{"id":28634,"date":"2018-04-17T00:46:29","date_gmt":"2018-04-16T23:46:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=28634"},"modified":"2018-04-17T00:46:29","modified_gmt":"2018-04-16T23:46:29","slug":"per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/","title":{"rendered":"P\u00ebr nj\u00eb shpjegim t\u00eb ri, origjinal t\u00eb p\u00ebrkrenares s\u00eb Sk\u00ebnderbeut"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/moikom-zeqo-historian-2017.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"155\" \/> <strong>Moikom Zeqo<\/strong><\/p>\n<p>Simbolika e p\u00ebrkrenares s\u00eb Sk\u00ebnderbeut \u00ebsht\u00eb nj\u00eb enigm\u00eb \u00e7udigrish\u00ebse, nj\u00eb kurth semantik i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm, nj\u00eb fjal\u00ebkryq hamend\u00ebsor p\u00ebr t\u00ebr\u00eb semiolog\u00ebt, nj\u00eb lloj komete n\u00eb qiejt emocional\u00eb, drith\u00ebrues, k\u00ebrcit\u00ebs, flladit\u00ebs t\u00eb Kuriozitetit t\u00eb Madh.<\/p>\n<p>P\u00ebrkrenarja me kok\u00eb dhie, ose cjapi (kush dreqin e p\u00ebrcakton gjinin\u00eb!?), tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb metafor\u00eb sh\u00ebnjuese e nj\u00eb identifikimi t\u00eb patjet\u00ebrsuesh\u00ebm, aq sa, kur n\u00ebnkuptojm\u00eb Heroin, vetvetiu me d\u00ebshir\u00eb, apo pa d\u00ebshir\u00eb, me inteligjenc\u00eb apo me shp\u00ebrfillje, duam, apo nuk duam p\u00ebrfytyrojm\u00eb p\u00ebrkrenaren madh\u00ebshtore dhe t\u00eb tmerrshme, epike, mitologjike, biblike, surrealiste, futuriste, poetike, fatale dhe ngadh\u00ebnjimtare me dy brir\u00ebt e mpreht\u00eb sip\u00ebror\u00eb, qiellor\u00eb, kund\u00ebrshtor\u00eb, t\u00eb pabindsh\u00ebm, triumfues.<\/p>\n<p>K\u00ebta brir\u00eb na p\u00ebrgjakin imagjinatat, na plagosin arsyen, na lumturojn\u00eb dhe na sfilitin n\u00eb dilema ciklike.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u2019p\u00ebrfaq\u00ebson kjo p\u00ebrkrenare?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>N\u00eb portretet e hershme t\u00eb Gjergj Kastriotit, p\u00ebrgjith\u00ebsisht ai paraqitet pa p\u00ebrkrenare, por me nj\u00eb kapele tipologjike europiane nj\u00eblloj si Erazmi i Roterdamit, ose si Martin Luteri, si nj\u00eb napolitan, apo venedikas, si nj\u00eb spanjoll, apo nj\u00eb anzhuin.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Scanderbeg, i ri\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2018\/scanderbeg_young.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>Paraqitet gjithmon\u00eb me kapele si p\u00ebr t\u00eb treguar karakterin e tij laik dhe qytetar, civil dhe aspak ushtarak.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb grafikuar portreti i tij n\u00eb kryevepr\u00ebn barletiane dhe s\u2019ka se si t\u00eb ndodhte ndryshe.<\/p>\n<p>Ne nuk trash\u00ebgojm\u00eb realisht nj\u00eb sh\u00ebmb\u00eblltyr\u00eb konkrete, autentike, qoft\u00eb dhe t\u00eb \u00e7uditshme, apo dhe origjinale t\u00eb Sk\u00ebnderbeut kur ai hipte mbi kalin e parzmuar, i armatosur me arm\u00ebt k\u00eblthit\u00ebse dhe hakmarr\u00ebse, duke p\u00ebrsh\u00ebndetur Vdekjen, n\u00eb fqinj\u00ebri t\u00eb padyshimt\u00eb dhe fatale me Lirin\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrgjith\u00ebsisht kur Sk\u00ebnderbeu kap\u00ebrcente Adriatikun ai paraqitej me nj\u00eb gard\u00ebrob\u00eb civile, madje dhe \u201cvarfanjake\u201d, m\u00eb i thjesht\u00eb nga \u00e7\u2019ishte, pra fuqimisht m\u00eb i nd\u00ebrlikuar dhe m\u00eb i ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb brigjet e Italis\u00eb p\u00ebrtej adriatikase, Sk\u00ebnderbeu qe nj\u00eb europian q\u00eb kishte kap\u00ebrcyer Rubikonin, q\u00eb ndante Perandorin\u00eb Osmane nga Europa e mozaikuar pafund\u00ebsisht, por gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse n\u00eb iden\u00eb e rrezikimit gati t\u00eb pashmangsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm m\u00eb von\u00eb ikonografia e Sk\u00ebnderbeut fton nj\u00eb motiv: p\u00ebrkrenaren dybrirore.<br \/>\nPor asnj\u00ebher\u00eb nuk paraqitet n\u00eb shum\u00ebsin\u00eb grafikore europiane me p\u00ebrkrenaren mbi kok\u00eb.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Scanderbeg, painting by Albanian\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2018\/scanderbeg_painting_by_albanian.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>P\u00ebrkrenarja \u00ebsht\u00eb diku n\u00ebn k\u00ebmb\u00ebt e tij, Sk\u00ebnderbeu tregohet me shpat\u00ebn n\u00eb dor\u00ebn e djatht\u00eb, ose n\u00eb gjoks, por jo me p\u00ebrkrenaren.<\/p>\n<p>Shpikja e ikonografis\u00eb s\u00eb re t\u00eb Sk\u00ebnderbeut me p\u00ebrkrenaren n\u00eb kok\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shpikje e shqiptar\u00ebve, kryesisht piktor\u00eb minor\u00eb t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb Rilindjes Komb\u00ebtare t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, t\u00eb romantizmit inkandeshent De Rada \u2013 Naimian.<\/p>\n<p>Kjo risi u b\u00eb m\u00eb pas e padyshimt\u00eb, gati absolute.<\/p>\n<p>Tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb n\u00ebnkuptojm\u00eb nj\u00eb imazh t\u00eb Heroit pa atributin magjik, zbukurimor, fantazmor, identifikues, magjip\u00ebrhap\u00ebs t\u00eb p\u00ebrkrenares.<\/p>\n<p>Por p\u00ebrkrenarja ekziston dhe nuk \u00ebsht\u00eb megjithat\u00eb nj\u00eb shpikje, ajo \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb muzeore, por me nj\u00eb status t\u00eb pashtersh\u00ebm ngacmimi t\u00eb mpreht\u00eb, gati t\u00eb pap\u00ebrballuesh\u00ebm.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb p\u00ebrkrenare \u00ebsht\u00eb folur shum\u00eb, por asnj\u00ebher\u00eb sakt\u00ebsisht.<br \/>\n\u00cbsht\u00eb nj\u00eb subjekt, q\u00eb duket se e ka tejkaluar historin\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb objekt metalik i shk\u00eblqyer, q\u00eb vet\u00ebm mund t\u00eb subjektivizohet pambarimisht.<br \/>\nAskush nuk ka fuqi ta zhb\u00ebj\u00eb m\u00eb, ta tres\u00eb dhe ta humbas\u00eb k\u00ebt\u00eb mrekulli.<\/p>\n<p>P\u00ebrkrenarja \u00ebsht\u00eb riprodhuar, si n\u00eb nj\u00eb klonim marramend\u00ebs. Kuptohet q\u00eb n\u00eb Vjen\u00eb kjo p\u00ebrkrenare \u00ebsht\u00eb vet\u00eb Heroi.<br \/>\nKjo p\u00ebrkrenare \u00ebsht\u00eb porta e tij p\u00ebr n\u00eb am\u00ebshim, ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb dhe paradoksi i tij i pashpjeguar asnj\u00ebher\u00eb.<br \/>\nShkenc\u00ebrisht dihet, se p\u00ebrkrenarja n\u00eb gjendjen e sotme \u00ebsht\u00eb riparuar, apo restauruar.<br \/>\nMbi t\u00eb jan\u00eb shtuar element\u00ebt dekorativ\u00eb me rozeta si dhe mbishkrimi me iniciale, m\u00eb von\u00eb, shum\u00eb mbas vdekjes s\u00eb heroit.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Gjergj Kastrioti, perkrenarja\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2018\/gjergj_kastrioti_perkrenarja.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>Kush e nd\u00ebrmori k\u00ebt\u00eb nism\u00eb t\u00eb restaurimit, pse u shtuan rozetat, apo inicialet mbishkrimore?<\/p>\n<p>Askush nuk mund t\u00eb thot\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb sakt\u00eb. P\u00ebrkrenarja p\u00ebrmban nj\u00eb kuror\u00eb me gjasht\u00eb rozeta gjasht\u00ebpetal\u00ebshe. Pse pik\u00ebrisht me gjasht\u00eb rozeta (dikush i ka quajtur edhe tr\u00ebndafil)? Inicialet jan\u00eb: IN. PE. RA. TO. RE. BT.<\/p>\n<p>Ato zb\u00ebrthehen n\u00eb latinisht:<\/p>\n<blockquote><p>I (HESUS) N (AZARENUS) JEZUSI NAZARETAS<br \/>\nP (RINCIPI) E (MATHIAE) PRINCIN E MATIT<br \/>\nR (EGI) A (LBANIAE) MBRETIN E SHQIP\u00cbRIS\u00cb<br \/>\nT (ERRORI) O (SMANORUM) TMERRIN E OSMAN\u00cbVE<br \/>\nBT (BENEDICTUM TE) BEKON TY<\/p><\/blockquote>\n<p>P\u00ebr fat t\u00eb keq ky mbishkrim nuk analizuar, nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb hulumtim tekstor i mir\u00ebfillt\u00eb.<\/p>\n<p>Ai, q\u00eb e ka inicuar mbishkrimin d\u00ebshmon nj\u00eb vet\u00ebdije t\u00eb qart\u00eb. Mbishkrimi latin \u00ebsht\u00eb me stilin gjysm\u00ebgotik, p\u00ebrdor praktik\u00ebn e inicialeve, kaq e p\u00ebrhapur dhe simbolike t\u00eb koh\u00ebs.<br \/>\nMbishkrimi ka nj\u00eb formul\u00eb tipologjike t\u00eb krishter\u00eb, ku kryepersonazhi \u00ebsht\u00eb Jezu Krishti, ose m\u00eb sakt\u00eb kryemotivi.<\/p>\n<p>Duket si nj\u00eb formul\u00eb rituale e pakund\u00ebrshtueshme dhe p\u00ebrjet\u00ebsuese. \u00cbsht\u00eb pik\u00ebrisht Krishti, q\u00eb e bekon Sk\u00ebnderbeun, pik\u00ebrisht mbi p\u00ebrkrenaren, shkrim i t\u00ebr\u00ebshenjt\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjitha koh\u00ebrat.<br \/>\nPra njeriu q\u00eb e ka b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb mbishkrim \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht nj\u00eb europian vizionar i krishter\u00eb, q\u00eb i shp\u00ebrfill dyzimet dhe e shpall Urbi et Orbi Sk\u00ebnderbeun si nj\u00eb Kryekalor\u00ebs t\u00eb Jezu Krishtit.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"KHM Wien, A 127 - helmet of Skanderbeg, frontal view\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2018\/khm_wien_a_127_-_helmet_of_skanderbeg_frontal_view.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>Mbishkrimi e quan Sk\u00ebnderbeun si\u201d Princin e Matit\u201d, \u00e7\u2019ka n\u00ebnkupton gati si n\u00eb nj\u00eb biografi t\u00eb rrept\u00eb, origjin\u00ebn e tij nga krahina e Matit, apo filles\u00ebn e Principat\u00ebs Kastriotase origjinale.<\/p>\n<p>Titulli \u00ab Mbret i Shqip\u00ebris\u00eb \u00bb \u00ebsht\u00eb n\u00eb titull, q\u00eb Sk\u00ebnderbeu nuk e mori asnj\u00ebher\u00eb zyrtarisht.<br \/>\nDihet, q\u00eb n\u00eb aktet zyrtare Sk\u00ebnderbeu ka firmosur si\u201d Dominus Albaniae,\u201d \u201cZot i Shqip\u00ebris\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb Kongresin e Mantov\u00ebs n\u00eb 1459 Papa Piu II (Pikolomini) pati mir\u00ebsin\u00eb, apo krenarin\u00eb befasuese por dhe mbushamend\u00ebse t\u00eb kuror\u00ebzimit, sipas kanunit papal t\u00eb Gjergj Kastriot Sk\u00ebnderbeut me statusin dallues shk\u00eblqimtar t\u00eb Mbretit.<\/p>\n<p>Problematika e titullit \u00ab Mbret \u00bb p\u00ebr Sk\u00ebnderbeun mbetet e hapur de jure, pavar\u00ebsisht situat\u00ebs de facto.<br \/>\nMidis k\u00ebtyre dy skajeve duhet kuptuar gjith\u00e7ka, rrept\u00ebsia e cil\u00ebsimit, karakteri mbiem\u00ebror i rolit.<\/p>\n<p>P\u00ebrkrenarja e Sk\u00ebnderbeut \u00ebsht\u00eb nj\u00eb monument i dyfisht\u00eb : \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr arti skulpturore e metalt\u00eb, ku spikat koka e kafsh\u00ebs toteme (nuk e dim\u00eb skulptorin e panjohur t\u00eb k\u00ebtij arketipi) ngjitur, apo pllenuar n\u00eb nj\u00eb kask\u00eb metalike ushtarake t\u00eb llojit venedikas, si dhe nj\u00eb dokument epigrafik, le t\u00eb kuptohet post mortem.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"KHM Wien, A 127 - helmet of Skanderbeg, side view\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2018\/khm_wien_a_127_-_helmet_of_skanderbeg_side_view.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>Midis metalit t\u00eb skulpturuar dhe mbishkrimit \u00ebsht\u00eb Vdekja dhe Lavdia e Heroit.<br \/>\nAi e ka prekur me duart e tij p\u00ebrkrenaren, por mbishkrimi ka qen\u00eb i paduksh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb, ndon\u00ebse i vet\u00ebkuptuesh\u00ebm, di\u00e7ka e paasgj\u00ebsueshme, por n\u00eb aj\u00ebr, n\u00eb vet\u00ebdijen shqiptare, por dhe at\u00eb europiane, nj\u00eb mbishkrim fantazm\u00eb q\u00eb Historia do ta kthente n\u00eb substanc\u00eb.<\/p>\n<p>Nuk e dim\u00eb se n\u00eb \u00e7far\u00eb rrethanash u krijua kjo p\u00ebrkrenare kryevep\u00ebr. Kush qe mjeshtri q\u00eb e modeloi, sipas nj\u00eb ideje paraprake, ose gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse.<\/p>\n<p>A ia ka dhuruar k\u00ebt\u00eb p\u00ebrkrenare Sk\u00ebnderbeut Papa n\u00eb Rom\u00eb, apo Mbreti i Napolit (nuk p\u00ebrjashtohet edhe dikush tjet\u00ebr !).<\/p>\n<p>Kjo p\u00ebrkrenare ka qen\u00eb kuptimshm\u00ebria e nj\u00eb ceremonie t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, me k\u00ebt\u00eb rast duhet t\u00eb jen\u00eb th\u00ebn\u00eb fjal\u00eb t\u00eb paharrueshme, por sot t\u00eb zhdukura. T\u00eb gjitha k\u00ebto hamend\u00ebsime kan\u00eb grishjen e logjik\u00ebs, pra thelbin e v\u00ebrtet\u00ebsis\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb reliktuare.<\/p>\n<p>Duke qen\u00eb para s\u00eb gjithash nj\u00eb ide konceptuale, p\u00ebrkrenarja ka pasur nj\u00eb q\u00ebllim dhe nj\u00eb simbolik\u00eb t\u00eb pakund\u00ebrshtueshme, t\u00eb t\u00ebr\u00ebpranueshme, nj\u00eb kumbim universal p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt, por n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb p\u00ebr vet\u00eb Heroin. Ekziston edhe mund\u00ebsia tjet\u00ebr q\u00eb vet\u00eb Sk\u00ebnderbeu t\u00eb ket\u00eb dh\u00ebn\u00eb iden\u00eb e ve\u00e7an\u00ebsis\u00eb tipologjike t\u00eb p\u00ebrkrenares s\u00eb skulpturuar.<\/p>\n<p>N\u00ebse ai do ta mbante vet\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrkrenare, vall\u00eb nuk do t\u00eb p\u00ebrfillej vet\u00ebdija e tij?<br \/>\nA do t\u00eb pranonte Sk\u00ebnderbeu di\u00e7ka q\u00eb nuk qe n\u00eb harmoni me t\u00eb ?<\/p>\n<p>Nuk e besoj.<br \/>\nLogjika \u00ebsht\u00eb brenda fakteve dhe jo jasht\u00eb tyre, logjika \u00ebsht\u00eb shp\u00ebtimtare dhe pohuese, shmang n\u00eb t\u00eb gjitha kuptimet rast\u00ebsit\u00eb, apo tiranin\u00eb e paradoksit.<\/p>\n<p>Ndoshta Heroi e ka porositur vet\u00eb, sipas imazhit t\u00eb tij p\u00ebrkrenaren. Mund t\u00eb mendojm\u00eb thjesht\u00ebsisht, se p\u00ebrkrenarja \u00ebsht\u00eb realizuar n\u00eb Rom\u00eb, n\u00eb Venedik, n\u00eb Napoli.<\/p>\n<p>Por mundet q\u00eb p\u00ebrkrenarja t\u00eb jet\u00eb realizuar n\u00eb Kruj\u00eb.<br \/>\nPse?<br \/>\nN\u00eb Kruj\u00eb ka ekzistuar nj\u00eb punishte arm\u00ebtarie.<\/p>\n<p>Dhimit\u00ebr Fr\u00ebngu, d\u00ebshmitar okular dhe intim i Heroit na ka l\u00ebn\u00eb d\u00ebshmi, besoj t\u00eb pakund\u00ebrshtueshme se n\u00eb Kruj\u00eb \u201crastisi t\u00eb vinte nj\u00eb mjesht\u00ebr fort i d\u00ebgjuar prej Italis\u00eb, i cili i b\u00ebri tri kordha, q\u00eb jo vet\u00ebm mund t\u00eb vler\u00ebsoheshin t\u00eb mira, por krejt t\u00eb p\u00ebrsosura\u201d.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" title=\"Gjergj Kastrioti, picture\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2018\/gjergj_kastrioti_picture.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" border=\"0\" \/> Cil\u00ebsimi kaq i lart\u00eb i mjeshtrit n\u00ebnkupton gati nj\u00eb personalitet me fam\u00eb t\u00eb rrafshit t\u00eb tij, pa harruar t\u00eb p\u00ebrcaktohet origjina nga Italia, ku ka m\u00eb tep\u00ebr gjasa q\u00eb ubikacioni t\u00eb p\u00ebrcaktohet n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Napolit, frutshm\u00ebria e nj\u00eb aleance t\u00eb shpallur dhe reale.<\/p>\n<p>Mundet q\u00eb vet\u00eb Sk\u00ebnderbeu t\u2019ia ket\u00eb dh\u00ebn\u00eb iden\u00eb e p\u00ebrkrenares k\u00ebtij mjeshtri.<\/p>\n<p>Skulpturimi i kok\u00ebs tregon nj\u00eb ndjeshm\u00ebri dhe stilizim artistik t\u00eb p\u00ebrsosur, duke p\u00ebrjashtuar \u00e7do arkaizim, apo modelim amator.<\/p>\n<p>Kjo skulptur\u00eb e metalt\u00eb \u00ebsht\u00eb e denj\u00eb p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrmendur dhe n\u00eb historin\u00eb e arteve figurative t\u00eb shekullit XV n\u00eb Shqip\u00ebri, duke kap\u00ebrcyer cakun kohor pambarimisht.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Por n\u00eb substanc\u00eb p\u00ebrkrenarja e strukturuar k\u00ebrkon nj\u00eb shpjegim semantik t\u00eb nj\u00eb mbushamendjeje t\u00eb q\u00ebndrueshme, larg tundimeve subjektiviste, apo interpretimeve fantazmagorike.<\/p>\n<p>Deri m\u00eb sot studiuesit kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb shpjegime t\u00eb befta, kuptime imazhore, shpesh folklorike. Ka zot\u00ebruar mendimi se n\u00eb p\u00ebrkrenare kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me kultin e dhis\u00eb s\u00eb eg\u00ebr, simbolin e zanave shqiptare, pra nj\u00eb reflektim aktualizues t\u00eb Eposit t\u00eb Kreshnik\u00ebve t\u00eb Veriut.<\/p>\n<p>Madje ka shkuar deri tek nj\u00eb shpjegim kontradiktor, krejt i pakuptimt\u00eb, duke cituar kronikanin romak t\u00eb shekullit II t\u00eb er\u00ebs son\u00eb C. Seuton Tranquilli (De Vita Caesarum, LII, 12, 94) i cili ka shkruar se perandori romak Augusti, gjat\u00eb luft\u00ebs kund\u00ebr Batos s\u00eb ilir\u00ebve, kur arriti n\u00eb Apoloni, preu p\u00ebr nder t\u00eb fitores s\u00eb tij, nj\u00eb monedh\u00eb argjendi me kok\u00ebn e dhis\u00eb s\u00eb eg\u00ebr.<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lexim i gabuar i Seutonit.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb C. Seutoni Tranquilli n\u00eb librin II Divus Augustus (Augusti Hyjnor) flet p\u00ebr koh\u00ebn, kur Augusti i ri qe student n\u00eb shkollat e Apolonis\u00eb t\u00eb Iliris\u00eb.<\/p>\n<p>Pasazhi i Seutonit \u00ebsht\u00eb \u201cGjat\u00eb q\u00ebndrimit t\u00eb vetmuar n\u00eb Apoloni, nj\u00eb dit\u00eb i shoq\u00ebruar nga Agripa, hyri n\u00eb Observatorin e astrologut Theogen. Agrip\u00ebs, i cili e pyeti i pari astrologun, iu fallxhuan gj\u00ebra t\u00eb m\u00ebdha dhe pothuaj t\u00eb pabesueshme.<\/p>\n<p>Nga frika dhe turpi se ora e lindjes s\u00eb tij do t\u00eb paraqitej m\u00eb pak e r\u00ebnd\u00ebsishme, ai e vuri n\u00eb heshtje k\u00ebt\u00eb dhe me k\u00ebmb\u00ebngulje nuk d\u00ebgjonte t\u00eb tregohej.<\/p>\n<p>Por kur pas p\u00ebrpjekjesh t\u00eb shumta me mundim e nxori nga goja, Theogeni, u ngrit dhe i ra n\u00eb k\u00ebmb\u00eb n\u00eb shenj\u00eb nderimi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Gjergj Kastrioti, monedh\u00eb\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2018\/gjergj_kastrioti_monedhe.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"right\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/> Qysh prej asaj dite, Augusti kishte besim t\u00eb plot\u00eb n\u00eb yllin e tij (n\u00eb shenj\u00ebn zodiakore) dhe shenj\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn kishte lindur e shpalli publikisht dhe preu nj\u00eb monet\u00eb argjendi me figur\u00ebn e dhis\u00eb s\u00eb eg\u00ebr\u201d.<\/p>\n<p>Pra, kuptohet qart\u00eb, q\u00eb kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me shenj\u00ebn zodiakore t\u00eb Bricjapit, \u00e7\u2019ka n\u00ebnkupton detyr\u00ebn funksionale t\u00eb astrologut Theogen, i cili u muar me dit\u00ebn origjinale t\u00eb lindjes s\u00eb Augustit.<\/p>\n<p>Augusti n\u00eb at\u00eb cak kohor qe nj\u00eb djalosh i ri, nuk qe b\u00ebr\u00eb perandor, pra nuk qe b\u00ebr\u00eb August.<br \/>\nKryengritja e Batos ka ndodhur vite m\u00eb von\u00eb.<\/p>\n<p>Nuk ka mund\u00ebsi, q\u00eb nj\u00eb shenj\u00eb astrologjike t\u00eb ket\u00eb kuptimshm\u00ebri t\u00eb till\u00eb, q\u00eb t\u00eb reflektohet tek p\u00ebrkrenarja e Sk\u00ebnderbeut, por qoft\u00eb edhe tek kulti i dhis\u00eb s\u00eb eg\u00ebr t\u00eb epeve mesjetare shqiptare.<\/p>\n<p>Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb turbullir\u00eb, por jo me nj\u00eb kthjellt\u00ebsi t\u00eb semantik\u00ebs.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Un\u00eb vet\u00eb n\u00eb disa shkrime t\u00eb miat kam mbrojtur tez\u00ebn e mitit iliro-epirot t\u00eb dhis\u00eb Amaltea, q\u00eb ushqeu me qum\u00ebshtin e saj Zeusin f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo p\u00ebr analogji t\u00eb nj\u00eb trash\u00ebgimie mend\u00ebsore, shpirt\u00ebrore, kultologjike, q\u00eb lidhej me apelacionin e Epirit, n\u00eb vet\u00ebdeklarimet, apo kultur\u00ebn historike t\u00eb Gjergj Kastriot Sk\u00ebnderbeut.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb fakt mb\u00ebshtetesha edhe tek d\u00ebshmia historike e Pompon Atikut, eruditit t\u00eb madh romak, i cili n\u00eb nj\u00eb let\u00ebr d\u00ebrguar mikut t\u00eb tij Ciceronit, p\u00ebrshkruan nj\u00eb tempull t\u00eb quajtur Amaltion, pran\u00eb Butrintit, t\u00eb zbukuruar me skulptura dhe me epigrame poetike.<\/p>\n<p>Kjo tregon se kulti i Amalteas qe i gjall\u00eb dhe monumentalisht arkeologjik n\u00eb jug t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Pra, logjika funksionon, pjell argumente.<\/p>\n<p>Por tashm\u00eb mendoj se nuk kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb shpjegim shterrues, p\u00ebrfundimtar.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Kjo m\u00eb shtyn t\u2019i besoj nj\u00eb krahasueshm\u00ebrie m\u00eb t\u00eb madhe, m\u00eb t\u00eb thell\u00eb n\u00eb koh\u00eb dhe m\u00eb hap\u00ebsirore n\u00eb gjeografi.<\/p>\n<p>Teza, se Gjergj Kastrioti u mbiquajt Sk\u00ebnderbe p\u00ebr nder t\u00eb Aleksandrit t\u00eb Madh p\u00ebrve\u00e7 karakterit metaforik ka dhe nj\u00eb besueshm\u00ebri historike, p\u00ebr shkak t\u00eb analogjis\u00eb.<\/p>\n<p>Aleksandri i Madh \u00ebsht\u00eb mbiquajtur si Dybrir\u00ebshi, madje p\u00ebrmendet edhe n\u00eb Kuran.<\/p>\n<p>P\u00ebr Aleksandrin e Madh ka ndodhur nj\u00eb mutacion legjendash, epesh, romanesh mesjetare, nga m\u00eb t\u00eb pabesueshmit.<br \/>\nAleksandri i Madh \u00ebsht\u00eb njohur n\u00eb Shqip\u00ebri q\u00eb n\u00eb hershm\u00ebri.<br \/>\nKulti i Aleksandrit t\u00eb Madh dokumentohet n\u00eb disa monumente mesjetare n\u00eb vendin ton\u00eb.<\/p>\n<p>Subjekti ikonografik i quajtur \u201cNgjitja e Aleksandrit t\u00eb Madh n\u00eb qiell\u201d, subjekt \u00e7udit\u00ebrisht i krisht\u00ebruar, vet\u00eb kuptohet gati surrealist n\u00eb aspektin teologjik, lidhet me ngjitjen e Aleksandrit t\u00eb Madh n\u00eb Zenitin parajsor mes dy grifon\u00ebve.<\/p>\n<p>Nj\u00eb reliev me k\u00ebt\u00eb subjekt ikonografik, q\u00eb gjendet n\u00eb kish\u00ebn e sh\u00ebn Markut n\u00eb Venedik me sa duket ka pasur p\u00ebraf\u00ebrsime dhe pllenim relievesh n\u00eb Durr\u00ebs dhe n\u00eb Kurian t\u00eb Fierit.<\/p>\n<p>Figura e Aleksandrit t\u00eb Madh, shoq\u00ebruar me epigrama poetike gjendet dhe n\u00eb afresket kishtare t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Kronikan\u00ebt osman\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb kakofonis\u00eb em\u00ebrore e lidhin dhe emrin e Shkodr\u00ebs (Skadar, Iskudar), gjoja si themelim t\u00eb Aleksandrit t\u00eb Madh, gjithashtu n\u00eb dokumentin e jasht\u00ebzakonsh\u00ebm juridik \u201cStatuti i Shkodr\u00ebs\u201d gjendet dhe n\u00eb diplom\u00eb latinisht apo apokrife n\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb lloj testamenti t\u00eb Aleksandrit t\u00eb Madh.<\/p>\n<p>Kjo tregon se kulti i tij ka qen\u00eb i gjall\u00eb dhe fuqip\u00ebrhap\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb Mesjetare.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"P\u00ebrkrenarja e Sk\u00ebnderbeut\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2018\/perkrenarja-e-skenderbeut.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"left\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/> Shqiptar\u00ebt kan\u00eb krijuar goj\u00ebdh\u00ebna dhe mite lokale p\u00ebr t\u00eb, aq sa n\u00eb eposin poetik \u201cFlorimont\u201d t\u00eb poetit fr\u00ebng Aimon de Varanes t\u00eb shekullit XII shtjellohet \u00e7uditsh\u00ebm dhe mrekullisht nj\u00eb gjenealogji, q\u00eb kinse Florimonti, kryepar i Durr\u00ebsit n\u00eb shekullin IV para Krishtit paska qen\u00eb vet\u00eb gjyshi gjinor i Aleksandrit t\u00eb Madh.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Tani le t\u00eb rikthehemi tek Sk\u00ebnderbeu.<\/p>\n<p>Thuhet, q\u00eb turqit e mbiquajt\u00ebn Sk\u00ebnderbe, \u00e7\u2019ka p\u00ebrb\u00ebn form\u00ebn lindore t\u00eb emrit Aleksand\u00ebr.<br \/>\nDijetari gjerman Peter Robert Franke nga Vestfalia ka ardhur n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb vitin 1981, me k\u00ebt\u00eb rast kam pasur nderin ta takoj dhe t\u00eb bisedoj me t\u00eb.<br \/>\nAi \u00ebsht\u00eb doktoruar n\u00eb 1954 p\u00ebr Epirin dhe Mbret\u00ebrin\u00eb e Molos\u00ebve, \u00ebsht\u00eb numizmat i madh, sidomos i numizmatik\u00ebs epirote.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht n\u00eb librin e tij \u201cAlbanien im Altertum\u201d (Shqip\u00ebria n\u00eb Lasht\u00ebsi), botuar n\u00eb revist\u00ebn Antike Welt n\u00eb 1983 ai na jep p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb ky\u00e7in e art\u00eb zb\u00ebrthyes p\u00ebr zb\u00ebrthimin e enigm\u00ebs s\u00eb p\u00ebrkrenares kastriotase.<\/p>\n<p>Franke e quan p\u00ebrkrenaren e Sk\u00ebnderbeut nj\u00eb \u201cp\u00ebrkrenare t\u00eb rangut t\u00eb kuror\u00ebs, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb punim italian rreth vitit 1460, dhe mund t\u00eb pranohet se Sk\u00ebnderbeu e ka porositur, ose e ka marr\u00eb si dhurat\u00eb k\u00ebt\u00eb send m\u00eb von\u00eb t\u00eb p\u00ebrpunuar shum\u00eb her\u00eb gjat\u00eb q\u00ebndrimit t\u00eb tij n\u00eb Itali n\u00eb vitet 1453, 1461, ose 1466\u201d.<\/p>\n<p>Sipas Frankes, stolisja e p\u00ebrkrenares lidhet me nj\u00eb arketip t\u00eb lasht\u00eb, pik\u00ebrisht me nj\u00eb simbol t\u00eb der\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb mbret\u00ebrore maqedone.<\/p>\n<p>Franke jep shembuj t\u00eb shumt\u00eb. N\u00eb nj\u00eb denar republikan romak t\u00eb mjeshtrit t\u00eb monedhave L. Marcius Philippus t\u00eb koh\u00ebs rreth vitit 105 para Krishtit me portretin e mbretit maqedon Filipi V (221-179 para Krishtit), shum\u00eb her\u00eb fitimtar \u2013 ai mban nj\u00eb p\u00ebrkrenare me brir\u00ebt e cjapit.<\/p>\n<p>Me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn pamje ai del n\u00eb nj\u00eb denar t\u00eb Q. Marcius Philippius n\u00eb nj\u00eb emision m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl.<\/p>\n<p>Q\u00eb Filipi V kishte p\u00ebrkrenaren me brir\u00eb cjapi merret vesh edhe nga Tit Livi (27, 33).<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>N\u00eb mozaikun e famsh\u00ebm t\u00eb Aleksandrit t\u00eb Madh n\u00eb Pompei q\u00eb sot \u00ebsht\u00eb n\u00eb Napoli e q\u00eb rrjedh nga nj\u00eb tablo e humbur e Filoksenit t\u00eb Eritres\u00eb, rreth vitit 316 para Krishtit p\u00ebr mbretin Kasand\u00ebr t\u00eb Maqedonis\u00eb, n\u00eb tok\u00eb, n\u00ebn Aleksandrin e Madh kok\u00ebzbulur e q\u00eb lufton me ashp\u00ebrsi gjendet po ashtu nj\u00eb p\u00ebrkrenare me brir\u00eb, q\u00eb mund t\u2019i p\u00ebrkas\u00eb vet\u00ebm Aleksandrit t\u00eb Madh.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Plutarku n\u00eb kreun II t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb tij \u201cVita\u201d e mbretit molos Pirro i Epirit, i cili dy her\u00eb p\u00ebr disa vjet mbajti si atribut edhe titullin e mbretit t\u00eb Maqedonis\u00eb, njofton se Pirro n\u00eb nj\u00eb betej\u00eb kund\u00ebr Dimit\u00ebr Poliorketit n\u00eb vitin 287 para Krishtit mbante nj\u00eb p\u00ebrkrenare me nj\u00eb tuf\u00eb pend\u00ebsh e me dy brir\u00eb cjapi dhe maqedonasit menj\u00ebher\u00eb kaluan n\u00eb an\u00ebn e tij me q\u00eb e njoh\u00ebn drejtp\u00ebrdrejt si mbretin e tyre t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb monetat e Tarentit, q\u00eb u pren\u00eb nga ky qytet p\u00ebr Pirron gjat\u00eb fushat\u00ebs s\u00eb tij kund\u00ebr Rom\u00ebs n\u00eb vitet 280-275 para Krishtit dalin si simbole t\u00eb mbretit ajakid nj\u00eb maj\u00eb shtize, rrufeja e Zeusit t\u00eb Dodon\u00ebs si dhe p\u00ebrkrenarja me brir\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb p\u00ebrkrenare e ngjashme \u00ebsht\u00eb simbol monetash edhe i uzurpatorit Trifon, q\u00eb n\u00eb vitet 142-139 para Krishtit n\u00eb Siri, duke kujtuar prejardhjen e tij mbret\u00ebrore maqedone u ngrit kund\u00ebr seleukid\u00ebve.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>N\u00eb letr\u00ebn q\u00eb Sk\u00ebnderbeu i d\u00ebrgon princit Ursini n\u00eb vitin 1460 n\u00eb Itali p\u00ebrkujtohen paraardh\u00ebsit e shqiptar\u00ebve, q\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb beteja t\u00eb m\u00ebdha me romak\u00ebt n\u00ebn udh\u00ebheqjen e Pirros, prandaj edhe Sk\u00ebnderbeu u mbiquajt \u201cEpirotarum Princeps\u201d (\u201cPrinci i Epirot\u00ebve\u201d).<\/p>\n<p>Por gjeneza e shpjegimit lidhet me emrin e Aleksandrit t\u00eb Madh.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb goditur n\u00eb shenj\u00eb duhet t\u00eb kuptojm\u00eb mjedisin apokaliptik t\u00eb shekullit XV, nga rrjedhin dhe fiksohen shum\u00eb metafora t\u00eb m\u00ebdha kuptimore.<\/p>\n<p>Librat biblik\u00eb citohen papushim, frym\u00ebzojn\u00eb artist\u00ebt figurativ\u00eb dhe mjeshtrit e shkrimeve.<\/p>\n<p>Kjo gj\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00ebse e vet\u00ebkuptueshme.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga librat, jo vet\u00ebm me prapavij\u00eb, por dhe me perspektiv\u00eb apokaliptike n\u00eb t\u00eb gjitha koh\u00ebrat \u00ebsht\u00eb Libri i Danielit.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr ka disa vegime profetike, n\u00eb fragmentin 8, 2 \u2013 5, tregohet, se profeti Daniel nd\u00ebrsa gjendej n\u00eb qytez\u00ebn e Suzas, n\u00eb krahin\u00ebn e Elamit, befas n\u00eb vegim u gjend pran\u00eb lumit Ulai.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Danieli thot\u00eb \u201cngrita syt\u00eb dhe shikova, dhe ja, pran\u00eb lumit pash\u00eb nj\u00eb dash me dy brir\u00eb, t\u00eb dy brir\u00ebt ishin t\u00eb lart\u00eb\u2026 pash\u00eb dashin, q\u00eb godiste kundrejt Per\u00ebndimit, drejt Veriut dhe drejt Jugut, asnj\u00eb kafsh\u00eb nuk mund t\u2019i rezistonte, askush nuk mund t\u00eb \u00e7lirohej nga pushteti i tij, k\u00ebshtu ai b\u00ebri at\u00eb q\u00eb desh dhe u b\u00eb i madh.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa kisha parasysh k\u00ebt\u00eb ja, ku po vinte nga Per\u00ebndimi nj\u00eb cjap, q\u00eb p\u00ebrshkonte t\u00ebr\u00eb sip\u00ebrfaqen e dheut pa e prekur tok\u00ebn\u2026 e pash\u00eb t\u00eb afrohet dhe t\u00eb zem\u00ebrohet kund\u00ebr dashit, pastaj i ra me bri dashit dhe cop\u00ebtoi dy brir\u00ebt e tij, nd\u00ebrsa dashi nuk kishte fuqi p\u00ebr t\u2019i rezistuar\u2026 Cjapi u b\u00eb shum\u00eb i madh\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Simbololog\u00ebt biblik\u00eb jan\u00eb shprehur qart\u00eb, se dashi p\u00ebrfaq\u00ebsonte perandorin e Med\u00ebve, t\u00eb pers\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr, kurse cjapi Aleksandrin e Madh q\u00eb sulmoi nga Per\u00ebndimi n\u00eb Lindje dhe shkat\u00ebrroi Perandorin\u00eb Persiane.<\/p>\n<p>N\u00eb shum\u00eb shkrime teologjike dhe vepra me frym\u00ebzim apokaliptik \u00ebsht\u00eb konsideruar se turqit e Lindjes kishin rip\u00ebrt\u00ebrir\u00eb perandorin\u00eb e pers\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr, t\u00eb simbolizuar nga totemi i dashit.<\/p>\n<p>P\u00ebr rrjedhim figura e Sk\u00ebnderbeut profetizohej si nj\u00eb edicion i dyt\u00eb n\u00eb shekullin XV i figur\u00ebs s\u00eb Aleksandrit t\u00eb Madh, n\u00ebp\u00ebrmjet totemit t\u00eb cjapit. Europa qe tmerruar nga perandoria turke, q\u00eb ishte n\u00eb nj\u00eb v\u00ebrshim kobzi. Rezistenca e Sk\u00ebnderbeut i b\u00ebnte q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb q\u00eb t\u00eb besonin n\u00eb vegimin e famsh\u00ebm t\u00eb profetit Daniel t\u00eb betej\u00ebs s\u00eb \u00e7uditshme dhe simbolike midis cjapit t\u00eb Per\u00ebndimit me dashin e Lindjes.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja p\u00ebrfundimtare, mendoj un\u00eb, q\u00eb shpjegon p\u00ebrfundimisht enigm\u00ebn e p\u00ebrkrenares s\u00eb skulpturuar t\u00eb Heroit.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu g\u00ebrshetohet tradita pagane antike me profecit\u00eb biblike, \u00e7\u2019ka p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb sinkretiz\u00ebm t\u00eb hatash\u00ebm dhe tejet t\u00eb fuqish\u00ebm.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu p\u00ebrkrenarja e Sk\u00ebnderbeut mbijeton si nj\u00eb objekt, ku g\u00ebrshetohen, p\u00ebrplasen dhe mpiksen, fosilizohen kulturat,mitet, shekujt, heronjt\u00eb, trimat,substanca e koh\u00ebrave, mbret\u00ebrit, profet\u00ebt dhe simbolet, historia dhe arti. Amen!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Moikom Zeqo Simbolika e p\u00ebrkrenares s\u00eb Sk\u00ebnderbeut \u00ebsht\u00eb nj\u00eb enigm\u00eb \u00e7udigrish\u00ebse, nj\u00eb kurth semantik i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm, nj\u00eb fjal\u00ebkryq hamend\u00ebsor p\u00ebr t\u00ebr\u00eb semiolog\u00ebt, nj\u00eb lloj komete n\u00eb qiejt emocional\u00eb, drith\u00ebrues, k\u00ebrcit\u00ebs, flladit\u00ebs t\u00eb Kuriozitetit t\u00eb Madh. P\u00ebrkrenarja me kok\u00eb dhie, ose cjapi (kush dreqin e p\u00ebrcakton gjinin\u00eb!?), tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb metafor\u00eb sh\u00ebnjuese e nj\u00eb identifikimi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28635,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-28634","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>P\u00ebr nj\u00eb shpjegim t\u00eb ri, origjinal t\u00eb p\u00ebrkrenares s\u00eb Sk\u00ebnderbeut - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"P\u00ebr nj\u00eb shpjegim t\u00eb ri, origjinal t\u00eb p\u00ebrkrenares s\u00eb Sk\u00ebnderbeut - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Moikom Zeqo Simbolika e p\u00ebrkrenares s\u00eb Sk\u00ebnderbeut \u00ebsht\u00eb nj\u00eb enigm\u00eb \u00e7udigrish\u00ebse, nj\u00eb kurth semantik i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm, nj\u00eb fjal\u00ebkryq hamend\u00ebsor p\u00ebr t\u00ebr\u00eb semiolog\u00ebt, nj\u00eb lloj komete n\u00eb qiejt emocional\u00eb, drith\u00ebrues, k\u00ebrcit\u00ebs, flladit\u00ebs t\u00eb Kuriozitetit t\u00eb Madh. P\u00ebrkrenarja me kok\u00eb dhie, ose cjapi (kush dreqin e p\u00ebrcakton gjinin\u00eb!?), tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb metafor\u00eb sh\u00ebnjuese e nj\u00eb identifikimi [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-04-16T23:46:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/gjergj_kastrioti_perkrenare.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"329\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"P\u00ebr nj\u00eb shpjegim t\u00eb ri, origjinal t\u00eb p\u00ebrkrenares s\u00eb Sk\u00ebnderbeut\",\"datePublished\":\"2018-04-16T23:46:29+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\\\/\"},\"wordCount\":3627,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/gjergj_kastrioti_perkrenare.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\\\/\",\"name\":\"P\u00ebr nj\u00eb shpjegim t\u00eb ri, origjinal t\u00eb p\u00ebrkrenares s\u00eb Sk\u00ebnderbeut - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/gjergj_kastrioti_perkrenare.jpg\",\"datePublished\":\"2018-04-16T23:46:29+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/gjergj_kastrioti_perkrenare.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/gjergj_kastrioti_perkrenare.jpg\",\"width\":600,\"height\":329},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"P\u00ebr nj\u00eb shpjegim t\u00eb ri, origjinal t\u00eb p\u00ebrkrenares s\u00eb Sk\u00ebnderbeut\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"P\u00ebr nj\u00eb shpjegim t\u00eb ri, origjinal t\u00eb p\u00ebrkrenares s\u00eb Sk\u00ebnderbeut - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"P\u00ebr nj\u00eb shpjegim t\u00eb ri, origjinal t\u00eb p\u00ebrkrenares s\u00eb Sk\u00ebnderbeut - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Moikom Zeqo Simbolika e p\u00ebrkrenares s\u00eb Sk\u00ebnderbeut \u00ebsht\u00eb nj\u00eb enigm\u00eb \u00e7udigrish\u00ebse, nj\u00eb kurth semantik i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm, nj\u00eb fjal\u00ebkryq hamend\u00ebsor p\u00ebr t\u00ebr\u00eb semiolog\u00ebt, nj\u00eb lloj komete n\u00eb qiejt emocional\u00eb, drith\u00ebrues, k\u00ebrcit\u00ebs, flladit\u00ebs t\u00eb Kuriozitetit t\u00eb Madh. P\u00ebrkrenarja me kok\u00eb dhie, ose cjapi (kush dreqin e p\u00ebrcakton gjinin\u00eb!?), tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb metafor\u00eb sh\u00ebnjuese e nj\u00eb identifikimi [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2018-04-16T23:46:29+00:00","og_image":[{"width":600,"height":329,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/gjergj_kastrioti_perkrenare.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"18 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"P\u00ebr nj\u00eb shpjegim t\u00eb ri, origjinal t\u00eb p\u00ebrkrenares s\u00eb Sk\u00ebnderbeut","datePublished":"2018-04-16T23:46:29+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/"},"wordCount":3627,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/gjergj_kastrioti_perkrenare.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/","name":"P\u00ebr nj\u00eb shpjegim t\u00eb ri, origjinal t\u00eb p\u00ebrkrenares s\u00eb Sk\u00ebnderbeut - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/gjergj_kastrioti_perkrenare.jpg","datePublished":"2018-04-16T23:46:29+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/gjergj_kastrioti_perkrenare.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/gjergj_kastrioti_perkrenare.jpg","width":600,"height":329},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/per-nje-shpjegim-te-ri-origjinal-te-perkrenares-se-skenderbeut\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"P\u00ebr nj\u00eb shpjegim t\u00eb ri, origjinal t\u00eb p\u00ebrkrenares s\u00eb Sk\u00ebnderbeut"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28634","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28634"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28634\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28635"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}