{"id":19225,"date":"2017-10-23T06:26:31","date_gmt":"2017-10-23T06:26:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=19225"},"modified":"2020-09-26T21:28:33","modified_gmt":"2020-09-26T19:28:33","slug":"sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/","title":{"rendered":"SANIJE GASHI &#8211; ZONJA E MADHE E KULTUR\u00cbS SHQIPTARE"},"content":{"rendered":"<p><strong>N\u00eb vend t\u00eb hyrjes<\/strong><\/p>\n<p>\u201cKa disa vjet q\u00eb njohim jo pak emra gazetaresh shqiptare, t\u00eb denja p\u00ebr respektin m\u00eb t\u00eb madh edhe t\u00eb meshkujve. Nj\u00eb nga t\u00eb parat dhe m\u00eb t\u00eb njohurat n\u00eb t\u00eb gjitha trojet shqiptare, \u00ebsht\u00eb pa dyshim, Sanije Kushevica, dje, Sanije Gashi, sot, bashk\u00eb me ndonj\u00eb shoqe t\u00eb saj t\u00eb vjet\u00ebr, dikur, nga m\u00eb t\u00eb parat gazetare n\u00eb fletorarizm\u00ebn shqiptare k\u00ebtu.<\/p>\n<p>Nj\u00ebsoj si Parashqevi Qiriazi n\u00eb koh\u00ebn e saj, q\u00eb drejtoi dy revista p\u00ebr femra, kur ishte editore e revist\u00ebs \u201cYll\u2019 i M\u00ebngjesit\u201d (1917) dhe e gazet\u00ebs \u201cAlbania\u201d (1920), edhe Sanija n\u00eb dit\u00ebt tona ishte kryeredaktorja m\u00eb jet\u00ebgjat\u00eb e \u201cKosovares\u201d dhe, aktualisht, editorja e vetme dhe kryeredaktore e revist\u00ebs p\u00ebr femra &#8211; TEUTA.\u201d<\/p>\n<p>(<em>Ramiz Kelmendi, shkrimtar, publicist. N\u00eb p\u00ebrvjetorin e 80-t\u00eb t\u00eb gazetaris\u00eb fem\u00ebrore shqiptare, 15 janar 1997<\/em>)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>\u201cSanije Gashi, ti je nj\u00eb Zonj\u00eb e Madhe. Si p\u00ebrher\u00eb ke arritur t\u00eb na jap\u00ebsh nj\u00eb lib\u00ebr trondit\u00ebs, t\u00eb mrekulluesh\u00ebm. E lexoja dhe shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tij ia lexoja edhe Ismailit me z\u00eb. Gjith\u00eb Kosova duhet t\u00eb t\u00eb jet\u00eb mir\u00ebnjoh\u00ebse p\u00ebr at\u00eb pun\u00eb t\u00eb hatashme, t\u00eb palodhur dhe plot devocion q\u00eb e ke b\u00ebr\u00eb dhe vazhdon t\u00eb b\u00ebsh\u2026<br \/>\n(<em>Mikja jote e gjith\u00ebhershme, Helena Kadare<\/em>)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>\u201cSanija \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga njer\u00ebzit m\u00eb interesant\u00eb, q\u00eb ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb pashlyeshme n\u00eb jet\u00ebn time. \u00cbsht\u00eb nga ai lloj diamanti q\u00eb shk\u00eblqen edhe n\u00eb err\u00ebsir\u00ebn m\u00eb t\u00eb plot\u00eb, p\u00ebr ta ndri\u00e7uar.\u201d<br \/>\n(<em>Eglantina Mandia: Fytyr\u00eb e dashuris\u00eb<\/em>)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>\u201cSikur Prishtina t\u00eb kishte, jo shum\u00eb, por dhjet\u00eb shk\u00ebndija aq drit\u00ebdh\u00ebn\u00ebse, si Sanije Gashi, do t\u00eb ishte m\u00eb e bukur, m\u00eb fisnike, m\u00eb e pasur.\u201d<br \/>\n(<em>Amik Kasoruho<\/em>)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>\u201cE keni b\u00ebr\u00eb Prishtin\u00ebn q\u00eb t\u00eb jet\u00eb e paharruar edhe p\u00ebr gjeneratat e reja. E p\u00ebrmend\u00ebm m\u00eb her\u00ebt librin Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite, q\u00eb ju keni shkruar p\u00ebr njer\u00ebz q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb, por n\u00eb fakt, mund t\u00eb themi pa modesti, q\u00eb ju jeni ajo q\u00eb po leni gjurm\u00eb n\u00eb historin\u00eb ton\u00eb.\u201d<br \/>\n(<em>Lumira Kelmendi<\/em>)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Xhemail Peci\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/xhemail_peci.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"center\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/> Shkruan: <strong>Xhemail Peci<\/strong><br \/>\n<em>Fragmente nga libri \u201cSanije Gashi ose Parashqevi Qiriazi\u201d<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>I<\/strong><br \/>\n<strong> NJ\u00cb PORTRET Q\u00cb RREZATON DRIT\u00cb<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb portret q\u00eb shfaqet n\u00eb nj\u00eb sfond librash t\u00eb renditura n\u00ebp\u00ebr rafte si ca kujtime koh\u00ebsh, portret q\u00eb shpalos nj\u00eb fytyr\u00eb e cila rri e menduar dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht me nj\u00eb buz\u00ebqeshje fisnike q\u00eb rri si nj\u00eb emblem\u00eb ilire n\u00eb truallin e Etlev\u00ebs dardane; nj\u00eb bot\u00eb librash q\u00eb nuk ka se si t\u00eb mos na e kujtoj\u00eb at\u00eb th\u00ebnien e njohur t\u00eb Zeusit t\u00eb Vajmarit &#8211; G\u00ebtes s\u00eb madh, p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb drit\u00eb; nj\u00eb bot\u00eb mendore dhe shpirt\u00ebrore e cila nuk ka se si t\u00eb mos na e kujtoj\u00eb th\u00ebnien e njohur t\u00eb Naimit t\u00eb Frash\u00ebllinjve: Dhe drit\u00eb e dituris\u00eb p\u00ebrpara do t\u00eb na shpjer\u00eb!, nj\u00eb pozicion duarsh q\u00eb d\u00ebshmon p\u00ebr nj\u00eb natyr\u00eb sa intelektuale po aq edhe skofiare, nj\u00eb veshje elegante q\u00eb sa d\u00ebfton p\u00ebr shijen si rregullator i talentit (si\u00e7 do t\u00eb shprehej Rene Shatobriani) po aq flet edhe p\u00ebr nj\u00eb pedant\u00ebri e p\u00ebrkushtim n\u00eb tavolin\u00ebn e pun\u00ebs, nj\u00eb medalon q\u00eb rri i varur n\u00eb simbolik\u00ebn e tij p\u00ebr t\u2019iu falur simotarve t\u00eb dijes e t\u00eb kultur\u00ebs &#8211; si nj\u00eb Medalje Kujtimi (si\u00e7 e ka th\u00ebn\u00eb vet\u00eb); nj\u00eb portret q\u00eb flet shum\u00eb, si me heshtjen e vet ashtu edhe me kujtimet e kredhura n\u00eb gjurm\u00eb vitesh, nj\u00eb portret q\u00eb rrezaton dije dhe drit\u00eb, kultur\u00eb, fisnik\u00ebri dhe bujari, paqe dhe bardh\u00ebsi, mbar\u00ebsi dhe mir\u00ebsi; nj\u00eb buz\u00ebqeshje e cila n\u00eb sfondin e k\u00ebtij portreti rri si nj\u00eb emblem\u00eb e koh\u00ebve n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilat publicistja shpalos kujtime e ushqen shpresa; gjithsesi nj\u00eb bot\u00eb n\u00eb vete me dashurin\u00eb e saj ndaj librit dhe ndaj dijes, nj\u00eb p\u00ebrkushtim gjith\u00eb pun\u00eb dhe vrull, nj\u00eb dhunti e lindur, nj\u00eb frym\u00ebzim i rrall\u00eb ushqyer nga edukata familjare si dhe nga tradita komb\u00ebtare; nj\u00eb intelektuale e zonja e cila flet hapur dhe shkruan bukur, qart\u00eb, e rrjedhsh\u00ebm; nj\u00eb stiliste brilante e cila me ligj\u00ebrimin e saj krejt\u00ebsisht origjinal (si nj\u00eb mish\u00ebrim i llojit t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb publicistiko-poetik) i b\u00ebn p\u00ebr vete lexuesit e saj t\u00eb shumt\u00eb; nj\u00eb gazetare veterane e nj\u00eb emblem\u00eb e publicistik\u00ebs shqiptare, nj\u00eb pen\u00eb kaq e denj\u00eb e gjith\u00eb hire, nj\u00eb shk\u00eblqim mendor dhe nj\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsim shpirt\u00ebtor, nj\u00eb dor\u00eb q\u00eb l\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb faqet e gazetave dhe revistave, nj\u00eb humaniste e rrall\u00eb e nj\u00eb luft\u00ebtare e p\u00ebrbetuar e drit\u00ebs dhe e mbrojtjes s\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb femr\u00ebs, nj\u00eb zonj\u00eb e cila shquhet me modestin\u00eb e saj por e cila pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb modesti shpalos madh\u00ebshti, nj\u00eb ikon\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb dhe nj\u00eb doajene e fletorarizm\u00ebs shqiptare e cila p\u00ebr gjys\u00ebm shekulli rresht nuk e l\u00ebshon pen\u00ebn nga dora, nj\u00eb shemb\u00eblltyr\u00eb pune e p\u00ebrkushtimi, nj\u00eb urti q\u00eb u flet brezave me z\u00ebrin e arsyes e me shembullin e s\u00eb mir\u00ebs, nj\u00eb mot\u00ebr e denj\u00eb q\u00eb udh\u00ebzohet dhe frym\u00ebzohet nga nj\u00eb v\u00eblla i rrall\u00eb, nj\u00eb bashkudh\u00ebtare e palodhur n\u00eb rrug\u00ebn e simotarve t\u00eb saj pararend\u00ebse n\u00eb p\u00ebrkrahjen e p\u00ebrparimit t\u00eb femr\u00ebs shqiptare, nj\u00eb z\u00eb n\u00eb tribun\u00eb t\u00eb demokracis\u00eb e nj\u00eb luft\u00ebtare e paepur n\u00eb rrug\u00ebn e drit\u00ebs e t\u00eb dituris\u00eb, nj\u00eb z\u00eb gjith\u00eb autoritet n\u00eb shpalosjen e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, nj\u00eb kroniste e denj\u00eb e koh\u00ebve t\u00eb p\u00ebrgjakshme por edhe nj\u00eb biografe prej shemb\u00eblltyre m\u00eb fisnike e simotrave p\u00ebr t\u00eb cilat gjithmon\u00eb e shfaq at\u00eb krenarin\u00eb e saj t\u00eb ligjshme e t\u00eb njohur (\u201cP\u00ebr k\u00ebto gra, pra, mendoj se \u00e7mimi m\u00eb i mir\u00eb do t\u00eb ishte &#8211; Medalja e Kujtimit.\u201d), nj\u00eb bashkudh\u00ebtare e qytetit t\u00eb saj t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb (por si\u00e7 e ka th\u00ebn\u00eb vet\u00eb edhe e qytetit t\u00eb rinis\u00eb s\u00eb saj), t\u00eb cilin ajo me flatrat e fjal\u00ebs shqipe e ngriti aq bukur si nj\u00eb qytet t\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb s\u00eb dashuris\u00eb s\u00eb saj kaq t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr t\u00eb &#8211; p\u00ebr Prishtin\u00ebn (\u201cPrishtina ka qen\u00eb nj\u00eb relaksim p\u00ebr gazetaren, p\u00ebr shpirtin\u201d), nj\u00eb eminenc\u00eb par excellence, nj\u00eb portret q\u00eb flet aq shum\u00eb tek shpalos tipare dhe virtyte t\u00eb nj\u00eb gruaje intelektuale e t\u00eb nj\u00eb zonje gjith\u00eb dinjitet, Sanije Gashi p\u00ebrmes s\u00eb kaluar\u00ebs i flet s\u00eb ardhmes, p\u00ebrmes pen\u00ebs i falet t\u00eb bukur\u00ebs dhe t\u00eb madh\u00ebrishmes, p\u00ebrmes yll\u00ebsis\u00eb s\u00eb fjal\u00ebs shqipe gjakon dhe krijon perla t\u00eb nj\u00eb publicistike n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ajo ka krijuar stilin e vet t\u00eb njohur sanijean, duke u b\u00ebr\u00eb k\u00ebshtu me shembullin e saj t\u00eb pun\u00ebs e t\u00eb p\u00ebrkushtimit nj\u00eb simbol gazetarie, por gjithsesi edhe nj\u00eb zonj\u00eb e madhe jo vet\u00ebm e publicistik\u00ebs por edhe e kultur\u00ebs shqiptare, t\u00eb cil\u00ebs ajo ka nderin dhe krenarin\u00eb t\u2019i sh\u00ebrbej\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb portret rrezatonj\u00ebs, mbi t\u00eb gjitha shquhen ca sfonde balli q\u00eb n\u00eb vete mbajn\u00eb gjurm\u00eb koh\u00ebsh, sy drite e kristale mendimesh, sfonde q\u00eb shpalosin gjurm\u00ebt e pararend\u00ebsve q\u00eb frym\u00ebzuan dhe ndikuan aq shum\u00eb n\u00eb k\u00ebto kristale mendimesh: Gjyshi, babai, n\u00ebna, v\u00ebllai\u2026nj\u00eb familje e t\u00ebr\u00eb e ushqyer me zjarrin e shenjt\u00eb t\u00eb atdhedashuris\u00eb, me gjakimin p\u00ebr drit\u00ebn e dijes e t\u00eb dituris\u00eb, me tiparet dhe virtytet m\u00eb t\u00eb shquara t\u00eb bujaris\u00eb e t\u00eb finsik\u00ebris\u00eb s\u00eb kombit.<\/p>\n<p>Sanije Gashi \u00ebsht\u00eb gazetarja e cila p\u00ebr publicistik\u00ebn e ka braktisur politik\u00ebn. Ajo \u00ebsht\u00eb publicistja e cila n\u00eb gazetarin\u00eb si profesion ka parap\u00eblqyer dhe parap\u00eblqen asnjanshm\u00ebrin\u00eb. Ajo \u00ebsht\u00eb humanistja e cila n\u00eb p\u00ebrballje me tiranin\u00eb dhe me lig\u00ebsin\u00eb, me terrin dhe me ferrin, ka mbrojtur lirin\u00eb dhe ka parap\u00eblqyer mir\u00ebsin\u00eb e drejt\u00ebsin\u00eb, paqen dhe barazin\u00eb, p\u00ebrparimin dhe arsimimin.<\/p>\n<p>Ajo \u00ebsht\u00eb gazetarja e cila ka pasur fatin dhe privilegjin, k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb dhe g\u00ebzimin p\u00ebr ta pasur n\u00eb krah e p\u00ebr t\u2019u frym\u00ebzuar nga bardi i let\u00ebrsis\u00eb shqiptare, Esad Mekuli.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb dometh\u00ebn\u00ebs fakti se bardi i paharruar, e deshti aq shum\u00eb dhe e p\u00ebrkrahu aq shum\u00eb gazetaren premtuese sa dhe prijatare, sepse te Sanije Gashi ai pa pen\u00ebn e njom\u00eb e cila nj\u00eb dit\u00eb doemos do t\u00eb b\u00ebhej e denj\u00eb p\u00ebr flatrat e fjal\u00ebs shqipe, sepse tek ajo ai pa dhe njohu nj\u00eb shpres\u00eb t\u00eb re p\u00ebr nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb re dhe p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb re, pa nj\u00eb rreze drite e cila me pun\u00ebn dhe me p\u00ebrkushtimin e saj, me talentin dhe me vrullin e saj, do t\u00eb linte gjurm\u00eb nd\u00ebr vite.<\/p>\n<p>Te Sanije Gashi, Esad Mekuli njohu jo vet\u00ebm z\u00ebrin e rinis\u00eb por edhe z\u00ebrin e ardhm\u00ebris\u00eb s\u00eb asaj rinie, po sa gazetaren po aq edhe kosovaren e cila do t\u00eb linte gjurm\u00eb t\u00eb pashlyeshme tek \u201cKosovarja\u201d, pa dhe njohu nj\u00eb gazetare sa krenare po aq edhe prijatare, e cila duke u v\u00ebn\u00eb me gjith\u00eb qenien e vet n\u00eb p\u00ebrkrahjen dhe emancipimin e femr\u00ebs shqiptare, do t\u00eb gjakonte gjith\u00eb jet\u00ebn q\u00eb t\u2019i shihte simotrat e saj ashtu si\u00e7 do t\u00eb predikonte dikur princi i gjuh\u00ebs shqipe Faik Konica, n\u00eb po at\u00eb shk\u00eblqim q\u00eb Iliris\u00eb i dha Teuta.<\/p>\n<p>E th\u00ebn\u00eb shkurt dhe qart\u00eb, Esad Mekuli pa te Sanije Gashi at\u00eb q\u00eb pa Naim Frash\u00ebri tek Sevasti Qiriazi (Dako), dhe koha i dha t\u00eb drejt\u00eb k\u00ebtij bardi t\u00eb madh t\u00eb k\u00ebtij trualli t\u00eb p\u00ebrgjakur kaq shum\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb ndjenj\u00eb admirimi dhe respekti, ndjenj\u00eb t\u00eb mir\u00ebnjohjes dhe t\u00eb frym\u00ebzimit, e ka shpalosur vet\u00eb publicistja Sanije Gashi:<br \/>\n\u201cT\u2019u kthehem viteve t\u00eb para n\u00eb gazetari: Pran\u00eb nj\u00eb njeriu, si\u00e7 thash\u00eb, \u00e7far\u00eb ishte bardi i let\u00ebrsis\u00eb shqiptare, Esad Mekuli, njeri me shum\u00eb kultur\u00eb, kishe \u00e7far\u00eb t\u00eb m\u00ebsoje, ve\u00e7 dituris\u00eb &#8211; urtin\u00eb, mir\u00ebsin\u00eb, kurtuazin\u00eb\u2026Deri n\u00eb fund, edhe pas pensionimit, do t\u00eb mbetet mik i sinqert\u00eb imi, ndon\u00ebse me dallim t\u00eb madh n\u00eb mosh\u00eb.<\/p>\n<p>Ndaj k\u00ebtij njeriu kisha respekt t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. \u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb e drejta, respekti ishte i nd\u00ebrsjell\u00eb.\u201d<br \/>\nPo kjo ndjenj\u00eb respekti dhe mir\u00ebnjohjeje \u00ebsht\u00eb shfaqur n\u00eb plotni edhe n\u00eb librin e saj publicistik Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite:<br \/>\n\u201cKujtes\u00eb&#8230;<br \/>\n<em>Prishtin\u00eb, 6 gusht 1993<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>N\u00eb Shoqat\u00ebn e Shkrimtar\u00ebve mbahet mbledhja komemorative me rastin e shuarjes s\u00eb poetit. N\u00eb at\u00eb shum\u00ebsi njer\u00ebzish, t\u00eb ardhur p\u00ebr t\u2019i b\u00ebr\u00eb nderimet e fundit z. Esad Mekulit, hyn e shoqja, Dr. Sehadete Mekuli, intelektuale e shquar, ec\u00ebn drejt meje, z\u00ebsh\u00ebm m\u00eb drejtohet burr\u00ebrisht:<br \/>\n&#8211; A t\u2019u dhimbs njeriu q\u00eb t\u00eb deshi aq shum\u00eb!<br \/>\nE pranoj, m\u00eb la pa frym\u00eb!\u201d<br \/>\n\u00cbsht\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht po kaq dometh\u00ebn\u00ebs edhe fakti tjet\u00ebr se doajeni i gazetaris\u00eb Ramiz Kelmendi, qe i pari q\u00eb e krahasoi Sanije Gashin me Parashqevi Qiriazin.<\/p>\n<p>Sokol Halili i letrave shqipe, kreshniku i fjal\u00ebs s\u00eb \u00ebmb\u00ebl e mjeshtri i rrall\u00eb i k\u00ebsaj fjale, edhe k\u00ebtej trasoi rrug\u00eb e na hapi shtigje q\u00eb vetvetiu n\u00ebnkupton se nj\u00eb nderim t\u00eb till\u00eb t\u00eb filluar nga ai, duhet \u00e7uar deri n\u00eb fund\u2026<\/p>\n<p>Ithtare e parimit iluminist t\u00eb shpalosur aq bukur nga ajo vet\u00eb se: \u201cT\u00eb emanciposh nj\u00eb grua, do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb emanciposh nj\u00eb shoq\u00ebri\u201d, gazetare e cila n\u00eb sfida dhe n\u00eb sakrifica t\u00eb shumta e ka th\u00ebn\u00eb hapur se: \u201cQ\u00ebllimi i shkrimeve t\u00eb mia ka qen\u00eb t\u00eb ndikoja n\u00eb emancipimin shoq\u00ebror t\u00eb femr\u00ebs\u201d, ithtare e parimit empirik t\u00eb formuluar nga ajo vet\u00eb se: \u201cS\u2019ka lib\u00ebr n\u00eb jet\u00eb q\u00eb ta m\u00ebson at\u00eb q\u00eb ta m\u00ebson p\u00ebrvoja jet\u00ebsore\u201d, ithtare e parimit t\u00eb mir\u00ebsis\u00eb dhe t\u00eb njer\u00ebzis\u00eb &#8211; t\u00eb shprehur s\u00ebrish nga ajo vet\u00eb se: \u201cModestia \u00ebsht\u00eb kultur\u00eb, \u00ebsht\u00eb edukat\u00eb\u201d, ithtare e parimit kaq aktual e aq programatiko-publicistik t\u00eb Gabriel Garsia Markezit se me g\u00ebnjeshtra nuk b\u00ebhet gazetaria, si dhe ithtare aq e devotshme e parimit t\u00eb madh t\u00eb At Zef Pllumit: Rrno p\u00ebr me tregue, Sanije Gashi \u00ebsht\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe ithtare e nderimit dhe e p\u00ebrkujtimit t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb simotrave t\u00eb saj:<\/p>\n<p>\u201c<em>Zonj\u00ebs Musine, nd\u00ebrkaq, koleges, editores s\u00eb par\u00eb shqiptare, ndon\u00ebse nuk u njoh\u00ebm kurr\u00eb, i p\u00ebrkulem dhe i falem gjith\u00eb dinjitet!<\/em>\u201d<br \/>\nNuk ka dyshim se nj\u00eb shprehje e till\u00eb e respektit dhe e mir\u00ebnjohjes p\u00ebrpara kujtimit t\u00eb Musine Kokalarit, p\u00ebrpara k\u00ebtij engj\u00eblli t\u00eb drit\u00ebs q\u00eb aq shum\u00eb e deshti Shqip\u00ebrin\u00eb, por q\u00eb mjerisht aq pak ia lejuan Shqip\u00ebrin\u00eb q\u00eb ta g\u00ebzonte ashtu si\u00e7 e meritonte, flet vetvetiu p\u00ebr nj\u00eb ndjenj\u00eb madh\u00ebshtie.<\/p>\n<p>Gjithmon\u00eb nj\u00eb ndjenj\u00eb madh\u00ebshtie, sa her\u00eb q\u00eb Sanije Gashi me fjal\u00eb miradije ka p\u00ebrkujtuar simotrat e saj, t\u00eb cilat me pun\u00eb dhe me pen\u00eb ushqyen idealin e nj\u00eb Shqip\u00ebrie t\u00eb p\u00ebrparuar e t\u00eb begatuar, q\u00eb nga Elena Gjika, Parashqevi e Sevasti Qiriazi, Selfixhe Broja e Urani Rumbo, Nermin Vlora, Iffete Agushi, dhe sa e sa t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Prandaj, t\u00eb thuash Sanije Gashi do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb thuash Parashqevi Qiriazi.<br \/>\nT\u00eb thuash Sanije Gashi do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb thuash: Zonja e Madhe e kultur\u00ebs shqiptare.<br \/>\nDuke g\u00ebzuar p\u00ebr nj\u00eb shekull rresht, t\u00eb qenunit n\u00ebn privilegjin e drit\u00ebs s\u00eb letrave, Sanije Gashi \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebshtu vet\u00eb Teuta e publicistik\u00ebs shqiptare.<\/p>\n<p>Duke qen\u00eb \u201cemblem\u00eb e gazetaris\u00eb son\u00eb\u201d (Ramiz Kelmendi), dhe \u201cz\u00eb i fuqish\u00ebm i atyre q\u00eb heshtin\u201d (Bekim Muhaxheri), ajo ka ngritur z\u00ebrin p\u00ebr ngritjen e nj\u00eb shtatoreje (Nj\u00eb Pllak\u00eb P\u00ebrkujtimore n\u00eb Shenj\u00eb Nderimi), p\u00ebr grat\u00eb e p\u00ebrvuajtura, si \u201cnj\u00eb reminishenc\u00eb p\u00ebr grat\u00eb q\u00eb p\u00ebrjetuan dhun\u00ebn n\u00eb luft\u00ebn 1998-1999! P\u00ebr ato q\u00eb p\u00ebrjetuan kalvarin m\u00eb prek\u00ebs, m\u00eb p\u00ebrbuz\u00ebs, m\u00eb \u00e7njer\u00ebzor q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrjetoj\u00eb nj\u00eb qenie njer\u00ebzore!\u201d (Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite, f. 232).<\/p>\n<p>Duke cituar zonj\u00ebn Ollbrajt q\u00eb grat\u00eb t\u2019iu ndihmojn\u00eb grave, ajo me t\u00eb drejt\u00eb ka ngritur z\u00ebrin kund\u00ebr ambasadave mashkullore, ka shpalosur Ide p\u00ebr nj\u00eb em\u00ebrtim njer\u00ebzor, p\u00ebr ta pag\u00ebzuar Klinik\u00ebn Gjinekologjike-Obstetrike t\u00eb Prishtin\u00ebs, me emrin e prijatares Dr. Sehadete Mekuli, dhe ka k\u00ebrkuar me forc\u00eb \u201ckthimin e dinjitetit t\u00eb qytetarit\u201d nga vet\u00eb shteti, sepse si\u00e7 \u00ebsht\u00eb shprehur m\u00eb tej: \u201ctani lyp edhe plismbajt\u00ebsi! Lyp edhe shamibardha, apo kryeshtrumja.\u201d (Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite, f. 242).<\/p>\n<p>Publicistja emblem\u00eb ka b\u00ebr\u00eb thirrje t\u00eb vazhdueshme q\u00eb \u201ct\u00eb lart\u00ebsojm\u00eb k\u00ebt\u00eb figur\u00eb njer\u00ebzore, duke i k\u00ebnduar k\u00ebsaj krijese fisnike\u201d (Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite, f. 255), p\u00ebr t\u00eb pasur nj\u00eb p\u00ebrkujtimore: \u201cQ\u00eb s\u00eb paku nj\u00eb her\u00eb n\u00eb vit t\u00eb p\u00ebrkulemi para dhembjes s\u00eb GRUAS, q\u00eb do t\u00eb ishte nj\u00eb fllad p\u00ebr shpirtin e l\u00ebnduar?\u201d (Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite, E Sheshi i Gruas, ku mbeti? F. 259.)<\/p>\n<p>Pa dyshim, nj\u00eb kauz\u00eb kaq e denj\u00eb e mbrojtur me devotshm\u00ebri, kauz\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn Viktor Hygo pat shkruar: \u201cNgjitur me t\u00eb Drejtat e Njeriut, fare pran\u00eb tyre, jan\u00eb t\u00eb Drejtat e Shpirtit. K\u00ebmb\u00ebngulja \u00ebsht\u00eb sekreti i t\u00eb gjitha triumfeve\u2026Paqja \u00ebsht\u00eb virtyt i qytet\u00ebrimit. Lufta \u00ebsht\u00eb krim.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb rrug\u00ebn e sfidave t\u00eb shumta, por edhe n\u00eb rrug\u00ebn e suksesit t\u00eb d\u00ebshmuar, publicistja e pen\u00ebs prijatare \u00ebsht\u00eb treguar sa modeste po aq edhe e p\u00ebrkushtuar:<\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb fakt se jam natyr\u00eb q\u00eb nuk imponohet, nuk futet, q\u00eb nuk shkon prej studios n\u00eb studio ose n\u00eb redaksi mediash t\u00eb shkruara, si\u00e7 po ndodh, p\u00ebr ta \u201cafirmuar\u201d pun\u00ebn e b\u00ebr\u00eb e t\u00eb pab\u00ebr\u00eb!&#8230; Njeriu, pra, duhet t\u00eb ket\u00eb pak modesti edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00ebpamje. Se, modestia \u00ebsht\u00eb kultur\u00eb, \u00ebsht\u00eb edukat\u00eb! Mbase, kjo mund t\u00eb jet\u00eb arsyeja e r\u00ebnies \u201cn\u00eb hije\u201d, si\u00e7 thoni ju. Un\u00eb vazhdoj t\u00eb punoj, ve\u00e7 revist\u00ebs \u201cTeuta\u201d, q\u00eb tubon rreth vetes mij\u00ebra lexues, ve\u00e7 librave t\u00eb botuar, jam n\u00eb p\u00ebrgatitje dhe t\u00eb librave t\u00eb tjer\u00eb publicistik\u00eb dhe vazhdoj t\u00eb shkruaj, q\u00eb dometh\u00ebn\u00eb me pun\u00eb e \u2018thyej hijen\u2019!\u201d (Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite, f. 395-396).<\/p>\n<p>Pa dyshim, nj\u00eb portret q\u00eb flet vet\u00eb. Gjithsesi edhe nj\u00eb portret q\u00eb flet me koh\u00ebt: dje, sot dhe nes\u00ebr. Nj\u00eb personalitet i publicistik\u00ebs dhe i kultur\u00ebs shqiptare q\u00eb meriton respekt dhe admirim, sepse n\u00eb formimin e saj njer\u00ebzor dhe intelektual kan\u00eb ndikuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb babai (\u201cn\u00eb burgun e Prishtin\u00ebs do t\u00eb ndodhej edhe im at\u00eb, i d\u00ebnuar me pushkatim n\u00eb vitin 1945\u201d), gjyshi Rexhep T\u00ebrpeza (\u201ci shquar p\u00ebr urti e burr\u00ebri\u201d), si dhe v\u00ebllai Shyqri Kushevica, korrektor n\u00eb gazet\u00ebn Rilindja (\u201ce kam pasur mb\u00ebshtet\u00ebs gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs dhe udh\u00ebzues n\u00eb jet\u00eb.\u201d)\u2026<\/p>\n<p>Sanije Gashi \u00ebsht\u00eb Oriana Fala\u00e7i shqiptare. E ky \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb epitet q\u00eb ia dha p\u00ebrplot merit\u00eb, kush tjet\u00ebr pos dora vet\u00eb Ramiz Kelmendi. Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite e gjurm\u00eb koh\u00ebsh, shoq\u00ebruar me kalldr\u00ebme kujtimesh p\u00ebr piktur\u00ebn dhe artet, ve\u00e7mas p\u00ebr kitar\u00ebn: \u201cM\u00eb p\u00eblqente koha e kaluar n\u00ebn tingujt e instrumenteve muzikore\u2026Kitara, instrument i d\u00ebshiruar (dashuri e munguar)\u201d, p\u00ebr shoqet e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb t\u00eb shp\u00ebrngulura n\u00eb Turqi, p\u00ebr jet\u00ebn gjith\u00eb vija dhe vrag\u00eb e plot stuhi dhe vrull t\u00eb bashk\u00ebkomb\u00ebsve t\u00eb vet.<\/p>\n<p>Nj\u00eb portret q\u00eb rri menduar mes librash dhe gazetash, mes faqeve t\u00eb dor\u00ebshkrimeve dhe revistave, duke kujtuar rrug\u00ebtimin e gjat\u00eb dhe p\u00ebrplot sfida q\u00eb nga fillimi, duke q\u00ebndruar mes nj\u00eb \u00ebndrre t\u00eb paplot\u00ebsuar (\u201cVe\u00e7se, instrumenti q\u00eb sot e at\u00eb dit\u00eb m\u00eb mbetet \u00ebnd\u00ebrr e parealizuar, \u00ebsht\u00eb-kitara!\u201d), dhe nj\u00eb profesioni t\u00eb pa\u00ebnd\u00ebrruar: \u201cGazetarin\u00eb, ndon\u00ebse e p\u00eblqeja, nuk e kisha \u00ebnd\u00ebrruar.\u201d<\/p>\n<p>Pjes\u00ebmarr\u00ebse e pandalshme n\u00eb tubimet dhe protestat e viteve t\u00eb vrullshme \u201990, politikisht \u201ce angazhuar n\u00eb koh\u00eb t\u00eb rrezikshme\u201d e p\u00ebrplot sfida dhe ndeshtrasha, pjes\u00ebmarr\u00ebse n\u00eb demonstratat e organizuara brenda dhe jasht\u00eb Kosov\u00ebs (si fjala vjen n\u00eb Bon t\u00eb Gjermanis\u00eb e gjetiu), dhe gjithashtu mjaft aktive n\u00eb takimet dhe tribunat politike, e arrestuar dy her\u00eb dhe e burgosur, si gazetare q\u00eb shkruante p\u00ebr aktualitetin e r\u00ebnd\u00eb kosovar si dhe an\u00ebtare aktive e Forumit t\u00eb Gruas t\u00eb Lidhjes Demokratike t\u00eb Kosov\u00ebs, humaniste e cila pyetjes: \u00c7ka m\u00eb vret?, i \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigjur: \u201cVarf\u00ebria e njer\u00ebzve, m\u00eb pik\u00ebllon nj\u00eb dor\u00eb e zgjatur. M\u00eb l\u00ebndon braktisja e f\u00ebmij\u00ebve!\u2026O Zot?!\u201d, Sanije Gashi \u00ebsht\u00eb gazetare emblem\u00eb e cila pyetjes: \u00c7\u2019m\u00eb dha gazetaria?, i \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigjur:<\/p>\n<p>\u201cProfesioni q\u00eb e ushtroj gjysm\u00eb shekulli, b\u00ebri q\u00eb t\u00eb njihja shum\u00eb njer\u00ebz dhe karaktere, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb pashlyera n\u00eb jet\u00ebn time. Gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs kam skicuar portrete njer\u00ebzore, kam ngritur figura grash. N\u00eb fakt, gjithmon\u00eb kam qen\u00eb n\u00eb mbrojtje, n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb dinjitetit t\u00eb gruas. Gruaja e ka afirmuar personalitetin e saj n\u00eb t\u00eb gjitha fushat e jet\u00ebs.<\/p>\n<p>Gazetaria e ka pasuruar jet\u00ebn time. Profesioni t\u00eb formon si njeri. \u00c7do njeri duhet t\u00eb l\u00ebr\u00eb pas vetes di\u00e7ka t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, p\u00ebr t\u00eb mos u harruar\u2026Lum ai q\u00eb l\u00eb p\u00ebrshtypje me pun\u00ebn e tij, me karakterin, me njer\u00ebzin\u00eb e vet.\u201d<\/p>\n<p>Duke qen\u00eb k\u00ebshtu nj\u00eb personalitet q\u00eb beson fuqish\u00ebm se: \u201cVet\u00ebm puna e mban njeriun. Guximi \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb t\u00eb mban n\u00eb \u00e7do pun\u00eb\u201d, Sanije Gashi e \u00e7mon shum\u00eb kultur\u00ebn e mendjes dhe bukurin\u00eb e k\u00ebsaj kulture: \u201cTani, pas gjysm\u00eb shekulli gazetari, me goj\u00ebn plot mund t\u00eb them se kam kryer &#8211; Universitetin e jet\u00ebs!\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>II<br \/>\nNJ\u00cb LIB\u00cbR POEM\u00cb P\u00cbR PRISHTIN\u00cbN<\/strong><\/p>\n<p>Veprat dramaturgjike t\u00eb Henrik Ibsneit jan\u00eb quajtur nga bashk\u00ebkomb\u00ebsit e tij si ca simfoni hyjnore. Fjalori i Kontsantin Nelko Kristoforidhit (babait t\u00eb gjuh\u00eb shqipe) n\u00eb t\u00ebr\u00ebsin\u00eb e tij, \u00ebsht\u00eb quajtur nj\u00eb poezi n\u00eb vete. S\u00eb k\u00ebndejmi mund t\u00eb thuhet se libri i Sanije Gashit Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr poem\u00eb p\u00ebr Prishtin\u00ebn.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb cep t\u00eb Iliris\u00eb s\u00eb Poshtme, si\u00e7 do t\u00eb thoshte Mitrush Kuteli, e n\u00eb nj\u00eb sfond t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Jashtme, si\u00e7 do t\u00eb thoshte Lasgush Poradeci, publicistja e prirjeve t\u00eb ve\u00e7anta krijuese, e vendos Prishtin\u00ebn si nj\u00eb emblem\u00eb ilire n\u00eb sfondin e nj\u00eb gjeografie &#8211; pajisur jo vet\u00ebm me pamje t\u00eb fotografive por edhe stolisur me kujtime t\u00eb nj\u00eb f\u00ebmij\u00ebrie, me t\u00eb cilat ajo qytetit t\u00eb saj t\u00eb lindjes dhe t\u00eb rrit\u00ebs ia fal\u00eb p\u00ebrmasat e nj\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsie.<\/p>\n<p>Duket sikur q\u00eb t\u00eb dyja kan\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb pashkruar, nj\u00eb pakt t\u00eb heshtur mes tyre. Duket sikur Prishtina i ka th\u00ebn\u00eb qytetares s\u00eb vet se do ta marr\u00eb p\u00ebr dore q\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri t\u00eb saj, e do t\u00eb ec\u00eb ashtu s\u00eb bashku me t\u00eb derisa ajo t\u00eb vij\u00eb n\u00eb dit\u00ebn kur do t\u2019ia kthej borxhin k\u00ebtij qyteti: duke e marr\u00eb tani p\u00ebr dore Prishtin\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb saj dhe duke ecur s\u00eb bashku dor\u00eb p\u00ebr dore: n\u00eb shpalim t\u00eb viteve t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb e t\u00eb dashuris\u00eb s\u00eb madhe q\u00eb ka p\u00ebr t\u00eb!<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto kalldr\u00ebme kujtimesh, tek ecin ashtu s\u00eb bashku dhe dor\u00eb p\u00ebr dore, Prishtina dhe publicistja, sikur shkrihen me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn, sikur mish\u00ebrohen mes tyre tek ndjekin nj\u00ebra-tjetr\u00ebn n\u00eb rrug\u00ebtimin e tyre t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm.<\/p>\n<p>Q\u00eb t\u00eb dyja, duke ecur n\u00eb shtegun e kujtimeve t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb publicistes, fillimisht ecin si dy motra binjake, e pastaj b\u00ebhen nj\u00eb.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Sanije Gashi - Prishtina\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/sanije_gashi_prishtina.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb kujtimet e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb saj, e n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb shpalimin e k\u00ebtyre kujtimeve si gazetare emblem\u00eb, autorja e librit e ka shfaqur n\u00eb sfond Prishtin\u00ebn, sa t\u00eb dashur po aq edhe t\u00eb bukur: her\u00eb si nj\u00eb kukull, her\u00eb si nj\u00eb shtojzovalle, e her\u00eb si t\u00eb veshur me nj\u00eb vello nus\u00ebrie!<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto kalldr\u00ebme kujtimesh, n\u00eb k\u00ebto flet\u00eb f\u00ebmij\u00ebrie, n\u00eb k\u00ebto kronika koh\u00ebsh, n\u00eb k\u00ebto q\u00ebndisje gjith\u00eb mall e frym\u00ebzim, gjith\u00eb dashuri e p\u00ebrkushtim, t\u00eb projektuara n\u00eb prizmin dje dhe sot, publicistja vihet n\u00eb mbrojtje t\u00eb vlerave kulturore e arkitektonike.<br \/>\nAjo l\u00ebshon k\u00ebshtu zem\u00ebr-klithjen e saj q\u00eb ato t\u00eb ruhen, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht l\u00ebshon edhe zem\u00ebr-thirrjen e saj q\u00eb Prishtina t\u00eb jet\u00eb ajo q\u00eb meriton.<\/p>\n<p>N\u00eb poetik\u00ebn e ligj\u00ebrimit t\u00eb saj publicistik, ajo ngjitet tek maja e Veternikut dhe kundron nga kodra e Arb\u00ebris\u00eb, shikon dhe sodit &#8211; si\u00e7 e thot\u00eb vet\u00eb \u201cme syt\u00eb e kujtes\u00ebs\u201d pamjet q\u00eb i shfaqen p\u00ebrpara, pamjet e qytetit t\u00eb dikursh\u00ebm t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb saj, dhe sheh \u201cimazhe p\u00ebrplot diell\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto pamje dhe n\u00eb k\u00ebto imazhe me ngjyra ylberi shpaloset Prishtina, nj\u00eb em\u00ebr t\u00eb cilin publicistja e mban\u00eb thell\u00eb n\u00eb zem\u00ebr q\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebria e saj.<br \/>\nAjo b\u00ebhet bashkudh\u00ebtare e saj n\u00eb rrug\u00ebn e madhe t\u00eb jet\u00ebs dhe t\u00eb drit\u00ebs.<\/p>\n<p>Me nj\u00eb memorie t\u00eb fresk\u00ebt, me nj\u00eb kujtes\u00eb t\u00eb habitshme, me nj\u00eb dashuri t\u00eb rrall\u00eb, autorja e monografis\u00eb p\u00ebr Prishtin\u00ebn hyn s\u00ebrish n\u00eb lagjet dhe rrugicat e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb dikurshme, p\u00ebrshkon sheshet dhe bulevardet, shuan etjen tek krojet dhe gjen paqe tek gjelb\u00ebrimet (\u201coaza gjelb\u00ebrimi e bukurie\u201d), kujton \u00e7ezmat e shumta e rrjedh\u00ebn e krojeve, nxjerr n\u00eb sfond konceptin e shtetit p\u00ebrmes bashk\u00ebbiseduesve dhe kujtimeve t\u00eb tyre, zbret n\u00eb lasht\u00ebsin\u00eb e shekujve dhe shpalos p\u00ebrballjen e vendasve me pushtuesit, kujton p\u00ebrpjekjet titanike t\u00eb shqiptar\u00ebve p\u00ebr t\u00eb mbijetuar dhe p\u00ebr t\u2019u \u00e7liruar nga t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb sa padrejt\u00ebsisht po aq edhe mizorisht ua kishin z\u00ebn\u00eb frym\u00ebn; rikthehet n\u00eb kujtes\u00eb e p\u00ebrpara i shfaqen \u201csepetet me ushqime\u201d, flet gjith\u00eb mbresa p\u00ebr \u201cbuz\u00ebmbr\u00ebmjet idilike te shat\u00ebrvani\u201d, ndalet me shum\u00eb fines\u00eb tek: \u201cKapali \u00c7arshia, hijeshi e qytetit\u201d, k\u00ebrkon gjurm\u00eb t\u00eb humbura dhe ndjen\u00eb mall p\u00ebr ato koh\u00eb t\u00eb lumtura, p\u00ebrshkon rrugicat e shtruara me gur\u00eb e kujton me nostalgji tek ecte n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri atje tek Zona e Pazarit t\u00eb Vjet\u00ebr ose M\u00ebhalla e Tregut, ndalet tek ato sht\u00ebpi t\u00eb vjetra e q\u00eb i shfaqen dhe rishfaqen n\u00eb kujtes\u00eb si ca kaike t\u00eb vockla por aq shum\u00eb t\u00eb dashura, dhe me ca buqeta fjal\u00ebsh p\u00ebrshkruan vatr\u00ebn e ngroht\u00eb familjare shoq\u00ebruar me nj\u00eb poetik\u00eb p\u00ebrmallimi: \u201cN\u00eb k\u00ebt\u00eb rrugic\u00eb, t\u00eb shtruar dikur me guralec\u00eb, vende-vende edhe pa ta, \u00e7do gj\u00eb i takon s\u00eb kaluar\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb fillim t\u00eb sokakut, n\u00eb t\u00eb majt\u00eb ishte sht\u00ebpia e vjet\u00ebr e prind\u00ebrve t\u00eb mi\u2026\u201d (PFS, f. 66), flet p\u00ebr pamjet e brendshme dhe t\u00eb jashtme t\u00eb sht\u00ebpive (kujton mangallin me prush apo edhe \u201cdronjat e punuara n\u00eb vek\/tezgjah\u201d (PFS, f. 75), kapixhik\u00ebt dhe sabah-qejfet e zonjave t\u00eb Prishtin\u00ebs &#8211; kur \u201claheshin shtigjet e shtruara me gur\u00eb\u201d (PFS, f. 77) dhe kur \u201cdinin t\u00eb b\u00ebnin pik\u00ebn e sefas\u00eb\u201d (PFS, f. 77), kujton arom\u00ebn deh\u00ebse t\u00eb lule-sheboj\u00ebs si dhe \u201ctr\u00ebndafilat llojesh e sojesh t\u00eb ndrysh\u00ebm\u201d s\u00eb bashku me \u201czambak\u00ebt er\u00ebk\u00ebndsh\u00ebm\u201d, duke u shprehur me krenari t\u00eb ligjshme se: \u201cIshte nj\u00eb kolorit mahnit\u00ebs.\u201d , v\u00eb n\u00eb pah tendenc\u00ebn e njohur p\u00ebr t\u2019i konvertuar shqiptar\u00ebt n\u00eb turq si dhe shp\u00ebrnguljen e shqiptar\u00ebve n\u00eb Turqi, dhe aty-k\u00ebtu edhe kthimin e ndokujt; kujton zanat\u00e7injt\u00eb e mrekulluesh\u00ebm e gjith\u00eb p\u00ebrkushtim, dhe rishfaq n\u00eb kujtes\u00ebn e brezave dy Marigo Postjet e Prishtin\u00ebs, q\u00ebndistaret e flamurit kuqezi: \u201cGruaja e familjes s\u00eb Alibeg\u00ebve-Remzia, si dhe Nixhare Batalli (e tjetr\u00ebs lagje), do t\u2019i q\u00ebndisin, me sa dihet, flamujt e par\u00eb kuqezi n\u00eb Prishtin\u00eb.\u201d (PFS, f. 81).<\/p>\n<p>Sakaq, n\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb kolorit p\u00ebrshkrimesh, n\u00eb t\u00eb cilin buqetat e fjal\u00ebve shkrihen n\u00eb nj\u00eb me buqetat e luleve, t\u00eb cilat ajo i p\u00ebrmend me nj\u00eb kujtes\u00eb t\u00eb habitshme e nj\u00eb nga nj\u00eb: \u201csardon\u00ebt (m\u00ebllagat), menekshet\u00eb (lulevjollcat), meshet (krizantemat), lulezjarrin lulebombone, lulevathi, lulek\u00ebnat, zymbylet, jargavan\u00ebt, feslixhen\u00ebt\u2026, lule k\u00ebto q\u00eb po i mbushnin oborret e qytetit, var\u00ebsisht nga stina.\u201d (PFS, f.77), duke p\u00ebrshkruar m\u00eb tutje edhe dit\u00ebn e pazarit plot gjall\u00ebri e ngjyra jete.<\/p>\n<p>Duket sikur k\u00ebto lule i ka ruajtur me aq kujdes n\u00eb rrug\u00ebtimin e saj me qytetin e lindjes, sa t\u00eb b\u00ebhet sikur i ka premtuar kryeqytetit se do t\u2019i marr\u00eb e do t\u2019i ruaj\u00eb t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn, p\u00ebr t\u2019ia kthyer nj\u00eb dit\u00eb n\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb tufe lulesh, tuf\u00eb t\u00eb cil\u00ebn rrall\u00ebkush ia ka falur Prishtin\u00ebs si publicistja Sanije Gashi.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb mish\u00ebrim si ky, z\u00eb vend edhe shk\u00eblqimi i rrezeve t\u00eb diellit n\u00eb koh\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb:<br \/>\n\u201cSa shum\u00eb kujtime jan\u00eb t\u00eb palosura n\u00eb at\u00eb m\u00ebhall\u00eb, n\u00eb at\u00eb oborr t\u00eb Emixhik\u00ebve, me gjith\u00eb loj\u00ebrat e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb past\u00ebr, t\u00eb pagajle, me at\u00eb shk\u00eblqim t\u00eb diellit, q\u00eb nuk ndodh n\u00eb vitet e pjekuris\u00eb.\u201d (PFS, f. 80).<\/p>\n<p>Ajo kthehet mbrapa n\u00eb koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb ecur s\u00ebrish n\u00eb M\u00ebhall\u00ebn e Kull\u00ebs s\u00eb Sahatit, prej ku ka shum\u00eb kujtime dhe p\u00ebrjetime, kujton dyert dhe dritaret e Gjimnazit (\u201cGjimnazi q\u00eb rrezaton kultur\u00eb\u201d), rendit\u00eb fotografit\u00eb e p\u00ebrfshira nj\u00eb nga nj\u00eb me aq kujdes dhe shije, shpalos kujtime gjith\u00eb mall\u00ebngjime, sjell n\u00eb kujtes\u00eb ecjen n\u00ebp\u00ebr sokak\u00ebt e dikursh\u00ebm, gjall\u00ebrin\u00eb n\u00eb sh\u00ebtitoren e qytetit, past\u00ebrtin\u00eb dhe rendin, rregullin dhe dashurin\u00eb q\u00eb kishin njer\u00ebzit p\u00ebr nj\u00ebri-tjetrin, v\u00eb p\u00ebrball\u00eb koh\u00ebt mes tyre: dashurin\u00eb q\u00eb kishin njer\u00ebzit dje dhe munges\u00ebn e ngroht\u00ebsis\u00eb njer\u00ebzore sot, v\u00eb kundruall nj\u00ebra-tjetr\u00ebs: Prishtin\u00ebn e vjet\u00ebr \u201cn\u00eb ato koh\u00eb t\u00eb per\u00ebnduara\u201d (PFS. F. 48) dhe Prishtin\u00ebn e re n\u00eb k\u00ebto koh\u00eb t\u00eb moderuara, arkitektur\u00ebn e vjet\u00ebr dhe nd\u00ebrtimet moderne, thekson plag\u00ebt e qytetit si pasoj\u00eb e nd\u00ebrtimeve pa plan (\u201cngulfatjen q\u00eb po i b\u00ebhet qytetit\u201d (PFS, f. 68)\u2026<\/p>\n<p>Publicistja e dhuntis\u00eb s\u00eb d\u00ebshmuar krijuese shprehet gjith\u00eb pietet dhe respekt p\u00ebr intelektual\u00ebt dhe atdhetar\u00ebt e kryeqytetit, si profesor\u00ebt Vasil Andoni, Lirak Dodbiba, Ymer Berisha, Lorenc Antoni, Abdurrahim Buza, Ahmet Gashi, Rauf Zajmi, Dr. Rexhep Krasniqi; kujton me krenari dhe nostalgji \u201ckoh\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb\u201d (1941-1944), bashk\u00ebbisedon me njer\u00ebz t\u00eb cil\u00ebt mbajn\u00eb mbi supet e tyre pesh\u00ebn e viteve, por me nj\u00eb kujtes\u00eb tep\u00ebr t\u00eb fresk\u00ebt dhe me nj\u00eb dashuri gjith\u00eb mall tek flasin p\u00ebr qytetin e tyre, d\u00ebshmon p\u00ebr p\u00ebrplasjet shqiptaro-serbe, p\u00ebr konfiskimin e pasurive dhe t\u00eb pronave t\u00eb atdhetar\u00ebve shqiptar\u00eb pas marrjes s\u00eb pushtetit nga ana e komunist\u00ebve (si sht\u00ebpia e Iljaz Agushit, sot nd\u00ebrtesa e RTK-\u00ebs: \u201cGruaja e Iljazit, Fatimja, nj\u00eb vajz\u00eb e bukur e begler\u00ebve t\u00eb Prishtin\u00ebs, vdes e re, n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb te Televizioni i sot\u00ebm. T\u00eb dy kan\u00eb qen\u00eb nj\u00eb \u00e7ift i bukur\u2026Iljazi nuk qe martuar kurr\u00eb m\u00eb.\u201d &#8211; PFS, f. 90.), e flet edhe p\u00ebr shtresat e shoq\u00ebris\u00eb\u2026<\/p>\n<p>N\u00eb kujtimet q\u00eb shpalosen pal\u00eb-pal\u00eb e me nj\u00eb mall shpesh t\u00eb val\u00eb, ajo kujton njer\u00ebzit eminent\u00eb dhe begaton k\u00ebshtu galerin\u00eb e protagonist\u00ebve t\u00eb qytetit, galeri q\u00eb p\u00ebrb\u00ebhet nga njer\u00ebzit e thjesht\u00eb a zanat\u00e7injt\u00eb (furrat e qytetit) e deri tek ministrat.<br \/>\nN\u00eb nj\u00eb kapitull t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, gazetarja emblem\u00eb ndalet tek figura rrezatonj\u00ebse e atdhetarit Iljaz Agushi (Personalitete kohe. Sht\u00ebpia dhe veprimtaria e t\u00eb shquarit Iljaz Agushi), duke theksuar meritat e tij t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb ngritjen e pushtetit shqiptar n\u00eb Prishtin\u00eb:<br \/>\n\u201cAty nga mesi i prillit 1941, pasi gjen p\u00ebrkrahjen e personaliteteve t\u00eb shquara t\u00eb Prishtin\u00ebs e t\u00eb rrethin\u00ebs, e ngriti Flamurin Komb\u00ebtar dhe n\u00ebn val\u00ebvitjen e tij e shpalli p\u00ebrb\u00ebrjen e udh\u00ebheqjes s\u00eb Prefektur\u00ebs s\u00eb Bashkis\u00eb s\u00eb Prishtin\u00ebs.\u201d (PFS, f. 87).<\/p>\n<p>Publicistja e p\u00ebrkushtimit t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb krijues p\u00ebrkujton me krenari t\u00eb ligjshme se Iljaz Agushi ishte nj\u00eb atdhetar i pandalsh\u00ebm:<br \/>\n\u201cPa vonuar themelon komunat shqiptare, vendos kryetar\u00ebt n\u00eb komuna t\u00eb mjediseve fshatare dhe shtron k\u00ebrkesat q\u00eb Kosova t\u00eb bashkohej me Shqip\u00ebrin\u00eb londineze &#8211; drejt Shqip\u00ebris\u00eb t\u00ebr\u00ebsore.\u201d (PFS, f. 87).<\/p>\n<p>Pasi p\u00ebrkujton se: \u201cKPJ-ja merr vendim q\u00eb t\u00eb likuidohej. K\u00ebshtu, m\u00eb 27 tetor 1943, n\u00eb or\u00ebn 18 hyjn\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tij n\u00eb Tiran\u00eb dhe e q\u00ebllojn\u00eb me 6 plumba.\u201d (PFS, f. 88), ajo gjithashtu d\u00ebshmon p\u00ebr dashurin\u00eb q\u00eb ushqente populli p\u00ebr nj\u00eb nga bijt\u00eb e tij m\u00eb t\u00eb devotsh\u00ebm, me rastin e varrosjes s\u00eb tij n\u00eb Prishtin\u00eb:<\/p>\n<p>\u201c-Nuk ka mbetur burr\u00eb pa qar\u00eb e pa shkuar n\u00eb p\u00ebrcjellje t\u00eb Iljaz Efendis\u00eb, tregon sot Rashid Krasniqi.\u201d (PFS, f. 91).<br \/>\nNj\u00eb vend t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb i ka kushtuar autorja edhe simotr\u00ebs s\u00eb saj Iffete Agushi (Poetja e veprimtarja Iffete Agushi. Edhe nj\u00eb histori, tashti gruaje, nga kjo m\u00ebhall\u00eb).<\/p>\n<p>Pasi ka pohuar k\u00ebshtu se: \u201cIffetja njihet si veprimtare e organizat\u00ebs \u201cL\u00ebvizja p\u00ebr lirin\u00eb e tokave shqiptare\u201d, por edhe e NDSH-s\u00eb s\u00eb njohur.\u201d (PFS, f. 94), ajo gjithashtu ka p\u00ebrkujtuar se si vog\u00eblushe Iffetja ishte mjaft e zgjuar, dhe se p\u00ebr t\u00eb: \u201cporosia e Iljazit do t\u00eb jet\u00eb:<\/p>\n<p>&#8211; Iffet, vet\u00ebm m\u00ebsimi i shqipes t\u00eb b\u00ebn shqiptare!\u201d (PFS, f. 98).<br \/>\nNuk ka dyshim se Iffete Agushi p\u00ebr Sanije Gashin \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga princeshat e rralla t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb, prandaj n\u00eb fund jep edhe nj\u00eb fragment nga poezia e saj kushtuar Kosov\u00ebs, shkruar n\u00eb Shkup m\u00eb 25 shtator 1945 (\u201cp\u00ebrkthyer nga poeti Arif Bozaxhi\u201d), poezi e cila p\u00ebr nga motivi p\u00ebrkon me poezin\u00eb e Asdrenit apo edhe t\u00eb Mehmet Akifit, kushtuar Kosov\u00ebs:<\/p>\n<p><center>\u201c<em>Oj Kosov\u00eb, oj fush\u00eb krenare,<br \/>\ne p\u00ebrgjakur n\u00eb \u00e7do an\u00eb.<\/em>\u201d<br \/>\n(PFS, f. 99)<\/center>Nj\u00eb poezi t\u00eb poetesh\u00ebs Iffete Agushi, publicistja Gashi e ka p\u00ebrfshir\u00eb edhe n\u00eb kapitullin Rruga e Burgut. Hapsana e Prishtin\u00ebs, poezi e titulluar Hapsana e Prishtin\u00ebs, shkruar n\u00eb Shkup, m\u00eb 30 tetor 1945, e cila paraqet n\u00eb sfond pamjet e shqiptar\u00ebve t\u00eb burgosur \u2018grumbuj-grumbuj\u2019 dhe \u2018faj e pa faj, me pranga n\u00eb duar\u2019, e q\u00eb p\u00ebrfundon me vargjet:<\/p>\n<p><center>\u201c<em>nj\u00eb muzg e ka kapluar krejt qytetin.<br \/>\n\u00c7do gj\u00eb hesht, vet\u00ebm toka dhe qielli lotojn\u00eb.<\/em>\u201d<br \/>\n(PFS, f. 135)<\/center>Duke e kujtuar n\u00eb retrospektiv\u00eb Prishtin\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb saj, ajo ndalet tek Rruga e pajtonxhinjve (\u201ctaksi\u201d t\u00eb koh\u00ebs, si\u00e7 shprehet autorja) dhe gjithsesi nj\u00eb \u201cluks\u201d p\u00ebr koh\u00ebn. Sakaq kujton dimrin: \u201cBora ishte pjes\u00eb e pandashme e Prishtin\u00ebs edhe kur reshtte\u201d (PFS, f. 102), e pask\u00ebtaj shfaqet fare natyrsh\u00ebm malli p\u00ebr nj\u00eb krua t\u00eb kryeqytetit si dhe dhimbja p\u00ebr betonizimin e zonave t\u00eb gjelb\u00ebruara:<\/p>\n<p>\u201cEdhe nj\u00eb krua tjet\u00ebr ndodhej n\u00eb an\u00ebn jugore, jasht\u00eb oborrit t\u00eb k\u00ebsaj sht\u00ebpie, aty n\u00eb k\u00ebnd, q\u00eb flet p\u00ebr pasurin\u00eb e qytetit me k\u00ebto burime freskuese.<br \/>\nTani, n\u00eb at\u00eb sht\u00ebpi oficer\u00ebsh jo vet\u00ebm q\u00eb \u00ebsht\u00eb zhdukur ai gjelb\u00ebrim e ata drur\u00eb t\u00eb lart\u00eb (kan\u00eb mbetur vet\u00ebm disa n\u00eb hyrje), ve\u00e7se n\u00eb at\u00eb hap\u00ebsir\u00eb jan\u00eb nd\u00ebrtuar e hapur jo m\u00eb pak se 50 zyra!\u201d (PFS, f. 105)<\/p>\n<p>Duke p\u00ebrkujtuar se Iffeti ishte nj\u00eb \u201cprishtinase e guximshme\u201d, Sanije Gashi p\u00ebrmes fjal\u00ebve t\u00eb bashk\u00ebkohanik\u00ebve t\u00eb Iffetes (Dr. Muratit) ka d\u00ebshmuar se populli e deshi me gjith\u00eb zem\u00ebr, bij\u00ebn e vet atdhetare:<br \/>\n\u201c- Iffeti na kishte l\u00ebn\u00eb nj\u00eb amanet, i cili duhej p\u00ebrmbushur patjet\u00ebr. Q\u00eb trupin e saj ta mbulonim me flamur komb\u00ebtar!\u201d (PFS, f. 99).<\/p>\n<p>Me nj\u00eb mall\u00ebngjim t\u00eb theksuar autorja e monografis\u00eb p\u00ebr Prishtin\u00ebn ka shpalosur flet\u00eb kujtimesh edhe p\u00ebr M\u00ebhall\u00ebn e Divan Jollit (n\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Divan Jollit. Sht\u00ebpit\u00eb e prishtinasve e dyqanet e hebrenjve): \u201cDivan Joll (rrug\u00eb e drejt\u00eb), n\u00eb t\u00eb dy an\u00ebt me drur\u00eb t\u00eb gjelb\u00ebr, q\u00eb sajonin sht\u00ebpit\u00eb e bukura dollma\u201d (PFS, f. 112), p\u00ebr t\u2019u ndalur m\u00eb tej tek p\u00ebrshkrimi i detajuar i sht\u00ebpive karakteristike:<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb gjitha k\u00ebto sht\u00ebpi kan\u00eb qen\u00eb me oborre, por m\u00eb e bukura ishte ajo e zonj\u00ebs Nazmie Tatari (e \u00ebma e Bejtullah berberit), nj\u00eb zonj\u00eb e kamur, me bah\u00e7e t\u00eb rregullt, p\u00ebrplot tr\u00ebndafila t\u00eb bukur, t\u00eb cilit i paraprinte dish\u00ebravlia (jashtavlia), si\u00e7 ndodhte te shum\u00eb oborre, kryesisht pasanik\u00ebsh.<\/p>\n<p>Ja pse i p\u00ebrshkrova k\u00ebto sht\u00ebpi t\u00eb k\u00ebsaj pjese t\u00eb fillimlagjes s\u00eb Divan Jollit.\u201d (PFS, f. 115)<br \/>\nNj\u00eb ve\u00e7ori tjet\u00ebr e k\u00ebtij libri unik \u00ebsht\u00eb t\u00eb shpalosurit e kujtimeve t\u00eb banor\u00ebve t\u00eb Prishtin\u00ebs, t\u00eb atyre m\u00eb t\u00eb moshuarve, n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb cil\u00ebve sillet n\u00eb kujtes\u00eb rishtazi e kaluara e Prishtin\u00ebs: \u201cP\u00ebr lagjen Divan Jolli kan\u00eb kujtime t\u00eb pashlyeshme banor\u00ebt e saj.\u201d (PFS, f. 119).<br \/>\nK\u00ebta banor\u00eb rr\u00ebfejn\u00eb n\u00eb cop\u00ebzat e kujtimeve t\u00eb tyre, n\u00eb mes tjerash edhe p\u00ebr Tauk Bah\u00e7en \u201cku regjimet serbe i pushkatonin shqiptar\u00ebt me gjyq e pa gjyq\u201d (PFS, f. 120), p\u00ebr konvertimin e shqiptar\u00ebve n\u00eb turq, p\u00ebr shp\u00ebrnguljet e tyre p\u00ebr n\u00eb Turqi, p\u00ebr kurset pedagogjike dhe m\u00ebsuesit e paharruar, p\u00ebr sjelljen e vetur\u00ebs s\u00eb par\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb, p\u00ebr hapjen e barnatores s\u00eb par\u00eb, p\u00ebr k\u00ebng\u00ebtaret e para, p\u00ebr koh\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb, si dhe p\u00ebr shpres\u00ebn e shprehur me aq dashuri nga prishtinasi Rashid Krasniqi, se: \u201cprap\u00eb do t\u00eb jemi Shqip\u00ebri\u2026\u201d (PFS, f. 127).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin Rruga e Burgut. Hapsana e Prishtin\u00ebs, n\u00ebp\u00ebrmjet kujtimeve t\u00eb shkrimtarit Qamil Batalli, rr\u00ebfehet p\u00ebr lumin Vellusha dhe goj\u00ebdhan\u00ebn \u201ce trishtueshme, se Vellusha ishte nj\u00eb lum\u00eb i mallkuar, q\u00eb p\u00ebr \u00e7do 32 vjet p\u00ebrmbyste dhe rr\u00ebmbente \u00e7do gj\u00eb q\u00eb gjendej p\u00ebrpara. Mu p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, prishtinasit jan\u00eb kujdesur q\u00eb n\u00eb t\u00eb dy an\u00ebt e Vellush\u00ebs, t\u00eb kishte plepa. Goj\u00ebdhana thot\u00eb se mbi ata trupa plepash t\u00eb lart\u00eb kan\u00eb shp\u00ebtuar jet\u00ebn shum\u00eb qytetar\u00eb, kur Vellusha kishte gufuar e \u00e7mendur fare.\u201d (PFS, f. 139).<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, n\u00eb fund t\u00eb k\u00ebtij kapitulli shpaloset edhe ana tjet\u00ebr e qytetit:<br \/>\n\u201cPrishtina, ishte mbi t\u00eb gjitha, qytet zejtar\u00ebsh. N\u00eb \u00c7arshi, po e zhvillonin zejtarin\u00eb e tyre qytetar\u00ebt e vjet\u00ebr, zanate, q\u00eb tani si t\u00eb thuash, kan\u00eb per\u00ebnduar, si: sermaxhinj, kallajxhinj, sara\u00e7\u00eb, fu\u00e7ixhinj, nallban\u00eb, bak\u00ebrxhinj, kazanxhinj, k\u00ebpuc\u00ebtar\u00eb\u2026, prandaj dhe qytetin e p\u00ebrshkonte fryma esnafe.\u201d (PFS, f. 140).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Llokaqit. Qend\u00ebr e \u00c7arshis\u00eb, p\u00ebrmendet nj\u00eb e dh\u00ebn\u00eb interesante, q\u00eb d\u00ebshmon se autorja ka regjistruar n\u00eb kujtes\u00ebn e saj gj\u00ebra t\u00eb shumta t\u00eb Prishtin\u00ebs s\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb vet:<br \/>\n\u201cStrajat njihen si familje t\u00eb kamura, pasuri q\u00eb vler\u00ebsohej nga sasia e arit. K\u00ebt\u00eb pasuri e kan\u00eb ruajtur n\u00eb qypa t\u00eb futur n\u00eb dhe. Tregojn\u00eb se si nj\u00eb her\u00eb n\u00eb vit i kan\u00eb nxjerr\u00eb qypat p\u00ebr ta pastruar arin.\u201d (PFS, f. 144).<\/p>\n<p>Shpalosen k\u00ebshtu rite e festa fetare, malli p\u00ebr t\u00eb djeshmen e zhg\u00ebnjimi p\u00ebr t\u00eb sotmen (n\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Vellush\u00ebs, kroi i Kat\u00ebr Llullave. G\u00eblqerosja e sht\u00ebpive, paqll\u00ebku, kroi), kujtohen koh\u00ebt kur \u201cshtrohej sofra me t\u00eb mirat e Zotit\u201d (PFS, f. 154), nderimi p\u00ebr shpirtrat e t\u00eb vdekurve dhe lutjet drejtuar Zotit, por edhe p\u00ebrkujdesi i duhur: \u201cKur \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr fukarenjt\u00eb, prishtinasit gjithnj\u00eb kan\u00eb shprehur kujdes t\u00eb duhur p\u00ebr ta\u201d\u2026 (PFS, f. 158).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin tjet\u00ebr, Proceset shkomb\u00ebtarizuese. Aksioni i Arm\u00ebve, shp\u00ebrngulja p\u00ebr n\u00eb Turqi, p\u00ebrkujtohet gjithashtu zbatimi \u201ci planit t\u00eb hersh\u00ebm t\u00eb \u00c7ubrilloviqit\u201d (PFS, f. 172), e q\u00eb m\u00eb von\u00eb do t\u00eb pasonte edhe me \u201cp\u00ebsimin e t\u00eb kamurve\u201d:<br \/>\n\u201cRegjistrimet e vitit 1953 tregojn\u00eb se shum\u00eb shqiptar\u00eb u detyruan t\u00eb deklaroheshin si t\u00eb komb\u00ebsis\u00eb turke, madje edhe n\u00ebp\u00ebr katunde, q\u00eb s\u2019e dinin nj\u00eb fjal\u00eb turke! K\u00ebshtu, deri n\u00eb vitin 1959 p\u00ebr n\u00eb Turqi shp\u00ebrngulen rreth 400 mij\u00eb shqiptar\u00eb\u2026Me shp\u00ebrnguljen, shp\u00ebtonin nga terrori.\u201d (PFS, f. 172).<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, n\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Kacallar\u00ebve. Rrug\u00eb t\u00eb p\u00ebrbaltura, pa trotuare, kujtohet me krenari se: \u201cPrishtina e ka furnizuar t\u00ebr\u00eb Kosov\u00ebn me perime! Prishtinasit kan\u00eb qen\u00eb bahqevanxhinj (kopshtar\u00eb) t\u00eb njohur.\u201d (PFS, f. 169).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin Itineraret e pad\u00ebshiruara. Nostalgjia p\u00ebr vitet e ikura, publicistja e pen\u00ebs s\u00eb denj\u00eb ka shpalosur nj\u00eb realitet tep\u00ebr t\u00eb dhimbsh\u00ebm t\u00eb shp\u00ebrnguljes s\u00eb shqiptar\u00ebve nga vatrat e tyre, plag\u00eb kjo e cila mjerisht po vazhdon edhe sot t\u00eb mbetet e hapur.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb shpalosje ajo ka gdhendur me nj\u00eb zot\u00ebsi t\u00eb rrall\u00eb portretin e nj\u00eb prishtinase e cila kishte qen\u00eb dikur normaliste, portretin e zonj\u00ebs Pervin Muhaxhiri &#8211; Acarkan (Axharkan), p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn pohon se e kishte braktisur qytetin e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb m\u00eb 1958, dhe e cila do t\u00eb kthehej prap\u00eb tek vatra st\u00ebrgjyshore:<br \/>\n\u201cPas gjysm\u00eb shekulli, Pervini, n\u00eb nj\u00eb vizit\u00eb nostalgjie Prishtin\u00ebs, rr\u00ebfen p\u00ebr k\u00ebt\u00eb itinerar t\u00eb pad\u00ebshiruar, p\u00ebr ato vite t\u00eb ikura jete, p\u00ebr lektisjen q\u00eb s\u2019iu shua kurr\u00eb p\u00ebr tok\u00ebn e t\u00eb par\u00ebve.\u201d (PFS, f. 180).<\/p>\n<p>Dhembshuri e nostalgji p\u00ebrzier bashk\u00eb, malli p\u00ebr kroin n\u00eb nj\u00eb k\u00ebnd t\u00eb rrugic\u00ebs, nisja e t\u00eb tri motrave p\u00ebr n\u00eb shkret\u00ebtir\u00ebn e panjohur, ndarja me dy djemt\u00eb e tez\u00ebs &#8211; q\u00eb t\u00eb dy t\u00eb burgosur politik\u00eb, shpalosen k\u00ebshtu dal\u00ebngadal\u00eb n\u00eb poetik\u00ebn e publicsitik\u00ebs s\u00eb autores s\u00eb librit p\u00ebr Prishtin\u00ebn, madje shpalosen n\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb sa duke gdhendur portrete t\u00eb tilla e duke shfaqur fragmente t\u00eb nj\u00eb jete gjith\u00eb stuhi dhe vrull, ajo t\u00eb l\u00eb p\u00ebrshtypjen sikur krijon faqe t\u00eb nj\u00eb novele apo diku-diku edhe t\u00eb nj\u00eb romani me fate njer\u00ebzish e me pamje turmash, q\u00eb p\u00ebrp\u00ebliten sa andej e sa k\u00ebtej:<\/p>\n<p>\u201cKadri, me zinxhir\u00eb n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, q\u00eb mezi po i t\u00ebrhiqte zvarr\u00eb! Provova t\u2019i hidhesha n\u00eb p\u00ebrqafim, kur ndjeva dor\u00ebn e hekurt t\u00eb policit t\u00eb m\u00eb zbrapste, me britma e sharje.<br \/>\nJa, kjo qe p\u00ebrsh\u00ebndetja jon\u00eb! U larguam nga burgu t\u00eb zhg\u00ebnjyera.\u201d (PFS, f. 184)<br \/>\nMe nj\u00eb p\u00ebrq\u00ebndrim t\u00eb theksuar n\u00eb rr\u00ebfim dhe me nj\u00eb p\u00ebrkushtim t\u00eb d\u00ebshmuar n\u00eb shpalim t\u00eb nj\u00eb kohe zezon\u00eb, p\u00ebrmes k\u00ebsaj figure t\u00eb realizuar aq bukur, publicistja paraqet fatin e nj\u00eb populli t\u00eb t\u00ebr\u00eb:<\/p>\n<p>\u201cNdarjet sillnin pik\u00ebllim. T\u00eb shp\u00ebrngulurit, nd\u00ebrkaq, p\u00ebrgjithmon\u00eb mbet\u00ebn jabanxhinj, ardhacak\u00eb, arnaut\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb jetojn\u00eb gjat\u00eb me pesh\u00ebn e fjal\u00ebve t\u00eb th\u00ebna n\u00eb ato \u00e7aste ndarjeje. Edhe sot, pas gjysm\u00eb shekulli. Pervini e kujton gjith\u00eb emocion nj\u00eb p\u00ebrjetim:<br \/>\n-Zakonisht, nisjet b\u00ebheshin nga stacioni i trenit, n\u00eb Prishtin\u00eb. Kisha nj\u00eb shoq\u00ebri shkolle, e cila erdhi t\u00eb m\u00eb p\u00ebrcillte. Nj\u00ebra nga shoqet, q\u00eb quhej Tefta Sedllari, e q\u00eb e dinte mir\u00eb pesh\u00ebn e kurbetit, ngaq\u00eb e kishte t\u00eb atin n\u00eb m\u00ebrgim, n\u00eb at\u00eb shtr\u00ebngim lamtumire, m\u00eb l\u00ebshoi n\u00eb dor\u00eb nj\u00eb dhurat\u00eb, porse, m\u00eb porositi q\u00eb t\u00eb mos e hapja derisa t\u00eb mb\u00ebrrija n\u00eb Stamboll! Treni u nis, njer\u00ebzit tan\u00eb mbet\u00ebn posht\u00eb me shtangje fytyre e me val\u00ebvitje duarsh, n\u00eb shenj\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetjeje, mbi t\u00eb cilat duar m\u2019u b\u00eb se ra nj\u00eb tis mjegulle. Po, \u00e7\u2019ishte ajo q\u00eb nuk munda ta harroja kurr\u00eb? Ishin tingujt shpues t\u00eb asaj sirene treni q\u00eb dep\u00ebrtuan thell\u00eb n\u00eb qenien time, q\u00eb d\u00ebftuan rrug\u00ebn e ikjes s\u00eb p\u00ebrjetshme\u2026<\/p>\n<p>Ai udh\u00ebtim n\u00eb at\u00eb tren p\u00ebrplot shqiptar\u00eb nga e gjith\u00eb Kosova, zgjati diku 12-13 or\u00eb. Jehona e rrotave vinte gjithnj\u00eb e m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb. Nuk fliste njeri, heshtje varri. Her\u00eb pas here sillja nd\u00ebr mend dhurat\u00ebn e shoqes, a thua \u00e7\u2019kishte brenda saj?! Kur, m\u00eb n\u00eb fund, treni hyri n\u00eb Stamboll, n\u00eb at\u00eb qytetin zulm\u00ebmadh, q\u00eb po lavd\u00ebronin &#8211; Stambolli k\u00ebshtu, Stambolli ashtu, un\u00eb mbeta e nemitur: Kuuuku, thash\u00eb, ku erdh\u00ebm! Pamje e sh\u00ebmtuar, me ato sht\u00ebpi p\u00ebrdhese n\u00eb at\u00eb periferi t\u00eb qytetit, mir\u00ebpo edhe sikur t\u00eb kishte pamje parajse, mua s\u2019do t\u00eb m\u00eb dukej gj\u00eb! E vetmja q\u00eb at\u00ebher\u00eb d\u00ebshirova t\u00eb kisha, ishte nj\u00eb kamer\u00eb, t\u00eb xhiroja ato pamje dhe shqiptar\u00ebt tek po zbrisnin nga treni kujdessh\u00ebm, humbsh\u00ebm, ftoht\u00eb\u2026q\u00eb t\u2019ia tregoja bot\u00ebs &#8211; ja \u00e7\u2019na b\u00ebri serbi, Zoti mos ua falt\u00eb!\u201d (PFS, f. 184-185).<\/p>\n<p>Nuk ka dyshim se me magjin\u00eb e fjal\u00ebs shqipe, autorja e veprave antologjike krijon nj\u00eb nga perlat e nj\u00eb publicistike e cila e nxjerr n\u00eb sfond dhimbjen dhe mallin, por q\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht e risjell n\u00eb kujtes\u00eb trenin, e treni dhe rrug\u00ebtimi me t\u00eb si detyrim, do t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet aq shum\u00eb n\u00eb fatin ton\u00eb tragjik!<\/p>\n<p>Sanije Gashi n\u00eb gdhendje t\u00eb portretit t\u00eb Pervinit dhe n\u00eb shpalosje t\u00eb fatit t\u00eb hidhur t\u00eb m\u00ebrgimit, e shkrin\u00eb gjith\u00eb dhuntin\u00eb e saj dhe pa dyshim krijon nj\u00eb nga portretet m\u00eb t\u00eb realizuara, m\u00eb t\u00eb dashura, por edhe m\u00eb t\u00eb dhimbshme.<\/p>\n<p>Kundruar nga ky priz\u00ebm, me nj\u00eb v\u00ebrtitje t\u00eb leht\u00eb t\u00eb pen\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb mpreht\u00eb, autorja d\u00ebshmon p\u00ebr nj\u00eb fat tep\u00ebr t\u00eb hidhur, t\u00eb zonj\u00ebs Pervin:<br \/>\n\u201cPun\u00ebsimi edhe i motrave t\u00eb mitura, ishte me shum\u00eb vuajtje: \u201cE dini \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb punoj\u00eb f\u00ebmija 10 vje\u00e7?! Motra ime, Semia, si 10 vje\u00e7e u pun\u00ebsua n\u00eb nj\u00eb fabrik\u00eb! Edhe tjetra, Seria, n\u00eb t\u00eb 12-tat nisi, po k\u00ebshtu pun\u00eb fabrike!\u201d (PFS, f. 186).<\/p>\n<p>Gjuha e n\u00ebntekstit \u00ebsht\u00eb m\u00ebse e qart\u00eb: Kush nuk e ka provuar siren\u00ebn e hidhur t\u00eb trenit n\u00eb ndarje nga vatra dhe sofra, kush nuk e ka provuar buk\u00ebn e hidhur n\u00eb m\u00ebrgim sikurse zonja Pervin?!<\/p>\n<p>Me gjuh\u00ebn e nj\u00eb n\u00ebnteksti t\u00eb till\u00eb, Sanije Gashi doemos sa na e kujton th\u00ebnien e njohur t\u00eb G\u00ebtes: \u201cJo Gjermanin\u00eb ta \u00e7ojm\u00eb n\u00eb Amerik\u00eb, por Amerik\u00ebn ta sjellim n\u00eb Gjermani!\u201d<br \/>\nPor publicistja e shquar nuk mjaftohet vet\u00ebm me kaq. Ajo e \u00e7on edhe m\u00eb tutje fillin e rr\u00ebfimit q\u00eb lidhet me dashurin\u00eb ndaj Prishtin\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshmuar p\u00ebr t\u00eb sat\u00ebn her\u00eb, at\u00eb th\u00ebnien e njohur se \u201cArb\u00ebreshi, ngado vete di dhe b\u00ebn\u201d:<\/p>\n<p>\u201cA thua, si e gjen Prishtin\u00ebn?<br \/>\n&#8211; Si? Ja, po ju tregoj si: s\u2019doja t\u00eb kthehesha m\u00eb n\u00eb Stamboll! Se, lumturi nuk \u00ebsht\u00eb pasuria, lumturi \u00ebsht\u00eb t\u00eb qenit n\u00eb vendin t\u00ebnd dhe me njer\u00ebzit e tu\u2026N\u00eb k\u00ebt\u00eb kthim, Pervini takohet edhe me ish-shoqet, normaliste t\u00eb dikurshme, me t\u00eb cilat asnj\u00ebher\u00eb, p\u00ebr gjys\u00ebm shekulli, nuk i nd\u00ebrpreu kontaktet, qoft\u00eb me letra, qoft\u00eb me telefonata, ose me vizita tashm\u00eb t\u00eb rregullta q\u00eb ia b\u00ebn Kosov\u00ebs, \u201ckjo \u00ebsht\u00eb krenari imja\u201d, shprehet. Sikurse edhe gjuha shqipe, t\u00eb cil\u00ebn nuk e anashkaloi kurr\u00eb! Takohet edhe me Teft\u00ebn e poezis\u00eb s\u00eb dhimbshme e t\u00eb dheut t\u00eb \u00e7muar, tek i cili gjeti lot\u00ebt, gjeti qeshjet, gjeti \u2018kuvendimet\u2019 e ngrohta\u2026<\/p>\n<p>Sot, rr\u00ebfen Pervini, jemi nj\u00eb grup shoqesh prishtinase t\u00eb hershme prej 25 vitesh, q\u00eb n\u00eb Stamboll kemi sajuar at\u00eb rrethin ton\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb, q\u00eb mbajm\u00eb ndejat e rregullta \u00e7do muaj, nd\u00ebrsa n\u00eb ato ndeja krejt muhabeti yn\u00eb \u00ebsht\u00eb e kaluara jon\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb! Ndon\u00ebse, kan\u00eb ikur vitet, kan\u00eb ndryshuar koh\u00ebt, ka shkuar mosha\u2026\u201d (PFS, f. 187-188).<\/p>\n<p>Plag\u00ebn e madhe t\u00eb braktisjes s\u00eb atdheut, autorja e ka p\u00ebrfshir\u00eb edhe p\u00ebrmes nj\u00eb letre t\u00eb shkruar prej Adrian Islamit nga Bursa e Turqis\u00eb, dhe t\u00eb d\u00ebrguar n\u00eb revist\u00ebn \u201cTeuta\u201d, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn s\u00ebrish shquhen notat e dhembjes s\u00eb madhe:<br \/>\n\u201cKaq i paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm t\u00eb ishte vatani? Kush do t\u00eb ledhatonte trar\u00ebt e sht\u00ebpis\u00eb, kush ujiste p\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit tr\u00ebndafilat, jargavan\u00ebt n\u00eb bah\u00e7e. \u201cMos l\u00ebshoni arom\u00eb pa ne, na prisni\u201d &#8211; u vinte t\u2019u thoshin, por fjal\u00ebt u mblidheshin n\u00eb fyt, sepse t\u00eb gjith\u00eb e dinin se nuk do t\u00eb ktheheshin m\u00eb. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit lan\u00eb fytyr\u00ebn n\u00eb \u00e7ezm\u00eb, i mbush\u00ebn kacit\u00eb me ujin e tyre, me ndjenj\u00ebn se ai uj\u00eb do t\u00eb mjaftonte p\u00ebr t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn. Mbet\u00ebn pa mangallet, ku n\u00ebnat piqnin kafe, e gjyshi e gjyshja tymosnin duhanin e ia thoshin k\u00ebng\u00ebs \u201c\u00c7ohu, more Rexho\u201d\u2026Sahatet e mureve, q\u00eb binin \u00e7do or\u00eb, mbet\u00ebn pas.\u201d (PFS, f. 192).<\/p>\n<p>N\u00eb kujtimet e Pervinit, ky udh\u00ebtim nuk do t\u00eb harrohej kurr\u00eb: \u201cme ata trena fut\u00eb, sirena e t\u00eb cil\u00ebve do t\u00eb jehonte gjat\u00eb-gjat\u00eb, derisa i hidhnin diku, ve\u00e7 Stambollit, Burs\u00ebs, Ada Pazarit\u2026, n\u00eb an\u00ebt e Anadollit prapanik.\u201d (PFS, f. 181-182), nd\u00ebrkaq p\u00ebr Adrianin shp\u00ebrngulja do t\u00eb ishte nj\u00eb \u201cdhimbje e padurueshme\u201d:<br \/>\n\u201cMb\u00ebrrit\u00ebm n\u00eb Stamboll, disa ik\u00ebn tutje, n\u00eb Bursa, n\u00eb Izmir, n\u00eb Samsun, n\u00eb Ankara, n\u00eb Eskishehir e n\u00eb shum\u00eb qytete t\u00eb tjera t\u00eb Anadollit.<\/p>\n<p>K\u00ebsaj Osman\u00ebt i thoshin \u2018va-esefa, va-esefa\u2019 &#8211; sa keq, sa keq\u2026\u201d (PFS, f. 195)<br \/>\nN\u00eb p\u00ebrmbyllje t\u00eb k\u00ebtij kapitulli, n\u00eb pjes\u00ebn e titulluar Plisi n\u00eb vend t\u00eb fesit, p\u00ebrshkohet s\u00ebrish edhe nj\u00eb shteg i nj\u00eb rruge t\u00eb gjat\u00eb, n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn kan\u00eb ecur banor\u00ebt e kryeqytetit:<br \/>\n\u201cPrishtinasit mbanin mbi kok\u00eb kryesisht fesin, kurse katundar\u00ebt q\u00eb vinin p\u00ebr t\u2019u furnizuar, mbanin plisa t\u00eb bardh\u00eb. Me ardhjen e gjerman\u00ebve, s\u00eb pari e pam\u00eb flamurin komb\u00ebtar dhe t\u00eb rinjt\u00eb, ata pak intelektual\u00eb, filluan t\u00eb kuptonin se ishin shqiptar\u00eb. P\u00ebrmes bursave t\u00eb ndryshme dhe m\u00ebsuesve t\u00eb ardhur nga Shqip\u00ebria, prishtinasit filluan t\u00eb m\u00ebsonin gjuh\u00ebn shqipe. U nd\u00ebrrua fesi me plis.\u201d (PFS, f. 196).<\/p>\n<p>N\u00eb lib\u00ebr, n\u00ebp\u00ebrmjet arsimtares n\u00eb pension-Melihate Turku, p\u00ebrshkruhen gjithashtu edhe vuajtja e muhaxher\u00ebve t\u00eb shp\u00ebrngulur nga Toplica e Nishi, peripecit\u00eb dhe p\u00ebrbuzja q\u00eb has\u00ebn ata (n\u00eb pjes\u00ebn M\u00ebhalla e Muhaxher\u00ebve. Lagje e t\u00eb p\u00ebrndjekurve), kurse n\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Xhamis\u00eb s\u00eb Llapit. Nj\u00eb lagje me bag\u00ebti, p\u00ebrshkruhet n\u00eb mjaft detaje rendi i dyqaneve, dit\u00ebt e tregut, flitet p\u00ebr barnatoret e qytetit, p\u00ebr intelektual\u00ebt prijatar\u00eb prishtinas si dhe p\u00ebr familjet e njohura prishtinase: ato me ndikim dhe me veprimtari patriotike; vihet p\u00ebrball\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebs e djeshmja dhe e sotmja, mall\u00ebngjimi p\u00ebr t\u00eb djeshmen dhe zhg\u00ebnjimi me t\u00eb sotmen, gj\u00eb q\u00eb shprehet mjaft bukur p\u00ebrmes Rashid Krasniqit:<\/p>\n<p>\u201c- Secila gjenerat\u00eb e ka koh\u00ebn e vet! Secili i kthehet me mall\u00ebngjim e dashuri.\u201d (PFS, f. 207).<br \/>\nN\u00eb kapitullin Jeta kulturore. Teatri profesional dhe shfaqja e par\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb, n\u00ebp\u00ebrmjet kujtimeve t\u00eb z. Vehap Shita, kritiku m\u00eb i njohur i teatrit, q\u00eb nga dit\u00ebt e para t\u00eb themelimit t\u00eb tij, gazetar shum\u00ebvje\u00e7ar dhe p\u00ebrkthyes, (PFS, f. 214), p\u00ebrshkohet trajketorja e zhvillimit t\u00eb teatrit dhe kujtohen me krenari nism\u00ebtaret e tij:<\/p>\n<p>\u201cE para aktore e Teatrit t\u00eb Prishtin\u00ebs ka qen\u00eb Meriban Shala, mandej Katarina Josipi, m\u00eb von\u00eb prishtinasja Melihate Ajeti, Mysherefe Preka\u2026\u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb e drejta, prishtinas nuk ka pasur thuaja asnj\u00eb, se kan\u00eb qen\u00eb shum\u00eb inaktiv\u00eb.<\/p>\n<p>Ve\u00e7 institucionit t\u00eb teatrit, n\u00eb vitet e m\u00ebvonshme, do t\u00eb themelohet edhe Sht\u00ebpia filmore &#8211; Kosova filmi, nga aktori i shquar Abdurrahman Shala. Ky personalitet komplet i artit, ka qen\u00eb edhe aktor, edhe regjisor, edhe dramaturg.\u201d (PFS, f. 216).<\/p>\n<p>Duke e shpalosur t\u00eb djeshmen dhe t\u00eb sotmen, eleganc\u00ebn e veshjes dhe trendet e saj, d\u00ebshmohet nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe kalimi nga nj\u00eb kultur\u00eb arkaike n\u00eb nj\u00eb kultur\u00eb m\u00eb t\u00eb avancuar:<br \/>\n\u201cMe heqjen e per\u00e7es e t\u00eb \u00e7ar\u00e7afit, por me z\u00ebvend\u00ebsim t\u00eb manteleve dhe t\u00eb shamis\u00eb deri von\u00eb, ose me jemen (shami koke grash, zakonisht e zez\u00eb, p\u00ebr ato m\u00eb n\u00eb mosh\u00eb), n\u00eb vitet \u201950 dol\u00ebn dhe \u00e7orapet kajzer e t\u00eb najlonit, nd\u00ebrsa gjat\u00ebsia e fundeve ishte n\u00ebn gjunj\u00eb. Preferoheshin materialet p\u00ebr fustane si &#8211; zhorzhet, krebanja, m\u00ebndafsh, kadife, organdin, taft, tyl, atllas\u2026Tashti, veshja allafranga po dominonte n\u00eb qytet.\u201d (PFS, f. 219).<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb kapitull, n\u00eb pjes\u00ebn e titulluar Stili i viteve \u201950 t\u00eb shekullit XX, paraqitet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb mjaft t\u00eb detajuar shija mjaft e sofistikuar e mod\u00ebs s\u00eb prishtinaseve t\u00eb asaj kohe, gj\u00eb q\u00eb publicistja Gashi e b\u00ebn sa me nj\u00eb memorie t\u00eb shk\u00eblqyer po aq edhe me nj\u00eb stil t\u00eb p\u00ebrkryer:<br \/>\n\u201cMir\u00ebpo, kur \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr veshjen dhe mod\u00ebn, prishtinaset mundoheshin ta ndiqnin stilin e viteve \u201950, q\u00eb ishte dekad\u00eb e glamurit, e fem\u00ebrsis\u00eb dhe e kthimit magjik t\u00eb mod\u00ebs s\u00eb lart\u00eb evropiane, ndikuar nga veshja (allafr\u00ebnga) e Franc\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb ato vite grat\u00eb ishin t\u00eb uritura p\u00ebr krijimin e stilit, k\u00ebshtu q\u00eb i frym\u00ebzoi liria e mod\u00ebs s\u00eb epok\u00ebs. Vitet 1960 t\u00eb mod\u00ebs dhe veshjet e 1970-\u00ebs, m\u00eb shum\u00eb kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb fokusuara n\u00eb stilin eklektik dhe t\u00eb vet\u00ebshprehjes.\u201d (PFS, f. 219).<\/p>\n<p>Nuk do mend se nj\u00eb qasje e till\u00eb me kaq v\u00ebmendje ndaj trendeve t\u00eb s\u00eb djeshmes, mes tjerash d\u00ebshmon m\u00eb s\u00eb miri se p\u00ebrse revista \u201cTeuta\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb revist\u00eb kaq prestigjioze, nd\u00ebrkaq q\u00eb vet\u00eb stili sanijean t\u00eb b\u00ebn t\u00eb kujtosh sikur je duke lexuar faqe t\u00eb romaneve t\u00eb shkruara nga shkrimtar\u00ebt francez\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn e saloneve t\u00eb Parisit:<br \/>\n\u201cNj\u00ebri nga trendet e atyre viteve ishte &#8211; fundi i fryer, me gjat\u00ebsi n\u00ebn gjunj\u00eb, dhe fustani i ashtuquajtur \u2018bustier\u2019. Glamur i viteve \u201950 ishin dorashkat e gjata nga dantella, q\u00eb kombinoheshin me k\u00ebpuc\u00eb takash t\u00eb larta. Ato vite soll\u00ebn edhe trendin e sofistikuar dhe josh\u00ebs t\u00eb stileve t\u00eb flok\u00ebve, q\u00eb duhej t\u00eb ishin me shk\u00eblqim dhe t\u00eb fryra. Kjo u jepte grave pamjen e zonjave t\u00eb v\u00ebrteta. Prishtinaset e asaj kohe kan\u00eb provuar t\u00eb ndjekin mod\u00ebn e koh\u00ebs, sidomos sa i p\u00ebrket gjat\u00ebsis\u00eb s\u00eb fundeve dhe stilit t\u00eb fryr\u00eb t\u00eb flok\u00ebve. N\u00eb fillim t\u00eb viteve \u201960, po k\u00ebshtu dalin edhe zhyponat q\u00eb i mbanin t\u00eb fryr\u00eb fustanet (pjes\u00ebn e poshtme), e q\u00eb p\u00ebrdoreshin me k\u00ebnaq\u00ebsi, sidomos nga vajzat.\u201d (PFS, f. 220-221).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin Sh\u00ebndet\u00ebsi. Mjek\u00ebt e par\u00eb t\u00eb Prishtin\u00ebs, autorja e monografis\u00eb s\u00eb rrall\u00eb p\u00ebr Prishtin\u00ebn shpalos mermerin e emrave t\u00eb mjek\u00ebsis\u00eb kosovare, duke folur mes t\u00eb tjerash me nj\u00eb pietet t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr Dr. Sehadete Mekulin:<br \/>\n\u201cDoktoresha Sehadete \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga personalitetet m\u00eb t\u00eb njohura n\u00eb mjek\u00ebsin\u00eb kosovare, intelektuale e dit\u00ebve t\u00eb hershme, gjinekologe dhe shkenc\u00ebtare e par\u00eb shqiptare, jo vet\u00ebm n\u00eb Kosov\u00eb.\u201d (PFS, f. 225).<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, ajo p\u00ebrkujton gjith\u00eb krenari e respekt treshen e madhe t\u00eb mjek\u00ebsis\u00eb kosovare, duke d\u00ebshmuar p\u00ebr t\u00eb sat\u00ebn her\u00eb se ajo di t\u00eb nderoj\u00eb prandaj edhe meriton t\u00eb nderohet:<br \/>\n\u201cPrishtinasit-Dr. Daut Mustafa e Dr. Izedin Osmani, bashk\u00eb me ohriasen, Dr. Sehadete Mekuli, jan\u00eb tre nga themeluesit e mjek\u00ebsis\u00eb kosovare, t\u00eb cil\u00ebt nuk duhet t\u00eb harrohen.\u201d (PFS, f. 225).<\/p>\n<p>Pasi ka sjellur n\u00eb sfond poezin\u00eb e Esad Mekulit, t\u00eb titulluar Perdja e robnis\u00eb, poezi n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn poeti i ka thurrur himn femr\u00ebs si qenie e bekuar: \u201cFem\u00ebn, ti hymn i p\u00ebrjetsh\u00ebm i p\u00ebrt\u00ebrimjes, i\/ g\u00ebzimit njer\u00ebzor, i vet jet\u00ebs.\u201d, autorja Gashi ka p\u00ebrshkuar historikun e floktar\u00ebve t\u00eb par\u00eb n\u00eb qytet, duke nxjerr n\u00eb sfond frizeren e par\u00eb &#8211; Qamile Tyrbedari, \u201cme 58 vjet p\u00ebrvoj\u00eb pune\u201d si floktare; e pastaj ka kujtuar se fotografi i par\u00eb shqiptar n\u00eb Prishtin\u00eb ka qen\u00eb: \u201cRamadan Beqiri-Gilanlia, i biri i Ahmet Ag\u00ebs s\u00eb njohur n\u00eb qytet, i cili ka punuar para Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, deri m\u00eb 1955, kur shp\u00ebrngulet p\u00ebr n\u00eb Turqi.\u201d (PFS, f. 229).<\/p>\n<p>N\u00eb pjes\u00ebn e k\u00ebtij kapitulli, pjes\u00eb e titulluar Tyrbja e Sulltan Muratitdhe Tyrbedar\u00ebt, publicistja e cila shquhet p\u00ebr p\u00ebrkushtimin e saj krijues, \u00ebsht\u00eb ndalur tek historiku i k\u00ebsaj tyrbeje, duke theksuar se:<br \/>\n\u201cT\u00eb shkruash p\u00ebr Prishtin\u00ebn, duhet p\u00ebrmendur edhe nj\u00eb \u2018pjes\u00eb\u2019 e saj, q\u00eb \u00ebsht\u00eb Tyrbja e Sulltan Muratit, 700 vjet e vjet\u00ebr, si dhe kujdestar\u00ebt e saj.\u201d (PFS, f. 231).<\/p>\n<p>Duke u ndalur tutje tek tradita e s\u00eb djeshmes, n\u00eb pjes\u00ebn Nuset e Prishtin\u00ebs dhe Hyrije telexhia, ajo n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ka gdhendur portretin e nj\u00eb gruaje, e cila nj\u00eblloj sikurse Kako Pinua e romanit Kronik\u00eb n\u00eb gur e Ismail Kadares\u00eb, (e cila p\u00ebrgatiste paj\u00ebn e nuseve n\u00eb Gjrokast\u00ebr), p\u00ebrgatiste paj\u00ebn e nuseve t\u00eb Prishtin\u00ebs:<br \/>\n\u201cVajzat kishin rroba speciale t\u00eb nus\u00ebris\u00eb: \u00e7itjanet \u2018xhanfes\u2019, k\u00ebshtu u thoshin, kur i prekje, sikur t\u00eb shkriheshin nd\u00ebr gisht\u00ebrinj. Edhe k\u00ebmb\u00ebzat i kan\u00eb pasur t\u00eb q\u00ebndisura me fije ari. E kan\u00eb pasur edhe mitanin kadife, t\u00eb but\u00eb. Kjo veshje kishte ngjyr\u00eb t\u00eb kuqe. Nusja stolisej n\u00eb kok\u00eb dhe n\u00eb qaf\u00eb me rrath\u00eb dukatesh. T\u00eb gjitha k\u00ebto i sillte Hyrie telexhia e njohur e Prishtin\u00ebs, e cila ua b\u00ebnte edhe dyzenin, dometh\u00ebn\u00eb, kujdesej p\u00ebr teleisjen e fytyr\u00ebs s\u00eb nuses: e mbulonte t\u00eb t\u00ebr\u00ebn me tel e zbukurime speciale ose vet\u00ebm gjysm\u00ebn, ballin dhe dy faqet, sipas k\u00ebrkes\u00ebs.\u201d (PFS, f. 238).<\/p>\n<p>Nj\u00eb v\u00ebmendje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb i \u00ebsht\u00eb kushtuar edhe past\u00ebrtis\u00eb s\u00eb qytetit, si aludim i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb dhe krejt\u00ebsisht me vend p\u00ebr munges\u00ebn e saj sot:<br \/>\n\u201cN\u00eb Prishtin\u00eb, dikur, ishte nj\u00eb tradit\u00eb e mir\u00eb, \u00e7dokush e fshinte pjes\u00ebn para der\u00ebs s\u00eb vet &#8211; dyqanxhinjt\u00eb para dyqanit, vajzat para sht\u00ebpis\u00eb. Dhe, sokaku, sa \u00e7el e mbyll syt\u00eb, merrte pamje past\u00ebrtie, freskie!\u201d (PFS, f. 240).<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, duke iu kthyer emrit t\u00eb Prishtin\u00ebs, \u201cnj\u00eb nga tri qytetet e r\u00ebnd\u00ebsishme dhe t\u00eb fortifikuara t\u00eb Dardanis\u00eb\u201d (FS, f. 241), autorja i referohet pohimit t\u00eb historianit Mr. Qazim Namanit: \u201cshum\u00eb studiues emrin e Prishtin\u00ebs (Pristina castra) e lidhin me gjuh\u00ebt e lashta indoevropiane, q\u00eb ka kuptimin &#8211; i lasht\u00eb, i faz\u00ebs fillestare, di\u00e7ka e vjet\u00ebr.\u201d (PFS, f. 241).<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Prishtina si vat\u00ebr e q\u00ebndres\u00ebs atdhetare<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Kull\u00ebs s\u00eb Sahatit. Gjimnazi q\u00eb rrezatonte kultur\u00eb, intelektuali prishtinas, Islam Mumxhiu, n\u00eb mosh\u00ebn 84 vje\u00e7are kujton me mall\u00ebngjim dhe krenari:<br \/>\n\u201cKjo ka qen\u00eb periudha e viteve 1941-1944. Dometh\u00ebn\u00eb, po flas vet\u00ebm p\u00ebr at\u00eb periudh\u00eb, p\u00ebr koh\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb. N\u00eb Prishtin\u00eb, kjo ka qen\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsia m\u00eb e madhe! Kur dilnim n\u00eb qytet, t\u00eb gjith\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit ishin t\u00eb veshur me nj\u00eb uniform\u00eb, pedant, nga tre veta n\u00eb rresht, dhe duke k\u00ebnduar k\u00ebng\u00eb komb\u00ebtare-patriotike kalonim qendr\u00ebs, nd\u00ebrsa i gjith\u00eb qyteti dilnin t\u00eb na shihnin, t\u00ebr\u00eb \u00e7arshia, dyqanxhinjt\u00eb! Them, at\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi nuk e kam p\u00ebrjetuar kurr\u00eb m\u00eb, kam b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb mosh\u00eb!&#8221;\u201d(PFS, f. 41).<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, duke shpalosur kujtimet pal\u00eb-pal\u00eb, nj\u00eb bashk\u00ebqytetar tjet\u00ebr do t\u00eb shprehet po me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn krenari dhe k\u00ebnaq\u00ebsi:<br \/>\n\u201c- Fal\u00eb Xhafer Dev\u00ebs dhe Zotit, Kosova u bashkua me Shqip\u00ebrin\u00eb!-shprehet prishtinasi tjet\u00ebr Rashid Krasniqi. Erdh\u00ebn pun\u00ebtor\u00ebt e arsimit, qyteti tashti kishte 25 m\u00ebsues, nd\u00ebrsa Iljaz Efendia i Prishtin\u00ebs qe em\u00ebruar zv. Kryeminist\u00ebr.\u201d (PFS, f. 42).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin tjet\u00ebr, t\u00eb titulluar Personalitete kohe. Sht\u00ebpia dhe veprimtaria e t\u00eb shquarit Iljaz Agushi, nj\u00eb vend meritor z\u00eb familja atdhetare e Agush\u00ebve:<br \/>\n\u201cT\u00eb shkruash p\u00ebr Zon\u00ebn e Pazarit t\u00eb Vjet\u00ebr, patjet\u00ebr duhet t\u00eb ndalesh te familja e njohur e Haxhi Xhemajl Agushit. Mbase historit\u00eb e lagjeve (e t\u00eb qytetit) e b\u00ebjn\u00eb personazhet q\u00eb me veprimtarin\u00eb e tyre l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb koh\u00eb. Kjo m\u00ebhall\u00eb, prandaj, mbetet e njohur sipas personaliteteve t\u00eb shquara t\u00eb Prishtin\u00ebs, t\u00eb nj\u00eb familjeje has prishtinase, me veprimtar\u00ebt &#8211; Haxhi Xhemajl Agushin (1865-1938), dhe t\u00eb birin &#8211; Iljaz Agushin (1903-1943), vat\u00ebr kjo n\u00eb z\u00eb p\u00ebr \u00e7lirim e bashkim komb\u00ebtar.\u201d (PFS, f. 84).<\/p>\n<p>E duke p\u00ebrfshir\u00eb m\u00eb tej nj\u00eb detaj shum\u00eb dometh\u00ebn\u00ebs, publicistja Sanije Gashi shpalos nj\u00eb \u00ebnd\u00ebrr t\u00eb madhe t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb brezave atdhetar\u00eb:<br \/>\n\u201c-Ve\u00e7se, Haxhi Xhemajl Agushi e ka h\u00ebng\u00ebr veten, thjesht ka vuajtur deri n\u00eb vdekje, pse m\u00eb 1912, nuk e ka ngritur flamurin e shqiptar\u00ebve n\u00eb Prishtin\u00eb! Ka qen\u00eb njeri me shkoll\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb shkolluar n\u00eb Turqi, edhe i biri, Iljazi, &#8211; kujton z. Mumxhiu.\u201d (PFS, f. 91-92).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin Poetja e veprimtarja Iffete Agushi. Edhe nj\u00eb histori, tashti gruaje, nga kjo m\u00ebhall\u00eb, n\u00eb sfond shfaqet roli i konsujve serb\u00eb dhe sfida q\u00eb u b\u00ebnin atyre shqiptar\u00ebt atdhetar\u00eb:<br \/>\n\u201cN\u00eb rrug\u00ebn q\u00eb \u00e7on tek Televizioni i sot\u00ebm publik, e em\u00ebrtuar \u2018Xhemajl Prishtina\u2019, ende ndodhen dy sht\u00ebpi t\u00eb vjetra, thuaja t\u00eb rr\u00ebnuara fare dhe t\u00eb mbetura pa kurrfar\u00eb p\u00ebrkujdesjeje. Objekti, nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb vjetrit n\u00eb Prishtin\u00eb, i njohur si Sht\u00ebpia e Sav\u00ebs, nd\u00ebrtuar para dy shekujsh, q\u00eb duhej t\u2019i takoj\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb kulturore t\u00eb qytetit, thuhet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb ish-Konsullat\u00eb serbe, e hapur n\u00eb vitin 1897, nd\u00ebrsa n\u00eb vitin 1890 vritet konsulli serb.\u201d (PFS, f. 106).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Divan Jollit. Sht\u00ebpit\u00eb e prishtinasve e dyqanet e hebrenjve, n\u00eb pjes\u00ebn hyr\u00ebse Rr\u00ebnimi i sht\u00ebpive, nd\u00ebrtimi i objekteve t\u00eb reja, autorja e librit emblematik p\u00ebr Prishtin\u00ebn, kujton me nj\u00eb memorie tejet t\u00eb fresk\u00ebt gjyshin e saj, sht\u00ebpin\u00eb e lindjes, si dhe sht\u00ebpin\u00eb e nj\u00eb zonje t\u00eb kamur, duke ofruar k\u00ebshtu nj\u00ebkoh\u00ebsisht nj\u00eb tablo sa interesante po aq edhe mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse:<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebrskaj rrug\u00ebs, sht\u00ebpia e par\u00eb, bashk\u00eb me dyqanin ishte ajo e usta Rexhepit (Rexhep T\u00ebrpez\u00ebs), pastaj vinte e Jakup Emetit, e Bejtullaht, e Hall\u00ebs s\u00eb Madhe, si\u00e7 po e quanin nj\u00eb zonj\u00eb shkodrane n\u00eb fqinj\u00ebsi, q\u00eb sot nuk i kujtohet emri i saj zonj\u00ebs Mybera Emeti, 80 vje\u00e7e. K\u00ebto sht\u00ebpi p\u00ebrfundonin (nga ana jugore), me objektin e Prefektur\u00ebs n\u00eb koh\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb, m\u00eb pastaj zyra t\u00eb garnizonit t\u00eb ushtris\u00eb, objekt q\u00eb edhe sot ekziston, i vjet\u00ebruar, si dhe me objektin e Kadastr\u00ebs s\u00eb dikurshme. Ve\u00e7se, ajo q\u00eb dihet mir\u00eb, \u00ebsht\u00eb se gjyshi im, usta Rexhepi, i dalluar p\u00ebr urti e p\u00ebr burr\u00ebri, k\u00ebt\u00eb sht\u00ebpi (sipas tapive poseduese q\u00eb ruhen sot), e kishte bler\u00eb n\u00eb shtator t\u00eb vitit 1927, n\u00eb koh\u00ebn e \u2018kralevin\u00ebs\u2019. \u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb e drejta, ndon\u00ebse sht\u00ebpi e lindjes, e mbaj mend fare-fare pak, ve\u00e7 nj\u00eb mani t\u00eb madh n\u00eb oborr, me fruta t\u00eb zeza. Si duket, kjo pem\u00eb po kultivohej n\u00eb t\u00eb gjitha oborret e qytetit t\u00eb vjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb pjes\u00ebn Korzoja e Divan Jollit, p\u00ebrmes kujtimeve t\u00eb shpalosura t\u00eb arsimtares \u201cXhyzide (Hasani) Hasan Beu, 86 vje\u00e7e, e familjes s\u00eb njohur bejler\u00ebsh prishtinas, mbes\u00eb e Sylejman Pash\u00ebs.\u201d (PFS, f. 119), shprehet malli dhe krenaria p\u00ebr t\u00eb kaluar\u00ebn historike gjith\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb parreshtura atdhetare:<br \/>\n\u201c-Ama, n\u00eb koh\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb, ishte lezet, nuk di ta p\u00ebrshkruaj at\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi! &#8211; shprehet zonja Xhyzide me memorie shum\u00eb t\u00eb kthjell\u00ebt. &#8211; Ne, rob\u00ebrit, ishim zgjuar, kishim shp\u00ebtuar! Pastaj e t\u00ebr\u00eb Shqip\u00ebria erdhi k\u00ebtu t\u00eb na shkollonte. Ne nx\u00ebn\u00ebsit, kishim garderob\u00eb t\u00eb bukur shkollore: fund t\u00eb zi, xhaket\u00eb t\u00eb bardh\u00eb, shall kuq e zi, edhe n\u00eb g\u00ebrshet\u00eb vinim fjongo kuq e zi! Prof. Luan Gashi, na e m\u00ebsoi himnin- Rreth flamurit t\u00eb p\u00ebrbashkuar\u2026Ah, sa bukur ishte!<\/p>\n<p>Bile, Luani, djal\u00eb i ri, para se t\u00eb ikte n\u00eb Amerik\u00eb, ka qen\u00eb fshehur n\u00eb G\u00ebrmi, se aty ka qen\u00eb \u2018selia\u2019 e Ballit Komb\u00ebtar\u2026\u201d (PFS, f. 127)<br \/>\nN\u00eb kapitullin Rruga e Burgut. Hapsana e Prishtin\u00ebs, kujtohet e kaluara e hidhur gjith\u00eb vuajtje e sakrifica t\u00eb breznive or\u00ebmira:<br \/>\n\u201cEh, ky objekt flet shum\u00eb p\u00ebr heqjet e gjithhershme t\u00eb shqiptar\u00ebve, sikurse edhe muret e p\u00ebrgjakura!<\/p>\n<p>&#8211; Meq\u00eb sht\u00ebpia ime ndodhej n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb qytetit, kujtonte arsimtarja Aktere Gjikolli, n\u00eb rrug\u00ebn ku banoja ishte edhe burgu i Prishtin\u00ebs, q\u00eb mori shum\u00eb jet\u00eb shqiptar\u00ebsh! Kjo nd\u00ebrtes\u00eb m\u00eb von\u00eb u shnd\u00ebrrua n\u00eb ambulanc\u00eb, pastaj n\u00eb Shtypshkronj\u00ebn Rilindja, e tani \u00ebsht\u00eb gjykat\u00eb komunale.\u201d (PFS, f. 130).<\/p>\n<p>Nga po ky priz\u00ebm, kujtohen shqiptar\u00ebt e pushkatuar nga pushtuesi:<br \/>\n\u201cEdhe te \u201cStrelishtja\u201d, af\u00ebr Tauk Bah\u00e7es, i ekzekutojn\u00eb 3.500 burra patriot\u00eb, ballist\u00eb e qytetar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb.\u201d (PFS, f. 130)<br \/>\nE, s\u00eb k\u00ebndejmi, n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb motr\u00ebs Ymihane Shala, me t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebrkujtohet merita e aktorit t\u00eb njohur Abdurrahman Shala, n\u00eb parandalimin e pushkatimit t\u00eb 117 shqiptar\u00ebve n\u00eb k\u00ebt\u00eb burg.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, n\u00ebp\u00ebrmjet kujtimeve t\u00eb Fehmi Bahtiarit, shpalosen faqe t\u00eb tjera t\u00eb viteve t\u00eb trishta:<br \/>\n\u201cN\u00eb k\u00ebto dit\u00eb vjeshte, k\u00ebrkohet pik\u00ebrisht ai plep me t\u00ebr\u00eb ato histori mizorie\u2026 Ama, vendi \u00ebsht\u00eb i zbraz\u00ebt! Plepi i \u201945-t\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb!\u201d (PFS, f. 136).<\/p>\n<p>Gjithashtu, me nj\u00eb krenari t\u00eb ligjshme p\u00ebrkujtohen dit\u00ebt festive t\u00eb nj\u00eb periudhe t\u00eb shkurt\u00ebr por rip\u00ebrt\u00ebrit\u00ebse:<br \/>\n\u201cQendra dhe sheshi kryesor i Prishtin\u00ebs ishte sheshi Sk\u00ebnd\u00ebrbeu, te Teatri Komb\u00ebtar sot. Te ky shesh, tregojn\u00eb t\u00eb mo\u00e7mit, mbaheshin manifestime t\u00eb ndryshme dhe b\u00ebhej parakalimi i ushtris\u00eb shqiptare n\u00eb t\u00eb kremtet e fitoreve.\u201d (PFS, f. 140).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin Proceset shkomb\u00ebtarizuese. Aksioni i Arm\u00ebve, shp\u00ebrngulja p\u00ebr n\u00eb Turqi, paraqitet mjaft bindsh\u00ebm rruga e kalimit t\u00eb shqiptar\u00ebve si n\u00eb mes Scill\u00ebs dhe Haridb\u00ebs:<br \/>\n\u201cP\u00ebr koh\u00ebn e aksionit t\u00eb arm\u00ebve, flet edhe rr\u00ebfimi i Islam Mumxhiut:<br \/>\nM\u00eb 1956 erdh\u00ebn t\u00eb na keqtrajtonin, s\u00eb pari gjyshin, Haxhi Abdyl Abdylin. Vinin \u00e7do mbr\u00ebmje, e \u00e7onin n\u00eb burg, i lypnin arm\u00eb. Gjyshi e ka pasur nj\u00eb kobure argjendi, e ka fshehur. E nxori dhe e dor\u00ebzoi. Pastaj vendosi t\u00eb shp\u00ebrngulej n\u00eb Turqi, me gruan dhe me dy f\u00ebmij\u00ebt. Ne nuk shkuam. Pas gjasht\u00eb muajsh nd\u00ebrroi jet\u00eb n\u00eb Stamboll! K\u00ebshtu, u shp\u00ebrngul\u00ebn thuaja shumica e prishtinasve.\u201d (PFS, f. 177).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Muhaxher\u00ebve. Lagje e t\u00eb P\u00ebrndjekurve, shpaloset edhe nj\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb e hidhur, e p\u00ebrs\u00ebritur shpesh n\u00eb tokat tona:<br \/>\n\u201cPrishtina e vjet\u00ebr, si\u00e7 u tha, p\u00ebrb\u00ebhej nga shum\u00eb m\u00ebhall\u00eb dhe secila ishte atraksion me vete. Po, ama, M\u00ebhalla e Muhaxher\u00ebve ka nj\u00eb histori t\u00eb dhembshme, ngaq\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb lagje vendoseshin shqiptar\u00ebt e d\u00ebbuar nga trojet e tyre etnike, n\u00eb vitin 1878.\u201d (PFS, f. 199).<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, n\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Xhamis\u00eb s\u00eb Llapit. Nj\u00eb lagje me bag\u00ebti, n\u00ebp\u00ebrmjet \u201ckryepersonazhit\u201d t\u00eb k\u00ebsaj lagjeje, si\u00e7 e quan autorja Rashid Krasniqin, n\u00eb pjes\u00ebn Fillimvitet dyzet t\u00eb shekullit XX, vite t\u00eb lumtura, n\u00eb retrospektiv\u00ebn e rr\u00ebfimit s\u00ebrish kujtohen vitet e lumtura:<br \/>\n\u201cPo ktheve te fillimvitet dyzet t\u00eb shekullit XX, secili i ri i at\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb rr\u00ebfen me nostalgji:<br \/>\n&#8211; Ah, periudha m\u00eb e lumtur e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb son\u00eb ka qen\u00eb koha e Shqip\u00ebris\u00eb! K\u00ebshtu e p\u00ebrshkruan edhe Rashid Krasniqi:<br \/>\n&#8211; Kur ishte 28 N\u00ebntori dhe Sh\u00ebn Gjergji, k\u00ebto dy festa i mbanim ne at\u00ebher\u00eb, k\u00ebnaqeshim me Himnin e Flamurit! E kemi m\u00ebsuar q\u00eb n\u00eb dit\u00ebn e par\u00eb kur kemi hyr\u00eb te zotni Dervishi, m\u00ebsues, te Reshat Bajraktari, po k\u00ebshtu m\u00ebsuesi yn\u00eb, te m\u00ebsuesja Vezire Gjiraku e mrekullueshme\u2026\u201d (PFS, f. 206).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin tjet\u00ebr, Sh\u00ebndet\u00ebsi. Mjek\u00ebt e par\u00eb t\u00eb Prishtin\u00ebs, duke p\u00ebrkujtuar se Objekti i Dispanseris\u00eb i S\u00ebmundjeve t\u00eb Mushk\u00ebrive, dikur ka qen\u00eb qeli burgu, autorja ka p\u00ebrkujtuar me dhembje:<br \/>\n\u201cMir\u00ebpo, pakkush e di sot se kjo dispanseri fillimisht ka qen\u00eb objekt i xhandarm\u00ebris\u00eb serbe, seli e UDB-s\u00eb, bodrumi i s\u00eb cil\u00ebs ka qen\u00eb p\u00ebrplot-qeli burgu, ku jan\u00eb torturuar shqiptar\u00ebt, sidomos n\u00eb koh\u00ebn e aksionit fam\u00ebkeq t\u00eb arm\u00ebve!\u201d (PFS, f. 226).<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Kronik\u00eb n\u00eb gur<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb prologun e titulluar Prishtina\u2026, autorja e librit autobiografik p\u00ebr qytetin e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb saj, ka p\u00ebrmendur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr historikun e atyre q\u00eb kan\u00eb shkruar p\u00ebr Prishtin\u00ebn, gj\u00eb q\u00eb korrespondon aq natyrsh\u00ebm me kronikat e Evlia \u00c7elebiut si dhe me shkrimet e Sami e Mithat Frash\u00ebrit:<\/p>\n<p>\u201cPo zbrit\u00ebm n\u00ebp\u00ebr shekuj, do t\u00eb shohim se Prishtina ka nj\u00eb histori t\u00eb gjat\u00eb p\u00ebrmes lokaliteteve antike, t\u00eb cilat, p\u00ebr fat t\u00eb keq, ende nuk jan\u00eb zbuluar si t\u00ebr\u00ebsi gjeografike; Se Prishtina qysh m\u00eb 1807 ishte e fortifikuar me ledhishte mbrojt\u00ebse dhe me rrethoja druri e me hendek t\u00eb thell\u00eb\u2026Mund t\u00eb p\u00ebrfytyrojm\u00eb ambientin e qytetit sipas p\u00ebrshkrimeve t\u00eb gjeologut francez, Ami Bue (Ammie Boue), i cili thot\u00eb se m\u00eb 1830 sht\u00ebpit\u00eb ishin p\u00ebrdhese, rrug\u00ebt t\u00eb gjera, me trotuare t\u00eb ngushta, se ishte Kulla e madhe e Sahatit (q\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe sot), q\u00eb dominonte mbi qytet, dhe se ishin 12 xhami, kurse \u00e7arshia zinte pjes\u00ebn qendrore t\u00eb qytetit\u2026 Mund t\u00eb fitojm\u00eb imazhin p\u00ebr zjarret e viteve 1859 dhe 1863, q\u00eb godit\u00ebn r\u00ebnd\u00eb \u00e7arshit\u00eb\u2026 e t\u00eb tjera imazhe.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa, udh\u00ebp\u00ebrshkruesi Gammer, n\u00eb shekullin XIX shkruan se n\u00eb Gadishullin Ballkanik, p\u00ebrgjat\u00eb rrug\u00ebs p\u00ebr n\u00eb Selanik, gjendet nj\u00eb qytet relativisht i madh, i quajtur Prishtin\u00eb. N\u00eb nj\u00eb dokument nga shekulli XVII, Prishtina p\u00ebrmendet si \u2018konaku i tret\u00eb\u2019 n\u00eb rrug\u00ebn prej Stambollit p\u00ebr n\u00eb Pazar t\u00eb Ri (Novi Pazar). Porse, gjejm\u00eb edhe k\u00ebt\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb se, Prishtina ishte qyteti m\u00eb i madh q\u00eb gjendej nd\u00ebrmjet Selanikut e Sarajev\u00ebs.\u201d (PFS, f. 19-20).<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Poetika e shpalosjes s\u00eb kujtimeve<\/strong><\/p>\n<p>Q\u00eb n\u00eb hyrje t\u00eb librit, n\u00eb prologun e titulluar Prishtina\u2026, pasi ka p\u00ebrshkruar shkurt historikun e Prishtin\u00ebs p\u00ebrmes p\u00ebrshkrimeve t\u00eb gjeologut francez Ami Bue, si dhe udh\u00ebp\u00ebrshkruesit Gammer, gazetarja e cila nuk e l\u00ebshon pen\u00ebn nga dora p\u00ebr gjys\u00ebm shekulli rresht, me q\u00ebndism\u00ebn e pen\u00ebs s\u00eb saj ia ka l\u00ebn\u00eb vendin poetik\u00ebs s\u00eb shpalosjes s\u00eb kujtimeve, dhe se e ve\u00e7anta e k\u00ebsaj q\u00ebndisme \u00ebsht\u00eb se sa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb kredhet n\u00eb shpalosjen e kujtimeve t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb, aq m\u00eb e theksuar \u00ebsht\u00eb kjo poetik\u00eb.<\/p>\n<p>Pa dyshim se nj\u00eb soditje e till\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb si nga ato soditjet e rralla t\u00eb cilat publicistja do t\u00eb kujtonte nga kryeqyteti shqiptar: \u201cFundkorriku 1991&#8230; Ishim vendosur n\u00eb hotelin Tirana, prej nga po e sodisja qytetin edhe n\u00eb ato net me shi.\u201d<\/p>\n<p>Doemos, nj\u00eb nga ato soditjet aq t\u00eb rralla dhe po aq t\u00eb dashura, p\u00ebr t\u00eb cilat Viktor Hygo ka shkruar: \u201cT\u00eb sodit\u00ebsh do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb lodhesh, t\u00eb mendosh do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb b\u00ebsh. Duart q\u00eb rrijn\u00eb kryq punojn\u00eb, duart e mbledhura veprojn\u00eb. Syt\u00eb e drejtuar nga qielli jan\u00eb nj\u00eb akt krijimi.\u201d<\/p>\n<p>Pra, p\u00ebr Sanije Gashin ta sodit\u00ebsh Prishtin\u00ebn do t\u00eb thot\u00eb ta p\u00ebrjet\u00ebsosh at\u00eb:<br \/>\n\u201cSoditja e panoram\u00ebs s\u00eb qytetit nga maja e Veternikut ose nga kodrat e Arb\u00ebris\u00eb, b\u00ebri q\u00eb t\u00eb rendja pas kujtimeve t\u00eb vjetra e t\u00eb kujtoja me syt\u00eb e kujtes\u00ebs Prishtin\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime, sht\u00ebpit\u00eb e kasabas\u00eb s\u00eb dikurshme, sokak\u00ebt t\u00eb shtruar me kalldr\u00ebm ose me gur\u00eb t\u00eb mbetur aty-k\u00ebtu nga vitet e hershme. N\u00eb k\u00ebto soditje e ecje n\u00ebp\u00ebr k\u00ebta sokak\u00eb e sokaxhit\u00eb e Prishtin\u00ebs, gjeta t\u00eb kaluar\u00ebn e fjetur e aq t\u00eb shtrenjt\u00eb. Kur njeriu ec\u00ebn rrugicave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb, patjet\u00ebr do ta ndjek\u00eb hija e kujtimeve. (PFS, f. 20).<\/p>\n<p>Kalldr\u00ebme kujtimesh e cop\u00ebza mendimesh, t\u00eb shpalosura flet\u00eb-flet\u00eb, sepse s\u00ebrish si\u00e7 e ka th\u00ebn\u00eb Viktor Hygo, \u201cmendimi \u00ebsht\u00eb laboratori i intelektit, \u00ebnd\u00ebrrimi \u00ebsht\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsia e tij. T\u00eb mendosh do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb t\u00eb jesh i dobish\u00ebm, e kjo gjithmon\u00eb e n\u00eb t\u00eb gjitha rastet \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje drejt Zotit. T\u00eb sodit\u00ebsh do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb v\u00ebshtrosh hijet.\u201d<\/p>\n<p>K\u00ebnaq\u00ebsia e kujtimeve t\u00eb autores s\u00eb librit p\u00ebr Prishtin\u00ebn, b\u00ebhet k\u00ebshtu pjes\u00eb e pandashme e shpalosjes s\u00eb tyre, por q\u00eb n\u00eb fillin e zgjatur t\u00eb tyre ka edhe mall e dhimbje bashk\u00eb:<br \/>\n\u201cSa shum\u00eb shk\u00eblqim kan\u00eb imazhet nga ajo mosh\u00eb e nga ato vite q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrplot diell. Me kalimin e koh\u00ebs, sa her\u00eb rikthejm\u00eb n\u00eb kujtes\u00eb at\u00eb periudh\u00eb t\u00eb jet\u00ebs (prishtinase), patjet\u00ebr t\u00eb dalin p\u00ebrpara aty dyqane zejtar\u00ebsh me qepena, m\u00ebhall\u00ebt me rrug\u00eb t\u00eb p\u00ebrbaltura e me kroje, sht\u00ebpit\u00eb p\u00ebrdhese ose dollma, si\u00e7 u thoshim, por t\u00eb g\u00eblqerosura bardh\u00eb si bor\u00eb dhe shum\u00eb t\u00eb pastra, ata njer\u00ebz q\u00eb nuk jan\u00eb m\u00eb\u2026Aty mbeti p\u00ebrgjithnj\u00eb f\u00ebmij\u00ebria, pjes\u00eb t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs mor\u00ebn me vete shoqet e vog\u00eblis\u00eb, kur u degdis\u00ebn detyruesh\u00ebm p\u00ebr n\u00eb Turqi\u2026\u201d (PFS, f. 20-23).<\/p>\n<p>Duke num\u00ebruar nj\u00eb nga nj\u00eb vendet dhe m\u00ebhallat, publicistja Gashi sikur num\u00ebron hapat me t\u00eb cil\u00ebt ajo s\u00ebrish ec\u00ebn menduar rrug\u00ebve t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb dikurshme:<br \/>\n\u201cKulla e Sahatit, Zona e Pazarit t\u00eb Vjet\u00ebr, Divan Jolli, M\u00ebhalla e Llokaqit, e Xhamis\u00eb s\u00eb Llapit, e Hyrjetit, e Kat\u00ebr Lullave, e Pirinazit, e Muhaxher\u00ebve\u2026jan\u00eb vet\u00ebm disa nga m\u00ebhallat e qytetit t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar, shekullit XX, n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilat, po ece, si dikur, do t\u00eb gjesh plot jet\u00eb, por me pak gjurm\u00eb t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs\u2026\u201d (PFS, f. 23)\u201d.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq n\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Kull\u00ebs s\u00eb Sahatit. Gjimnazi q\u00eb rrezatonte kultur\u00eb, s\u00ebrish shfaqen p\u00ebrmallsh\u00ebm sokak\u00ebt e djesh\u00ebm: \u201cEdhe sot, ecja n\u00ebp\u00ebr sokak\u00ebt e dikursh\u00ebm, patjet\u00ebr t\u00eb ngacmon me nostalgjin\u00eb p\u00ebr qytetin e vjet\u00ebr.\u201d (PFS, f. 46).<\/p>\n<p>E n\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Divan Jollit. Sht\u00ebpit\u00eb e prishtinasve e dyqanet e hebrenjve, shfaqet prap\u00eb po ai mall, po ajo dashuri me nj\u00eb ligj\u00ebrim si n\u00eb nj\u00eb poezi:<br \/>\n\u201cPak prehje: Asgj\u00eb s\u2019\u00ebsht\u00eb m\u00eb bukur e m\u00eb deh\u00ebse se kur lul\u00ebzon bliri e kur Prishtin\u00ebn e pushton aroma e tij, nd\u00ebrsa n\u00ebn hijen e tyre kuvendojn\u00eb vajzat me fustane basmash, q\u00eb f\u00ebrsh\u00ebllejn\u00eb nga puhia e leht\u00eb e ver\u00ebs, me \u2018balerinat\u2019 mbathur, q\u00eb ecin leht\u00eb-leht\u00eb trotuareve t\u00eb qytetit\u2026K\u00ebshtu disi ishte n\u00eb korzon\u00eb e rinis\u00eb son\u00eb. Po, ama-ku mbet\u00ebn sh\u00ebtitjet romantike mbr\u00ebmjeve?<\/p>\n<p>Net\u00ebt e ver\u00ebs l\u00ebn\u00eb vend p\u00ebr p\u00ebrsiatje t\u00eb tilla dhe shum\u00ebkush nga brezat e dikursh\u00ebm me nostalgji kujton koh\u00ebn kur korzoja e Prishtin\u00ebs ishte vendi m\u00eb i parap\u00eblqyer dhe i vetmi ku takoheshin t\u00eb rinjt\u00eb, ku zhvilloheshin miq\u00ebsit\u00eb, lindnin dashurit\u00eb\u2026Ve\u00e7se, korzoja nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb, sh\u00ebtitjet e at\u00ebhershme, q\u00eb ishte nj\u00eb tradit\u00eb e mir\u00eb, mbet\u00ebn pasazhe t\u00eb pap\u00ebrs\u00ebritura kujtimesh tek brezat e ardhsh\u00ebm\u2026\u201d (PFS, f. 127-129).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin e fundit Sh\u00ebndet\u00ebsi. Mjek\u00ebt e par\u00eb t\u00eb Prishtin\u00ebs, shprehet nj\u00ebkoh\u00ebsisht sa malli po aq edhe dhimbja p\u00ebr t\u00eb djeshmen dhe p\u00ebr t\u00eb sotmen &#8211; pa ndonj\u00eb plan t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb t\u00eb arkitektur\u00ebs s\u00eb kryeqytetit:<br \/>\n\u201cPo ece qet\u00eb-qet\u00eb n\u00ebp\u00ebr rrug\u00ebt e rrugicat e dikurshme, do t\u00eb takosh prishtinas t\u00eb mo\u00e7\u00ebm, edhe mbi 90 vje\u00e7, t\u00eb cil\u00ebt me kthjellt\u00ebsin\u00eb e mendjes, rr\u00ebfejn\u00eb me k\u00ebnaq\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb kaluar\u00ebn e p\u00ebrgjumur t\u00eb qytetit\u2026Nj\u00ebmend, imazhe t\u00eb pakta kan\u00eb mbetur nga Prishtina e vjet\u00ebr, fatkeq\u00ebsisht, shum\u00eb\u00e7ka \u00ebsht\u00eb shkat\u00ebrruar. Zaten, tendencat p\u00ebr t\u00eb eliminuar traditat e kultur\u00ebs shqiptare, gjithmon\u00eb kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb pranishme. Shum\u00ebkush u g\u00ebzohet nd\u00ebrtimeve t\u00eb reja, por n\u00eb Prishtin\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb nd\u00ebrtime t\u00eb paplanifikuara, n\u00eb vende t\u00eb pa urbanizuara, lagje t\u00eb ngulfatura. Nuk u konservua asnj\u00eb pjes\u00eb e qytetit, as u adaptuan vlerat e tij.\u201d (PFS, f. 241-242).<\/p>\n<p>Duke p\u00ebrshkruar m\u00eb tej historikun e themelimit t\u00eb institucioneve t\u00eb larta arsimore e universitare, dhe duke theksuar me t\u00eb drejt\u00eb se themelimi i Universitetit ishte \u201ckrenaria m\u00eb e madhe\u201d (PFS, f. 242), me poetik\u00ebn e ligj\u00ebrimit t\u00eb saj publicistik, n\u00eb pjes\u00ebn nga m\u00eb t\u00eb bukurat e gjith\u00eb librit, pjes\u00eb e titulluar Malli p\u00ebr t\u00eb kaluar\u00ebn, emblema e publicistik\u00ebs shqiptare d\u00ebshmon se Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb saj, b\u00ebhet nj\u00ebkoh\u00ebsisht Prishtina e p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb:<br \/>\n\u201cNuk \u00ebsht\u00eb \u00e7udi pse vendlindjet e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb ushqejn\u00eb idil t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, ngjallin ndjenj\u00ebn e koh\u00ebs s\u00eb shkuar. E till\u00eb mbetet Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime, kur qyteti ishte m\u00eb i qet\u00eb, me m\u00eb pak zhurm\u00eb e pa ngulfatje\u2026E till\u00eb jeton n\u00eb mendjen e t\u00eb mo\u00e7m\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebve u p\u00eblqen t\u00eb enden n\u00ebp\u00ebr ato xhadet\u00eb e dikurshme ose n\u00eb rrugicat e ngushta, n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb mosh\u00ebs s\u00eb ikur. (P, f. 244).<\/p>\n<p>Nuk ka dyshim se edhe Sanije Gashi parap\u00eblqen nj\u00eb bot\u00eb nga ajo t\u00eb cil\u00ebn poeti komb\u00ebtar Naim Frash\u00ebri, e quante n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aq dometh\u00ebn\u00ebse: \u201clarg nga rr\u00ebmuja dhe rr\u00ebmeti\u201d:<br \/>\n\u201cE bukur \u00ebsht\u00eb Prishtina, sidomos n\u00eb mesnat\u00eb, ve\u00e7an kur lul\u00ebzon bliri. Por, edhe t\u00eb dielave, her\u00ebt n\u00eb m\u00ebngjes, kur nuk ka qarkullim t\u00eb tep\u00ebrt t\u00eb veturave as t\u00eb njer\u00ebzve, kur mund t\u00eb b\u00ebsh sh\u00ebtitje e soditje p\u00ebr qejf t\u00ebndin\u2026 \u201c(P, f. 244).<\/p>\n<p>Kjo tablo e nj\u00eb bote t\u00eb till\u00eb \u00ebsht\u00eb shpalosur mjaft bukur n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb l\u00ebvizjeje tejet elegante t\u00eb pen\u00ebs, e cila p\u00ebr nj\u00eb \u00e7ast sikur kalon n\u00eb dor\u00ebn e nj\u00eb piktoreje:<br \/>\n\u201cPo kaq bukur \u00ebsht\u00eb t\u00eb kundrosh buz\u00ebmbr\u00ebmjet kur l\u00ebshohen mbi qytet, jo vet\u00ebm n\u00eb stin\u00ebn e beharit. Edhe n\u00eb muajt q\u00eb lidhin vjesht\u00ebn me dimrin, kur gjethet e zverdhura t\u00eb r\u00ebna mbi trotuare i bart era, shoq\u00ebruar me shirat q\u00eb nuk kan\u00eb t\u00eb ndalur\u2026Prishtina nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb ajo e nj\u00ebzet mij\u00eb banor\u00ebve, qytetit t\u00eb sot\u00ebm i \u00ebsht\u00eb shtuar nj\u00ebzetfishi i tyre. As e lagjeve pa asfalt e pa trotuare. E t\u00ebra paraqet nj\u00eb nd\u00ebrthurje me t\u00eb kaluar\u00ebn\u2026Mir\u00ebpo, ndoshta edhe pajtohem me bindjen e z. Shita kur thot\u00eb se: Edhe n\u00eb vitet \u201960, qyteti ka pasur lezetin e vet! Bile, nj\u00ebqind p\u00ebr qind m\u00eb mir\u00eb at\u00ebher\u00eb se sa tash! Mbase.\u201d (P. f. 241-245).<\/p>\n<p>Me po kaq but\u00ebsi fjale dhe me po kaq eleganc\u00eb shprehjeje \u00ebsht\u00eb paraqitur edhe ana magnetike e Prishtin\u00ebs, nj\u00eb fuqi magjike sa dhe karakteristike, e cila \u00ebsht\u00eb p\u00ebrher\u00eb e pranishme n\u00eb jet\u00ebn e kryeqytetit:<br \/>\n\u201cMegjithat\u00eb, po deshe t\u00eb t\u00eb mbetet n\u00eb kujtes\u00eb imazhi kur bardh\u00ebsia qytetin e mbulon \u2018dhe kafenet\u00eb mbushen plot\u2019, v\u00ebshtroje nga kodra e Veternikut ose e Arb\u00ebris\u00eb, kur oxhaqet tymosin si dikur, e bora resh, resh\u2026K\u00ebshtu fitohet nj\u00eb peizazh i mrekulluesh\u00ebm dimri. Ama, Prishtin\u00ebn asnj\u00ebher\u00eb nuk do t\u00eb mund ta shoh\u00ebsh t\u00eb t\u00ebr\u00ebn, gjith\u00ebher\u00eb t\u00eb mbetet di\u00e7ka e papar\u00eb, ngaq\u00eb qyteti ka konfiguracion kodrinor. An\u00ebt e dikurshme t\u00eb saj, tashti t\u00eb populluara &#8211; Arb\u00ebria, Dardania, Ulpiana, Lakrishtja, Aktashi, Kodra e Diellit, Velania, Taslixhja, Sofalia\u2026 jan\u00eb ato q\u00eb tashm\u00eb e kan\u00eb zgjeruar, e kan\u00eb shtuar, e kan\u00eb rritur qytetin.\u201d (PFS. f. 245).<\/p>\n<p>Kujtesa shoq\u00ebrohet me fotografi e biseda me nostalgji, nj\u00eb g\u00ebrshetim ky kaq i natyrsh\u00ebm dhe me po aq shije, q\u00eb e p\u00ebrshkon librin gati n\u00eb t\u00ebr\u00ebsin\u00eb e tij:<br \/>\n\u201cFotografit\u00eb e botuara n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr paraqesin Prishtin\u00ebn e dikurshme n\u00eb pamje t\u00eb ndryshme, t\u00eb cilat nuk mund t\u2019i shohim sot. Kryeqyteti i Kosov\u00ebs k\u00ebtu \u00ebsht\u00eb paraqitur p\u00ebrmes kujtes\u00ebs s\u00eb personaliteteve t\u00eb shumta prishtinase, me t\u00eb cil\u00ebt bisedova e t\u00eb cil\u00ebt rikujtuan dhe shp\u00ebrfaq\u00ebn mbresat e nj\u00eb kohe t\u00eb per\u00ebnduar, natyrisht, jo t\u00eb harruar, t\u00eb Prishtin\u00ebs. N\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebsaj monografie, pra, m\u00ebtova t\u00eb rr\u00ebfeja nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs s\u00eb qytetit dhe t\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb e jetuan at\u00eb koh\u00eb.\u201d (PFS, f. 245).<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb pra e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb kuptohet se autorja e shikon Prishtin\u00ebn &#8211; nga bardh\u00ebsit\u00eb dhe nga lart\u00ebsit\u00eb e atdheut. Ajo e do dhe e adhuron Prishtin\u00ebn, sepse ngado shkon e ngado vete, Prishtin\u00ebn e merr me vete. Sanije Gashi e do dhe e adhuron Prishtin\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb saj, sepse n\u00eb p\u00ebrmas\u00ebn e dashuris\u00eb s\u00eb saj q\u00eb ka ajo p\u00ebr qytetin e lindjes, kryeqyteti b\u00ebhet epiqendra e t\u00eb gjitha kujtimeve dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht e t\u00eb gjitha frym\u00ebzimeve, b\u00ebhet: Prishtin\u00eb e P\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb!<\/p>\n<p>Dhe nuk do mend se poenta s\u00ebrish \u00ebsht\u00eb mjaft e qart\u00eb: Ky qytet i cili i ka pasur karakteristikat e tij t\u00eb ve\u00e7anta, q\u00eb i ka pasur bukurit\u00eb e shumta, krojet dhe gjelb\u00ebrimet e shumta, q\u00eb ka pasur lumenjt\u00eb e tij, q\u00eb ka pasur flor\u00ebn dhe faun\u00ebn, q\u00eb ka pasur rend dhe rregull, qet\u00ebsi e past\u00ebrti, respekt t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00ebt t\u00eb njer\u00ebzve, etje p\u00ebr dije dhe gjakim p\u00ebr liri, ky qytet q\u00eb e ka mbajtur t\u00eb gjall\u00eb \u00ebndrr\u00ebn p\u00ebr pavar\u00ebsi, ky qytet i cili e ka mbajtur t\u00eb gjall\u00eb flak\u00ebn e liris\u00eb &#8211; duke e shfaqur her\u00eb si feniks prej hiri e her\u00eb si salamand\u00ebr prej zjarri, ky qytet njer\u00ebzit e t\u00eb cilit e kan\u00eb \u00e7muar sa t\u00eb bukur\u00ebn po aq edhe t\u00eb madh\u00ebrishmen, sa zejet po aq edhe artet, meriton edhe m\u00eb shum\u00eb.<\/p>\n<p>Meriton shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb past\u00ebrti, rend dhe rregull, por gjithsesi meriton edhe m\u00eb shum\u00eb dashuri.<br \/>\nNuk \u00ebsht\u00eb pra rast\u00ebsi pse emrat t\u00eb cil\u00ebt mbarojn\u00eb kaq theksh\u00ebm n\u00eb shqiptimin e tyre, si fjala vjen: Shqip\u00ebria, Kosova, Tirana, Prishtina, Dardania \u2026 secili ve\u00e7 e ve\u00e7 p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb em\u00ebr me zem\u00ebr dielli.<\/p>\n<p>E till\u00eb \u00ebsht\u00eb Prishtina edhe p\u00ebr Sanije Gashin.<br \/>\nN\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, tek e lexon librin \u201cPrishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime\u201d, nuk ke si t\u00eb mos kujtosh romanin e Ismail Kadares\u00eb \u201cKronik\u00eb n\u00eb gur\u201d, kalldr\u00ebmet e gurta t\u00eb Gjirokastr\u00ebs, lagjet dhe sokaqet e saj, kronikat e gurit t\u00eb shoq\u00ebruara shpesh me pika shiu.<br \/>\nFjala vjen, Kafka mish\u00ebrohet me Prag\u00ebn, De Rada me Makin, Ismail Kadare me Gjirokastr\u00ebn, Ramiz Kelmendi me Pej\u00ebn, Parashqevi e Sevasti Qiriazi me Manastirin, Marie Shllaku e Lu\u00e7ie Serre\u00e7i me Shkod\u00ebr Locen, Selfixhe Ciu-Boja me Gjirokastr\u00ebn, Nermin Vlora Falaschi me Vlor\u00ebn. Edhe Sanije Gashi, fare natyrsh\u00ebm mish\u00ebrohet me qytetin e saj t\u00eb lindjes, me Prishtin\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb saj.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Dashuria p\u00ebr G\u00ebrmin\u00eb<\/strong><\/p>\n<p><em>M\u00ebngjeset m\u00eb t\u00eb k\u00ebndshme?<\/em><\/p>\n<p>M\u00eb jan\u00eb m\u00ebngjeset n\u00eb mal, n\u00eb G\u00ebrmi. Nuk ka p\u00ebrjetim m\u00eb t\u00eb k\u00ebndsh\u00ebm se agimi, rrezet e para t\u00eb diellit mbi gjelb\u00ebrimin e malit, se fresku i m\u00ebngjesit, aroma e malit. Kjo faz\u00eb e fillimit t\u00eb dit\u00ebs \u00ebsht\u00eb aq relaksuese p\u00ebr pun\u00eb t\u00eb m\u00ebtejme t\u00eb dit\u00ebs&#8230;<br \/>\n(<em>Eglantina Mandia: Fytyr\u00eb dashurie<\/em>)<\/p>\n<p>Po kjo ndjenj\u00eb q\u00eb p\u00ebrshkon p\u00ebrgjigjen n\u00eb pyetjen e shtruar si m\u00eb lart, po kjo dashuri q\u00eb ka publicistja p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vend, haset kudo q\u00eb flitet p\u00ebr G\u00ebrmin\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, fjala vjen, n\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Kull\u00ebs s\u00eb Sahatit. Gjimnazi q\u00eb rrezaton kultur\u00eb, n\u00ebp\u00ebrmjet kujtimeve t\u00eb \u201carkitektit prishtinas, z. Mustafa Shahini, 80 vje\u00e7\u201d (PFS, f. 48), \u00ebsht\u00eb shpalosur dashuria p\u00ebr krojet q\u00eb rrjedhin:<br \/>\n\u201cPrishtina ka pasur familje t\u00eb pasura, ka pasur edhe shum\u00eb kroje n\u00eb oborret e tyre, n\u00eb koh\u00ebn time kish 36 sosh, uji i t\u00eb cilave buronte nga mali i G\u00ebrmis\u00eb, e q\u00eb nuk shteronte as dit\u00eb as nat\u00eb.\u201d (P. f. 48).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Divan Jollit. Sht\u00ebpit\u00eb e prishtinasve e dyqanet e hebrenjve, n\u00eb pjes\u00ebn Korzoja e Divan Jollit, p\u00ebrmes kujtimeve t\u00eb shpalosura t\u00eb arsimtares \u201cXhyzide (Hasani) Hasan Beu, 86 vje\u00e7e, e familjes s\u00eb njohur bejler\u00ebsh prishtinas, mbes\u00eb e Sylejman Pash\u00ebs.\u201d (PFS, f. 119), vihen n\u00eb pah se profesor Luan Gashi ka q\u00ebndruar po aty.<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Llokaqit. Qend\u00ebr e \u00c7arshis\u00eb, n\u00eb pjes\u00ebn Kroje t\u00eb kasabas\u00eb s\u00eb dikurshme, shfaqet adhurimi p\u00ebr krojet t\u00eb cilat rrejdhin shpesh edhe si k\u00ebng\u00eb e ligj\u00ebrime:<br \/>\n\u201cAq shum\u00eb k\u00ebng\u00eb u jan\u00eb thurur e u jan\u00eb k\u00ebnduar krojeve \u2018t\u00eb argjendta t\u00eb vendit tim\u2026\u2019 me t\u00ebr\u00eb freskin\u00eb q\u00eb i sillnin qytetit.\u201d (PFS, f. 144).<\/p>\n<p>Autorja ofron k\u00ebshtu d\u00ebshmi t\u00eb m\u00ebtutjeshme p\u00ebr koh\u00ebn:<br \/>\n\u201cT\u00eb dh\u00ebnat tregojn\u00eb se n\u00ebp\u00ebr qytet, n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Osmane kishte mbi 60 kroje, nd\u00ebrsa n\u00eb vitet \u201960 t\u00eb Shekullit XX kishin mbetur rreth 24 sosh, t\u00eb cilat do t\u00eb shterojn\u00eb nj\u00eb nga nj\u00eb, me hyrjen e \u00e7ezmave n\u00eb sokak e n\u00eb sht\u00ebpi\u2026Uji n\u00ebp\u00ebr k\u00ebto kroje vinte kryesisht nga mali i G\u00ebrmis\u00eb.\u201d (P. f. 144-146).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Kacallar\u00ebve. Rrug\u00eb t\u00eb p\u00ebrbaltura, pa trotuare, n\u00ebp\u00ebrmjet kujtimeve t\u00eb m\u00ebsueses veterane Nadire Dida, shpaloset &#8211; si\u00e7 do t\u00eb shprehej Lasgushi, malli p\u00ebr uj\u00ebt e kulluar:<br \/>\n\u201cVe\u00e7se, tregon zonja Nadire, nana ime nuk e pinte ujin e k\u00ebsaj lagjeje, por vet\u00ebm t\u00eb Kroit t\u00eb \u00c7eklikut, me uj\u00eb t\u00eb G\u00ebrmis\u00eb, \u2018ah, t\u00eb k\u00ebnaq, ky uj\u00eb\u2019 &#8211; thoshte. Prej atje e mbushja en\u00ebn e ia sillja nan\u00ebs. Lagjia e \u00c7eklikut ishte af\u00ebr m\u00ebhall\u00ebs son\u00eb, dometh\u00ebn\u00eb t\u00eb Kacallar\u00ebve.\u201d (PFS, f. 166).<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb pjes\u00ebn Lumenjt\u00eb e Prishtin\u00ebs dhe uji i G\u00ebrmis\u00eb, t\u00eb po k\u00ebtij kapitulli, d\u00ebshmohet p\u00ebr tradit\u00eb dhe p\u00ebr kultur\u00eb:<br \/>\n\u201cShum\u00ebkush nga t\u00eb mo\u00e7mit mbajn\u00eb mend se Vellusha ka pasur uj\u00eb t\u00eb past\u00ebr, t\u00eb kthjell\u00ebt si loti, nuk ka pasur b\u00ebrllok, nuk ka guxuar kush t\u00eb hedh\u00eb mbeturina n\u00eb lum\u00eb! Dimrit b\u00ebhej akull i trash\u00eb, vinin e merrnin \u00ebmb\u00ebltorxhinjt\u00eb, e cop\u00ebtonin, e mb\u00ebshtillnin me kasht\u00eb, mandej ver\u00ebs e p\u00ebrdornin p\u00ebr \u2018dondurma\u2019 (akullore) e t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Uji i Vellush\u00ebs ka qen\u00eb uj\u00eb i G\u00ebrmis\u00eb. Atje, deri te rrug\u00ebt q\u00eb ndaheshin majtas e djathtas, te Vila G\u00ebrmia, ka qen\u00eb nj\u00eb burim i madh! Aty, n\u00eb livadhin e sot\u00ebm, ku po luajn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt, ka pasur shum\u00eb, shum\u00eb uj\u00eb! Uji nuk \u00ebsht\u00eb thar\u00eb, por kan\u00eb b\u00ebr\u00eb \u2018kaptazha\u2019, ku e mblidhnin, pastaj nj\u00eb pjes\u00eb vinte n\u00eb qytet, nj\u00eb pjes\u00eb mbetej, si\u00e7 ndodh edhe tash, te pishina, e cila mbushet prej atij burimi.\u201d (P. f. 168).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin e fundit Sh\u00ebndet\u00ebsi. Mjek\u00ebt e par\u00eb t\u00eb Prishtin\u00ebs, n\u00eb pjes\u00ebn Teferi\u00e7et e qytetit, shprehet nj\u00eblloj si m\u00eb par\u00eb, adhurimi i vazhduesh\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb vend t\u00eb frekuentuar shpesh e ku frym\u00ebzimi nuk ka sesi mungon:<br \/>\n\u201cDikur, t\u00eb dielat, por edhe dit\u00ebt e tjera, zakonisht shfryt\u00ebzoheshin p\u00ebr dalje n\u00eb teferi\u00e7, n\u00eb natyr\u00eb. Tauk Bah\u00e7ja ishte vend josh\u00ebs, me gjelb\u00ebrim t\u00eb bukur e t\u00eb past\u00ebr, m\u00eb af\u00ebr qytetit, ku shkohej k\u00ebmb\u00eb, ve\u00e7se G\u00ebrmia mbeti vendi m\u00eb t\u00ebrheq\u00ebs dhe m\u00eb i preferuar me bukuri natyrore, masivi malor i t\u00eb cilit paraqet nj\u00eb pasuri natyrore shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme jo vet\u00ebm p\u00ebr Prishtin\u00ebn e rrethin\u00ebn.\u201d (PFS, f. 232-234).<\/p>\n<p>Publicistja zbret k\u00ebshtu shkall\u00eb-shkall\u00eb n\u00ebp\u00ebr vitet e kaluara, kujton idil\u00ebn e nj\u00eb jete p\u00ebrplot bukuri dhe k\u00ebnaq\u00ebsi:<br \/>\nN\u00eb f\u00ebmij\u00ebri, kur familjarisht shkohej n\u00eb G\u00ebrmi (zakonisht kryefamiljari e porosiste qerren e gjer\u00eb, pa kanata anash, me kuaj dhe nj\u00ebri nga meshkujt e sht\u00ebpis\u00eb i shoq\u00ebronte grat\u00eb), nisej q\u00eb n\u00eb or\u00ebt e hershme t\u00eb m\u00ebngjesit dhe kthehej kur fillonte t\u00eb binte muzgu. N\u00eb G\u00ebrmi, dikur kishte edhe kaproj (drer\u00eb e drenusha). Si f\u00ebmij\u00eb kureshtar\u00eb, kur shkohej p\u00ebr uj\u00eb n\u00eb krojet e malit, sapo na v\u00ebrenin, ndaleshin, \u201cp\u00ebrforconin\u201d ato k\u00ebmb\u00ebt e gjata e t\u00eb brishta, t\u2019i ngulnin syt\u00eb e m\u00ebdhenj e t\u00eb bukur\u2026Mjerisht, q\u00eb prej dekadash, nuk shihen m\u00eb, jan\u00eb zhdukur\u2026 (P. f. 234).<\/p>\n<p>Imazhet e pap\u00ebrs\u00ebritura t\u00eb s\u00eb djeshmes idilike, kan\u00eb mbetur t\u00eb thadruara p\u00ebrjet\u00ebsisht n\u00eb kujtes\u00ebn e kthjell\u00ebt, e cila i shpalos ato sikur t\u00eb ishin p\u00ebrjetuar jo m\u00eb larg se dje:<br \/>\n\u201cG\u00ebrmia ishte mal i pad\u00ebmtuar, e vetmja \u201cdor\u00eb\u201d q\u00eb linte gjurm\u00eb, ishin vendet e zjarreve, ku vendoseshin saxhajak\u00ebt, ose kur vlohej uji n\u00eb gjyma p\u00ebr \u00e7aj. Ende \u00ebsht\u00eb ai imazhi kur prishtinasit, kush me qerre kuajsh e kush me bi\u00e7ikleta e sa\u00e7 n\u00eb shpin\u00eb, r\u00ebndom djemt\u00eb e rinj, niseshin her\u00ebt n\u00eb m\u00ebngjes, pa dal\u00eb dielli. Dhe, aty nga mesdita tymonte zjarri\u2026Familjet, m\u00eb t\u00eb af\u00ebrmit, rrinin bashk\u00eb, tuba-tuba. Grat\u00eb merrnin me vete dhe defet, dhe k\u00ebndonin, shprehnin n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs, ashtu \u00e7far\u00eb ishte at\u00ebher\u00eb. E, jeta nuk ishte e kamur, familjet kishin standard n\u00ebn mesataren ose t\u00eb ul\u00ebt. Mir\u00ebpo, megjithat\u00eb, jeta kishte t\u00eb bukur\u00ebn e vet\u2026Por, at\u00eb q\u00eb duhet ta ve\u00e7oj me k\u00ebt\u00eb rast, \u00ebsht\u00eb se &#8211; k\u00ebto familje q\u00eb dilnin n\u00eb teferi\u00e7, ishin kryesisht familje kasabalinjsh. Dhe, ato zonjat pak m\u00eb t\u00eb vjetra, vinin nga nj\u00eb lule mbi vesh\u2026\u201d (P. f. 234).<\/p>\n<p>Me poetik\u00ebn e ligj\u00ebrimit t\u00eb saj t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb publicistik, Sanije Gashi g\u00ebrsheton s\u00ebrish n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vetvetishme sfondet e nj\u00eb natyre gjith\u00eb bukuri me sfondet e nj\u00eb k\u00ebnge gjith\u00eb dhembshuri:<br \/>\n\u201cN\u00eb pranver\u00eb, sidomos, por edhe n\u00eb stin\u00ebt e tjera, natyra kishte bukurin\u00eb e vet. Lindja e diellit n\u00eb majat e malit ose per\u00ebndimi n\u00eb buz\u00ebmbr\u00ebmje, ishin bukuri e pap\u00ebrshkruar.<br \/>\nNd\u00ebrsa k\u00ebng\u00ebt q\u00eb k\u00ebndoheshin nga grat\u00eb e familjeve ku flitej shqipja, ishin ato t\u00eb vaktit, q\u00eb flisnin p\u00ebr koh\u00eb t\u00eb r\u00ebnda q\u00eb po i kalonin djemt\u00eb e burrat jesir\u00eb (rob lufte), n\u00eb koh\u00ebn e \u2018Krajlit\u2019, si:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>&#8220;Vijn\u00eb vaporat, moj nan\u00eb, bregut t\u00eb detit,<\/em><br \/>\n<em> Dilni k\u00ebqyrni, moj nan\u00eb, asqert\u00eb e mbretit\u2026<\/em>\u201d<br \/>\n(PFS, f. 235)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Zonjat e Prishtin\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>Duke p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb kuadrin e jet\u00ebs s\u00eb qytetit edhe nj\u00eb dimension mjaft t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb tij, n\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Kull\u00ebs s\u00eb sahatit. Gjimnazi q\u00eb rrezaton drit\u00eb, n\u00ebp\u00ebrmjet intelektualit prishtinas, Islam Mumxhiut &#8211; 84 vje\u00e7ar, autorja Gashi ka kujtuar emra dhe prirje:<br \/>\n\u201cKa pasur edhe vajza, por m\u00eb pak, ka qen\u00eb, p\u00ebr shembull, Melihaja e begler\u00ebve\u2026Meliha Hasan Beu, e motra, Xhyzidja, mandej bukuroshja e begler\u00ebve &#8211; Fitnete Haxhihamdibegu, Ymrane Nojani, m\u00ebsuese, edhe ajo vajz\u00eb e hijshme. Bile, Melihaja k\u00ebndonte shum\u00eb bukur, sht\u00ebpin\u00eb e ka pasur n\u00eb Divan Joll\u2026\u201d (PFS, f. 41).<\/p>\n<p>N\u00ebp\u00ebrmjet kujtimeve t\u00eb zonj\u00ebs Aktere Gjikolli, n\u00eb pjes\u00ebn Buz\u00ebmbr\u00ebmje idilike te shat\u00ebrvani (n\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Kull\u00ebs s\u00eb Sahatit. Gjimnazi q\u00eb rrezatonte kultur\u00eb), ajo s\u00ebrish ka shpalosur idil\u00ebn e koh\u00ebs:<br \/>\n\u201c\u00cbsht\u00eb edhe nj\u00eb mbres\u00eb e mbetur nga e dikurshmja q\u00eb paraqiste k\u00ebnaq\u00ebsi shpirt\u00ebrore p\u00ebr vajzat e lagjes, kur dilnin sidomos mbr\u00ebmjeve, p\u00ebr t\u00eb mbushur kovat me uj\u00eb n\u00eb shat\u00ebrvan. N\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb tij fillonin simpatit\u00eb e dashurit\u00eb\u2026 &#8211; kujtonte znj. Aktere. \u201c (PFS, f. 60).<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin Zona e Pazarit t\u00eb Vjet\u00ebr. Ngjarje, histori, njer\u00ebz\u2026, pasi ka theksuar se: \u201cZonjat e sht\u00ebpis\u00eb ishin ato q\u00eb eglendiseshin me kultivimin\u201d (PFS, f. 77) e luleve, n\u00eb pjes\u00ebn Sabah qejfet dhe sefat\u00eb egrave, t\u00eb k\u00ebtij kapitulli, autorja e librit ka p\u00ebrkujtuar gjithashtu se:<br \/>\n\u201cGrat\u00eb, si\u00e7 thuhej shpesh, dinin t\u00eb b\u00ebnin pik\u00ebn e sefas\u00eb\u2026Po ua p\u00ebrmende sot, zonjat e mo\u00e7me tundin kok\u00ebn: Eh, iku ajo koh\u00eb\u2026\u201d (PFS, f. 77).<\/p>\n<p>Duke shkuar k\u00ebshtu deri n\u00eb detaje dometh\u00ebn\u00ebse, ajo shpalos rendin dhe rregullin e nj\u00eb kohe q\u00eb ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb pashlyeshme:<br \/>\n\u201cNd\u00ebrsa kthimi p\u00ebr s\u00eb mbari i k\u00ebpuc\u00ebve t\u00eb mysafir\u00ebve, ishte shenj\u00eb respekti, nderimi ndaj tyre. Kjo ndodh edhe sot. Po k\u00ebshtu, thuhet nga t\u00eb ardhurit, se grat\u00eb e Prishtin\u00ebs i marrin papu\u00e7et me vete kur shkojn\u00eb n\u00eb mysafirll\u00ebk!\u201d (PFS, f. 78).<\/p>\n<p>Por n\u00eb po k\u00ebt\u00eb sfond t\u00eb zonjave t\u00eb Prishtin\u00ebs, ka edhe gra atdhetare, gj\u00eb q\u00eb pasqyrohet n\u00eb kapitullin Zona e Pazarit t\u00eb Vjet\u00ebr ose M\u00ebhalla e Tregut. Ngjarje, histori, njer\u00ebz\u2026, si dhe n\u00eb pjes\u00ebn Flamuri i Nixhares dhe Flamuri i Remzijes, ku p\u00ebrpos k\u00ebtyre dyjave shfaqet edhe nj\u00eb zonj\u00eb tjet\u00ebr:<br \/>\n\u201cQ\u00ebndisjen e shqiponj\u00ebs s\u00eb mrekullueshme n\u00eb teknik\u00ebn \u201ckabartma\u201d, e ndihmon edhe Alije Batalli, motra e Jakupit dhe Magbule Mujko Batalli, e shoqja e t\u00eb v\u00ebllait. K\u00ebshtu, flamuri i q\u00ebndisur n\u00eb nat\u00ebn e 9 prillit 1941, do t\u00eb valoj\u00eb plot 4 vjet n\u00eb kafenen\u00eb e Salih Val\u00ebs!\u201d (PFS, f. 82).<\/p>\n<p>Si nj\u00eb grua fisnike sa dhe bujare, shfaqet tutje n\u00eb pen\u00ebn e publicistes Gashi edhe nj\u00eb grua e kamur, Feride Hanmi (n\u00eb kapitullin Poetja e veprimtarja Iffete Agushi. Edhe nj\u00eb histori, tashti gruaje, nga kjo m\u00ebhall\u00eb): \u201cnj\u00eb grua zonj\u00eb, nuse e familjes Haxhi Xhemajl Aga.\u201d (PFS, f. 106.<\/p>\n<p>Nga po ky priz\u00ebm, kujtohen p\u00ebrmes shpalosjes s\u00eb kujtimeve t\u00eb bashk\u00ebbisedueseve edhe femra me talent, si: \u201cMelihaja, ka pasur z\u00eb t\u00eb bukur, k\u00ebndonte n\u00eb koh\u00ebn kur ishim Shqip\u00ebri!\u201d (PFS, f. 123).<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, n\u00ebp\u00ebrmjet kujtimeve t\u00eb arsimtares n\u00eb pension, Xhyzide Hasan Beu, shpalosen d\u00ebshmi t\u00eb tjera p\u00ebr fate njer\u00ebzish:<br \/>\n\u201c-Halla ime, Fatimja, ka qen\u00eb e martuar me Iljaz Agushin e njohur. Ka pasur bukuri dynjaje. Mir\u00ebpo, nd\u00ebrroi jet\u00eb her\u00ebt, nga tuberkulozi. I la kat\u00ebr f\u00ebmij\u00eb.\u201d (PFS, f. 124).<\/p>\n<p>Po k\u00ebshtu, n\u00ebp\u00ebrmjet retrospektiv\u00ebs narrative, b\u00ebhen t\u00eb ditura detaje t\u00eb nj\u00eb jete t\u00eb p\u00ebrditshme:<br \/>\n\u201cN\u00eb koh\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb, korzoja &#8211; sh\u00ebtitorja ka qen\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn e Divan Jollit, n\u00ebn drur\u00ebt freskues n\u00eb t\u00eb dy an\u00ebt p\u00ebrgjat\u00eb rrug\u00ebs. Aty dilnin meshkuj e femra, po jo edhe shqiptaret. Motrat Hasan Beu, meq\u00eb e kishin sht\u00ebpin\u00eb n\u00eb at\u00eb rrug\u00eb, p\u00ebrskaj, po i sodisnin ato ecejake.\u201d (PFS, f. 124).<\/p>\n<p>Nd\u00ebr k\u00ebto zonja, ka edhe intelektuale atdhetare si Iffete Agushi, apo edhe arsimtare (n\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Kacallar\u00ebve. Rrug\u00eb t\u00eb p\u00ebrbaltura, pa trotuare) si: \u201cNadire Dida, 82 vje\u00e7e, e cila b\u00ebri em\u00ebr dhe la gjurm\u00eb n\u00eb arsimin shqip.\u201d (PFS, f. 166).<\/p>\n<p>E n\u00ebp\u00ebrmjet kujtimeve t\u00eb arsimtares veterane, shpaloset edhe nj\u00eb figur\u00eb tjet\u00ebr e nj\u00ebr\u00ebs nga zonjat e Prishtin\u00ebs:<br \/>\n\u201cNana Rukije ka qen\u00eb nj\u00eb grua e bukur, e gjat\u00eb\u2026 gjith\u00eb jet\u00ebn e kam pasur merak pse s\u2019kam qen\u00eb e gjat\u00eb si ajo!\u201d (PFS, f. 166).<\/p>\n<p>Mes k\u00ebtyre zonjave ka edhe sosh q\u00eb kthehen tek qyteti i tyre i lindjes, shtyr\u00eb nga malli q\u00eb kan\u00eb p\u00ebr Prishtin\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb tyre.<\/p>\n<p>N\u00eb kapitullin Proceset shkomb\u00ebtarizuese. Aksioni i Arm\u00ebve, shp\u00ebrngulja p\u00ebr n\u00eb Turqi, e till\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe: \u201cE bija e Asllan Begut, gjimnazistja e dikurshme, Nermine Jusufi, e cila sot jeton n\u00eb Nju-Jork, tregon k\u00ebto dit\u00eb vere ardhur p\u00ebr heqje malli n\u00eb Prishtin\u00eb, se t\u00eb atin po e hante meraku se ku e si po e linte familjen.\u201d (PFS, f. 178).<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb kapitullin vijues, Itineraret e pad\u00ebshiruara. Nostalgjia p\u00ebr vitet e ikura, me ngjyra mjaft t\u00eb gjalla e me mjaft p\u00ebrkushtim \u00ebsht\u00eb shpalosur edhe portreti tjet\u00ebr i nj\u00eb zonje nga Prishtina, zonj\u00ebs Pervin Muhaxhiri-Acarkan (Axharkan):<br \/>\n\u201cPas gjysm\u00eb shekulli, Pervini, n\u00eb nj\u00eb vizit\u00eb nostalgjie Prishtin\u00ebs, rr\u00ebfen p\u00ebr k\u00ebt\u00eb itinerar t\u00eb pad\u00ebshiruar, p\u00ebr ato vite t\u00eb ikura jete, p\u00ebr lektisjen q\u00eb s\u2019iu shua kurr\u00eb p\u00ebr tok\u00ebn e t\u00eb par\u00ebve.\u201d (PFS, f. 180).<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Kultura e leximit me laps n\u00eb dor\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Duke b\u00ebr\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrthurje fare t\u00eb natyrshme mes teksteve t\u00eb ndryshme, p\u00ebrkat\u00ebsisht mes fragmenteve t\u00eb ndryshme &#8211; si epigrafi n\u00eb ball\u00eb t\u00eb librit (e q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb th\u00ebnie e shkrimtarit John Steinbeck), dhe q\u00eb flet p\u00ebr domosdoshm\u00ebrin\u00eb e njeriut p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb pas tij \u201cnj\u00eb kujtim t\u00eb vetes, ndoshta nj\u00eb prov\u00eb se ai ka ekzistuar, v\u00ebrtet.\u201d, publicistja Sanije Gashi d\u00ebshmon se m\u00ebton t\u00eb l\u00eb jo vet\u00ebm \u201cnj\u00eb kujtim t\u00eb vetes\u201d si d\u00ebshmi t\u00eb ekzistenc\u00ebs, por n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb d\u00ebshmon se gjakon t\u00eb l\u00eb nj\u00eb p\u00ebrmendore t\u00eb kujtes\u00ebs, shpalosur me gjurm\u00eb t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb e t\u00eb krenaris\u00eb s\u00eb ligjshme.<\/p>\n<p>E till\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe poezia e p\u00ebrzgjedhur nga poetja Vilhelme Vranari Haxhiraj, e titulluar Rrugica e vjet\u00ebr, e cila gjithashtu d\u00ebshmon p\u00ebr kalldr\u00ebmet e kujtimeve, p\u00ebr kthimin n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri plot dashuri, p\u00ebr lulet e sht\u00ebpis\u00eb dhe nostalgjin\u00eb p\u00ebr rrugicat e dashura sa dhe t\u00eb paharruara.<\/p>\n<p>Po k\u00ebt\u00eb sfond e ka edhe kompozimi \u201cMall\u00ebngjimi\u201d (i vitit 1960, kompozuar nga Rashid Krasniqi, e \u201ct\u00eb cil\u00ebn do ta k\u00ebndoj\u00eb p\u00ebr shum\u00eb vjet Muharrem Qena, i shoq\u00ebruar me kitar\u00eb nga autori\u201d &#8211; PFS, f. 188), dhe q\u00eb shquhet p\u00ebr notat e nj\u00eb dhembshurie t\u00eb thell\u00eb p\u00ebr vendin e lindjes: \u201cO vendi im,\/ p\u00ebrbuzje ku s\u2019ka\/si t\u00eb lash\u00eb e\/dola n\u00eb m\u00ebrgim.\u201d (PFS, f. 189), kurse dy poezit\u00eb e Iffete Agushit (Oj Kosov\u00eb, oj fush\u00eb krenare dhe Hapsana e Prishtin\u00ebs), sikurse edhe poezia e njohur Perdja e robnis\u00eb, e bardit Esad Mekuli, p\u00ebr sfond kan\u00eb shtegun e liris\u00eb dhe shtegun e drit\u00ebs.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, n\u00eb fund t\u00eb librit, me nj\u00eb shije t\u00eb rrall\u00eb t\u00eb p\u00ebrzgjedhjes si d\u00ebshmi e nj\u00eb leximi me laps n\u00eb dor\u00eb, autorja ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb g\u00ebrshetim sa t\u00eb bukur po aq edhe t\u00eb q\u00eblluar, mes nj\u00eb th\u00ebnieje t\u00eb nj\u00eb shkrimtari t\u00eb njohur si dhe mes nj\u00eb k\u00ebnge t\u00eb dashur t\u00eb nj\u00eb k\u00ebng\u00ebtareje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb:<br \/>\n\u201cDuke p\u00ebrsiatur p\u00ebr Prishtin\u00ebn e vjet\u00ebr e t\u00eb re, n\u00eb rafte \u2018takova\u2019 edhe nj\u00eb pasazh shkrimi t\u00eb Ernesto Sabatos (shkrimtar i njohur argjentinas, me prejardhje arb\u00ebreshe), ku ai shpjegon p\u00ebrse kishte shkruar aq shum\u00eb p\u00ebr vendin e jet\u00ebs s\u00eb tij: \u201cAty ku jetoj, n\u00eb tok\u00ebn time, ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb, e pafat, me t\u00eb meta, \u00ebsht\u00eb imja. Sepse, aty kam lindur, aty kam qen\u00eb f\u00ebmij\u00eb, aty kam pasur iluzione, aty kam pasur \u00ebndrra p\u00ebr t\u00eb ndryshuar bot\u00ebn, aty kam dashuruar, aty kam vuajtur. Sepse, ajo tok\u00eb na m\u00ebkoi jo vet\u00ebm g\u00ebzimet dhe virtytet e saj, por, mbi t\u00eb gjitha, edhe brengat e pasigurit\u00eb e saj\u2026\u201d Aty, aty\u2026 n\u00eb vendin t\u00ebnd \u00e7do gj\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e bukur, m\u00eb e \u00ebmb\u00ebl, m\u00eb e dhembshme, \u00ebsht\u00eb dashuri q\u00eb nuk pushon kurr\u00eb\u2026Mbase k\u00ebt\u00eb ndjenj\u00eb do ta plot\u00ebsonin akoma m\u00eb mir\u00eb vargjet e Matilda L. Shehut:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\u201c<em>Kam mall p\u00ebr miqt\u00eb e mi t\u00eb vjet\u00ebr,<\/em><br \/>\n<em> p\u00ebr rrug\u00ebt ku u rrita, vitet e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb,<\/em><br \/>\n<em> ah, kam mall p\u00ebr dit\u00ebt e dashuris\u00eb\u2026<\/em>\u201d<br \/>\n(PFS, f. 243-244)<\/p>\n<p>Dhe tek shpalos kujtime n\u00ebp\u00ebr koh\u00eb e shfleton libra n\u00ebp\u00ebr rafte, autorja e nj\u00ebrit prej librave m\u00eb emblematik t\u00eb shkruar ndonj\u00ebher\u00eb p\u00ebr Prishtin\u00ebn, l\u00eb k\u00ebshtu me mjaft eleganc\u00eb, edhe nj\u00eb kronik\u00eb n\u00eb gur:<br \/>\n\u201cK\u00ebto p\u00ebrshkrime, mbresa, kthim kujtimesh t\u00eb vyera, pjes\u00ebza t\u00eb \u2018historis\u00eb\u2019 s\u00eb qytetit, do t\u2019i p\u00ebrmbyllja me refrenin nostalgjik t\u00eb k\u00ebng\u00ebs s\u00eb Artiola Tosk\u00ebs:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">&#8220;<em>Goc\u00eb Tirone\/Prishtine jom,<\/em><br \/>\n<em> rr\u00ebnj\u00ebt k\u00ebtu i kom,<\/em><br \/>\n<em> n\u00eb fund t\u00eb bot\u00ebs me shku\u2019<\/em><br \/>\n<em> shpirtin e kom k\u00ebtu!<\/em>\u201c<br \/>\n(PFS, f. 245)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Fotografi dhe faktografi<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb librin Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime, e vjetra i flet t\u00eb res\u00eb, e djeshmja i flet t\u00eb sotmes dhe q\u00eb t\u00eb dyja i flasin s\u00eb nes\u00ebrmes. Publicistja ka p\u00ebrdorur nj\u00eb leksik mjaft t\u00eb pasur, p\u00ebrshkrime mjaft t\u00eb gjalla e me ligj\u00ebrime poetike, duke nd\u00ebrthurur aq bukur dhe po aq natyrsh\u00ebm tekstin me fotografi dhe me poezi t\u00eb p\u00ebrzgjedhura, d\u00ebshmi e nj\u00eb kulture leximi p\u00ebr lakmi e gjithmon\u00eb me laps n\u00eb dor\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb fotografit\u00eb e p\u00ebrfshira shpaloset Prishtina e vjet\u00ebr, Prishtina e kalldr\u00ebmeve t\u00eb shtruara me gur\u00eb, e sokaqeve t\u00eb shumta, e rrug\u00ebve dhe e rrugicave, Prishtina e nj\u00eb arkitekture t\u00eb g\u00ebrshetuar me shekujt n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt ka kaluar, me sht\u00ebpi karakteristike e me xhami dhe tyrbe, me objekte kulturore e fetare, si Kulla e Sahatit, godina e gjimnazit-normales \u201cSami Frash\u00ebri\u201d, Xhamia e Madhe, Xhamia e Pash\u00ebs, pamje rrug\u00ebsh e pjes\u00eb t\u00eb qytetit t\u00eb vjet\u00ebr, sfonde t\u00eb nj\u00eb Prishtine n\u00eb rrug\u00ebtim e sip\u00ebr, dyqane t\u00eb \u00c7arshis\u00eb s\u00eb vjet\u00ebr, nd\u00ebrtesa t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs t\u00eb shnd\u00ebrruara n\u00eb objekte t\u00eb reja kulturore, rr\u00ebnj\u00ebt e manit 200 vje\u00e7ar (t\u00eb Shamit-Damaskut), pamje nga rr\u00ebnimet e sht\u00ebpive e nga hyrjet e nd\u00ebrtesave, pamjet e qytetit n\u00eb dim\u00ebr, minder\u00ebt dhe \u00e7ardak\u00ebt s\u00eb bashku me interierin tjet\u00ebr si pjes\u00eb karakteristike t\u00eb sht\u00ebpive prishtinase, pamje t\u00eb sht\u00ebpive t\u00eb vjetra, pamje t\u00eb veshjes s\u00eb grave me \u00e7ar\u00e7af si pjes\u00eb e err\u00ebsir\u00ebs t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs, pamje t\u00eb kubeve t\u00eb Hamamit, pamje t\u00eb \u201carkitektur\u00ebs s\u00eb mo\u00e7me qytetare\u201d, sht\u00ebpit\u00eb e familjeve t\u00eb njohura prishtinase si ajo e Eminxhik\u00ebve: sht\u00ebpia e vog\u00ebl dhe e madhe e tyre, si dhe ajo e Iljaz Agushit (\u201cn\u00eb oborrin e RTK-s\u00eb sot\u201d), gjurm\u00eb t\u00eb jet\u00ebs hebraike, sfondet e haneve t\u00eb qytetit e pamje nga \u00c7arshia e dikurshme, rrug\u00eb t\u00eb shtruara me kub\u00ebza gur\u00ebsh, rruga q\u00eb shpiente p\u00ebr n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e Haxhi Agush\u00ebve, \u201csht\u00ebpit\u00eb dollma t\u00eb cilat aso kohe sajonin qytetin\u201d, pamje nga sheshet e dikurshme t\u00eb qytetit si Qendra e \u00c7arshis\u00eb &#8211; sot sheshi N\u00ebn\u00eb Tereza, Pamje e Xhamis\u00eb s\u00eb Lloka\u00e7it af\u00ebr Teatrit Komb\u00ebtar, fotografi ku duken \u201cpajton\u00ebt atraktiv\u00eb\u201d si \u201ctaksi\u201d t\u00eb koh\u00ebs, pamje t\u00eb dikurshme t\u00eb Prishtin\u00ebs n\u00eb dim\u00ebr; \u201cPamje hyr\u00ebse e Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb oficer\u00ebve, rrethuar me plepa (tashti rruga Ilir Konushevci)\u201d si dhe: \u201cSht\u00ebpia e Oficer\u00ebve n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb RTK-s\u00eb\u201d, godina e ish konsullat\u00ebs serbe apo nd\u00ebrtesa mjaft e bukur ku ndodhej \u201cfurra e buk\u00ebs e Abdurrahim Furrunxhis\u00eb\u201d, fillimet e nd\u00ebrtimit t\u00eb godinave t\u00eb Kuvendit Komunal si dhe t\u00eb Kuvendit t\u00eb Kosov\u00ebs, pamje me veshjet tradicionale t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb nj\u00eb dit\u00eb pazari n\u00eb \u00c7arshin\u00eb e Mbulueme, pamje e lagjes s\u00eb Divan Jollit nga Kodra e Arb\u00ebris\u00eb (Dragodan) dhe pamje e rrug\u00ebs s\u00eb k\u00ebsaj lagjeje; pamje nga rr\u00ebnimi i sht\u00ebpive n\u00eb rrug\u00ebn \u201cTrep\u00e7a\u201d si dhe pamje nga rr\u00ebnimi i dyqaneve te Kuvendi i Kosov\u00ebs, sht\u00ebpi me arkitektur\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr tipike \u201cpron\u00eb e Eshref Tatlixhis\u00eb-Kush\u00ebs, i shp\u00ebrngulur n\u00eb Turqi\u201d, si dhe: \u201cSht\u00ebpi e vjet\u00ebr e familjes Glloboderi (n\u00eb rrug\u00ebn Meto Bajraktari, sot): Pamje e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Hasan Beut n\u00eb Divan Joll (sot U\u00c7K)\u201d, pamje e nj\u00eb godine mjaft t\u00eb bukur n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn v\u00ebrehet mbishkrimi me shkronja t\u00eb m\u00ebdha SKANDER BEG dhe n\u00ebn t\u00eb MALUSH KOSOVA, me sqarimin q\u00eb jep autorja: \u201cN\u00eb vitin 1923 arrijn\u00eb veturat e para n\u00eb Prishtin\u00eb\u201d, pamje e t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs rrug\u00eb dje (Viti 1940: Pamje e rrug\u00ebs \u201cTrash\u00ebgimtari i Fronit\u201d, me dyqanet e fark\u00ebtar\u00ebve, p\u00ebrball\u00eb Kuvendit Komunal\u201d) dhe sot: E nj\u00ebjta rrug\u00eb (2013); \u201cSht\u00ebpia e Sylejman Efendis\u00eb, e nd\u00ebrtuar m\u00eb 1930-bibliotek\u00eb e qytetit deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme\u201d, pamje nga: \u201cDyqanet e vjetra n\u00eb \u00c7arshin\u00eb e mo\u00e7me\u201d, fotografi me pamje t\u00eb objekteve n\u00eb lagjen Divan Joll, pamje t\u00eb Prishtin\u00ebs s\u00eb hershme; \u201cKorzoja e dikurshme e qytetit p\u00ebrgjat\u00eb rrug\u00ebs \u201cN\u00ebn\u00eb Tereza\u201d si dhe: Libraria \u201cRilindja\u201d p\u00ebrball\u00eb Unionit, pamje t\u00eb rrug\u00ebve dhe t\u00eb nd\u00ebrtesave \u201cnd\u00ebrmjet s\u00eb res\u00eb dhe s\u00eb vjetr\u00ebs\u201d, pamje t\u00eb viteve \u201970: \u201cMbulimi i lumit Vellusha nd\u00ebrmjet Unionit e Teatrit\u201d, pamje t\u00eb lumenjve Reka (Prishtevka) gjat\u00eb v\u00ebrshimit dhe Vellusha q\u00eb kalonte p\u00ebrmes qytetit, pamje nga: \u201cSheshi kryesor ku b\u00ebheshin parakalimet e ushtris\u00eb shqiptare\u201d, si dhe: \u201cKorzoja e dikurshme, rrug\u00eb te posta e vjet\u00ebr\u201d, pamje t\u00eb qendr\u00ebs s\u00eb qytetit, fotografi q\u00eb n\u00eb sfond shpalos lidhjen mes kultur\u00ebs dhe arkitektur\u00ebs, sfond t\u00eb cilit publicistja i ka v\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb sh\u00ebnim: \u201cXhamia e Llokaqit u rr\u00ebnua, n\u00eb vend t\u00eb saj u nd\u00ebrtua hoteli \u2018Bozhuri i Kosov\u00ebs\u2019.<\/p>\n<p>N\u00eb foto &#8211; qytetar\u00eb prishtinas, n\u00eb t\u00eb majt\u00eb, Ali Shala, gazetar, e Shyqri Kushevica, redaktor teknik (t\u00eb Rilindjes), me pamjen e hotelit t\u00eb sapond\u00ebrtuar dhe me xhaden\u00eb e shtruar me kube gur\u00ebsh\u201d; pamje shat\u00ebrvan\u00ebsh e pamje e \u00c7ezm\u00ebs s\u00eb kat\u00ebr Llullave, pamje e nj\u00eb: \u201cMani dyqindvje\u00e7ar n\u00eb oborrin e Koxhadish\u00ebve, pasuri natyre me \u201chistori\u201d kohe\u201d, sht\u00ebpi e vjet\u00ebr e prishtinasve me arkitektur\u00eb p\u00ebrkat\u00ebse si dhe me pamje nga tavani i sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Koxhadish\u00ebve \u201cdikur objekt i administrat\u00ebs s\u00eb Vilajetit t\u00eb Kosov\u00ebs\u201d, pamje nga: \u201cXhamia e Madhe, nd\u00ebr objektet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha fetare n\u00eb Ballkan, e nd\u00ebrtuar n\u00eb shekullin XV\u201d, pamje ku duket: \u201cKisha Katolike Shqiptare, q\u00eb gjendej te sheshi i sot\u00ebm-Zahir Pajaziti, e nd\u00ebrtuar n\u00eb vitin 1346-1387, u rr\u00ebnua n\u00eb vitin 1957, sipas planit urbanistik t\u00eb arkitektit beogradas, m\u00eb von\u00eb u nd\u00ebrtua n\u00eb lagjen Ulpiana. Pran\u00eb kish\u00ebs ndodhej edhe nj\u00eb krua\u201d, si dhe fotografi me sh\u00ebnimet p\u00ebrkat\u00ebse: \u201cKisha Ortodokse n\u00eb lagjen Taslixhe, Pamje e m\u00ebhall\u00ebs s\u00eb \u00c7eklikut, te teatri \u2018Dodona\u2019 sot, Hyrje n\u00eb \u00c7arshin\u00eb e vjet\u00ebr dyqanesh me qepena, Dyqane zanat\u00e7injsh, Krojet e qytetit q\u00eb nuk jan\u00eb m\u00eb, \u00cbmb\u00ebltorja m\u00eb e njohur n\u00eb Rrug\u00ebn Divan Joll, Sht\u00ebpia e Oficer\u00ebve me pishin\u00ebn n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Prishtin\u00ebs (q\u00eb s\u2019\u00ebsht\u00eb m\u00eb); Qendra e Prishtin\u00ebs, Xhamia e Llokaqit, ku sot ndodhet hoteli \u201cSwiss Diamond\u201d; Me shp\u00ebrnguljen, sht\u00ebpit\u00eb shiteshin fare lir\u00eb ose braktiseshin, Udha e vjet\u00ebr e Veternikut, Sht\u00ebpia e Hyniler\u00ebve (te Sht\u00ebpia e Pleq\u00ebve), ndon\u00ebse q\u00eb nga viti 1967 ndodhet n\u00ebn mbrojtjen e Entit p\u00ebr Mbrojtje t\u00eb Monumenteve, asnj\u00ebher\u00eb deri me sot nuk \u00ebsht\u00eb riparuar; Rruga e Normales, sot \u2018Nazmi Gafurri\u2019; Viti 1970: Hap\u00ebsira para sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Mallrave, sot sheshi Zahir Pajaziti; Viti 1912: Shp\u00ebrngulja e shqiptar\u00ebve p\u00ebr n\u00eb Turqi, Prishtina e viteve\u201920, rruga \u2018Kral Petri\u2019; Plisat n\u00eb kokat e student\u00ebve shqiptar\u00eb t\u00eb kthyer nga Beogradi dhe e disa t\u00eb tjer\u00ebve, i kat\u00ebrti nga e majta, n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, Dr. Daut Mustafa (9 gusht 1941), Sht\u00ebpi t\u00eb vjetra n\u00eb rrug\u00ebn p\u00ebr te Kulla e Sahatit, M\u00ebhalla e Muhaxher\u00ebve, dikur djerrin\u00eb e papunuar, sot lagje e nd\u00ebrtuar; Pamje e parkut t\u00eb qytetit n\u00eb M\u00ebhall\u00ebn e Muhaxher\u00ebve, Pamja e m\u00ebhall\u00ebs s\u00eb Xhamis\u00eb s\u00eb Llapit, e shekullit t\u00eb kaluar (XX), Lagje e njohur me bag\u00ebti, Rr\u00ebnimi i pjes\u00ebs s\u00eb qytetit, ku ndodhej edhe barnatorja e madhe (karshi Xhamis\u00eb s\u00eb \u00c7arshis\u00eb), Pamje e rrug\u00ebs \u2018Beogradi\u2019 sot Fehmi Agani, Objekti nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb bukurit e Prishtin\u00ebs, i njohur si Hoteli Union (\u2018Skander Beg\u2019), i nd\u00ebrtuar m\u00eb 1927 &#8211; I nj\u00ebjti objekt i nd\u00ebrtuar sot (Maj, 2013), Pamje e rrug\u00ebs te bah\u00e7e \u2018Kozara\u2019, Programi i rregullt i Teatrit filloi m\u00eb 1949; Prishtina n\u00eb vitet e hershme, Spitali i par\u00eb i qytetit, objekt i trash\u00ebguar nga koha e Turqis\u00eb, sot Ministria e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, Dispanseria e S\u00ebmundjeve t\u00eb mushk\u00ebrive, sot, dikur seli e UDB-s\u00eb fam\u00ebkeqe (n\u00eb rrug\u00ebn \u2018Fehmi Agani\u2019), Fotografi i par\u00eb prishtinas i para Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore njihet Ramadan Beqiri-Gilanlia (Familja Straja, foto e Gilanlis\u00eb), Tyrbja e Sulltan Muratit, e nd\u00ebrtuar n\u00eb vitin 1852-53, G\u00ebrmia mbetet vendi m\u00eb i preferuar me bukuri natyrore: shteg mali, Nusja merrej me pajton, prapa shkonin krushqit me k\u00ebng\u00eb e hare; Veshje me mitan e dimi, p\u00ebr dit\u00eb xhumaje, me teleisje nga Hyrie telexhia: Nexhmie Shala, foto e vitit 1959; Objekti i Rektoratit t\u00eb Universitetit t\u00eb Prishtin\u00ebs sot, dikur hyrja kryesore p\u00ebr kazermat ushtarake t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb ish-Jugosllavis\u00eb\u201d, sht\u00ebpi dhe nd\u00ebrtesa q\u00eb lidhen me periudha t\u00eb caktuara kohore, fotografi personalitetesh atdhetare apo kulturore, si Iljaz Agushi, Iffete Agushi \u201cme axh\u00ebn, Jusufin veshur n\u00eb fustan kuq e zi\u201d; si dhe: \u201cAktoret e para t\u00eb Teatrit: nga e djathta &#8211; Katarina Josipi, Meriban Shala, Melihate Ajeti, dhe Adelajde Sopi, Viti 1940: Eleganc\u00eb e mod\u00ebs s\u00eb lart\u00eb &#8211; prishtinaset Fevzije e Iffete Agushi\u201d, cik\u00ebl ky i fotografive q\u00eb p\u00ebrfundon me nj\u00eb pamje t\u00eb Prishtin\u00ebs, t\u00eb shoq\u00ebruar me fjal\u00ebt nostalgjike: <em>Kur Prishtin\u00ebn bora e mbulon\u2026<\/em><\/p>\n<p>Me nj\u00eb p\u00ebrzgjedhje t\u00eb till\u00eb fotografish dhe faktografish, Sanije Gashi v\u00eb koh\u00ebt p\u00ebrball\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebs. N\u00eb p\u00ebrfshirjen e nj\u00eb numri t\u00eb till\u00eb t\u00eb fotografive, autorja n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ka p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb spekt\u00ebr mjaft t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb pamjeve t\u00eb Prishtin\u00ebs dje dhe sot, ka p\u00ebrfshir\u00eb ecjen dhe rritjen e qytetit n\u00ebp\u00ebr etapa t\u00eb ndryshme kohore. Ka risjellur n\u00eb kujtes\u00eb pamjet e s\u00eb djeshmes, personalitet e s\u00eb kaluar\u00ebs son\u00eb historike, ka nxjerrur nga pluhuri i harres\u00ebs emra dhe fakte, doke dhe tradita, si dhe fragmete t\u00eb biografive t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb shquar apo edhe t\u00eb r\u00ebndomt\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb pashlyera n\u00eb jet\u00ebn e kryeqytetit.<\/p>\n<p>Ajo ka shprehur nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe dhimbjen p\u00ebr \u201cshkat\u00ebrrimin e sht\u00ebpive t\u00eb vjetra, edhe 200 vjet\u201d (PFS. f. 48), ka ngritur z\u00ebrin e protest\u00ebs kund\u00ebr ngulfatjes s\u00eb qytetit dhe p\u00ebr munges\u00ebn e dukshme t\u00eb gjelb\u00ebrimit, si dhe ka b\u00ebr\u00eb thirrje t\u00eb vazhdueshme p\u00ebr ruajtjen e autoktonis\u00eb s\u00eb Prishtin\u00ebs.<\/p>\n<p>Publicistja e prirjeve t\u00eb theksuara atdhetare e do nj\u00eb Prishtin\u00eb, jo p\u00ebrplot beton dhe hekur por me gjelb\u00ebrim e lul\u00ebzim, me kopshte e me lulishte, me ruajtjen e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore e arkitektonike, me rend dhe me rregull, me past\u00ebrti e me dashuri t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00ebt mes njer\u00ebzve, sepse jan\u00eb njer\u00ebzit ata q\u00eb e hijeshojn\u00eb nj\u00eb vend dhe q\u00eb me pun\u00ebn dhe p\u00ebrkushtimin e tyre, e lart\u00ebsojn\u00eb dhe e \u00e7ojn\u00eb at\u00eb p\u00ebrpara.<\/p>\n<p>Pra, ta duam Prishtin\u00ebn ashtu si\u00e7 e do dhe Zonja e Madhe e kultur\u00ebs shqiptare, Sanije Gashi.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Ve\u00e7ori stilistike<\/strong><\/p>\n<p>Publicistja e dhuntis\u00eb s\u00eb rrall\u00eb krijuese shkruan me nj\u00eb kultur\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb leximi, shkruan sa me prirje po aq edhe me p\u00ebrkushtim. Shkruan duke g\u00ebrshetuar mjaft bukur stilin e saj t\u00eb ligj\u00ebrimit publicistik me at\u00eb poetik. N\u00eb k\u00ebt\u00eb prirje, ajo shpalos kujtimet e veta por edhe t\u00eb bashk\u00ebqytetar\u00ebve t\u00eb saj, v\u00eb koh\u00ebt p\u00ebrball\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebs, s\u00eb bashku me dukurit\u00eb dhe fenomenet p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n<p>Fjalia e shkurt\u00eb e mjaft dometh\u00ebn\u00ebse, shpesh \u00ebsht\u00eb ve\u00e7ori e diskursit krijues t\u00eb publicistes Gashi. Fjala vjen, q\u00eb n\u00eb hyrje t\u00eb librit, n\u00eb prologun Prishtina\u2026, bie n\u00eb sy nj\u00eb stil q\u00eb shpalos her\u00eb nj\u00eb zem\u00ebr-klithje: \u201cVlerat e m\u00ebdha t\u00eb Prishtin\u00ebs jan\u00eb shkat\u00ebrruar.\u201d (PFS, f. 19), e here nj\u00eb zem\u00ebr-thirrje: \u201cPo zbrit\u00ebm n\u00ebp\u00ebr shekuj, do t\u00eb shohim se Prishtina ka nj\u00eb histori t\u00eb gjat\u00eb p\u00ebrmes lokaliteteve antike, t\u00eb cilat, p\u00ebr fat t\u00eb keq, ende nuk jan\u00eb zbuluar si t\u00ebr\u00ebsi arkeologjike.\u201d (PFS, f. 19).<\/p>\n<p>Ve\u00e7ori tjet\u00ebr e k\u00ebtij stili mjaft origjinal \u00ebsht\u00eb edhe poetika e evokimit t\u00eb kujtimeve, si: \u201cSa shum\u00eb shk\u00eblqim kan\u00eb imazhet nga ajo mosh\u00eb e nga ato vite, q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrplot diell.\u201d (PFS, f. 20) \u201cEdhe sot, ecja n\u00ebp\u00ebr sokak\u00ebt e dikursh\u00ebm, patjet\u00ebr t\u00eb ngacmon me nostalgjin\u00eb p\u00ebr qytetin e vjet\u00ebr.\u201d (PFS. f. 46), \u201cN\u00eb k\u00ebt\u00eb rrugic\u00eb, t\u00eb shtruar dikur me guralec\u00eb, vende-vende edhe pa ta, \u00e7do gj\u00eb i takon s\u00eb kaluar\u00ebs. N\u00eb fillim t\u00eb sokakut, n\u00eb t\u00eb majt\u00eb ishte sht\u00ebpia e vjet\u00ebr e prind\u00ebrve t\u00eb mi\u2026\u201d (PFS. f. 66), \u201claheshin shtigjet e shtruara me gur\u00eb, sikurse edhe pragu i der\u00ebs s\u00eb jashtme, shenj\u00eb vyeshm\u00ebrie\u2026\u201d (PFS. f. 77), \u201cSa shum\u00eb kujtime jan\u00eb t\u00eb palosura n\u00eb at\u00eb m\u00ebhall\u00eb, n\u00eb at\u00eb oborr t\u00eb Eminxhik\u00ebve, me gjith\u00eb loj\u00ebrat e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb past\u00ebr, t\u00eb pagajle, me at\u00eb shk\u00eblqim t\u00eb diellit, q\u00eb nuk ndodh n\u00eb vitet e pjekuris\u00eb!\u201d (PFS.. f. 80), \u201cThuhet se pajtonxhiu i par\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb ka qen\u00eb Faik Hydaverdi, i cili kishte kuajt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, q\u00eb i mbante dhe i \u00e7monte\u2026Pajtonet me trokun e kuajve, me tingullin e buris\u00eb dhe me zilkat rreth qafe, qytetit i japin gjall\u00ebri.\u201d (PFS.. f. 101).<\/p>\n<p>Shpesh, p\u00ebrmes bashk\u00ebbiseduesve dhe shpalosjes s\u00eb kujtimeve t\u00eb tyre si kronika besnike t\u00eb nj\u00eb kohe t\u00eb shkuar, d\u00ebshmohet p\u00ebr t\u00eb kaluar\u00ebn e qytetit, p\u00ebr fate lagjesh (\u201cZakonisht, nga familjet e m\u00ebdha e merrte emrin edhe m\u00ebhalla.\u201d &#8211; PFS. f. 55, \u201c- \u00c7arshia e Mbulueme ose e mbyllur, e njohur si Kapali \u00c7arshi, ka qen\u00eb pjesa m\u00eb atraktive e qytetit, di\u00e7ka fantastike! &#8211; kujton z. Islam Mumxhiu\u2026 Q\u00ebllimi i prishjes, i rr\u00ebnimit t\u00eb \u00c7arshis\u00eb m\u00eb 1946 e k\u00ebtej, ka qen\u00eb humbja e gjurm\u00ebve t\u00eb Prishtin\u00ebs, nd\u00ebrsa qendra e qytetit ka qen\u00eb pik\u00ebrisht aty, me t\u00eb gjitha begatit\u00eb.\u201d &#8211; PFS. f. 61, \u201cAjo q\u00eb zgjon kujtimet e banor\u00ebve t\u00eb dikursh\u00ebm t\u00eb k\u00ebsaj pjese t\u00eb qytetit, \u00ebsht\u00eb rr\u00ebnimi i sht\u00ebpive n\u00eb krye t\u00eb m\u00ebhall\u00ebs, para 64 vjet\u00ebsh.\u201d &#8211; PFS. f. 112, \u201cPrishtina ishte, mbi t\u00eb gjitha, qytet zejtar\u00ebsh\u2026prandaj edhe qytetin e p\u00ebrshkon fryma esnafe. &#8211; PFS, f. 140), e fate njer\u00ebzish (\u201cKa shum\u00eb qytetar\u00eb q\u00eb kan\u00eb ikur, ka prishtinas te t\u00eb cil\u00ebt \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb presion i madh politik p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb turq, e q\u00eb nuk jan\u00eb b\u00ebr\u00eb.\u201d &#8211; PFS. f. 55), \u201cMjerisht, asgj\u00eb m\u00eb nuk p\u00ebrs\u00ebritet nga e shkuara\u2026\u201d &#8211; PFS. f. 72), \u201cEh, ky objekt flet shum\u00eb p\u00ebr heqjet e gjithhershme t\u00eb shqiptar\u00ebve, sikurse edhe muret e p\u00ebrgjakura!\u201d (PFS. f. 130), \u201cPrishtina e vjet\u00ebr, si\u00e7 u tha, p\u00ebrb\u00ebhej nga shum\u00eb m\u00ebhall\u00eb dhe secila ishte atraksion m\u00eb vete.<\/p>\n<p>Po, ama, M\u00ebhalla e Muhaxher\u00ebve ka nj\u00eb histori t\u00eb dhembshme, ngaq\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb lagje vendoseshin shqiptar\u00ebt e d\u00ebbuar nga trojet e tyre etnike, n\u00eb vitin 1878.\u201d &#8211; PFS. f. 199), apo edhe histori t\u00eb institucioneve kulturore: \u201cObjekti i teatrit, n\u00eb fakt, fillimisht \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar si sht\u00ebpi kulture, mu n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb qytetit, n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn bosh nd\u00ebrmjet Unionit e Xhamis\u00eb s\u00eb Llokaqit, q\u00eb ishte nj\u00eb zbraz\u00ebtir\u00eb. Ve\u00e7se, s\u00eb pari, teatri ka nisur pun\u00ebn n\u00eb Prizren, m\u00eb 1945, mir\u00ebpo shfaqja e par\u00eb \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb n\u00eb Trep\u00e7\u00eb, m\u00eb 1948.\u201d (PFS, f. 214).<\/p>\n<p>N\u00eb struktur\u00ebn shkrimore hasen edhe digresione t\u00eb tilla si: \u201cPak histori:\u201d (PFS. f. 26), \u201cPak romanc\u00eb kohe.\u201d (PFS. f. 37), \u201cRikthim kujtese:\u201d (PFS. f 58), \u201c\u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb karakteristik\u00eb tjet\u00ebr nga ajo koh\u00eb?\u201d (PFS. f. 76), \u201cKthim i shkurt\u00ebr n\u00eb histori:\u201d (PFS. F. 87), \u201cPak histori veprimtarie:\u201d (PFS. F.. 96), \u201cSi dukej kjo m\u00ebhall\u00eb f\u00ebmij\u00ebrie e rinie p\u00ebr zonj\u00ebn m\u00ebsuese?\u201d (PFS. f. 168), \u201cNj\u00eb kujtim i r\u00ebnd\u00eb: \u201c (PFS. f. 182) etj.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb dhe Prishtina e p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb nga shkrimet e saj, e q\u00eb lidhet me udh\u00ebp\u00ebrshkrimet, titulluar Parisi i nj\u00eb fillimvjeshte, p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb librin Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite, gazetarja emblem\u00eb e p\u00ebrshkruan Parisin po aq bukur sa edhe Mithat Frash\u00ebri e Ramiz Kelmendi, sa po t\u00eb b\u00ebhej nj\u00eb antologji e shkrimeve p\u00ebr Londr\u00ebn apo Parisin, shkrimi i publicistes Gashi do t\u00eb ishte si kokrra e qershis\u00eb mbi tort\u00eb.<\/p>\n<p>E nj\u00ebjta gj\u00eb mund t\u00eb thuhet edhe p\u00ebr librin kushtuar Prishtin\u00ebs, sepse Sanije Gashi ngado shkon e ngado vete, Prishtin\u00ebn e merr me vete. Nd\u00ebrkaq, fjala vjen, Helena Kadare &#8211; simotra e saj, e merr poezin\u00eb e Lasgush Poradecit, si pjes\u00eb t\u00eb kultur\u00ebs shpirt\u00ebrore t\u00eb kombit t\u00eb vet.<\/p>\n<p>Sanije Gashi e do Prishtin\u00ebn, po aq sa e ka dashur Nermin Vlora Falaski Vlor\u00ebn! (Kurr\u00eb nuk ia l\u00eb lamtumir\u00ebn Vlor\u00ebs, Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite, f. 284).<\/p>\n<p>N\u00eb shkrimin e titulluar N\u00eb metropolin britanik, publicistja Gashi shkruan: Ecin motet, nd\u00ebrrojn\u00eb koh\u00ebt (Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite, f. 130)\u2026, duke shtuar se: \u201cM\u00ebngjes i bukur n\u00eb Lond\u00ebr, ngjason n\u00eb dit\u00eb prilli n\u00eb Prishtin\u00eb.\u201d (Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite, f. 136), sepse edhe Prishtina, ashtu sikurse Londra, kan\u00eb nj\u00eb forc\u00eb magjike e magnetike, q\u00eb sa m\u00eb shum\u00eb mendon se i sodit\u00eb a i shijon, aq m\u00eb shum\u00eb t\u00eb rr\u00ebmbejn\u00eb dhe t\u00eb ftojn\u00eb!<\/p>\n<p>Me po kaq dashuri dhe frym\u00ebzim, po me kaq mir\u00ebnjohje dhe admirim, ajo shkruan edhe p\u00ebr Vlor\u00ebn: Nat\u00eb vlonjate, dit\u00eb kuvendi, por edhe p\u00ebr Gjirokastr\u00ebn: Dit\u00eb me shi n\u00eb Gjirokast\u00ebr, shkrime t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb librin publicistik Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite.<\/p>\n<p>Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb Sanije Gashit b\u00ebhet k\u00ebshtu Prishtina e p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb.<br \/>\nPrishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb saj, b\u00ebhet qytet i shpalosur n\u00eb tri rrafshe: Prishtina \u00e7\u2019ka qen\u00eb, \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb dhe \u00e7\u2019do t\u00eb b\u00ebhet?<\/p>\n<p>Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb publicistes emblem\u00eb, b\u00ebhet k\u00ebshtu Prishtina e mij\u00ebvje\u00e7arit t\u00eb ri.<br \/>\nPrishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb bashkudh\u00ebtares s\u00eb saj, b\u00ebhet k\u00ebshtu Prishtina e p\u00ebrsh\u00ebndetjeve t\u00eb engj\u00ebjve p\u00ebr yjet, si\u00e7 do t\u00eb shprehej Viktor Hygo.<\/p>\n<p>Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb doajenes s\u00eb gazetaris\u00eb son\u00eb, b\u00ebhet k\u00ebshtu nj\u00eb kukull: gjithmon\u00eb e bukur, gjithmon\u00eb e dashur, gjithmon\u00eb e p\u00ebrsosur n\u00eb syt\u00eb e kujtes\u00ebs me gjurm\u00eb kohe.<br \/>\nPrishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb ikon\u00ebs s\u00eb fletorarizm\u00ebs shqiptare, shpalosur edhe n\u00eb sfondin e historis\u00eb s\u00eb saj t\u00eb p\u00ebrpjekjeve t\u00eb pareshtur p\u00ebr drit\u00eb e dituri, p\u00ebr liri dhe pavar\u00ebsi, Prishtina e atdhetar\u00ebve m\u00eb t\u00eb devotsh\u00ebm t\u00eb koh\u00ebs, si profesor Ahmet Gashi, Dr. Rexhep Krasniqi, profesor Ymer Berisha, profesor Vasil Andoni, Prishtina e Agush\u00ebve atdhetar\u00eb (Haxhi Xhemajl Agushi, Iljaz Agushi, Jusuf Agushi, e Iffete Agushi) dhe e sa e sa t\u00eb tjer\u00ebve, b\u00ebhet k\u00ebshtu nj\u00eblloj sikurse Prishtina e luft\u00ebtarit t\u00eb pen\u00ebs dhe t\u00eb pushk\u00ebs Hil Mosit, n\u00eb vjersh\u00ebn Kosova n\u00eb luft\u00eb:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Se n\u2019Prishtin\u00eb atje pik\u00eb s\u2019parit,<\/em><br \/>\n<em> rrahu topi me duhi,<\/em><br \/>\n<em> atje gjaku i shqiptarit,<\/em><br \/>\n<em> ra n\u00eb tok\u00eb me mbi p\u00ebrs\u00ebri!<\/em><\/p>\n<p>Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb autores s\u00eb veprave unike publicistike, b\u00ebhet k\u00ebshtu vetvetiu sikurse Prishtina e profecis\u00eb s\u00eb Mithat Frash\u00ebrit: \u201cDo t\u00eb vij\u00eb koha kur politikat nd\u00ebrkomb\u00ebtare do t\u00eb verifikojn\u00eb dhe do ta ndreqin veten n\u00eb Kosov\u00eb. Qend\u00ebr e tyre do t\u00eb jet\u00eb Prishtina, fjal\u00ebn e fundit do ta thot\u00eb Tetova.\u201d<\/p>\n<p>Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb humanistes dhe editores s\u00eb pandalshme, b\u00ebhet k\u00ebshtu edhe Prishtina e historis\u00eb s\u00eb vrullshme, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn breznit\u00eb or\u00ebmira rendin, si\u00e7 e thot\u00eb aq bukur vet\u00eb publicistja &#8211; \u201cdrejt Shqip\u00ebris\u00eb t\u00ebr\u00ebsore\u201d, rendin sipas ritmit t\u00eb k\u00ebng\u00ebs s\u00eb njohur popullore:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Un\u00eb marr nga zemra jote,<\/em><br \/>\n<em> ti merr nga zemra ime,<\/em><br \/>\n<em> dhe dora-dor\u00ebs ecim,<\/em><br \/>\n<em> e shtrenjta jeta ime!<\/em><\/p>\n<p>Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb luft\u00ebtares s\u00eb papepur p\u00ebr t\u00eb drejtat e femr\u00ebs, b\u00ebhet k\u00ebshtu Prishtina e poetik\u00ebs s\u00eb p\u00ebrkushtimit dhe Prishtina e poetik\u00ebs s\u00eb pag\u00ebzimit.<br \/>\nPrishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb Sanije Gashit, b\u00ebhet k\u00ebshtu Prishtina e dashuris\u00eb p\u00ebr natyr\u00ebn e saj, p\u00ebr krojet e saj, p\u00ebr atdhetarin\u00eb e saj, p\u00ebr historin\u00eb e saj, p\u00ebr past\u00ebrtin\u00eb dhe p\u00ebr freskin\u00eb e saj, p\u00ebr gjelb\u00ebrimin e saj, p\u00ebr flor\u00ebn e saj, prej s\u00eb cil\u00ebs ajo edhe do t\u00eb p\u00ebrzgjedh\u00eb dy emrat e dy vajzave t\u00eb saj: Blerina dhe Blinera (t\u00eb cilave edhe ua ka kushtuar librin publicistik <em>Ecje n\u00ebp\u00ebr kujtes\u00eb<\/em>. Tregime jete t\u00eb grave me karrier\u00eb, botimi i par\u00eb, 2010, Prishtin\u00eb).<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>III<\/strong><br \/>\n<strong> INTERVISTAT<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb intervistat e shumta dh\u00ebn\u00eb mediave t\u00eb shkruara dhe elektronike lidhur me publikimin e librave t\u00eb saj, publicistja Sanije Gashi ka folur p\u00ebr tema dhe \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ndryshme aktuale bashk\u00ebkohore, duke shprehur dhe mbrojtur konceptet dhe parimet lidhur me gazetarin\u00eb, demokracin\u00eb, trash\u00ebgimin\u00eb kulturore, vlerat e luft\u00ebs, traditat komb\u00ebtare, por edhe duke ndar\u00eb mendimet dhe gjykimet e saj me pesh\u00eb nga p\u00ebrvoja mjaft e pasur n\u00eb pun\u00ebn prej gjysm\u00eb shekulli si gazetare, humaniste, veprimtare, editore dhe publiciste e d\u00ebshmuar.<\/p>\n<p>Nga po ky priz\u00ebm ka folur edhe n\u00eb intervistat dh\u00ebn\u00eb gazetares Shqipe Dervishaj, n\u00eb emisionin Kafeja e M\u00ebngjesit, t\u00eb Radio Televizonit Dukagjini; n\u00eb intervist\u00ebn dh\u00ebn\u00eb gazetares Arieta Seferaj t\u00eb Radio Televizonit t\u00eb Kosov\u00ebs (n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb emisonit KultArt), si dhe n\u00eb intervist\u00ebn tjet\u00ebr dh\u00ebn\u00eb gazetares s\u00eb Radio Televizonit t\u00eb Kosov\u00ebs, Lumira Kelmendi (t\u00eb po t\u00eb nj\u00ebjtit emision: KultArt).<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">1. <strong>Intervista dh\u00ebn\u00eb gazetares Shqipe Dervishaj<\/strong>,<br \/>\n<em>Radio Televizioni Dukagjini: 17 dhjetor 2013<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb intervist\u00ebn e zhvilluar n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e saj, publicistja Sanije Gashi ka folur p\u00ebr nj\u00eb varg \u00e7\u00ebshtjesh, duke filluar s\u00eb pari me Prishtin\u00ebn: \u201cUn\u00eb kam lindur n\u00eb Prishtin\u00eb, jam rritur n\u00eb Prishtin\u00eb, vazhdoj t\u00eb jetoj n\u00eb Prishtin\u00eb, dhe natyrisht do t\u00eb plakem n\u00eb Prishtin\u00eb.\u201d, pastaj p\u00ebr rrug\u00ebtimin e saj si gazetare, p\u00ebr v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb dhe sfidat, p\u00ebr nj\u00eb figur\u00eb mjaft frym\u00ebzuese p\u00ebr t\u00eb: \u201cduke lexuar, kam pas\u00eb si idol t\u00eb thuash nj\u00eb gazetare italiane, Oriana Falla\u00e7i, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb q\u00eb b\u00ebnte gazetari shum\u00eb t\u00eb suksesshme, dhe at\u00ebher\u00eb kur m\u2019u dha rasti q\u00eb t\u00eb filloja gazetarin\u00eb, mundohesha t\u00eb ndiqja rrug\u00ebn e nj\u00eb gazetareje t\u00eb thuash t\u00eb shk\u00eblqyer.\u201d, p\u00ebr k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb q\u00eb i sjell\u00eb ky profesion: \u201ck\u00ebnaqem do me th\u00ebn\u00eb me k\u00ebt\u00eb profesion, jam rrit\u00eb si t\u00eb thuash, jam pjekur me t\u00eb dhe kam \u00e7astet, momentet m\u00eb t\u00eb k\u00ebndshme n\u00eb k\u00ebt\u00eb profesion.\u201d, p\u00ebr Mire Kelmendin t\u00eb cil\u00ebs ia ofroi dor\u00ebn e ndihm\u00ebs e t\u00eb p\u00ebrkrahjes p\u00ebr t\u2019u shkolluar dhe e cila me kalimin e koh\u00ebs, nj\u00eb dit\u00eb i b\u00ebri nj\u00eb befasi t\u00eb k\u00ebndshme duke e vizituar p\u00ebr ta fal\u00ebnderuar; p\u00ebr problemet me t\u00eb cilat ballafaqohej femra shqiptare dikur (mosshkollimi) dhe me t\u00eb cilat p\u00ebrballet sot (trafikimi)\u2026<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Sanije Gashi - intervist\u00eb me Shqipe Dervishaj\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/sanije_gashi_shqipe_dervishaj.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb bised\u00eb jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb dhe aspekte t\u00eb tjera si emancipimi i femr\u00ebs shqiptare, duke kaluar pastaj tek libri testament \u201cHistori t\u00eb tmerrit 1998-1999. Dosje krimesh t\u00eb luft\u00ebs, rr\u00ebfime t\u00eb grave\u201d:<br \/>\n\u201cMandej, muaj pas muaji, n\u00ebnt\u00eb vjet punova me k\u00ebto gra, q\u00eb ishin p\u00ebrjetime shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnda. Edhe vet\u00eb gazetari ose publicisti n\u00eb kontaktet e tilla merr shum\u00eb\u00e7ka prej tyre, i p\u00ebrjeton shum\u00eb r\u00ebnd\u00eb t\u00eb gjitha ato heqje, edhe pse t\u00eb gjith\u00eb ne e kemi par\u00eb se \u00e7far\u00eb ndodhi me ne n\u00eb Kosov\u00eb, gjat\u00eb luft\u00ebs. Pas n\u00ebnt\u00eb vitesh, e p\u00ebrmblodha librin dhe i botova rr\u00ebfimet e k\u00ebtyre grave. T\u00eb gjitha jan\u00eb rr\u00ebfime aq t\u00eb tmerrshme q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrjetuar burrat e tyre, q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrjetuar f\u00ebmij\u00ebt e tyre, e sidomos vajzat e tyre t\u00eb dhunuara. Kjo ishte e tmerrshme, dhe secila shprehej me gjith\u00eb shpirt.\u201d<\/p>\n<p>Me thekse t\u00eb ve\u00e7anta, publicistja Sanije Gashi \u00ebsht\u00eb ndalur edhe tek jehona q\u00eb b\u00ebri libri n\u00eb qarqe t\u00eb ndryshme, brenda dhe jasht\u00eb Kosov\u00ebs:<br \/>\n\u201cKy lib\u00ebr zgjoi interesim t\u00eb madh tek t\u00eb gjith\u00eb, nd\u00ebrsa parath\u00ebnien e tij e b\u00ebri ish-ambasadori amerikan n\u00eb Kosov\u00eb, William Walker, q\u00eb ishte k\u00ebtu n\u00eb fillim t\u00eb luft\u00ebs s\u00eb vitit 1999, kur ndodhi masakra n\u00eb komun\u00eb t\u00eb Shtimjes. E p\u00ebrshkruajti aq mir\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e librit, t\u00eb gjitha k\u00ebto rr\u00ebfime, dhe ishte q\u00ebllimi &#8211; thot\u00eb, q\u00eb t\u00eb mos harrohet, se jo t\u00eb hakmerreni ju ndaj tyre, por t\u00eb mos harrohet \u00e7far\u00eb ndodhi me popullin e Kosov\u00ebs, me grat\u00eb e Kosov\u00ebs, me djemt\u00eb e vajzat e Kosov\u00ebs. K\u00ebshtu q\u00eb ky ishte nj\u00ebri nga librat q\u00eb them zgjoi shum\u00eb interesim, dhe q\u00eb nuk ishte leht\u00eb t\u00eb punohej, nuk ishte leht\u00eb t\u00eb p\u00ebrshkruheshin t\u00eb gjitha ato \u00e7ka i kishin p\u00ebrjetuar.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, emblema e gazetaris\u00eb ka t\u00ebrhequr v\u00ebrejtjen q\u00eb ngjarjet e tmerreve makabre t\u00eb mos harrohen kurrsesi:<br \/>\n\u201cMir\u00ebpo sikur po fillon t\u00eb zbehet ajo \u00e7far\u00eb ka ndodh\u00eb me ne, sidomos te brezat e ri. E kjo duhet t\u00eb ribotohet disa her\u00eb, t\u00eb dal\u00eb, t\u00eb shkoj\u00eb sidomos n\u00eb mesin e t\u00eb rinjve, sepse ata q\u00eb ishin dy vje\u00e7 tani jan\u00eb 16 vje\u00e7, duhet ta din\u00eb \u00e7far\u00eb ka ndodhur me ne.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebbisedim tep\u00ebr miq\u00ebsor e i cili rrjedh fare natyrsh\u00ebm, gazetarja Shqipe Dervishaj ka shtruar pyetjen e radh\u00ebs, duke shpalosur k\u00ebshtu vetvetiu q\u00ebllimin e nj\u00eb interviste t\u00eb realizuar mjaft bukur dhe me shum\u00eb p\u00ebrkushtim, q\u00ebllim q\u00eb n\u00ebnkupton p\u00ebrfshirjen n\u00eb plotni t\u00eb krijimtaris\u00eb publicistke t\u00eb Sanije Gashit:<\/p>\n<p>\u201cZonja Gashi kam k\u00ebtu pran\u00eb vetes nj\u00eb lib\u00ebr tjet\u00ebr tuajin. \u00cbsht\u00eb \u2018Ecje n\u00ebp\u00ebr kujtes\u00eb, tregime jete t\u00eb grave me karrier\u00eb\u2019. Pra nd\u00ebrruam pak at\u00eb pjes\u00ebn e trishtuar, n\u00ebse mund t\u00eb themi t\u00eb jet\u00ebs son\u00eb, t\u00eb nj\u00eb lufte e cila nuk duhet harruar dhe nuk do t\u00eb harrohet, natyrisht nga populli. Mir\u00ebpo, do t\u00eb flasim pak p\u00ebr k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb librit, \u00e7ka p\u00ebrfshin\u00eb ai, personalitetet q\u00eb keni p\u00ebrzgjedhur, femrat e suksesshme ndoshta t\u00eb jet\u00ebs shqiptare?\u201d<\/p>\n<p>Duke folur me shum\u00eb takt dhe me nj\u00eb v\u00ebmendje t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndruar tek dallimet mes dy librave t\u00eb saj, publicistja ka shpalosur ecurin\u00eb krijuese, por edhe \u00ebsht\u00eb ndalur tek emra t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe tek fate t\u00eb p\u00ebrjetuara t\u00eb simotrave t\u00eb saj, d\u00ebshmi e nj\u00eb p\u00ebrkushtimi dhe nj\u00eb profesionalizmi t\u00eb lart\u00eb e gjith\u00eb kompetenc\u00eb:<\/p>\n<p>\u201cK\u00ebtu jan\u00eb marr\u00eb disa gra tonat, q\u00eb dometh\u00ebn\u00eb se nuk jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb t\u00eb gjitha, se kemi mjaft gra t\u00eb arritura, t\u00eb ngritura, q\u00eb kan\u00eb krijuar karrier\u00eb, q\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb profesion t\u00eb vyesh\u00ebm, p\u00ebrvoj\u00eb t\u00eb vyeshme, mir\u00ebpo i kam marr\u00eb disa, se, un\u00eb jam nisur nga mosha, nga ato q\u00eb jan\u00eb m\u00eb t\u00eb shtyra n\u00eb mosh\u00eb, t\u00eb jen\u00eb pjes\u00eb e librit dhe t\u00eb rr\u00ebfejn\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn e tyre, p\u00ebr rrug\u00ebn e tyre, p\u00ebr sukseset e tyre n\u00eb pun\u00eb. U takojn\u00eb profesioneve t\u00eb ndryshme. Ndryshon natyrisht prej librit t\u00eb luft\u00ebs t\u00ebr\u00ebsisht, por edhe k\u00ebto i kan\u00eb p\u00ebrjetimet e tyre, jan\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs dhe t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Nj\u00eb integrim, q\u00eb zonja Helena Kadare e quan shum\u00eb t\u00eb suksessh\u00ebm. Ka atje q\u00eb kan\u00eb kaluar mir\u00eb, edhe tek ne, por ka edhe q\u00eb kan\u00eb pasur vuajtje t\u00eb shumta. Ta z\u00ebm\u00eb, gazetarja Kozeta Mamaqi, ka kaluar 17-t\u00eb vjet n\u00eb internim, n\u00ebn\u00eb e ndar\u00eb nga t\u00eb dy f\u00ebmij\u00ebt e saj.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, kemi edhe tek ne heqje grash\u00eb: Hyrije Hana, p\u00ebr shembull, ka vuajtur shum\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, e cila i mbylli syt\u00eb pa e par\u00eb tamam Kosov\u00ebn \u00e7far\u00eb e ka d\u00ebshiruar! Sehadete Mekuli, \u00ebsht\u00eb gjinekologia e par\u00eb tek ne n\u00eb Kosov\u00eb. Edhe ajo ka nj\u00eb jet\u00eb, por t\u00eb begat\u00eb, q\u00eb ka punuar, ka krijuar fam\u00eb, \u00ebsht\u00eb e njohur gjithkah. Aktorja Melihate Ajeti, k\u00ebng\u00ebtarja Nexhmije Pagarusha, shkrimtaret Eglantina Mandia e Helena Kadare shum\u00eb t\u00eb zonjat. P\u00ebrshtypje tep\u00ebr t\u00eb mir\u00eb mua m\u00eb ka l\u00ebn\u00eb me shkrimet e saj, me pun\u00ebn e saj, edhe Nermin Vlora Falaschi, st\u00ebrmbesa e Ismail Qemalit. Mir\u00ebpo nga t\u00eb gjitha k\u00ebto, prej 31 grave, tashm\u00eb 13-t\u00eb ka nd\u00ebrruar jet\u00eb, nuk jan\u00eb n\u00eb mesin ton\u00eb. Me pun\u00ebn e tyre, me gjurm\u00ebt e tyre, kan\u00eb l\u00ebn\u00eb nj\u00eb pasuri. Prandaj them q\u00eb, edhe e vler\u00ebsojn\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt, se ky lib\u00ebr \u00ebsht\u00eb begati e kombit, me grat\u00eb q\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb karrier\u00eb, karrier\u00eb t\u00eb vyeshme, k\u00ebshtu q\u00eb do t\u00eb ishte mir\u00eb q\u00eb t\u00eb vazhdonim me shkrime t\u00eb k\u00ebtilla, se kemi mjaft\u00eb gra t\u00eb tjera si k\u00ebto.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb si kjo, gazetarja Shqipe Dervishaj e ka pasur t\u00eb pamundur p\u00ebr t\u2019iu shmangur nj\u00ebrit prej librave nga m\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00ebt, t\u00eb shkruar nga Sanije Gashi:<br \/>\n\u201cZonja Gashi ashtu si\u00e7 na u prezantuat edhe n\u00eb fillim t\u00eb emisionit, keni lindur n\u00eb Prishtin\u00eb, jeni prishtinase. Po shoh se edhe p\u00ebrmbledhja apo libri i juaj i fundit ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me Prishtin\u00ebn. Si arrit\u00ebt deri te ky lib\u00ebr, si ishte ideja q\u00eb t\u00eb pasqyroni ato shkrimet tuaja n\u00eb t\u00eb?\u201d<\/p>\n<p>Edhe lidhur me k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr e me procesin krijues t\u00eb tij, publicistja Sanije Gashi ka folur me nj\u00eb kujtes\u00eb brilante, me nj\u00eb dashuri dhe adhurim t\u00eb pafund p\u00ebr qytetin e saj t\u00eb lindjes, t\u00eb pun\u00ebs e t\u00eb dijes, si dhe p\u00ebr historikun e k\u00ebtij qyteti, p\u00ebr pesh\u00ebn e viteve q\u00eb ka bartur ai mbi vete, p\u00ebr rritjen dhe zgjerimin e tij, por gjithsesi edhe p\u00ebr misionin dhe vizionin t\u00eb cilin historia ua ngarkoi mbi shpatulla, banor\u00ebve t\u00eb k\u00ebtij qyteti:<\/p>\n<p>\u201cDeri m\u00eb tash, ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr krejt tjet\u00ebr nga tre t\u00eb par\u00ebt. K\u00ebt\u00eb e kam punuar me k\u00ebnaq\u00ebsi, pa mundim. Edhe pse edhe t\u00eb tjer\u00ebt i kam punuar me p\u00ebrkushtim, por tema ka qen\u00eb e r\u00ebnd\u00eb, sidomos ajo e luft\u00ebs. Nd\u00ebrsa, t\u00eb shkruaj p\u00ebr qytetin tim ku kam lindur, ajo shtresohet me vite tek njeriu. Ta z\u00ebm\u00eb, q\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebria un\u00eb ato kujtime q\u00eb i kam bartur me vete, q\u00eb nuk shlyhen kurr\u00eb, se \u00ebsht\u00eb pjesa, faza m\u00eb e k\u00ebndshme e njeriut. Njeriu, sa her\u00eb i kthehet f\u00ebmij\u00ebris\u00eb, gjen past\u00ebrti, gjen jet\u00eb pa hile, i kujton ato shoqe t\u00eb lagjes, t\u00eb m\u00ebhall\u00ebs, t\u00eb komshinjve; dhe t\u00eb gjitha ato mbeten, regjistrohen, deshe s\u2019deshe. Tani kur mb\u00ebrriva n\u00eb k\u00ebt\u00eb mosh\u00eb, iu ktheva me k\u00ebnaq\u00ebsi, i kam regjistruar gjith\u00eb ato m\u00ebhall\u00eb, gjith\u00eb ato lagje, shoqet q\u00eb m\u00eb ik\u00ebn p\u00ebr n\u00eb Turqi (n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ishte nj\u00eb faz\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00eb) te njer\u00ebzit q\u00eb e sajojn\u00eb Prishtin\u00ebn e dikurshme. Edhe at\u00ebher\u00eb ka pasur vuajtje, vuajtje t\u00eb m\u00ebdha, madje! Jan\u00eb disa faza q\u00eb kujtohen jo me k\u00ebnaq\u00ebsi.<\/p>\n<p>Ta z\u00ebm\u00eb koha e Aksionit t\u00eb Arm\u00ebve. Ajo ka qen\u00eb e tmerrshme, kur i merrnin meshkujt, i detyronin t\u2019i dor\u00ebzonin arm\u00ebt q\u00eb nuk i kishin. Ishte edhe faza tjet\u00ebr e konvertimit t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb turq, p\u00ebr t\u2019i larguar sa m\u00eb shum\u00eb nga Kosova.\u00a0Turq i regjistronin edhe ata n\u00eb fshat q\u00eb s\u2019e kishin d\u00ebgjuar asnj\u00eb fjal\u00eb turke! Kjo mbetet, sidomos ato vajet, ndarjet, largimi nga vendi i tyre. Pastaj, erdh\u00ebn njer\u00ebzit q\u00eb punuan p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen komb\u00ebtare, p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen shqiptare n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. Jan\u00eb: Iliaz Agushi, jan\u00eb profesor\u00ebt Ahmet Gashi, nj\u00eb drejtor i shk\u00eblqyer i Gjimnazit t\u00eb Prishtin\u00ebs, jan\u00eb edhe t\u00eb tjer\u00ebt bashk\u00eb me t\u00eb. Erdh\u00ebn mjek\u00ebt e par\u00eb, t\u00eb Prishtin\u00ebs, doktor Izedin Osmani, doktor Daut Mustafa-Spahiu, q\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb detyruar t\u2019i nd\u00ebrrojn\u00eb mbiemrat, se kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb ndjekur; jan\u00eb ata q\u00eb them se i sajojn\u00eb k\u00ebto m\u00ebhall\u00eb, k\u00ebto lagje, k\u00ebto nd\u00ebrtime, persona t\u00eb cil\u00ebt i kam z\u00ebn\u00eb t\u00eb gjall\u00eb, jan\u00eb edhe 90-t\u00eb vje\u00e7ar. Shpesh nuk jan\u00eb t\u00eb k\u00ebnaqur me ndryshimin e qytetit, mir\u00ebpo qyteti vazhdon t\u00eb zhvillohet, \u00ebsht\u00eb rritur: n\u00ebse at\u00ebher\u00eb qyteti ka qen\u00eb me tet\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb mij\u00eb banor\u00eb, tani me kat\u00ebrqind mij\u00eb ose pes\u00ebqind mij\u00eb, q\u00eb ende nuk dihet sakt\u00eb numri i tyre. Kan\u00eb ndryshuar shum\u00eb gj\u00ebra, p\u00ebr t\u00eb mir\u00eb. Sa u p\u00ebrket nd\u00ebrtimeve, jo aq mir\u00eb, se ka ngulfatje n\u00eb qytet, nd\u00ebrtime t\u00eb banesave vend e pa vend, leje pa leje. Mir\u00ebpo n\u00eb lib\u00ebr \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb koh\u00eb e kaluar e qytetit.\u201d<\/p>\n<p>Nj\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim tjet\u00ebr nga i cili ka folur bashk\u00ebbiseduesja n\u00eb k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb, \u00ebsht\u00eb edhe ai i kundrimit t\u00eb qytetit nga prizmi dje dhe sot, gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb mjaft t\u00eb detajuar:<br \/>\n\u201cNj\u00eb dit\u00eb e b\u00ebri nj\u00eb shkrim Shefki Stublla, edhe ai nj\u00eb studiues, n\u00eb Koh\u00ebn Ditore. Ai tha &#8211; un\u00eb e kam prer\u00eb at\u00eb shkrim, edhe e kam futur n\u00eb lib\u00ebr, e do t\u2019ua l\u00eb brezave, nipave e st\u00ebrnipave, se Prishtina po nd\u00ebrron, po zhduket nga ajo q\u00eb ka qen\u00eb dikur, le ta ken\u00eb ata, le t\u00eb lexojn\u00eb p\u00ebr gjysh\u00ebrit dhe st\u00ebrgjysh\u00ebrit e tyre, le t\u00eb lexojn\u00eb p\u00ebr Prishtin\u00ebn e dikurshme, le t\u00eb lexojn\u00eb p\u00ebr ato kroje q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb&#8230; K\u00ebshtu q\u00eb libri ka zgjuar te prishtinasit edhe nostalgji, edhe k\u00ebnaq\u00ebsi, por edhe lot\u00eb, nganj\u00ebher\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, shqet\u00ebsimit t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb shtruar n\u00eb pyetjen e gazetares Dervishaj: \u201cNatyrisht. Zonja Gashi, \u00e7ka mund t\u00eb themi se ka mbetur nga ajo Prishtina e vjet\u00ebr n\u00eb k\u00ebt\u00eb Prishtin\u00ebn e re q\u00eb sot jetojm\u00eb?\u201d, autorja e librit Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime, i \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigjur duke p\u00ebrshkruar fatin e objekteve t\u00eb ndryshme si dhe duke sqaruar s\u00ebrish p\u00ebr pun\u00ebn e saj gjith\u00eb p\u00ebrkushtim, q\u00eb fotografit\u00eb e koh\u00ebs t\u00eb mos mbeteshin n\u00ebn pluhurin e harres\u00ebs:<\/p>\n<p>\u201cPak, pak! Ka mbetur ta z\u00ebm\u00eb, objekti i Unionit q\u00eb ka qen\u00eb nj\u00eb bukuri e qytetit, n\u00eb qend\u00ebr. Ka mbetur godina e Gjimnazit, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar n\u00eb vitin 1938, nj\u00eb godin\u00eb e madhe q\u00eb ka nxjerr\u00eb breza e breza t\u00eb shkolluar. Aty ka filluar shkollimi shqip n\u00eb vitin 1941 deri m\u00eb 1944.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb nuk e harrojn\u00eb pa e th\u00ebn\u00eb prishtinasit: Ani q\u00eb ishte koha e okupimit, me ardhjen e italian\u00ebve dhe gjerman\u00ebve u hap shkolla shqipe. N\u00eb administrat\u00eb filloi t\u00eb flitej shqip. E quanin, si\u00e7 tregojn\u00eb t\u00eb vjet\u00ebrit, edhe gjimnaz fashist. Por aty filloi shkollimi. N\u00eb vitin 1945 ne kemi pasur nj\u00eb p\u00ebrqindje shum\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb analfabet\u00ebve. K\u00ebshtu kishte qen\u00eb, me sa kam lexuar, madje edhe n\u00eb Shqip\u00ebri, edhe atje n\u00eb koh\u00ebn e Zogut kishin qen\u00eb 90-t\u00eb % e kusur analfabet\u00eb! Edhe tek ne thon\u00eb 95% analfabet\u00eb!<\/p>\n<p>K\u00ebshtu q\u00eb gradualisht ajo ishte nj\u00eb faz\u00eb e mir\u00eb, Gjimnazi i Prishtin\u00ebs \u2018Sami Frash\u00ebri\u2019 nxorri breza t\u00eb ardhsh\u00ebm, t\u00eb shkolluar. Kan\u00eb mbetur edhe disa pak objekte t\u00eb sht\u00ebpive t\u00eb vjetra, q\u00eb s\u2019kan\u00eb mb\u00ebrri t\u2019i rr\u00ebnojn\u00eb t\u00eb gjitha. Deri von\u00eb ka mbetur edhe sht\u00ebpia e Tefik Mirashit, ku m\u00eb von\u00eb u vendos Akademia e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs. Ka mbetur Biblioteka e Qytetit, q\u00eb kishte qen\u00eb pron\u00eb e Sylejman Efendis\u00eb, q\u00eb n\u00eb n\u00eb vitin 1945 e kan\u00eb konfiskuar dhe e kan\u00eb vendosur Bibliotek\u00ebn deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme. Ka aty-k\u00ebtu sht\u00ebpi t\u00eb vjetra q\u00eb jam munduar t\u2019i fotografoj. Kam gjetur fotografi edhe n\u00eb muze, edhe tek njer\u00ebzit q\u00eb i kan\u00eb ruajtur m\u00eb her\u00ebt. Fotot jan\u00eb d\u00ebshmi e koh\u00ebs. Nga Tirana m\u00eb kan\u00eb shkruar: Bravo p\u00ebr ato fotografi t\u00eb shk\u00eblqyeshme t\u00eb Prishtin\u00ebs s\u00eb mo\u00e7me!\u201d<\/p>\n<p>Duke folur n\u00eb p\u00ebrmbyllje t\u00eb intervist\u00ebs edhe p\u00ebr revist\u00ebn \u201cTeuta\u201d, drejtuesja e k\u00ebsaj reviste prestigjioze ka kujtuar s\u00ebrish arritjet e k\u00ebsaj reviste, si dhe p\u00ebr raportet e krijuara me lexuesit:<\/p>\n<p>\u201cDuhet t\u00eb kemi sa m\u00eb shum\u00eb lexues, mendimet e tyre i p\u00ebrfillim shum\u00eb. Na shkruajn\u00eb, na paraqiten edhe me e-maile, japin propozime. L\u00ebvdata japin mjaft, femra e meshkuj. Teuta \u00ebsht\u00eb revist\u00eb e familjes, ku marrin pjes\u00eb, b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb edhe burri edhe gruaja, edhe vajza edhe djali. K\u00ebshtu q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt mundohemi t\u2019i edukojm\u00eb. E tash sa ia arrijm\u00eb, mendoj se po.\u201d<\/p>\n<p>Duke vler\u00ebsuar drejt dhe lart p\u00ebrkushtimin dhe profesionalizmin e stafit i cili e ka ngritur \u201cTeut\u00ebn\u201d n\u00eb stadin aktual, publicistja e cila nuk rresht s\u00eb shkruari p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se gjys\u00ebm shekulli, ka paralajm\u00ebruar p\u00ebr t\u00eb botuar edhe vepra t\u00eb reja n\u00eb fush\u00ebn e publicistik\u00ebs:<\/p>\n<p>\u201cTani kryesisht jam orientuar n\u00eb publicistik\u00eb. N\u00eb revist\u00eb, n\u00eb redaksi t\u00eb Teut\u00ebs kam nj\u00eb staf, nj\u00eb ekip t\u00eb shk\u00eblqyer, t\u00eb femrave dhe t\u00eb meshkujve, q\u00eb punojn\u00eb me shum\u00eb p\u00ebrkushtim. Po, un\u00eb punoj edhe n\u00eb dy libra t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb duhet t\u00eb dalin vitin e ardhsh\u00ebm. Por, t\u00eb shohim e b\u00ebjm\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>M\u00eb shum\u00eb se \u00e7do gj\u00eb tjet\u00ebr, kjo intervist\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebbisedim mes brezash, nj\u00eb bashk\u00ebbisedim q\u00eb ka p\u00ebr q\u00ebllim jo vet\u00ebm t\u00eb shpalos t\u00eb v\u00ebrtetat e m\u00ebdha t\u00eb veprave t\u00eb nj\u00eb publicisteje emblem\u00eb, por n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb kjo intervist\u00eb ka t\u00eb ve\u00e7antat e saj: shprehjen e mir\u00ebnjohjes e t\u00eb fal\u00ebnderimit, si dhe t\u00eb respektit reciprok q\u00eb kan\u00eb breznit\u00eb or\u00ebmira p\u00ebr nj\u00ebra-tjetr\u00ebn, gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb shprehur me nj\u00eb eleganc\u00eb t\u00eb rrall\u00eb dhe me nj\u00eb kultur\u00eb q\u00eb meriton admirim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb:<\/p>\n<p>\u201cZonja Gashi, po m\u00eb vie shum\u00eb mir\u00eb q\u00eb arrit\u00ebm t\u2019i prezantojm\u00eb t\u00eb gjitha k\u00ebto para teleshikuesve. Natyrisht q\u00eb ju keni edhe shum\u00eb\u00e7ka tjet\u00ebr t\u00eb prezantoni, mir\u00ebpo p\u00ebr ne ishte nder t\u00eb jemi n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb tuaj, t\u00eb pim\u00eb s\u00eb bashku Kafen\u00eb e M\u00ebngjesit me ju, dhe p\u00ebr teleshikuesit e Televizonit Dukagjini, ne ju d\u00ebshirojm\u00eb suksese n\u00eb projektet tuaja t\u00eb ardhshme, dhe natyrisht nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p>Sanije Gashi: Ju faleminderit shum\u00eb! Ishte k\u00ebnaq\u00ebsi e imja q\u00eb erdh\u00ebt, dhe t\u00eb them se ishit televizion pak i privilegjuar q\u00eb ju pranova, se ju thash\u00eb se jam tip i till\u00eb q\u00eb nuk imponohem, nuk futem, nuk th\u00ebrras! Kam qejf t\u00eb punoj, jo n\u00eb zhurm\u00eb, po n\u00eb heshtje. K\u00ebshtu q\u00eb faleminderit edhe prej juve, q\u00eb prezantuat me pun\u00eb, me libra, gazetari e publicistik\u00eb bashk\u00eb. Ju faleminderit!<br \/>\nFaleminderit edhe juve, dhe \u00e7do t\u00eb mir\u00eb!\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>2. Intervista dh\u00ebn\u00eb gazetares Arieta Seferaj<\/strong>:<br \/>\n<em>07.08. 2014<\/em><\/p>\n<p>Ka koh\u00eb q\u00eb emisioni KultArt \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb tribun\u00eb e gjall\u00eb e afirmimit t\u00eb vlerave t\u00eb kultur\u00ebs shpirt\u00ebrore t\u00eb hap\u00ebsirave gjith\u00ebshqiptare, e madje edhe e atyre n\u00eb diaspor\u00eb.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Sanije Gashi - intervist\u00eb me Arieta Seferaj\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/sanije_gashi_arieta_seferaj.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>Kultura dhe arti i komunikimit p\u00ebrmes intervistave, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb gjithashtu edhe pjes\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse e nderimit p\u00ebr gazetaren emblem\u00eb, sa her\u00eb q\u00eb ky emision ka pasur n\u00eb sfond Sanije Gashin.<\/p>\n<p>Duke e zhvilluar bised\u00ebn e saj me zonj\u00ebn Gashi, n\u00eb nj\u00eb nga ish-lokalet me nj\u00eb ambient t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb tradicional-p\u00ebrball\u00eb Radio Kosov\u00ebs, gazetarja Arieta Seferaj n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ekskluzive e ka fokusuar intervist\u00ebn e saj tek libri Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime, t\u00eb autores Sanije Gashi.<\/p>\n<p>Duke e filluar ekspozeun e k\u00ebsaj interviste me nj\u00eb konstatim sa t\u00eb drejt\u00eb po aq edhe lakonik, gazetarja Arieta Seferaj ka p\u00ebrshkuar trajektoren e krijimtaris\u00eb publicistike t\u00eb bashk\u00ebbisedueses s\u00eb saj, n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb:<\/p>\n<p>\u201cKujtimet e nj\u00eb publicisteje q\u00eb talentin e saj e shkriu n\u00ebp\u00ebr revista dhe gazeta, Sanije Gashi s\u00eb fundi sjell p\u00ebr lexuesit edhe nj\u00eb monografi ekskluzive q\u00eb flet p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb kaluar t\u00eb qytetit t\u00eb Prishtin\u00ebs dhe p\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb e jetuan at\u00eb koh\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebbisedim t\u00eb shtruar e n\u00eb t\u00eb cilin biseda shpaloset pal\u00eb-pal\u00eb, autorja e librit ka komentuar lidhur me procesin krijues por edhe lidhur me kthimin n\u00eb kujtes\u00eb &#8211; n\u00eb vitet e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb, si dhe lidhur me kontrastet e kundruara n\u00eb prizmin dje dhe sot:<br \/>\n\u201cArieta, s\u00eb pari ky lib\u00ebr \u00ebsht\u00eb punuar me shum\u00eb p\u00ebrkushtim dhe pa mundim, por me nj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb paraqet f\u00ebmij\u00ebrin\u00eb time, t\u00eb atyre njer\u00ebzve q\u00eb kan\u00eb jetuar p\u00ebrpara, dometh\u00ebn\u00eb ka qen\u00eb nj\u00eb kthim nj\u00eb kujtes\u00eb, n\u00eb kujtimet e dikurshme q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb plot-plot ngroht\u00ebsi, nga Prishtina e vjet\u00ebr&#8230;<\/p>\n<p>Dometh\u00ebn\u00eb ka qen\u00eb nj\u00eb kthim i imi mbrapa, me plot k\u00ebnaq\u00ebsi. E tani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje krejt tjet\u00ebr, sepse Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime ka ndryshuar shum\u00eb nga Prishtina e sotme.\u201d<\/p>\n<p>Duke e paraqitur s\u00ebrish l\u00ebnd\u00ebn e k\u00ebtij libri, gazetarja Seferaj n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb ligj\u00ebrimi me nuanca vjersh\u00ebrimi, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ka l\u00ebn\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar se publicistja Gashi ka shkruar nj\u00eb lib\u00ebr monument p\u00ebr Prishtin\u00ebn:<br \/>\n\u201cP\u00ebrmes faqeve t\u00eb k\u00ebsaj monografie, e titulluar Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime, por dhe n\u00eb rr\u00ebfimet e saj p\u00ebrplot me nostalgji, ne shohim sadopak Prishtin\u00ebn e dikurshme dhe e ndjejm\u00eb frym\u00ebmarrjen e saj n\u00eb at\u00eb koh\u00eb t\u00eb frym\u00ebzuar me arom\u00ebn e kasabas\u00eb s\u00eb dikurshme, shushurim\u00ebn e luleve, gurgullim\u00ebn e dy lumenjve q\u00eb gjarp\u00ebronin p\u00ebrmes k\u00ebtij qyteti t\u00eb lasht\u00eb, Prishtin\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr e cila ishte qend\u00ebr e Dardanis\u00eb ilire.\u201d<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, publicistja \u00ebsht\u00eb ndalur me thekse t\u00eb ve\u00e7anta tek titulli q\u00eb rri si nj\u00eb emblem\u00eb n\u00eb sfondin e librit, p\u00ebr t\u00eb shfletuar pastaj nj\u00eb nga nj\u00eb e me nj\u00eb kujtes\u00eb gjith\u00eb lakmi periudhat e ndryshme n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilat ka kaluar Prishtina, si dhe duke risjell\u00eb n\u00eb mbamendjen e njer\u00ebzve begatit\u00eb e shumta t\u00eb cilat i ka pasur Prishtina.<\/p>\n<p>Nuk do mend se nj\u00eb bashk\u00ebbisedim i till\u00eb, nj\u00eb shfletim kujtimesh t\u00eb gjalla e p\u00ebrplot parafytyrime t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs s\u00eb qytetit, jo vet\u00ebm q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb p\u00ebr vete teleshikuesin, por edhe l\u00ebn\u00eb mbresa t\u00eb pashlyeshme tek t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb kan\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb p\u00ebr ta plot\u00ebsuar k\u00ebrsh\u00ebrin\u00eb e tyre p\u00ebr kryeqytetin e Kosov\u00ebs:<br \/>\n\u201cShikoni, un\u00eb e kam em\u00ebrtuar Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime, n\u00eb fakt \u00ebsht\u00eb Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb, e rinis\u00eb, e tani e mosh\u00ebs s\u00eb shtyr\u00eb. Gjith\u00e7ka q\u00eb mund t\u00eb kujtoj\u00eb njeriu nga ajo koh\u00eb&#8230;<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull Prishtina e ka pasur Vellush\u00ebn, q\u00eb ka ecur p\u00ebr qend\u00ebr t\u00eb Prishtin\u00ebs, mes Unionit dhe Teatrit. E ka pasur lumin Reka, at\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb quajtur M\u00ebhalla e Rek\u00ebs ose Deremahlesi, por ma von\u00eb Prishtevka. Edhe ajo ka kaluar nga zona e Pazarit t\u00eb Vjet\u00ebr. K\u00ebta lumenj kan\u00eb qen\u00eb p\u00ebrplot uj\u00eb. Vellusha ka qen\u00eb, tregojn\u00eb, me plot rosa e rosak\u00eb. Dimrit kan\u00eb rr\u00ebshqitur njer\u00ebzit me ski, me saja, dometh\u00ebn\u00eb deri n\u00eb 20-30 centimetra \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb akulli n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. Mir\u00ebpo, me koh\u00ebn u mbyll edhe Vellusha edhe Prishtevka (ose Reka) dhe u nd\u00ebrtuan rrug\u00ebt p\u00ebrmbi to. I mungojn\u00eb sot ata lumenj Prishtin\u00ebs, i mungon ajo koh\u00eb, i mungon ai uj\u00eb. Prishtina ka qen\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr qytetet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb Kosov\u00eb q\u00eb e ka mbajt\u00eb me kopshtar\u00eb, me bashqevanxhi. T\u00eb gjitha kopshtet jan\u00eb ujitur prej k\u00ebtyre dy lumenjve.<\/p>\n<p>Mandej ka pasur edhe kroje shum\u00eb. Arkitekti Mustafa Shahini shum\u00eb mir\u00eb i p\u00ebrshkruan ato kroje, thot\u00eb se nga kroi i oborrit t\u00eb tyre (e oborri i tij ka qen\u00eb tek Blloku i Par\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar menj\u00ebher\u00eb pas vitit \u201945), kan\u00eb marr\u00eb uj\u00eb 13 familje. Edhe pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb qytetit kan\u00eb qen\u00eb p\u00ebrplot kroje. Mandej kur \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar uj\u00ebsjell\u00ebsi i par\u00eb n\u00eb fshatin Llukar, at\u00ebher\u00eb gradualisht jan\u00eb mbyllur k\u00ebto kroje dhe kan\u00eb filluar me \u00e7ezmat e dikurshme. Sot p\u00ebr sot ekzistojn\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb vet\u00ebm dy kroje ose shat\u00ebrvane. Ai i Xhamis\u00eb s\u00eb Madhe q\u00eb ka uj\u00eb t\u00eb vazhduesh\u00ebm, q\u00eb sh\u00ebrbente p\u00ebr abdes t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr, si dhe nj\u00eb tjet\u00ebr q\u00eb ndodhet n\u00eb mes t\u00eb Xhami Qarshis\u00eb dhe Muzeut t\u00eb Kosov\u00ebs. Edhe aty, thuhet se vie uji prej G\u00ebrmis\u00eb. Kroje t\u00eb tjera nuk ka. Nj\u00eb \u00ebsht\u00eb tek Normalja, por sa po funksion nuk e di. Prishtina do t\u00eb thot\u00eb ka pasur edhe lumenj, edhe kroje, edhe bashqevanll\u00ebk, edhe gjelb\u00ebrime.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb plot\u00ebsim t\u00eb k\u00ebtij spektri kaq t\u00eb gjer\u00eb, pyetja e radh\u00ebs e shtruar nga gazetarja Arieta Seferaj ka p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb dimension mjaft t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb Prishtin\u00ebs, dimenisonin e q\u00ebndres\u00ebs komb\u00ebtare dhe t\u00eb p\u00ebrpjekjeve t\u00eb parreshtura t\u00eb brezave atdhetar\u00eb, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt Prishtina u b\u00eb epiqendra e zhvillimeve t\u00eb vrullshme:<br \/>\n\u201cCil\u00ebt ishin intelektual\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr shqiptar\u00eb t\u00eb koh\u00ebs m\u00eb t\u00eb re t\u00eb Prishtin\u00ebs, se si u mbrojt qenia dardano-ilire e iliro-shqiptare, se si prej k\u00ebtij qyteti u nis\u00ebn kryengritjet \u00e7lirimtare nga k\u00ebtu n\u00eb drejtim t\u00eb Prishtin\u00ebs e cila ishte b\u00ebr\u00eb pik\u00ebtakimi i t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebve nga e gjith\u00eb gjeografia komb\u00ebtare. K\u00ebto jan\u00eb tema q\u00eb trajton me seriozitet zonja Gashi.\u201d<\/p>\n<p>Duke e plot\u00ebsuar edhe m\u00eb k\u00ebt\u00eb sfond, publicistja e pen\u00ebs q\u00eb rrezaton dhunti dhe drit\u00eb, \u00ebsht\u00eb ndalur tek emrat q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb pashlyera n\u00eb sfondin me fush\u00eb gjaku:<br \/>\n\u201cI kam paraqitur k\u00ebto n\u00eb lib\u00ebr. Kush i lexon do t\u00eb kthehet pak prapa, do t\u00eb kthehet edhe n\u00eb koh\u00ebn e nd\u00ebrtimit t\u00eb Gjimnazit t\u00eb Ri. I vjetri ka qen\u00eb nja 200 metra m\u00eb larg. S\u2019di, ndoshta ju t\u00eb rinjt\u00eb e dini. Mandej kam folur p\u00ebr njer\u00ebzit e asaj kohe, t\u00eb atyre lagjeve, q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb me shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr qytetin.<\/p>\n<p>Ta z\u00ebm\u00eb, flas p\u00ebr zot\u00ebri Iljaz Agushin, i cili ka qen\u00eb z\u00ebvend\u00ebs-kryeminist\u00ebr i Shqip\u00ebris\u00eb. N\u00eb koh\u00ebn kur Mustafa Kruja ka qen\u00eb kryeminist\u00ebr, ky ka qen\u00eb z\u00ebvend\u00ebs i tij, ka qen\u00eb minist\u00ebr i Pun\u00ebve Botore, si\u00e7 i kan\u00eb th\u00ebn\u00eb at\u00ebher\u00eb. Nj\u00eb njeri q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb shum\u00eb p\u00ebr Kosov\u00ebn e p\u00ebr shqiptar\u00ebt, dometh\u00ebn\u00eb p\u00ebr bashkimin e trojeve shqiptare. Ka qen\u00eb edhe kush\u00ebrira e tij, Ifette Agushi, se n\u00eb at\u00eb koh\u00eb s\u2019kemi pasur poete. Ani pse s\u2019e ka ditur gjuh\u00ebn shqipe, ka shkruar turqisht. Ia kan\u00eb p\u00ebrkthyer n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, poezin\u00eb p\u00ebr Kosov\u00ebn: Oj Kosov\u00eb, oj fush\u00eb krenare, etj. E keni edhe k\u00ebtu (n\u00eb lib\u00ebr). N\u00eb at\u00eb koh\u00eb ka vrapuar n\u00eb Drenic\u00eb, n\u00eb disa vende q\u00eb t\u00eb organizonte pun\u00eb, sepse ka qen\u00eb an\u00ebtare e organizat\u00ebs NDSH, organizat\u00eb e njohur p\u00ebrpara.\u201d<\/p>\n<p>Gjurm\u00eb koh\u00ebsh e fate njer\u00ebzish s\u00ebrish jan\u00eb shfaqur n\u00eb shpalim t\u00eb kujtes\u00ebs s\u00eb publicistes emblem\u00eb. Jan\u00eb ofruar k\u00ebshtu d\u00ebshmi p\u00ebr aq shum\u00eb padrejt\u00ebsi gjith\u00eb eg\u00ebrsi ndaj atyre q\u00eb pronat i kishin me tapi, por q\u00eb nuk kishin pranuar t\u00eb binin n\u00eb ujdi me pushtuesit e ri:<br \/>\n\u201cPrishtina ka pasur shum\u00eb njer\u00ebz t\u00eb kamur, mir\u00ebpo pas vitit 1945, u \u00ebsht\u00eb marr\u00eb ajo pasuri dhe jan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb objekte t\u00eb ndryshme. Ta z\u00ebm\u00eb, sht\u00ebpia e gjyshit tim, aty ku edhe un\u00eb kam lindur, vendi ku \u00ebsht\u00eb sot Kuvendi i Komun\u00ebs, aty n\u00eb vitin 1948 jan\u00eb rr\u00ebnuar disa sht\u00ebpi tonat, dhe \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar Kuvendi i Komun\u00ebs. Pak m\u00eb posht\u00eb \u00ebsht\u00eb prishur nj\u00eb sht\u00ebpi e Selatin Kelmendit, shum\u00eb i njohur, edhe ai ka qen\u00eb gazetar, dhe \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar Gjyqi i Qarkut sot. Edhe tek sht\u00ebpia e Sudi Efendis\u00eb, edhe tek m\u00ebhall\u00ebt e Hasan beut, tek Divanjoll\u00ebt, jan\u00eb shkat\u00ebrruar ato sht\u00ebpi me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb reja\u201d<\/p>\n<p>Duke shprehur p\u00ebr t\u00eb sat\u00ebn her\u00eb ndjenj\u00ebn e mir\u00ebnjohjes dhe t\u00eb fal\u00ebnderimit, t\u00eb respektit t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb e t\u00eb vler\u00ebsimit t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebr zonj\u00ebn Gashi dhe p\u00ebr vepr\u00ebn e saj publicistike, gazetarja Arieta Seferaj me nj\u00eb eleganc\u00eb t\u00eb theksuar ia ka falur bashk\u00ebbisedueses s\u00eb saj, epitetin aq t\u00eb merituar t\u00eb \u201ckronistes s\u00eb pasionuar dhe t\u00eb frym\u00ebzuar\u201d, p\u00ebr \u00e7ka edhe meriton p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrg\u00ebzuar:<br \/>\n\u201cMonografia Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime, ofron nj\u00eb tablo t\u00eb qytetit t\u00eb saj, t\u00eb kryeqytetit ton\u00eb, si\u00e7 e ka par\u00eb vet\u00eb ajo si f\u00ebmij\u00eb dhe njer\u00ebzit e asaj kohe. Autorja dhe publicistja Sanije Gashi ka zgjedhur rrug\u00ebn e kronistes s\u00eb pasionuar dhe t\u00eb frym\u00ebzuar, ku ka v\u00ebrejtur dhe piketuar bukurit\u00eb e natyr\u00ebs, ve\u00e7orit\u00eb dhe cil\u00ebsit\u00eb e njer\u00ebzve, por edhe karakteristikat e nj\u00eb jete shum\u00ebngjyr\u00ebshe q\u00eb ka frymuar tok me ta n\u00ebp\u00ebr shekuj e dekada t\u00eb t\u00ebra. K\u00ebsisoj monografia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr plot histori por edhe nj\u00eb begati p\u00ebr breza t\u00eb t\u00ebr\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb din\u00eb p\u00ebr historikun e kryeqytetit t\u00eb vet.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>3. Intervista dh\u00ebn\u00eb gazetares Lumira Kelmendi<\/strong>:<br \/>\n<em>12.03.2016<\/em><\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb e rast\u00ebsishme pse p\u00ebr intervist\u00ebn me gazetaren emblem\u00eb, \u00ebsht\u00eb zgjedhur Libraria \u201cDukagjini\u201d. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb rast\u00ebsi sepse r\u00ebndom n\u00eb intervistat e saj me personalitetet e kultur\u00ebs son\u00eb, gazetarja Lumira Kelmendi parap\u00eblqen sfondin e librave, sepse sfondi i librave prapa krah\u00ebve t\u00eb bashk\u00ebbiseduesve, gjithmon\u00eb paraqet nj\u00eb sfond p\u00ebrjet\u00ebsie, prandaj Borhesi pamjen e bibliotek\u00ebs e p\u00ebrfytyronte si pamjen m\u00eb besnike t\u00eb parajs\u00ebs.<\/p>\n<p>Se kjo p\u00ebrzgjedhje nuk \u00ebsht\u00eb rast\u00ebsi, d\u00ebshmon edhe fakti se Sanije Gashi n\u00eb librin e saj Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime, n\u00eb kapitullin M\u00ebhalla e Kull\u00ebs s\u00eb Sahatit &#8211; Gjimnazi q\u00eb rrezaton kultur\u00eb, n\u00eb pjes\u00ebn Teqeja e Shehler\u00ebve, n\u00eb mes t\u00eb tjerash ka shkruar edhe p\u00ebr bibliotek\u00ebn mjaft t\u00eb pasur t\u00eb Sheh Mehmet Haf\u00ebz Efendis\u00eb:<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb brendi t\u00eb Teqes\u00eb, aty ku falet namazi, ndodhet biblioteka e sheh Mehmetit me libra t\u00eb vjet\u00ebr deri 700-vje\u00e7ar\u00eb, t\u00eb shkruar n\u00eb gjuh\u00ebn arabe, turke (osmane), perse dhe fr\u00ebnge, si dhe dor\u00ebshkrime, q\u00eb ende nuk jan\u00eb zbuluar, edhe pse nuk jan\u00eb t\u00eb ndaluara p\u00ebr ask\u00ebnd, &#8211; thuhet n\u00eb k\u00ebt\u00eb sht\u00ebpi kulti. Vijn\u00eb njer\u00ebz t\u00eb interesuar nga Turqia e nga Europa\u2026\u201d<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb kapitulin M\u00ebhalla e Divan Jollit. Sht\u00ebpit\u00eb e prishtinasve e dyqanet e hebrenjve, n\u00eb pjes\u00ebn \u2018Biblioteka e qytetit, pron\u00eb e Sylejman Efendis\u00eb\u2019, n\u00ebp\u00ebrmjet shpalosjes s\u00eb kujtimeve t\u00eb arsimtares \u201cXhyzide (Hasani) Hasan Beu, 86 vje\u00e7e, e familjes s\u00eb njohur t\u00eb bejler\u00ebve prishtinas, mbes\u00eb e Sylejman Pash\u00ebs\u201d, shprehet dashuria p\u00ebr ato q\u00eb Stefan Cvajg me t\u00eb drejt\u00eb i quajti cop\u00ebza t\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb:<br \/>\n\u201cKjo sht\u00ebpi, e nd\u00ebrtuar n\u00eb koh\u00ebn e mbret\u00ebris\u00eb serbe, me 1930, n\u00eb funksion t\u00eb bibliotek\u00ebs s\u00eb qytetit deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme, t\u00eb em\u00ebrtuar \u201cMiladin Popoviq\u201d, ka qen\u00eb pron\u00eb e Sylejman Efendis\u00eb, i njohur p\u00ebr koh\u00ebn, gjysh i Xhyzides dhe Melihas\u00eb.<\/p>\n<p>Sylejman Efendia, intelektual, njeri i kamur, ka qen\u00eb baba i n\u00ebn\u00ebs sime, Naxhies, e cila ka dal\u00eb nuse nga kjo sht\u00ebpi. Ka qen\u00eb godin\u00eb e bukur, me shum\u00eb hap\u00ebsir\u00eb, me dy pal\u00eb ballkone e dy hyrje, me avllin\u00eb p\u00ebrpara! Mir\u00ebpo, me hyrjen e partizan\u00ebve, e mori hyqymeti! Objekti ndodhet edhe sot, me arkitektur\u00eb specifike.\u201d<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Sanije Gashi - intervist\u00eb me Lumira Kelmendi\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/sanije_gashi_lumira_kelmendi.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>Gazetarja Lumira Kelmendi do ta fillonte ekspozeun e intervist\u00ebs s\u00eb saj me zonj\u00ebn e madhe t\u00eb kultur\u00ebs shqiptare, duke num\u00ebruar nj\u00eb varg faktesh dhe arritjesh nga rrug\u00ebtimi gjysm\u00ebshekullor i ikon\u00ebs s\u00eb gazetaris\u00eb son\u00eb:<br \/>\n\u201cGazetaris\u00eb ia kushtoi nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb. Gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs u angazhua p\u00ebr t\u00eb drejtat e grave, p\u00ebr jet\u00eb m\u00eb cil\u00ebsore, mb\u00ebshteti arsimimin e tyre, ngriti dhe trajtoi tema me interes n\u00eb dobi t\u00eb gruas, intervistoi personalitete t\u00eb njohura shqiptare, shkroi p\u00ebr p\u00ebrjetimet e r\u00ebnda t\u00eb grave shqiptare gjat\u00eb luft\u00ebs s\u00eb fundit, e t\u00eb tjera. Kjo \u00ebsht\u00eb pa dyshim zonja Sanije Gashi e cila p\u00ebr gjysm\u00eb shekulli karrier\u00eb la gjurm\u00eb t\u00eb pashlyeshme n\u00eb gazetari. N\u00eb k\u00ebt\u00eb jubile ajo s\u00ebrish \u00ebsht\u00eb aktive duke sjell\u00eb para lexuesve librin Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite, ku kujton koh\u00ebn e kaluar n\u00eb profesionin jet\u00ebsor, gjurm\u00ebt e l\u00ebna n\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb jo t\u00eb leht\u00eb, ku era e harres\u00ebs s\u2019mund t\u2019i pluhuros\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Duke folur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr dhe p\u00ebrmbajtjen e tij, publicistja Gashi p\u00ebrve\u00e7 q\u00eb p\u00ebrshkon n\u00eb kujtes\u00ebn e saj figurat eminente t\u00eb letrave shqipe, ajo shpreh nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe mir\u00ebnjohjen ndaj tyre, duke i quajtur me t\u00eb drejt ura lidh\u00ebse mes t\u00eb djeshmes dhe t\u00eb sotmes:<br \/>\n\u201c\u00cbsht\u00eb libri im i fundit publicistik ku kam dashur t\u00eb sh\u00ebnoj\u00eb 50-t\u00eb vjetorin e pun\u00ebs sime. N\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshira t\u00eb gjitha gjinit\u00eb gazetareske. Kam nisur me intervista, pastaj me udh\u00ebp\u00ebrshkrime, me si ese &#8211; Fjala e kryeredaktores, si dhe kam p\u00ebrfunduar me opinionet e disa personave shum\u00eb t\u00eb njohur, t\u00eb shquar, q\u00eb flasin p\u00ebr librat e mi &#8211; t\u00eb tre.<\/p>\n<p>E kam nisur pik\u00ebrisht me bardin e let\u00ebrsis\u00eb son\u00eb, Esad Mekulin. Po m\u00eb duket k\u00ebta t\u00eb vjetrit pak jan\u00eb l\u00ebn\u00eb anash, pak jan\u00eb harruar nga brezat e rinj! K\u00ebshtu q\u00eb, po ta lexosh nj\u00eb Esad Mekul do t\u00eb m\u00ebsosh shum\u00eb, edhe p\u00ebr at\u00eb koh\u00eb edhe p\u00ebr m\u00eb von\u00eb. Se un\u00eb e them edhe n\u00eb fund t\u00eb librit e edhe n\u00eb fillim se, k\u00ebto personalitete jan\u00eb ur\u00eb lidh\u00ebse, mes t\u00eb kaluar\u00ebs dhe t\u00eb sotmes. Prej tij, un\u00eb them ka pas\u00eb njeriu \u00e7far\u00eb t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb shum\u00eb. Leksionet e tij kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb mrekullueshme. Nj\u00eb njeri i urt\u00eb, nj\u00eb njeri i ngritur, nj\u00eb njeri i ditur. Ndoshta edhe ka qen\u00eb privilegj p\u00ebr mua q\u00eb t\u00eb jem n\u00eb nj\u00eb nj\u00ebsi ku ka punuar edhe zoti Esad Mekuli, si kryeredaktor i revist\u00ebs letrare &#8211; Jeta e Re. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb un\u00eb isha gazetare e Zanit t\u00eb Rinis\u00eb, t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm.<\/p>\n<p>Vjen pastaj edhe Anton Pashku. Edhe ky pak n\u00eb heshtje. Nj\u00eb shkrimtar i madh. Edhe nga bisedat me t\u00eb, edhe nga ndejat me t\u00eb, kam nxjerr\u00eb shkrimin q\u00eb \u00ebsht\u00eb botuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr.\u201d<br \/>\nN\u00eb sfondin e k\u00ebtij bashk\u00ebbisedimi, publicistja emblem\u00eb ka shpalosur gjithashtu p\u00ebrvoj\u00ebn e saj mjaft t\u00eb pasur lidhur me intervistat e zhvilluara me personalitete t\u00eb ndryshme:<br \/>\n\u201cVijn\u00eb edhe njer\u00ebzit e shquar me t\u00eb cil\u00ebt kam b\u00ebr\u00eb intervista, q\u00eb i p\u00ebrmend\u00ebt edhe ju, p\u00ebr shembull si rasti i helmimeve. Te ne thuajse edhe ajo periudh\u00eb u harrua. \u00c7ka hoq\u00ebm me ata shtat\u00eb mij\u00eb f\u00ebmij\u00eb. Erdh\u00ebn p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb mostrat, p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb analizat: ka s\u2019ka helmim. Erdh\u00ebn edhe t\u00eb Lubjan\u00ebs, mir\u00ebpo n\u00eb rrug\u00eb u zhduk\u00ebn ato mostra, humb\u00ebn! Erdhi dr. Benedeti nga Parisi dhe me ekipin e tij mori mostrat, u kthye n\u00eb Paris dhe b\u00ebri analizat dhe doli bot\u00ebrisht: n\u00eb Kosov\u00eb ka helmim. Edhe kjo s\u2019duhet t\u00eb harrohet.<br \/>\nPastaj kam edhe \u00e7iftin Kadare, Helen\u00ebn q\u00eb e kam nj\u00eb mike jasht\u00ebzakonisht p\u00ebr qejfi.\u201d<\/p>\n<p>Tek ka p\u00ebrmendur k\u00ebshtu emra dhe intervista, ajo \u00ebsht\u00eb ndalur n\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb edhe tek nj\u00eb intervist\u00eb gjithashtu t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb sepse e ve\u00e7anta n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast lidhet me pendes\u00ebn e nj\u00ebr\u00ebs prej figurave me pesh\u00eb n\u00eb fatet e shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb mjaft dometh\u00ebn\u00ebs fakti se p\u00ebrpjekja p\u00ebr zb\u00ebrthimin e psikologjis\u00eb tejet enigmatike t\u00eb Nexhmije Hoxh\u00ebs n\u00ebp\u00ebrmes nj\u00eb interviste (\u201cPendu-jo, dhimbje-po\u201d), p\u00ebrkon aq shum\u00eb me th\u00ebnien e Volterit p\u00ebr moskovit\u00ebt n\u00eb koh\u00ebn e Pjet\u00ebr Aleksejevi\u00e7it, carit t\u00eb Rusis\u00eb: \u201cB\u00ebnin rr\u00ebfim, por vet\u00ebm kur kryenin krime t\u00eb r\u00ebnda: at\u00ebher\u00eb u dukej e domosdoshme falja e m\u00ebkatit, por jo pendimi.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb komentin e saj lidhur me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, autorja e librit Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite, \u00ebsht\u00eb mjaft e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb:<br \/>\nIntervista me Nexhmije Hoxh\u00ebn, q\u00eb ka zgjuar nj\u00eb interesim p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar se kush ka qen\u00eb, \u00e7\u2019ka qen\u00eb, ngaq\u00eb \u00ebsht\u00eb njohur si grua shum\u00eb e ashp\u00ebr, shum\u00eb e hekurt, kur ka bashk\u00ebpunuar me t\u00eb shoqin, Enver Hoxh\u00ebn. Kam k\u00ebrkuar q\u00eb ajo t\u00eb jet\u00eb e sinqert\u00eb n\u00eb ato biseda, n\u00eb ato trajtime t\u00eb njer\u00ebzve, n\u00eb ato burgosje t\u00eb kosovar\u00ebve kur sapo jan\u00eb ndjekur nga UDB-a, kan\u00eb dalur n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr dhe jan\u00eb burgosur menj\u00ebher\u00eb. \u00cbsht\u00eb munduar t\u00eb flasi por, them, nuk ka qen\u00eb e sinqert\u00eb. E kam pyetur se &#8211; a jeni penduar p\u00ebr k\u00ebto 45 vjet? \u00c7far\u00eb ka qen\u00eb regjimi i Hoxh\u00ebs? Thot\u00eb: penduar &#8211; jo, dhimbje- po! Dometh\u00ebn\u00eb nuk dor\u00ebzohet!\u201d<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, ashtu sikurse edhe n\u00eb intervist\u00ebn dh\u00ebn\u00eb gazetares Shqipe Dervishaj, edhe n\u00eb intervist\u00ebn dh\u00ebn\u00eb gazetares Lumira Kelmendi, publicistja Gashi ka shpalosur n\u00eb holl\u00ebsi spektrin e saj krijues:<br \/>\n\u201cKam edhe intervista t\u00eb tjera me njer\u00ebz t\u00eb shquar. Kam edhe udh\u00ebtimet e mia, n\u00eb disa vende t\u00eb Europ\u00ebs. Dhe pas asaj pasojn\u00eb edhe Letrat e kryeredaktores, q\u00eb trajtojn\u00eb tema t\u00eb ndryshme, si edhe opinionet e njer\u00ebzve t\u00eb shquar p\u00ebr librat e mi.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb vijim t\u00eb k\u00ebsaj interviste, gazetarja Lumira Kelmendi \u00ebsht\u00eb fokusuar gjithashtu n\u00eb pjes\u00ebn q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me emancipimin e femr\u00ebs shqiptare, \u00e7\u00ebshtje kjo p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn zonja Gashi ka merita t\u00eb ve\u00e7anta:<br \/>\n\u201cGazetare, publiciste, editore, Sanije Gashi arriti t\u00eb b\u00ebhej em\u00ebr i njohur p\u00ebrmes shkrimeve q\u00eb kishin p\u00ebr q\u00ebllim ngritjen e gruas shqiptare n\u00eb \u00e7do pik\u00ebpamje.<\/p>\n<p>Ju keni dh\u00ebn\u00eb kontribut t\u00eb \u00e7muar edhe n\u00eb lart\u00ebsimin e gruas shqiptare, ku me shkrimet tuaja sigurisht jan\u00eb par\u00eb edhe d\u00ebshmit\u00eb e faktet q\u00eb ju keni zbuluar n\u00eb emancipimin e femr\u00ebs n\u00eb disa vende. Si e p\u00ebrshkruani at\u00eb koh\u00eb, sigurisht nuk ka qen\u00eb e leht\u00eb n\u00eb at\u00eb mentalitet n\u00eb at\u00eb koh\u00eb t\u2019i hyni k\u00ebsaj pune dhe t\u00eb arrini sukses sepse pastaj ato vajza kan\u00eb dalur t\u00eb shkolluara me universitete.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb k\u00ebsaj pyetjeje, t\u00eb shtruar me mjaft fines\u00eb nga gazetarja Kelmendi, autorja e librave publicistik\u00eb me vlera antologjike, ka d\u00ebshmuar s\u00ebrish personalitetin e saj prej humanisteje dhe iluministeje, gjithmon\u00eb e vendosur, gjithmon\u00eb k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebse, gjithmon\u00eb e gatshme p\u00ebr ta \u00e7uar deri n\u00eb fund flak\u00ebn ndri\u00e7uese t\u00eb drit\u00ebs e t\u00eb dituris\u00eb, pa dyshim bekimi m\u00eb i shenjt\u00eb i Per\u00ebndis\u00eb q\u00eb iu fal mendjes intelektuale shqiptare:<\/p>\n<p>\u201cKy edhe ka qen\u00eb q\u00ebllimi i gazetaris\u00eb sime, q\u00eb si grua, fillimisht si vajz\u00eb, i kam hyr\u00eb gazetaris\u00eb. S\u00eb pari ka qen\u00eb q\u00ebllimi im t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb zhvillimin e gruas, n\u00eb emancipimin e gruas, sepse t\u00eb emanciposh nj\u00eb grua do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb emanciposh nj\u00eb shoq\u00ebri, se, po m\u00eb duket meshkujt ende kan\u00eb paragjykime! Mir\u00ebpo un\u00eb me lloj-lloj brezash kam kontaktuar, qoft\u00eb n\u00eb zonat rurale, qoft\u00eb n\u00eb qytet. N\u00eb ato zona rurale \u00ebsht\u00eb dashur p\u00ebrpjekje shum\u00eb m\u00eb e madhe sepse aty pak lexonin, dometh\u00ebn\u00eb revista duhej t\u00eb shkonte gjithkah q\u00eb t\u00eb mund ta lexonin ato vajza, q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb ndikonim n\u00eb shkollimin e tyre &#8211; n\u00eb ecjen p\u00ebrpara.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu q\u00eb kur ndalet njeriu p\u00ebr kaq koh\u00eb, kemi arritur di\u00e7ka. Un\u00eb (k\u00ebt\u00eb) e lidhi shpesh me ballin\u00ebn e k\u00ebtij libri. Shikoni, kjo fotografi \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb para 42 vjet\u00ebsh. K\u00ebto vajza jan\u00eb pun\u00ebtore sezonale t\u00eb Progresit t\u00eb Prizrenit. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb Fabrika Progres, kur vinte koha e vjeljes s\u00eb perimeve, i merrte p\u00ebr tre muaj edhe vajzat e reja q\u00eb kishin t\u00eb b\u00ebnin me p\u00ebrgatitjen e perimeve.<\/p>\n<p>At\u00ebher\u00eb k\u00ebto vajza t\u00eb reja 12-13 vje\u00e7are, 13-14 vje\u00e7are vinin me shami dhe me dimi, kule u thoshin at\u00ebher\u00eb, se nuk i lenin prind\u00ebrit ndryshe t\u00eb dilnin. Dhe tani kur e b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb krahasim p\u00ebr dyzet vjet me t\u00eb sotmen, nuk hasim m\u00eb n\u00eb fshat vajza me shami ose me kule. T\u00eb gjitha jan\u00eb me xhinse, t\u00eb gjitha mundohen t\u00eb shkollohen, por her\u00eb pas here kjo koh\u00eb pak i d\u00ebshp\u00ebroi, i zhg\u00ebnjeu. Edhe n\u00ebnat e tyre sapo u kthyen nga lufta, erdh\u00ebn jo n\u00eb dimi por n\u00eb tuta, q\u00eb edhe sot i veshin sepse ato jan\u00eb liru prej asaj veshje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ndryshim shum\u00eb i madh p\u00ebr k\u00ebto dyzet vjet, e g\u00ebzohem q\u00eb soll\u00ebm sidomos te vajzat e reja. Dometh\u00ebn\u00eb, q\u00ebllimi i shkrimeve t\u00eb mia, ka qen\u00eb q\u00eb t\u00eb ndikoj n\u00eb emancipimin e femr\u00ebs dhe n\u00eb emancipimin shoq\u00ebror. Diku-diku ia kam arritur, por njeriu kur shkruan duhet t\u00eb ket\u00eb edhe lexues. Ka mjaftuar nj\u00eb n\u00eb familje t\u00eb lexoj\u00eb q\u00eb t\u2019ua p\u00ebrhap\u00eb edhe t\u00eb tjer\u00ebve.\u201d<\/p>\n<p>Gazetarja Lumira Kelmendi e ka bartur k\u00ebshtu rrafshin e bised\u00ebs n\u00eb sfondin e botimit t\u00eb librave t\u00eb bashk\u00ebbisedueses s\u00eb saj, duke u fokusuar tek ajo q\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb e ka quajtur si \u201ctronditje shpirt\u00ebrore\u201d:<br \/>\n\u201cSanije Gashi me librat e saj pasqyron nj\u00eb realitet t\u00eb hidhur n\u00eb historin\u00eb e dhimbshme t\u00eb Kosov\u00ebs. \u00cbsht\u00eb autore e librave publicistik\u00eb: Histori t\u00eb tmerrit 1998-1999, Ecje n\u00ebp\u00ebr kujtes\u00eb, tregime jete t\u00eb grave me karrier\u00eb; Ecje n\u00ebp\u00ebr kujtes\u00eb (botimi i dyt\u00eb i plot\u00ebsuar), pastaj Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime, e t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebtu keni edhe librin tjet\u00ebr q\u00eb ia keni kushtuar rr\u00ebfimeve t\u00eb grave gjat\u00eb trajtimit t\u00eb luft\u00ebs s\u00eb fundit n\u00eb Kosov\u00eb, dhe sigurisht k\u00ebto p\u00ebrjetime kan\u00eb sjell\u00eb edhe tronditje shpirt\u00ebrore edhe tek ju. Por si i keni p\u00ebrjetuar k\u00ebto kur aq m\u00eb tep\u00ebr u \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb mblidhni d\u00ebshmi dhe t\u2019i shkruani historit\u00eb e k\u00ebtyre rr\u00ebfimeve t\u00eb grave?\u201d<\/p>\n<p>Me pesh\u00ebn e fjal\u00ebs s\u00eb saj e n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb pyetjes s\u00eb shtruar, publicistja e cila prirjen e saj krijuese e ka g\u00ebrshetuar me p\u00ebrkushtimin e ve\u00e7ant\u00eb, ka p\u00ebrkujtuar p\u00ebrmas\u00ebn e sfid\u00ebs me t\u00eb cil\u00ebn \u00ebsht\u00eb ndeshur ajo, dhe me t\u00eb cil\u00ebn rrjedhimisht mund t\u00eb ndeshet gazetari:<br \/>\n\u201cP\u00ebr ta sajuar k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr un\u00eb kam filluar menj\u00ebher\u00eb pas luft\u00ebs \u201899, n\u00eb qershor, sapo jan\u00eb kthyer t\u00eb gjith\u00eb. Un\u00eb e di q\u00eb s\u00eb pari kam shkuar tek Nekibe Kelmendi. E dim\u00eb ngjarjen e Nekibes, e dim\u00eb vrasjen e t\u00eb shoqit me t\u00eb bijt\u00eb. Pas Nekibes kam shkuar tek zonja Sadije Agani, edhe asaj sapo i ishte ekzekutuar i shoqi. Mandej radh\u00eb pas radhe, qytet e fshat dhe t\u00eb gjitha ato gra i kam d\u00ebgjuar me shum\u00eb v\u00ebmendje, \u00e7far\u00eb thoshin p\u00ebr p\u00ebrjetimet e tyre, e kjo ishte shum\u00eb e r\u00ebnd\u00eb edhe p\u00ebr gazetarin. Tek k\u00ebto rr\u00ebfime, njeriu-gazetari \u00ebsht\u00eb si aktori. Aktori po i hyri nj\u00eb roli duhet t\u2019i hyj\u00eb me shpirt, ta p\u00ebrjetoj\u00eb. Edhe gazetari: derisa e d\u00ebgjon ti, derisa ulesh e shkruan, hyn n\u00eb jet\u00ebt e tyre, e t\u00eb hysh n\u00eb jet\u00ebn e k\u00ebtyre t\u00eb masakruarve, t\u00eb djegieve, t\u00eb likuidimit t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre, nuk ishte e leht\u00eb. Dometh\u00ebn\u00eb pasonte nj\u00eb ose dhjet\u00eb dit\u00eb t\u00eb mos jesh i qet\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Drama e p\u00ebrjetuar si \u201ctronditje shpirt\u00ebrore\u201d \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebshtu dram\u00eb e cila ka l\u00ebn\u00eb pasojat edhe p\u00ebrgjat\u00eb procesit t\u00eb intervist\u00ebs q\u00eb ka pasur publicistja Gashi, por e cila nuk \u00ebsht\u00eb ndalur n\u00eb misionin e saj p\u00ebr t\u00eb shpalosur t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e madhe t\u00eb nj\u00eb tragjedie t\u00eb madhe:<br \/>\n\u201cUn\u00eb pata edhe k\u00ebto dit\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb me nj\u00eb t\u00eb dhunuar. Shum\u00eb v\u00ebshtir\u00eb m\u00eb ka ardhur. \u00cbsht\u00eb dashur t\u00eb rikthehem dhe t\u2019i p\u00ebrjetoj edhe un\u00eb t\u00eb gjitha p\u00ebrjetimet e saj. Ambasadori Walker, q\u00eb e ka b\u00ebr\u00eb parath\u00ebnien, me shum\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi e seriozitet, a di \u00e7ka m\u00eb tha: Sanije, e para e pun\u00ebs p\u00ebrktheje n\u00eb anglisht, mandej mundeni edhe n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb tjera. U p\u00ebrkthye n\u00eb rumanisht, por tash \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb p\u00ebrkthimit n\u00eb anglisht, q\u00eb duhet t\u00eb dali p\u00ebr dy jav\u00eb. E kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pun\u00eb shum\u00eb e madhe, se ne e dim\u00eb \u00e7far\u00eb na ka ndodhur por duhet ta din\u00eb jasht\u00eb, ta arsyetojm\u00eb intervenimin e NATO-s, se ka pas\u00eb dilema: a b\u00ebri mir\u00eb a s\u2019b\u00ebri mir\u00eb q\u00eb hyri n\u00eb Kosov\u00eb NATO?! Edhe ambasadori William Walker e p\u00ebrshkruan k\u00ebt\u00eb, edhe ngjarjet e k\u00ebtyre grave q\u00eb jan\u00eb t\u00eb tmerrshme. Nuk \u00ebsht\u00eb leht\u00eb!\u201d<\/p>\n<p>S\u00ebrish, fjala e urt\u00eb dhe p\u00ebrvoja e pasur jan\u00eb ve\u00e7ori t\u00eb cilat bien n\u00eb sy p\u00ebrgjat\u00eb gjith\u00eb intervist\u00ebs, e n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb kur publicistja flet nga prizmi i d\u00ebshmis\u00eb se nj\u00eb ballafaqim me mentalitete t\u00eb ndryshme t\u00eb koh\u00ebve t\u00eb ndryshme, e q\u00eb as nuk ka qen\u00eb e as nuk \u00ebsht\u00eb i leht\u00eb:<br \/>\n\u201cNjeriu gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs takon njer\u00ebz t\u00eb ndrysh\u00ebm, karaktere t\u00eb ndryshme, huje t\u00eb ndryshme. Me t\u00eb gjith\u00eb duhet t\u00eb ballafaqohesh. Njeriu, m\u00eb s\u00eb v\u00ebshtiri e ka me ata q\u00eb bashk\u00ebpunon, n\u00ebse nuk jan\u00eb aq t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm. Mir\u00ebpo, un\u00eb them shpesh, njeriu s\u2019mund t\u2019ia p\u00ebrshtat vetes njer\u00ebzit e tjer\u00eb. Jan\u00eb si jan\u00eb, ashtu, me t\u00eb gjitha teket, me t\u00eb gjitha hujet, gjith\u00eb dembelin\u00eb, por edhe me t\u00eb gjitha mir\u00ebsit\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb leht\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb rrug\u00eb e leht\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Duke ndjekur m\u00eb tej kahjen e nj\u00eb shtegu t\u00eb till\u00eb t\u00eb bised\u00ebs, gazetarja Lumira Kelmendi me t\u00eb drejt\u00eb \u00ebsht\u00eb ndalur n\u00eb pyetjen e cila ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me sakrificat e shumta, e n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me nj\u00eb energji t\u00eb pashterrshme tek kjo ikon\u00eb e publicistik\u00ebs shqiptare:<br \/>\n\u201cPo, gjat\u00eb krijimtaris\u00eb suaj ju keni hasur n\u00eb shum\u00eb sakrifica dhe sfida, t\u00eb cilat jan\u00eb p\u00ebrcjellur me burgime, me hetime, me gj\u00ebra t\u00eb tilla q\u00eb nuk ka qen\u00eb t\u00eb lehta p\u00ebr nj\u00eb gazetare si ju. Por ju si fem\u00ebr keni pasur guximin dhe keni vazhduar k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb. Prej nga kjo fuqi femre?\u201d<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb s\u00ebrish guximi dhe p\u00ebrkushtimi, \u00ebsht\u00eb q\u00ebndrimi i pal\u00ebkundur e gjith\u00eb kurajo ajo q\u00eb e ka mbajtur t\u00eb pamposhtur nj\u00eb veprimtare guximtare, nj\u00eb humaniste me parime dhe q\u00ebndrime t\u00eb cilat aq shpesh e karakterizojn\u00eb nj\u00eb bot\u00eb shpirt\u00ebrore t\u00eb pathyer, idealiste:<br \/>\n\u201cPo, kur t\u2019i hyj\u00eb njeriu nj\u00eb pune, duhet t\u00eb jet\u00eb i matur dhe i guximsh\u00ebm dhe ta b\u00ebj\u00eb pun\u00ebn me p\u00ebrkushtim, p\u00ebrndryshe do t\u00eb d\u00ebshtoj\u00eb. Kemi pasur faza t\u00eb ndryshme gjat\u00eb jet\u00ebs, edhe para okupimit, p\u00ebr t\u00eb ta kontrolluar thuaj \u00e7do radh\u00eb n\u00eb shkrim, p\u00ebr t\u00eb par\u00eb \u00e7\u2019po thuhet, \u00e7\u2019po fshihet n\u00eb ata tituj &#8211; mes shkrimeve. Mir\u00ebpo ajo edhe m\u00eb e r\u00ebnda ka ardhur n\u00eb koh\u00ebn e okupimit. At\u00ebher\u00eb je ndaluar, t\u00eb \u00ebsht\u00eb uzurpuar revista q\u00eb e ke udh\u00ebhequr, je ftuar n\u00eb polici ose te t\u00eb UDB-\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt t\u00eb kan\u00eb ndjekur, dhe kur u je dukur e pap\u00ebrshtatshme (k\u00ebshtu thoshin at\u00ebher\u00eb), t\u00eb kan\u00eb marr\u00eb dhe t\u00eb kan\u00eb burgosur, edhe ta kan\u00eb ndaluar medien. K\u00ebshtu q\u00eb njeriu duhet t\u00eb jet\u00eb i fort\u00eb q\u00eb t\u2019i p\u00ebrballoj\u00eb t\u00eb gjitha. Kur t\u2019i hysh nj\u00eb rruge, s\u2019ka: shtr\u00ebngohu dhe p\u00ebrfundoje.\u201d<\/p>\n<p>Pasi ka p\u00ebrmendur shp\u00ebrblimet dhe mir\u00ebnjohjet p\u00ebr kontributin e zonj\u00ebs Sanije Gashi n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme, gazetarja Kelmendi i ka pri m\u00eb tutje bised\u00ebs drejt librit p\u00ebr Prishtin\u00ebn, duke shprehur k\u00ebshtu nj\u00eb konstatim tep\u00ebr dometh\u00ebn\u00ebs sa edhe t\u00eb q\u00eblluar:<br \/>\n\u201cGjat\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb saj n\u00eb gazetari u shp\u00ebrblye me Medaljen p\u00ebr Pun\u00eb, me \u00c7mimin Gazetare e Shquar e Kosov\u00ebs, me Mir\u00ebnjohje Publike. Nga grat\u00eb parlamentare t\u00eb Kuvendit Kosov\u00ebs, nderohet me \u00c7ertifikat\u00ebn: Mir\u00ebnjohje p\u00ebr kontributin n\u00eb zhvillimin e demokracis\u00eb. M\u00eb pas nderohet me \u00c7mimin \u201cMbret\u00ebresha Teut\u00eb\u201d, nga Klubi i femrave shqiptare n\u00eb Kroaci. N\u00eb Panairin e Librit Prishtina 2014, Shoqata e Botuesve t\u00eb Kosov\u00ebs e nderon me \u00c7mimin p\u00ebr vep\u00ebr kapitale, p\u00ebr librin Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime. Po ashtu \u00ebsht\u00eb fituese e \u00c7mimit \u201cRamiz Kelmendi\u201d p\u00ebr vitin 2015, n\u00eb Festivalin e Let\u00ebrsis\u00eb, FLOFEST n\u00eb Orllan, si mir\u00ebnjohje p\u00ebr kontributin e jasht\u00ebzakonsh\u00ebm 50-t\u00eb vje\u00e7ar t\u00eb gazetaris\u00eb dhe publicistik\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr ju \u00ebsht\u00eb deklaruar se p\u00ebr Prishtin\u00ebn keni b\u00ebr\u00eb nj\u00eb kart\u00eb identiteti me librin tuaj q\u00eb ia keni kushtuar Prishtin\u00ebs, dhe e keni b\u00ebr\u00eb Prishtin\u00ebn q\u00eb t\u00eb jet\u00eb e paharruar edhe p\u00ebr gjeneratat e reja. Si ndiheni si nj\u00eb person q\u00eb keni trasuar nj\u00eb rrug\u00eb p\u00ebr brezat e rinj?\u201d<br \/>\nNuk ka dyshim se nj\u00eb pyetje si kjo, e formuluar dhe e artikuluar me kaq eleganc\u00eb, e ka nxitur s\u00ebrish kujtes\u00ebn e bashk\u00ebbisedueses p\u00ebr Prishtin\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb dikurshme:<br \/>\n\u201cKjo ka ardhur pas nj\u00eb presioni shpirt\u00ebror. Dometh\u00ebn\u00eb, Libri i Prishtin\u00ebs ka qen\u00eb nj\u00eb si relaksim, nj\u00eb leht\u00ebsim p\u00ebr gazetarin, p\u00ebr shpirtin. K\u00ebtu e kam b\u00ebr\u00eb Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime, por n\u00eb. k\u00ebtu e kam jet\u00ebn, k\u00ebtu do t\u00eb p\u00ebrfundoj. Ka qen\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb shkoj\u00eb prej lagje n\u00eb lagje, prej mahalle n\u00eb mahall\u00eb, t\u00eb bisedoj me njer\u00ebzit e Prishtin\u00ebs s\u00eb mo\u00e7me, q\u00eb ende jan\u00eb disa, se kan\u00eb nd\u00ebrruar jet\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt, dhe t\u00eb p\u00ebrshkruaj at\u00eb jet\u00eb t\u00eb at\u00ebhershme t\u00eb Prishtin\u00ebs dhe t\u00eb prishtinasve, nj\u00eb histori komplete q\u00eb edhe mori shp\u00ebrblimin si vep\u00ebr kapitale n\u00eb Panairin e XVI-t\u00eb t\u00eb librit&#8230;\u201d<\/p>\n<p>E p\u00ebrkushtuar p\u00ebr ta \u00e7uar deri n\u00eb fund ndjenj\u00ebn e theksuar t\u00eb nderimit dhe t\u00eb fal\u00ebnderimit p\u00ebr rrug\u00ebn e trasuar, gazetarja Kelmendi e ka lart\u00ebsuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb t\u00eb bukur kontributin e d\u00ebshmuar t\u00eb publicistes Gashi:<br \/>\n\u201cE p\u00ebrmend\u00ebm m\u00eb her\u00ebt librin Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite, q\u00eb ju keni shkruar p\u00ebr njer\u00ebz q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb, por n\u00eb fakt, mund t\u00eb themi pa modesti, q\u00eb ju jeni ajo q\u00eb po leni gjurm\u00eb n\u00eb historin\u00eb ton\u00eb, me gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb veprimtari t\u00eb pasur dhe q\u00eb \u00ebsht\u00eb me interes edhe p\u00ebr gjeneratat e ardhshme, por ndoshta edhe p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb huajt, si\u00e7 e p\u00ebrmend\u00ebm m\u00eb her\u00ebt, q\u00eb t\u00eb njohin gjith\u00e7ka q\u00eb ka ky vend. Cilat jan\u00eb fjal\u00ebt tuaja me k\u00ebt\u00eb rast?\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb k\u00ebsaj pyetjeje, Sanije Gashi ka d\u00ebshmuar p\u00ebr t\u00eb sat\u00ebn her\u00eb se modestia \u00ebsht\u00eb vet\u00eb madh\u00ebshtia e njeriut:<br \/>\n\u201cFaleminderit, faleminderit! Ky do t\u00eb ishte edhe vler\u00ebsimi m\u00eb i madh se njeriu kur punon nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, ta z\u00ebm\u00eb n\u00eb gazetari, d\u00ebshiron q\u00eb t\u00eb l\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb profesion, e un\u00eb n\u00ebse l\u00eb sado pak gjurm\u00eb n\u00eb gazetarin\u00eb kosovare, do t\u00eb isha e lumtur. Njeriu asnj\u00ebher\u00eb nuk mund t\u00eb k\u00ebnaqet, nuk mund ta mb\u00ebrrij\u00eb at\u00eb q\u00eb d\u00ebshiron, por duhet t\u00eb punoj\u00eb deri sa ta mbaj\u00eb sh\u00ebndeti dhe memoria. Se, gazetaria, shkrimtaria, publicistika k\u00ebrkon memorie t\u00eb fort\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Me po k\u00ebt\u00eb memorie, p\u00ebrher\u00eb t\u00eb fort\u00eb e p\u00ebrher\u00eb t\u00eb fresk\u00ebt, n\u00eb intervist\u00ebn dh\u00ebn\u00eb gazetares Lumira Kelmendi, publicistja Sanije Gashi ka shprehur mendimet dhe gjykimet e saj p\u00ebr dukuri dhe fenomene t\u00eb ndryshme t\u00eb jet\u00ebs son\u00eb, ka b\u00ebr\u00eb thirrje p\u00ebr t\u2019iu kthyer sa m\u00eb shum\u00eb librit, ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje p\u00ebrpar\u00ebsit\u00eb q\u00eb ka interneti, ka shprehur vler\u00ebsimin e saj p\u00ebr stafin punues t\u00eb revist\u00ebs \u201cTeuta\u201d, ka \u00e7muar lart p\u00ebrvoj\u00ebn jet\u00ebsore, ka shprehur k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb se ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb edhe tek brezat e ri, ka shprehur shpres\u00ebn se dit\u00eb m\u00eb t\u00eb mira do t\u00eb vijn\u00eb dhe se duhet t\u00eb vijn\u00eb, dhe ka b\u00ebr\u00eb thirrje q\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr atdheun dhe p\u00ebr kultur\u00ebn, gjithmon\u00eb p\u00ebrmes bashkimit t\u00eb energjive pozitive dhe gjithmon\u00eb p\u00ebrmes p\u00ebrkushtimit, sinqeritetit dhe modestis\u00eb:<\/p>\n<p>\u201cNuk m\u00eb p\u00eblqen vet\u00ebm t\u00eb kritikoj, m\u00eb shum\u00eb t\u00eb lavd\u00ebroj. Por kemi ardhur n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb jete, n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb pas luft\u00ebs q\u00eb shum\u00eb\u00e7ka \u00ebsht\u00eb degraduar, qoft\u00eb n\u00eb gazetari qoft\u00eb n\u00eb t\u00eb tjera l\u00ebmi, ose n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi n\u00eb jet\u00ebn shoq\u00ebrore. V\u00ebrtet ky popull ka b\u00ebr\u00eb shum\u00eb, po n\u00eb koh\u00eb t\u00eb fundit nuk jemi t\u00eb k\u00ebnaqur me k\u00ebt\u00eb \u00e7far\u00eb po ndodh\u00eb. Nuk jemi t\u00eb k\u00ebnaqur edhe me kultur\u00ebn, edhe me mos leximin. Thuhet se pak lexojn\u00eb, se koh\u00ebn ua merr interneti. Po mir\u00eb, dal\u00ebngadal\u00eb duhet t\u2019i kthehemi edhe librit, edhe internetit, e kompjuterit. Po them, tani n\u00ebse e b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb krahasim: Ne at\u00ebher\u00eb kemi shkruar me makina mekanike shkrimi \u2018taka-tuka\u2019. Tani \u00ebsht\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb punosh! V\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi: Lum ai q\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i ri e q\u00eb vazhdon. E ke internetin, e ke kompjuterin, e ke takimin me bot\u00ebn, me k\u00eb don ti kontakton. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi e madhe. K\u00ebnaq\u00ebsia tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb n\u00eb sajimin e revistave ta z\u00ebm\u00eb, me pamjen. At\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb faqosja e revist\u00ebs, ta z\u00ebm\u00eb, un\u00eb kam punuar n\u00eb Zanin e Rinis\u00eb, n\u00eb Kosovarja, tani n\u00eb Teuta, q\u00eb ka hyr\u00eb n\u00eb vitin e 23-t\u00eb t\u00eb botimit.<\/p>\n<p>Them, ne nuk e kemi ditur si do t\u00eb duket derisa ka dal\u00eb revista, \u00e7far\u00eb do t\u00eb jet\u00eb kolori. Tani \u00ebsht\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi, e sheh para se t\u00eb dali. Edhe kemi dizejnator\u00eb shum\u00eb t\u00eb ngritur, t\u00eb shkolluar edhe jasht\u00eb. Dizejnatorja e Teut\u00ebs, p\u00ebr shembull,\u00ebsht\u00eb e shkolluar n\u00eb Lond\u00ebr. Dometh\u00ebn\u00eb, merr me vete gjith\u00eb kultur\u00ebn e tyre, gjith\u00eb pun\u00ebn, gjith\u00eb mundin, edhe p\u00ebrvoj\u00ebn. P\u00ebrvoja \u00ebsht\u00eb shum\u00eb pun\u00eb e madhe. Un\u00eb them se s\u2019ka lib\u00ebr n\u00eb jet\u00eb q\u00eb ta m\u00ebson at\u00eb q\u00eb ta m\u00ebson p\u00ebrvoja jet\u00ebsore. K\u00ebshtu q\u00eb tani k\u00ebt\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb po ua l\u00eb brezave t\u00eb ri. Un\u00eb po k\u00ebnaqem kur po ju shoh juve gazetareve t\u00eb reja, t\u00eb afta, po kryeni pun\u00ebn me shum\u00eb sukses. Kjo \u00ebsht\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi e imja. Dometh\u00ebn\u00eb se n\u00eb gazetari po l\u00eb pas vetes gazetare dhe gjurm\u00eb. Edhe gazetaret e redaksis\u00eb i kam shum\u00eb t\u00eb afta. E para e pun\u00ebs q\u00eb un\u00eb e vler\u00ebsoj, \u00ebsht\u00eb edukimi i tyre, mir\u00ebsjellja e tyre, kultura e tyre, k\u00ebshtu q\u00eb kjo t\u00eb sjell\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi. Pastaj i hyjn\u00eb edhe pun\u00ebs me seriozitet.<\/p>\n<p>Po qe se njeriu jeton me shpresa se do t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb mir\u00eb, se do t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb mir\u00eb edhe n\u00eb kultur\u00eb, edhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi n\u00eb jet\u00ebn politike, n\u00eb jet\u00ebn shoq\u00ebrore, urojm\u00eb t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb mir\u00eb, si e d\u00ebshirojm\u00eb ose si e mendojm\u00eb, se gjithmon\u00eb ankohemi &#8211; \u2018o s\u2019po na jep asgj\u00eb vendi\u2019, e ti?! \u00cbsht\u00eb nj\u00eb th\u00ebnie e mo\u00e7me: \u00e7ka i dhe ti atdheut q\u00eb t\u00eb t\u00eb jap\u00eb atdheu ty? Duhet t\u00eb ulemi t\u00eb gjith\u00eb, t\u00eb punojm\u00eb me sinqeritet, me p\u00ebrkushtim, me modesti. Modestia \u00ebsht\u00eb kultur\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb shpresoj se n\u00eb t\u00eb ardhmen do t\u00eb jemi m\u00eb mir\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Duke e shprehur n\u00eb fund k\u00ebrsh\u00ebrin\u00eb p\u00ebr t\u00eb pritmet e nj\u00eb pene frytdh\u00ebn\u00ebse si ajo e Sanije Gashit, gazetarja Kelmendi ka shprehur s\u00ebrish konsiderat\u00ebn p\u00ebr publicisten sh\u00ebmb\u00eblltyr\u00eb:<br \/>\n\u201cPo. Ju keni udh\u00ebtuar n\u00ebp\u00ebr koh\u00eb me vepra, me kujtes\u00ebn, me pun\u00ebn me p\u00ebrkushtim. Por, cili \u00ebsht\u00eb vazhdimi? \u00c7far\u00eb mund t\u00eb presim, q\u00eb sigurisht ky udh\u00ebtim nuk ka p\u00ebrfunduar p\u00ebr ju, at\u00eb e shohim edhe nga vullneti juaj dhe nga gjith\u00eb k\u00ebto fjal\u00eb q\u00eb na i that\u00eb deri tani, por cili do t\u00eb jet\u00eb vazhdimi dhe \u00e7far\u00eb mund t\u00eb presim nga ju, zonja Sanije?\u201d<\/p>\n<p>S\u00ebrish nj\u00eb p\u00ebrgjigje q\u00eb thekson me t\u00eb drejt\u00eb vendosm\u00ebrin\u00eb dhe sinqeritetin, si dy komponent\u00eb mjaft t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm jo vet\u00ebm n\u00eb jet\u00eb por edhe n\u00eb krijimtari, e q\u00eb kulmon me d\u00ebshir\u00ebn dhe shpres\u00ebn e madhe q\u00eb nj\u00eb pasuri e till\u00eb t\u00eb jet\u00eb edhe trash\u00ebgimi tek t\u00eb tjer\u00ebt:<br \/>\n\u201cUn\u00eb, mendoj t\u00eb vazhdoj. I lutem Zotit q\u00eb t\u00eb m\u00eb mbaj\u00eb sh\u00ebndeti &#8211; si\u00e7 jam mir\u00eb, edhe memoria. Dhe kam n\u00eb plan edhe projekte t\u00eb tjera, gradualisht, q\u00eb t\u2019ua l\u00eb edhe juve gazetareve t\u00eb reja.\u201d<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, pyetjes s\u00eb radh\u00ebs e q\u00eb r\u00ebndom n\u00eb intervista t\u00eb tilla me personalitete t\u00eb kultur\u00ebs, ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me nj\u00eb porosi p\u00ebr brezat e ri: \u201cDhe cili do t\u00eb ishte mesazhi ndoshta p\u00ebr gjith\u00eb brezat e ri, nj\u00eb porosi jo vet\u00ebm p\u00ebr librat dhe veprimtarin\u00eb, por n\u00eb fakt edhe p\u00ebr t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn sepse p\u00ebrvoja juaj sigurisht q\u00eb trason nj\u00eb rrug\u00eb edhe p\u00ebr gjeneratat e reja.\u201d, gazetarja e cila e ka g\u00ebzuar dhe g\u00ebzon edhe sot privilegjin e drit\u00ebs s\u00eb letrave, ka theksuar prap\u00eb seriozitetin dhe p\u00ebrkushtimin, mosanimin dhe respektin e nd\u00ebrsjell\u00eb, porosi k\u00ebto me shum\u00eb pesh\u00eb dhe mjaft aktuale edhe p\u00ebr t\u00eb sotmen por edhe p\u00ebr t\u00eb pritmen ton\u00eb:<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb d\u00ebshiroj q\u00eb brezat e ri t\u2019i hyjn\u00eb m\u00eb me seriozitet pun\u00ebs, m\u00eb me p\u00ebrkushtim. Un\u00eb e p\u00ebrmendi shpesh Markezin, shkrimtarin q\u00eb thot\u00eb se me g\u00ebnjeshtra nuk b\u00ebhet gazetaria. Gazetaria k\u00ebrkon sinqeritet, gazetaria k\u00ebrkon pun\u00eb pa u vu nd\u00ebrskamca t\u00eb tjer\u00ebve. Edhe un\u00eb p\u00ebr gazetarin\u00eb mendoj se nj\u00eb gazetar nuk duhet t\u00eb merret me politik\u00eb. Le t\u00eb merret por t\u00eb mos hyj\u00eb n\u00eb asnj\u00eb parti, q\u00eb t\u00eb mos anoj nga nj\u00ebra. Un\u00eb pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, n\u00eb fillim kam punuar, ve\u00e7 gazetaris\u00eb edhe n\u00eb Forumin e Gruas s\u00eb Lidhjes Demokratike, mir\u00ebpo e kam par\u00eb q\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb t\u2019i p\u00ebrkushtohem me shkrime asaj situate, asaj kohe t\u00eb r\u00ebnd\u00eb q\u00eb e kishim.<\/p>\n<p>Pastaj m\u00eb kan\u00eb thirrur edhe n\u00eb Shoqat\u00ebn Shqiptare t\u00eb Gruas, Brovina e udh\u00ebhiqte. Mos, kam th\u00ebn\u00eb, t\u00eb lutem, se un\u00eb e lash\u00eb Lidhje Demokratike, q\u00eb t\u2019i p\u00ebrkushtohem vet\u00ebm gazetaris\u00eb. T\u00eb gjitha ato q\u00eb b\u00ebheshin, un\u00eb i botoja. Mandej m\u00eb kan\u00eb ftuar n\u00eb Partin\u00eb Demokratike, ka ardhur Teuta Hadri, dy-tri her\u00eb n\u00eb redaksi, q\u00eb t\u00eb shkoj te ata. I kam th\u00ebn\u00eb \u2018me \u00e7do respekt\u2019! Mir\u00ebpo, arsyeja \u00ebsht\u00eb kjo: Gazetari duhet t\u00eb jet\u00eb i pavarur dhe s\u2019duhet t\u00eb jet\u00eb i nj\u00ebansh\u00ebm. Pastaj m\u00eb kan\u00eb propozuar p\u00ebr deputete ADK-ja tek Edita Tahiri, nj\u00eb grua q\u00eb shum\u00eb e respektoj&#8230; Me k\u00ebt\u00eb dua t\u00eb them se gazetari nuk duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb m\u00ebkate, duke e ngritur nj\u00ebrin e duke e fyer tjetrin!\u201d<\/p>\n<p>P\u00ebrfundimisht, nj\u00eb intervist\u00eb me sfond librash n\u00eb Librarin\u00eb \u201cDukagjini\u201d t\u00eb kryeqytetit, n\u00eb vete ng\u00ebrthen edhe nj\u00eb sfond ku fjal\u00ebt thurin buqeta lulesh p\u00ebr nj\u00eb profil emblematik gjysm\u00ebshekullor:<\/p>\n<p><strong>Lumira Kelmendi<\/strong>: Sigurisht, me pun\u00eb arrihet \u00e7do gj\u00eb. Zonja Sanije un\u00eb ju fal\u00ebnderoj shum\u00eb p\u00ebr koh\u00ebn q\u00eb gjet\u00ebt. Ju fal\u00ebnderoj dhe ishte privilegj dhe k\u00ebnaq\u00ebsi n\u00eb fakt t\u00eb b\u00ebjm\u00eb k\u00ebt\u00eb bised\u00eb mjaft t\u00eb frytshme, dhe shpresoj q\u00eb t\u00eb takohemi s\u00ebrish, me projekte t\u00eb tjera, qoft\u00eb me libra apo me gjith\u00eb ato synime q\u00eb keni n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n<p><strong>Sanije Gashi<\/strong>: Faleminderit. Shum\u00eb, shum\u00eb faleminderit, dhe besoj se do t\u00eb shihemi prap\u00eb, me botime t\u00eb reja. Un\u00eb them ky lib\u00ebr (Histori t\u00eb Tmerrit 1998-1999) tejet i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, do t\u00eb dali p\u00ebr dy jav\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn angleze. E, do ta marrin ambasadat tona, ambasadat e jashtme, lexuesit e ndrysh\u00ebm, q\u00eb t\u00eb shohin v\u00ebrtet \u00e7far\u00eb ka ndodhur n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Lumira Kelmendi<\/strong>: Profesionin e gazetaris\u00eb, Sanije Gashi e nisi n\u00eb shtator t\u00eb vitit 1965, n\u00eb revist\u00ebn Z\u00ebri i Rinis\u00eb. N\u00eb vitin 1971, em\u00ebrohet redaktore n\u00eb revist\u00ebn Kosovarja, q\u00eb doli n\u00eb drit\u00eb po at\u00eb vit, kurse m\u00eb 1975, em\u00ebrohet kryeredaktore e saj, dhe k\u00ebt\u00eb revist\u00eb e drejtoi p\u00ebr 18-t\u00eb vjet. N\u00eb maj t\u00eb vitit 1994, tashm\u00eb gazetare me p\u00ebrvoj\u00eb, themeloi revist\u00ebn e par\u00eb t\u00eb pavarur p\u00ebr gruan dhe familjen Teuta, e vetmja e k\u00ebtij profili jo vet\u00ebm n\u00eb Kosov\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e rrall\u00eb t\u00eb gjesh nj\u00eb intervist\u00eb si kjo, ku modestia mundet po nga modestia, ku nj\u00ebra bashk\u00ebbiseduese \u00ebsht\u00eb po aq modeste sa edhe tjetra, dhe ku asnj\u00ebra nuk ia l\u00ebshon rrug\u00ebn tjetr\u00ebs p\u00ebr modestin\u00eb; ku nj\u00ebri brez nderon tjetrin duke shprehur respektin reciprok, dhe ku brezi tjet\u00ebr shpreh dhe shpalos s\u00ebrish ndjenj\u00ebn e mir\u00ebnjohjes s\u00eb pakufi.<\/p>\n<p>Duke bashk\u00ebbiseduar k\u00ebshtu, q\u00eb t\u00eb dyja gazetaret shprehin sa modestin\u00eb po aq edhe k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb, sepse n\u00eb modestin\u00eb ato shpalosin nj\u00ebkoh\u00ebsisht krenarin\u00eb e tyre t\u00eb ligjshme p\u00ebr sfondin e librave me drit\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsie.<\/p>\n<p>Q\u00eb t\u00eb dyja, t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt kan\u00eb Prishtin\u00ebn si vendlindje, t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt kan\u00eb edhe dashurin\u00eb p\u00ebr G\u00ebrmin\u00eb, edhe p\u00ebrkushtimin p\u00ebr gazetarin\u00eb, edhe dhuntin\u00eb p\u00ebr intervist\u00ebn, por gjith\u00ebsesi edhe admirimin p\u00ebr Oriana Fala\u00e7in e Kristin\u00eb Amonpour\u2026<\/p>\n<p>Nj\u00eb ligj\u00ebrim i shtruar, nj\u00eb bised\u00eb sa e ngroht\u00eb po aq edhe e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, e shpalosur qart\u00eb, bukur dhe rrjedhsh\u00ebm. Nj\u00eb gjuh\u00eb komunikimi me shtresime t\u00eb shumta, nj\u00eb shk\u00ebmbim mendimesh e nj\u00eb shpalosje kujtimesh. Ca pyteje q\u00eb n\u00eb fakt dhurojn\u00eb ca buqeta lulesh, dhe ca p\u00ebrgjigje q\u00eb shpalosin gjurm\u00eb koh\u00ebsh n\u00eb kalldr\u00ebme kujtimesh.<\/p>\n<p>Nuk ka dyshim se kjo intervist\u00eb \u00ebsht\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb. Si e till\u00eb, ajo mbetet e rrall\u00eb dhe e realizuar aq bukur, sa t\u00eb duket sikur gazetarja Lumira Kelmendi e ka b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb, pik\u00ebrisht sipas parimit t\u00eb madh t\u00eb shprehur nga Volteri (n\u00eb librin e tij Karli XII &#8211; Mbreti i Suedis\u00eb), se: \u201cVirtyti i v\u00ebrtet\u00eb imponon respekt.\u201d<\/p>\n<p>Gjithsesi, edhe sipas parimit t\u00eb Viktor Hygos\u00eb, se virtyti ka nj\u00eb vello, dhe se vullneti gjen e liria zgjedh.<\/p>\n<p>Me flatrat e fjal\u00ebs shqipe, figura emblematike e publicistik\u00ebs shqiptare, me librin e saj Histori t\u00eb tmerrit 1998-1999, ka shkruar nj\u00eb testament: \u201cDita q\u00eb p\u00ebr mua u b\u00eb emnes\u00eb.\u201d Dhe se Testamenti i shkruar prej saj, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb Testament i shkruar me gjakun dhe lot\u00ebt e nj\u00eb kombi, p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb gjenocidi t\u00eb papar\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb librin kushtuar simotrave t\u00eb saj, t\u00eb dijes e t\u00eb kultur\u00ebs, \u201cEcje n\u00ebp\u00ebr kujtes\u00eb\u201d, publicistja emblem\u00eb ka d\u00ebshmuar se kur nuk i ekspozohet dhun\u00ebs mizore, gruaja shqiptare di t\u00eb b\u00ebj\u00eb mrekulli e t\u00eb arrij\u00eb majat e artit e t\u00eb kultur\u00ebs.<br \/>\nN\u00eb librin kushtuar Prishtin\u00ebs (Prishtina e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime), Sanije Gashi e ka shpalosur Prishtin\u00ebn si nj\u00eb emblem\u00eb iliro-dardane, t\u00eb bukur si Elikona ilire, t\u00eb dashur si Etleva dardane.<\/p>\n<p>N\u00eb vepr\u00ebn Gjurm\u00eb nd\u00ebr vite, ajo ka d\u00ebshmuar se sa dor\u00eblir\u00eb \u00ebsht\u00eb treguar natyra p\u00ebr t\u2019i falur dhunti pen\u00ebs, e cila do t\u00eb kthehet gjithmon\u00eb tek Prishtina, p\u00ebr ta fal\u00ebnderuar p\u00ebr talentin e falur, p\u00ebr bujarin\u00eb e d\u00ebshmuar.<br \/>\nNuk ka pra aspak dyshim se, virtyti ka p\u00ebr vello madh\u00ebshtin\u00eb e vepr\u00ebs, dhe se n\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrzgjedhje, s\u00ebrish sipas Hygos\u00eb: Biblioteka \u00ebsht\u00eb nj\u00eb akt besimtarie.<\/p>\n<p>Dhe v\u00ebrtet, si t\u00eb mos g\u00ebzoj\u00eb respekt nj\u00eb gazetare veterane, nj\u00eb publiciste emblem\u00eb, nj\u00eb ikon\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb, nj\u00eb ideatore, nj\u00eb kryeredaktore dhe nj\u00eb editore e cila sa prijatare \u00ebsht\u00eb nj\u00eblloj krenare p\u00ebr rrug\u00ebn e trasuar, sa publiciste \u00ebsht\u00eb po aq edhe humaniste.<\/p>\n<p>Simotra e saj Musine Kokalari u frym\u00ebzua nga shkrimtarja suedeze Selma Lagerlof. Simotra e Musine Kokalarit, publicistja Sanije Gashi u frym\u00ebzua nga Oriana Fala\u00e7i. N\u00eb rrug\u00ebn e gjat\u00eb t\u00eb shtegut t\u00eb dijes dhe t\u00eb drit\u00ebs, ajo hodhi hapa prej nism\u00ebtareje. La gjurm\u00eb t\u00eb pashlyeshme n\u00eb veprat kushtuar breznive or\u00ebmira, prandaj doajeni i gazetaris\u00eb shqiptare Ramiz Kelmendi, ishte i pari q\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb e krahasoi me Parashqevi Qiriazin. Ai ia fali edhe epitetin aq t\u00eb merituar: Oriana Fala\u00e7i shqiptare.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, dhuntia e saj, p\u00ebrkushtimi dhe vepra e saj nuk ka se si t\u00eb mos na e kujtoj\u00eb th\u00ebnien q\u00eb la Fuajo:<br \/>\n\u00cbsht\u00eb i lumtur ai q\u00eb i ngre nj\u00eb monument vendit t\u00eb vet!<\/p>\n<p>Kurse gazetaret Shqipe Dervishaj, Arieta Seferaj, dhe Lumira Kelmendi, secila ve\u00e7 e ve\u00e7 dhe q\u00eb t\u00eb tria s\u00eb bashku, duke shprehur mir\u00ebnjohjen dhe fal\u00ebnderimin e tyre, respektin dhe admirimin e breznive or\u00ebmira p\u00ebr sh\u00ebmb\u00eblltyr\u00ebn emblematike t\u00eb publicistes Sanije Gashi, me intervistat e tyre si dhe me buqetat e fjal\u00ebve t\u00eb tyre, shpreh\u00ebn at\u00eb q\u00eb n\u00eb nj\u00eb rast t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb do ta thoshte aq bukur dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aq kuptimplote, mikja e madhe e Zonj\u00eb s\u00eb Madhe t\u00eb kultur\u00ebs shqiptare, Helena Kadare:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Cila je moj bij\u00eb e dheut?<br \/>\nJam st\u00ebrmbesa e Sk\u00ebnderbeut!<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb vend t\u00eb hyrjes \u201cKa disa vjet q\u00eb njohim jo pak emra gazetaresh shqiptare, t\u00eb denja p\u00ebr respektin m\u00eb t\u00eb madh edhe t\u00eb meshkujve. Nj\u00eb nga t\u00eb parat dhe m\u00eb t\u00eb njohurat n\u00eb t\u00eb gjitha trojet shqiptare, \u00ebsht\u00eb pa dyshim, Sanije Kushevica, dje, Sanije Gashi, sot, bashk\u00eb me ndonj\u00eb shoqe t\u00eb saj t\u00eb vjet\u00ebr, dikur, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":59913,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-19225","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>SANIJE GASHI - ZONJA E MADHE E KULTUR\u00cbS SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"SANIJE GASHI - ZONJA E MADHE E KULTUR\u00cbS SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"N\u00eb vend t\u00eb hyrjes \u201cKa disa vjet q\u00eb njohim jo pak emra gazetaresh shqiptare, t\u00eb denja p\u00ebr respektin m\u00eb t\u00eb madh edhe t\u00eb meshkujve. Nj\u00eb nga t\u00eb parat dhe m\u00eb t\u00eb njohurat n\u00eb t\u00eb gjitha trojet shqiptare, \u00ebsht\u00eb pa dyshim, Sanije Kushevica, dje, Sanije Gashi, sot, bashk\u00eb me ndonj\u00eb shoqe t\u00eb saj t\u00eb vjet\u00ebr, dikur, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-10-23T06:26:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-09-26T19:28:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Sanije_Gashi.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"220\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"304\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"156 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"SANIJE GASHI &#8211; ZONJA E MADHE E KULTUR\u00cbS SHQIPTARE\",\"datePublished\":\"2017-10-23T06:26:31+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-26T19:28:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\\\/\"},\"wordCount\":31148,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/10\\\/Sanije_Gashi.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\\\/\",\"name\":\"SANIJE GASHI - ZONJA E MADHE E KULTUR\u00cbS SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/10\\\/Sanije_Gashi.jpg\",\"datePublished\":\"2017-10-23T06:26:31+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-26T19:28:33+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/10\\\/Sanije_Gashi.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/10\\\/Sanije_Gashi.jpg\",\"width\":220,\"height\":304,\"caption\":\"Sanije Gashi\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"SANIJE GASHI &#8211; ZONJA E MADHE E KULTUR\u00cbS SHQIPTARE\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"SANIJE GASHI - ZONJA E MADHE E KULTUR\u00cbS SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"SANIJE GASHI - ZONJA E MADHE E KULTUR\u00cbS SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"N\u00eb vend t\u00eb hyrjes \u201cKa disa vjet q\u00eb njohim jo pak emra gazetaresh shqiptare, t\u00eb denja p\u00ebr respektin m\u00eb t\u00eb madh edhe t\u00eb meshkujve. Nj\u00eb nga t\u00eb parat dhe m\u00eb t\u00eb njohurat n\u00eb t\u00eb gjitha trojet shqiptare, \u00ebsht\u00eb pa dyshim, Sanije Kushevica, dje, Sanije Gashi, sot, bashk\u00eb me ndonj\u00eb shoqe t\u00eb saj t\u00eb vjet\u00ebr, dikur, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2017-10-23T06:26:31+00:00","article_modified_time":"2020-09-26T19:28:33+00:00","og_image":[{"width":220,"height":304,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Sanije_Gashi.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"156 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"SANIJE GASHI &#8211; ZONJA E MADHE E KULTUR\u00cbS SHQIPTARE","datePublished":"2017-10-23T06:26:31+00:00","dateModified":"2020-09-26T19:28:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/"},"wordCount":31148,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Sanije_Gashi.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/","name":"SANIJE GASHI - ZONJA E MADHE E KULTUR\u00cbS SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Sanije_Gashi.jpg","datePublished":"2017-10-23T06:26:31+00:00","dateModified":"2020-09-26T19:28:33+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Sanije_Gashi.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Sanije_Gashi.jpg","width":220,"height":304,"caption":"Sanije Gashi"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sanije-gashi-zonja-e-madhe-e-kultures-shqiptare\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"SANIJE GASHI &#8211; ZONJA E MADHE E KULTUR\u00cbS SHQIPTARE"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19225","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19225"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19225\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59914,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19225\/revisions\/59914"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19225"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19225"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19225"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}