Gjith\u0451 mjerimi dhe padrejt\u0451sit\u0451 njerzore, nuk kishin asgj\u0451 kund\u0451r Hasanit. Dhe fati, q\u0451 i fali Per\u0451ndia, ishte i mir\u0451pritur me shpirtmadh\u0451si nga gjenia n\u0451 zemr\u0451n e tij harmonike.Por ishin ata, t\u0451 kuqt\u0451, diktatura komuniste, q\u0451 e sulmoi me t\u0451r\u0451 mjetet dhe idet\u0451 e tyre sunduese. Jo t\u0451 gjith\u0451 njerzit i ke t\u0451 af\u0451rm, nuk t\u0451 ushqen fati sh\u0451rb\u0451tor. Zoti Bajo kaloi pa arm\u0451, duke mundur ankthin, q\u0451 ishte e pranishme n\u0451 jet\u0451n e tij diktatoriale. Mirseardhur qoft\u0451 ajo, q\u0451 me ty do t\u0451 ndodh\u0451.<\/p>\n
N\u0451 librin e tij Lulet e pjeshk\u0451s botuar me shum\u0451 p\u0451rsosm\u0451ri nga sht\u0451pia botuese Dituria, ai tregon p\u0451r veten dhe, pasqyron me v\u0451rtet\u0451si, me shum\u0451 vlera artistike jet\u0451n e sk\u0451terrosur t\u0451 popullit shqiptar\u0451 t\u0451 atyre viteve. Hasani nuk k\u0451rkon heronj\u0451 kur koha i dikton, por ai thekson;q\u0451 t\u0451 mos jesh antihero. Tek ai, edhe m\u0451 e shtrejta e gj\u0451rave, nuk arrin t\u0451 ngjitet plot\u0451sisht: ai ka nj\u0451 forc\u0451 t\u0451 mjaftueshme p\u0451r t\u0451 nxjerr\u0451 dobi nga p\u0451rvoja jet\u0451sore. Jo gjithmon\u0451 \u0451nd\u0451rrimtar\u0451 si nj\u0451 njeri q\u0451 ec\u0451n mbi re, autori e sheh realitetin n\u0451 sy dhe p\u0451rballet me t\u0451. P\u0451rfitimi dhe humbja s\u2019e c\u0451nojn\u0451 aspak jet\u0451n e tij shpirt\u0451rore; prej saj vjen dhe pac\u0451nushm\u0451ria e gjenis\u0451, pavarsisht ndjeshm\u0451ris\u0451 s\u0451 skajshme q\u0451 ka. Sa m\u0451 t\u0451 m\u0451dha vuajtjet e njeriut,aq m\u0451 i fort\u0451 b\u0451het dhe, n\u0451 ato koh\u0451ra, kur i gjith\u0451 shpirti tij ishte i fyer, ai flak tej me krenari gjith\u0451 arm\u0451t e rezistenc\u0451s dhe shkon sypatrembur n\u0451 pragun e fatit.<\/p>\n
Hasan Bajo ka lindur n\u0451 vitin 1952, n\u0451 Shijak. Pas mbarimit t\u0451 gjimnazit vazhdoi insitutin pedakogjik trevje\u0481ar t\u0451 Shkodr\u0451s, n\u0451 deg\u0451n matematik dhe t\u0451 fizik\u0451s.N\u0451 vitin 1977 arrestohet dhe d\u0451nohet me dhjet\u0451 vite heqje lirie p\u0451r agjitacion e propagand\u0451. D\u0451nimin e vuajti n\u0451 burgun fam\u0451keq t\u0451 Spa\u0481it dhe n\u0451 Qaf\u0451-Bari.Mori pjes\u0451 aktivisht n\u0451 pro\u0481eset demokratike t\u0451 viteve \u201990. N\u0451 vitin 1992 pranoi detyr\u0451n e shefit t\u0451 komisariatit t\u0451 Sarand\u0451s.I zhg\u0451njyer dy vite m\u0451 von\u0451 dha dor\u0451heqjen nga Ministria e Rendit Publik dhe u largua nga at\u0451dheu drejt Amerik\u0451s,ku jeton aktualisht me gruan dhe dy f\u0451mij\u0451t e tij.Romani tij i par\u0451 Lulet e pjeshk\u0451s \u0451sht\u0451 nj\u0451 befasi q\u0451 i shtohet let\u0451rsis\u0451 shqipe. Subjekti dhe kompozicioni i librit \u0451sht\u0451 diktatura me t\u0451 gjith\u0451 mekanizmat e fuksionimit t\u0451 saj.Autori i njeh mjaftuesh\u0451m k\u0451to mekanizma, ai d\u0451shmon para lexuesit,ankthin q\u0451 kishte kapluar individin,dhun\u0451n shpirt\u0451rore dhe at\u0451 fizike,t\u0451 ndjenj\u0451s s\u0451 frik\u0451s dhe t\u0451 luft\u0451s absurd q\u0451 shteti i kishte shpallur gjithkujt,njeriut t\u0451 thjesht\u0451 apo intelektualit.Rr\u0451fimi zbulon subjektin t\u0451 grimcuar,duke tendosur k\u0451rsh\u0451rin\u0451 e lexuesit deri n\u0451 skajet e fundme t\u0451 ngjarjeve.<\/p>\n
Ai i b\u0451n nj\u0451 analiz\u0451 t\u0451 holl\u0451sishme shtypjes,mjerimit,ideal\u0451ve,urrejtes q\u0451 krijohet e vullnetshme nga masat e gj\u0451ra.Sheh dallg\u0451t e zemr\u0451s t\u0451 shkum\u0451zoj\u0451 aq fort sa shpirti do t\u0451 ngrihej kund\u0451r nj\u0451 shk\u0451mbi t\u0451 mo\u0481\u0451m t\u0451 shurdh\u0451t,fati.N\u0451 ato koh\u0451ra tragjikisht t\u0451 zymt\u0451,i lumtur n\u0451 k\u0451ng\u0451n vetmitare t\u0451 tij;si k\u0451nga e bilbilit n\u0451 dhimbjen e madhe e cila kumbon hyjnish\u0451m n\u0451 terr dhe p\u0451rballon nat\u0451n e thell\u0451 t\u0451 kobit.Nj\u0451 fjal\u0451 e th\u0451n\u0451 sado fshehuarzi kund\u0451r regjimit,m\u0451 pas dhe nj\u0451 parrull\u0451 fuqizon instiktet rinore dhe v\u0451rshon me di\u0481ka si himn madh\u0451shtor mbi mallkimin q\u0451 kishin hedhur n\u0451 k\u0451t\u0451 vend.Emri i tij p\u0451rfaqson tipin krejt t\u0451 kund\u0451rt dhe prania e tij n\u0451 k\u0451t\u0451 lib\u0451r,n\u0451 m\u0451nyr\u0451 jo simbolike,\u0451sht\u0451 p\u0451rcaktues si armik i \u0481do lloj shp\u0451rthimi vullkanik,q\u0451 kishte gjith\u0481ka karakter vuajtje t\u0451 thell\u0451 shpirt\u0451rore dhe fizike.Prandaj,ky njeri me bot\u0451 shpirt\u0451rore,shkon n\u0451 m\u0451nyr\u0451 t\u0451 pashmangshme n\u0451 luft\u0451 me kupol\u0451n e kuqe komuniste.Me t\u0451 v\u0451rtet\u0451 i shkat\u0451rruar nga brenda dhe jasht\u0451,m\u0451 t\u0451 gjith\u0451 mund\u0451sit\u0451 q\u0451 i\u2019u krijuan n\u0451 jet\u0451: me t\u0451 pav\u0451rtetat e mendimit ndryshe q\u0451 qarkullonte n\u0451 t\u0451r\u0451 vendin,ai u poshtrua dhe u ofendua gjithandej,duke u trajtuar n\u0451 m\u0451nyr\u0451 t\u0451 padenj\u0451.Por,shpirti i tij shum\u0451 i tronditur s\u2019e mundi,por i vlejti,gjith\u0451ashtu edhe p\u0451r t\u0451 ndjeshmit e tjer\u0451.<\/p>\n
Ashtu si lulja e pjeshk\u0451s,e cila s\u2019e duron ngric\u0451n e acart\u0451,Hasani nuk do t\u2019i kthehej fatalitetit,k\u0451rkon ringjallje n\u0451 at\u0451 qet\u0451si me pranga t\u0451 koh\u0451s s\u0451 bronxit,i digjet shpirti dhe largon elementin e zjarrt\u0451,duke menduar se vet\u0451m lufta e shp\u0451ton.Ai jeton si salamandra n\u0451 zjarr,ka nj\u0451 reagim t\u0451 past\u0451r ndaj p\u0451rpjekjeve p\u0451r t\u0451 arritur per\u0451ndimin(sidomos Z\u0451rin e Amerik\u0451s).Hidhet n\u0451 nj\u0451 luft\u0451,ku nuk e di as fundin,n\u0451 at\u0451 fark\u0451 kaliten dhe gj\u0451rat m\u0451 t\u0451 larta.Ajo gj\u0451 e forcoi dhe nga ajo q\u0451 e forcoi,e p\u0451soi.Ai nuk \u0451sht\u0451 i penduar,as i zhytur n\u0451 terr,kishte t\u0451 mbetur ndezur ende nj\u0451 shk\u0451ndij\u0451 deri n\u0451 dit\u0451n e fundit komunist. Sepse,ai i p\u0451rkiste nj\u0451 elite me intelekt per\u0451ndimor, q\u0451 nuk p\u0451rqeshnin fatkeqin,p\u0451rkundazi,u gjindeshin n\u0451 t\u0451 mir\u0451 dhe n\u0451 t\u0451 keq, duke provokuar shp\u0451rthime zem\u0451rimi nd\u0451r drejtuesit e asaj kohe diktatoriale.N\u0451 at\u0451 grumbull hiri t\u0451 ftoht\u0451, t\u0451 shprtit t\u0451 rr\u0451nuar,ata mbajt\u0451n ndezur th\u0451ngjillin e demokracis\u0451 t\u0451 v\u0451rtet\u0451. Ashtu, si qart\u0451sia njerzit rrethon,dhe ajo sh\u0451ndij\u0451 zbriti nga lart\u0451sit\u0451 e shpirt\u0451rave t\u0451 ndezura dhe rrezatoj mbi humb\u0451tir\u0451.<\/p>\n
Fati t\u0451rheq zvarr\u0451 edhe t\u0451 dobtit. Shpirti \u0451nd\u0451rrues merrte zjarr me shum\u0451 leht\u0451si, megjith\u0451se me shum\u0451 energji djaloshare t\u0451 harxhuara,me shum\u0451 filiza t\u0451 humbura e rr\u0451nj\u0451 t\u0451 posht\u0451ruar, q\u0451 vet\u0451m me mundim t\u0451 madh \u0451sht\u0451 rimbjell\u0451 n\u0451 tok\u0451 t\u0451 fresk\u0451t, ai ka shp\u0451tuar nga rreziku i vyshkjes. Tashm\u0451 ai k\u0451rkon drit\u0451n e diellit, rrezet e tij t\u0451 ngroht\u0451 q\u0451 t\u0451 lul\u0451zoj\u0451 tok\u0451n e t\u0451 par\u0451ve dhe shpirt\u0451rat e m\u0451dhenj\u0451. Ai m\u0451soi p\u0451r t\u0451 jetuar: o Per\u0451ndi m\u0451 zgjatni fundin!<\/p>\n
VLADIMIR SHYTI<\/strong> Gjith\u0451 mjerimi dhe padrejt\u0451sit\u0451 njerzore, nuk kishin asgj\u0451 kund\u0451r Hasanit. Dhe fati, q\u0451 i fali Per\u0451ndia, ishte i mir\u0451pritur me shpirtmadh\u0451si nga gjenia n\u0451 zemr\u0451n e tij harmonike.Por ishin ata, t\u0451 kuqt\u0451, diktatura komuniste, q\u0451 e sulmoi me t\u0451r\u0451 mjetet dhe idet\u0451 e tyre sunduese. Jo t\u0451 gjith\u0451 njerzit i ke t\u0451 af\u0451rm, nuk t\u0451 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,8],"tags":[],"class_list":["post-25634","post","type-post","status-publish","format-standard","category-ese","category-letersi"],"yoast_head":"\n
\nDURRES<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"