{"id":23768,"date":"2018-02-11T00:54:09","date_gmt":"2018-02-10T23:54:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=23768"},"modified":"2018-02-11T00:54:09","modified_gmt":"2018-02-10T23:54:09","slug":"shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/","title":{"rendered":"SHKRIMTARI DHE PUBLICISTI RAMIZ KELMENDI, POST MORTEM"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>Ramiz Kelmendi &#8211; Kolos i Heshtur<\/strong><br \/>\n<strong><span style=\"color: #ff0000;\">AN\u00cbTAR NDERI<br \/>\nI AKADEMIS\u00cb S\u00cb SHKENCAVE<br \/>\nDHE ARTEVE T\u00cb KOSOV\u00cbS<\/span><\/strong><\/p>\n<h2 style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>THIRRJE<\/strong><\/span><br \/>\n<em>P\u00cbR TA SHPALLUR SHKRIMTARIN DHE PUBLICISTIN<br \/>\nRAMIZ KELMENDI, POST MORTEM:<\/em><\/h2>\n<p>\u201cPopulli q\u00eb nderon njer\u00ebzit e vet t\u00eb m\u00ebdhenj, njer\u00ebzit e vet t\u00eb rrall\u00eb, shkrimtar\u00ebt, artist\u00ebt, shkenc\u00ebtar\u00ebt, para s\u00eb gjithash e mbi t\u00eb gjitha -nderon veten. Nj\u00eb popull q\u00eb u ngre p\u00ebrmendore figurave dhe personaliteteve t\u00eb veta m\u00eb t\u00eb nderuara, ai popull, para s\u00eb gjithash e mbi t\u00eb gjitha, i ngre p\u00ebrmendore kultur\u00ebs s\u00eb vet, qytet\u00ebrimit t\u00eb vet, historis\u00eb s\u00eb vet, i ngre p\u00ebrmendore vetvetes.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>\u201cGjith\u00eb \u00e7\u2019doja n\u00eb bot\u00eb, doja Shqip\u00ebrin\u00eb. Atdheun tim. Me t\u00eb cil\u00ebn m\u00eb njoh\u00ebn m\u00ebsuesit e Ernest Koliqit. Ata q\u00eb ma mboll\u00ebn n\u00eb zem\u00ebr, q\u00eb m\u00eb m\u00ebsuan se un\u00eb nuk jam pa atdhe, se un\u00eb nuk jam \u2018jetim\u2019, se kam gjuh\u00ebn time, kam shtetin tim, kam popullin tim, kam historin\u00eb time, kam gjeografin\u00eb time-Shqip\u00ebrin\u00eb. Fal\u00eb u qofsha gjith\u00eb m\u00ebsuesve ernestkoliqan\u00eb\u2019\u2026Gjithmon\u00eb, sa isha i ri, edhe mendoja dhe thoja: po t\u00eb mos e shoh Shqip\u00ebrin\u00eb, do vdes syhapur\u2026Sepse atdheu \u00ebsht\u00eb n\u00ebna jon\u00eb, \u00ebsht\u00eb m\u00ebm\u00ebdheu, e n\u00ebna, m\u00ebma, mund t\u00eb jet\u00eb edhe e \u00e7al\u00eb, fjala vjen, e verb\u00ebr, e sh\u00ebmtuar, po m\u00ebma gjithmon\u00eb mbetet m\u00ebma\u201d (KUR ISHA 18 VJE\u00c7). \u201cKaluan vite dhe un\u00eb gjithmon\u00eb e mbajta t\u00eb fshehur n\u00eb zem\u00ebr, n\u00eb gjak, n\u00eb shpirtin tim, \u00ebndrr\u00ebn e madhe q\u00eb ta shihja atdheun tim\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>\u201c<em>Po zien. Po vlon. Po gurgullon\u2026T\u00eb p\u00ebrmend m\u00eb par\u00eb lot\u00ebt e g\u00ebzimit, apo k\u00ebng\u00ebt e vallet arb\u00ebreshe?\u2026Nd\u00ebr arb\u00ebresh\u00ebt v\u00ebrtet po zien. Gjaku i Arb\u00ebrit, k\u00ebto dit\u00eb, po vlon\u2026Goj\u00eb m\u00eb goj\u00eb. Zem\u00ebr m\u00eb zem\u00ebr. P\u00ebrqafime me mall t\u00eb ushqyer pes\u00ebqind vjet.<\/em>\u201d<\/p>\n<p>(<b>Ramiz Kelmendi<\/b>)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>THIRRJE<br \/>\nDrejtuar isntitucioneve kulturore dhe shtet\u00ebrore<br \/>\nt\u00eb<br \/>\nRepublik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Xhemail Peci\" src=\"http:\/\/fjala.info\/2017\/xhemail_peci.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"center\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Shkruan: <strong>Xhemail Peci<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><em>Prelud<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u201cLe t\u00eb themi se p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb ton\u00eb, emri i Ramiz Kelmendit-\u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm pik\u00ebrisht ashtu sikund\u00ebr jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm emrat e Servantesit, Rables\u00eb, Erazmit t\u00eb Roterdamit, Suiftit, Did\u00ebros\u00eb, Volterit apo Boka\u00e7ios p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb europiane; dhe ashtu sikund\u00ebr jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb shqipe emrat e \u00c7ajupit me komedit\u00eb e tij satirike, i Gjergj Fisht\u00ebs me poemat e tij satirike, i Faik Konic\u00ebs me \u201cDoktor Gjilp\u00ebr\u00ebn\u2026\u201d, i Kristo Floqit me komedit\u00eb e tij satirike, Drit\u00ebro Agollit me romanin \u201cShk\u00eblqimi dhe r\u00ebnia e shokut Zylo\u201d, apo i Kol\u00eb Jakov\u00ebs me romanin \u201cFshati midis uj\u00ebrave\u201d, e deri te Qamil Buxheli me romanet e tij.\u201d\u00a0(<em><strong>Prend Buzhala<\/strong>: Klasiku modern i tekstit. Let\u00ebrsia e Ramiz Kelmendit<\/em>)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>Shaqir Foniqi: Megjithat\u00eb, ende mbani emrin e t\u00eb parit t\u00eb familjes gazetare Kelmendi?<\/p>\n<p>Edhe mua m\u00eb duhet t\u00eb mendohem. Po, jam un\u00eb veterani; Qazimi ishte v\u00ebllai im, Migjeni \u00ebsht\u00eb djali im, Nahirja \u00ebsht\u00eb vajz\u00eb e v\u00ebllait tim m\u00eb t\u00eb madh, Adriatiku \u00ebsht\u00eb djal\u00eb i v\u00ebllait tim m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, Sara dhe Tefta jan\u00eb bijat e Migjenit, Lumira dhe Arbresha jan\u00eb bijat e Qazimit\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>N\u00eb cilin vend d\u00ebshironi t\u00eb jetoni n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e banuar me shqiptar\u00eb?<\/p>\n<p>Jo vet\u00ebm nj\u00eb vend kam ku do t\u00eb d\u00ebshiroja t\u00eb jetoja n\u00eb trojet shqiptare. N\u00eb Shqip\u00ebri-Shkodr\u00ebn, n\u00eb Kosov\u00eb-Gjakov\u00ebn, n\u00eb Maqedoni-Tetov\u00ebn, n\u00eb Mal t\u00eb Zi-Ulqinin, n\u00eb Kosov\u00ebn Lindore-Preshev\u00ebn, n\u00eb \u00c7am\u00ebri-Parg\u00ebn, nd\u00ebr arb\u00ebresh\u00eb t\u00eb Italis\u00eb-Makjin e De Rad\u00ebs.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>Nga cilat momente priret krijimtaria juaj?<\/p>\n<p>&#8211; Nga d\u00ebshira t\u00eb shkruaj sa m\u00eb shqip dhe t\u00eb jem sa m\u00eb i lexuar.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<h2><strong>I. NJ\u00cb KOLOS I HESHTUR<\/strong><\/h2>\n<p>Tek e kundron portretin njer\u00ebzor dhe intelektual t\u00eb Ramiz Kelmendit, pa dyshim nj\u00eb nga portretet e tij t\u00eb fundme prej nj\u00ebrit nga Rilindasit e fundit t\u00eb kombit t\u00eb tij, nj\u00eb kuror\u00eb dritash tok me nj\u00eb admirim t\u00eb pakufish\u00ebm bie p\u00ebrmbi t\u00eb; nj\u00eb mision dhe nj\u00eb vizion i ve\u00e7ant\u00eb i nj\u00eb epoke t\u00eb t\u00ebr\u00eb e p\u00ebrshkon t\u00eb gjith\u00eb portretin krijues prej nj\u00eb kolosi t\u00eb heshtur, pik\u00ebrisht sipas mendimit t\u00eb njohur t\u00eb poetit romantik Hajnrih Hajne, mendim t\u00eb cilin e n\u00ebnvizoi dora vet\u00eb Ramiz Kelmendi, se: \u201cN\u00eb gjoksin e shkrimtarit t\u00eb nj\u00eb populli fshihet pamja e ardhm\u00ebris\u00eb s\u00eb tij.\u201d<\/p>\n<p>V\u00ebshtrimi i syve t\u00eb tij tij rrezaton nj\u00eb drit\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsie, balli i shpalos urtin\u00eb dhe men\u00e7urin\u00eb, e nd\u00ebrkaq fytyra shpreh fisnik\u00ebrin\u00eb dhe bujarin\u00eb, flok\u00ebt d\u00ebshmojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb rrug\u00ebtim me mosh\u00eb biblike, kurse me q\u00ebndrimin e tij krenar dhe me duart e tij nga t\u00eb cilat na la trash\u00ebgim nj\u00eb thesar tep\u00ebr t\u00eb rrall\u00eb e p\u00ebrplot kristale mendimesh, ai s\u00ebrish shfaqet dhe rishfaqet n\u00eb kujtes\u00ebn e brezave si nj\u00eb klasik i gjall\u00eb, pik\u00ebrisht ashtu si\u00e7 tha shkrimtari i madh Horhe Luis Borhes: \u201cKlasik \u00ebsht\u00eb ai lib\u00ebr, t\u00eb cilin nj\u00eb popull, nj\u00eb grumbull popujsh, apo koha e madhe, kan\u00eb vendosur ta lexojn\u00eb sikur n\u00eb faqet e tij t\u00eb jen\u00eb t\u00eb th\u00ebna t\u00eb gjitha, thelb\u00ebsisht, thell\u00ebsisht, si gjith\u00ebsia&#8230;\u201d<br \/>\nPrandaj, sa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb e kujtojm\u00eb Ramiz Klemendin dhe sa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb e kundrojm\u00eb portretin e tij intelektual, nuk ka sesi t\u00eb mos na ngjall admirim forca e tij krijuese, dhuntia e tij letrare, pena e tij e ndritur dhe e l\u00ebmuar nga e cila doli gjithmon\u00eb nj\u00eb shqipe e l\u00ebruar aq bukur, me aq dashuri dhe me aq eleganc\u00eb, nj\u00eb shqipe e q\u00ebruar hithrash dhe ferrash.<\/p>\n<p>Tek Ramiz Kelmendi gjithmon\u00eb t\u00eb l\u00eb p\u00ebrshtypje energjia krijuese, kthjellt\u00ebsia e mendimit, thell\u00ebsia e gjykimit, pesha e fjal\u00ebs. Gjithsesi, ai mbeti nj\u00eb lexues i p\u00ebrjetsh\u00ebm, nj\u00eb shpirt i lir\u00eb, i cili me jet\u00ebn dhe me vepr\u00ebn e tij u b\u00eb nj\u00eb shemb\u00eblltyr\u00eb prej shkrimtari duke g\u00ebrmuar n\u00ebp\u00ebr minierat e pafundshme t\u00eb dijes njer\u00ebzore, prej nga n\u00eb maj\u00eb t\u00eb pen\u00ebs s\u00eb tij brilante nxori fjal\u00ebn e tij t\u00eb bukur shqipe, t\u00eb stolisur me urt\u00ebsi, me bukuri, e me mir\u00ebsi.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb pra rast\u00ebsi pse pena e tij u b\u00eb k\u00ebshtu emblem\u00eb e shkrimeve me ylbere fjal\u00ebsh, t\u00eb cilat n\u00eb stilin e t\u00eb shkruarit ramizian, flatrojn\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb \u00ebmbla dhe, duke qen\u00eb t\u00eb gdhendura aq bukur e me durim, t\u00eb latuara me aq p\u00ebrkushtim e t\u00eb p\u00ebrzgjedhura n\u00eb rrjedh\u00ebn e ligj\u00ebrimit t\u00eb tij me aq shije, i b\u00ebn\u00eb p\u00ebr vete lexuesit dhe adhuruesit e tij t\u00eb shumt\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, nuk ka sesi t\u00eb mos ngjall admirimin ton\u00eb t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm forca e tij krijuese, me t\u00eb cil\u00ebn ai ishte dh\u00ebn\u00eb i t\u00ebri pas shkrimeve aq elegante, duke pasur gjithmon\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim sa drit\u00eb-hijet e vijave dhe vrag\u00ebve t\u00eb shumta t\u00eb jet\u00ebs, po aq edhe imazhin e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs:<br \/>\n\u201cMendimet m\u00eb flakrojn\u00eb n\u00eb kales\u00eb t\u00eb af\u00ebrm e t\u00eb larg\u00ebt. Kujtimet m\u00eb vlojn\u00eb\u2026Vijn\u00eb e m\u00eb ravizohen para sysh qindra p\u00ebrjetime t\u00eb vogla e t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb f\u00ebminin\u00eb time, ngjarje q\u00eb m\u00eb poq\u00ebn para kohe, m\u00eb rr\u00ebmbyen f\u00ebminin\u00eb, gazin, g\u00ebzimin.\u201d (Xhita n\u00eb Qiell)<\/p>\n<p>Ramiz Kelmendi ishte dhe mbeti njeri q\u00eb gjithmon\u00eb sublimonte n\u00eb vete dashurin\u00eb dhe pasionin e tij p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb dhe gazetarin\u00eb, madje deri n\u00eb ato p\u00ebrmasa sa nuk ka sesi me shembullin e tij t\u00eb mos na e kujtoj\u00eb krtitikun e madh francez Sent-Bevin, p\u00ebr t\u00eb cilin \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb se let\u00ebrsia ishte m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme se jeta.<\/p>\n<p>Gjithsesi, tek Ramiz Kelmendi kishte di\u00e7ka nga ajo dashuria e famshme borhesiane p\u00ebr librin. P\u00ebr Borhesin \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb se ta takoje at\u00eb ishte nj\u00eblloj sikur ta lexoje at\u00eb. K\u00ebshtu ngjante edhe me Ramizin: sa her\u00eb e takoje ai ishte nj\u00eb lib\u00ebr i gjall\u00eb, gjithmon\u00eb i hapur e p\u00ebrplot men\u00e7uri dhe thell\u00ebsi, i gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb folur p\u00ebr tema dhe \u00e7\u00ebshtje nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet, i gatsh\u00ebm q\u00eb t\u00eb udh\u00ebzonte drejt me k\u00ebshill\u00ebn e tij t\u00eb urt\u00eb si dhe gjithmon\u00eb i prirur p\u00ebr t\u00eb trasuar rrug\u00eb e hapur shtigje me pesh\u00ebn e fjal\u00ebs s\u00eb tij.<\/p>\n<p><strong>Dielli, dashuria dhe bukuria si frym\u00ebzim<\/strong><\/p>\n<p>Poeti i madh francez Sharl Bodleri, ka shkruar se ndjenja e p\u00ebrjetshme p\u00ebr t\u00eb bukur\u00ebn \u00ebsht\u00eb korrespondenc\u00eb prej qiellit. Nd\u00ebrkaq, p\u00ebr nj\u00eb personazh si\u00e7 ishte Ahmet Koshutani, p\u00ebrkat\u00ebsisht p\u00ebr autorin e k\u00ebtij personazhi t\u00eb gdhendur me aq mjesht\u00ebri (Vdekja e Poetit. Ahmet Koshutani), kjo korrespondenc\u00eb q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb krijimeve t\u00eb tij letrare, vinte p\u00ebrmes nj\u00eb ligj\u00ebrimi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb poetik e n\u00ebn simbolik\u00ebn e diellit, mish\u00ebruar m\u00eb tej me dashurin\u00eb dhe bukurin\u00eb si frym\u00ebzim i p\u00ebrjetsh\u00ebm i tij:<br \/>\n\u201cU vesh, doli nga dhoma e vet, u nis p\u00ebr n\u00eb shkoll\u00eb. Jasht\u00eb e k\u00ebndelli p\u00ebrnj\u00ebher\u00eb nj\u00eb fllad i k\u00ebndsh\u00ebm, e atje, lart n\u00eb horizont, kishte filluar rrug\u00ebn e vet: DIELLI.<\/p>\n<p>Ahmet Koshutani: Sa bukuri ka dielli, sa fort e dua diellin un\u00eb, d\u00ebshiroja t\u00eb jet\u00eb gjithmon\u00eb dit\u00eb. Drit\u00eb&#8230;Frym\u00ebzim dashurie k\u00ebrkon, bukurin\u00eb ka frym\u00ebzim&#8230;<\/p>\n<p>N\u00ebntori \u00ebsht\u00eb m\u00eb i bukuri muaj i f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime. E Bjeshk\u00ebt e Nemuna nemin ata q\u00eb u dhan\u00eb k\u00ebt\u00eb em\u00ebr.<\/p>\n<p>N\u00eb trup kam plag\u00eb q\u00eb s\u2019mundet me i zhduk\u00eb l\u00ebkura, e n\u00eb ndiesi-vrrag\u00eb&#8230;Oh sa shum\u00eb e due jet\u00ebn me njer\u00ebz, n\u00eb rrethin e tyre.<\/p>\n<p>Nuk u dhash\u00eb!&#8230; Zbulova gurra t\u00eb pafundme, t\u00eb reja, eliksire, p\u00ebr ta ringjallur e k\u00ebndellur s\u00ebrish BUZQESHJEN time&#8230;Tema do t\u00eb jet\u00eb: DIELLI.\u201d<\/p>\n<p><strong>Zake Zhuji, atdheu dhe gjuha shqipe<\/strong><\/p>\n<p>Ramiz Kelmendi u takon atyre shkrimtar\u00ebve p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt atdheu fillon tek zemra e n\u00ebn\u00ebs, prandaj i brumosur q\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri me nj\u00eb dashuri t\u00eb till\u00eb ai do shkruante e do t\u00eb p\u00ebrkujtonte se:<\/p>\n<p>\u201cS\u2019ka fjal\u00eb m\u00eb t\u00eb dashur dhe m\u00eb t\u00eb \u00ebmb\u00ebl se fjala \u201catdhe\u201d, ndaj e duan edhe vet\u00eb per\u00ebndit\u00eb. Atdheu do konsideruar si n\u00ebna e p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n<p>Atdheu \u00ebsht\u00eb gjuha vet\u00eb. Mendoj dhe shkruaj shqip. Gjuha \u00ebsht\u00eb shpirti i nj\u00eb kombi\u2026GJITH\u00cb SA JEMI DHE KUDO Q\u00cb JEMI. DUHET T\u2019I BLATOHEMI ME MISH E ME SHPIRT KOMBIT&#8230;\u201d<\/p>\n<p>Ai, me t\u00eb drejt\u00eb do t\u00eb shtronte pyetjen aq dometh\u00ebn\u00ebse sa dhe aktuale: \u201cDeri ku shtrihet Atdheu yn\u00eb? Deri ku arrin k\u00ebnga e djepit shqip? Apo deri ku arrin vajtimi shqip?\u201d<\/p>\n<p>E tek kthehej t\u00eb kujtonte trajektoren e krijimtaris\u00eb s\u00eb tij, me eleganc\u00ebn e stilit t\u00eb tij, do t\u00eb radhiste nj\u00eb varg emrash jo me pak ndikim n\u00eb kultur\u00ebn komb\u00ebtare shqiptare:<\/p>\n<p>\u201cM\u00eb p\u00ebrvet\u00ebsoi, q\u00eb t\u00eb mos them m\u00eb magjepsi, m\u00eb i pari Migjeni. Sidomos me prozat e tij. Pastaj Nonda Bulka. Pastaj Naimi. Pastaj Lasgushi. Se m\u00eb Fishta! E Mjedja. E Ernest Koliqi. E Lumo Sk\u00ebndo. E Vin\u00e7enc Prenushi, vjersh\u00ebn e tij aq t\u00eb bukur \u201cAm\u2019e bij\u00eb\u201d e kam t\u00eb vetmen q\u00eb e di p\u00ebrmend\u00ebsh sot e k\u00ebsaj dite. E k\u00ebshtu me radh\u00eb\u2026Pse, \u00e7\u2019shpjegim i ve\u00e7ant\u00eb u dashka p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshmuar dashurin\u00eb ndaj gjuh\u00ebs amtare, ndaj gjuh\u00ebs s\u00eb n\u00ebn\u00ebs?!\u201d<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, duke iu kthyer \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb gjuh\u00ebs, ai do t\u00eb linte mendimin aq aktual se gjuha e dhunuar krijon p\u00ebrbind\u00ebsha. Pastaj citoi Humboltin: Gjuha \u00ebsht\u00eb atdheu i njeriut, dhe tha s\u00ebrish se gjuha \u00ebsht\u00eb atdheu vet\u00eb. Ngriti lart mendimin e Mitrush Kutelit tek \u00e7monte gjuh\u00ebn e Faikut: Nj\u00eb shqipe t\u00eb past\u00ebrt si hoji i mjaltit. Nj\u00eb p\u00ebrzgjedhje e till\u00eb e fjal\u00ebve t\u00eb Kutelit nga ana e Ramiz Kelmendit nuk qe rast\u00ebsi, sepse ishte pik\u00ebrisht Mitrush Kuteli ai q\u00eb n\u00eb poem\u00ebn e tij \u201cRrrjedhin lumenjt\u00eb\u201d, kishte shkruar nj\u00eb nga pjes\u00ebt m\u00eb t\u00eb bukura kushtuar gjuh\u00ebs shqipe:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cN\u00eb gjith\u00eb skajet e vendit t\u00eb lumtur,<br \/>\nAnemban\u00eb kumbonte nj\u00eb e folme,<br \/>\nE vet\u00ebme: ilirishtja e strall\u00ebt &#8211;<br \/>\nVigm\u00eb barinjsh dhe kushtrim luft\u00ebtar\u00ebsh,<br \/>\nFarkuar n\u00eb kudhra mij\u00ebvje\u00e7ar\u00ebsh.<br \/>\n\u2026Gjuh\u00eb e fort\u00eb, vlugmadhe, e \u00ebmb\u00ebl,<br \/>\nE mbrujtur para se t\u00eb ishin mbrujtur<br \/>\nTuf\u00ebt e hyjnive t\u00eb lasht\u00ebsive\u2026\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p>Por Ramiz Kelmendi, kur ishte n\u00eb pyetje dashuria p\u00ebr gjuh\u00ebn dhe \u00e7\u00ebshtja e gjuh\u00ebs shqipe, nuk ndalej me kaq. Ai n\u00ebnvizoi m\u00eb tej mendimin tjet\u00ebr tep\u00ebr t\u00eb lart\u00ebsuar: \u201cKonica e quante gjuh\u00ebn shqipe si lule e bekuar, q\u00eb e ujiti djersa e Frangut Bardh\u00eb, pastaj Veqilharxhi, Kristoforidhi, Naimi e sa e sa t\u00eb tjer\u00eb.\u201d<br \/>\n\u00cbsht\u00eb pra e kuptueshme p\u00ebrse pena e tij shum\u00eb shpesh ka shkruar, ashtu si\u00e7 ia ka ndier zemra e tij e madhe:<\/p>\n<p>\u201cN\u00ebna gjithmon\u00eb d\u00ebshirohet\u2026N\u00ebna, gjithmon\u00eb duhet dashur. K\u00ebt\u00eb n\u00ebn\u00eb, pra k\u00ebt\u00eb atdhe, un\u00eb e kam dashur gjithmon\u00eb.\u201d<br \/>\nN\u00ebna.<\/p>\n<p>Zake Zhuji dhe bardh\u00ebsia e shamis\u00eb s\u00eb Rugov\u00ebs. Shpalosur si nj\u00eb bekim i bardh\u00eb drejt qiellit. Her\u00eb si zem\u00ebr-thirrje e her\u00eb si zem\u00ebr-klithje.<br \/>\nZake Zhuji dhe mermeri monumental i per\u00ebndive ilire!<br \/>\nShamia e bardh\u00eb shpalosur si vet\u00eb zemra e saj, p\u00ebrmbi Bjeshk\u00ebt e Rugov\u00ebs.<\/p>\n<p>Nj\u00eb bekim epik. Pastaj nj\u00eb krua q\u00eb rrjedh n\u00eb k\u00ebng\u00eb e ligj\u00ebrime. M\u00eb tej, nj\u00eb pen\u00eb e bardh\u00eb. Zake Zhuji. Nj\u00eb thjesht\u00ebsi prej shpirtit engj\u00ebllor. Zake Zhuji. Zem\u00ebrbardh\u00eb e zem\u00ebrdjegur. Zake Zhuji dhe bekimi i shamis\u00eb s\u00eb bardh\u00eb shpalosur viteve, ardhur moteve, vet\u00eb pena ramiziane q\u00eb lart\u00ebsoi dhe p\u00ebrjet\u00ebsoi bardh\u00ebsin\u00eb e fjal\u00ebve:<\/p>\n<p>\u201cPej\u00ebn, qytetin tim t\u00eb lindjes, dhe Rugov\u00ebn, vendlindjen e prind\u00ebrve t\u00eb mi (Drelajt e babait tim dhe Haxhajt e n\u00ebn\u00ebs sime) i kam dashur dhe do t\u00eb vijoj t\u2019i dua sa t\u00eb jem gjall\u00eb.<\/p>\n<p>Edhe sot, n\u00eb k\u00ebt\u00eb mosh\u00eb t\u00eb shtyr\u00eb q\u00eb kam, nuk kam pushuar ta dua atdheun me gjith\u00eb fuqin\u00eb e zemr\u00ebs e t\u00eb shpirtit. Atdheu \u00ebsht\u00eb n\u00ebna jon\u00eb, \u00ebsht\u00eb m\u00ebm\u00ebdheu&#8230;n\u00ebna gjithmon\u00eb mbetet n\u00ebn\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Gjuha dhe gjaku. Atdheu dhe n\u00ebna. Po me gjuh\u00ebn e gjakut ai foli edhe p\u00ebr n\u00ebn\u00ebn, e edhe p\u00ebr atdheun kur shkoi n\u00eb Maki e i p\u00ebrshp\u00ebriti Jeronim De Rad\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb Rilindje, t\u00eb cil\u00ebn ai e deshti aq shum\u00eb dhe n\u00eb ball\u00eb t\u00eb cil\u00ebs vuri arm\u00ebn m\u00eb t\u00eb fort\u00eb t\u00eb dijes, librin shqip.<br \/>\nNuk ka dyshim se n\u00eb nj\u00eb \u201cbashk\u00ebbisedim\u201d q\u00eb b\u00ebri me De Rad\u00ebn, Ramiz Kelmendi gjakonte p\u00ebr nj\u00eb Rilindje t\u00eb Dyt\u00eb. Prandaj, e th\u00ebn\u00eb simbolikisht, Ramizi e nisi aty ku e la De Rada: Gjaku yn\u00eb i shprishur tha De Rada. E Ramizi i foli Da Rad\u00ebs, duke l\u00ebshuar zem\u00ebr-thirrjen e tij t\u00eb njohur:<\/p>\n<p>\u201cGjaku i Arb\u00ebrit po vlon. Nd\u00ebr arb\u00ebresh\u00ebt, po zien, po vlon, po gurgullon&#8230;<br \/>\nT\u00eb p\u00ebrmend m\u00eb par\u00eb lot\u00ebt e g\u00ebzimit, apo k\u00ebng\u00ebt e vallet arb\u00ebreshe?\u2026Nd\u00ebr arb\u00ebresh\u00ebt v\u00ebrtet po zien. Gjaku i Arb\u00ebrit, k\u00ebto dit\u00eb, po vlon\u2026Goj\u00eb m\u00eb goj\u00eb. Zem\u00ebr m\u00eb zem\u00ebr. P\u00ebrqafime me mall t\u00eb ushqyer pes\u00ebqind vjet.<\/p>\n<p>Ndonj pik\u00eb loti n\u00eb faqe t\u00eb irnosura. Nd\u00ebr rudha. Pik\u00eb loti q\u00eb nuk fshihet, por shtyhet me g\u00ebzim. Me haren\u00eb. Me urat\u00ebn: t\u00eb na rroni sa malet!\u201d<\/p>\n<p><strong>Poema p\u00ebr Rugov\u00ebn<\/strong><\/p>\n<p>Duke shkruar p\u00ebr Rugov\u00ebn, n\u00eb maj\u00ebn e nj\u00eb pene q\u00eb ngritet aq e hirshme n\u00eb lart\u00ebsit\u00eb e kreshtabardhave t\u00eb Rugov\u00ebs kreshnike, Ramiz Kelmendi aq sa d\u00ebshmoi prirjen e tij poetike, po aq thuri edhe nj\u00eb himn t\u00eb pap\u00ebrs\u00ebristsh\u00ebm p\u00ebr dashurin\u00eb e tij t\u00eb madhe, p\u00ebr frym\u00ebzimin e tij t\u00eb madh:<br \/>\n\u201cE g\u00ebzoi me lot Rugova sot dasm\u00ebn e vet t\u00eb madhe: nguljen solemne t\u00eb shtyll\u00ebs s\u00eb par\u00eb, q\u00eb do t\u00eb sjell\u00eb drit\u00eb edhe n\u00eb ato bjeshk\u00eb krenare.<\/p>\n<p>Pash\u00eb koshutanasin n\u00eb Haxhaj, edhe plakun e Drelajve, edhe shoqin e tij t\u00eb Rek\u00ebs s\u2019Allag\u00ebs, me t\u00eb vetmet mburroja t\u00eb kok\u00ebs s\u00eb tyre dinjitoze e t\u00eb mustaqeve burr\u00ebrore &#8211; shallat karakteristike &#8211; tek u shkonin lot\u00ebt \u00e7urg n\u2019ato dit\u00eb shiu e dasme mes pishash e rugovasish q\u00eb preknin qiellin.<\/p>\n<p>Derdhi lot g\u00ebzimi sot Rugova. Edhe qielli me t\u00eb bashk\u00eb. Lot e gaz. E puthje. E loj\u00eb Rugove. E k\u00ebng\u00eb t\u00eb reja p\u00ebr rrug\u00ebn e re t\u00eb drit\u00ebs, prej rugovasish t\u00eb rinj k\u00ebnduar. E fytyra t\u00eb rrudhura q\u00eb gazmojn\u00eb. E shkollare Rugove q\u00eb shp\u00ebrthejn\u00eb, q\u00eb \u00e7ojn\u00eb p\u00ebrpara.<\/p>\n<p>Dasm\u00eb t\u00eb madhe ka sot Rugova &#8211; u \u00e7el rruga e drit\u00ebs\u2026<\/p>\n<p>E mbi t\u00eb gjitha k\u00ebto, mu ashtu edhe si\u00e7 duket n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb: t\u00eb josh Rugova aty sip\u00ebr, me t\u00ebr\u00eb at\u00eb di\u00e7 t\u00eb mahnitshme dhe t\u00eb madh\u00ebrishme q\u00eb ndryn n\u00eb bjeshk\u00ebt e veta t\u00eb larta, me at\u00eb mitin dhe misterin e vet, me ato doke e zakone (jehon\u00ebn e ndonj\u00ebr\u00ebs syresh e ndjen edhe n\u00eb vetvete, p\u00ebrmes gjakut t\u00eb babait t\u00ebnd t\u00eb Drelajve dhe t\u00eb n\u00ebn\u00ebs sate t\u00eb Haxhajve), me gjith\u00eb at\u00eb dukjen ataviste t\u00eb vet, me shtatin bjeshk\u00eb dhe me paraqitjen burr\u00ebrore, me at\u00eb natyr\u00eb t\u00eb virgj\u00ebr, q\u00eb sh\u00ebmb\u00ebllehet aq bukur n\u00eb syt\u00eb e tyre, me ato k\u00ebng\u00ebt e lahutave, t\u00eb cilave ua thoshte aq melankolisht dhe aq bukur, daja yt, Arif Zhuji, nga i cili t\u00eb zuri veshi s\u00eb pari Gjeto Basho Mujin e Halilin, Gjergj Elez Alin\u00eb e Zuk\u00eb Bajraktarin, si dhe ato dy femra, m\u00eb t\u00eb parat femra q\u00eb i regjistroi veshi yt nga k\u00ebnga e daj\u00ebs n\u00eb lahut\u00eb &#8211; Ajkuna e Dezdar Osman Ag\u00ebs dhe Dylbere Gjelina.\u201d (Dashuria p\u00ebr Pej\u00ebn).<\/p>\n<p>Ramiz Kelmendi p\u00ebr Bibliotek\u00ebn Komb\u00ebtare<br \/>\nN\u00eb fillet e krijimtaris\u00eb s\u00eb tij, ai kishte shkruar: \u201cN\u00ebntori \u00ebsht\u00eb muaji m\u00eb i bukur i f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime\u201d. Nd\u00ebrkaq, si n\u00eb nj\u00eb rast\u00ebsi mitesh dhe legjendash, po ky muaj, kaq i bardh\u00eb dhe kaq i shum\u00ebpritur nd\u00ebr shqiptar\u00eb, do t\u00eb rishfaqej s\u00ebrish n\u00eb pen\u00ebn e tij me bardh\u00ebsin\u00eb e shekujve sip\u00ebr.<br \/>\nM\u00eb 25 n\u00ebntor 1982, duke p\u00ebruruar Bibliotek\u00ebn Komb\u00ebtare t\u00eb Kosov\u00ebs si \u201cvat\u00ebr mbi vatra t\u00eb cil\u00ebs do t\u2019i g\u00ebzohen f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb e f\u00ebmij\u00ebt e f\u00ebmij\u00ebve tan\u00eb\u201d, ai ka cituar Kafk\u00ebn: \u201cLiteratura eshte ditari i nj\u00eb populli.\u201d<br \/>\nNuk ka dyshim se nj\u00eb p\u00ebrkushtim i till\u00eb, nj\u00eb himnizim i till\u00eb i librit, nj\u00eb adhurim i till\u00eb ndaj dijes dhe kultur\u00ebs, t\u00eb \u00e7on vetvetiu tek konsideratat q\u00eb kishin p\u00ebr librin kolos\u00ebt e let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>Fjala vjen, poeti i madh anglez Xhon Miltoni, n\u00eb vep\u00ebrn e tij \u201cAeropagjitika\u201d (Mbi politik\u00ebn e brendshme &#8211; Fjalim i Z. Xhon Milton p\u00ebr lirin\u00eb e shtypit, drejtuar Parlamentit t\u00eb Anglis\u00eb, n\u00eb Lond\u00ebr m\u00eb 1644), ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb pah se kush p\u00ebrballet me mundin e t\u00eb shkruarit, v\u00eb n\u00eb fjal\u00ebt e tij m\u00eb t\u00eb mir\u00ebn e vetvetes. Kurse p\u00ebr librat, ai ka theksuar:<br \/>\n\u201cLibrat, n\u00eb fakt, nuk jan\u00eb aspak gj\u00ebra t\u00eb vdekura, p\u00ebrkundrazi p\u00ebrmbajn\u00eb n\u00eb vetvete nj\u00eb fuqi jet\u00ebsore, q\u00eb i b\u00ebn po aq aktive sa ve\u00e7 shpirti, pjell\u00eb e t\u00eb cilit jan\u00eb; p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr ata ruajn\u00eb, si n\u00eb nj\u00eb ampul\u00eb, forc\u00ebn dhe esenc\u00ebn m\u00eb t\u00eb kulluar t\u00eb atij intelekti t\u00eb gjall\u00eb q\u00eb u dha jet\u00eb\u2026\u00ebsht\u00eb pothuja e nj\u00ebjta gj\u00eb, si t\u00eb vras\u00ebsh nj\u00eb njeri, si t\u00eb vras\u00ebsh nj\u00eb lib\u00ebr t\u00eb mir\u00eb. Kush vret nj\u00eb njeri, vret nj\u00eb krijes\u00eb t\u00eb arsyeshme, imazh t\u00eb Zotit; po kush shkat\u00ebrron nj\u00eb lib\u00ebr t\u00eb mir\u00eb, vret vet\u00eb arsyen, vret imazhin e Zotit n\u00eb vet\u00eb thelbin e tij. Shum\u00eb njer\u00ebz i r\u00ebndojn\u00eb kot tok\u00ebs, nd\u00ebrsa nj\u00eb lib\u00ebr i mir\u00eb \u00ebsht\u00eb gjaku i \u00e7muar jet\u00ebsor i nj\u00eb shpirti kulmor, i ruajtur posa\u00e7\u00ebrisht e i mbrojtur me xhelozi p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb p\u00ebrtej jet\u00ebs.\u201d<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, p\u00ebr censur\u00ebn e shtypit, Miltoni theksonte:<br \/>\n\u201cMbase, si\u00e7 shpresoj un\u00eb, sepse anglishtja jon\u00eb, gjuh\u00eb njer\u00ebzish t\u00eb famsh\u00ebm gjithnj\u00eb n\u00eb pararoj\u00eb t\u00eb arritjeve t\u00eb liris\u00eb, nuk do t\u00eb gjendte leht\u00ebsisht shkronja t\u00eb mjaftueshme servile, p\u00ebr t\u00eb rrokjezuar nj\u00eb gjykim t\u00eb till\u00eb tiranik.\u201d<br \/>\nXhon Miltoni ngriste lart gjithashtu edhe: \u201cS\u00ebr\u00ebn e lir\u00eb dhe t\u00eb sinqert\u00eb t\u00eb atyre q\u00eb p\u00ebrnjimend kan lindur p\u00ebr studimin dhe dashurojn\u00eb dijen p\u00ebr at\u00eb \u00e7ka \u00ebsht\u00eb n\u00eb vetvete, jo p\u00ebr p\u00ebrfitime ose ndonj\u00eb tjet\u00ebr q\u00ebllim, po p\u00ebr sh\u00ebrbim ndaj Zotit dhe ndaj s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs &#8211; e ndoshta fama e q\u00ebndrueshme n\u00eb koh\u00eb e lavd\u00ebrimi i p\u00ebrhersh\u00ebm, jan\u00eb \u00e7mimet me t\u00eb cilat Zoti dhe njer\u00ebzit lejuan t\u00eb nderohej dikush, q\u00eb me shkrimet e veta \u00e7oi drejt progresit t\u00eb mir\u00ebn e njer\u00ebzimit\u2026Kur nj\u00eb njeri i shkruan bot\u00ebs, ai th\u00ebrret n\u00eb ndihm\u00eb t\u00ebr\u00eb arsyen dhe reflektimin e vet: k\u00ebrkon, mediton, punon pa u lodhur\u2026\u201d<br \/>\nKundruar po nga ky priz\u00ebm, n\u00eb esen\u00eb tjet\u00ebr \u201cFalenderim librave\u201d, shkrimtari i madh Stefan Cvajg u kushtonte nuseve t\u00eb mendimit (epitet t\u00eb cilin ua ka dh\u00ebn\u00eb q\u00eb n\u00eb lasht\u00ebsi poeti i madh persian Saadiu) nj\u00eb poem\u00eb n\u00eb vete:<\/p>\n<p>\u201cO pjes\u00ebza t\u00eb pafund\u00ebsis\u00eb! Kurdoher\u00eb prisni t\u00eb rreshtuara n\u00eb raftet e mb\u00ebshtetura pas mureve. Kurdoher\u00eb modeste dhe kokulur prisni q\u00eb t\u00eb vijn\u00eb t\u2019ju marrin. Por me t\u2019ju prekur dora e njeriut, zemra e tij u p\u00ebrpin\u00eb dhe ngaz\u00ebllehet, si qerre e zjarrt\u00eb hyjnore e lart\u00ebsoni shpirtin e njeriut, e nxirrni nga ngushticat e r\u00ebndom\u00ebsis\u00eb, e \u00e7oni drejt hap\u00ebsirave t\u00eb amshuara t\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Kaq bukur, me kaq adhurim, me kaq dashuri dhe me kaq hyjnizim p\u00ebr librin dhe bibliotek\u00ebn, ka shkruar edhe Borhesi, duke u shprehur n\u00eb esen\u00eb e tij t\u00eb njohur \u201cBiblioteka e Babelit\u201d, se:<br \/>\n\u201cUniversi \u00ebsht\u00eb Biblioteka Hyjnore dhe se universi me pik\u00ebtakimet e veta elegante, mund t\u00eb jen\u00eb vet\u00ebm puna e dor\u00ebs s\u00eb Zotit.\u201d<br \/>\nGjithsesi, himni q\u00eb Horhe Louis Borhesi i ka kushtuar librit, n\u00eb vetvete ng\u00ebrthen p\u00ebrmasat e nj\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsie, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb aktualitetit q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson mendimi i tij i madh:<\/p>\n<p>\u201cPopullsin\u00eb e kan\u00eb dhjetuar epidemit\u00eb, grindjet heretike, peligrinazhet q\u00eb pashmangshm\u00ebrisht katandisen n\u00eb fushata grabitqare. Besoj se i kam p\u00ebrmendur vet\u00ebvrasjet, t\u00eb cilat po b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb shumta p\u00ebr \u00e7do vit. Ndoshta m\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb rrug\u00eb t\u00eb gabuar mosha e thyer dhe frika, por kam dyshime se lloji njer\u00ebzor, i vetmi lloj po luhatet n\u00eb prag t\u00eb shfarosjes, por gjithsesi Biblioteka, e ndri\u00e7uar, e vetmuar, e pafundme, p\u00ebrsosm\u00ebrisht e pal\u00ebvizshme, e pajisur me v\u00ebllime t\u00eb \u00e7mueshme, t\u00eb pakorruptueshme dhe t\u00eb fshehta, do t\u00eb mbijetoj\u00eb.<br \/>\nSapo shkrova fjal\u00ebn \u2018e pafundshme\u2019. Nuk e kam sjell\u00eb k\u00ebt\u00eb mbiem\u00ebr thjesht p\u00ebr shkak t\u00eb shprehive t\u00eb gojtaris\u00eb; por e deklaroj se nuk \u00ebsht\u00eb e palogjikshme t\u00eb mendosh, se bota \u00ebsht\u00eb e pafundshme\u2026<\/p>\n<p>N\u00ebse nj\u00eb udh\u00ebtar i p\u00ebrjetsh\u00ebm do t\u00eb udh\u00ebtonte n\u00eb cilindo drejtim, pas nj\u00eb numri t\u00eb parr\u00ebfyer shekujsh, ai do t\u00eb gjendte se po ato v\u00ebllime p\u00ebrs\u00ebriten, me t\u00eb nj\u00ebjtat parregullsi, e cila duke u p\u00ebrs\u00ebritur, kthehet n\u00eb rregull: Rendi. Vetmia ime gjen g\u00ebzim n\u00eb k\u00ebt\u00eb shpres\u00eb elegante.\u201d (<em>Biblioteka e Babelit<\/em>)<\/p>\n<p>Duke krahasuar konisderatat e tilla t\u00eb shprehura n\u00ebp\u00ebr shekuj p\u00ebr librin, nuk ka dyshim se sa her\u00eb q\u00eb do t\u00eb kalojm\u00eb pran\u00eb Bibliotek\u00ebs Komb\u00ebtare \u201cPjet\u00ebr Bogdani\u201d, sa her\u00eb q\u00eb do t\u00eb ulemi t\u00eb lexojm\u00eb e t\u00eb shfletojm\u00eb librat, t\u00eb cilat Ramiz Kelmendi i deshti aq shum\u00eb, gjithmon\u00eb do t\u00eb kujtojm\u00eb at\u00eb mermerin monumental t\u00eb ligj\u00ebrimit t\u00eb tij, kur foli aq bukur dhe aq madh\u00ebrish\u00ebm, m\u00eb 25 n\u00ebntorin e vitit 1982: \u201cDat\u00eb mbi data n\u00eb historikun ton\u00eb shpirt\u00ebror, \u201ctempull mbi tempuj\u201d, \u201cvat\u00ebr mbi vatra \u00ebsht\u00eb Biblioteka Popullore dhe Universitare e Kosov\u00ebs\u201d, t\u00eb cil\u00ebn me t\u00eb drejt\u00eb e pat pag\u00ebzuar edhe vet\u00eb: \u201csi z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs krenar i mija e mija t\u00eb g\u00ebzuarve e t\u00eb p\u00ebrg\u00ebzuarve si un\u00eb\u201d.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebr Ofelin\u00eb e Teatrit Komb\u00ebtar<\/strong><br \/>\nGjithashtu, nuk duhet harruar as nj\u00eb fakt tjet\u00ebr t\u00eb pamohuesh\u00ebm, se Teatri Komb\u00ebtar i Kosov\u00ebs i ka shum\u00eb borxh Ramiz Kelmendit. Teatri i Kosov\u00ebs i detyrohet atij shum\u00eb p\u00ebr shk\u00eblqimin e pap\u00ebrs\u00ebritsh\u00ebm q\u00eb pati kur ai ishte n\u00eb krye t\u00eb k\u00ebtij Teatri. Shk\u00eblqimi q\u00eb ia dha Ramiz Kelmendi k\u00ebtij Teatri, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ishte vet\u00eb adhurimi q\u00eb kishte ai p\u00ebr mendimin e Faik Konic\u00ebs q\u00eb n\u00ebp\u00ebrmes kultur\u00ebs, artit, dhe let\u00ebrsis\u00eb, Shqip\u00ebris\u00eb t\u2019i kthehej shk\u00eblqimi q\u00eb kishte dikur, pra shk\u00eblqimi q\u00eb kishte n\u00eb koh\u00ebt e Iliris\u00eb. Prandaj, Teatri Komb\u00ebtar i Kosov\u00ebs e ka p\u00ebr nder ta v\u00eb Bustin e Ramiz Kelmendit n\u00eb foajeun e tij, ashtu si\u00e7 e ka p\u00ebr nder q\u00eb t\u00eb gdhend\u00eb fjal\u00ebt e tij n\u00eb k\u00ebt\u00eb Teat\u00ebr, p\u00ebr Ofelin\u00eb:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cAjo fali sonte rozmarina n\u00eb sken\u00eb.<br \/>\nFali vjollca e krizantema. Borzilok\u00eb e manushaqe.<br \/>\nCa nga k\u00ebto i fali p\u00ebr kujtim.<br \/>\nCa i fali p\u00ebr mejtim.<br \/>\nE un\u00eb po i fal, ja, nj\u00eb kuror\u00eb me dafina lavdie p\u00ebr Ofelin\u00eb.<br \/>\nNj\u00eb kuror\u00eb me dafina p\u00ebr t\u00eb parin hap t\u00eb saj.<br \/>\nNj\u00eb kuror\u00eb me dafina p\u00ebr nat\u00ebn e bukur q\u00eb na fali.<br \/>\nNj\u00eb kuror\u00eb me dafina p\u00ebr t\u00eb nes\u00ebrm\u00ebn e saj.<br \/>\nPa\u00e7 nder, prandaj, moj Ofeli, e mir\u00eb se na erdhe!<br \/>\nEdhe &#8211; mir\u00eb ardh\u00ebsh!\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p>Debolesa e Ramiz Kelmendit p\u00ebr shkronj\u00ebn L<br \/>\nSa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb e lexon dhe e studion njeriu vepr\u00ebn e tij, aq m\u00eb shum\u00eb fitohet p\u00ebrshtypja se ai kishte nj\u00eb deboles\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr shkronj\u00ebn L: Liria (nuk \u00ebsht\u00eb rast\u00ebsi q\u00eb edhe pseudonimi i tij i par\u00eb ishte Hija e Liris\u00eb), letrat, let\u00ebrsia, Lulja e Kujtimit, Lypsat n\u00eb lulisht\u00eb, lot\u00ebt, apo edhe Lumo Sk\u00ebndo: \u201cEmri shum\u00eb i shenjt\u00eb i kombit shqiptar.\u201d Pastaj Luvri, Lulja, Lumnija, dhe emri q\u00eb e donte m\u00eb s\u00eb shumti, si\u00e7 e ka pohuar vet\u00eb n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb, emri: Liridon&#8230;<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht ashtu si\u00e7 shkruante vet\u00eb, me at\u00eb stilin e tij sa origjinal po aq edhe brilant:<\/p>\n<p>\u201cL &#8211; si Lumturit\u00eb. L &#8211; si Lukiani. &#8211; si Libri. L &#8211; si Lulemoll\u00ebt.<\/p>\n<p>L &#8211; si Lukiani: S\u2019ka fjal\u00eb m\u00eb t\u00eb dashur dhe m\u00eb t\u00eb \u00ebmb\u00ebl se fjala \u201catdhe\u201d, ndaj e duan edhe vet\u00eb per\u00ebndit\u00eb. Atdheu do konsideruar si n\u00ebna e p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Edhe kujtimet me arvanitasit:<\/p>\n<p>\u201cM\u2019u ul n\u00eb preh\u00ebr \u00e7upulina me emrin aq t\u00eb bukur \u201cElefteri\u201d, t\u00eb par\u00ebn fjal\u00eb q\u00eb e m\u00ebsova nga Ksenofoni arvanit. \u00c7upulina quhej Liri.\u201d<\/p>\n<p>P\u00ebr Ramiz Kelmendin fjala letrare \u00e7mohet vet\u00ebm po t\u00eb jet\u00eb e fisnik\u00ebruar me ndjenja, kurse ndjenja p\u00ebr t\u00eb bukur\u00ebn sikurse edhe p\u00ebr t\u00eb madh\u00ebrishmen, mbeten gjakim i tij i p\u00ebrhersh\u00ebm, frym\u00ebzim i tij i pashterrsh\u00ebm, e ku shkronja L z\u00eb nj\u00eb vend ballor.<\/p>\n<p>P\u00ebr Ramiz Kelmendi, shkronja L sa \u00ebsht\u00eb let\u00ebrsi, po aq \u00ebsht\u00eb edhe bekimi e pag\u00ebzimi m\u00eb i bukur n\u00eb jet\u00eb, n\u00eb art, e n\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsi:<\/p>\n<p>\u201cPastaj Muzeu i Luvrit. Mona Liza. M\u00eb joshin mbi t\u00eb gjitha, syt\u00eb e saj, nj\u00eb pal\u00eb sy, q\u00eb mbeten enigm\u00eb n\u00eb shekuj. Sy q\u00eb qeshin\u2026Luvri \u00ebsht\u00eb muze muzesh\u2026Luvri \u00ebsht\u00eb parajsa.\u201d (Letra nga Parisi: Udh\u00ebp\u00ebrshkrime).<\/p>\n<h2><strong>II. AKADEMIA E NJ\u00cb KOMBI<\/strong><\/h2>\n<p>Elena Gjika: Akademia duhet t\u00eb jet\u00eb shpirti i nj\u00eb kombi<br \/>\nIsmail Kadare: Akademia &#8211; m\u00eb e fort\u00eb se Franca<br \/>\nDuke shkruar p\u00ebr betejat e tij akademike, shkrimtari i madh francez Viktor Hygo, m\u00eb 1 dhjetor 1846, mbante sh\u00ebnime lidhur me at\u00eb se \u00e7far\u00eb kishte ndodhur, \u201cN\u00eb Akademi\u201d:<br \/>\n\u201cN\u00eb sall\u00ebn e re t\u00eb senacave private t\u00eb Akademis\u00eb, statuja e Rasinit ishte vendosur n\u00eb nj\u00eb qoshe, dhe statuja e Kornejit n\u00eb qend\u00ebr, prapa kolltukut t\u00eb kryetarit.<\/p>\n<p>M\u00eb par\u00eb ishte Rasini n\u00eb qend\u00ebr e Korneji n\u00eb qoshe. \u00cbsht\u00eb tashm\u00eb nj\u00eb hap. Akoma edhe nj\u00eb shembje muresh, akoma edhe nj\u00eb rikonstruksion, akoma edhe nj\u00eb hap, dhe Molieri do t\u00eb jet\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb vendin e nderit.\u201d<br \/>\nNd\u00ebrkaq, m\u00eb 14 janar 1850, Hygo shkruante:<br \/>\n\u201cSot Alfred de Vinjija dhe un\u00eb b\u00ebm\u00eb t\u00eb d\u00ebshtonin zgjedhjet n\u00eb Akademi.<\/p>\n<p>Nga nj\u00ebra an\u00eb mbanin Empisin, nga ana tjet\u00ebr Viktor Leklerkun. Ne nuk duam as nj\u00ebrin, as tjetrin. Kemi futur n\u00eb kuti flet\u00eb t\u00eb bardha.<br \/>\nIshin tridhjet\u00eb e kat\u00ebr votues: shumica: tet\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vota. U b\u00ebn\u00eb pes\u00eb votime. Empiri mori deri pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vota, Viktor Leklerku deri gjasht\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb. Pati vota t\u00eb dh\u00ebna, n\u00eb votime t\u00eb ndryshme, Emil Deshampsit, Lamenaisit, Alfred de Myses\u00eb dhe Beranzhes\u00eb. Me dy votat tona mund ta kishim b\u00ebr\u00eb zgjedhjen. Q\u00ebndruam fort. Ishte e nevojshme t\u00eb shtyhej dhe e shtyn\u00eb nj\u00eb muaj.<br \/>\nRadh\u00ebn e par\u00eb, kur njoftuan dy flet\u00ebt e bardha, Flourensi tha: \u201cJa dy vota t\u00eb humbura\u201d.<\/p>\n<p>Iu p\u00ebrgjigja: \u201cT\u00eb humbura? Thoni t\u00eb v\u00ebna n\u00eb shfryt\u00ebzim! Q\u00ebllimi im \u00ebsht\u00eb ta \u00e7oj nj\u00ebr\u00ebn prej dy partive t\u00eb merret vesh me ne, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u2019i shtoj\u00eb votat tona dhe me ato t\u00eb b\u00ebhet e vlefshme dhe e mundur em\u00ebrimi i Balzakut, ose i Dymas\u00eb. Pik\u00ebrisht me k\u00ebt\u00eb lloj sistemi dy vjet m\u00eb pare b\u00ebra t\u00eb mundur t\u00eb em\u00ebrohet Alfred de Vinjija. \u201c<\/p>\n<p>Me t\u00eb drejt\u00eb iu p\u00ebrgjigja maj\u00eb m\u00eb maj\u00eb Dyp\u00ebnit n\u00eb lidhje me Balzakun. Ai m\u00eb nd\u00ebrpreu:<br \/>\n\u201c-Djall! Djall! Ju do t\u00eb d\u00ebshironit q\u00eb Balzaku t\u00eb hynte n\u00eb Akademi menj\u00ebher\u00eb, me t\u00eb sht\u00ebn\u00ebn e par\u00eb, k\u00ebshtu! Ju citoni ca shembuj: Petinin, Sen-Mark-Zhirad\u00ebnin, Brifon\u00eb; por ata nuk provojn\u00eb asgj\u00eb. Mendoni, pra! Balzaku me t\u00eb par\u00ebn n\u00eb Akademi! Nuk keni reflektuar. Kjo, \u00ebsht\u00eb ndoshta e mundur? O pastaj nuk mendoni p\u00ebr nj\u00eb gj\u00eb, q\u00eb e meriton!\u201d<br \/>\nViktor Hygo \u00ebsht\u00eb zgjedhur an\u00ebtar i Akademis\u00eb s\u00eb Franc\u00ebs n\u00eb janarin e vitit 1840. Nd\u00ebrkaq, lidhur me propozimet p\u00ebrkat\u00ebse, kritiku i madh francez Sent-Bevi, ka theksuar se po t\u00eb vihej kandidatura e tij p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim &#8211; n\u00eb raport me ta, Hygo ishte hapur n\u00eb favor t\u00eb Alfred De Vinjit, Aleksand\u00ebr Dymas\u00eb dhe Balzakut.<\/p>\n<p>Sent-Bevi nuk u pranua n\u00eb zgjedhjet e 8 shkurtit t\u00eb vitin 1842, por m\u00eb 8 shkurt 1844, u votua q\u00eb ai t\u00eb pranohej an\u00ebtar i Akademis\u00eb s\u00eb Franc\u00ebs, nd\u00ebrsa uniform\u00ebn e gjelb\u00ebrt t\u00eb Akademis\u00eb do ta veshte vet\u00ebm nj\u00eb vit m\u00eb pas, m\u00eb 27 shkurt 1845.<br \/>\nViktor Hygo kishte koh\u00eb q\u00eb nuk fliste me t\u00eb dhe ishte nj\u00eb nga kund\u00ebrshtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb rrept\u00eb t\u00eb Sent-Bevit, i cili jo vet\u00ebm q\u00eb nuk besonte se Hygo do t\u00eb thoshte ndonj\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr t\u00eb, por q\u00eb nj\u00eblloj nuk besonte fare dot se ai do t\u00eb vinte.<br \/>\nP\u00ebrkundrazi, Viktor Hygo mbajti nj\u00eb fjalim tejet afirmativ p\u00ebr Sent-Bevin, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb duke folur n\u00eb fjalimin inagurues me aludime tejet pozitive p\u00ebr prirjet poetike t\u00eb Bevit, pa \u00e7ka se q\u00eb t\u00eb dy kishin kund\u00ebrshti mjaft t\u00eb thella mes tyre.<\/p>\n<p>Pra, Viktor Hygoi (p\u00ebr t\u00eb cilin Sent Bevi theksonte se ishte \u201cfenomeni m\u00eb i madh letrar n\u00eb Franc\u00ebn moderne\u201d) veproi ashtu si\u00e7 do t\u00eb shprehej m\u00eb von\u00eb Gjergj Fishta, i cili sa bukur ka th\u00ebn\u00eb, q\u00eb past\u00eb bekimin aty ku ka r\u00ebn\u00eb: Kija inatin, po ama jepja hakun!<br \/>\nDuke b\u00ebr\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr betejat e tilla akademike, diplomati dhe historian anglez Harold Nikolson, n\u00eb monografin\u00eb e tij p\u00ebr kritikun dhe historianin e madh t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb franceze, thekson se Sent Bevi u ngrit dhe kritikoi ashp\u00ebr koleg\u00ebt e Aoeropagut t\u00eb Akademis\u00eb Franceze, kur ata m\u00ebtonin t\u00eb zgjidhnin Littre-n\u00eb p\u00ebr an\u00ebtar\u00eb t\u00eb Akademis\u00eb. Nikolson v\u00eb n\u00eb pah se ai ua tha hapur se shumica e tyre ishin plakur e t\u00eb dh\u00ebn\u00eb pas pedantizmit, dhe se dyzet t\u00eb pavdekshmit e kishin humbur qoft\u00eb kontaktin, qoft\u00eb realitetin me gjenerat\u00ebn e re.<br \/>\nSipas Harold Nikolsonit, Sent-Bevi natyrisht q\u00eb i g\u00ebzohej prestigjit t\u00eb Akademis\u00eb, por me t\u00eb drejt\u00eb ishte kund\u00ebr intrigave dhe thashethemeve q\u00eb shoq\u00ebronin propozimet dhe zgjedhjet e reja n\u00eb Akademin\u00eb e Franc\u00ebs\u2026<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, shkrimtari Ismail Kadare n\u00eb librin e tij \u201cM\u00ebngjeset n\u00eb Kafe Rostand &#8211; Motive nga Parisi\u201d, ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje mes tjerash, se: \u201cAkademia kishte vet\u00ebm dymb\u00ebdhjet\u00eb an\u00ebtar\u00eb t\u00eb huaj nga gjith\u00eb bota, nj\u00eb nga an\u00ebtar\u00ebt ishte mbreti i Spanj\u00ebs, un\u00eb po z\u00ebvend\u00ebsoja Karl Popper-in, q\u00eb sapo kishte l\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb jet\u00eb, pra Shqip\u00ebria z\u00ebvend\u00ebsonte Gjermanin\u00eb, ky ishte nj\u00eb nder kaq i madh\u2026At\u00ebher\u00eb cili ishte shkaku q\u00eb presidenti i Shqip\u00ebris\u00eb nuk i p\u00ebrgjigjej ftes\u00ebs? Ishin rregulla shkencore, mbreti ose presidenti i shtetit q\u00eb fitonte vendin n\u00eb Akademi, merrte pjes\u00eb n\u00eb ceromonin\u00eb e pranimit\u2026Mos kujtonte presidenti juaj se do t\u00eb \u00e7njihej, do t\u00eb anulohej ceromonia, pra pranimi yt, nga mosardhja e tij? Apo se mund t\u00eb nd\u00ebrhyhej te Franca q\u00eb ta b\u00ebnte k\u00ebt\u00eb? A e dinte ky president se Akademia, n\u00eb raste t\u00eb tilla ishte m\u00eb e fort\u00eb se Franca?\u201d<\/p>\n<p>Duke shkruar k\u00ebshtu dhe duke l\u00ebshuar zem\u00ebr-klithjen e tij, shkrimtari m\u00eb i madh shqiptar Ismail Kadare, nuk ka dyshim se ka aluduar n\u00eb rolin q\u00eb duhet t\u00eb ket\u00eb Akademia, misionin dhe vizionin e s\u00eb cil\u00ebs Elena Gjika e pat shpalosur aq bukur dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aq dometh\u00ebn\u00ebse, q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e Rilindjes Komb\u00ebtare Shqiptare, duke i shkruar Jeronim De Rad\u00ebs, n\u00eb nj\u00eb nga letrat e saj se: \u201cAkademia duhet t\u00eb jet\u00eb shpirti i nj\u00eb kombi.\u201d<br \/>\nElena Gjika:<br \/>\nDuhet vendosur interesin e atdheut p\u00ebrmbi t\u00eb gjitha far\u00ebt e konsideratave.<\/p>\n<p>Duke shpalosur me nj\u00eb adhurim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb let\u00ebrk\u00ebmbimet e shkrimtar\u00ebve tan\u00eb nd\u00ebr shekuj, duke shfletuar me nj\u00eb p\u00ebrkushtim t\u00eb rrall\u00eb epistolarin e tyre t\u00eb begat\u00eb, Ramiz Kelmendi lexoi me laps n\u00eb dor\u00eb. Jo rast\u00ebsisht ai u ndal tek mendimi aq i madh e aq aktual q\u00eb na la Elena Gjika:<\/p>\n<p>\u201cAta q\u00eb do t\u00eb kryejn\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr uniteti: unitetin e tyre intelektual, shkencor dhe moral-baz\u00eb e unitetit politik, ata q\u00eb do ta kryejn\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr do t\u00eb ken\u00eb v\u00ebn\u00eb themelet e pashkat\u00ebrrueshme t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb ardhshme.<\/p>\n<p>\u00c7do l\u00ebvizje e madhe p\u00ebrt\u00ebritjeje politike, duhet t\u00eb jet\u00eb e prir\u00eb, doemos, nga nj\u00eb l\u00ebvizje letrare.\u201d<\/p>\n<p>Nuk ishte rast\u00ebsi, pse pas pranver\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgjakshme t\u00eb Motit t\u00eb Madh 1981, Ramiz Kelmendi po riaktualizonte mendimet e Rilindjes Komb\u00ebtare Shqiptare, duke p\u00ebrkujtuar m\u00eb tej se Elena Gjika, Dora D\u2019Istria vet\u00eb, i kishte shkruar arb\u00ebreshit t\u00eb madh, Jeronim De Rad\u00ebs:<\/p>\n<p>\u201cNe do t\u00eb jetojm\u00eb mjaft gjat\u00eb, besoj, p\u00ebr t\u00eb ngulur flamurin e Shqip\u00ebris\u00eb mbi Kullat e Rozaf\u00ebs. Le t\u00eb mund t\u00eb jetojm\u00eb mjaft p\u00ebr t\u00eb kremtuar n\u00eb Shkod\u00ebr fest\u00ebn e madhe t\u00eb p\u00ebrt\u00ebritjes s\u00eb nj\u00eb kombi shpirtbardh\u00eb.<\/p>\n<p>Ky popull trim do t\u00eb tregohet i denj\u00eb p\u00ebr vetveten.\u201d<\/p>\n<p>M\u00eb tej, Ramiz Kelmendi do t\u00eb n\u00ebnvizonte edhe at\u00eb q\u00eb Zef Jubani kishte shkruar n\u00eb shkrimin e tij \u201cThirrje Arb\u00ebresh\u00ebve\u201d:<\/p>\n<p>\u201cMidis jush&#8230;q\u00eb jeni gjithashtu shqiptar\u00eb si edhe ne, mund t\u00eb ken\u00eb dalur njer\u00ebz t\u00eb pajisur me dashurin\u00eb p\u00ebr atdhe, sepse jan\u00eb t\u00eb m\u00ebsuar dhe t\u00eb edukuar n\u00eb lirin\u00eb e nd\u00ebrgjegj\u00ebs s\u00eb tyre.\u201d<\/p>\n<p>Ramiz Kelmendi na kujtoi k\u00ebshtu m\u00eb tutje se \u00e7ka na la Hamit Kokalarin bashk\u00eb me Vasvi Samim Visok\u00ebn. Nga ky i fundit, me at\u00eb shijen e tij aq t\u00eb holl\u00eb t\u00eb p\u00ebrzgjedhjes nga t\u00eb lexuarit me laps n\u00eb dor\u00eb, ai ka cituar:<\/p>\n<p>\u201cE ai, k\u00ebtu e mbi gjysm\u00eb shekulli m\u00eb par\u00eb, jo vet\u00ebm ndjeu, por edhe na e la t\u00eb shkruar n\u00eb lib\u00ebr mendimin p\u00ebr Kosov\u00ebn tek u shpreh: \u201cBukuria e Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb bukuria e s\u00eb drejt\u00ebs. Z\u00ebri i Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb z\u00ebri i historis\u00eb dhe shk\u00eblqimi i saj \u00ebsht\u00eb drita e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs\u2026Aty s\u2019ka gjak e tym, grabitje e sundim dhe vajtim e gjam\u00eb; por ka vet\u00ebm drejt\u00ebsi e v\u00ebrtet\u00ebsi. Ajo \u00ebsht\u00eb mbi \u00e7do gj\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Madje, ai shtroi edhe nj\u00eb pyetje e cila mbetet gjthmon\u00eb aktuale, sot e mot:<\/p>\n<p>\u201cDo pyetur gjithmon\u00eb: \u00c7\u2019qe e kaluara jon\u00eb, edhe se \u00e7\u2019jemi n\u00eb fakt, edhe se \u00e7\u2019gjak na rrjedh nd\u00ebr dej, po edhe ama se \u00e7\u2019duhet t\u00eb jemi p\u00ebr jet\u00eb t\u00eb jet\u00ebve.<\/p>\n<p>Sepse, ka mendim Anton Harapi, superioritetin tregohet me fisnik\u00ebrin\u00eb e ndjenjave, me lart\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs, me zem\u00ebrgj\u00ebr\u00ebsin\u00eb dhe zot\u00ebsin\u00eb p\u00ebr ta mund\u00eb t\u00eb keqen me t\u00eb mir\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Shkrimtari dhe publicisti, profesori dhe veprimtari Ramiz Kelmendi shprushi k\u00ebshtu nd\u00ebrgjegj\u00ebn komb\u00ebtare tek i solli n\u00eb kujtes\u00ebn ton\u00eb fjal\u00ebt e njeriut tjet\u00ebr erudit e t\u00eb atdhetarit zem\u00ebrzjarrt\u00eb, Mithat Frash\u00ebrit: \u201cA pandeh se do t\u00eb rrosh dot ti, n\u00eb qoft\u00eb se vdes kjo Shqip\u00ebri? Mithat Frash\u00ebri, (1924): Altruizmi dhe solidariteti i ka munguar k\u00ebtij populli. Jeta e njeriut s\u2019ka pasur ndonj\u00eb vler\u00eb. Pushka k\u00ebrcet vetvetiu. Ai q\u00eb e shuan jet\u00ebn e tjetrit, mburret, hiqet krenar. Unin e vet e v\u00eb p\u00ebrpara \u00e7do sendi! Pun\u00ebn e shikon si nj\u00eb m\u00ebkat, nj\u00eb mallkim, nj\u00eb p\u00ebrbuzje.\u201d<\/p>\n<p>Citoi edhe Fisht\u00ebn duke p\u00ebrkujtuar fjal\u00ebt e tij me pesh\u00eb dhe gjithmon\u00eb aktuale sa her\u00eb q\u00eb pun\u00ebt nuk vihen n\u00eb vi si\u00e7 duhet: \u201cS\u2019ka si prin kah e mbara!\u201d Shtoi pask\u00ebtaj ca fjal\u00eb si margaritar\u00eb: \u201cDo peshuar dhe do gjykuar pun\u00ebt: Me akullin e arsyes dhe me mendje t\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb. Jo me zjarrin e emocioneve.\u201d Foli gjith\u00eb kurajo e na dha shpres\u00eb: \u201cPor pas marsit kobzi, vjen prilli heroik.\u201d Na e kujtoi Anton Harapin: \u201cT\u00eb huajt kurr\u00eb nuk e kan\u00eb d\u00ebshiru bashkimin ton\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>P\u00ebrkujtoi me dhembje dhe admirim, poetin e krahut t\u00eb thyer t\u00eb shqiponj\u00ebs, e tha p\u00ebr Bilal Xhaferin: \u201c\u00c7am me prejardhje. U b\u00eb poet i dhimbjeve. Qau p\u00ebr \u00e7am\u00ebt, por qau edhe p\u00ebr Kosov\u00ebn.\u201d<\/p>\n<p>Nuk do mend se me shpalosjen e mendimeve t\u00eb tilla, Ramiz Kelmendi u vu n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb nj\u00eb misioni dhe nj\u00eb vizioni prej Rilindasi t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, mision dhe vizion i cili e p\u00ebrshkon gjith\u00eb qenien shqiptare q\u00eb n\u00eb zanafill\u00ebn e vet: liria dhe pavar\u00ebsia e nj\u00eb kombi, p\u00ebrpaqrimi dhe qytet\u00ebrimi i tij.<\/p>\n<p><strong>Mospranimi i Ramiz Kelmendit n\u00eb Akademi!<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00ebr\u00ebn prej intervistave t\u00eb tij, t\u00eb titulluar \u201cLet\u00ebrsia ime \u00ebsht\u00eb pjell\u00eb e padrejt\u00ebsive t\u00eb sistemit totalitar\u201d, pyetjes: \u201cJeni pedagog me shum\u00eb vjet p\u00ebrvoj\u00eb pune. Tash a ndjeni mall dhe d\u00ebshir\u00eb q\u00eb t\u00eb ligj\u00ebroni para student\u00ebve?\u201d, Ramiz Kelmendi i \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigjur se nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mall i p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb. Por, t\u00eb hysh n\u00eb bot\u00ebn letrare dhe intelektuale t\u00eb nj\u00eb kombi si figur\u00eb emblematike, t\u00eb jesh n\u00eb bot\u00ebn mendore, kulturore dhe shpirt\u00ebrore t\u00eb nj\u00eb kombi klasik i gjall\u00eb; t\u00eb rrezatosh drit\u00eb, dije, kultur\u00eb, paqe, v\u00ebllaz\u00ebri dhe pajtim; t\u00eb jesh rilindas i kombit t\u00eb cilit ke krenarin\u00eb t\u2019i takosh, t\u00eb ligj\u00ebrosh me pasion dhe me p\u00ebrkushtim l\u00ebnd\u00ebn komb\u00ebtare \u201cHistori e let\u00ebrsis\u00eb shqiptare nga Rilindja e deri sot\u201d, t\u00eb jesh nj\u00eb nga hartuesit e Apelit t\u00eb 215-t\u00eb intelektual\u00ebve, t\u00eb jesh bashkorganizator i Kuvendit p\u00ebr Bashkimin e Pajtimit Komb\u00ebtar; t\u00eb jesh pjes\u00eb e nj\u00eb rrug\u00ebtimi biblik p\u00ebr tek tubimi historik n\u00eb Verrat e Lluk\u00ebs, t\u00eb themelosh dhe t\u00eb pag\u00ebzosh Fakultetin e Gazetaris\u00eb me emrin e Princit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe Faik Konica, t\u00eb jesh me shkrimet dhe udh\u00ebp\u00ebrshkrimet, me reportazhet dhe margjinat, me \u00e7apitjet dhe kristalet e mendimeve, i pranish\u00ebm p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 60-t\u00eb vjet rrjesht, n\u00ebp\u00ebr gazeta, revista, libra, monografi e krijimtari letrare t\u00eb vazhdueshme; t\u00eb mbledh\u00ebsh kokrra kripe arb\u00ebrore e rreze drite &#8211; t\u00eb cilat lexuesi do t\u2019i k\u00ebrkoj\u00eb me aq kureshtje, t\u2019ia b\u00ebsh lexuesit faqet e gazetave dhe t\u00eb revistave dritare prej kah ai e sheh jet\u00ebn dhe prej ku e kupton bot\u00ebn m\u00eb bukur, t\u00eb ngritesh me aq dinjitet kund\u00ebr plag\u00ebve t\u00eb shumta e kund\u00ebr s\u00ebmundjes s\u00eb mendjemadh\u00ebsis\u00eb, kund\u00ebr kompleksit t\u00eb kryelart\u00ebsis\u00eb duke i b\u00ebr\u00eb thirrje arsyes dhe modestis\u00eb; t\u00eb b\u00ebhesh pjes\u00eb e mendimit t\u00eb p\u00ebrditsh\u00ebm dhe pjes\u00eb e pandar\u00eb e ndikimit t\u00eb p\u00ebrditsh\u00ebm n\u00eb jet\u00ebn dhe n\u00eb kultur\u00ebn e kombit t\u00eb cilit i takon, dhe p\u00ebr t\u00eb cilin gjakon n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb t\u00eb p\u00ebrkryer, do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb ligj\u00ebrosh p\u00ebrjet\u00ebsisht.<\/p>\n<p>Pra, t\u00eb hysh p\u00ebrjet\u00ebsisht n\u00eb memorien kulturore t\u00eb nj\u00eb kombi n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb, dhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb mos pranohesh p\u00ebr s\u00eb gjalli e madje as pas shkuarjes n\u00eb amshim, t\u00eb mos lejohesh t\u00eb hysh n\u00eb portat e Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, don t\u00eb thot\u00eb se n\u00eb vend t\u00eb mbishkrimit P\u00ebrjet\u00ebsisht (i v\u00ebn\u00eb aq denj\u00ebsisht n\u00eb Akademin\u00eb e Franc\u00ebs), \u00ebsht\u00eb shkruar aq fatalisht vendimi: Padrejt\u00ebsisht!<\/p>\n<p>Pa pik\u00ebn e dyshimi, nj\u00eb vendim i till\u00eb \u00ebsht\u00eb sa i pakuptuesh\u00ebm po aq edhe i pajustifukuesh\u00ebm. Pra, \u00ebsht\u00eb e papranueshme, \u00ebsht\u00eb e paimagjinueshme q\u00eb nj\u00eb krijues i p\u00ebrmasave t\u00eb tilla t\u00eb mos pranohet p\u00ebr t\u00eb gjall\u00eb t\u00eb tij, e mjerisht edhe nj\u00eb vit pas shkuarjes s\u00eb tij n\u00eb amshim, an\u00ebtar i k\u00ebsaj Akademie: i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs?!<\/p>\n<p>Prandaj, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb, tep\u00ebr e v\u00ebshtir\u00eb, jasht\u00ebzakonisht e v\u00ebshtir\u00eb e gati-gati e pamundur p\u00ebr t\u00eb kuptuar sesi ka mund\u00ebsi q\u00eb nj\u00eb shkrimtar nj\u00eb njeri, nj\u00eb intelektual, nj\u00eb publicist, nj\u00eb pedagog, nj\u00eb shkrimtar, nj\u00eb p\u00ebrkthyes, nj\u00eb veprimtar, nj\u00eb pajtimtar dhe nj\u00eb personalitet i till\u00eb p\u00ebrmasash poliedrike si Ramiz Kelmendi t\u00eb mos pranohet as dje, e mjerisht as deri sot, n\u00eb Akademi: n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs?!<br \/>\n\u00cbsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb, tep\u00ebr e v\u00ebshtir\u00eb, jasht\u00ebzakonisht e v\u00ebshtir\u00eb e gati-gati e pamundur p\u00ebr t\u00eb kuptuar sesi ka mund\u00ebsi q\u00eb Njeriu-Lib\u00ebr, Njeriu-Bibliotek\u00eb, Njeriu-Institucion, Njeriu-Akademi, t\u00eb mos jet\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebsaj Akademie, t\u00eb mos pranohet n\u00eb Akademi: n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs?!<br \/>\nNuk \u00ebsht\u00eb pranuar!<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb pranuar dhe nuk po pranohet ende, mjerisht as deri m\u00eb sot, shkrimtari dhe intelektuali, p\u00ebr t\u00eb cilin studiuesi i p\u00ebrkushtuar i vepr\u00ebs s\u00eb tij Prend Buzhala, n\u00eb librin e tij \u201cKlasiku Modern i Tekstit &#8211; Let\u00ebrsia e Ramiz Kelmendit\u201d, me t\u00eb drejt\u00eb ka theksuar:<br \/>\n\u201cBarleti na shfaqet si sinonim i epok\u00ebs kastriotiane. K\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb edhe me kronistin Ramiz Kelmendi. Kosova e kaq e kaq kthesave historike, nuk mund t\u00eb p\u00ebrfytyrohet pa kronik\u00ebn e tij t\u00eb gjall\u00eb e n\u00ebp\u00ebr dekada.<br \/>\nNuk themi asgj\u00eb t\u00eb tepruar, po qe se pohojm\u00eb se Ramiz Kelmendi \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr veteran\u00ebt e rrall\u00eb t\u00eb gjall\u00eb t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb l\u00ebmin e kritik\u00ebs letrare\u2026gjat\u00eb viteve \u201990 ai do t\u00eb publikoj\u00eb shkrime p\u00ebr autor\u00eb t\u00eb panjohur e t\u00eb anatemuar n\u00eb letrat shqipe, p\u00ebr Faik Konic\u00ebn, Ernest Koliqin, p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb arb\u00ebreshe, Lumo Sk\u00ebndon\u2026<\/p>\n<p>Pse t\u00eb mos e themi: krijuesi m\u00eb i mir\u00ebfillt\u00eb dhe m\u00eb i plot\u00eb i let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb Kosov\u00eb, i veprave dhe i studimeve me frym\u00eb humoristike, \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht Ramiz Kelmendi. Gjithsesi, Ramiz Kelmendi \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr autor\u00ebt m\u00eb n\u00eb z\u00eb e m\u00eb t\u00eb suksessh\u00ebm t\u00eb satir\u00ebs dhe t\u00eb humorit n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb ton\u00eb.<br \/>\nRamiz Kelmendi \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt prozator\u00eb shqiptar\u00eb q\u00eb thyen skemat e zhanrit t\u00eb past\u00ebr tradicional, ku projekti i tij letrar, na shfaqet mjaft origjinal.<\/p>\n<p>Le t\u00eb themi se p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb ton\u00eb, emri i Ramiz Kelmendit-\u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm pik\u00ebrisht ashtu sikund\u00ebr jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm emrat e Servantesit, Rables\u00eb, Erazmit t\u00eb Roterdamit, Suiftit, Did\u00ebros\u00eb, Volterit apo Boka\u00e7ios p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb europiane; dhe ashtu sikund\u00ebr jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb shqipe emrat e \u00c7ajupit me komedit\u00eb e tij satirike, i Gjergj Fisht\u00ebs me poemat e tij satirike, i Faik Konic\u00ebs me \u201cDoktor Gjilp\u00ebr\u00ebn\u2026\u201d, i Kristo Floqit me komedit\u00eb e tij satirike, Drit\u00ebro Agollit me romanin \u201cShk\u00eblqimi dhe r\u00ebnia e shokut Zylo\u201d, apo i Kol\u00eb Jakov\u00ebs me romanin \u201cFshati midis uj\u00ebrave\u201d, e deri te Qamil Buxheli me romanet e tij.\u201d<\/p>\n<p>Ju lutem!<br \/>\nPas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore e deri m\u00eb sot, p\u00ebrpos p\u00ebr Ismail Kadaren\u00eb, p\u00ebr cilin shkrimtar tjet\u00ebr shqiptar \u00ebsht\u00eb folur me kaq pietet dhe \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb kaq shum\u00eb n\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb si kjo e fisnikut t\u00eb fjal\u00ebs shqipe, profesorit Prend Buzhala?<br \/>\nJu lutem, cila Akademi e Shkencave dhe Arteve, nuk do t\u00eb denjonte t\u00eb \u00ebnd\u00ebrronte q\u00eb n\u00eb vitin jubilar t\u00eb 10-t\u00eb vjetorit t\u00eb shtetit t\u00eb pavarur t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb vet, ta nderonte nj\u00eb kolos t\u00eb till\u00eb, me fjal\u00eb t\u00eb k\u00ebtilla monumentale, sa fisnike po aq edhe bujare, t\u00eb studiuesit Prend Buzhala?!<\/p>\n<p>Koh\u00ebve t\u00eb fundit \u00ebsht\u00eb folur dhe shkruar shum\u00eb, me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb shum\u00eb p\u00ebr Akademin\u00eb e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, ashtu si\u00e7 po flitet dhe po shkruhet s\u00eb fundmi edhe p\u00ebr Akademin\u00eb e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Megjithat\u00eb, t\u00eb hap\u00ebsh portat e Akademis\u00eb p\u00ebr nj\u00eb krijues vlerash sa origjinale po aq edhe estetiko-letrare e publicistike si Ramiz Kelmendi, ta pranosh at\u00eb n\u00eb gjirin e Akademis\u00eb-aty ku e ka pasur dhe ku e ka vendin e merituar, don t\u00eb thot\u00eb t\u00eb shfaq\u00ebsh nj\u00eb ndjenj\u00eb dhe nj\u00eb vet\u00ebdije t\u00eb lart\u00eb qytet\u00ebrimi, don t\u00eb thot\u00eb t\u00eb pranosh mendimin monumental t\u00eb Elena Gjik\u00ebs se l\u00ebvizja politike duhet t\u00eb priret nga l\u00ebvizja kulturore, don t\u00eb thot\u00eb t\u00eb pranosh me shpirtgjer\u00ebsi se fest\u00ebs shtet\u00ebrore i prin\u00eb festa kulturore, don t\u00eb thot\u00eb t\u00eb ngresh n\u00eb piadestalin e Kosov\u00ebs-n\u00eb vitin jubilar t\u00eb shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb saj, vargun e art\u00eb t\u00eb Pjet\u00ebr Bogdanit: \u201cVeshur me diell, mbathur me h\u00ebn\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>E them jo pa modesti, e them me k\u00ebnaq\u00ebsi si dhe me krenari t\u00eb ligjshme se t\u00eb lexosh n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, n\u00eb nj\u00eb solemnitet kulturor fjal\u00ebt e gdhendura aq bukur dhe po aq dometh\u00ebn\u00ebse t\u00eb shkrimtarit dhe studiuesit t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb Prend Buzhala-p\u00ebr Ramiz Kelmendin, me rastin e shpalljes s\u00eb mundshme Ramiz Kelmendit Post Mortem: An\u00ebtar Nderi t\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, don t\u00eb thot\u00eb sipas fjal\u00ebve t\u00eb Viktor Hygos\u00eb \u201ct\u00eb krahasosh vdekjen me pavdek\u00ebsin\u00eb: sepse n\u00eb kujtimet tona vdekja gjen lindjen\u201d; don t\u00eb thot\u00eb sipas shkrimtarit Ismail Kadare t\u00eb p\u00ebrjetosh rilindjen: \u201c\u00c7do rilindje \u00ebsht\u00eb gj\u00eb e bukur, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rilindja e natyr\u00ebs n\u00eb pranver\u00eb. Kushedi sa e bukur do t\u00eb ish rilindja e njer\u00ebzve pas vdekjes!\u201d (n\u00eb romanin \u201cMjergullat e Tiran\u00ebs\u201d), don t\u00eb thot\u00eb q\u00eb Kolosit t\u00eb Heshtur-Ramiz Kelmendit, t\u2019i jap\u00ebsh p\u00ebrmas\u00ebn q\u00eb meriton, don t\u00eb thot\u00eb ta gjykosh drejt dhe ta v\u00ebsh n\u00eb piadestalin prej ku ai e ka nderuar dhe nderon kombin t\u00eb cilit i takon.<\/p>\n<p>Njeriu, shkrimtari, publicisti dhe intelektuali p\u00ebr t\u00eb cilin bashk\u00ebkohanik\u00ebt dhe studiuesit e vepr\u00ebs s\u00eb tij, jan\u00eb shprehur me aq respekt dhe admirim, si fjala vjen: \u201cE P\u00ebrshtypjen e ngjarjes ta len t\u2019gdhendun n\u00eb shpirt\u201d (Ernest Koliqi), \u201cRamiz Kelmendi-talenti i tij epik, \u00ebsht\u00eb gjithsesi, nj\u00eb fizionomi e ve\u00e7ant\u00eb letrare, nj\u00eb krijues i formuar dhe me prirje q\u00eb g\u00ebzon nj\u00eb vend t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe nj\u00eb em\u00ebr nderi prej shkrimtari\u201d (Hasan Mekuli), \u201cPena e tij e Art\u00eb! Nj\u00ebri nga gazetar\u00ebt e rrall\u00eb. Nj\u00ebri prej prozator\u00ebve t\u00eb par\u00eb t\u00eb shquar. Njeri dhe Artist. Publicist i shkath\u00ebt. Militant i t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs. Nj\u00ebri nd\u00ebr gazetar\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb shqiptar\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. D\u00ebshmitar historik i popullit t\u00eb vet. Figur\u00eb emblematike e let\u00ebrsis\u00eb shqipe\u2026si nj\u00ebri prej gazetar\u00ebve m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs.\u201d (Rexhep Qosja. D\u00ebshmitar n\u00eb koh\u00eb historike (1996-1974), Ditari I, Tiran\u00eb, Toena, 2014, fq. 437), \u201cKy njeri e ka mendjen e kthjell\u00ebt, e ka pen\u00ebn e art\u00eb dhe vullnetin p\u00ebr t\u00eb punuar. E njoh shum\u00eb moti, kam bashk\u00ebpunuar me t\u00eb, sidomos n\u00eb pajtimin e gjaqeve, edhe kam m\u00ebsuar shum\u00eb prej k\u00ebtij njeriu t\u00eb madh e t\u00eb mir\u00eb.\u201d (Dom Lush Gjergji n\u00eb 80-t\u00eb vjetorin e lindjes s\u00eb Ramiz Kelmendit), \u201cRamiz Kelmendi \u00ebsht\u00eb edhe mjesht\u00ebr, edhe artist, edhe poet, edhe psikolog.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb shkrimtari m\u00eb i popullarizuar n\u00eb letrat tona, m\u00eb i leht\u00eb e m\u00eb i afruesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb gjitha shtresat e lexuesve. Bir i Rugov\u00ebs kreshnike, i lindur dhe i rritur n\u00eb Pej\u00ebn e Alpeve shqiptare\u201d (kritiku letrar Vehap Shita), \u201cTakimi me k\u00ebt\u00eb shkrimtar mund t\u00eb thuhet se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrjetim\u201d (Dr. Agim Vinca), \u201cRamizi ka Rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb Lisit t\u00eb Gjakut\u201d (Dr. Zymer Neziri: \u201cRamiz Kelmendi, 80 vjet jet\u00eb t\u00eb shkrimtarit t\u00eb madh\u201d), \u201cRamiz Kelmendi e deshti kombin shqiptar n\u00eb rrjedhat e koh\u00ebs moderne.\u201d (Dr. Eqrem Zenelaj), \u201cUn\u00eb nga Ramiz Kelmendi kam par\u00eb se sa e hirshme \u00ebsht\u00eb gjuha shqipe. Sa e hyjnueshme. Nga Ai, nga Ti Ramiz Kelmendi m\u00ebsova se fjala e lir\u00eb, e bukur dhe e guximshme rr\u00ebzon diktatura e then censura\u201d (Salih Kabashi: \u201cS\u00eb paku nj\u00eb dekad\u00eb me t\u00eb shtunat e Ramiz Kelmendit\u201d), \u201cKelmend nuk u dor\u00ebzove!\u201d (Aktori \u00c7un Laj\u00e7i), \u201cDi\u00e7ka \u00ebsht\u00eb e sigurt: lexuesi s\u2019do t\u00eb m\u00ebrzitet kurr\u00eb me k\u00ebt\u00eb shtegtar udh\u00ebp\u00ebrshkrues. Dashamir i shtegtimeve n\u00eb realitet e n\u00eb imagjinat\u00eb.<\/p>\n<p>E cili prej nesh s\u2019\u00ebsht\u00eb i till\u00eb?\u201d (Dr. Abdullah Karajgadiu); \u201cPjekuria e tregimit ton\u00eb.\u201d (Dr. Agim Vinca), \u201cPjekuri e proz\u00eb shqipe\u201d &#8211; p\u00ebr tregimet Ahmet Koshutani (Beqir Musliu), \u201cPasqyr\u00eb ngjarjesh dinamike.\u201d (Ali D. Jasiqi p\u00ebr librin Letra prej Ulqini), \u201cSatira e Ramiz Kelmendit \u00ebsht\u00eb satir\u00eb e cila fshikullon me zjarrin e saj p\u00ebrc\u00ebllues.\u201d (studiuesi Hashim Baftiari), \u201cRamiz Kelmendi mbetet nj\u00eb prej figurave kryesore t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe.\u201d (Alfred Beka), \u201cNj\u00eb fytyr\u00eb shum\u00eb e madhe, e ndritur, udh\u00ebrr\u00ebfyese, jep mendimin e tij p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, na tregon edhe nj\u00ebher\u00eb vij\u00ebn e duhur t\u00eb jet\u00ebs\u201d (INFOPOST), \u201cGjith\u00eb ai mund p\u00ebr t\u00eb ngritur n\u00eb k\u00ebmb\u00eb kultur\u00ebn ton\u00eb komb\u00ebtare\u201d, krijues p\u00ebr t\u00eb cilin m\u00eb n\u00eb fund \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb aq bukur dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aq p\u00ebrmbledh\u00ebse, se: \u201cFjal\u00ebt \u00e7el\u00ebs t\u00eb shkrimeve diskursive t\u00eb autorit, t\u00eb v\u00ebshtrimeve kritike dhe t\u00eb studimeve letrare, t\u00eb botimeve t\u00eb realizuara n\u00eb shenj\u00eb vler\u00ebsimi dhe nderimi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb figur\u00eb poliedrike t\u00eb artit letrar, t\u00eb albanologjis\u00eb, t\u00eb arsimit, t\u00eb kultur\u00ebs dhe t\u00eb gazetaris\u00eb shqiptare, t\u00eb cilat spikaten krahas emrit dhe mbimemrit t\u00eb autorit, Ramiz Kelmendi, p\u00ebrve\u00e7 tjerash, jan\u00eb: shkrimar, let\u00ebrsi shqipe, prozator, tragimtar, romansier, studiues i let\u00ebrsis\u00eb, klutur\u00eb letrare, kritik letrar, gazetar, humourist, satirik, dramaturg, teat\u00ebr, skenarist, biograf, udh\u00ebp\u00ebrshkrues, hartues e p\u00ebrpilues, panoramist, fejtonist, polemist, publicist, p\u00ebrkthyes, redaktor, etj.\u201d (Dr. Isak Shema: \u201cHomazh p\u00ebr shkrimtarin Ramiz Kelmendi\u201d), pa dyshim nj\u00eb personalitet p\u00ebrmasash t\u00eb ve\u00e7anta, i cili meriton epitetet nga m\u00eb t\u00eb rrallat: \u201cNj\u00eb urti e lart\u00eb, nj\u00eb kolos i letrave shqipe, figur\u00eb poliedrike e pishtar i gjall\u00eb i kultur\u00ebs komb\u00ebtare shqiptare, Rilind\u00ebs i kombit t\u00eb vet, Tirte i cili me zjarrin e fjal\u00ebs shqipe ka gjakuar p\u00ebr nj\u00eb atdhe t\u00eb lir\u00eb e t\u00eb bashkuar, Alberto Moravia i letrave shqipe, Luigji Pirandelo i romanit satirik shqiptar, Balzaku shqiptar-me m\u00eb shum\u00eb libra t\u00eb shkruara e t\u00eb p\u00ebrkthyera sesa vite jete mbi supet e tij;Sokol Halili i Letrave Shqipe\u201d (Xhemail Peci)\u2026<\/p>\n<p>K\u00ebto mendime dhe k\u00ebto citime mendimesh e vler\u00ebsmesh t\u00eb p\u00ebrzgjedhura, mjaftojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshmuar se romansieri, udh\u00ebp\u00ebrshkruesi e bukurshkruesi i tyre, pena elegante e fejtonistik\u00ebs shqiptare, e reportazhit dhe e kronik\u00ebs, e dram\u00ebs, melodram\u00ebs dhe radiodram\u00ebs, na la vepr\u00ebn e tij t\u00eb madhe letrare dhe publicistike si nj\u00eb trash\u00ebgimi p\u00ebrjet\u00ebsie prej visaresh e thesaresh t\u00eb kultur\u00ebs son\u00eb komb\u00ebtare, t\u00eb kultur\u00ebs son\u00eb mendore dhe shpirt\u00ebrore.<\/p>\n<p>E ai as p\u00ebr t\u00eb gjall\u00eb t\u00eb tij, e mjerisht as pas shkruarjes s\u00eb tij n\u00eb amshim nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, nuk ka qen\u00eb dhe nuk \u00ebsht\u00eb ende, an\u00ebtar i Akademis\u00eb: i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs?!<br \/>\nSinqerisht, \u00ebsht\u00eb e pakuptueshme, \u00ebsht\u00eb e pajustifukueshme, \u00ebsht\u00eb e patolerueshme, \u00ebsht\u00eb e tmerrshme, \u00ebsht\u00eb e mnershme, \u00ebsht\u00eb e errshme q\u00eb nj\u00eb individualitet i till\u00eb krijues dhe nj\u00eb personalitet i till\u00eb poliedrik, t\u00eb mos jet\u00eb pjes\u00eb e Akademis\u00eb, ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb nj\u00eblloj pakuptueshme, \u00ebsht\u00eb e pajustifukueshme, \u00ebsht\u00eb e patolerueshme, e tmerrshme, e mnershme dhe e errshme, ndalesa p\u00ebrkat\u00ebsisht p\u00ebrjashtimi q\u00eb u b\u00ebhet personalitetetve t\u00eb kultur\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb, me kodin kufizues sa dhe t\u00eb p\u00ebr\u00e7udsh\u00ebm t\u00eb mosh\u00ebs 65 vje\u00e7are, kur dihet mir\u00ebfilli se fjala vjen, G\u00ebte apo edhe De Rada shkruan kryeveprat e tyre edhe p\u00ebrtej t\u00eb 80-tave. Pra, mendja intelektuale punon edhe pas mosh\u00ebs 65 vje\u00e7are, kurse misioni dhe vizioni t\u00eb cilin koha dhe epoka ua ka ngarkuar njer\u00ebzve t\u00eb kultur\u00ebs, nuk e njohin nj\u00eb p\u00ebrjashtim t\u00eb till\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht t\u00eb papranuesh\u00ebm, ashtu si\u00e7 nuk e kan\u00eb njohur historikisht dhe nuk e njohin as aktualisht at\u00eb institucion i cili quhet: pension!<br \/>\nN\u00eb letrat shqipe, \u00ebsht\u00eb e njohur zem\u00ebr-klithja: \u201cKur e d\u00ebnuam me 80 vjet burg Vin\u00e7enc Prenushin, ai ishte 76 vje\u00e7!\u201d<\/p>\n<p>E till\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe zem\u00ebr-klithja tjet\u00ebr: Kur nuk e pranuam Ramiz Kelmendin n\u00eb Akademi, ai ishte 86 vje\u00e7!<br \/>\nNj\u00ebsoj e pakuptueshme, e pajustifukueshme, e patolerueshme e tmerrshme, e mnershme dhe e errshme \u00ebsht\u00eb edhe shuma mujore prej 75 eurove, me t\u00eb cil\u00ebn jan\u00eb flakur n\u00eb pension intelektual\u00ebt dhe personalitetet e mir\u00ebfillta krijuese, t\u00eb cil\u00ebt Kosov\u00ebs ia kan\u00eb falur djers\u00ebn e ballit dhe mundin e tyre p\u00ebr dekada t\u00eb t\u00ebra.<br \/>\nAkademia dhe shoq\u00ebria e Kosov\u00ebs, duhet q\u00eb sa m\u00eb par\u00eb ta shfuqizojn\u00eb ligjin p\u00ebr mosh\u00ebn 65 vje\u00e7are, si dhe shum\u00ebn mujore t\u00eb pensionit prej 75 eurove!<\/p>\n<p>Nuk ka dyshim se gj\u00ebra si k\u00ebto, p\u00ebr t\u00eb cilat Gogoli n\u00eb fund t\u00eb Revizorit t\u00eb tij do t\u00eb shkruante: \u201cS\u2019ka sken\u00eb!\u201d, nuk i shkojn\u00eb as Kosov\u00ebs vigane e as Kosov\u00ebs sovrane, sepse zhvillimi dhe p\u00ebrparimi gjithmon\u00eb jan\u00eb t\u00eb udh\u00ebhequra nga motivimi dhe jo nga p\u00ebrjashtimi, jo nga ndalimi, jo nga injorimi, jo nga p\u00ebrbuzja\u2026<\/p>\n<p>K\u00ebto gj\u00ebra, t\u00eb cilat vetvetiu jan\u00eb t\u00eb papranueshme, po d\u00ebshmojn\u00eb se Kosov\u00ebs s\u00eb pasluft\u00ebs po i mungon kaq shum\u00eb, nj\u00eb nga shtyllat e shoq\u00ebrive t\u00eb qytet\u00ebruara, Kontrata Sociale, p\u00ebrkat\u00ebsisht barazia shoq\u00ebrore, e proklamuar aq shum\u00eb nga Zhan Zhak Ruso: T\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb barabart\u00eb! E rrjedhimisht, edhe shqiptar\u00ebt! Sepse mjerimi ekonomik e pamund\u00ebson faktorizimin politik t\u00eb shqiptar\u00ebve. Varf\u00ebria e shkallmon dhe e skllav\u00ebron njeriun, e degradon at\u00eb skajshm\u00ebrisht. Varf\u00ebria njeriut ia rr\u00ebmben aq padrejt\u00ebsisht g\u00ebzimin e t\u00eb qenunin i lir\u00eb, dhe si e till\u00eb varf\u00ebria (sidomos ajo e skajshme) \u00ebsht\u00eb e papranueshme sepse njeriun e kthen n\u00eb nj\u00eb kufom\u00eb t\u00eb gjall\u00eb\u2026<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e papranueshme, sepse t\u00eb gjitha luft\u00ebrat e parreshtura q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb kombi shqiptar n\u00eb p\u00ebrpjekjet e tij titanike p\u00ebr \u00e7lirim, i ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebr liri komb\u00ebtare dhe barazi e mir\u00ebqenie shoq\u00ebrore. N\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e fjal\u00ebs s\u00eb shkruar, ka th\u00ebn\u00eb Miltoni, e v\u00ebrteta \u00ebsht\u00eb nj\u00eb burim n\u00eb rrjedhje. Le t\u00eb jet\u00eb pra, edhe mir\u00ebqenia n\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e k\u00ebsaj fjale, nj\u00eb burim n\u00eb rrjedhje. Le t\u00eb ket\u00eb pra p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, sepse edhe ata q\u00eb privohen nga nj\u00eb e drejt\u00eb themelore sa e natyrshme po aq edhe shoq\u00ebrore, jan\u00eb mish nga mishi yn\u00eb, jan\u00eb gjak nga gjaku yn\u00eb!&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb \u201cRepublika e Letrave\u201d t\u00eb mos molepset, kombet e qytet\u00ebruara jan\u00eb kujtuar me koh\u00eb, p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar drejt dhe lart figurat e tyre eminenete.<\/p>\n<p>Ramiz Kelmendi mbetet nj\u00eb kolos i heshtur. Prandaj, s\u00ebrish shtrojm\u00eb pyetjen: Cila Akademi nuk do ta kishte lakmi p\u00ebr ta pasur nj\u00eb kolos t\u00eb till\u00eb n\u00eb gjrin e saj? Ndon\u00ebse me shum\u00eb vones\u00eb, atij m\u00eb n\u00eb fund duhet t\u2019i hapen dhe patjet\u00ebr q\u00eb do t\u2019i hapen portat e Akademis\u00eb: jo pse Ramiz Kelmendi ka nevoj\u00eb p\u00ebr Akademin\u00eb, por pse Akademia ka nevoj\u00eb p\u00ebr Ramiz Kelmendin.<br \/>\nPra, jo pse Ramiz Kelmendi ka nevoj\u00eb p\u00ebr Akademin\u00eb e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, por pse kultura shqiptare ka nevoj\u00eb p\u00ebr Ramiz Kelmendin n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Ramiz Kelmendi do t\u00eb duhej t\u00eb pranohej n\u00eb Akademi, n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, p\u00ebr veprat e tij t\u00eb ve\u00e7anta letrare, m\u00eb t\u00eb cilat ai d\u00ebshmoi prirje dhe prurje t\u00eb reja moderne, si romani \u201cHeshtja e arm\u00ebve\u201d (porosia e s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb aktuale edhe sot, sepse ai qe nj\u00eb nd\u00ebr shkrimtar\u00ebt e rrall\u00eb i cili porosin\u00eb e tij t\u00eb madhe nga vepra e tij letrare p\u00ebr t\u00eb heshtur arm\u00ebt e p\u00ebr t\u00eb falur zemrat &#8211; n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb flasin librat dhe jo krismat e pushk\u00ebve v\u00ebllavras\u00ebse, e nxori nga romani n\u00eb praktik\u00eb, gjithandej n\u00eb Aksionin Gjith\u00ebkomb\u00ebtar t\u00eb Pajtimit t\u00eb Gjaqeve &#8211; t\u00eb cilin me t\u00eb drejt\u00eb e pag\u00ebzoi si nj\u00eb U\u00c7K n\u00eb vete: brenda dhe jasht\u00eb Kosov\u00ebs q\u00eb nga tubimi madh\u00ebshtor tek Verrat e Lluk\u00ebs); p\u00ebr romanin satirik \u201cShtat\u00eb persona ndjekin autorin\u201d, p\u00ebr nj\u00eb nd\u00ebr kryeveprat q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me luft\u00ebn e penave \u201cFytyra dhe turinj: Polemika n\u00eb letrat shqipe\u201d, p\u00ebr satir\u00ebn e famshme \u201cLetra prej Ulqini\u201d (aq aktuale edhe sot p\u00ebr shkak t\u00eb mohimit t\u00eb vazhduesh\u00ebm q\u00eb po i b\u00ebhet gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb Mal t\u00eb Zi e n\u00eb Maqedoni) p\u00ebr vepr\u00ebn tjet\u00ebr \u201cKokrra kripe\u201d, p\u00ebr dram\u00ebn \u201cDantes nuk ka kush t\u2019i shkruaj\u00eb\u201d, p\u00ebr fejtonet e tij si perla t\u00eb pap\u00ebrs\u00ebritshme t\u00eb publicistik\u00ebs shqiptare, e n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr p\u00ebrkthimet e tij.<\/p>\n<p>N\u00eb rast se do t\u00eb k\u00ebrkohej nj\u00eb parashtres\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr propozimin n\u00eb Akademi-n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, at\u00ebher\u00eb do t\u00eb mjaftonte vet\u00ebm ky fragment nga studiuesi Prend Buzhala, p\u00ebr t\u00eb arsyetuar pranimin e Ramiz Kelmendit n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, qoft\u00eb edhe vet\u00ebm si p\u00ebrkthyes i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm e me fuqi titanike:<\/p>\n<p>\u201cMe k\u00ebt\u00eb rast do ve\u00e7uar prirjen tjet\u00ebr t\u00eb Ramiz Kelmendit: q\u00eb t\u00eb p\u00ebrkthej\u00eb autor\u00eb e vepra q\u00eb kan\u00eb vlera t\u00eb shquara letrare, si dhe vepra publicistike q\u00eb kan\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn shqiptare. Po qe se ndalojm\u00eb p\u00ebr nj\u00eb \u00e7ast dhe b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb p\u00ebrqasje koh\u00ebsh, dje dhe sot, do th\u00ebn\u00eb se veprimi i k\u00ebtyre autor\u00ebve e veprave lexuesit shqiptar, nga ana e Ramiz Kelmendit, e ka luajtur rolin e vet t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm e t\u00eb shum\u00ebfisht\u00eb kulturor dhe historiko-letrar. N\u00ebse tek mbas viteve \u201990 e k\u00ebndej p\u00ebrkthyes t\u00eb shumt\u00eb nga Shqip\u00ebria ia ofrojn\u00eb publikut ton\u00eb veprat e autor\u00ebve bot\u00ebror\u00eb, k\u00ebto vlera estetike e letrare lexuesi shqiptar i Kosov\u00ebs i kishte p\u00ebrjetuar disa dekada m\u00eb par\u00eb. S\u00eb k\u00ebndejmi, edhe nj\u00eb emancipim estetik.<\/p>\n<p>Dhe nj\u00eb histori e receptimit letrar, nes\u00ebr, nuk do t\u00eb mund t\u00eb shkruhej, pa evidentimin dhe zb\u00ebrthimin e k\u00ebsaj pune, pse jo, edhe titanike, t\u00eb Ramiz Kelmendit. Mir\u00ebpo, ndryshe, nga p\u00ebrkthyesit e shumt\u00eb t\u00eb sot\u00ebm q\u00eb i hasim n\u00eb institucione me pesh\u00eb, q\u00eb kan\u00eb mbushur qarqet e autoritetshme me t\u00eb huaj, apo q\u00eb p\u00ebrkthejn\u00eb \u00e7far\u00ebdo materiali politik, apo duke p\u00ebrkthyer ligje, dokumente, shkresa, me p\u00ebrmbajtje qytetare, demokratike, apo kulturore, politike etj.etj; Ramiz Kelmendi ka l\u00ebshuar q\u00eb moti thirrm\u00ebn e tij p\u00ebr njohjen e shqipes standarde, p\u00ebr vjeljen e pasuris\u00eb frazeologjike t\u00eb saj, p\u00ebr pasurimin e fraz\u00ebs me regjistra t\u00eb pasur leksikor\u00eb. Sado q\u00eb t\u00eb gjitha veprat e autor\u00ebt jan\u00eb p\u00ebrkthyer nga gjuh\u00ebt kroate e serbe, megjithat\u00eb, lexuesi do t\u00eb v\u00ebrej\u00eb prirjen e Ramiz Kelmendit p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb vepr\u00ebs artin e tij t\u00eb th\u00ebnies; e ku gjuha fiton n\u00eb dinamik\u00eb, me forc\u00ebn e komunikimit artistik. Ndryshe, Ramiz Kelmendi nuk do t\u2019ia kishte arritur k\u00ebsaj krijimtarie kaq t\u00eb p\u00ebrgjegjshme, sikur t\u00eb mos e kishte kultivuar me aq kujdes njohjen e kultur\u00ebs, psikologjis\u00eb, historis\u00eb e trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb atij populli, prej nga vjen vepra me autroin e saj. Nd\u00ebrk\u00ebmbimi, n\u00eb k\u00ebso rastesh, arrihet i plot\u00eb, i nd\u00ebrmjetvetsh\u00ebm: s\u00eb andejmi merr kodet e fshehta t\u00eb vlerave gjuh\u00ebsore, s\u00eb k\u00ebndejmi ato mveshen me shpirtin e filozofis\u00eb gjuh\u00ebsore t\u00eb kombit ton\u00eb.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb e habtishme, prandaj, p\u00ebrse Heminguej, apo tregimtar\u00ebt amerikan\u00eb, autor\u00eb t\u00eb shuqar bot\u00ebror\u00eb si Xhek London, Danillo Kish, Franc Kafka, Gabriel Garsia Markez, Milan Kundera, Ranko Marinkoviq (shkrimtar kroat), Gynter Grass, Ernesto Sabato, Karlos Kastaneda, Mesha Selimoviq (shkrimtar boshnjak), Natali Sarrot, Zhan Pol Sart\u00ebr, Miroslav K\u00ebrlezha, Albert Kamy etj., ligj\u00ebrojn\u00eb e flasin shqip me qart\u00ebsi, me fines\u00eb, me kthjellt\u00ebsi, me thell\u00ebsi p\u00ebrshkrimi, e meditimi, me nuancat aq t\u00eb ndjeshme stilistike q\u00eb mund t\u00eb hasen tek vepra origjinale. K\u00ebsisoji, veprat e autor\u00ebve t\u00eb shquar europian\u00eb, amerikan\u00eb, jugosllav\u00eb e t\u00eb regjioneve t\u00eb tjera gjuh\u00ebsore, sado q\u00eb vinin n\u00ebp\u00ebrmes p\u00ebrkthimit t\u00eb nj\u00eb gjuhe t\u00eb dyt\u00eb, ato po sillnin tek lexuesi yn\u00eb vler\u00ebn dinamike t\u00eb shqipes, n\u00eb nj\u00eb an\u00eb, ndikimin jasht\u00ebzakonisht produktiv tek krijuesit letrar p\u00ebr t\u00eb njohur vlera t\u00eb ep\u00ebrme artistike, nga ana tjet\u00ebr. Shqipja po gjall\u00ebrohej, po hynte n\u00eb radh\u00ebt e vlerave t\u00eb p\u00ebrbotshme!&#8230;N\u00eb tryez\u00ebn e lexuesit shqiptar bota po komunikonte lirsh\u00ebm dhe natyrsh\u00ebm, me ato shtr\u00ebngesa e pengesa t\u00eb koh\u00ebs: mungonte p\u00ebrkthyesi i specializuar nga gjuh\u00ebt europer\u00ebndimore apo orientale\u2026<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb munges\u00eb institucionale, po e mbushullonte me pun\u00ebn e tij titanike n\u00eb l\u00ebmin e p\u00ebrkthimeve, kush tjet\u00ebr &#8211; pos vet\u00eb shkrimtarit ton\u00eb Ramiz Kelmendi!\u201d (Prend Buzhala: \u201cKlasiku modern i tekstit. Let\u00ebrsia e Ramiz Kelmendit\u201d, Rozafa, Prishtin\u00eb, 2013, f. 21-24)<br \/>\nPra, Akademia e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, nuk e ka par\u00eb t\u00eb arsyeshme, nuk e ka par\u00eb t\u00eb udh\u00ebs, nuk e ka marr\u00eb n\u00eb konsiderat\u00eb nj\u00eb krijues kaq t\u00eb gjithansh\u00ebm!<\/p>\n<p>Akademia e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, nuk e ka pranuar n\u00eb gjrin e saj, as dje e as deri sot, krijuesin e dhuntis\u00eb s\u00eb rrall\u00eb, i cili n\u00eb jet\u00ebn e tij ka pasur shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb vepra t\u00eb shkruara dhe t\u00eb p\u00ebrkthyera sesa q\u00eb ka pasur vite jete p\u00ebrmbi supet e tij!<br \/>\nAkademis\u00eb s\u00eb Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, sikur nuk i ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebrshtypje as cil\u00ebsia e madje as sasia e vepr\u00ebs s\u00eb k\u00ebtij kolosit t\u00eb heshtur; as shifrat dhe as faktet e veprave t\u00eb botuara, madje nuk i ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebrshtypje as sa ka qen\u00eb gjall\u00eb Ramiz Kelmendi, e madje as pas shkuarjes s\u00eb tij n\u00eb amshim!<\/p>\n<p>Sinqerisht, p\u00ebr asnj\u00eb arsye dhe n\u00eb asnj\u00eb rrethan\u00eb, nuk do t\u00eb d\u00ebshironim q\u00eb ve\u00e7mas n\u00eb Kosov\u00ebn e pasluft\u00ebs, t\u00eb na ri-shfaqej s\u00ebrish ajo zem\u00ebr-klithja e njohur e Mitrush Kutelit n\u00eb Testamentin e tij: \u201cTerreni i let\u00ebrsis\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tok\u00eb tek g\u00eblojn\u00eb gjarp\u00ebrinjt\u00eb. T\u00eb vrasin shok\u00ebt, se u b\u00ebn hije. Dhe kur nuk u b\u00ebn hije do t\u00eb thot\u00eb se nuk je i zoti p\u00ebr let\u00ebrsi.\u201d<br \/>\nN\u00eb Akademi &#8211; dhe jo vet\u00ebm n\u00eb Akademi, nuk duhet t\u00eb ket\u00eb as zili e as xhelozi, nuk duhet kurrsesi q\u00eb kriteret akademike t\u2019u n\u00ebnshtrohen kritereve politike, sepse si\u00e7 ka shkruar Harold Nikolson p\u00ebr betejat e Sent-Bevit n\u00eb Akademin\u00eb e Franc\u00ebs: \u201cacidi i xhelozis\u00eb shnd\u00ebrohet n\u00eb nj\u00eb helm aktiv!\u201d<\/p>\n<p>Fatkeq\u00ebsisht, n\u00eb Akademi duket sikur ka m\u00eb shum\u00eb melankoli p\u00ebr t\u00eb kaluar\u00ebn sesa simpati p\u00ebr t\u00eb tashmen, pra sikur ka m\u00eb shum\u00eb nostalgji p\u00ebr normat e ngurta t\u00eb nomenklatur\u00ebs t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs moniste sesa gatishm\u00ebri p\u00ebr rip\u00ebrt\u00ebritjen e radh\u00ebve me emra t\u00eb rinj, me vrull t\u00eb ri, me energji t\u00eb reja dhe t\u00eb denja krijuese, shkencore, letrare, artistike, kulturore dhe akademike.<br \/>\nSinqerisht, mospranimi n\u00eb Akademi-n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, i nj\u00eb numri intelektual\u00ebsh t\u00eb shquar t\u00eb Kosov\u00ebs t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb pashlyera n\u00eb kultur\u00ebn ton\u00eb, \u00ebsht\u00eb sa nj\u00eb \u00e7udi e pabesueshme po aq edhe e paspjegueshme, e cila m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb letargji apo kllapi e habitshme, sikur m\u00eb shum\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me nj\u00eb katandi t\u00eb hedhjes fall p\u00ebr t\u00eb zgjedhur an\u00ebtar\u00ebt sesa p\u00ebr t\u2019i rip\u00ebrt\u00ebrir\u00eb denj\u00ebsisht radh\u00ebt, sepse si\u00e7 ka shkruar Cvajgu: \u201cNatyrat despotike nuk i durojn\u00eb k\u00ebshilltar\u00ebt, dhe se \u00e7do institucion merr gjithmon\u00eb at\u00eb form\u00eb q\u00eb ia jep nj\u00ebri apo tjetri, kurse veprat e m\u00ebdha dhe fisnike gjithmon\u00eb i bashkojn\u00eb njer\u00ebzit.\u201d<\/p>\n<p>Mjerisht, si\u00e7 duket edhe me meritat akademike ndodh ashtu si me vet\u00eb fatin e librave, p\u00ebr t\u00eb cilat Xhon Miltoni ka th\u00ebn\u00eb aq bukur \u201cLibrat jan\u00eb monumentet e mendjes dhe t\u00eb dijes njer\u00ebzore, por nuk duhet t\u00eb na b\u00ebj\u00eb habi fakti se heshtja u \u00ebsht\u00eb imponuar m\u00eb shpesh librave t\u00eb mir\u00eb sesa atyre t\u00eb k\u00ebqinj.\u201d<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, vet\u00eb fakti shqet\u00ebsues p\u00ebr nj\u00eb q\u00ebndrim thell\u00ebsisht p\u00ebrjashtues nga ana e Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, p\u00ebr mendjet e mir\u00ebfillta akademike t\u00eb Kosov\u00ebs, vetvetiu e shtron nj\u00eb pyetje akoma m\u00eb shqet\u00ebsuese se me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, a mund t\u00eb jet\u00eb k\u00ebshtu Akademia e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb dhe t\u00eb denj\u00eb: Akademi e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs?!<br \/>\nSidoqoft\u00eb, sipas t\u00eb dh\u00ebnave q\u00eb ka ofruar studiuesi Prend Buzhala n\u00eb fund t\u00eb librit t\u00eb tij kushtuar krijimtaris\u00eb s\u00eb Ramiz Kelmendit (e botuar kryesisht n\u00eb Prishtin\u00eb), v\u00ebllimet e p\u00ebrkthyera me tregime ng\u00ebrthejn\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsideruesh\u00ebm faqesh.<\/p>\n<p>Tregimet. Ernest Heminguej: Plaku e deti dhe tregime t\u00eb tjera (336 faqe), Tregime moderne amerikane (336 faqe), Xhejms M. Bari: Pjet\u00ebr Pani (100 faqe), Prezhihov Voranc, Mundqar\u00ebt. (210 faqe), Ranko Marinkoviq: Duart (264 faqe), Mishko Kranjac: Novela (269 faqe), Antonije Isakoviq: Fieri dhe zjarri (265 faqe), Juri Kazakov: Adami dhe Eva (221 faqe), Danillo Kish: Enciklopedia e t\u00eb vdekurve (180 faqe). Gjithsej 2181 faqe.<\/p>\n<p>Romanet e p\u00ebrkthyera ng\u00ebrthejn\u00eb gjithashtu nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh faqesh. Franc Kafka: Procesi (236 faqe), Mihail Sadovenau: Dega e Art\u00eb (213 faqe), Gabriel Garsai Markez: Nj\u00ebqind vjet vetmi (437 faqe), Milan Kundera: Shakaja (357 faqe), Xhorxh Oruel: 1984 (341 faqe), Ranko Marinkoviq: Banja e p\u00ebrbashk\u00ebt (190 faqe), Gynter Grass: Daullja e llamarint\u00eb I-II (I-391 faqe &amp; II-343 faqe), Oskar Davi\u00e7o: Fsheht\u00ebsit\u00eb (495 faqe), Karlos Kastaneda: Dhuntia e shqiponj\u00ebs (321 faqe), Ernesto Sabato: Mbi heronjt\u00eb dhe varrezat (613 faqe). Gjithsej 3937 faqe.<br \/>\nDrama. Zhan-Pol Sart\u00ebr: Duart e ndyta (261 faqe), Zhan-Pol Sart\u00ebr: Kat\u00ebr drama (bashk\u00eb me Eqrem Bash\u00ebn)-308 faqe, Mirolsav K\u00ebrlezha: Golgota (156 faqe). Gjithsej 725 faqe.<\/p>\n<p>Publicistika. Svetozar Markoviq: Serbia n\u00eb Lindje (142 faqe), Karlo Shtajner: Kthimi nga Gulagu (364 faqe). Gjithsej 506 faqe.<br \/>\nVepra letrare e Ramiz Kelmendit p\u00ebrfshin\u00eb v\u00ebllimet me tregime: Vija e vrrag\u00eb (160 faqe), Dy rr\u00ebfime (97 faqe), Ahmet Koshutani (110 faqe), Abrakadabra (277 faqe). Gjithsej 644 faqe; Letra prej Ulqini (satira)-100 faqe, Njer\u00ebzit dhe k\u00ebrmijt\u00eb (94 faqe), Suzana (120 faqe). Gjithejt: 314 faqe; Romanet: Heshtja e arm\u00ebve (195 faqe), Shtat\u00eb persona ndjekin autorin (257 faqe). Gjithsej 452 faqe; Udh\u00ebp\u00ebrshkrime: Rrug\u00ebt (212 faqe), Shtegtimet e mia (276 faqe). Gjithsej 488 faqe; Loj\u00ebra skenike: Kapu\u00e7 me m\u00ebng\u00eb (339 faqe); Monografi: Tregimi yn\u00eb humoristiko-satirik (1944-1974)-134 faqe; Nga ditari im (kujtime) &#8211; 310 faqe. Gjithsej 783 faqe.<\/p>\n<p>P\u00ebrpilimet p\u00ebrfshijn\u00eb: Tregime t\u00eb sotme shqiptare (755 faqe), Josip V. Rela: Vepra I-II (I-551 faqe &amp; II-289 faqe), Femrat shkruajn\u00eb (246 faqe) Adelina Mamaqi: \u00cbndrra vash\u00ebrie (109 faqe), Ismail Kadare: Qyteti i jugut (165 faqe), Teodor La\u00e7o: Tregime (174 faqe), Thoma Kacorri: Tregimet e jugut (165 faqe). Gjithsej 2454 faqe; Redaktura: Strejo Spasse: Vepra t\u00eb Plota, 8-t\u00eb v\u00ebllime, mbi 2.000 faqe. Pra, kemi gjithsejt: 14,484 faqe, duke shtuar edhe redaktimet e tjera, si: Marin Barleti: Historia e Sk\u00ebnd\u00ebrbeut &amp; Aleksand\u00ebr Stipqeviq: Ilir\u00ebt; Ali Harshova: Bashk\u00ebluft\u00ebtar\u00ebt e Sk\u00ebnderbeut, Dimitrije Tucoviq: Serbia dhe shqiptar\u00ebt; Biblioteka e Xhepit (n\u00eb 20-t\u00eb v\u00ebllime), Romani shqiptar (n\u00eb 10-t\u00eb v\u00ebllime); Shekspiri, kompleti i veprave n\u00eb 10-t\u00eb v\u00ebllime; Bashkautor n\u00eb botimin e veprave t\u00eb Shtjef\u00ebn Gjeqovit-Kryeziu: Vepra I-IV, Prishtin\u00eb 1985: I-188, II-306, III-308, IV-332\u2026<\/p>\n<p>Pra, pa p\u00ebrmendur shkrimet e ndryshme dhe pun\u00ebn si bashkautor n\u00eb hartimin e teksteve shkollore apo p\u00ebrpilime t\u00eb ndryshme t\u00eb antologjive letrare, pa p\u00ebrmendur v\u00ebshtrimet, artikujt, eset\u00eb, opinionet, kritikat dhe recesnsionet, reportazhet, radio-dramat dhe dramat televizive, skenar\u00ebt p\u00ebr filmat artistik, tekstet shkollore, fejtonet Femrat tona prijatare: n\u00eb 10-t\u00eb vazhdime, \u201cKosovarja\u201d, Pr. 1983\/84; Polemika n\u00eb letrat shqipe, \u201cRilindja\u201d, Prishtin\u00eb, 6 korrik 1983-26 gusht 1983; Let\u00ebrk\u00ebmbimi yn\u00eb n\u00eb shekuj, 18-t\u00eb vazhdime, \u201cZ\u00ebri i rinis\u00eb\u201d, Prishtin\u00eb, tetor 1983-shkurt 1984; Letra autografe, 13-t\u00eb vazhdime, \u201cFjala\u201d, Prishtin\u00eb prill-tetor 1985; Amazona shqiptare Marije Shllaku, 16-t\u00eb vazhdime, \u201cZ\u00ebri\u201d, Prishtin\u00eb: 21 n\u00ebntor 2009 deri m\u00eb 10 dhjetor 2009; Dosja SH (rreth 30-t\u00eb vazhdime, dosje p\u00ebr shkrimtar\u00ebt shqiptar\u00eb, nga vjeshta 1996 deri n\u00eb pranver\u00eb 1997); kolumnet e shumta (si Reflekse, Margjina, \u00c7apitjet midis rreshtave, \u00c7apitje t\u00eb reja, apo edhe N\u00eb maj\u00eb t\u00eb pen\u00ebs &#8211; seri kolumnesh gjat\u00eb vitit 1999-2000 n\u00eb gazet\u00ebn \u201cKosova Sot\u201d; Flet\u00ebza t\u00eb shk\u00ebputura, \u201cEpoka e Re\u201d tetor-n\u00ebntor 2010; Shkrimtar\u00ebt, tek \u201cEpoka e Re\u201d maj-qershor 2011)\u2026p\u00ebr vite t\u00eb t\u00ebra n\u00eb gazetat \u201cRilindja\u201d dhe \u201cShk\u00ebndija\u201d, intervistat e shumta\u2026<\/p>\n<p>Nuk do mend se nj\u00eb faktografi e till\u00eb e v\u00ebrteton epitetin e studiuesit t\u00eb tij t\u00eb p\u00ebrkushtuar Prend Buzhala, p\u00ebr Ramiz Kelmendit si titan i p\u00ebrkthimeve. Nd\u00ebrkaq, vet\u00eb Ramiz Kelemndi me prirjen dhe zellin e tij prej p\u00ebrkthyesi na kujton th\u00ebnien e njohur se historia e qytet\u00ebrimit \u00ebsht\u00eb histori e p\u00ebrkthimit. Me dhuntin\u00eb e letrare ai na e p\u00ebrkujton faktin e pranuar bot\u00ebrisht se let\u00ebrsia \u00ebsht\u00eb princesha e qytet\u00ebrimeve, kurse vet\u00eb fakti se nj\u00eb njeri ka shkruar me dor\u00ebn e tij p\u00ebrmbi 20,000 faqe, vetvetiu flet p\u00ebr nj\u00eb kolos t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb.<br \/>\nPra, nuk ka dyshim se Ramiz Kelmendi \u00ebsht\u00eb vet\u00eb vizioni i nj\u00eb mendjeje t\u00eb kthjell\u00ebt e t\u00eb nj\u00eb njeriu plot pasion. Fal\u00eb talentit t\u00eb tij dhe energjis\u00eb krijuese, ne kemi nj\u00eb thesar t\u00eb t\u00ebr\u00eb shkrimesh nga pena e tij e mpreht\u00eb e me nj\u00eb shkatht\u00ebsi plot ironi magjep\u00ebse, plot sarkaz\u00ebm therr\u00ebse.<\/p>\n<p>Si alkimist\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt me artin e tyre fisnik \u00e7do gj\u00eb e shnd\u00ebrojn\u00eb n\u00eb ar, edhe shkrimtari \u00ebsht\u00eb vet\u00eb magjistari i fjal\u00ebs, kurse n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb tek Ramiz Kelmendi qart\u00ebsia e arsyes shkoi deri n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrkryerje prej diamanti.<br \/>\nIshte dora e tij e sigurt ajo q\u00eb diti t\u00eb mbante nj\u00eb pen\u00eb elegante, e cila mblodhi si nj\u00eb blet\u00eb e kujdesshme e gjith\u00eb zell, hoje mjalte n\u00eb stilin e tij t\u00eb rrall\u00eb dhe q\u00eb shpalosi nj\u00eb vet\u00ebdije t\u00eb re, sa komb\u00ebtare po aq edhe shoq\u00ebrore.<br \/>\nRamiz Kelmendi e ka ditur shum\u00eb mir\u00eb se pushteti t\u00eb jep ekstaz\u00eb kurse arti frym\u00ebzim, prandaj \u00ebsht\u00eb e kuptueshme pse nuk ia ka varur shum\u00eb politik\u00ebs dhe nuk ka vrapuar pas saj.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb pra rast\u00ebsi q\u00eb ai rendi pas artit sepse n\u00ebp\u00ebr shekujt letrar\u00eb ai gjeti bashkudh\u00ebtar\u00ebt e tij t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm.<br \/>\nRamiz Kelmendi nuk \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb pas politik\u00ebs sepse ai e ka ditur se shk\u00eblqimi i politik\u00ebs, shpesh \u00ebsht\u00eb i rrejsh\u00ebm dhe, si i till\u00eb i p\u00ebrkohsh\u00ebm, kurse dhuntia letrare \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shk\u00eblqim i hirsh\u00ebm dhe i p\u00ebrjetsh\u00ebm.<br \/>\nMe nj\u00eb etje t\u00eb pashuar dhe me nj\u00eb gjakim t\u00eb rrall\u00eb ai u fut n\u00eb thell\u00ebsit\u00eb e shekujve letrar\u00eb, por edhe u vu n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb gurrave t\u00eb frym\u00ebzimit. Letrat dhe arti i bukur e magjik i t\u00eb shkruarit, p\u00ebr t\u00eb mbeten, si\u00e7 e tha aq bukur \u201ckroje galdimi\u201d, dhe se nj\u00eb krijues p\u00ebrmasash t\u00eb tilla, u fali atyre nj\u00eb vesk t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb e gjith\u00eb rreshk bukurie.<\/p>\n<p>Pa dyshim, nj\u00eb dhunti e rrall\u00eb me nj\u00eb zell gati-gati t\u00eb shenjt\u00eb, por ja q\u00eb Akademia i ka b\u00ebr\u00eb dhe i b\u00ebn nj\u00eb p\u00ebrjashtim tep\u00ebr t\u00eb pavend, edhe pse ai mbeti i till\u00eb &#8211; pik\u00ebrisht ashtu si\u00e7 do t\u00eb shkruante Franc Kafka n\u00eb Ditar\u00ebt e tij:<br \/>\n\u201cUn\u00eb jam kujtesa e gjall\u00eb prandaj nuk mundem t\u00eb p\u00ebrgjumem kurr\u00eb\u2026\u201d<br \/>\nKujtes\u00eb e gjall\u00eb e klasiku modern i let\u00ebrsis\u00eb shqipe, p\u00ebr t\u00eb cilin mund t\u00eb thuhet nj\u00eblloj si\u00e7 ka th\u00ebn\u00eb edhe Dora Diamanti (dashuria e fundit e Kafk\u00ebs) p\u00ebr shkrimtarin e madh:<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr Francin let\u00ebrsia ishte di\u00e7ka e shenjt\u00eb, absolute, e pakorruptueshme, di\u00e7ka e madh\u00ebrishme, e d\u00eblir\u00eb\u2026 Ai nuk d\u00ebshironte vet\u00ebm t\u00eb futej n\u00eb thell\u00ebsi. Ai ishte n\u00eb thell\u00ebsi.\u201d<br \/>\nDhe s\u00ebrish thirrja \u00ebsht\u00eb po nga Ditar\u00ebt q\u00eb na la Kafka:<br \/>\n\u201cShk\u00eblqimi p\u00ebrgjithmon\u00eb q\u00ebndron n\u00eb prit\u00eb n\u00eb lidhje me secilin prej nesh n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb plotnin\u00eb e tij, por i mbuluar nga pik\u00ebpamje t\u00eb thella, t\u00eb padukshme. Ai \u00ebsht\u00eb atje, jo armiq\u00ebsor, jo ngurrues, i gatsh\u00ebm. N\u00eb qoft\u00eb se ju e th\u00ebrrisni at\u00eb me fjal\u00ebn e duhur, me emrin e tij t\u00eb drejt\u00eb, ai do t\u00eb vij\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb esenca e magjis\u00eb, e cila nuk krijon, por fton.\u201d<\/p>\n<h2><strong>III. THIRRJE<\/strong><\/h2>\n<p>Pik\u00ebrisht duke u nisur nga pik\u00ebpamja e argumenteve t\u00eb parashtruara si m\u00eb lart, b\u00ebjm\u00eb THIRRJE q\u00eb n\u00eb 10-t\u00eb vjetorin e Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, shkrimtari dhe publicisti Ramiz Kelmendi:<br \/>\nI.T\u00eb nderohet me Medaljen Presidenciale Jubilare p\u00ebr Dhjet\u00ebvjetorin e Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs.<br \/>\nII. T\u00eb shpallet me ceromoni zyrtare Post Mortem: An\u00ebtar Nderi i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs.<br \/>\nIII. Ministria e Kultur\u00ebs s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, t\u00eb formoj\u00eb \u00c7mimin Letrar Gjith\u00ebkomb\u00ebtar \u201cRamiz Kelmendi\u201d (Talenti i Tij Epik dhe Pena e Tij e Art\u00eb).<\/p>\n<p>IV. Teatri Komb\u00ebtar i Kosov\u00ebs ta v\u00eb Bustin e Ramiz Kelmendit n\u00eb foajeun e tij &#8211; pik\u00ebrisht sipas mendimit t\u00eb Viktor Hygos\u00eb, mendim t\u00eb cilin Ramiz Kelmendi e citonte shpesh: \u201cArtisti, thon\u00eb, krijon me gjallje bazamentin e p\u00ebrmendores s\u00eb vet, nd\u00ebrsa ardhm\u00ebria \u00ebsht\u00eb ajo, q\u00eb ia v\u00eb (ose jo) bustin.\u201d Gjithashtu, Teatri Komb\u00ebtar i Kosov\u00ebs t\u2019i p\u00ebrfshij\u00eb n\u00eb reportoarin e tij dramat e Ramiz Kelmendit, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb nj\u00ebr\u00ebn nga kryeveprat dramaturgjike: \u201cDantes s\u2019ka kush t\u2019i shkruaj\u00eb!\u201d<\/p>\n<p>V. Ringsi, vendi prej ku s\u00eb fundi ai e kundroi dhe e shijoi jet\u00ebn aq shum\u00eb, d\u00ebshmoi nj\u00eb akt t\u00eb denj\u00eb fisnik\u00ebrie dhe bujarie, duke vu portretin e shkrimtarit n\u00eb vendin ku ulej ai. Aty e gjenim dhe e takonim gjithmon\u00eb duke shfletuar faqet e gazetave dhe duke kujtuar fjal\u00ebt e Ernest Koliqit: \u201cM\u00eb ka marr\u00eb malli i stamp\u00ebs\u201d\u2026Ky ogur i bardh\u00eb e ky shembull i lart\u00eb nderimi dhe qytet\u00ebrimi, urojm\u00eb dhe shpresojm\u00eb shum\u00eb se do t\u00eb pasohet edhe nga Restoranti \u201cPishat\u201d n\u00eb Prishtin\u00eb, duke v\u00ebn\u00eb mbishkrimin: Tavolina e shkrimtarit Ramiz Kelmendi, vend ky ku do t\u00eb mblidheshin shkrimtar\u00ebt n\u00eb dit\u00eblindjen e tij n\u00eb \u00e7do 20-t\u00eb dhjetor, p\u00ebr t\u00eb shtruar sofr\u00ebn e fund-vitit dhe, n\u00eb shenj\u00eb kujtimi e nderimi p\u00ebr shkrimtarin e dhuntis\u00eb s\u00eb rrall\u00eb krijuese, kjo sof\u00ebr e shtruar t\u00eb pag\u00ebzohet: Dreka e Ramizit\u2026Ringsi nderoi Ramizin me nj\u00eb simbolik\u00eb sa t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb po aq edhe dometh\u00ebn\u00ebse, dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb nderim u mish\u00ebrua s\u00ebrish: Rilindja, e Ulqini-vendlindja e tij letrare, n\u00ebp\u00ebrmjet profesorit t\u00eb nderuar Mehmet Bardhi, e dha fjal\u00ebn p\u00ebr ta shpallur Ramiz Kelmendin: Qytetar Nderi\u2026<\/p>\n<p>VI.T\u00eb formohet nj\u00eb Komision i udh\u00ebhequr nga Dr. Zymer Ujkan Neziri dhe studiuesi Prend Buzhala, p\u00ebr botimin e plot\u00eb t\u00eb vepr\u00ebs letrare dhe publicsitike t\u00eb Ramiz Kelmendit, dhe se ky botim duhet t\u00eb b\u00ebhet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb institucionale\u2026<\/p>\n<p>Pra, n\u00eb nj\u00ebvjetorin e shkuarjes n\u00eb amshim t\u00eb Ramiz Kelmendit, s\u00ebrish e p\u00ebrs\u00ebrisim THIRRJEN q\u00eb t\u00eb botohet E PLOT\u00cb vepra letrare dhe publicistike e tij, sepse me p\u00ebrkushtimin e tij t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, Ramiz Kelmendi p\u00ebrve\u00e7 tjerash, ka p\u00ebrpiluar vepr\u00ebn letrare t\u00eb Josip Rel\u00ebs &#8211; n\u00eb dy v\u00ebllime, vepr\u00ebn letrare t\u00eb Fran Anton Santorit &#8211; n\u00eb dy v\u00ebllime, vepr\u00ebn e Shtjef\u00ebn Konstantin Gje\u00e7ovit &#8211; n\u00eb kat\u00ebr v\u00ebllime, veprat e plota t\u00eb Sterjo Spasses &#8211; n\u00eb tet\u00eb v\u00ebllime; vepr\u00ebn e Marin Barletit \u201cHistoria e Sk\u00ebnd\u00ebrbeut\u201d, vepr\u00ebn e ilirologut Aleksand\u00ebr Stip\u00e7eviq \u201cIlir\u00ebt\u201d, vepr\u00ebn e shkrimtarit Ali Harshova \u201cBashk\u00ebluft\u00ebtar\u00ebt e Sk\u00ebnd\u00ebrbeut\u201d, serin\u00eb e botimeve Biblioteka e Xhepit &#8211; n\u00eb 20-t\u00eb v\u00ebllime, serin\u00eb Romani Shqiptar &#8211; n\u00eb 10-t\u00eb v\u00ebllime, si dhe kompletin e veprave t\u00eb shkrimtarit t\u00eb madh anglez Uilliam Shekspirit &#8211; n\u00eb 10-t\u00eb v\u00ebllime&#8230;<\/p>\n<p>Mjaftojn\u00eb k\u00ebto fakte p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshmuar se Ramiz Kelmendit i kemi borxh. Kosova ia ka borxh Ramiz Kelmendit nderimin e plot\u00eb. Republika e Kosov\u00ebs ia ka borxh Republik\u00ebs s\u00eb Letrave Shqipe, ku pa dyshim se Ramiz Kelmendi z\u00eb nj\u00eb vend meritor. Prandaj, BOTIMI I PLOT\u00cb i vepr\u00ebs letrare dhe publicistike t\u00eb Ramiz Kelmendit \u00ebsht\u00eb domosdoshm\u00ebri, sepse kjo vep\u00ebr paraqet nj\u00eb thesar t\u00eb madh letrar e kulturor, nj\u00eb thesar t\u00eb rrall\u00eb mendor dhe shpirt\u00ebror, dhe se duke shpresuar n\u00eb p\u00ebrkrahjen institucionale p\u00ebr k\u00ebt\u00eb nism\u00eb, kjo VEP\u00cbR E PLOT\u00cb do t\u00eb mund t\u00eb botohej, p\u00ebraf\u00ebrsisht me k\u00ebt\u00eb renditje:<\/p>\n<blockquote><p><strong>I<\/strong><br \/>\n<em>Vepra letrare dhe publicsitike e Ramiz Kelmendit<\/em><\/p>\n<p>1. Vija e vrrag\u00eb &amp; Dy rr\u00ebfime<br \/>\n2. Ahmet Koshutani &amp; Njer\u00ebzit dhe k\u00ebrmijt\u00eb<br \/>\n3. Heshtja e arm\u00ebve<br \/>\n4. Shtat\u00eb persona ndjekin autorin<br \/>\n5. Kapu\u00e7 me m\u00ebng\u00eb<br \/>\n6. Letra prej Ulqini &amp; Suzana<br \/>\n&amp; Tregimi yn\u00eb humoristiko-satirik<br \/>\n7. Kokrra kripe<br \/>\n8. Fytyra dhe turinj (Polemika n\u00eb letrat shqipe)<br \/>\n9. Kritik\u00eb letrare<br \/>\n10. Publicistik\u00eb &amp; Kolumne<br \/>\n11. K\u00ebshhtu foli Kadareja<br \/>\n12. Fejtonistik\u00eb (Rilindja Komb\u00ebtare Shqiptare)<br \/>\n13. Rrug\u00ebt<br \/>\n14. Shtegtimet e mia<br \/>\n15. Shqip\u00ebria e Marie Shllakut<br \/>\n16. Radiodrama &amp; Drama televizive<br \/>\n17. Kultur\u00eb shkrimi dhe t\u00eb foluri shqip (I-II)<br \/>\n18. Antologji (P\u00ebrkthime, P\u00ebrpilime, Parath\u00ebnie)<br \/>\n19. Intervista<br \/>\n20. Nga ditari im (Kujtime)<\/p>\n<p><strong>II<\/strong><br \/>\n<em>Vepra t\u00eb p\u00ebrkthyera nga Ramiz Kelmendi<\/em><\/p>\n<p><strong>V\u00ebllime me tregime<\/strong><\/p>\n<p>21. Ernest Heminguej: Plaku e deti dhe tregime t\u00eb tjera<br \/>\n22. Tregime moderne amerikane<br \/>\n23. Xhejms M. Bari: Pjet\u00ebr Pani<br \/>\n24. Prezhihov Voranc: Mundqar\u00ebt<br \/>\n25. Xhek London: Jehu i eg\u00ebrsisr\u00ebs<br \/>\n26. Juri Kazakov: Adami dhe Eva<br \/>\n27. Danillo Kish: Enciklopedia e t\u00eb vdekurve<\/p>\n<p><strong>Romane<\/strong><br \/>\n28. Franc Kafka: Procesi<br \/>\n29. Mihail Sadoveanu: Dega e art\u00eb<br \/>\n30. Gabriel Garsia Markes: Nj\u00ebqind vjet vetmi<br \/>\n31. Milan Kundera: Shakaja<br \/>\n32. Xhorxh Oruell: 1984<br \/>\n33. Gynter Gras: Daullja e llamarint\u00eb I-II<br \/>\n34. Oskar Davi\u00e7o: Fsheht\u00ebsit\u00eb<br \/>\n35. Karlos Kastaneda: Dhuntia e shqiponj\u00ebs<br \/>\n36. Ernesto Sabato: Mbi heronjt\u00eb dhe varrezat<br \/>\n37. Hana Dalipi: Nj\u00eb fundjav\u00eb te n\u00ebna<br \/>\n38. Natali Sarot: Portreti i t\u00eb panjohuri<\/p>\n<p><strong>Drama<\/strong><\/p>\n<p>39. Zhan-Pol Sart\u00ebr: Duart e ndyta<br \/>\n40. Zhan-Pol Sart\u00ebr: Kat\u00ebr drama<br \/>\n41. Albert Kamy: Kaligula<br \/>\n42. Domenik Smole: Antigona<\/p>\n<p><strong>Publicistik\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>43. Karlo Shtajner: Kthimi nga Gulagu<br \/>\nP\u00ebrpilime<br \/>\n44. Tregime t\u00eb sotme shqiptare<br \/>\n45. Femrat shkruajn\u00eb<br \/>\n46. Adelina Mamaqi: \u00cbndrra vash\u00ebrie<br \/>\n47. Ismail Kadare: Qyteti i jugut<br \/>\n48. Teodor La\u00e7o: Tregime<br \/>\n49. Thoma Kacorri: Tregimet e jugut<br \/>\n50. Anastas Kondo: Kio<br \/>\n51. Josip V. Rela: Vepra I-II<br \/>\n52. Frano Anton Santori: Emira &amp; Lek\u00eb Dugagjini<\/p>\n<p><strong>III<\/strong><br \/>\n<em>Studime p\u00ebr vepr\u00ebn letrare dhe publicistike t\u00eb Ramiz Kelmendit<\/em><\/p>\n<p>53. Prend Buzhala: Klasiku modern i tekstit<br \/>\n(Let\u00ebrsia e Ramiz Kelmendit)<br \/>\n54. Hashim Baftiari: Ramiz Kelmendi (humorist dhe satirik)<br \/>\n55. Xhemail Peci: Ramiz Kelmendi-Sokol Halili i letrave shqipe<br \/>\n56. Xhemail Peci: E bukura dhe e madh\u00ebrishmja n\u00eb pen\u00ebn e Ramiz Kelmendit<br \/>\n57. Xhemail Peci: Ramiz Kelmendi dhe Sibila e Ulqinit<br \/>\n58. Xhemail Peci: Ramiz Kelmendi dhe porosia e tij e madhe (Faik Konica)<br \/>\n59. Xhemail Peci: Ramiz Kelmendi p\u00ebr shkrimin dhe shkrimtar\u00ebt<br \/>\n60. Xhemail Peci: Ramiz Kelmendi dhe pag\u00ebzimi m\u00eb i bukur n\u00eb letrat shqipe<br \/>\n61. Ramiz Kelmendi: Nj\u00eb shekull dije dhe drite<br \/>\n62. Nga n\u00ebntori n\u00eb n\u00ebntor. Nj\u00eb p\u00ebrvjetor arb\u00ebror<br \/>\n63. Ramiz Kelmendi dhe Rugova<br \/>\n64. Shkrimtari dhe syt\u00eb e Mona Liz\u00ebs<br \/>\n65. Ahmet Koshutani: (V\u00ebshtrim krahasimtar: Konica, Koliqi, Kuteli, Kadare, Kafka, Kavabata, Kelmendi)<br \/>\n66. Biografi dhe bibliografi<\/p><\/blockquote>\n<p>Pas zhvillimeve demokratike n\u00eb Shqip\u00ebri, pra pas vitit 1992, ashtu sikurse edhe pas p\u00ebrfundimit t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb m\u00eb 1999, jan\u00eb botuar e ribotuar kompletet e veprave t\u00eb nj\u00eb numri t\u00eb konsideruesh\u00ebm t\u00eb poet\u00ebve dhe shkrimtar\u00ebve t\u00eb tradit\u00ebs, ashtu sikurse jan\u00eb botuar edhe ato t\u00eb poet\u00ebve, t\u00eb shkrimtar\u00ebve e t\u00eb akademik\u00ebve t\u00eb periudh\u00ebs moderne t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb e t\u00eb kultur\u00ebs son\u00eb. Prandaj, rrjedhimisht shtrohet pyetja: pse t\u00eb mos botohet edhe krijimtaria e plot\u00eb e Ramiz Kelmendit?!<\/p>\n<p><strong>IV. RAMIZ KELMENDI-QYTETAR I BOT\u00cbS<\/strong><\/p>\n<p>Titulli m\u00eb i bukur, pas atij t\u00eb mbretit t\u00eb Franc\u00ebs<br \/>\nLidhur me fjal\u00ebn e rastit p\u00ebr shkrimtarin e madh, Viktor Hygo n\u00eb mes tjerash ka mbajtur k\u00ebto sh\u00ebnime, titulluar \u201cVdekja e Balzakut\u201d:<br \/>\n\u201cKishim diskutuar mjaft p\u00ebr politik\u00eb. Ai m\u00eb qortonte \u201cdemoragogjin\u00eb time\u201d. Ishte legjitimist. M\u00eb thoshte: \u201cSi keni mundur t\u00eb hiqni dor\u00eb me aq qet\u00ebsi ndaj titullit t\u00eb t\u00eb parit t\u00eb Franc\u00ebs, m\u00eb i bukuri pas atij t\u00eb mbretit t\u00eb Franc\u00ebs!\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>Infermerja m\u00eb tha: \u201cDo t\u00eb vdes\u00eb n\u00eb agim\u201d.<br \/>\nZbrita p\u00ebrs\u00ebri, duke e mbajtur t\u00eb ngulitur n\u00eb mendje at\u00eb figur\u00eb t\u00eb murr\u00eblyer. Duke p\u00ebrshkuar sallonin e pritjes, pash\u00eb p\u00ebrs\u00ebri bustin e pal\u00ebvizsh\u00ebm, t\u00eb patundur, kryelart\u00eb, fisnik\u00eb e t\u00eb ndri\u00e7uar vag\u00ebllimthi dhe krahasova vdekjen me pavdekshm\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa flisja, dielli po per\u00ebndonte. Krejt Parisi m\u2019u shfaq n\u00eb larg\u00ebsi, n\u00eb mjegull\u00ebn e sh\u00ebndritshme t\u00eb muzgut\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>Ministri i Brendsh\u00ebm, Barosh, mori pjes\u00eb n\u00eb varrim. Ishte n\u00eb kish\u00eb, pran\u00eb meje, p\u00ebrapara katafalkut dhe her\u00eb pas here m\u00eb drejtonte fjal\u00ebn. M\u00eb tha:<br \/>\n&#8211; Ishte nj\u00eb njeri i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm.<br \/>\nUn\u00eb iu p\u00ebrgjigja:<br \/>\n&#8211; Ishte nj\u00eb gjeni.<\/p>\n<p>Kortezhi p\u00ebrshkoi Parisin dhe arriti, nga bulearded, tek Per Lazhes. Binin pika shiu, qoft\u00eb kur u nis\u00ebm nga kisha, qoft\u00eb kur mb\u00ebrrit\u00ebm n\u00eb varrez\u00eb. Ishte nj\u00eb prej atyre dit\u00ebve kur duket sikur qielli derdh lot.<br \/>\nE b\u00ebm\u00eb n\u00eb k\u00ebmb\u00eb t\u00eb gjith\u00eb rrug\u00ebn. Un\u00eb ecja n\u00eb t\u00eb djatht\u00eb, n\u00eb krye t\u00eb arkivolit, duke mbrojtur nj\u00ebr\u00ebn prej l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb argjendta t\u00eb baldakinit, Aleksand\u00ebr Dymaja nga ana tjet\u00ebr.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>E pash\u00eb n\u00eb profil: i ngjante perandorit\u2026Nga ky \u00e7ast, syt\u00eb do t\u00eb kthehen jo m\u00eb nga pushtetar\u00ebt, por nga dijetar\u00ebt\u2026\u201d<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb Urti e Lart\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Ramiz Kelmendi, ishte dhe mbeti nj\u00eb shkrimtar i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm. Ai ishte njeri i kryeqyteteve, si\u00e7 tha me aq pietet shkrimtarja Natasha Lako. Gjithsesi, ai ishte: Nj\u00eb Urti e Lart\u00eb!<br \/>\nKy Nestor i urt\u00eb e \u201cnjeriu i letrave p\u00ebrball\u00eb p\u00ebrbuzjes\u201d (si\u00e7 e kan\u00eb quajtur me t\u00eb drejt\u00eb), k\u00ebrkoi kronikat e shpalosura n\u00eb ballin e koh\u00ebs. K\u00ebrkoi dhe i gjeti n\u00eb thell\u00ebsin\u00eb e shekujve letrar\u00eb.<\/p>\n<p>Poeti i madh Rainer Maria Rilke n\u00eb esen\u00eb e tij p\u00ebr August Rodinin, ka shkruar se skulptori i famsh\u00ebm n\u00ebp\u00ebr rrug\u00ebt e Brukselit ecte gjithmon\u00eb me lib\u00ebr n\u00eb dor\u00eb. Edhe Ramiz Kelmendi ishte gjithmon\u00eb me lib\u00ebr n\u00eb dor\u00eb dhe se kjo dor\u00eb e cila e mbajti aq shum\u00eb dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aq t\u00eb denj\u00eb pen\u00ebn e tij t\u00eb hirshme sa dhe vigane, g\u00ebrshetoi aq mir\u00eb thell\u00ebsin\u00eb e mendimit letrar e publicistik me at\u00eb t\u00eb bukuris\u00eb akademike: pa dyshim manifestim i personalitetit t\u00eb tij prej shkrimtari dhe intelektuali, mish\u00ebrim i nj\u00eb individualiteti t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb krijues me dhuntin\u00eb e lindur p\u00ebr fjal\u00ebn e shkruar.<\/p>\n<p>Harold Nikolson me t\u00eb drejt\u00eb ka v\u00ebrejtur se Sent Bevi e konsideronte Paskalin si mjesht\u00ebr t\u00eb proz\u00ebs franceze, kurse Rasinin si mjesht\u00ebr t\u00eb poezis\u00eb. Megjithat\u00eb, ai ka theksuar se Sent Bevi ishte kund\u00ebr shijeve t\u00eb ngurta letrare n\u00eb t\u00eb cilat fr\u00ebngjishtja m\u00ebtohej t\u00eb ngritej n\u00eb stadin e muzikalitetit t\u00eb nj\u00eb violine dhe jo t\u00eb nj\u00eb painoje.<\/p>\n<p>Edhe Ramiz Kelmendi, ky mjesht\u00ebr i proz\u00ebs shqipe e ky stilist i rrall\u00eb, ishte kund\u00ebr shijeve t\u00eb ngurta e pro prirjeve moderne. Tek ky magjistar i rrall\u00eb i fjal\u00ebs shqipe, t\u00eb cil\u00ebn e pat gdhendur me durim shenjtori e me q\u00ebndism\u00eb filigrani, ka gjithmon\u00eb di\u00e7ka nga madh\u00ebshtia q\u00eb ia fal\u00eb profecia e mendimit dhe p\u00ebrjet\u00ebsia e vepr\u00ebs s\u00eb tij prej nj\u00eb kolosi t\u00eb heshtur.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb jeta me val\u00ebt e saj t\u00eb shumta, me vijat dhe vragat, ishte sa nj\u00eb det n\u00eb vete, po aq edhe nj\u00eb minier\u00eb n\u00eb vete.<br \/>\nKundruar nga ky priz\u00ebm, kujtojm\u00eb se Zhan Pol Sart\u00ebr ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb pah se p\u00ebr Sharl Bodlerin mineralet kan\u00eb pasqyruar imazhin e mendjes njer\u00ebzore. N\u00eb ndieshm\u00ebrin\u00eb e tij poetike p\u00ebr detin, shkruan Sart\u00ebr, Bodleri ka par\u00eb mineralet l\u00ebviz\u00ebse, mu p\u00ebr faktin se deti p\u00ebr t\u00eb ishte nj\u00eb mineral i gjall\u00eb sa dhe brilant, prandaj n\u00eb nj\u00eb val\u00ebzim t\u00eb till\u00eb, deti p\u00ebr Bodlerin, thekson Sart\u00ebr, nuk ishte gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se imazhi m\u00eb adekuat i shpirtit.<\/p>\n<p>Po n\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr, mbase nga m\u00eb t\u00eb bukurat dhe m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebset q\u00eb ka shkruar dikush n\u00eb zb\u00ebrthimin e poetik\u00ebs s\u00eb Sharl Bodlerit, Zhan Pol Sart\u00ebr ka p\u00ebrkujtuar se Gustav Floberi n\u00eb ve\u00e7anti dhe, elita e mir\u00ebfillt\u00eb e shkrimtar\u00ebve francez\u00eb, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi: \u201cNuk kan\u00eb shkruar p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb shkrimtar\u00eb; ata kan\u00eb shkruar sepse ata ve\u00e7 kan\u00eb qen\u00eb shkrimtar\u00eb\u2026dhe se n\u00ebp\u00ebrmjet Floberit, Virgjili, Fransua Rable dhe Miguel De Servantesi kan\u00eb ardhur s\u00ebrish n\u00eb jet\u00eb dhe se kan\u00eb vazhduar t\u00eb shkruajn\u00eb me pen\u00ebn e tij.\u201d<\/p>\n<p>As Ramiz Kelmendi nuk ka shkruar p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb shkrimtar. Dhuntia e tij letrare d\u00ebshmon mjaft qart\u00eb se ai ka lindur shkrimtar. Ai shkoi dhe u p\u00ebrkul p\u00ebrpara varrit t\u00eb Jeronim De Rad\u00ebs n\u00eb Maki, shkoi dhe u p\u00ebrkul edhe p\u00ebrpara varreve t\u00eb Faik Konic\u00ebs dhe t\u00eb Fan Nolit n\u00eb Boston, ashtu si\u00e7 do t\u00eb p\u00ebrkulej vet\u00ebm p\u00ebrpara varrit t\u00eb babait t\u00eb vet: Jakup Brahimit.<\/p>\n<p>Rilindas t\u00eb tjer\u00eb shkruan s\u00ebrish n\u00ebp\u00ebrmjet pen\u00ebs s\u00eb Ramiz Kelmendit, kurse Darling Ismail Vlora, st\u00ebrnip i Ismail Qemal Vlor\u00ebs, ka d\u00ebshmuar se Ramiz Kelmendi ishte nd\u00ebr t\u00eb rrall\u00ebt i cili ka pohuar me shum\u00eb bujari, se do t\u2019i jipte t\u00eb gjitha vitet e jet\u00ebs s\u00eb tij, vet\u00ebm e vet\u00ebm q\u00eb njer\u00ebzit si Anton \u00c7etta e N\u00ebn\u00eb Tereza t\u00eb jetonin ende\u2026<\/p>\n<p>P\u00ebr Faik Konic\u00ebn \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb se jetoi mes librash dhe q\u00eb s\u2019e kuptoi jet\u00ebn pa libra. E p\u00ebr Ramiz Kelmendin: \u201cT\u00eb lexosh, do t\u00eb thot\u00eb n\u00eb fakt, t\u00eb zb\u00ebrthesh t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. \u00c7far\u00ebdo q\u00eb kam arritur ne jet\u00eb, lidhet me librin dhe i kam nga libri, per librin e me librin.\u201d<br \/>\nP\u00ebrsosm\u00ebria e fjal\u00ebs dhe p\u00ebrjet\u00ebsia e vepr\u00ebs.<\/p>\n<p>G\u00ebte ka th\u00ebn\u00eb se imagjinata \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dhurat\u00eb hyjnore, se p\u00ebrjet\u00ebsia arrihet p\u00ebrmes artit, sepse natyra \u00ebsht\u00eb pik\u00ebpyetje e arti \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigje. Cvajg shkruante se vet\u00ebm duke u matur me t\u00eb p\u00ebrjetshmen, njer\u00ebzimi kupton thelbin e tij t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, kurse Kafka theksonte se \u00e7astet e veta t\u00eb fundit t\u00eb pavdekshmit i kalojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr libra leximi.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, p\u00ebr Romen Rolanin, t\u00eb krijosh don t\u00eb thot\u00eb t\u00eb mund\u00ebsh vdekjen. Don t\u00eb thot\u00eb t\u00eb hysh n\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsi. P\u00ebr Hegelin arti \u00ebsht\u00eb Mbret\u00ebri e Liris\u00eb, e p\u00ebr Ni\u00e7en aty ku mbaron jeta, fillon Mbret\u00ebria e Zotit!<\/p>\n<p>Rilke ka then\u00eb p\u00ebr Rodinin se ai punonte \u00e7do dit\u00eb dhe jeta e tij kaloi si nj\u00eb dit\u00eb e vetme. Stefan Cvajgu n\u00eb biografin\u00eb letrare p\u00ebr Balzakun ka shkruar me t\u00eb drejt\u00eb se Balzakut nuk i kaloi as edhe nj\u00eb dit\u00eb e vetme pa shkruar. Harold Nikloson n\u00eb monografin\u00eb p\u00ebr kritikun e madh francez Sent-Bevin, ka theksuar se Bevi \u00e7monte tej mase p\u00ebrkthyesin fr\u00ebng Olivier Patrun-n\u00eb, i cili kishte shpenzuar plot kat\u00ebr vite p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrsosur nj\u00eb varg t\u00eb vet\u00ebm t\u00eb Virgjilit n\u00eb gjuh\u00ebn fr\u00ebnge!<\/p>\n<p>Nj\u00ebsoj \u00ebsht\u00eb edhe p\u00ebr Ramiz Kelmendin, i cili v\u00ebrtet ka b\u00ebr\u00eb shum\u00eb. Ai ka pasur sy t\u00eb bukur\u00ebn dhe shije p\u00ebr t\u00eb madh\u00ebrishmen. Ai ka shkruar dhe ka p\u00ebrkthyer, duke pasur parim t\u00eb vetin krijues gjakimin e p\u00ebrhersh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb bukur\u00ebn dhe t\u00eb madh\u00ebrishmen, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrsosur\u00ebn. Prandaj, t\u00eb shkruash, t\u00eb botosh, t\u00eb redaktosh, t\u00eb p\u00ebrkthesh me aq mund por edhe me aq zell gjith\u00eb ato vepra e kryevepra, p\u00ebr nj\u00eb njeri q\u00eb erdhi n\u00eb k\u00ebt\u00eb jet\u00eb n\u00eb dhjetor dhe shkoi nga kjo jet\u00eb n\u00eb janar, \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet\u00eb shum\u00eb, andaj nuk kemi sesi t\u00eb mos citjom\u00eb Borhesin:<br \/>\nLavdi atij q\u00eb nuk vdes!<\/p>\n<p><strong>Drita e mendimit t\u00eb kulluar dhe frym\u00ebzimi i shpirtave<\/strong><\/p>\n<p>Si krijues zhanresh letrare, ai ishte i pajisur me nj\u00eb erudicion t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb si dhe me dhunti t\u00eb rralla letrare. P\u00ebrmasa e studimit dhe variacioni i talentit, ia mund\u00ebsoi atij q\u00eb t\u00eb kishte nj\u00eb qasje t\u00eb drejt\u00eb ndaj figurave q\u00eb n\u00eb kultur\u00ebn komb\u00ebtare shqiptare b\u00ebn\u00eb em\u00ebr me p\u00ebrmasat e tyre t\u00eb ve\u00e7anta mendore dhe shpirt\u00ebrore. Si i till\u00eb q\u00eb her\u00ebt ai u vu n\u00eb mbrojtje t\u00eb tradit\u00ebs letrare. Ai ishte njeri i bulevardit dhe jo i fush\u00ebs, i metropoleve dhe jo i provinc\u00ebs; njeri i cili i dha p\u00ebrpar\u00ebsi dhuntis\u00eb s\u00eb lindur, gjykimit t\u00eb drejt\u00eb, arsyes n\u00eb jet\u00eb dhe n\u00eb vepr\u00ebn letrare, ashtu sikurse edhe shijes ideo-estetike\u2026<\/p>\n<p>E tek e kujtoj k\u00ebshtu \u2013 jo pa nj\u00eb ndjenj\u00eb t\u00eb theksuar dhembjeje dhe mall\u00ebngjimi (duke p\u00ebrshp\u00ebritur shpesh, shum\u00eb shpesh: Ramiz, pse shkove?!); tek ai vet\u00eb m\u00eb pyet k\u00ebshtu, p\u00ebr t\u00eb sat\u00ebn her\u00eb: \u201cDhe \u00e7ke q\u00eb k\u00ebrkon t\u00eb m\u00eb hysh n\u00eb shpirt, t\u00eb m\u00eb bredh\u00ebris\u00ebsh n\u00ebp\u00ebr mend, t\u00eb m\u00eb \u00e7apit\u00ebsh n\u00ebp\u00ebr cop\u00ebza jete?\u201d, as sot e as mot nuk kam tjet\u00ebr p\u00ebrgjigje, p\u00ebrve\u00e7 asaj q\u00eb tha poeti Gjergji Komnino p\u00ebr Jeronim De Rad\u00ebn:<br \/>\nNdaj o Shemb\u00ebll\u2019 e s\u00eb Mir\u00ebs, shpirt\u2019 i-yt le t\u00eb shk\u00eblqej\u00eb,<\/p>\n<blockquote><p>Sepse t\u2019arthmet gjenerata, vall\u00eb kush do t\u2019i ushqej\u00eb?<br \/>\nVet\u00ebm hov\u2019 i k\u00ebng\u00ebs s\u2019ate me nj\u00eb tingull t\u00eb malluar<br \/>\nE n\u00eb vargjet shekullore do t\u00eb mbetet si pasqyr\u00eb,<br \/>\nSe, nj\u00eb vler\u00eb q\u00eb s\u2019mohohet, aq t\u00eb lart\u00eb njer\u00ebzore,<br \/>\nPati frym\u2019 e pun\u00ebs s\u2019ate, nga fuqija besimtare,<br \/>\nSa n\u00eb zemrat e t\u00eb rinjve, t\u2019\u00ebsht\u00eb ngritur p\u00ebrmendore.<\/p>\n<p>Pra, me drit\u00ebn e mendimit t\u00eb kulluar q\u00eb Ti pate,<br \/>\nFrym\u00ebzo shpirtat e njoma pas t\u00eb shenjt\u00ebs gjurm\u00ebs s\u2019ate!<\/p><\/blockquote>\n<p><strong>Kujtesa si bekim<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebrvjetori i dhjet\u00eb i Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, nuk do t\u00eb duhej ta gjente Kosov\u00ebn, p\u00ebrkat\u00ebsisht kryeqendr\u00ebn e Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs &#8211; Prishtin\u00ebn, pa Shtatoren e Komandantit Legjendar Adem Jashari, e as pa Shtatoren e nj\u00ebrit prej Kryekalor\u00ebsve t\u00eb Gjergj-Kastriotit-Sk\u00ebnd\u00ebrbeut, t\u00eb burrit t\u00eb fort\u00eb e t\u00eb profesorit largpam\u00ebs Anton \u00c7etta!<\/p>\n<p>A mund t\u00eb ndodh\u00eb dhe si mund t\u00eb ndodh\u00eb kjo, n\u00eb 550-t\u00eb vjetorin e vdekjes s\u00eb Kryeheroit Komb\u00ebtar Gjergj Kastriotit-Sk\u00ebnd\u00ebrbeut, n\u00eb 106 vjetorin e Shpalljes s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00eb 110-t\u00eb vjetorin e Kongresit t\u00eb Manastirit, n\u00eb prag t\u00eb 30-t\u00eb vjetorit t\u00eb Aksionit p\u00ebr Pajtimin e Gjaqeve?!\u2026<\/p>\n<p>Q\u00eb n\u00eb vitin e larg\u00ebt 1555, pra k\u00ebtu e 463 vjet m\u00eb par\u00eb, Gjon Buzuku na la nj\u00eb porosi q\u00eb peshon flori e shkuar floririt: Harresa \u00ebsht\u00eb mallkim, kujtesa \u00ebsht\u00eb bekim!<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, Miltoni n\u00eb vitin 1644 u drejtonte anglez\u00ebve zem\u00ebr-klithjen e tij t\u00eb njohur: \u201cE madje, edhe pas vdekjes t\u00eb vijojm\u00eb e t\u00eb kryejm\u00eb nj\u00eb tradhti kaq mashtruese ndaj eshtrave jetim t\u00eb njer\u00ebzve m\u00eb t\u00eb denj\u00eb?!\u201d<\/p>\n<p>Sent-Bevi, nga dashuria q\u00eb kishte p\u00ebr atdheun e tij, l\u00ebshonte zem\u00ebr-klithjen e tij t\u00eb njohur: \u201cOh Franc\u00eb! Gjithmon\u00eb e k\u00ebnaqur me veten t\u00ebnde, gjithmon\u00eb duke i th\u00ebn\u00eb vetes se gjyqet tuaja jan\u00eb m\u00eb t\u00eb pakorruptueshmet, ushtria jote m\u00eb trimja, e madje qoft\u00eb edhe prift\u00ebrinjt\u00eb tuaj m\u00eb t\u00eb dlir\u00ebt dhe se gjykimi yt n\u00eb shije dhe dije, nuk l\u00eb asgj\u00eb p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshiruar.\u201d<\/p>\n<p>E Stefan Cvajgu n\u00eb nj\u00eb nga kryeveprat e tij, t\u00eb titulluar \u201cZhozef Fushe\u201d (Portreti i nj\u00eb njeriu politik), p\u00ebrkujtonte t\u00eb v\u00ebrtetat e hidhura se: \u201cPolitika e qeveris bot\u00ebn me nj\u00eb pabarazi t\u00eb mistershme, por kur realiteti e kalon n\u00eb llahtari \u00ebndrr\u00ebn, historia &#8211; kjo avokate e p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb, ka d\u00ebshmuar se sa t\u00eb \u00e7uditshme jan\u00eb kontraditat e fatit: shpirtat e n\u00ebnshtruar nuk e durojn\u00eb dot lirin\u00eb! \u201c<br \/>\nPra, a mund t\u00eb harrohen ata q\u00eb vendin e tyre e kan\u00eb jo n\u00ebn hije, por pik\u00ebrisht n\u00ebn diell?!<\/p>\n<p>A mund t\u00eb harrohen e t\u00eb mos kujtohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb denj\u00eb, sikur t\u00eb mos kishin qen\u00eb kurr\u00eb, sikur t\u00eb mos kishin ekzistuar kurr\u00eb, sikur t\u00eb mos kishin luftuar e punuar kurr\u00eb?!<\/p>\n<p>Fjala vjen, a mund t\u00eb harrohet dhe si mund t\u00eb harrohet nj\u00eb burr\u00eb vigan me emrin Anton \u00c7etta, nj\u00eb profesor erudit si Hasan Mekuli (pa dyshim Faik Konica i dyt\u00eb i kritik\u00ebs letrare shqipe, me mbi 40.000 faqe t\u00eb shkruara lidhur me let\u00ebrsin\u00eb shqipe dhe at\u00eb bot\u00ebrore), nj\u00eb prej ikonave aq t\u00eb paharruara t\u00eb gazetaris\u00eb televizive si Qazim Kelmendi, nj\u00eb prej figurave emblematike t\u00eb kultur\u00ebs son\u00eb komb\u00ebtare si Ramiz Kelmendi (me p\u00ebrmbi 20.000 faqe t\u00eb shkruara)?!&#8230;<\/p>\n<p>Pra, si mund t\u00eb harrohen, a mund t\u00eb harrohen dhe a do t\u00eb mund t\u00eb harrohen t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta!<br \/>\nK\u00ebta dhe ata!<br \/>\nGjithsesi!<br \/>\nPor vet\u00ebm me nj\u00eb kusht, dhe se ky kusht \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb aq bukur n\u00eb \u201cKokrra kripe\u201d t\u00eb Ramiz Kelmendit:<\/p>\n<p>A ka Zot q\u00eb i harron k\u00ebta?!<br \/>\nKy kusht nj\u00ebkoh\u00ebsisht p\u00ebrb\u00ebn thelbin e p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb s\u00eb tyre, pik\u00ebrisht ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb p\u00ebr poetin e madh lirik Lasgush Poradeci (\u201cAi q\u00eb p\u00ebrc\u00eblloi drejt shqipes zjarrin drith\u00ebrues t\u00eb ilirishtes.\u201d), se do t\u00eb harrohet edhe ai:<br \/>\nPor vet\u00ebm n\u00eb qoft\u00eb se harrohet gjuha shqipe!<\/p>\n<p><strong>Nderimi si shenj\u00eb e lasht\u00eb qytet\u00ebrimi<\/strong><br \/>\nN\u00eb fletrorazim\u00ebn shqiptare, familjet Qiriazi (Gjerasim, Gjergj, Parashqevi, Sevasti Qiriazi-Dako), Siliqi (Risto, Drago, Llazar, Drita, Laura Siliqi-Konda), dhe Kelmendi (Qazim, Ramiz, Migjen, Nahire, Adriatik, Lumira, Arbresha, Sara, Tefta) jan\u00eb emblema t\u00eb gazetaris\u00eb dhe kultur\u00ebs shqiptare.<\/p>\n<p>Historia e publicistik\u00ebs shqiptare nuk mund t\u00eb shkruhet pa k\u00ebto firma t\u00eb k\u00ebtyre familjeve kaq emblematike n\u00eb kultur\u00ebn shqiptare. Historia e p\u00ebrkthimeve shqiptare nuk mund t\u00eb shkruhet pa emrin e Ramiz Kelmendit. Historia e let\u00ebrsis\u00eb moderne shqipe, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb historia e romanit shqiptar, historia e publicistik\u00ebs shqiptare nuk mund t\u00eb shkruhet pa perlat e pen\u00ebs s\u00eb tij; historia e reportazhit dhe e fejtonit shqip, historia e polemik\u00ebs shqipe, ashtu sikund\u00ebr edhe studimet p\u00ebr Faik Konic\u00ebn, apo edhe biografit\u00eb p\u00ebr Jeronim De Rad\u00ebn, Zef Seremben, Ernest Koliqin, Mithat Frash\u00ebrin, nuk mund t\u00eb shkruhen pa emrin e tij, nuk mund t\u00eb shkruhen duke anashkaluar emrin e tij, nuk mund t\u00eb shkruhen duke injoruar kontributin e ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb Ramiz Kelmendit.<\/p>\n<p>Nderimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shenj\u00eb e lasht\u00eb dhe e lart\u00eb qytet\u00ebrimi, prandaj e th\u00ebn\u00eb me fjal\u00ebt e Viktor Hygos\u00eb, le t\u00eb shpresojm\u00eb se Engj\u00eblli i Drejt\u00ebsis\u00eb do t\u2019i jep krahun Akademis\u00eb, sepse e shkruar n\u00eb prizmin e stilit t\u00eb Kafk\u00ebs, Akademia \u00ebsht\u00eb kulla kryesore e k\u00ebshtjell\u00ebs, duke kujtuar m\u00eb tej edhe zem\u00ebr-thirrjen e tij aq dometh\u00ebn\u00ebse dhe aq aktuale: \u201cJu jeni me mua, un\u00eb jam me mu, ne jemi t\u00eb bashkuar. Kush mund t\u00eb na mposht\u00eb ne?\u201d (n\u00eb Strofka), prandaj shtonte Kafka: \u201cAjo q\u00eb \u00ebsht\u00eb e mundur do t\u00eb ndodh\u00eb me siguri, por vet\u00ebm ajo q\u00eb ndodh \u00ebsht\u00eb e mundur. \u201c<br \/>\nNuk ka dyshim pra, se firma e Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, duke pasur n\u00eb gjirjn e saj nj\u00eb Hasan Mekul dhe nj\u00eb Ramiz Kelmend, ka m\u00eb shum\u00eb pesh\u00eb n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb UNESCO, sepse \u00ebsht\u00eb i njohur mendimi se at\u00eb vler\u00ebsim q\u00eb ia jep vetes, po at\u00eb vler\u00ebsim ta dh\u00ebn\u00eb edhe t\u00eb tjer\u00ebt.<\/p>\n<p><strong>Universi ka nj\u00eb kujtes\u00eb<\/strong><br \/>\nPrinci tragjik i poezis\u00eb dhe i dashuris\u00eb, Zef Zerembe me t\u00eb drejt\u00eb ka klithur: Sa t\u00eb trishta jan\u00eb kujtimet e Shqip\u00ebris\u00eb! Nd\u00ebrkaq, Borhesi ka p\u00ebrkujtuar se universi ka nj\u00eb kujtes\u00eb. Edhe kombi shqiptar ka nj\u00eb kujes\u00eb. Gjithsesi, edhe Akademia, duhet t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb kujtes\u00eb, dhe kjo kujtes\u00eb d\u00ebshmon se jo vet\u00ebm ushtria e diplomacia, jo vet\u00ebm informacioni dhe aviacioni, por edhe Akademia, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, Akademia e Shkencave dhe Arteve t\u00eb nj\u00eb kombi, jan\u00eb rrufeprit\u00ebsit e tij.<\/p>\n<p>Prandaj, duke p\u00ebrkujtuar th\u00ebnien e njohur t\u00eb nj\u00ebrit prej shkrimtar\u00ebve t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb bot\u00ebror Stefan Cvajgut, se n\u00ebse do t\u00eb harronim t\u00eb shprehnim nderimin p\u00ebr Volterin, nuk do t\u00eb ishim t\u00eb denj\u00eb p\u00ebr liri, u b\u00ebjm\u00eb THIRRJE lexuesve dhe adhuruesve t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb tij, student\u00ebve dhe gazetar\u00ebve t\u00eb dal\u00eb nga m\u00ebng\u00ebt e duarve t\u00eb tij, atyre q\u00eb sot mbajn\u00eb mbajn\u00eb mbi shpatuillat e tyre nj\u00eb mision kaq fisnik dhe kaq jetik p\u00ebr Kosov\u00ebn \u2013 informimin; pra u b\u00ebjm\u00eb THIRRJE gazetar\u00ebve t\u00eb mediave t\u00eb shkruara dhe elektronike, u b\u00ebjm\u00eb THIRRJE institucioneve shtet\u00ebrore dhe kulturore t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, pra u b\u00ebjm\u00eb THIRRJE t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb m\u00eb 12 janar 2017 jan\u00eb p\u00ebrkulur n\u00eb shenj\u00eb nderimi p\u00ebrpara arkivolit t\u00eb Ramiz Kelmendit, le t\u00eb p\u00ebrkulen s\u00ebrish edhe p\u00ebrpara vepr\u00ebs s\u00eb tij.<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb u b\u00ebjm\u00eb THIRRJE breznive or\u00ebmira q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb vit jubilar t\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, t\u00eb p\u00ebrkrahim THIRRJEN p\u00ebr ta shpallur shkrimtarin dhe publicistin Ramiz Kelmendi, Post Mortem:<\/p>\n<p><strong>AN\u00cbTAR NDERI, T\u00cb AKADEMIS\u00cb S\u00cb SHKENCAVE DHE ARTEVE T\u00cb KOSOV\u00cbS.<\/strong><\/p>\n<p>Historia e let\u00ebrsis\u00eb njeh jo pak shembuj p\u00ebrjashtues t\u00eb penave t\u00eb shquara. Nd\u00ebrkaq, kur \u00ebsht\u00eb fjala tek Akademia, ka ndodhur jo rrall\u00eb q\u00eb nj\u00eb Akademi e njohur zyrtarisht t\u00eb mos pranoj\u00eb n\u00eb gjirin e saj as kolos\u00ebt e nj\u00eb kultur\u00eb. Megjithat\u00eb, praktika ka d\u00ebshmuar se kur personalitete t\u00eb tilla krijuese &#8211; sa emblematike po aq edhe eminente, p\u00ebr arsye dhe shkaqe shpesh t\u00eb papranueshme sa dhe t\u00eb paktupueshme lihen jasht\u00eb Akademis\u00eb, k\u00ebto personalitete me jet\u00ebn dhe me vepr\u00ebn e tyre vetvetiu jan\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb Akademie q\u00eb gjithmon\u00eb ka mosh\u00ebn e urtis\u00eb dhe t\u00eb lasht\u00ebsis\u00eb. Duke u b\u00ebr\u00eb pra k\u00ebshtu, edhe pse t\u00eb p\u00ebrjashtuar, pjes\u00eb e panadshme e Akademis\u00eb Mendore dhe Shpirt\u00ebrore t\u00eb nj\u00eb kombi, k\u00ebto personalitetete jan\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e vet\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb!<\/p>\n<p><strong>Republika e Liris\u00eb dhe Republika e Let\u00ebrsis\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Shpresojm\u00eb se n\u00eb vitin jubilar, n\u00eb vitin e fest\u00ebs s\u00eb 10-t\u00eb vjetorit t\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, Republika e Liris\u00eb do t\u00eb dij\u00eb ta nderoj\u00eb Republik\u00ebn e Let\u00ebrsis\u00eb. Jo vet\u00ebm p\u00ebr hir t\u00eb faktit se kundruar n\u00eb prizmin e historis\u00eb &#8211; n\u00eb rrug\u00ebtimin e gjat\u00eb dhe t\u00eb mundimsh\u00ebm t\u00eb formimit si shtet t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, jo rrall\u00eb ka pri po kjo Republik\u00eb &#8211; Republika e Letrave Shqipe, por gjithsesi edhe p\u00ebr hir t\u00eb shpres\u00ebs dhe t\u00eb besimit se sa her\u00eb q\u00eb Republika e Liris\u00eb ka ditur dhe ka arritur t\u00eb nderoj\u00eb Republik\u00ebn e Let\u00ebrsis\u00eb, ato kan\u00eb ecur dhe do t\u00eb ecin s\u00eb bashku, si dy lule t\u00eb nj\u00eb kurore, jo vet\u00ebm p\u00ebr k\u00ebto 10-t\u00eb vjet, por edhe p\u00ebr 100 vitet e ardhshme, ashtu si\u00e7 ka shkruar kolosi i mendimit romantik europian, Viktor Hygo: \u201cNuk \u00ebsht\u00eb nat\u00eb por drit\u00eb. Nuk \u00ebsht\u00eb fundi, por fillimi. Nuk \u00ebsht\u00eb zbraz\u00ebtia, por p\u00ebrjet\u00ebsia.\u201d<\/p>\n<p>Pra, pik\u00ebrisht ashtu si\u00e7 ka shkruar edhe shkrimtari tjet\u00ebr i madh francez Romen Rolan, n\u00eb thirrjen e tij t\u00eb famshme, n\u00eb Deklarat\u00ebn e Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Mendjes, (botuar m\u00eb 26 qershor 1919 n\u00eb \u201cL\u2019Humanite\u201d) duke theksuar sesi n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn universale ashtu sikurse edhe n\u00eb t\u00eb ardhmen universale, republika e padukshme e shpirtit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb atdhe universal.<\/p>\n<p>Shprehim shpres\u00ebn se Republika e Liris\u00eb dhe Republika e Let\u00ebrsis\u00eb, do t\u00eb ecin k\u00ebshtu krenare dhe madh\u00ebshtore, dor\u00eb p\u00ebr dore si dy lule t\u00eb nj\u00eb kurore, sot e mot, drejt: P\u00cbRJET\u00cbSIS\u00cb!<\/p>\n<p>Nj\u00eb Testament i rrall\u00eb, i shkruar n\u00eb mermerin m\u00eb monumental t\u00eb per\u00ebndive ilire<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb rrug\u00ebtim t\u00eb pandalsh\u00ebm, nj\u00eb prej emrave t\u00eb nderuar t\u00eb k\u00ebsaj Republike, ka shkruar nj\u00eb Testament tep\u00ebr t\u00eb rrall\u00eb p\u00ebr breznit\u00eb or\u00ebmira. N\u00eb k\u00ebt\u00eb Testament n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb rrejdh gjaku i nj\u00eb populli t\u00eb t\u00ebr\u00eb, sepse n\u00eb t\u00eb shpaloset aq bukur dhe aq madh\u00ebrish\u00ebm, aq hijsh\u00ebm dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aq kuptimplote vet\u00eb historia, kultura, arti dhe qytet\u00ebrimi i nj\u00eb kombi, etja mij\u00ebravje\u00e7are e k\u00ebtij kombi p\u00ebr liri dhe pavar\u00ebsi, p\u00ebr dije dhe drit\u00eb.<\/p>\n<p>Jan\u00eb t\u00eb rrall\u00eb, jasht\u00ebzakonisht t\u00eb rrall\u00eb ata njer\u00ebz q\u00eb kan\u00eb nj\u00eb dhunti t\u00eb till\u00eb p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb nj\u00eb Testament t\u00eb till\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsie. Jan\u00eb t\u00eb privilegjuara ata popuj q\u00eb n\u00eb gjirin e tyre kan\u00eb pishtar\u00eb t\u00eb till\u00eb. Jan\u00eb me fat ato brezni q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrpara tyre nj\u00eb mermer t\u00eb till\u00eb fjal\u00ebsh lapidare.<\/p>\n<p>Prandaj, cila Akademi e Shkencave dhe Arteve, cili institucion kulturor nuk do t\u00eb lakmonte mermerin monumental t\u00eb nj\u00eb ligj\u00ebrimi t\u00eb till\u00eb fjollor, drejtuar breznive or\u00ebmira t\u00eb nj\u00eb populli t\u00eb t\u00ebr\u00eb?<\/p>\n<p>Cili teat\u00ebr nuk do t\u00eb d\u00ebshironte t\u00eb kishte bustin e Zhan Pok\u00eblen Lily Molierit n\u00eb foajeun e tij, s\u00eb bashku me th\u00ebnien e famshme se fama e tij nuk ka nevoj\u00eb p\u00ebr ne, por ne kemi nevoj\u00eb p\u00ebr fam\u00ebn e tij? Cili teat\u00ebr nuk do t\u00eb denjonte t\u00eb kishte fjal\u00ebt e nj\u00eb q\u00ebndisme aq poetike p\u00ebr Ofelin\u00eb e rrethuar me lulet m\u00eb t\u00eb p\u00ebrzgjedhura si rozmarina, vjollca, borzilok\u00eb e manushaqe?<\/p>\n<p>Cila bibilotek\u00eb nuk do t\u00eb d\u00ebshironte t\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsonte t\u00eb skalitura n\u00eb sfondin e vet, fjal\u00ebt lapidare p\u00ebr librin dhe p\u00ebr tempullin e dijes?<br \/>\nRrjedhimisht, \u00ebsht\u00eb fakt i dhimbsh\u00ebm q\u00eb Ramiz Kelmendi, as p\u00ebr t\u00eb gjall\u00eb t\u00eb tij, e as pas shkuarjes s\u00eb tij n\u00eb amshim, nuk ishte dhe nuk \u00ebsht\u00eb ende an\u00ebtar i Akademis\u00eb, i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs! Por natyra \u00ebsht\u00eb treguar shum\u00eb m\u00eb zem\u00ebrgj\u00ebr\u00eb sesa Akademia. Nd\u00ebrkaq, as vet\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsia nuk \u00ebsht\u00eb kujtuar aq shum\u00eb sa Akademia, sepse n\u00eb yll\u00ebsin\u00eb e fjal\u00ebs shqipe, p\u00ebrmasa e p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb \u00ebsht\u00eb mish\u00ebruar aq thell\u00eb tek fakti i pamohuesh\u00ebm se Rugova \u00ebsht\u00eb shamibardha e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>S\u00eb k\u00ebndejmi, shpresojm\u00eb dhe urojm\u00eb se si an\u00ebtar\u00ebsia, ashtu edhe Kryesia q\u00eb ka sot Akademia e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, m\u00eb n\u00eb fund do ta d\u00ebgjoj\u00eb dhe do ta kuptoj\u00eb z\u00ebrin e arsyes, ashtu sikurse edhe z\u00ebrin e breznive or\u00ebmira, pik\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb dijes, p\u00ebr shkak t\u00eb drit\u00ebs s\u00eb librit, ashtu si\u00e7 e pat then\u00eb aq bukur Franc Kafka, se libri duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb sopat\u00eb p\u00ebr detin e akullt mes nesh.<br \/>\nShpresojm\u00eb, se Akademia m\u00eb n\u00eb fund do t\u00eb gjykoj\u00eb sipas porosis\u00eb q\u00eb na la dora vet\u00eb Ramiz Kelmendi: \u201cMe akullin e arsyes dhe jo me zjarrin e emocioneve!\u201d\u2026<\/p>\n<p>Nuk do mend se \u00ebsht\u00eb i nderuar nj\u00eb komb q\u00eb ka nj\u00eb Ramiz Kelmend, prandaj ky komb edhe duhet nderuar Ramiz Kelmendin.<br \/>\nShpresojm\u00eb, urojm\u00eb dhe besojm\u00eb q\u00eb Kosova t\u00eb ket\u00eb gjithmon\u00eb fest\u00eb, dhe se festat do t\u2019i kremtoj\u00eb gjithmon\u00eb e n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb t\u00eb denj\u00eb, me krenari dhe g\u00ebzime, me suksese dhe fitore te reja. Pra, nj\u00eblloj shpresojm\u00eb se edhe fjal\u00ebt e nj\u00eb ligj\u00ebrimi kaq fjollor t\u00eb nj\u00ebr\u00ebs prej figurave m\u00eb emblematike t\u00eb kultur\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb &#8211; n\u00eb mos n\u00eb 10-t\u00eb vjetorin jubilar t\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb saj, gjithsesi n\u00eb 100 vjetorin e Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs &#8211; do t\u00eb shk\u00eblqejn\u00eb t\u00eb shkruara me shkronja ari, jo vet\u00ebm n\u00eb Teatrin Komb\u00ebtar t\u00eb Kosov\u00ebs, jo vet\u00ebm n\u00eb Bibliotek\u00ebn Komb\u00ebtare \u201cPjet\u00ebr Bogdani\u201d t\u00eb Kosov\u00ebs, por gjithsesi, edhe n\u00eb hyrje t\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, pik\u00ebrisht ashtu sikurse shk\u00eblqejn\u00eb edhe vet\u00eb fjal\u00ebt e Naim Frash\u00ebrit n\u00eb sfondet e Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb:<br \/>\n\u201cDhe drit\u00eb e dituris\u00eb p\u00ebrpara do na shpjer\u00eb!\u201d<\/p>\n<p>Shpresojm\u00eb, urojm\u00eb dhe priremi fare natyrsh\u00ebm t\u00eb besojm\u00eb k\u00ebshtu, sepse duke pasur nj\u00eb dhunti t\u00eb till\u00eb t\u00eb rrall\u00eb krijuese, dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht duke pasur edhe nj\u00eb bekim t\u00eb till\u00eb tep\u00ebr t\u00eb rrall\u00eb, sa t\u00eb shamibardhave po aq edhe t\u00eb kresdhtabardhave t\u00eb Rugov\u00ebs kreshnike, Ramiz Kelmendi ka shkruar Testamentin e tij me dor\u00ebn n\u00eb zem\u00ebr e me zemr\u00ebn n\u00eb let\u00ebr.<\/p>\n<p>Nuk ka dyshim se Ramiz Kelmendi e ka shkruar Testamentin e tij l\u00ebn\u00eb breznive or\u00ebmira, n\u00eb nj\u00eb prej sfondeve m\u00eb t\u00eb denja mbi t\u00eb cilat ngrihet jo vet\u00ebm Akademia e mir\u00ebfillt\u00eb e nj\u00eb kombi, por edhe vet\u00eb madh\u00ebshtia e tij, vet\u00eb krenaria e tij e ligjshme, vet\u00eb dashuria e tij proverbiale p\u00ebr lirin\u00eb dhe librin, p\u00ebr artin, p\u00ebr kultur\u00ebn, p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb si dhe p\u00ebr vet\u00eb shenjt\u00ebrin\u00eb e drit\u00ebs.<\/p>\n<p>Ramiz Kelmendi, n\u00eb gjakimin e vet krijues e ka shkruar Tetstamentin e tij n\u00eb mermerin m\u00eb monumental t\u00eb per\u00ebndive ilire, sepse nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb ia ka mund\u00ebsuar \u201ctalenti i tij epik\u201d dhe \u201cpena e tij e art\u00eb\u201d. Madje, ai ka shkruar, ashtu si\u00e7 thoshte Cvajgu: \u201cdrejt hap\u00ebsirave t\u00eb amshueshme t\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb\u201d, dhe se n\u00eb k\u00ebt\u00eb shteg e n\u00eb nj\u00eb ligj\u00ebrim t\u00eb till\u00eb fjollor \u00ebsht\u00eb vet\u00eb Gjaku i Arb\u00ebrit, \u00ebsht\u00eb vet\u00eb shpresa q\u00eb ruajti toka bujare e gjakut, \u00ebsht\u00eb \u00ebndrra shekullore e gjirit t\u00eb prer\u00eb me thika; \u00ebsht\u00eb vet\u00eb thjesht\u00ebsia, mir\u00ebsia dhe bardh\u00ebsia e nj\u00eb shpirti engj\u00ebllor me emrin Zake Zhuji; \u00ebsht\u00eb shamia e bardh\u00eb e lokemadheve t\u00eb Rugov\u00ebs kreshnike, \u00ebsht\u00eb bekimi i tyre i shenjt\u00eb shpalosur si mesazh paqeje dhe shprese, \u00ebsht\u00eb vet\u00ebdija m\u00eb e artikuluar p\u00ebr identitetin komb\u00ebtar shpalosur nga nj\u00eb shkrimtar, \u00ebsht\u00eb m\u00eb n\u00eb fund vet\u00eb drita e syve t\u00eb nj\u00eb kombi n\u00eb pen\u00ebn e shkrimtarit t\u00eb tij t\u00eb madh, \u00ebsht\u00eb &#8211; n\u00eb parafrazim t\u00eb Romen Rolanit, shpirti i nj\u00eb kombi t\u00eb t\u00ebr\u00eb p\u00ebr atdheun universal, t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb Testament sa Ramizian po aq edhe Nobelian:<\/p>\n<p>\u201cPopulli q\u00eb nderon njer\u00ebzit e vet t\u00eb m\u00ebdhenj, njer\u00ebzit e vet t\u00eb rrall\u00eb, shkrimtar\u00ebt, artist\u00ebt, shkenc\u00ebtar\u00ebt, para s\u00eb gjithash e mbi t\u00eb gjitha -nderon veten. Nj\u00eb popull q\u00eb u ngre p\u00ebrmendore figurave dhe personaliteteve t\u00eb veta m\u00eb t\u00eb nderuara, ai popull, para s\u00eb gjithash e mbi t\u00eb gjitha, i ngre p\u00ebrmendore kultur\u00ebs s\u00eb vet, qytet\u00ebrimit t\u00eb vet, historis\u00eb s\u00eb vet, i ngre p\u00ebrmendore vetvetes.\u201d<\/p>\n<p><em>Janar, 2018<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ramiz Kelmendi &#8211; Kolos i Heshtur AN\u00cbTAR NDERI I AKADEMIS\u00cb S\u00cb SHKENCAVE DHE ARTEVE T\u00cb KOSOV\u00cbS THIRRJE P\u00cbR TA SHPALLUR SHKRIMTARIN DHE PUBLICISTIN RAMIZ KELMENDI, POST MORTEM: \u201cPopulli q\u00eb nderon njer\u00ebzit e vet t\u00eb m\u00ebdhenj, njer\u00ebzit e vet t\u00eb rrall\u00eb, shkrimtar\u00ebt, artist\u00ebt, shkenc\u00ebtar\u00ebt, para s\u00eb gjithash e mbi t\u00eb gjitha -nderon veten. Nj\u00eb popull q\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23769,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4,8],"tags":[],"class_list":["post-23768","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori","category-letersi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>SHKRIMTARI DHE PUBLICISTI RAMIZ KELMENDI, POST MORTEM - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"SHKRIMTARI DHE PUBLICISTI RAMIZ KELMENDI, POST MORTEM - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ramiz Kelmendi &#8211; Kolos i Heshtur AN\u00cbTAR NDERI I AKADEMIS\u00cb S\u00cb SHKENCAVE DHE ARTEVE T\u00cb KOSOV\u00cbS THIRRJE P\u00cbR TA SHPALLUR SHKRIMTARIN DHE PUBLICISTIN RAMIZ KELMENDI, POST MORTEM: \u201cPopulli q\u00eb nderon njer\u00ebzit e vet t\u00eb m\u00ebdhenj, njer\u00ebzit e vet t\u00eb rrall\u00eb, shkrimtar\u00ebt, artist\u00ebt, shkenc\u00ebtar\u00ebt, para s\u00eb gjithash e mbi t\u00eb gjitha -nderon veten. Nj\u00eb popull q\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-02-10T23:54:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/ramiz_kelmendi.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"598\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"92 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"SHKRIMTARI DHE PUBLICISTI RAMIZ KELMENDI, POST MORTEM\",\"datePublished\":\"2018-02-10T23:54:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\\\/\"},\"wordCount\":18474,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/02\\\/ramiz_kelmendi.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\",\"Let\u00ebrsi\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\\\/\",\"name\":\"SHKRIMTARI DHE PUBLICISTI RAMIZ KELMENDI, POST MORTEM - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/02\\\/ramiz_kelmendi.jpg\",\"datePublished\":\"2018-02-10T23:54:09+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/02\\\/ramiz_kelmendi.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/02\\\/ramiz_kelmendi.jpg\",\"width\":600,\"height\":598},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"SHKRIMTARI DHE PUBLICISTI RAMIZ KELMENDI, POST MORTEM\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"SHKRIMTARI DHE PUBLICISTI RAMIZ KELMENDI, POST MORTEM - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"SHKRIMTARI DHE PUBLICISTI RAMIZ KELMENDI, POST MORTEM - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Ramiz Kelmendi &#8211; Kolos i Heshtur AN\u00cbTAR NDERI I AKADEMIS\u00cb S\u00cb SHKENCAVE DHE ARTEVE T\u00cb KOSOV\u00cbS THIRRJE P\u00cbR TA SHPALLUR SHKRIMTARIN DHE PUBLICISTIN RAMIZ KELMENDI, POST MORTEM: \u201cPopulli q\u00eb nderon njer\u00ebzit e vet t\u00eb m\u00ebdhenj, njer\u00ebzit e vet t\u00eb rrall\u00eb, shkrimtar\u00ebt, artist\u00ebt, shkenc\u00ebtar\u00ebt, para s\u00eb gjithash e mbi t\u00eb gjitha -nderon veten. Nj\u00eb popull q\u00eb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2018-02-10T23:54:09+00:00","og_image":[{"width":600,"height":598,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/ramiz_kelmendi.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"92 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"SHKRIMTARI DHE PUBLICISTI RAMIZ KELMENDI, POST MORTEM","datePublished":"2018-02-10T23:54:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/"},"wordCount":18474,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/ramiz_kelmendi.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori","Let\u00ebrsi"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/","name":"SHKRIMTARI DHE PUBLICISTI RAMIZ KELMENDI, POST MORTEM - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/ramiz_kelmendi.jpg","datePublished":"2018-02-10T23:54:09+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/ramiz_kelmendi.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/ramiz_kelmendi.jpg","width":600,"height":598},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkrimtari-dhe-publicisti-ramiz-kelmendi-post-mortem\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"SHKRIMTARI DHE PUBLICISTI RAMIZ KELMENDI, POST MORTEM"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23768","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23768"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23768\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}