsia. Prej aeroportit u nis\u00ebm nga [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2017-10-08T00:20:42+00:00","article_modified_time":"2017-10-08T00:37:54+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/fjala.info\/2017\/llambi_turtulli_tenor.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"43 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"AMANETI DHE UDH\u00cbTIMI N\u00cbN QIELLIN E KALT\u00cbR T\u00cb KALIFORNIS\u00cb","datePublished":"2017-10-08T00:20:42+00:00","dateModified":"2017-10-08T00:37:54+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/"},"wordCount":8674,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/fjala.info\/2017\/llambi_turtulli_tenor.jpg","articleSection":["Artikuj"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/","name":"AMANETI DHE UDH\u00cbTIMI N\u00cbN QIELLIN E KALT\u00cbR T\u00cb KALIFORNIS\u00cb - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/fjala.info\/2017\/llambi_turtulli_tenor.jpg","datePublished":"2017-10-08T00:20:42+00:00","dateModified":"2017-10-08T00:37:54+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/#primaryimage","url":"http:\/\/fjala.info\/2017\/llambi_turtulli_tenor.jpg","contentUrl":"http:\/\/fjala.info\/2017\/llambi_turtulli_tenor.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/amaneti-dhe-udhetimi-nen-qiellin-e-kalter-te-kalifornise\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"AMANETI DHE UDH\u00cbTIMI N\u00cbN QIELLIN E KALT\u00cbR T\u00cb KALIFORNIS\u00cb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18867","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18867"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18867\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}