{"id":31942,"date":"2018-08-09T00:33:39","date_gmt":"2018-08-08T22:33:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=31942"},"modified":"2018-08-09T00:33:39","modified_gmt":"2018-08-08T22:33:39","slug":"gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/","title":{"rendered":"GJENIU I GJUH\u00cbSIS\u00cb SHQIPTARE"},"content":{"rendered":"<p><em>Nderim e kujtim, n\u00eb 110-vjetorin e lindjes<\/em>:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">(<strong>Prof.Dr. EQREM \u00c7ABEJ-Akademik<\/strong>)<\/p>\n<p>Nga: <strong>Prof. Murat Gecaj<\/strong>, <em>publicist e studiues<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb nderim e vler\u00ebsim t\u00eb lart\u00eb, p\u00ebr jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e tyre: atdhetare, arsimore-pedagogjike e shkencore, disa vjet pas mbarimit t\u00eb studimeve t\u00eb larta, shkrova dhe botova librin \u201cFilolog\u00eb q\u00eb nuk harrohen\u201d (Tiran\u00eb, 2002). Ai u kushtohet pik\u00ebrisht pedagog\u00ebve, q\u00eb na dhan\u00eb leksione e dituri n\u00eb auditor\u00ebt e Fakultetit Histori-Filologji, dega gjuh\u00eb-let\u00ebrsi shqipe, t\u00eb Universitetit t\u00eb Tiran\u00ebs.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrmjet figurave m\u00eb t\u00eb shquara, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt flitet n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr, \u00ebsht\u00eb edhe ajo e Prof.Dr. Eqrem \u00c7abej-Akademik. Shkrimin e m\u00ebposht\u00ebm, i cili ishte n\u00eb 10 faqe, me pak shkurtime, po e ribotoj, n\u00eb nderim e kujtim t\u00eb jet\u00ebs dhe vepr\u00ebs s\u00eb tij aq t\u00eb \u00e7muar, n\u00eb 110-vjetorin e dit\u00eblindjes.<\/p>\n<p><strong>1<\/strong>.<br \/>\n\u201cGjeniu i gjuh\u00ebsis\u00eb shqiptare\u201d, si\u00e7 e kan\u00eb vler\u00ebsuar Prof. Eqrem \u00c7abejn disa studiues tan\u00eb, lindi m\u00eb 7 gusht 1908, n\u00eb qytetin e gurt\u00eb t\u00eb Gjirokastr\u00ebs. M\u00ebsimet e para dhe shkoll\u00ebn qytet\u00ebse i kreu n\u00eb vendlindje. I etur p\u00ebr dije e kultur\u00eb, ashtu si mjaft t\u00eb rinj t\u00eb koh\u00ebs, mori rrug\u00ebt jasht\u00eb vendit p\u00ebr t\u2019i vazhduar m\u00eb tej studimet. U vendos n\u00eb familjen Rainmyler, n\u00eb qytetin St. P\u00eblten t\u00eb Austris\u00eb, ku pati q\u00ebllim m\u00ebsimin mir\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs gjermane. Nd\u00ebrsa n\u00eb vitin 1926, p\u00ebr nj\u00eb vit p\u00ebrfundoi dy klas\u00eb t\u00eb gjimnazit n\u00eb Klagenfurt.<\/p>\n<p>Por ai kishte etje t\u00eb madhe q\u00eb t\u2019i ndiqte studimet e larta dhe p\u00ebr t\u2019ia plot\u00ebsuar d\u00ebshir\u00ebn t\u00eb jatit, u regjistrua n\u00eb Fakultetin e Mjek\u00ebsis\u00eb, t\u00eb Universitetit t\u00eb Rom\u00ebs. Nuk i p\u00eblqeu kjo deg\u00eb dhe shkoi n\u00eb Fakultetin Filozofik t\u00eb Universitetit t\u00eb Gracit, n\u00eb Austri. M\u00eb von\u00eb, studimet e larta i vazhdoi n\u00eb Universitetin e Vjen\u00ebs. Ndoshta, pa e ditur, shkenc\u00ebtari i madh i ardhsh\u00ebm i shqipes, u gjend n\u00eb nj\u00eb mjedis ku historia e popullit ton\u00eb dhe e gjuh\u00ebs son\u00eb amtare kishte nisur t\u00eb studiohej me zell nga albanolog\u00eb t\u00eb shquar austriak\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr ta po p\u00ebrmendim vepr\u00ebn e konsullit shqiptar n\u00eb Janin\u00eb, Georg fan Hanit, \u201cStudime shqiptare\u201d(1854), si dhe veprimtarin\u00eb studimore e botuese n\u00eb fush\u00ebn e shqipes t\u00eb albanolog\u00ebve austriak\u00eb Norbert Jokl e Maksimilian Lamberc etj. Gjat\u00eb studimeve e m\u00eb von\u00eb, \u00c7abej pati lidhje t\u00eb ngushta e let\u00ebrk\u00ebmbim me albanologun e njohur Paul Kre\u00e7mer. Ata ishin b\u00ebr\u00eb edhe pedagog\u00ebt e miqt\u00eb e af\u00ebrt t\u00eb shum\u00eb student\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb vendin e tyre.<\/p>\n<p>Ngjarje me r\u00ebnd\u00ebsi n\u00eb jet\u00ebn e \u00c7abejt t\u00eb ri ishte mbrojtja, m\u00eb 7 tetor 1933, e disertacionit me tem\u00eb \u201cStudime italo-shqiptare\u201d. Ai ishte n\u00eb 145 faqe t\u00eb daktilografuara. Si baz\u00eb e k\u00ebtij punimi i kishin sh\u00ebrbyer materialet gjuh\u00ebsore, t\u00eb mbledhura nd\u00ebrmjet arb\u00ebresh\u00ebve t\u00eb Sicilis\u00eb. Juria p\u00ebrkat\u00ebse e vler\u00ebsoi \u201cshk\u00eblqyesh\u00ebm\u201d. Kjo gj\u00eb ishte nxitje e madhe p\u00ebr studimet e m\u00ebtejshme t\u00eb gjuh\u00ebtarit ton\u00eb t\u00eb ri.<\/p>\n<p>I p\u00ebrgatitur mir\u00eb nga ana shkencore e pedagogjike, me nj\u00eb kultur\u00eb t\u00eb k\u00ebnaqshme per\u00ebndimore, doktori i shkencave Eqrem \u00c7abej erdhi n\u00eb Shqip\u00ebri plot energji dhe \u00ebnd\u00ebrra p\u00ebr t\u00eb ardhmen. Iu p\u00ebrgjigj k\u00ebrkes\u00ebs p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebrbyer si pedagog ose drejtues n\u00eb shkollat e mesme t\u00eb qyteteve Shkod\u00ebr, Elbasan, Tiran\u00eb e Gjirokast\u00ebr. N\u00eb vitin 1936 e caktuan n\u00eb Ministrin\u00eb e Arsimit, drejtor i arsimit t\u00eb mes\u00ebm, gj\u00eb q\u00eb nuk e d\u00ebshiroi. M\u00eb von\u00eb iu dha mund\u00ebsia t\u00eb punonte pak vjet n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave n\u00eb Rom\u00eb, ku nisi studimin e \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. U kthye n\u00eb Tiran\u00eb, n\u00eb korrik 1944. Pas Luft\u00ebs II Bot\u00ebrore prof. \u00c7abej sh\u00ebrbeu k\u00ebtu n\u00eb Institutin e Lart\u00eb Pedagogjik. Nd\u00ebrsa me krijimin e Universitetit t\u00eb Tiran\u00ebs, m\u00eb 1957, ishte studiues shkencor e pedagog n\u00eb Institutin e Historis\u00eb dhe t\u00eb Gjuh\u00ebsis\u00eb. Leksionet e tij dhe ndihmesa e pakursyer, q\u00eb u dha m\u00ebsuesve e studiuesve t\u00eb ardhsh\u00ebm t\u00eb fushave t\u00eb ndryshme t\u00eb dijes, jan\u00eb nd\u00ebr meritat m\u00eb thelb\u00ebsore t\u00eb pun\u00ebs dhe p\u00ebrkushtimit t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm t\u00eb k\u00ebtij atdhetari e pedagogu t\u00eb madh&#8230;<\/p>\n<p>Gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij, prof. \u00c7abej pati nj\u00eb krijimtari t\u00eb begat\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e studimeve gjuh\u00ebsore, sidomos p\u00ebr historin\u00eb e prajardhjes dhe zhvillimit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. Me vlera t\u00eb jasht\u00ebzakonshme jan\u00eb disa shkronja, me fjal\u00ebt p\u00ebrkat\u00ebse, q\u00eb p\u00ebrfundoi, p\u00ebr Fjalorin etimologjik t\u00eb shqipes. P\u00ebrmendim k\u00ebtu edhe studimet e gj\u00ebra t\u00eb tij p\u00ebr \u201cMesharin e Gjon Buzukut\u201d, p\u00ebr gjuh\u00ebn e Pjet\u00ebr Budit dhe tekstet e vjetra shqipe etj. Ndihmes\u00eb t\u00eb \u00e7muar dha n\u00eb p\u00ebrgatitjen e Kongresit t\u00eb Drejtshkrimit t\u00eb Gjuh\u00ebs Shqipe (n\u00ebntor, 1972).<\/p>\n<p>Po k\u00ebshtu, u shqua n\u00eb grupet p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr p\u00ebrgatitjen dhe botimin e fjalor\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm etimologjik\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs son\u00eb amtare etj. Gjat\u00eb studimeve universitare dhe n\u00eb fillim t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb tij, u mor me pasurin\u00eb folklorike dhe let\u00ebrsin\u00eb artistike. Gjithashtu, me vlera t\u00eb m\u00ebdha ishin studimet e tij p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb shqipes bashk\u00ebkohore. Spikatin k\u00ebtu studimet n\u00eb fush\u00ebn e etimologjis\u00eb, fonetik\u00ebs historike, gramatik\u00ebs historike dhe dialektologjis\u00eb. N\u00eb faz\u00ebn e par\u00eb ai u muar me studimin sinkronik dhe n\u00eb faz\u00ebn e dyt\u00eb me studimin diakronik t\u00eb shqipes. Deri sa i mbylli syt\u00eb p\u00ebrgjithnj\u00eb, mori pjes\u00eb, lexoi tema t\u00eb thelluara dhe debatoi me kompentenc\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha veprimtarit\u00eb shkencore, komb\u00ebtare e nd\u00ebrkomb\u00ebtare, q\u00eb u zhvilluan n\u00eb fushat e gjuh\u00ebsis\u00eb, historis\u00eb, let\u00ebrsis\u00eb, etnografis\u00eb, folkloristik\u00ebs etj. Kudo e d\u00ebshmoi veten atdhetar t\u00eb mir\u00eb dhe personalitet t\u00eb shquar t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe.<\/p>\n<p><strong>2<\/strong>.<br \/>\nE ndiej q\u00eb n\u00eb fillim se e kam shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u2019i shkruaj ashtu si\u00e7 duhet kujtimet e mia p\u00ebr pedagogun e gjuh\u00ebtarin e madh shqiptar, prof.dr. Eqrem \u00c7abej-Akademik. Megjithat\u00eb, po p\u00ebrpiqem t\u00eb rikujtoj di\u00e7ka nga njohja e kujtimet, q\u00eb m\u00eb lidhin sadopak me k\u00ebt\u00eb figur\u00eb t\u00eb shquar dhe t\u00eb nderuar t\u00eb kombit ton\u00eb.<\/p>\n<p>S\u00eb pari, at\u00eb e kam par\u00eb e takuar n\u00eb auditoret e Universitetit t\u00eb Tiran\u00ebs, n\u00eb vjesht\u00ebn e vitit 1958. Si\u00e7 do t\u00eb shkruaj edhe n\u00eb ndonj\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr t\u00eb k\u00ebtyre kujtimeve p\u00ebr pedagog\u00ebt e mi, brenda nd\u00ebrtes\u00ebs s\u00eb Fakultetit t\u00eb Historis\u00eb e Filologjis\u00eb, ku nisa studimet p\u00ebr gjuh\u00eb-let\u00ebrsi shqipe, ishte dhe sektori shkencor p\u00ebr gjuh\u00ebn, let\u00ebrsin\u00eb e historin\u00eb. Aty ishin mbledhur nd\u00ebr studiuesit m\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb k\u00ebtyre fushave dhe, nj\u00ebkoh\u00ebsisht, jepnin leksione n\u00eb auditor\u00ebt e Fakultetit. Nj\u00eb nd\u00ebr k\u00ebta shkenc\u00ebtar\u00eb ishte dhe prof. Eqrem \u00c7abej.<\/p>\n<p>Vinte \u00e7do m\u00ebngjez n\u00eb Fakultet, ashtu trupdrejt\u00eb e trupgjat\u00eb, i heshtur e plot autoritet. Me cilindo q\u00eb p\u00ebrballej, e p\u00ebrsh\u00ebndeste p\u00ebrzem\u00ebrsisht. Dhe nuk kishte se si mos t\u00eb impononte respekt q\u00eb n\u00eb paraqitjen e sjelljen e tij t\u00eb jashtme. Pastaj hynte n\u00eb zyr\u00ebn e tij, nd\u00ebrmjet koleg\u00ebve dhe ulej t\u00eb shkruante. N\u00eb fillim, t\u00eb them t\u00eb drejt\u00ebn, un\u00eb nuk e dija konkretisht se me cil\u00ebn fush\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb t\u00eb studimeve gjuh\u00ebsore merrej ai. Por pak e ngapak u njoh\u00ebm me profilin e secilit pedagog, pra dhe t\u00eb prof. \u00c7abejt. Si fush\u00eb kryesore t\u00eb k\u00ebrkimeve, studimeve, botimeve e leksioneve t\u00eb tij, ai kishte historin\u00eb e formimit dhe t\u00eb udh\u00ebs s\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, posa\u00e7\u00ebrisht prejardhjen (etimologjin\u00eb) e fjal\u00ebve t\u00eb shqipes son\u00eb. Kjo, padyshim, ishte nj\u00eb nd\u00ebr drejtimet m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira dhe m\u00eb t\u00eb bukura t\u00eb studimit t\u00eb shqipes, t\u00eb cil\u00ebs ai i ishte p\u00ebrkushtuar me t\u00ebr\u00eb seriozitetin, dijet dhe horizontin e gjer\u00eb t\u00eb tij.<\/p>\n<p>Ardhja e prof. \u00c7abejt n\u00eb or\u00ebt e leksioneve e seminareve t\u00eb historis\u00eb s\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, ishte nj\u00eb kanaq\u00ebsi e posa\u00e7me p\u00ebr mua dhe p\u00ebr shok\u00ebt e mi student\u00eb t\u00eb grupit. D\u00ebgjonim me v\u00ebmendje t\u00eb madhe shpjegimet e tij t\u00eb qarta, p\u00ebrpiqeshim t\u00eb hynim sadopak n\u00eb t\u00eb fshehtat e \u201cmatematik\u00ebs \u201c s\u00eb gjuh\u00ebs shqipe dhe mbanim sh\u00ebnime p\u00ebr ato q\u00eb arrinim t\u2019i asimilonim sadopak. Ai na e kuptonte mir\u00eb gjendjen ton\u00eb shpirt\u00ebrore n\u00eb leksionet e v\u00ebshtira t\u00eb k\u00ebsaj l\u00ebnde, prandaj nuk nxitonte n\u00eb t\u00eb folur e n\u00eb argumentet e tij. P\u00ebrkundazi, p\u00ebrpiqej t\u00eb ishte sa m\u00eb i qart\u00eb e i kuptuesh\u00ebm dhe her\u00eb pas here pyeste: \u201cA i kuptuat deri k\u00ebtu, k\u00ebto \u00e7far\u00eb thash\u00eb?\u201d Ne pohonim heshturazi dhe e ndiqnim rrjedh\u00ebn e logjik\u00ebs s\u00eb shpjegimeve t\u00eb tij.<\/p>\n<p>M\u00eb von\u00eb, kur dola n\u00eb jet\u00eb dhe pata nderin e k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb t\u2019i d\u00ebgjoja temat e tij t\u00eb thelluara n\u00eb sesionet shkencore ose n\u00eb Konferencat Komb\u00ebtare e Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb gjuh\u00ebsis\u00eb, let\u00ebrsis\u00eb, folklorit, etnografis\u00eb a arkeologjis\u00eb, kuptoja se si rritej p\u00ebrher\u00eb figura e tij n\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebn time. Sigurisht dhe ndiehesha kranar, se prej atij kisha marr\u00eb leksione n\u00eb Fakultet dhe isha p\u00ebrgjigjur n\u00eb provim p\u00ebrpara tij.<\/p>\n<p>Mbaj mend se isha n\u00eb vitin e kat\u00ebrt, kur ne dham\u00eb provimin e \u201cGramatik\u00ebs historike\u201d. At\u00eb dit\u00eb t\u00eb gjith\u00eb ishim t\u00eb shqet\u00ebsuar e t\u00eb emocionuar, pasi do t\u00eb flisnim para pedagog\u00ebve tan\u00eb t\u00eb shquar, si \u00c7abej, Kostallari, Domi, Prifti e. Demiraj. Ishte pranver\u00eb dhe dita na joshte m\u00eb bukurit\u00eb e saj. Q\u00eb t\u00eb ishim sa m\u00eb t\u00eb fresk\u00ebt, por dhe q\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebrisnim ndonj\u00eb gj\u00eb me nj\u00ebri-tjetrin, p\u00ebrve\u00e7 kat\u00ebr student\u00ebve t\u00eb par\u00eb, ne t\u00eb tjer\u00ebt hym\u00eb n\u00eb parkun p\u00ebrball\u00eb Fakultetit ton\u00eb. Q\u00ebndruam atje pak koh\u00eb dhe un\u00eb me nj\u00eb shok erdh\u00ebm t\u00eb shihnim se \u00e7far\u00eb po b\u00ebhej, pra a kishte dal\u00eb ndonj\u00ebri nga provimi.<\/p>\n<p>Ndoshta, koh\u00ebn nuk e kishim llogaritur mir\u00eb dhe vum\u00eb re q\u00eb ishin p\u00ebrgjigjur t\u00eb kat\u00ebr ata shok\u00eb tan\u00eb t\u00eb par\u00eb dhe te dera nuk kishte njeri q\u00eb priste p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb brenda. Un\u00eb isha n\u00eb fundin e list\u00ebs s\u00eb grupit, pas kthimit nga studimet n\u00eb ish-B. Sovjetik. Pra, praktikisht nuk kisha se p\u00ebrse t\u00eb shqet\u00ebsohesha p\u00ebr radh\u00ebn. Por shok\u00ebt e shoqet, q\u00eb e kishin pasur radh\u00ebn, ishin shmangur nga \u201cfrika\u201d apo \u201cemocionet\u201d dhe ishin \u201czhdukur\u201d. K\u00ebshtu, meqen\u00ebse futa kok\u00ebn t\u00eb shihja n\u00eb sall\u00eb, m\u00eb ftuan t\u00eb futesha brenda, sigurisht jasht\u00eb radh\u00ebs. Nuk kund\u00ebrshtova, jo pse isha m\u00eb \u201ci fort\u00eb\u201d a m\u00eb \u201ctrim\u201d se t\u00eb tjer\u00ebt, por ndoshta nga sedra ose respekti q\u00eb kisha p\u00ebr pedagog\u00ebt e mi. Pas meje hyri dhe nj\u00eb shok tjet\u00ebr e mor\u00ebm tez\u00ebn me pyetjet p\u00ebrkat\u00ebse. U ula n\u00eb vend dhe u hodha nj\u00eb sy pyetjeve.<\/p>\n<p>Nuk ishin as t\u00eb lehta as t\u00eb v\u00ebshtira. Por gjej rastin k\u00ebtu t\u00eb tregoj nj\u00eb cil\u00ebsi jo aq t\u00eb mir\u00eb, q\u00eb kam pasur kurdoher\u00eb n\u00eb p\u00ebrgatitjen e p\u00ebrgjigjeve t\u00eb pyetjeve aty n\u00eb sall\u00eb. S\u00eb pari, d\u00ebgjoja se p\u00ebr \u00e7far\u00eb po fliste shoku im para meje (at\u00eb dit\u00eb nuk kishte t\u00eb till\u00eb) dhe n\u00eb flet\u00eb nuk p\u00ebrpiqesha ta rreshtoja p\u00ebrgjigjen e plot\u00eb, si si\u00e7 e praktikonin shum\u00eb veta, por vet\u00ebm sh\u00ebnoja disa pika, rreth t\u00eb cilave pastaj p\u00ebrq\u00ebndrohesha gjat\u00eb p\u00ebrgjigjes para komisionit t\u00eb provimit. Nj\u00eb \u201cpraktik\u00eb\u201d t\u00eb till\u00eb ndoqa edhe at\u00eb dit\u00eb. Nuk di se \u00e7far\u00eb p\u00ebrshtypjeje lash\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjigjet e mia, por shihja se an\u00ebtar\u00ebt e komisionmit pohonin me kok\u00eb dhe pothuajse nuk m\u00eb nd\u00ebrhyn\u00eb shum\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjigjet e dh\u00ebna. Mora librez\u00ebn, vura re se nota ime ishte \u201ckat\u00ebr\u201d(n\u00eb at\u00eb koh\u00eb sistemi i notave ishte deri n\u00eb pes\u00eb). Sigurisht, nuk u d\u00ebshprova, p\u00ebrkundrazi isha i qet\u00eb, pasi pothuajse askush nuk e merrte not\u00ebn \u201cpes\u00eb\u201d n\u00eb provimin e asaj l\u00ebnde.<\/p>\n<p><strong>3<\/strong>.<br \/>\nSh\u00ebnoj k\u00ebtu se rikthimi im n\u00eb auditor\u00ebt e Fakultetit t\u00eb Historis\u00eb e Filologjis\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb, n\u00eb shtatorin e vitit 1961, nuk ishte as p\u00ebr mua aq i k\u00ebndsh\u00ebm. Por dihet se ndryshuan marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrmjet shteteve tona dhe ne, student\u00ebt duhej ta pranonim me gjakftoft\u00ebsi situat\u00ebn e krijuar. N\u00eb Tiran\u00eb vazhdova p\u00ebrs\u00ebri vitin e tret\u00eb, pra aty ku i kisha nd\u00ebrprer\u00eb studimet. Nd\u00ebr pedagog\u00ebt tan\u00eb t\u00eb nderuar, ishte p\u00ebrs\u00ebri dhe prof. \u00c7abej. Ai m\u00eb takoi me dashamir\u00ebsi dhe u p\u00ebrpoq t\u00eb m\u00eb qet\u00ebsonte dhe t\u00eb m\u00eb k\u00ebshillonte q\u00eb t\u2019i p\u00ebrkushtohesha gjuh\u00ebsis\u00eb dhe, n\u00eb ve\u00e7anti, dialektologjis\u00eb. Sigurisht edhe ai, n\u00eb mbledhjet e katedr\u00ebs, kishte dh\u00ebn\u00eb mendimet e tij p\u00ebr mua, pra q\u00eb t\u00eb merrja pjes\u00eb n\u00eb ekspedita dialektologjike, t\u00eb shkruaja tem\u00eb vjetore dhe t\u00eb nisja pun\u00ebn p\u00ebr mbrojtjen e diplom\u00ebs, n\u00eb mbarim t\u00eb studimeve t\u00eb larta, nga fusha e dialektologjis\u00eb shqipe. Mbaj mend se, kur u ktheva nga nj\u00eb ekspedit\u00eb v\u00ebzhguese n\u00eb Tropoj\u00eb, bisedova me t\u00eb p\u00ebr disa toponime e fjal\u00eb t\u00eb rralla t\u00eb krahin\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb cilat i dhash\u00eb mendimin e prejardhjes s\u00eb tyre. Ndoshta, ishte guxim i tepruar p\u00ebr mua ky, por vura re se ai u k\u00ebnaq p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00eb dhe \u201cdebatuam\u201d bashk\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr t\u00eb tjera, i shpreha mendimin p\u00ebr emrin e malit Shk\u00eblzen, se mund t\u00eb vij\u00eb nga emri \u201cshk\u00eblzim\u201d ose folja \u201cshk\u00eblzen\u201d, pra shk\u00eblqen. Kjo sepse mbi maj\u00ebn e atij mali bien p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb at\u00eb krahin\u00eb rrezet e diellit n\u00eb mengjes dhe ai \u201cshk\u00ebzen\u201d (shkelqen) prej tyre. Po k\u00ebshtu, diskutuam bashk\u00eb p\u00ebr toponimin \u201cQaf\u00eb e Prushit\u201d, q\u00eb ndodhet n\u00eb lindje t\u00eb fshatit Zogaj t\u00eb Tropoj\u00ebs, pak kilometra larg Gjakov\u00ebs. I thash\u00eb mendimin tim, t\u00eb cilin gjithashtu ai ma p\u00eblqeu, se ndoshta n\u00eb lasht\u00ebsi aty duhej t\u00eb kishte patur ndonj\u00eb punishte p\u00ebr p\u00ebrpunimin e metaleve, q\u00eb nxirrnin \u201cprush\u201d. Prof. \u00c7abej m\u00eb p\u00ebrmendi se kjo ishte m\u00eb se e v\u00ebrtet\u00eb, pasi ajo zon\u00eb sot \u00ebsht\u00eb e njohur p\u00ebr mineralet e saj t\u00eb pasura, sidomos p\u00ebr kromin dhe se p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ruhen dokumente t\u00eb vjetra.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1962 n\u00eb Tiran\u00eb u organizua Konferenca I e Studimeve Albanologjike. Aty prof. \u00c7abej u paraqit me referatin dinjitoz: \u201cDisa probleme themelore t\u00eb historis\u00eb s\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe\u201d. Nd\u00ebrsa p\u00ebr mua ishte nder e vler\u00ebsim i ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndeta n\u00eb em\u00ebr t\u00eb student\u00ebve t\u00eb Universitetit t\u00eb Tiran\u00ebs. N\u00eb fund, nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt, ai m\u00eb p\u00ebrg\u00ebzoi e m\u00eb sht\u00ebrngoi duart fort, duke m\u00eb uruar p\u00ebr mbarimin sa m\u00eb mir\u00eb t\u00eb Universitetit dhe vazhdimin e studimeve n\u00eb fush\u00ebn e gjuh\u00ebsis\u00eb. Edhe her\u00eb t\u00eb tjera, m\u00eb von\u00eb i kam d\u00ebgjuar me interes punimet e tij, si psh, n\u00eb Kuvendin e Par\u00eb t\u00eb Studimeve Ilire (1972): \u201cProblemi i vendit t\u00eb formimit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe\u201d etj. Vepra e tij monumentale \u00ebsht\u00eb: \u201cStudime etimologjike n\u00eb fush\u00eb t\u00eb shqipes\u201d. Kat\u00ebr v\u00ebllime jan\u00eb botuar deri tani tek ne dhe tre t\u00eb tjer\u00eb ndodhen n\u00eb shtyp. Po k\u00ebshtu, disa libra e studime t\u00eb prof. \u00c7abejt jan\u00eb publikuar n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb disa vende t\u00eb Evrop\u00ebs, si: Austri, Franc\u00eb, Greqi, Gjermani, Itali, Jugosllavi, Poloni, Rumani, Turqi, Rusi etj.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb di\u00e7ka e ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr mua dhe kujtim i bukur e i paharruar p\u00ebrgatitja e tem\u00ebs s\u00eb diplom\u00ebs: \u201cNj\u00eb v\u00ebshtrim n\u00eb sistemin morfologjik t\u00eb t\u00eb folmes s\u00eb Krasniqes\u201d( fis i Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Gjakov\u00ebs,-sh\u00ebnimi im). K\u00ebshtu, n\u00eb historin\u00eb e shkollave tona t\u00eb larta u mendua q\u00eb disa student\u00eb me prirje n\u00eb fusha t\u00eb caktuara, t\u00eb p\u00ebrgatisnin tema diplome. Nga dega e gjuh\u00eb-let\u00ebrsis\u00eb u caktuan gjasht\u00eb veta, nd\u00ebr ta edhe un\u00eb. Drejtues t\u00eb tem\u00ebs s\u00eb diplom\u00ebs kisha pedagogun e dialektologjis\u00eb, prof. Jorgji Gjinarin. Nd\u00ebrsa oponent\u00eb u caktuan prof. Eqrem \u00c7abej dhe pedagogu i ri Emil Lafe, i cili kishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb studim p\u00ebr t\u00eb folmen e krahin\u00ebs s\u00eb Nikaj-M\u00ebrturit (n\u00eb Tropoj\u00eb). Kopjen e oponenc\u00ebs s\u00eb prof. \u00c7abejt e ruaj si nj\u00eb nd\u00ebr kujtimet e rralla t\u00eb jet\u00ebs sime. N\u00eb hyrje t\u00eb mendimeve t\u00eb shprehura me shkrim, ai theksonte: \u201cIdeali i nj\u00eb studimi dialektologjik, \u00ebsht\u00eb kur at\u00eb e shkruan fol\u00ebsi i asaj krahine. K\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb dhe ky punim i Murat Gecajt, q\u00eb mund ta krahasojm\u00eb me nj\u00eb monografi&#8230;\u201d.<\/p>\n<p>P\u00ebr mbrojten e diplom\u00ebs sime dhe t\u00eb pes\u00eb shok\u00ebve t\u00eb kursit u b\u00eb shpallje publike n\u00eb Fakultet. Sigurisht, mbrojtja e diplomave nga student\u00ebt p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb ngjalli insteres e kureshtje p\u00ebr student\u00ebt e pedagog\u00ebt dhe median e shkruar. K\u00ebshtu, ato dit\u00eb u botua dhe nj\u00eb njoftim n\u00eb gazet\u00ebn \u201cZ\u00ebri i Rinis\u00eb\u201d. Diploma ime u vler\u00ebsua \u201cshum\u00eb mir\u00eb\u201d, q\u00eb ishte \u00e7mim p\u00ebr mua, por dhe d\u00ebshmonte p\u00ebr ndihm\u00ebn e mb\u00ebshtetjen e udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb saj dhe t\u00eb oponent\u00ebve. Ata m\u00eb p\u00ebrg\u00ebzuan me dashamir\u00ebsi. Ve\u00e7an\u00ebrisht, pash\u00eb n\u00eb drit\u00ebn e syve t\u00eb prof. \u00c7abejt nj\u00eb mir\u00ebsi, shenj\u00eb dalluese e p\u00ebrhershme e tij dhe nj\u00eb shk\u00eblqim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Gjithnj\u00eb m\u00eb von\u00eb e kam kujtuar at\u00eb dit\u00eb dhe kam menduar se ai d\u00ebshironte me shpirt q\u00eb gjuh\u00ebsia shqiptare t\u00eb kishte studiuesit e saj, nga t\u00eb gjitha krahinat. Rrethanat rrodh\u00ebn t\u00eb tilla, q\u00eb mua nuk m\u2019u dha rasti t\u00eb punoja n\u00eb ndonj\u00eb institucion k\u00ebrkimor-shkencor. Megjithat\u00eb, n\u00eb Institutin e Gjuh\u00ebsis\u00eb dhe Let\u00ebrsis\u00eb m\u00eb von\u00eb u caktua me pun\u00eb bashk\u00ebkrahinasi im, prof.dr. Xhaladin Gosturani. Gjithashtu, ky pati nj\u00eb miq\u00ebsi e lidhje t\u00eb ngusht\u00eb me prof. \u00c7abejn.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1972, kur isha me pun\u00eb n\u00eb rrethin e Tropoj\u00ebs, u b\u00ebn\u00eb p\u00ebrgatitje t\u00eb gjithanshme p\u00ebr Kongresin e Drejtshkrimit t\u00eb Shqipes. Aty prof. \u00c7abej mbajti kumtes\u00ebn \u201cMbi disa \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tradit\u00ebs s\u00eb shkrimit dhe t\u00eb drejtshkrimit t\u00eb shqipes\u201d. Nd\u00ebr pjes\u00ebmarr\u00ebsit e atij Kongresi isha edhe un\u00eb. N\u00eb seksionin A (seanca IV),\u201cProbleme t\u00eb drejtshkrimit t\u00eb zanoreve dhe t\u00eb bashk\u00ebtinglloreve\u201d, referova tem\u00ebn: \u201dMbi drejtshkrimin e zanores \u201cu\u201d t\u00eb patheksuar tek emrat, mbiemrat dhe ndajfoljet, me -ull, -ur\u201d. P\u00ebr p\u00ebrgatitjen e saj pata ndihmes\u00ebn e pakursyer t\u00eb disa studiuesve t\u00eb Institutit t\u00eb Gjuh\u00ebsis\u00eb dhe Let\u00ebrsis\u00eb, nd\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt ishte vet\u00eb prof. \u00c7abej. Tema ime u mir\u00ebprit dhe m\u00eb pas u botua n\u00eb librin: \u201cKongresi i Drejtshkrimit t\u00eb Gjuh\u00ebs Shqipe\u201d, Tiran\u00eb, 1973; me redaktor p\u00ebrgjegj\u00ebs prof. A. Kostallarin.<\/p>\n<p>Si\u00e7 e mbajn\u00eb mend t\u00eb gjith\u00eb, prof. \u00c7abej ishte tep\u00ebr njer\u00ebzor, korrekt dhe respektonte \u00e7do njeri. M\u00eb kujtohet se, kur isha student, nj\u00eb dit\u00eb po kaloja pran\u00eb Monumentit t\u00eb Sk\u00ebnderbeut, n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Tiran\u00ebs. Pash\u00eb q\u00eb para meje po vinte me hap t\u00eb rregullt dhe me trupin e drejt\u00eb si \u00e7etina, pedagogu im i nderuar, prof. \u00c7abej. Nuk e di se si u solla n\u00eb ato \u00e7aste, por vura re se ai buz\u00ebqeshi leht\u00eb, hoqi nga koka barsolin\u00ebn dhe u p\u00ebrkul pak p\u00ebrpara. Ky ishte nderimi i zakonsh\u00ebm i atij njeriu e shkenc\u00ebtari t\u00eb madh, p\u00ebr studentin e tij fare djalosh. Se k\u00ebshtu dinte ai t\u2019i respektonte t\u00eb tjer\u00ebt, kudo q\u00eb i takonte. M\u2019u duk se sheshi m\u2019u soll rrotull nga emocionet dhe, sigurisht, un\u00eb e p\u00ebrsh\u00ebndeta me m\u00ebnyr\u00ebn time, por pa hequr gj\u00eb nga koka, pasi nuk kisha.<\/p>\n<p><strong>4<\/strong>.<br \/>\n&#8230;Kur mora vesh se Profesori yn\u00eb kishte qen\u00eb s\u00ebmur\u00eb dhe ishte kuruar n\u00eb Itali, bashk\u00eb me ish-studiuesin e dialektologun e Institutit t\u00eb Gjuh\u00ebsis\u00eb e Let\u00ebrsis\u00eb, Xheladin Gosturanin shkuam p\u00ebr nj\u00eb vizit\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e Eqrem \u00c7abejt. Te dera na priti me p\u00ebrzem\u00ebrsi bashk\u00ebshortja. Nd\u00ebrsa ai u ngrit nga vendi ngadal\u00eb dhe pash\u00eb q\u00eb po buz\u00ebqeshte, me nj\u00eb ndjenj\u00eb t\u00eb brendshme k\u00ebnaq\u00ebsie. U p\u00ebrqafova me t\u00eb, si me nj\u00eb njeri shum\u00eb t\u00eb af\u00ebrt e t\u00eb dashur. Kur u ul\u00ebm, iu drejtua nj\u00eb \u00e7ifti, i cili ndodhej aty para nesh: \u201cM\u00eb falni, po un\u00eb bised\u00ebn do t\u00eb vazhdoj me Muratin&#8230;\u201d. Foli k\u00ebshtu e n\u00eb z\u00ebrin e tij ndjeva dhe nj\u00eb not\u00eb trishtimi, ndoshta nga s\u00ebmundja, ndoshta nga ai kujtim i hidhur, p\u00ebr t\u00eb cilin shkrova m\u00eb lart.<\/p>\n<p>E pyeta prof. \u00c7abejn p\u00ebr sh\u00ebndetin dhe u k\u00ebnaqa se ai ishte optimist, q\u00eb ndjehej m\u00eb mir\u00eb. M\u00eb foli dhe p\u00ebr dit\u00ebt e q\u00ebndrimit n\u00eb spital jasht\u00eb shtetit, n\u00eb Rom\u00eb, p\u00ebr mallin q\u00eb kishte pasur p\u00ebr vendlindjen etj. Por m\u00eb tregoi edhe se atje nuk e kishte nd\u00ebrprer\u00eb pun\u00ebn p\u00ebr \u201cFjalorin Etimologjik t\u00eb Shqipes\u201d. Bile, me shaka, m\u00eb tha se shpesh skedat i \u201cfshihte\u201d posht\u00eb krevatit, q\u00eb t\u00eb mos ia diktonte e shoqja, pasi nuk donte q\u00eb ai t\u00eb lodhej duke punuar, deri sa t\u00eb b\u00ebhej m\u00eb mir\u00eb. Ndjenj\u00ebm gjat\u00eb bashk\u00eb, por m\u2019u duk se koha kaloi shum\u00eb shpejt. I k\u00ebrkuam lej\u00eb t\u00eb ngriheshim, pasi nuk donim as ta lodhnim m\u00eb tej Profesorin. Ai na fal\u00ebnderoi p\u00ebr vizit\u00ebn dhe na p\u00ebrcolli deri n\u00eb koridor. Aty, sakaq, u kujtua se para pak minutash m\u00eb kishte premtuar q\u00eb do t\u00eb m\u00eb jepte me autograf nj\u00eb separat t\u00eb tem\u00ebs s\u00eb tij: \u201cMbi disa dukuri t\u00eb historis\u00eb s\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, t\u00eb para n\u00eb lidhje me gjuh\u00ebt e tjera ballkanike\u201d. (Revista \u201cStudime Filologjike\u201d, nr.4, 1979).<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb e kishte lexuar n\u00eb nj\u00eb veprimtari nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Ankara t\u00eb Turqis\u00eb. Ai hapi kapakun e raftit t\u00eb librave dhe nxori q\u00eb andej separatin. Q\u00eb mos t\u00eb ktheheshim m\u00eb prapa, i k\u00ebrkova q\u00eb t\u00eb ma b\u00ebnte sh\u00ebnimin nj\u00eb her\u00eb tjet\u00ebr, pasi s\u00eb shpejti do ta shihja p\u00ebrs\u00ebri. E mora me vete separatin, t\u00eb cilin e ruaj me kujdes dhe n\u00eb kapakun e tij kam shkruar: \u201cKujtim nga prof. E. \u00c7abej, dhuruar n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tij, n\u00eb vizit\u00ebn q\u00eb i b\u00ebra pas kthimit nga Italia, ku u operua; Tiran\u00eb, prill 1980\u201d. Ne nuk u pam\u00eb m\u00eb dhe nuk munda t\u00eb merrja autografin e prof. \u00c7abejt. Sa merak m\u00eb ka mbetur!<\/p>\n<p>M\u00eb duket me interes t\u00eb riporodhoj di\u00e7ka nga nj\u00eb kujtim i shkrimtarit Ismail Kadare, lidhur me veprimtarin\u00eb e m\u00ebsip\u00ebrme dhe vet\u00eb cil\u00ebsit\u00eb e prof. \u00c7abejt: \u201cN\u00eb Ankara, n\u00eb mjediset e Kongresit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Studimet Jugevropiane, u p\u00ebrt\u00ebri e u gjall\u00ebrua, si\u00e7 nuk e kisha par\u00eb kurr\u00eb. Dukej m\u00eb i ri e m\u00eb i gjat\u00eb; me shkatht\u00ebsi p\u00ebrshkonte korridoret, i ndjekur nga adhurimtar\u00ebt, q\u00eb donin t\u00eb d\u00ebgjonin kumtes\u00ebn e tij dhe gjermanishten e tij t\u00eb shk\u00eblqyer. Ishte krjet n\u00eb bot\u00ebn e vet, i lumtur si \u201cmidis drit\u00ebs\u201d, si\u00e7 do t\u00eb thoshte Naimi. P\u00ebrsh\u00ebndeste m\u00eb t\u00eb majt\u00eb e m\u00eb t\u00eb djatht\u00eb koleg\u00ebt e vet dhe u puthte dor\u00ebn si xhent\u00eblmen i v\u00ebrtet\u00eb, q\u00eb ishte, zonjave shkenc\u00ebtare, ndon\u00ebse p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gjest kishte pasur nj\u00eb her\u00eb probleme\u201d.(Prof. Shaban Demirajt, \u201cEqrem \u00c7abej, nj\u00eb jet\u00eb kushtuar shkenc\u00ebs\u201d, Tiran\u00eb, 1990, faqe 7).<\/p>\n<p>Gjasht\u00eb muaj m\u00eb von\u00eb nga ai takim n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tij, mora vesh lajmin shum\u00eb t\u00eb hidhur p\u00ebr vdekjen e Akademikut, prof. Eqrem \u00c7abej, n\u00eb nj\u00eb klinik\u00eb t\u00eb Rom\u00ebs, m\u00eb 13 gusht 1980. U preka pa mas\u00eb, po, p\u00ebr fat t\u00eb keq, nuk u ndodha n\u00eb Tiran\u00eb ato dit\u00eb t\u00eb varrimit t\u00eb tij. E \u00e7uditshme, por k\u00ebshtu m\u00eb kishte ndodhur edhe p\u00ebr raste t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb dashamir\u00ebve t\u00eb mi: kur u nda nga jeta bija e Bajram Currit, Feridja; kur u nda nga jeta \u201cM\u00ebsuesi i Popullit\u201d Avni Zajmi; kur u nda nga jeta n\u00ebn\u00eb Behixhe Imami (bashk\u00ebshortja e \u201cM\u00ebsuesit t\u00eb merituar\u201d Ferid Imami dhe n\u00ebn\u00eb e d\u00ebshmorit Besim Imami), t\u00eb cil\u00ebt un\u00eb i doja e i respektoja dhe do t\u00eb kisha dashur t\u2019i shihja p\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, nderimi e kujtimi im p\u00ebr Akademikun prof.dr. Eqrem \u00c7abej \u00ebsht\u00eb dhe do t\u00eb mbetet i p\u00ebrhersh\u00ebm.. M\u00eb ka ardhur jasht\u00ebzakonisht mir\u00eb: kur kam marr\u00eb vesh se veprat e tij jan\u00eb botuar n\u00eb Kosov\u00eb; kur doli n\u00eb qarkullim libri p\u00ebr t\u00eb i prof. Shaban Demirajt; kur ia vun\u00eb emrin e tij t\u00eb nderuar Universitetit t\u00eb Gjirokastr\u00ebs; kur jan\u00eb organizuar veprimtari shkencore e p\u00ebrkujtimore p\u00ebr t\u00eb&#8230;<\/p>\n<p>P\u00ebr meritat e tij t\u00eb shumanshme, Prof. Dr. Eqrem \u00c7abej \u00ebsht\u00eb nderuar me medalje e urdh\u00ebra t\u00eb ndryshme, ka marr\u00eb \u201c\u00c7mimin e Republik\u00ebs\u201d t\u00eb Klasit t\u00eb Par\u00eb dhe titullin e lart\u00eb \u201cM\u00ebsues i Popullit\u201d.<\/p>\n<p>\u2026Nj\u00eb nd\u00ebr librat e mi, ai kushtuar m\u00ebsuesve vetreran\u00eb kosovar\u00eb, normalist\u00eb e gjimnazist\u00eb t\u00eb Shkupit, n\u00eb shenj\u00eb nderimi e respekti t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, ia kam kushtuar pik\u00ebrisht prof. Eqrem \u00c7abejt.(M.Gecaj, \u201cPishtar\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb Normales s\u00eb Shkupit\u201d, Kumanov\u00eb, 2002). Aty kam shkruar k\u00ebto fjal\u00eb, mendoj jo pa dometh\u00ebnie: \u201cK\u00ebt\u00eb punim modest, ia kushtoj: Kujtimit t\u00eb paharruar t\u00eb Akademikut Prof. Dr. Eqrem \u00c7abej, pedagogut tim t\u00eb shkoll\u00ebs s\u00eb lart\u00eb, njeriut erudit e atdhetar, i cili m\u00eb m\u00ebsoi dhe m\u00eb edukoi, m\u00eb futi n\u00eb shpirt dashurin\u00eb p\u00ebr arsimin, shkenc\u00ebn dhe kultur\u00ebn ton\u00eb komb\u00ebtare; m\u00eb rr\u00ebnjosi durimin e pasionin p\u00ebr k\u00ebrkime e studime n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme t\u00eb dijes; me mir\u00ebnjohje t\u00eb thell\u00eb, autori, Murat Gecaj\u201d.<\/p>\n<p>(<em>Nga libri, me autor Murat Gecaj, \u201cFlolog\u00eb q\u00eb nuk harrohen\u201d Tiran\u00eb, 2002, faqe 28-38<\/em>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nderim e kujtim, n\u00eb 110-vjetorin e lindjes: (Prof.Dr. EQREM \u00c7ABEJ-Akademik) Nga: Prof. Murat Gecaj, publicist e studiues N\u00eb nderim e vler\u00ebsim t\u00eb lart\u00eb, p\u00ebr jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e tyre: atdhetare, arsimore-pedagogjike e shkencore, disa vjet pas mbarimit t\u00eb studimeve t\u00eb larta, shkrova dhe botova librin \u201cFilolog\u00eb q\u00eb nuk harrohen\u201d (Tiran\u00eb, 2002). Ai u kushtohet pik\u00ebrisht [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16669,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-31942","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>GJENIU I GJUH\u00cbSIS\u00cb SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"GJENIU I GJUH\u00cbSIS\u00cb SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nderim e kujtim, n\u00eb 110-vjetorin e lindjes: (Prof.Dr. EQREM \u00c7ABEJ-Akademik) Nga: Prof. Murat Gecaj, publicist e studiues N\u00eb nderim e vler\u00ebsim t\u00eb lart\u00eb, p\u00ebr jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e tyre: atdhetare, arsimore-pedagogjike e shkencore, disa vjet pas mbarimit t\u00eb studimeve t\u00eb larta, shkrova dhe botova librin \u201cFilolog\u00eb q\u00eb nuk harrohen\u201d (Tiran\u00eb, 2002). Ai u kushtohet pik\u00ebrisht [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-08-08T22:33:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/eqerem_cabej.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"263\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"GJENIU I GJUH\u00cbSIS\u00cb SHQIPTARE\",\"datePublished\":\"2018-08-08T22:33:39+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\\\/\"},\"wordCount\":4352,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/10\\\/eqerem_cabej.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\\\/\",\"name\":\"GJENIU I GJUH\u00cbSIS\u00cb SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/10\\\/eqerem_cabej.jpg\",\"datePublished\":\"2018-08-08T22:33:39+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/10\\\/eqerem_cabej.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/10\\\/eqerem_cabej.jpg\",\"width\":350,\"height\":263},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"GJENIU I GJUH\u00cbSIS\u00cb SHQIPTARE\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"GJENIU I GJUH\u00cbSIS\u00cb SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"GJENIU I GJUH\u00cbSIS\u00cb SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Nderim e kujtim, n\u00eb 110-vjetorin e lindjes: (Prof.Dr. EQREM \u00c7ABEJ-Akademik) Nga: Prof. Murat Gecaj, publicist e studiues N\u00eb nderim e vler\u00ebsim t\u00eb lart\u00eb, p\u00ebr jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e tyre: atdhetare, arsimore-pedagogjike e shkencore, disa vjet pas mbarimit t\u00eb studimeve t\u00eb larta, shkrova dhe botova librin \u201cFilolog\u00eb q\u00eb nuk harrohen\u201d (Tiran\u00eb, 2002). Ai u kushtohet pik\u00ebrisht [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2018-08-08T22:33:39+00:00","og_image":[{"width":350,"height":263,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/eqerem_cabej.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"22 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"GJENIU I GJUH\u00cbSIS\u00cb SHQIPTARE","datePublished":"2018-08-08T22:33:39+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/"},"wordCount":4352,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/eqerem_cabej.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/","name":"GJENIU I GJUH\u00cbSIS\u00cb SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/eqerem_cabej.jpg","datePublished":"2018-08-08T22:33:39+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/eqerem_cabej.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/eqerem_cabej.jpg","width":350,"height":263},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/gjeniu-i-gjuhesise-shqiptare\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"GJENIU I GJUH\u00cbSIS\u00cb SHQIPTARE"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31942"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31942\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16669"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}