{"id":30930,"date":"2018-07-09T19:37:08","date_gmt":"2018-07-09T17:37:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=30930"},"modified":"2018-07-09T19:37:08","modified_gmt":"2018-07-09T17:37:08","slug":"zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/","title":{"rendered":"Zhvendosja e afreskut t\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb n\u00eb Genazzano"},"content":{"rendered":"<p>(<em>Viti 1467: Sulltan Murati II, do t\u00eb shprehej: Kush do t\u00eb m\u00eb ndaloj\u00eb t\u2019i shfaros t\u00eb krishter\u00ebt shqiptar\u00eb? Ata kan\u00eb humbur shpat\u00ebn dhe mburoj\u00ebn (Gjergj Kastriotin) e tyre<\/em>)<\/p>\n<p><strong>Klajd Kapinova<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb qytetin e lasht\u00eb t\u00eb Shkodr\u00ebs, prej koh\u00ebve t\u00eb lashta nderohej me p\u00ebrkushtim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, nj\u00eb figure e mrekullueshme e Zoj\u00ebs s\u00eb Bekuar, e cila ndodhet edhe sot n\u00eb Gjenacan t\u00eb Italis\u00eb.<\/p>\n<p>Historia e saj, \u00ebsht\u00eb vet\u00eb historia e katoli\u00e7izmit nd\u00ebr shqiptar\u00eb, i cili, me vdekjen e Heroit Komb\u00ebtar Gjergj Gjon Kastriotit, m\u00eb 1468, nisi udh\u00ebn e vet t\u00eb kryqit.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb gjasht\u00eb shekujve t\u00eb rob\u00ebris\u00eb t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb barbaris\u00eb dhe persekutimit sistematik t\u00eb shqiptar\u00ebve katolik t\u00eb Shkodr\u00ebs nga Perandoria Islame Osmane, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e banor\u00ebve autokton, n\u00eb saj t\u00eb dhun\u00ebs me motive t\u00eb pastra fetare do t\u00eb detyrohej t\u00eb nd\u00ebrronte fe, kurse nj\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr do t\u00eb merrte rrug\u00ebt e mundimshme t\u00eb m\u00ebrgimit, n\u00eb dheun latin e gjetk\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr koh\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb pakic\u00eb e popullsis\u00eb autoktone t\u00eb krishter\u00eb shqiptare, do t\u00eb mbetej besnike, duke vuajtur kalvarin e mundimsh\u00ebm p\u00ebr shekuj e shekuj me radh\u00eb.<\/p>\n<p>Shqiptar\u00ebt emigruan kryesisht n\u00eb Itali. Val\u00ebt m\u00eb t\u00eb fuqishme t\u00eb emigracionit gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe p\u00ebr arsye politike dhe gjenocidi osman islamik ishin n\u00eb fund t\u00eb shek. XIV, 1415 1417 gjat\u00eb pushtimit t\u00eb disa k\u00ebshtjellave t\u00eb viseve bregdetare, me 1466 1467 gjat\u00eb Rrethimit t\u00eb II dhe III t\u00eb Kruj\u00ebs, pas vdekjes s\u00eb kryetrimit t\u00eb Arb\u00ebris\u00eb Gjergj Gjon Kastriotit (1468), pas r\u00ebnies s\u00eb Kruj\u00ebs, t\u00eb Shkodr\u00ebs (1478-1479) etj.<\/p>\n<p>Rreth vitit 1467, kur nj\u00eb ushtri e re e madhe xhihadiste islame e sulltanit u dynd mbi Shkod\u00ebr, sipas goj\u00ebdh\u00ebn\u00ebs, Figurja e Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs, u shk\u00ebput nga muri i Shenjtor\u00ebs rr\u00ebz\u00eb k\u00ebshtjell\u00ebs Rozafa, p\u00ebr t\u00eb mos u dhunuar nga hordhit\u00eb islame anadollake.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Kisha e vjet\u00ebr, Zoja e Shkodr\u00ebs, kala\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2018\/kisha_e_vjeter_zoja_shkodres_kala.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>Zoja e bekuar e qytetit e mbartur nga engj\u00ebjt, mb\u00ebshtjell\u00eb prej nj\u00eb reje \u2013 vijon goj\u00ebdh\u00ebna &#8211; u ndalua n\u00eb Gjenacan, af\u00ebr Rom\u00ebs n\u00eb Itali.<\/p>\n<p>Goj\u00ebdh\u00ebna tregon edhe se Figur\u00ebn e mrekullueshme e p\u00ebrcoll\u00ebn dy shkodran\u00eb, rojtar\u00eb t\u00eb shenjt\u00ebrores, e nd\u00ebrsa ecnin me syt\u00eb lart, pa u kujtuar as ata vet\u00eb, e kaluan n\u00eb k\u00ebmb\u00eb detin Adriatik. Ata sapo arrit\u00ebn n\u00eb Rom\u00eb, figurja n\u00eb fjal\u00eb u zhduk nga syt\u00eb e tyre.<\/p>\n<p>Por nuk vonoi e n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Italin\u00eb u hap z\u00ebri se nj\u00eb figure e mrekullueshme kishte z\u00ebn\u00eb vend n\u00eb muret e Shenjt\u00ebrores s\u00eb Gjenacanit, ku me nd\u00ebrmjet\u00ebsin\u00eb e saj po kryheshin mrekulli t\u00eb panum\u00ebrta.<\/p>\n<p>N\u00eb histori kjo ka mbetur e sh\u00ebnuar si data 25 prill 1467. Q\u00eb asokohe nis\u00ebn shtegtimet e besimtar\u00ebve drejt Gjenacanit, e Zoja e K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb, Pajtorja e Shqiptar\u00ebve, nisi t\u00eb nderohej edhe n\u00eb Itali, Gjermani, Austri e m\u00eb von\u00eb edhe n\u00eb kontinente t\u00eb tjera, me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn figure, q\u00eb vijon t\u00eb nderohet n\u00eb Gjenacan.<\/p>\n<p>Kjo figur\u00eb, nderohej n\u00eb kish\u00ebn dy her\u00eb t\u00eb rr\u00ebnuar t\u00eb Zoj\u00ebs rr\u00ebz\u00eb K\u00ebshtjell\u00ebs Rozafa m\u00eb e vjetra n\u00eb Shqip\u00ebri, e cila n\u00eb k\u00ebmb\u00ebt e saj prej shekujve ka pritur per me qindra dhe mij\u00ebra besimtar\u00eb t\u00eb krishter\u00eb dhe t\u00eb besimeve t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Nuk ka besimtar q\u00eb duke kaluar andej, edhe pas vitit 1967, kur kisha u rr\u00ebnua p\u00ebr her\u00eb t\u00eb dyt\u00eb nga diktatura komuniste ateiste enveriane, t\u00eb mos jet\u00eb lutur n\u00eb heshtje p\u00ebr dit\u00eb m\u00eb t\u00eb mira me nj\u00eb lutje tradicionale, q\u00eb i q\u00ebndroi koh\u00ebs, m\u00eb shum\u00eb se muret: \u201cO Zoja e Bekueme, Nana e K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb, po t\u00eb th\u00ebrrasim ty, q\u00eb je Bija e zgjedhuna e Zotit At\u00eb, Nana e Jezu Krishtit, Nusja e Shpirtit Shenjt, Tempull i s\u00eb Shenjtnueshmes Trini: nd\u00ebrmjet\u00ebso p\u00ebr ne n\u00eb qiell!\u201d.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Kisha e re, Zoja e Shkodr\u00ebs, kala\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2018\/kisha_e_re_zoja_shkodres_kala.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>E kur kisha u rind\u00ebrtua, Lutja u pasurua me fjal\u00ebt: \u201cNd\u00ebr duert tua t\u00eb fuqishme, o Nan\u00eb e M\u00ebshir\u00ebs, po e l\u00ebshojm\u00eb t\u00eb dashtunin kombin ton\u00eb, megjiths\u00e8 jemi m\u00ebkatnor\u00eb t\u00eb mjer\u00eb e t\u00eb padenj\u00eb. Po t\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb se na je gjet\u00eb e na ke ndihmue me kujdesin e nj\u00eb Nane t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb dimnin e gjat\u00eb e t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb persekutimit, i cili na shkaktoi viktima t\u00eb panjehuna, martir\u00eb q\u00eb tash nd\u00ebrmjet\u00ebsojn\u00eb p\u00ebr ne n\u00eb qiell. Po t\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb q\u00eb na e nxore nga Zoti hirin e rikthimit t\u00eb pranver\u00ebs s\u00eb liris\u00eb fetare e qytetare, e cila i hap\u00eb rrug\u00ebn nd\u00ebrtimit t\u00eb nj\u00eb shoqnie ma t\u00eb drejt\u00eb e ma v\u00ebllaznore\u201d.<\/p>\n<p>Kjo figur\u00eb murale e Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs e quajtur ndryshe si Drita e Shqypmiis, u zhvendos mrekullisht nga kisha bri kalas\u00eb s\u00eb Shkodr\u00ebs p\u00ebr n\u00eb Gjenacano n\u00eb vitin 1467. P\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb, Ajo u shpall figur\u00eb mrekullib\u00ebr\u00ebse nga Papa Pali II (1464-1471), duke u vler\u00ebsuar si nj\u00eb ngjarje me p\u00ebrmasa bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>Historia e figur\u00ebs s\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb Bekuar, rikthen si kujtes\u00eb lasht\u00ebsin\u00eb e Arb\u00ebris\u00eb, dhe n\u00eb ve\u00e7anti n\u00eb qytetin antik t\u00eb Shkodr\u00ebs, e cili me Dioklen\u00eb, ishin qytete t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme ilire, t\u00eb cilat luanin nj\u00eb rol shum\u00eb t\u00eb madh n\u00eb rrafshin gjeopolitik, t\u00eb zhvillimit kulturor e pag\u00ebzimor n\u00eb koh\u00ebn romake.<\/p>\n<p>Historikisht dihet se Shkodra, ishte nj\u00eb nyje e lidhjeve n\u00eb mes Lindjes dhe Per\u00ebndimit, si vijim\u00ebsi e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb periudh\u00ebn veneciane.<br \/>\nPrifti franceskan Barleti, nd\u00ebr t\u00eb tjera shkruan, se n\u00eb qyteti dhe p\u00ebrreth e qark, q\u00eb m\u00eb par\u00eb kan\u00eb funksionuar kishat n\u00eb kala: Kisha katedrale e sh\u00ebn Shtjefnit, e sh\u00ebn Nikoll\u00ebs, e sh\u00ebn Gjergjit p\u00ebrreth kalas\u00eb, sh\u00ebn Aponalit, sh\u00ebn Teodorit, sh\u00eajtes Krygj\u00eb, sh\u00ebn Pjetrit e sh\u00ebn Palit dhe sh\u00ebn Vlashit.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht, p\u00ebrhapja e rregulltar\u00ebve n\u00eb Mesjet\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb, si: Bendediktin\u00ebt, Dominikan\u00ebt, Fran\u00e7eskan\u00ebt, Karmelitanet etj., t\u00ebrhiqte me vete, pos t\u00eb tjerave, nderimin e madh q\u00eb kishin ndaj N\u00ebn\u00ebs s\u00eb Krishtit, t\u00eb lumes Mari, e cila n\u00eb krishterim ka nj\u00eb rol tejet t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, sikurse per\u00ebndesha Vesta q\u00eb kishte p\u00ebr Pellazg\u00ebt e m\u00eb von\u00eb p\u00ebr Ilir\u00ebt pagane, shkruan nd\u00ebr t\u00eb tjera studiuesi bashkohor\u00eb dr. dom Nik\u00eb Ukgjini.<\/p>\n<p>Arb\u00ebria u pushtua nga Perandoria Osmane n\u00eb vitin 1434. N\u00eb krye t\u00eb ekspeditave t\u00eb p\u00ebrgjakshme kund\u00ebr arb\u00ebror\u00ebve ishte ven\u00eb vet\u00eb fanatiku islamik sulltan Murati II. Q\u00ebllimi i Perandoris\u00eb ishte n\u00ebnshtrimi i vendeve t\u00eb krishtera t\u00eb Ballkanit dhe islamizimi i domosdosh\u00ebm tyre p\u00ebrmes shpat\u00ebs, masakrave dhe Kuranit.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Zoja e Shkodr\u00ebs n\u00eb media\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2018\/zoja_e_shkodres_media.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>Ngjarjet q\u00eb kan\u00eb lidhje me zhvendosjen e afreskut t\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb p\u00ebr n\u00eb Gjenecano, ishte fushata e eg\u00ebr xhihadiste islamizuese e asimiluese e nd\u00ebrmarr\u00eb n\u00eb Arb\u00ebrin\u00eb e Mesme dhe Veriore nga sulltan Mehmeti II, n\u00eb vitin 1466-1467.<\/p>\n<p>Duke d\u00ebgjuar p\u00ebr s\u00ebmundjen e Gjergj Kastriotit, n\u00eb fillim t\u00eb vitit 1467, sulltan Murati do t\u00eb shprehej: \u201cKush do t\u00eb m\u00eb ndaloj\u00eb t\u2019i shfaros t\u00eb krishter\u00ebt shqiptar\u00eb? Ata kan\u00eb humbur shpat\u00ebn dhe mburoj\u00ebn e tyre.\u201d<\/p>\n<p>K\u00ebrc\u00ebnimet e sulltanit pasuan ngjarjet e pranver\u00ebs t\u00eb vitit 1467, si: Rrethimi i Dyt\u00eb i Kruj\u00ebs, Lezh\u00ebs, Drishtit, Shkodr\u00ebs dhe pushtimi i Danj\u00ebs.<br \/>\nMe k\u00ebto djegie, perdhunime, barbarizma, tortura e vrasje kolektive t\u00eb shqiptar\u00ebve nga Mehmeti II, populli yn\u00eb ishte trullosur dhe u mendua s\u00eb mb\u00ebrriti dita e gjykimit t\u00eb Hyjit, ku e gjith\u00eb Shqip\u00ebria do t\u00eb p\u00ebrfshihej n\u00eb shfarosje.<\/p>\n<p>Hakmarrja turke i b\u00ebri arb\u00ebror\u00ebt, q\u00eb t\u00eb parashikonin jo vet\u00ebm humbjen e menj\u00ebhershme t\u00eb pasurive, konvertimin me dhun\u00eb gjak, dhe kuran, por edhe shtypjen m\u00eb brutale, shfarosjen e plot\u00eb t\u00eb shum\u00eb qyteteve e fshatrave, shfarosjen e besimit dhe t\u00eb qytet\u00ebrimit.<\/p>\n<p>Duke mos par\u00eb asnj\u00eb rreze shprese nga k\u00ebta njer\u00ebz, populli iu drejtua qiellit: mbushte tempujt e shenjt\u00eb, shum\u00ebfishonte lutjet publike, mbante kreshm\u00eb t\u00eb rrept\u00eb dhe i lart\u00ebsonte Hyjit premtime t\u00eb \u00e7do lloji, q\u00eb ta ndalte fatkeq\u00ebsin\u00eb e zem\u00ebrimit t\u00eb tij.<\/p>\n<p>Mes k\u00ebtyre m\u00ebrgimtar\u00ebve dalloheshin p\u00ebr m\u00ebshir\u00ebn e tyre dy v\u00ebllez\u00ebr katolik\u00eb, t\u00eb pik\u00eblluar thell\u00eb p\u00ebr fatet e ardhshme t\u00eb atdheut t\u00eb tyre.<br \/>\nNj\u00ebri prej tyre ishte familja De Sklavis, dhe shqiptari tjet\u00ebr, me mbiem\u00ebr Gjergji. N\u00ebse i referohemi aspektit teologjik, afresku i Zoj\u00ebs n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb mrekullueshme ishte shk\u00ebputur nga muri, duke u paraprir\u00eb dy rojeve, Gjergjit dhe Sklavis, kishte kaluar detin e Adriatikut dhe kishte z\u00ebn\u00eb vend af\u00ebr Rom\u00ebs n\u00eb Gjenacano, m\u00eb 25 prill, 1467.<\/p>\n<p>Z\u00ebri i nj\u00eb shfaqjeje t\u00eb mrekullueshme t\u00eb Virgj\u00ebresh\u00ebs n\u00eb Gjenacano vjen deri n\u00eb Rom\u00eb, dhe papa Pali II, n\u00eb vitin 1467, ngriti nj\u00eb komision, i cili n\u00eb baz\u00eb t\u00eb studimeve t\u00eb kryera, shprehet se, Figura e Zoj\u00ebs \u00ebsht\u00eb mrekullib\u00ebr\u00ebse.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb figur\u00eb, si t\u00eb till\u00eb, e kan\u00eb konsideruar edhe pap\u00eb t\u00eb tjer\u00eb n\u00eb vazhdim: Siksto IV, 1475; Urbani VIII, 1630; Benedikti XIV, 1753; Pio IX, 1854; Leoni XIII 1883; Gjoni XXII 1959; e deri tek papa Gjon Pali i II, m\u00eb 25 prill 1993, me rastin e ardhje s\u00eb tij n\u00eb Shqip\u00ebri.<br \/>\nPas ikjes s\u00eb saj, koh\u00eb t\u00eb err\u00ebta mb\u00ebrrit\u00ebn dhe banor\u00ebt mjerimin q\u00eb i pushtoi pas shp\u00ebrnguljes s\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs, do e p\u00ebrjet\u00ebsonin n\u00eb vargje, \u201cQysh at dit\u00eb q\u00eb na u largove, t\u2019tana t\u2019zezat na kan ra\u201d.<\/p>\n<p>550 vite m\u00eb par\u00eb, afresku i Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs u shp\u00ebrngul nga qyteti q\u00eb po binte n\u00ebn pushtimin xhihadist islam osman dhe u vendos n\u00eb Genacano pran\u00eb Rom\u00ebs, n\u00eb nj\u00eb kish\u00eb t\u00eb et\u00ebrve agostinian\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb 550 vite, legjendat p\u00ebr t\u00eb, mrekullit\u00eb e saj e kan\u00eb rrethuar Figur\u00ebn e Zoj\u00ebs me nj\u00eb vel mistik dhe i kan\u00eb shtuar asaj m\u00eb shum\u00eb misterin. N\u00eb shekuj, besimtar\u00eb t\u00eb shumt\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb pelegrinazhe.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, gjith\u00e7ka nisi nj\u00eb dit\u00eb prilli t\u00eb vitit 1467, n\u00eb kish\u00ebn rr\u00ebz\u00eb kodr\u00ebs, ku ngrihet ende sot shtatlart\u00eb k\u00ebshtjella Rozafa. Mbi at\u00eb imazh q\u00eb iku n\u00eb koh\u00eb rrebeshi, n\u00eb shekuj me radh\u00eb jan\u00eb krijuar riprodhime t\u00eb figur\u00ebs s\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa K\u00ebshilli i IV i Peshkop\u00ebve Shqiptar\u00eb, i mbajtur n\u00eb vitin 1895, e shpalli Zoj\u00ebn e Shkodr\u00ebs si Pajtore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Pas m\u00eb shum\u00eb se 600 vjet\u00ebve, studimet q\u00eb i jan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb Rom\u00eb kan\u00eb treguar se Figura ose Fugurja e Zoj\u00ebs (n\u00eb t\u00eb folmen e Shkodr\u00ebs) \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhe se \u00e7\u2019dihej n\u00eb p\u00ebrmasa. Imazhi i plot\u00eb i afreskut u zbulua nga studiuesit bashk\u00ebkohr\u00eb, gjat\u00eb konferenc\u00ebs shkencore nd\u00ebrkomb\u00ebtare kushtuar Asaj, n\u00eb Tiran\u00eb n\u00eb vitin 2018.<\/p>\n<p>Historia e afreskut t\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori mes legjend\u00ebs s\u00eb mrekullis\u00eb dhe historis\u00eb s\u00eb p\u00ebrshpirt\u00ebris\u00eb. Shp\u00ebrnguljes s\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori sa fatkeqe aq edhe frym\u00ebzuese, sa e ngjashme me historin\u00eb komb\u00ebtare aq edhe e ve\u00e7ant\u00eb, sa \u00ebsht\u00eb legjend\u00eb aq \u00ebsht\u00eb edhe historike.<\/p>\n<p>Duke u mb\u00ebshtetur n\u00eb legjend\u00ebn, q\u00eb \u00ebsht\u00eb transmetuar brfez mbas brezi dhe sipas nj\u00eb tradite t\u00eb shenjt\u00eb, ajo u largua nga kisha q\u00eb e strehonte, duke shp\u00ebtuar k\u00ebshtu p\u00ebr mrekulli nga pushtimi turk i vitit 1467.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1467, fillon pushtimi i Shqip\u00ebris\u00eb, nga fuqita e Perandoris\u00eb Osmane. Kjo p\u00ebrkon me vdekjen apo kalimin n\u00eb amshim t\u00eb Atletit t\u00eb Krishtit, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb quajtur kampioni i mrekulluesh\u00ebm i krisht\u00ebrimit t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tij, Heroi yn\u00eb Komb\u00ebtar Gjergj Gjon Kastrioti.<\/p>\n<p>T\u00eb krishter\u00ebt ik\u00ebn gjithnj\u00eb e m\u00eb n\u00eb very mes mal\u00ebve dhe jasht\u00eb vendit t\u00eb shqiponjave, p\u00ebr t\u2019i b\u00ebr\u00eb ball\u00eb pushtimit osman. N\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr popullin shqiptar, piktura e Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs, u shk\u00ebput p\u00ebr mrekulli nga muri dhe e mbajtur nga engj\u00ebjt u largua nga nd\u00ebrtesa dhe mori fluturimin drejt per\u00ebndimit, mbi detin Adriatik, p\u00ebr n\u00eb Itali. N\u00eb k\u00ebt\u00eb largim e ndoq\u00ebn dy shtegtar\u00eb shqiptar\u00eb, Gjergji dhe De Sclavisi.<\/p>\n<p>Pelegrinazhet n\u00eb Genazzano u b\u00ebn\u00eb t\u00eb shpeshta, sa q\u00eb Papa Pali II d\u00ebrgoi atje dy ipeshkvij q\u00eb t\u00eb merrnin nj\u00eb informacion mbi situat\u00ebn, si\u00e7 rezulton nga nj\u00eb biografi e shkruar n\u00eb vitin 1478 pran\u00eb Arkivit t\u00eb Vatikanit.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin e \u201cardhjes\u201d s\u00eb Zoj\u00ebs, si\u00e7 e p\u00ebrshkruajn\u00eb gjenacanasit faktin, u redaktua nga nj\u00eb noter \u201ckodi i mrekullive\u201d, q\u00eb p\u00ebrshkruan 161 mrekulli t\u00eb ndodhura n\u00eb kapele n\u00eb periudh\u00ebn 25 prill deri m\u00eb 14 gusht t\u00eb vitit 1467, vler\u00ebson studiuesi dr. dom Nik\u00eb Ukgjini.<\/p>\n<p>Figurja e Zoj\u00ebs, \u00ebsht\u00eb e pikturuar mbi nj\u00eb cop\u00eb suvaje muri katrore, me teknik\u00ebn e afreskut. \u00cbsht\u00eb e lart\u00eb 45 centimetra dhe e gj\u00ebr\u00eb 40 centimetra. Duket sikur q\u00ebndron e varur n\u00eb aj\u00ebr, duke u mb\u00ebshtetur vet\u00ebm paksa n\u00eb pjes\u00ebn e djatht\u00eb t\u00eb bazamentit. Koka e Krishtit F\u00ebmij\u00eb \u00ebsht\u00eb pikturuar pa flok\u00eb.<\/p>\n<p>Thuhet se \u00ebsht\u00eb pikturuar k\u00ebshtu, mbasi n\u00eb Shqip\u00ebri aso kohe ishte zakon q\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u2019u qetheshin flok\u00ebt. Koha kur u krijua kjo vep\u00ebr arti dhe autori i saj nuk dihen me siguri.<\/p>\n<p>Kjo figure, pra, nderohej n\u00eb kish\u00ebz\u00ebn dy her\u00eb t\u00eb rrenuar t\u00eb Zoj\u00ebs rr\u00ebz\u00eb K\u00ebshtjell\u00ebs Rozafa, nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb vjetrat n\u00eb Shqip\u00ebri. N\u00eb k\u00ebmb\u00eb apo g\u00ebrmadh\u00eb, kisha mbeti gjithnj\u00eb cak shtegtimi.<\/p>\n<p>Duke marr\u00eb parasysh se Zoja e K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb, e njohur si Zoja e Shkodr\u00ebs, \u00ebsht\u00eb edhe Pajtorja e Shqiptar\u00ebve, Misioni Katolik n\u00eb Luzern t\u00eb Zvicr\u00ebs dhe kisha katolike Zoja e Shkodr\u00ebs n\u00eb Hartsdale, New York, vendos\u00ebn q\u00eb ta zgjedhin si Pajtore t\u00eb veten, duke i kushtuar t\u00eb gjitha familjet n\u00ebn mbrojtjen e Saj.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt, kisha e jon\u00eb n\u00eb New York, me n\u00eb krye T\u00eb P\u00ebrndershmin dom Pjet\u00ebr Popaj dhe ndihm\u00ebsin e tij dom Viktor Deda, fal\u00eb edhe bashk\u00ebpunimit t\u00eb mir\u00eb me besimtar\u00ebt, vazhdon t\u00eb jet\u00eb oaz\u00eb pran\u00eb s\u00eb cil\u00ebs ata organizohen n\u00eb aktivitete fetare e kulturore, duke shuar sado pak etjen dhe mallin p\u00ebr vendlindje, mbi t\u00eb gjitha duke ushqyer jet\u00ebn shpirt\u00ebrore n\u00eb gjuh\u00ebn e vet amtare.<\/p>\n<p>Kuvendi i III i Arbrit (1895) propozoi si mbrojt\u00ebse e pajtore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb Virgj\u00ebr\u00ebn N\u00ebn\u00eb t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb, e njohur p\u00ebrgjith\u00ebsisht si Zoja e Shkodr\u00ebs.<\/p>\n<p>Ky vendim u mor nj\u00ebz\u00ebri dhe iu parashtrua Atit t\u00eb Shenjt\u00eb, Pap\u00ebs Leoni XXIII, prej t\u00eb cilit u mor p\u00eblqimi dhe me 26 prilli u shpall si dit\u00eb kremte p\u00ebr dioqezat e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm pas shpalljes s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb prej zgjedh\u00ebs turke (28 n\u00ebntor 1912) mundi t\u00eb niste rind\u00ebrtimi i Shenjt\u00ebrores s\u00eb kushtuar Zoj\u00eb s\u00eb Shkodr\u00ebs. Punimet nis\u00ebn pik\u00ebrisht n\u00eb vitin 1917, gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore.<br \/>\nM\u00eb 23-26 prill 1917 u kremtua me madh\u00ebshti 450 vjetori i shp\u00ebrnguljes prej Shkodr\u00ebs i Figur\u00ebs s\u00eb Shenjt\u00eb.<\/p>\n<p>Toka mbi t\u00eb cil\u00ebn gjendeshin g\u00ebrmadhat e shenjt\u00ebrores s\u00eb lasht\u00eb, i dhurohej prej Komand\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb t\u00eb Korparmat\u00ebs XIX austriake, Arqipeshkvis\u00eb s\u00eb Shkodr\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebr ta ligj\u00ebruar k\u00ebt\u00eb akt, u hartua nj\u00eb dokument pron\u00ebsie q\u00eb, m\u00eb 7 korrik 1917 iu dor\u00ebzua arqipeshkvit t\u00eb Shkodr\u00ebs, Imz. Jak Serreqit. Pastaj m\u00eb 31 korrik u bekua guri i par\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1944 erdh\u00ebn koh\u00eb t\u00eb err\u00ebta p\u00ebr kish\u00ebn dhe kombin shqiptar. Shteti komunist, marksist-leninist ateist, u sul me furi kund\u00ebr gjith\u00e7kaje q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsonte katolicizmin n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Me kthimin e ligjshm\u00ebris\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, me shembjen e regjimit komunist dhe vendosjen e demokracis\u00eb aq t\u00eb pritur, filloi nj\u00eb pun\u00eb e vazhdueshme dhe e dendur p\u00ebr t\u00eb rind\u00ebrtuar gjith\u00e7ka q\u00eb mund t\u00eb shp\u00ebtohej. Do t\u00eb rilindte k\u00ebshtu edhe Shenjt\u00ebrorja e Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>Figura e Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs n\u00eb New York<\/strong><\/p>\n<p>Festa e &#8220;Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs&#8221; ose e njohur si &#8220;Nana e K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb&#8221;, mbledh cdo vit besimtar\u00ebt bashk\u00ebatdhetar\u00eb n\u00eb nj\u00eb mbr\u00ebmje festive t\u00eb organizuar nga kisha katolike Zoja e Shkodr\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrkujtuar 27 prillin si Dita e Pajtores s\u00eb famullis\u00eb t\u00eb kish\u00ebs katolike me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr n\u00eb Hartsdale New York.<\/p>\n<p>Qendra Katolike Shqiptaro-Amerikane Zoja e K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb, \u00ebsht\u00eb themeluar nga i ndjeri mons. Zef Oroshi (1915-1989) m\u00eb 1969 n\u00eb Qendr\u00ebn Katolike shqiptare sh\u00ebn Pjetri e Pali themeluar nga mons. Zef Oroshi dhe dom Laz\u00ebr Sh\u00ebldija.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1973, si rezultat i bashkimit t\u00eb k\u00ebtyre dy qendrave u formua ajo q\u00eb sot quhet krenaria e t\u00eb gjith\u00eb besimtar\u00ebve katolik\u00eb shqiptaro-amerikan\u00eb kisha e Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs n\u00eb New York.<\/p>\n<p>Qendra Katolike shqiptaro-amerikane &#8220;Zoja e K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb&#8221;, \u00ebsht\u00eb themeluar me formimin e Lidhjes Katolike Shqiptaro-Amerikane me 16 qershor t\u00eb vitit 1962, me nism\u00ebtar\u00ebt e p\u00ebrkushtuar meshtar\u00ebt shqiptar\u00eb dr. mons. Zef Oroshi dhe prof. dr. at Andrew Nargaj, t\u00eb mb\u00ebshtetur nga nj\u00eb grup t\u00eb vog\u00ebl besimtar\u00eb katolik\u00eb shqiptar\u00eb t\u00eb porsa ardh\u00eb nga kampet Italis\u00eb dhe Austris\u00eb. Kurse Lidhja Katolike u formua n\u00eb nj\u00eb mbledhje t\u00eb mbajtur n\u00eb kish\u00ebn katolike sllovene t\u00eb Sh\u00ebn Qiricit n\u00eb Manhattan New York. Ky tubim inkurajoi t\u00eb gjith\u00eb besimtar\u00ebt dhe barinjt\u00eb shpirt\u00ebror\u00eb q\u00eb t\u00eb fillojn\u00eb kish\u00ebn e par\u00eb katolike shqiptare n\u00eb ShBA dhe n\u00eb p\u00ebrkujtim t\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs.<\/p>\n<p>Q\u00eb prej vitit 1973 tradicionalisht filloi t\u00eb p\u00ebrkujtohet edhe festa e pajtores s\u00eb famullis\u00eb Nana e K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb ose Zoja e Shkodr\u00ebs, e cila si nj\u00eb n\u00ebn\u00eb e kujdeshme i ka mbrojtur e i ruan gjithnj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb besimtar\u00ebt katolik\u00eb shqiptar\u00eb n\u00eb vendlindje dhe diaspor\u00eb&#8230;<br \/>\nQ\u00eb nga ajo koh\u00eb e deri m\u00eb sot festa e shoq\u00ebruar me dark\u00eb t\u00eb madhe, ka 30 vjet q\u00eb festohet n\u00eb New York nga t\u00eb gjith\u00eb besimtar\u00ebt katolik\u00eb t\u00eb kish\u00ebs shqiptaro-amerikane.<br \/>\nAta vijn\u00eb nga shum\u00eb shtete t\u00eb Amerik\u00ebs p\u00ebr t\u00eb g\u00ebzuar s\u00eb bashku me ish-famullin\u00eb e par\u00eb t\u00eb kish\u00ebs shqiptaro-amerikane.<\/p>\n<p>Figura e Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs, q\u00eb \u00ebsht\u00eb e realizuar n\u00eb piktur\u00eb edhe n\u00eb kupol\u00ebn e kish\u00ebs me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr, ka nj\u00eb histori t\u00eb hershme.<br \/>\nAjo ka qen\u00eb e vendosur n\u00eb lterin e kish\u00ebs n\u00eb qytetin e vjet\u00ebr t\u00eb Shkodr\u00ebs dhe nderohej me nj\u00eb devotshm\u00ebri t\u00eb posa\u00e7me, sikurse nj\u00eb engj\u00ebll i gjall\u00eb.<\/p>\n<p>Shtegtar\u00ebt shkodran\u00eb po i luteshin Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs p\u00ebr nd\u00ebrmjet\u00ebsin\u00eb e Saj dhe se si figura n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb mrekullueshme shk\u00ebputet nga muri i kish\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs, duke kaluar brigje, kodra e lumenj dhe m\u00eb pas detin Adriatik dhe u vendos\u00ebn n\u00eb Itali.<br \/>\nQ\u00eb prej vitit 1467, kur iku nga Shkodra, figura origjinale e &#8220;Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs&#8221; sot pushon n\u00eb Bazilik\u00ebn e Gjenacanit disa kilomet\u00ebr af\u00ebr Rom\u00ebs.<br \/>\nN\u00eb at\u00eb koh\u00eb ushtria pushtuese otomane e rrethoi kalan\u00eb &#8220;Rozafa&#8221; n\u00eb Shkod\u00ebr, ku figura gjendej.<\/p>\n<p>Shqiptar\u00ebt i b\u00ebn\u00eb rezistenc\u00eb ushtris\u00eb otomane, por edhe p\u00ebrball\u00eb rezistenc\u00ebs qyteti ra n\u00ebn sundimin e pushtuesve. Forcat turke praktikonin shkat\u00ebrrimin e kishave dhe qytet\u00ebrimin e populli t\u00eb arb\u00ebrit. Ata p\u00ebr dy jav\u00eb e kthyen kish\u00ebn kushtuar sh\u00ebn Shtjefnit protomartir n\u00eb xhami, por q\u00eb m\u00eb von\u00eb u rikthye besimtar\u00ebve t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm katolik\u00eb.<\/p>\n<p>Sot g\u00ebrmadhat e kish\u00ebs gjenden n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb fragmentare si rr\u00ebnoja me disa faqe muri n\u00eb kalan\u00eb 2400-vje\u00e7are Rozafa. Qyteti zhvendoset nga kodra rreth kalas\u00eb n\u00eb drejtim t\u00eb zon\u00ebs fushore, ku edhe vendoset popullsia e krishter\u00eb qytet\u00ebse.<br \/>\nP\u00ebr qytetar\u00ebt shkodran\u00eb dita e 7 prillit e vitit 1858 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga dit\u00ebt q\u00eb ka mbetur e gdhendur n\u00eb kujtes\u00ebn e historis\u00eb.<\/p>\n<p>Vet\u00eb fjala aq e njohur n\u00eb Kisha e Madhe si\u00e7 e th\u00ebrrasin ende sot t\u00eb gjith\u00eb, kishte si synim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm q\u00eb n\u00eb gjirin e saj t\u00eb jen\u00eb t\u00eb pranish\u00ebm sa m\u00eb shum\u00eb besimtar\u00eb t\u00eb p\u00ebrkushtuar me lutje t\u00eb p\u00ebrshpirtme. Nga arkitekt\u00ebt italian\u00eb nd\u00ebrtues, ishte menduar q\u00eb Kisha t\u00eb z\u00ebnte mbi 7500 besimtar\u00eb&#8230;<\/p>\n<p>Edhe pse u largua prej Shkodre prania e saj si n\u00ebn\u00eb mbrojt\u00ebse ishte gjithnj\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt. Ajo i ruajti dhe ndihmoi popullin shqiptar gjat\u00eb shum\u00eb \u00e7asteve t\u00eb v\u00ebshtira, q\u00eb t\u00eb mbajn\u00eb gjall\u00eb fen\u00eb e shenjt\u00eb katolike.<\/p>\n<p>Termeti i vitit 1905 dhe bombardimi i qytetit m\u00eb 1913, shkat\u00ebrruan vet\u00ebm nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb qytetit dhe objektet kishtare.<br \/>\nEdhe gjat\u00eb regjimit t\u00eb ashp\u00ebr komunist \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur nj\u00eb barbariz\u00ebm i madh ndaj fes\u00eb dhe meshtar\u00ebve t\u00eb popullit shqiptar.<br \/>\nN\u00eb pjes\u00ebn ballor t\u00eb kish\u00ebs n\u00eb lter ka qen\u00eb figura e Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs, e cila u ripikturua m\u00eb 1958 nga nj\u00eb s\u00ebr\u00eb piktor\u00ebsh t\u00eb njohur t\u00eb qytetit t\u00eb krishter\u00eb dhe musliman\u00eb.<\/p>\n<p>M\u00eb 1995 meshtari dom Ndoc Noga, me nj\u00eb grup piktor\u00ebsh t\u00eb rinj t\u00eb talentuar si Jozef Martini, Zef Paci, Adrian Paci i rikthyen buz\u00ebqeshjen besimtar\u00ebve t\u00eb devotsh\u00ebm katolik\u00eb, kur ato ripikturuan &#8220;Zoj\u00ebn e Shkodr\u00ebs&#8221; n\u00eb kupol\u00ebn e Kish\u00ebs katedrale t\u00eb sh\u00ebn Shtjefnit&#8230;<\/p>\n<p>N\u00eb dekad\u00ebn e fundit Zoja e Shkodr\u00ebs e adhuruar nga t\u00eb gjith\u00eb besimtar\u00ebt katolik\u00eb kthei lirin\u00eb e besimit popullit ton\u00eb, ku u ngrit\u00ebn dhe u rihap\u00ebn kishat e reja. Pas vizit\u00ebs s\u00eb Papa Gjon Pali II n\u00eb kish\u00ebn Zoja e Shkodr\u00ebs n\u00eb Shkod\u00ebr T\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb kan\u00eb patur rastin t\u00eb udh\u00ebtojn\u00eb p\u00ebr vizit\u00ebn si turist\u00eb n\u00eb hyrje t\u00eb qytetit t\u00eb Shkodr\u00ebs, kan\u00eb ver\u00ebn re nj\u00eb kish\u00eb t\u00eb re t\u00eb nd\u00ebrtuar m\u00eb 1995. Kjo kish\u00eb \u00ebsht\u00eb rr\u00ebnuar me themel dhe l\u00ebnd\u00eb plas\u00ebse nga sistemi ateist, duke zhdukur dhe vrar\u00eb me dhe pa gjyq nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb klerik\u00ebve katolike q\u00eb kan\u00eb sh\u00ebrbyer edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb kish\u00eb.<\/p>\n<p>Skic\u00eb idea e nd\u00ebrtimit t\u00eb kish\u00ebs p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nga poeti komb\u00ebtar at Gjergj Fishta (1870-1940), q\u00eb \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e 25 punimeve q\u00eb ruhen n\u00eb Kuvendin Fran\u00e7eskan n\u00eb Gjuhadol Shkod\u00ebr.<\/p>\n<p>M\u00eb 25 prill 1993, Ati i Shenjt\u00eb papa Gjon Pali II bekoi gurthemelin e nd\u00ebrtimit t\u00eb kish\u00ebs s\u00eb re si dhe shuguroi kat\u00ebr ipeshkj\u00ebvij t\u00eb rinj t\u00eb hierarkis\u00eb s\u00eb re t\u00eb kish\u00ebs katolike pran\u00eb katedrales sh\u00ebn Shtjefni.<\/p>\n<p>Papa solli dhe i dhuroi Katedrales s\u00eb Madhe n\u00eb Shkod\u00ebr nj\u00eb kopje t\u00eb figur\u00ebs s\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs, q\u00eb sot gjendet n\u00eb Gjenacan af\u00ebr Rom\u00ebs.<\/p>\n<p>Si p\u00ebrputhje historike t\u00eb p\u00ebrkushtimit shpirt\u00ebror edhe ipeshk\u00ebvijt\u00eb e shuguruar t\u00eb ndjer\u00ebt imzot Frano Illia, imzot Robert Ashta dhe Shk\u00eblq\u00ebsin\u00eb e Tij imzot Zef Simoni ipeshk\u00ebv ndihm\u00ebs i arqipeshk\u00ebvis\u00eb metropolitane t\u00eb Shkodr\u00ebs dhe Shk\u00eblq\u00ebsin\u00eb e Tij imzot Rrok Mirdita arqipeshk\u00ebv n\u00eb arqipershk\u00ebvin\u00eb Durr\u00ebs-Tiran\u00eb (sot Tiran\u00eb-Durr\u00ebs), kan\u00eb pasur figur\u00ebn e Zoj\u00ebs s\u00eb Shkodr\u00ebs.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Viti 1467: Sulltan Murati II, do t\u00eb shprehej: Kush do t\u00eb m\u00eb ndaloj\u00eb t\u2019i shfaros t\u00eb krishter\u00ebt shqiptar\u00eb? Ata kan\u00eb humbur shpat\u00ebn dhe mburoj\u00ebn (Gjergj Kastriotin) e tyre) Klajd Kapinova N\u00eb qytetin e lasht\u00eb t\u00eb Shkodr\u00ebs, prej koh\u00ebve t\u00eb lashta nderohej me p\u00ebrkushtim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, nj\u00eb figure e mrekullueshme e Zoj\u00ebs s\u00eb Bekuar, e cila [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":30931,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-30930","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Zhvendosja e afreskut t\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb n\u00eb Genazzano - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zhvendosja e afreskut t\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb n\u00eb Genazzano - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"(Viti 1467: Sulltan Murati II, do t\u00eb shprehej: Kush do t\u00eb m\u00eb ndaloj\u00eb t\u2019i shfaros t\u00eb krishter\u00ebt shqiptar\u00eb? Ata kan\u00eb humbur shpat\u00ebn dhe mburoj\u00ebn (Gjergj Kastriotin) e tyre) Klajd Kapinova N\u00eb qytetin e lasht\u00eb t\u00eb Shkodr\u00ebs, prej koh\u00ebve t\u00eb lashta nderohej me p\u00ebrkushtim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, nj\u00eb figure e mrekullueshme e Zoj\u00ebs s\u00eb Bekuar, e cila [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-07-09T17:37:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/zoja_e_keshillit_te_mire.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"740\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"Zhvendosja e afreskut t\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb n\u00eb Genazzano\",\"datePublished\":\"2018-07-09T17:37:08+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\\\/\"},\"wordCount\":3947,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/07\\\/zoja_e_keshillit_te_mire.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\\\/\",\"name\":\"Zhvendosja e afreskut t\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb n\u00eb Genazzano - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/07\\\/zoja_e_keshillit_te_mire.jpg\",\"datePublished\":\"2018-07-09T17:37:08+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/07\\\/zoja_e_keshillit_te_mire.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/07\\\/zoja_e_keshillit_te_mire.jpg\",\"width\":660,\"height\":740,\"caption\":\"Zoja e k\u00ebshillit t\u00eb mir\u00eb\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zhvendosja e afreskut t\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb n\u00eb Genazzano\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zhvendosja e afreskut t\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb n\u00eb Genazzano - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Zhvendosja e afreskut t\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb n\u00eb Genazzano - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"(Viti 1467: Sulltan Murati II, do t\u00eb shprehej: Kush do t\u00eb m\u00eb ndaloj\u00eb t\u2019i shfaros t\u00eb krishter\u00ebt shqiptar\u00eb? Ata kan\u00eb humbur shpat\u00ebn dhe mburoj\u00ebn (Gjergj Kastriotin) e tyre) Klajd Kapinova N\u00eb qytetin e lasht\u00eb t\u00eb Shkodr\u00ebs, prej koh\u00ebve t\u00eb lashta nderohej me p\u00ebrkushtim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, nj\u00eb figure e mrekullueshme e Zoj\u00ebs s\u00eb Bekuar, e cila [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2018-07-09T17:37:08+00:00","og_image":[{"width":660,"height":740,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/zoja_e_keshillit_te_mire.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"20 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"Zhvendosja e afreskut t\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb n\u00eb Genazzano","datePublished":"2018-07-09T17:37:08+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/"},"wordCount":3947,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/zoja_e_keshillit_te_mire.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/","name":"Zhvendosja e afreskut t\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb n\u00eb Genazzano - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/zoja_e_keshillit_te_mire.jpg","datePublished":"2018-07-09T17:37:08+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/zoja_e_keshillit_te_mire.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/zoja_e_keshillit_te_mire.jpg","width":660,"height":740,"caption":"Zoja e k\u00ebshillit t\u00eb mir\u00eb"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zhvendosja-e-afreskut-te-zojes-se-keshillit-te-mire-ne-genazzano\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zhvendosja e afreskut t\u00eb Zoj\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mir\u00eb n\u00eb Genazzano"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30930","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30930"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30930\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30931"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}