{"id":3322,"date":"2016-05-26T00:51:51","date_gmt":"2016-05-25T23:51:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=3322"},"modified":"2021-03-09T03:52:18","modified_gmt":"2021-03-09T02:52:18","slug":"kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/","title":{"rendered":"Kadare: Naim Frash\u00ebri dhe Gjergj Fishta t\u00eb vetmit poet\u00eb komb\u00ebtar\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve (Intervist\u00eb)"},"content":{"rendered":"<p><strong>voal.ch<\/strong> | <em>27 dhjetor 2015<\/em><\/p>\n<p>Shkrimtari i njohur n\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim p\u00ebr Gjergj Fisht\u00ebn, Naim Frash\u00ebrin, Ernest Koliqin dhe shkrimet e tij gjat\u00eb komunizmit. Kadare vjen m\u00eb posht\u00eb n\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim ndryshe, duke analizuar gjykimet e dikurshme mbi nj\u00eb personazh t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb letrave shqipe si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Gjergj Fishta apo Naim Frash\u00ebri, dhe let\u00ebrsin\u00eb dhe shkrimet e shkruara gjat\u00eb komunizmit. Kjo bised\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebr revist\u00ebn \u201cHylli i Drit\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>Akuzoheni se keni shkrue dhe fol\u00eb kund\u00ebr At Gjergj Fisht\u00ebs, Ernest Koliqit dhe, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, se keni qen\u00eb kund\u00ebr let\u00ebrsis\u00eb dhe vlerave shpirtnore katolikegege. \u00c7ka mundeni me than\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gja dhe si e vler\u00ebsoni kontributin e elementit katolik emancipimin e kombit shqiptar?<\/p>\n<p>Po e nis me pjes\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb pyetjes suaj, at\u00eb q\u00eb lidhet me kinse q\u00ebndrimin tim mohues ndaj vlerave shpirt\u00ebrore katolike-gege. M\u00eb lejoni t\u2019ju them se kjo nuk \u00ebsht\u00eb ve\u00e7se nj\u00eb sajes\u00eb e neveritshme. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, m\u00eb fort se vet\u00eb shpifja, m\u00eb ka habitur zelli me t\u00eb cilin nj\u00eb pjes\u00eb e katolik\u00ebve shqiptar\u00eb e kan\u00eb p\u00ebrqafuar at\u00eb. Del pyetja, p\u00ebrse? M\u00eb sakt\u00eb: p\u00ebrse iu \u00ebsht\u00eb dukur me interes nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb? Normalisht duhej t\u00eb ndodhte e kund\u00ebrta.<\/p>\n<p><strong>A nuk u ka shkuar nd\u00ebr mend se, duke i shtuar katolicizmit shqiptar nj\u00eb armik t\u00eb paqen\u00eb, kan\u00eb b\u00ebr\u00eb loj\u00ebn e komunist\u00ebve m\u00eb t\u00eb skajsh\u00ebm?<\/strong><\/p>\n<p>Sepse ve\u00e7 ata ishin t\u00eb interesuar q\u00eb katolicizmi shqiptar t\u00eb kishte sa m\u00eb shum\u00eb kund\u00ebrshtar\u00eb, e aq m\u00eb tep\u00ebr nj\u00eb shkrimtar t\u00eb njohur.<\/p>\n<p><strong>Ka ardhur ky keqkuptim i r\u00ebnd\u00eb nga padija?<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr nj\u00eb pakic\u00eb po, por p\u00ebr shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb kurrsesi. K\u00ebta t\u00eb tjer\u00ebt e kan\u00eb ditur mir\u00eb q\u00eb akuza \u00ebsht\u00eb krejt\u00ebsisht e pav\u00ebrtet\u00eb. Mjafton leximi, qoft\u00eb dhe i pjessh\u00ebm, i vepr\u00ebs sime p\u00ebr ta kuptuar k\u00ebt\u00eb. Nderimi im p\u00ebr krishterimin shqiptar, e sidomos p\u00ebr at\u00eb katolik, e ka zanafill\u00ebn jo n\u00eb frym\u00ebzimin fetar, por n\u00eb nderimin tim p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb shqipe dhe at\u00eb europiane, rr\u00ebnj\u00ebt e t\u00eb cilave ishin t\u00eb pandara nga qytet\u00ebrimi i krishter\u00eb. Por, edhe pa e lexuar vepr\u00ebn time, do t\u00eb mjaftonte biseda aq shum\u00eb e p\u00ebrfolur me ish-presidentin komunist, Ramiz Alia, n\u00eb lidhje me fen\u00eb katolike, bised\u00eb q\u00eb u b\u00eb shkas p\u00ebr aq shum\u00eb spekulime p\u00ebr kinse antimyslimanizmin tim, n\u00eb favor t\u00eb katolicizmit, q\u00eb kjo sajes\u00eb t\u00eb binte. Un\u00eb u gjenda k\u00ebshtu n\u00eb nj\u00eb skajim paradoksal: nga t\u00eb dyja an\u00ebt, nga katolik\u00ebt dhe mysliman\u00ebt, u shpalla si kund\u00ebrshtar i secil\u00ebs fe, me gjas\u00eb n\u00eb dobi t\u00eb tjetr\u00ebs! Nuk dua t\u00eb zgjatem lidhur me suksesin e shpifjes te katolik\u00ebt. Dua vet\u00ebm t\u00eb p\u00ebrs\u00ebris se disa prej tyre kan\u00eb qen\u00eb mjaft t\u00eb lexuar, p\u00ebr ta ditur t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn.<\/p>\n<p>Le ta gjejn\u00eb n\u00eb nd\u00ebrgjegjen e tyre shkakun. Lidhur me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn se \u00e7\u2019kam menduar p\u00ebr vlerat katolike-gege, do t\u00eb mjaftonte romani im \u201cUra me tri harqe\u201d, botuar m\u00eb 1976, n\u00eb koh\u00ebn m\u00eb t\u00eb zez\u00eb, n\u00eb mesnat\u00ebn e diktatur\u00ebs. Ky roman, i p\u00ebrkthyer qysh n\u00eb at\u00eb koh\u00eb n\u00eb gjith\u00eb Europ\u00ebn e n\u00eb SHBA, d\u00ebshmon qart\u00eb \u00e7far\u00eb kam menduar dhe, kryesorja, \u00e7far\u00eb kam shpallur publikisht lidhur me qytet\u00ebrimin katolik n\u00eb Shqip\u00ebri. Ky roman \u00ebsht\u00eb rr\u00ebfimi i gjat\u00eb i nj\u00eb murgu katolik, q\u00eb flet si z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs i krejt kombit shqiptar. T\u00eb mendosh q\u00eb vepra u botua n\u00eb koh\u00ebn kur feja, e sidomos feja katolike, ishte e ndaluar dhe e persekutuar n\u00eb Shqip\u00ebri, mendoj se s\u2019ka nevoj\u00eb p\u00ebr koment.<\/p>\n<p>Lidhur me At Gjergj Fisht\u00ebn, do t\u00eb thosha, s\u00eb pari, se po abuzohet me t\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb palejueshme. Pyetja p\u00ebr poetin b\u00ebhet shpeshher\u00eb jasht\u00eb \u00e7do kriteri t\u00eb diskutimit intelektual. Ajo b\u00ebhet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb provokative dhe kund\u00ebr \u00e7do parimi t\u00eb etik\u00ebs. Askund n\u00eb bot\u00ebn e qytet\u00ebruar nuk i k\u00ebrkohet llogari askujt p\u00ebrse nuk e ka p\u00eblqyer ose p\u00ebrse e ka kritikuar nj\u00eb shkrimtar. T\u00eb vijm\u00eb tek At Gjergj Fishta.<\/p>\n<p>Ka shum\u00eb rrahagjoksa sot q\u00eb, nd\u00ebrsa b\u00ebjn\u00eb be e rrufe p\u00ebr Fisht\u00ebn, nuk kan\u00eb guxuar as t\u2019ia p\u00ebrmendin emrin gjat\u00eb diktatur\u00ebs. Natyrisht, nuk mund t\u00eb faj\u00ebsohen p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Fishta ka qen\u00eb i ndaluar, madje m\u00eb i mallkuari nd\u00ebr t\u00eb ndaluarit. Ndalimi i Fisht\u00ebs ishte i rrokakrejtsh\u00ebm (total). K\u00ebrkohej me k\u00ebmb\u00ebngulje q\u00eb as emri mos t\u2019i p\u00ebrmendej. M\u00eb i keqi nd\u00ebr ndalimet ishte pik\u00ebrisht ky, kur poeti konsiderohej i paqen\u00eb. Rrahagjoksat iu bind\u00ebn ndalimit. N\u00eb nj\u00eb pik\u00ebpamje duken t\u00eb pafajsh\u00ebm, por ka nj\u00eb \u00e7ast kur m\u00ebkati shfaqet. Disa nga rrahagjoksat pranuan t\u00eb shkruanin studime e sprova p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb e fillimit t\u00eb shekullit, sidomos vitet nj\u00ebzet e tridhjet\u00eb, duke iu bindur verdiktit: Fisht\u00ebs t\u00eb mos i p\u00ebrmendej emri, t\u00eb quhej i paqen\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Dikush mund t\u00eb pyeste: \u00e7\u2019duhej t\u00eb b\u00ebnin?<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebrgjigjja \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb: t\u00eb shmangnin shkrimet p\u00ebr at\u00eb periudh\u00eb, kur ai zinte vendin e par\u00eb n\u00eb let\u00ebrsi. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, mendimi im ndahej nga ai i rrahagjoksave. Mendoja se heshtja totale, fshirja nga kujtesa e shkrimtar\u00ebve t\u00eb ndaluar, ishte ndalimi m\u00eb i keq, ishte pik\u00ebrisht d\u00ebshira e v\u00ebrtet\u00eb, q\u00ebllimi final i diktatur\u00ebs. Ndaj kam k\u00ebrkuar nj\u00eb zgjidhje tjet\u00ebr, q\u00eb e mendoja m\u00eb t\u00eb favorshme p\u00ebr shkrimtar\u00ebt e d\u00ebnuar e, natyrisht, p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. Ideja ime ishte: t\u00eb p\u00ebrmendeshin ata, me \u00e7do kusht, qoft\u00eb edhe duke i p\u00ebrcjell\u00eb me kritika t\u00eb rrepta.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u2019kritika mund t\u00eb p\u00ebrdoreshin si taks\u00eb p\u00ebr p\u00ebrmendjen e emrit?<\/strong><\/p>\n<p>Ishin pak a shum\u00eb dy modele: nj\u00ebri tep\u00ebr i skajsh\u00ebm, si p\u00ebr shembull, kriminel, hien\u00eb e zez\u00eb, spiun i fashizmit, sh\u00ebrb\u00ebtor i pushtuesve etj. T\u00eb tilla un\u00eb nuk kam p\u00ebrdorur kurr\u00eb. Modeli i dyt\u00eb, m\u00eb i moderuar: reaksionar, konservator, patriarkal, primitiv, nacionalist, folklorist, shovinist etj. Kam pasur iden\u00eb, i bindur se kisha t\u00eb drejt\u00eb, t\u00eb p\u00ebrdor ato kritika, p\u00ebr t\u00eb cilat Fishta mund t\u00eb kritikohej v\u00ebrtet. Q\u00eb Fishta ishte konservator, reaksionar dhe nacionalist, madje shovinist, p\u00ebr t\u00eb mos p\u00ebrmendur folklorizmin e patriarkalizmin, e kisha shum\u00eb leht\u00eb ta besoja. Madje, fal\u00eb dy shkollave t\u00eb larta, njohjes s\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore dhe snobizmit rinor, disa nga k\u00ebto cil\u00ebsime s\u2019m\u00eb dukeshin ndonj\u00eb e keqe e madhe. Nuk do t\u00eb guxoja t\u00eb shtoja k\u00ebtu se q\u00ebllonte q\u00eb m\u00eb dukeshin lavd\u00ebrime, sikur t\u00eb mos kisha nj\u00eb d\u00ebshmi q\u00eb e v\u00ebrteton k\u00ebt\u00eb:<\/p>\n<p>N\u00eb botimin e librit tim t\u00eb par\u00eb n\u00eb Mosk\u00eb, q\u00eb u p\u00ebrgatit kur isha student atje, pranova si kusht p\u00ebr botim q\u00eb, p\u00ebrkthyesi im, David Samoilov, t\u00eb shkruante n\u00eb parath\u00ebnie se kisha ndikime t\u00eb modernizmit e dekadentizmit borgjez. Kjo kritik\u00eb, jo vet\u00ebm q\u00eb s\u2019m\u2019u duk e keqe, por m\u00eb dha nj\u00ebfar\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsie. Akuzat ose lavd\u00ebrimet n\u00eb bot\u00ebn komuniste shpesh b\u00ebnin efekt t\u00eb kund\u00ebrt. Ato p\u00ebrdoreshin shpesh kund\u00ebr shkrimtar\u00ebve t\u00eb koh\u00ebs, atyre q\u00eb quheshin shkrimtar\u00eb t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb partis\u00eb. Nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb epiteteve q\u00eb p\u00ebrmenda m\u00eb lart, madje t\u00eb pasuruara me t\u00eb tjera, si vep\u00ebr kund\u00ebr partis\u00eb, kund\u00ebr socializmit, kund\u00ebr popullit, jo vet\u00ebm jan\u00eb p\u00ebrdorur kund\u00ebr meje, por un\u00eb vet\u00eb, n\u00eb nj\u00eb autokritik\u00eb t\u00eb botuar tashm\u00eb, i kam th\u00ebn\u00eb kund\u00ebr vetes.<\/p>\n<p>U zgjata n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, ngaq\u00eb kjo intervist\u00eb botohet n\u00eb \u201cHylli i Drit\u00ebs\u201d, e pandar\u00eb nga emri i Fisht\u00ebs. Si\u00e7 e thash\u00eb n\u00eb krye, ka nj\u00eb abuzim t\u00eb madh me t\u00eb. \u00cbsht\u00eb krijuar nj\u00eb mashtrim, q\u00eb ka lidhje me nj\u00eb nga dukurit\u00eb m\u00eb dinake t\u00eb komunizmit: at\u00eb q\u00eb quhet transferim i krimit. Diktatura dhe sh\u00ebrb\u00ebtor\u00ebt e saj postdiktatorial\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb heqin nga supet e tyre barr\u00ebn e turpit, p\u00ebr ta zbrazur mbi t\u00eb tjer\u00ebt. Shkrimtar\u00ebt shqiptar\u00eb kan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e tyre p\u00ebr \u00e7oroditjen e let\u00ebrsis\u00eb shqipe, por s\u2019jan\u00eb ata n\u00eb zanafill\u00eb t\u00eb krimeve t\u00eb m\u00ebdha diktatoriale, tmerret dhe gj\u00ebmat e zeza, duke p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu edhe ndalimin e Fisht\u00ebs, t\u00eb Koliqit e t\u00eb tjer\u00ebve. Fabrika e ndryshkur e pasdiktatur\u00ebs vazhdon t\u00eb prodhoj\u00eb mashtrime nga m\u00eb monstruozet.<\/p>\n<p>Nj\u00eb prej tyre, q\u00eb e d\u00ebgjova n\u00eb nj\u00eb mbledhje publike me shqiptar\u00ebt e Amerik\u00ebs, e shpjegonte ndalimin e Fisht\u00ebs si rrjedhoj\u00eb e vendimit t\u00eb nj\u00eb komisioni prej tre vetash, t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga Nexhmije Hoxha, Ramiz Alia dhe Ismail Kadare. Ishte e leht\u00eb p\u00ebr mua t\u2019i jepja p\u00ebrgjigje k\u00ebtij mashtrimi: kur Fishta dhe gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt u ndaluan, un\u00eb isha n\u00ebnt\u00eb vje\u00e7. Gjith\u00eb salla qeshi dhe un\u00eb bashk\u00eb me ta. Por nuk ishte p\u00ebr t\u00eb qeshur. Fara q\u00eb la pas ai regjim, vez\u00ebt e gjarprit vazhdojn\u00eb t\u00eb helmojn\u00eb atmosfer\u00ebn. Thelbi i mashtrimit \u00ebsht\u00eb llogaritur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb djall\u00ebzore. Sipas tij, krimet nuk i ka b\u00ebr\u00eb kupola komuniste, por tjet\u00ebrkush.<\/p>\n<p>N\u00eb qoft\u00eb se p\u00ebrfytyrohet nj\u00eb komision ndalimi p\u00ebr Fisht\u00ebn, me dy zyrtar\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe nj\u00eb shkrimtar, natyrisht q\u00eb faji p\u00ebr ndalimin, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb i bie shkrimtarit. Rasti e solli q\u00eb shkrimtari i akuzuar ua kujtoi d\u00ebgjuesve se ishte n\u00eb at\u00eb koh\u00eb n\u00ebnt\u00eb vje\u00e7, por sa raste t\u00eb tjera ka kur nuk gjendet kurrkush p\u00ebr t\u00eb sqaruar t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn dhe k\u00ebshtu g\u00ebnjeshtra ngadh\u00ebnjen? Dhe njer\u00ebzit mund t\u00eb thon\u00eb: i gjori shoku Ramiz dhe e gjortha shoqja Nexhmije, ku ta dinin si ishte puna e Fisht\u00ebs? Ishte ai, krimineli i madh I. K., q\u00eb i ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb gjitha, madje dhe t\u00eb gjorthin shokun Enver, I. K. e ka nxitur t\u00eb b\u00ebj\u00eb krime! (Kjo e fundit, sado fantaziste t\u00eb duket, \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb n\u00eb shtypin gjerman pik\u00ebrisht nga kinse disidenti q\u00eb p\u00ebrmendni ju, n\u00eb krye t\u00eb k\u00ebsaj interviste: n\u00eb Shqip\u00ebri ka pasur jo nj\u00eb, por dy diktator\u00eb, E. Hoxha dhe I. Kadare, madje ky i dyti ishte m\u00eb i keqi!)<\/p>\n<p>Meq\u00eb ra fjala, ky kinse disident dhe ish-oficer i Sigurimit, nd\u00ebrsa \u00ebsht\u00eb shfaqur si ithtar i Fisht\u00ebs, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, pasi \u00ebsht\u00eb deklaruar turk, s\u2019ka l\u00ebn\u00eb sharje pa th\u00ebn\u00eb kund\u00ebr Sk\u00ebnderbeut. Fishta do t\u00eb dridhej n\u00eb varr (n\u00ebse do ta kishte), po t\u00eb merrte vesh se nj\u00eb tip i till\u00eb, pasi lavd\u00ebron Gjergj Fisht\u00ebn, e hedh n\u00eb balt\u00eb Gjergjin tjet\u00ebr, at\u00eb t\u00eb Kastriot\u00ebve, duke e quajtur hajdut kuajsh dhe agjent t\u00eb italian\u00ebve! N\u00eb Shqip\u00ebri mbrapshtit\u00eb nuk kan\u00eb fund.<\/p>\n<p><strong>Tashti, pas kaq kohe reflektimi, cili asht mendimi juej p\u00ebr Fisht\u00ebn dhe vendin e tij n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqipe?<\/strong><\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa p\u00ebr vlerat e katolicizmit shqiptar nuk kam pasur ndonj\u00ebher\u00eb moskuptim (m\u00eb 1959, kur isha student n\u00eb Mosk\u00eb, romanin tim t\u00eb par\u00eb \u201cQyteti pa reklama\u201d e kam nisur me fraz\u00ebn e par\u00eb t\u00eb \u201cMesharit\u201d t\u00eb Gjon Buzukut), nuk mund t\u00eb them se kjo ka ndodhur me Fisht\u00ebn. Gjykimi im i padrejt\u00eb p\u00ebr t\u00eb, mendoj se nuk ka lidhje me komunizmin. Ka gjas\u00eb se edhe n\u00eb nj\u00eb rend tjet\u00ebr do t\u00eb kisha, ndoshta, t\u00eb nj\u00ebjtin moskuptim. Moskuptimi ka qen\u00eb, me sa duket, fryt i nj\u00eb mode pothuajse bot\u00ebrore, n\u00eb fillim t\u00eb viteve gjasht\u00ebdhjet\u00eb, kur let\u00ebrsia klasike, e sidomos shkrimtar\u00ebt e cil\u00ebsuar komb\u00ebtar\u00eb, p\u00ebsuan nj\u00eb nga sulmet e radh\u00ebs, prej brezit t\u00eb ri. Student i let\u00ebrsis\u00eb, n\u00eb nj\u00eb mjedis disi liberal, fill pas d\u00ebnimit t\u00eb krimeve t\u00eb Stalinit n\u00eb Mosk\u00eb, jam gjendur midis k\u00ebsaj mode, si rrjedhoj\u00eb e s\u00eb cil\u00ebs, p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore e, natyrisht, t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe, p\u00ebr Naimin, Fisht\u00ebn, \u00c7ajupin e t\u00eb tjer\u00eb, kam pasur ftoht\u00ebsi dhe paragjykime, sidomos p\u00ebr veprat q\u00eb quheshin monumentale, si \u201cHistori e Sk\u00ebnderbeut\u201d dhe \u201cLahuta e Malcis\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Duhej t\u00eb kalonte shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar se vler\u00ebsimi im p\u00ebr ta ka qen\u00eb i gabuar. Kam kuptuar, nd\u00ebr t\u00eb tjera, se vler\u00ebsimi p\u00ebr ata q\u00eb pranohen, me t\u00eb drejt\u00eb, si \u201cpoet\u00eb komb\u00ebtar\u00eb\u201d, nuk kalon n\u00ebp\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjtat kritere profesionale, si p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt. Naim Frash\u00ebri dhe Gjergj Fishta kan\u00eb qen\u00eb dhe mbeten dy poet\u00ebt komb\u00ebtar\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, t\u00eb vetmit, t\u00eb fundmit dhe t\u00eb pap\u00ebrs\u00ebritshmit.<\/p>\n<p>Poeti komb\u00ebtar nuk \u00ebsht\u00eb e th\u00ebn\u00eb t\u00eb ket\u00eb at\u00eb st\u00ebrhollim artistik, at\u00eb p\u00ebrkryerje apo magji t\u00eb ep\u00ebrme q\u00eb ka shpesh arti luksoz dhe elitar. Poet\u00ebt komb\u00ebtar\u00eb, p\u00ebr arsye q\u00eb dihen, e kan\u00eb flijuar shpesh artin e tyre n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr altar. Nd\u00ebrkaq, ata krijojn\u00eb me kombet e tyre nj\u00eb raport t\u00eb habitsh\u00ebm, gati-gati misterioz, nj\u00eb nj\u00ebjt\u00ebsim me peizazhin historik e shpirt\u00ebror, t\u00eb till\u00eb q\u00eb, duke u b\u00ebr\u00eb nj\u00ebsh me at\u00eb t\u00eb kombit, arrin disa her\u00eb ta dyzoj\u00eb at\u00eb. N\u00ebse shpesh ata q\u00ebllojn\u00eb q\u00eb nuk jan\u00eb shkrimtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb parap\u00eblqyer e m\u00eb t\u00eb lexuar, ata jan\u00eb, pa dyshim, m\u00eb t\u00eb domosdo-shmit. T\u00eb till\u00eb na ngjajn\u00eb sidomos n\u00eb koh\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira, kur kombi lig\u00ebshtohet dhe katastrofat shfaqen n\u00eb horizont.<\/p>\n<p>Kam bindjen se, n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb jetojm\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb fillim problematik t\u00eb shekullit XXI, Naim Frash\u00ebri dhe Gjergj Fishta jan\u00eb p\u00ebrs\u00ebri m\u00eb t\u00eb nevojsh\u00ebm se kurr\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Si i gjykoni sot shkrimet tueja t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb komunizmit, ku flisni p\u00ebr E. Hoxh\u00ebn dhe diktatur\u00ebn? A mendoni se ka vend p\u00ebr interpretim aty ku nji lexues i randomt sheh nji realitet t\u00eb lustruem t\u00eb diktatur\u00ebs komuniste?<\/strong><\/p>\n<p>Pas p\u00ebrmbysjes s\u00eb komunizmit, pyetja se \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb kjo let\u00ebrsi q\u00eb u krijua n\u00eb koh\u00ebn e tij dhe si do t\u00eb gjykohet ajo, bashk\u00eb me shkrimtar\u00ebt q\u00eb fati e solli t\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb komuniz\u00ebm, u kthye n\u00eb nj\u00eb kureshti bot\u00ebrore. Mendimet u ndan\u00eb pak a shum\u00eb m\u00eb dysh. Sipas nj\u00eb mendimi q\u00eb ngjan tep\u00ebr antikomunist, por q\u00eb, si\u00e7 do t\u00eb shpjegohet m\u00eb posht\u00eb, del kryek\u00ebput komunist, kjo let\u00ebrsi \u00ebsht\u00eb kryekrejet komuniste, dhe si e till\u00eb, do t\u00eb ket\u00eb fatin e tij, t\u00eb p\u00ebrmbyset. Gjithmon\u00eb sipas k\u00ebtij mendimi, n\u00eb mot\u00ebrzimin e tij shqiptar, m\u00eb mir\u00eb do t\u00eb ishte q\u00eb kjo let\u00ebrsi t\u00eb mos ekzistonte dhe, bashk\u00eb me t\u00eb, shkrimtar\u00ebt vet\u00eb t\u00eb mos ishin. K\u00ebtyre t\u00eb fundit haptas iu \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pyetja: p\u00ebrse vazhduat t\u00eb shkruani, p\u00ebrse nuk hesht\u00ebt, madje p\u00ebrse nuk vdiq\u00ebt!<\/p>\n<p>Kund\u00ebrshtar\u00ebt e k\u00ebsaj teze ngulmojn\u00eb se ajo \u00ebsht\u00eb n\u00eb thelb komuniste, ngaq\u00eb pranon ngadh\u00ebnjimin e plot\u00eb t\u00eb komunizmit brenda epok\u00ebs s\u00eb vet, madje edhe tani, jasht\u00eb saj. Q\u00eb k\u00ebt\u00eb tez\u00eb e p\u00eblqejn\u00eb shum\u00eb komunist\u00ebt, kjo nuk \u00ebsht\u00eb ndonj\u00eb habi, por q\u00eb antikomunist\u00ebt e p\u00eblqejn\u00eb edhe m\u00eb fort, kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb habi e habive.Te teza se do t\u00eb ishte m\u00eb mir\u00eb q\u00eb kjo let\u00ebrsi t\u00eb mos ekzistonte, kund\u00ebrshtar\u00ebt e saj gjejn\u00eb raciz\u00ebm, sidomos kur ajo b\u00ebhet prej t\u00eb huajve.<\/p>\n<p>T\u2019u thuash shqiptar\u00ebve se ishte m\u00eb mir\u00eb t\u00eb jetonin gjysm\u00eb shekulli pa let\u00ebrsi dhe art, p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtetuar se komunizmi ishte i keq, do t\u00eb thot\u00eb t\u2019i konsiderosh ata si n\u00ebnpopull. \u00cbsht\u00eb tez\u00eb raciste kur popullit shqiptar i parashtrohet di\u00e7ka q\u00eb nuk guxohet t\u2019u propozohet as francez\u00ebve, as gjerman\u00ebve, madje as rus\u00ebve t\u00eb gjendur n\u00eb kushte t\u00eb ngjashme (komuniz\u00ebm, fashiz\u00ebm ose pushtim nazist). N\u00ebnteksti racist i tez\u00ebs \u00ebsht\u00eb: s\u2019u b\u00eb hataja pse ky popull jetoi pa art gjysm\u00eb shekulli, n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb quhet fundi i bot\u00ebs n\u00ebse jeta kulturore, p\u00ebr shembull, do t\u00eb paralizohej gjat\u00eb pushtimit nazist n\u00eb Franc\u00eb, gj\u00eb q\u00eb nuk ndodhi aspak.Nj\u00eb mendim tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb ai, sipas t\u00eb cilit, pavar\u00ebsisht n\u00eb \u00e7\u2019koh\u00eb krijohet, let\u00ebrsia gjykohet pas ligjeve t\u00eb saj dhe jo ligjeve komuniste, fashiste ose jokomuniste, por, si kudo dhe kurdo, ndahet n\u00eb let\u00ebrsi t\u00eb mir\u00eb dhe let\u00ebrsi t\u00eb keqe.<\/p>\n<p>Mendimi im \u00ebsht\u00eb me ata p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt let\u00ebrsia duhet t\u00eb gjykohet si let\u00ebrsi. Megjithat\u00eb, p\u00ebr at\u00eb ve\u00e7anti q\u00eb pati regjimi mizor n\u00eb Shqip\u00ebri, do t\u00eb shtoja se n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast kriteri themelor, natyrisht, duhet t\u00eb jet\u00eb vepra, por nj\u00eb kriter kryesor nuk ka si t\u00eb mos jet\u00eb moraliteti i shkrimtarit. Me k\u00ebt\u00eb nuk kam parasysh idiot\u00ebsit\u00eb e shkrimtar\u00ebve, pjes\u00eb e idiot\u00ebsive t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb sunduar, vjershat, k\u00ebng\u00ebt p\u00ebr festat, qeverin\u00eb apo katundar\u00ebt e dalluar, p\u00ebr krimet e pafalshme, si spiunimin e koleg\u00ebve, d\u00ebrgimin e tyre n\u00eb burg a n\u00eb pushkatim, e t\u00eb tjera si k\u00ebto. \u00cbsht\u00eb kjo arsyeja q\u00eb prej m\u00eb shum\u00eb se dhjet\u00eb vjet\u00ebsh kam k\u00ebrkuar hapjen e dosjeve t\u00eb fshehta.Lidhur me teorin\u00eb e \u201cheshtjes\u201d si q\u00ebndres\u00eb ndaj regjimit, mendoj se jo \u00e7do heshtje ka vler\u00eb. Heshtja letrare \u00ebsht\u00eb ajo e nj\u00eb shkrimtari t\u00eb njohur, q\u00eb befas e nd\u00ebrpret krijimtarin\u00eb. N\u00eb nj\u00ebfar\u00eb mase, at\u00eb e b\u00ebri Lasgush Poradeci dhe Dhimit\u00ebr Pasko, por edhe ata me shum\u00eb kujdes, ngaq\u00eb regjimi ishte tep\u00ebr p\u00ebrgjues edhe ndaj heshtjes. N\u00eb Shqip\u00ebri sot kan\u00eb dal\u00eb shum\u00eb m\u00ebtues t\u00eb heshtjes. Ata shpallin pak a shum\u00eb mendimin se do t\u00eb kishin qen\u00eb shkrimtar\u00eb me vler\u00eb, por parap\u00eblqyen t\u00eb heshtin.<\/p>\n<p><strong>Si parim \u00ebsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb kund\u00ebrshtohet, por, nd\u00ebrkaq, nj\u00eb pyetje \u00ebsht\u00eb e pashmangshme: si v\u00ebrtetohet kjo? Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, si v\u00ebrtetohet talenti, dhe e dyta, si v\u00ebrtetohet se shkaku i heshtjes nuk \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb thuhet, por tjet\u00ebr gj\u00eb (ta z\u00ebm\u00eb frika)?<\/strong><\/p>\n<p>Kjo t\u00eb kujton nj\u00eb tregim t\u00eb Mark Tuenit, ku p\u00ebrshkruhet nj\u00eb bot\u00eb paralele, ku qokat jan\u00eb t\u00eb ndryshme nga bota jon\u00eb. K\u00ebshtu, poeti m\u00eb i madh atje nuk \u00ebsht\u00eb Homeri, por nj\u00eb rrobaqep\u00ebs, ndon\u00ebse nuk ka shkruar kurr\u00eb asnj\u00eb varg. Shpjegimi zyrtar, dhe natyrisht i atij vet\u00eb, \u00ebsht\u00eb i thjesht\u00eb: un\u00eb v\u00ebrtet nuk kam shkruar kurr\u00eb, ngaq\u00eb nuk pata kushtet, por po t\u2019i kisha ato, kisha p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb mbi Homerin.T\u00eb kthehem te pjesa e rrokshme e pyetjes suaj: let\u00ebrsia q\u00eb kam krijuar n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. Do t\u00eb p\u00ebrpiqem t\u00eb jem sa m\u00eb i kapsh\u00ebm. P\u00ebr vite me radh\u00eb un\u00eb vet\u00eb kam b\u00ebr\u00eb pyetjen: \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb kjo let\u00ebrsi q\u00eb po b\u00ebj? A \u00ebsht\u00eb let\u00ebrsia e duhur? A ka ndonj\u00eb vler\u00eb, apo do t\u00eb vdes bashk\u00eb me regjimin?<\/p>\n<p>Jam i sigurt se pyetje t\u00eb tilla jan\u00eb b\u00ebr\u00eb gjithkund n\u00eb kampin e gjer\u00eb komunist. Nd\u00ebrkaq, n\u00eb vitin 1970, n\u00eb jet\u00ebn time ndodhi di\u00e7ka befasuese. Vepra ime, e botuar s\u00eb pari n\u00eb Franc\u00eb, nisi t\u00eb p\u00ebrkthehej n\u00eb gjuh\u00ebt kryesore t\u00eb Europ\u00ebs e t\u00eb bot\u00ebs, q\u00eb nga Nju-Jorku n\u00eb Tokio.Un\u00eb nuk e pranoj q\u00eb kriteri baz\u00eb p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar nj\u00eb shkrimtar \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkthimi n\u00eb bot\u00ebn e huaj. Raste t\u00eb kund\u00ebrta ka plot. Por, t\u00eb ndodhte ky p\u00ebrkthim, i shoq\u00ebruar me suksesin, m\u00eb 1970, kishte nj\u00eb kuptim tep\u00ebr t\u00eb madh. Nuk ishte thjesht botim, e aq m\u00eb tep\u00ebr sukses jasht\u00eb shtetit. Ishte p\u00ebrkitja (kontakti) me bot\u00ebn e lir\u00eb. Bota e lir\u00eb per\u00ebndimore, n\u00eb metropolet e saj, n\u00eb Paris, Nju-Jork, n\u00eb Berlin, n\u00eb Rom\u00eb, n\u00eb Lond\u00ebr, befas lexon dhe \u00e7mon nj\u00eb let\u00ebrsi t\u00eb krijuar n\u00eb nj\u00eb vend-burg, m\u00eb fatkeqin vend t\u00eb perandoris\u00eb komuniste.Shqip\u00ebria n\u00eb at\u00eb koh\u00eb nuk prodhonte ve\u00e7 terr, m\u00ebrzi dhe lajme q\u00eb t\u00eb ngjethnin misht\u00eb. Dhe, befas, ajo nxjerr nj\u00eb let\u00ebrsi q\u00eb, jo vet\u00ebm shp\u00ebrndahet me shpejt\u00ebsi, por p\u00eblqehet nj\u00eblloj sikur t\u00eb ishte e bot\u00ebs jokomuniste. Ky ishte p\u00ebr mua dhe p\u00ebr gjith\u00eb njer\u00ebzit nj\u00eb test i pazakonsh\u00ebm. Si n\u00eb mrekullit\u00eb e p\u00ebrrallave, ky test m\u00eb \u00e7oi mua n\u00eb t\u00eb ardhmen. Prej tij kuptova se, pavar\u00ebsisht se regjimi ishte i \u00e7mendur, un\u00eb po krijoja let\u00ebrsi normale. Pavar\u00ebsisht se Shqip\u00ebria ishte burg, kjo let\u00ebrsi q\u00eb dilte prej saj ishte e lir\u00eb. Ndryshe ajo s\u2019kishte p\u00ebrse t\u00eb pritej me aq dashamir\u00ebsi n\u00eb Per\u00ebndim.<\/p>\n<p>Gjith\u00eb vepra ime u botua n\u00eb bot\u00ebn e lir\u00eb. Un\u00eb nuk kisha dy lloj veprash, nj\u00eb p\u00ebr \u201ck\u00ebndej\u201d, nj\u00eb p\u00ebr \u201candej\u201d. U b\u00ebra i njohur kryesisht me veprat e botuara n\u00eb komuniz\u00ebm, madje t\u00eb botuara s\u00eb pari n\u00eb shqip dhe n\u00eb Tiran\u00eb.Kam th\u00ebn\u00eb shum\u00eb her\u00eb se vepra ime nuk ka nevoj\u00eb t\u00eb quhet as disidente, as komuniste, as antikomuniste, as subversive etj., etj. Ajo \u00ebsht\u00eb n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb let\u00ebrsi dhe ky \u00ebsht\u00eb nderi m\u00eb i madh p\u00ebr nj\u00eb vep\u00ebr q\u00eb u krijua n\u00eb nj\u00eb vend si ky.Ka shum\u00eb njer\u00ebz q\u00eb ngulin k\u00ebmb\u00eb p\u00ebr ta paraqitur k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr si pjell\u00eb t\u00eb regjimit e t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs. E kuptoj kur kjo b\u00ebhet nga shkrimtar\u00ebt tep\u00ebr militant\u00eb komunist\u00eb, e kuptoj kur b\u00ebhet nga Nexhmije Hoxha, ngaq\u00eb asaj i duket se po i b\u00ebhet nder burrit t\u00eb saj, i cili nuk paska b\u00ebr\u00eb vet\u00ebm vrasje n\u00eb Shqip\u00ebri, por ka pjell\u00eb edhe vlera artistike! Por nuk e kuptoj dot se p\u00ebrse kjo mbrapshti b\u00ebhet nga ata q\u00eb shpallen si antikomunist\u00eb.Pyetja ngjan si n\u00eb rastin e atyre katolik\u00ebve, q\u00eb me zell q\u00ebmtojn\u00eb armiq t\u00eb katolicizmit. Thelbi \u00ebsht\u00eb i ngjash\u00ebm, ve\u00e7, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, n\u00eb vend t\u00eb armiqve q\u00ebmtohen miq t\u00eb paqen\u00eb t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs. V\u00ebrtet e \u00e7uditshme.P\u00ebr sa i p\u00ebrket interpretimit prej lexuesit t\u00eb r\u00ebndomt\u00eb q\u00eb ju p\u00ebrmendni, ai ka v\u00ebrtet nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb lexim dhe interpretim m\u00eb serioz. Po ju sjell vet\u00ebm nj\u00eb shembull t\u00eb leximit krejt\u00ebsisht t\u00eb gabuar.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb fjala p\u00ebr nj\u00eb personazh themelor t\u00eb romanit \u201cDimri i vetmis\u00eb s\u00eb madhe\u201d, plak\u00ebn Nurihan. Ende sot detraktor\u00ebt e mi e p\u00ebrmendin k\u00ebt\u00eb personazh si akuz\u00eb kund\u00ebr meje, gjasme si v\u00ebrtetim t\u00eb tez\u00ebs se i kam r\u00ebn\u00eb n\u00eb qaf\u00eb klas\u00ebs s\u00eb p\u00ebrmbysur.N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb krejt e kund\u00ebrta. Plaka Nurihan, personazhi antonim i Enver Hoxh\u00ebs, n\u00eb \u201cDimrin e vetmis\u00eb s\u00eb madhe\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb figur\u00eb monumentale, q\u00eb simbolizon klasat e p\u00ebrmbysura n\u00eb Shqip\u00ebri, dhe un\u00eb jam krenar q\u00eb ky personazh \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr m\u00eb dinjitoz\u00ebt n\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr.\u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb kjo plak\u00eb, me tipare mitike, n\u00eb vazhd\u00ebn e \u201cplakave t\u00eb jet\u00ebs\u201d t\u00eb \u201cKronik\u00eb n\u00eb gur\u00eb\u201d? Qysh n\u00eb faqet e para t\u00eb romanit, ajo ngryset e gdhihet pran\u00eb radios, p\u00ebr t\u00eb kapur prej stacioneve t\u00eb bot\u00ebs ndonj\u00eb lajm, ndonj\u00eb shenj\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbysjes s\u00eb komunizmit. Gjat\u00eb gjith\u00eb romanit, ajo p\u00ebrshkruhet gjithmon\u00eb k\u00ebshtu, n\u00eb pritje, n\u00eb heshtje, n\u00eb vigjilim t\u00eb pafund. Asnj\u00eb fjal\u00eb e keqe nuk thuhet p\u00ebr t\u00eb. P\u00ebr lexuesin \u201cborgjez\u201d ajo ishte mish\u00ebrimi i shpres\u00ebs, i ankthit t\u00eb tyre, i pritjes s\u00eb pafund p\u00ebr rr\u00ebzimin e pushtetit komunist. P\u00ebr lexuesin komunist ajo ishte plak\u00eb borgjeze, shtrig\u00eb e keqe, q\u00eb \u00ebnd\u00ebrron fundin e partis\u00eb e t\u00eb shokut Enver.<\/p>\n<p><strong>Komunist\u00ebt kishin t\u00eb drejt\u00eb ta urrenin k\u00ebt\u00eb plak\u00eb mitike, t\u00eb kishin tmerr prej saj, por \u00e7\u2019kan\u00eb detraktor\u00ebt antikomunist\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr nj\u00eb habi t\u00eb madhe, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb jen\u00eb dashamir\u00ebs p\u00ebr k\u00ebt\u00eb zonj\u00eb borgjeze, k\u00ebt\u00eb far\u00eb t\u00eb shpres\u00ebs, ata, n\u00eb mendjet e tyre, e quajn\u00eb at\u00eb nj\u00eblloj si komunist\u00ebt, shtrig\u00eb. Dhe zem\u00ebrohen me mua q\u00eb kam krijuar k\u00ebt\u00eb shtrig\u00eb.Zot\u00ebrinjt\u00eb shfaqen k\u00ebtu n\u00eb nj\u00eb drit\u00eb t\u00eb pik\u00eblluar. S\u2019kam t\u00eb drejt\u00eb ta v\u00eb n\u00eb dyshim antikomunizmin e tyre, por, nd\u00ebrkaq, nuk kam si t\u00eb mos them se, pavar\u00ebsisht nga mllefi antikomunist, mendja e tyre, pa e ditur, ndoshta, as ata vet\u00eb, n\u00eb thell\u00ebsi ka mbetur skllave e mend\u00ebsis\u00eb komuniste. Meqen\u00ebse jemi te ky roman, ai p\u00ebrdoret shpesh si argument p\u00ebr kinse \u201clustrim t\u00eb diktatur\u00ebs\u201d. P\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb se \u00ebsht\u00eb e kund\u00ebrta, nuk do t\u00eb p\u00ebrmend acarimin kund\u00ebr tij, pik\u00ebrisht t\u00eb aparatit t\u00eb diktatur\u00ebs shqiptare, e cila arriti ta hiqte nga qarkullimi botimin e par\u00eb. Do t\u2019i kthehem testit t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb lir\u00eb.<\/p>\n<p>Pas botimit t\u00eb tij anek\u00ebnd Europ\u00ebs, kjo bot\u00eb nuk u mor me imt\u00ebsirat dhe mungesat e tij t\u00eb shpjegueshme. Lexuesi i bot\u00ebs s\u00eb lir\u00eb, kapi n\u00eb k\u00ebt\u00eb roman tablon\u00eb globale t\u00eb komunizmit bot\u00ebror, nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb zymtat, p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb m\u00eb e zymta q\u00eb \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb n\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr letrare. Dim\u00ebr i ftoht\u00eb dhe ankth, klasa kund\u00ebrshtare q\u00eb \u00ebnd\u00ebrrojn\u00eb masakra kund\u00ebr nj\u00ebra-tjetr\u00ebs, intriga t\u00eb err\u00ebta midis shteteve kinse v\u00ebllez\u00ebr komunist\u00eb, kujtime krimesh, burgjesh, arrestimesh, fantazma ministrash t\u00eb pushkatuar, q\u00eb shfaqen n\u00eb pritje qeveritare, me shenjat e plumbave t\u00eb gjakut mbi trup, si n\u00eb dramat e Shekspirit, pyetja plot ankth e personazheve: tani q\u00eb po shk\u00ebputemi nga Lindja, a do t\u00eb shkojm\u00eb vall\u00eb drejt Per\u00ebndimit?<\/p>\n<p>N\u00eb qend\u00ebr t\u00eb ngjarjes, mbledhja bot\u00ebrore e 81 shefave komunist\u00eb t\u00eb krejt planetit, p\u00ebrshkruhet si mesh\u00eb e zez\u00eb. Intrigant\u00eb, vras\u00ebs, mafioz\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. Midis tyre \u00ebsht\u00eb lideri shqiptar, i cili i shp\u00ebton k\u00ebtij p\u00ebrshkrimi p\u00ebr arsye q\u00eb merren me mend. Moszb\u00ebrthimi i plot\u00eb i portretit, ishte pjes\u00eb e taks\u00ebs s\u00eb detyrueshme q\u00eb nuk mund t\u2019i shmangej askush, p\u00ebr t\u00eb ekzistuar si shkrimtar. E kam paguar at\u00eb taks\u00eb ashtu si t\u00eb tjer\u00ebt, por ajo z\u00eb nj\u00eb vend fare t\u00eb pap\u00ebrfillsh\u00ebm n\u00eb vepr\u00ebn time. Ishte taksa q\u00eb nuk iu shmang\u00ebn dot as koleg\u00ebt e m\u00ebdhenj Pasternaku, Ahmatova, Bulgakovi e t\u00eb tjer\u00eb. Ndaj ajo nuk pengoi aspak q\u00eb let\u00ebrsia shqipe, n\u00ebp\u00ebrmjet meje, t\u00eb hynte n\u00eb klubin e lir\u00eb t\u00eb metropolit europian.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb t\u00eb gjer\u00eb me Stephane Courtois, autorin francez t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb famshme \u201cLibri i zi i komunizmit\u201d, i cili ka shkruar se \u201cDimri i vetmis\u00eb s\u00eb madhe\u201d, n\u00eb nj\u00eb rilexim t\u00eb vitit 2005 i \u00ebsht\u00eb dukur m\u00eb antikomunist se gjat\u00eb leximit t\u00eb par\u00eb t\u00eb vitit 1978, kam shpjeguar se shk\u00ebputja e Shqip\u00ebris\u00eb prej kampit komunist n\u00eb vitet gjasht\u00ebdhjet\u00eb, ka qen\u00eb i vetmi aksion, historikisht pozitiv, ndon\u00ebse i pasinqert\u00eb i Enver Hoxh\u00ebs, aksion me t\u00eb cilin kam qen\u00eb dakord. Ashtu si gjysma e shqiptar\u00ebve, kam shpresuar se kjo shk\u00ebputje do ta \u00e7onte Shqip\u00ebrin\u00eb drejt Per\u00ebndimit, gj\u00eb q\u00eb, p\u00ebr fat t\u00eb keq, nuk ndodhi.<br \/>\n\/ <em>Revista saras.al, marr\u00eb nga Kadare, Vepra XX, Onufri, Tiran\u00eb, 2009.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>voal.ch | 27 dhjetor 2015 Shkrimtari i njohur n\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim p\u00ebr Gjergj Fisht\u00ebn, Naim Frash\u00ebrin, Ernest Koliqin dhe shkrimet e tij gjat\u00eb komunizmit. Kadare vjen m\u00eb posht\u00eb n\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim ndryshe, duke analizuar gjykimet e dikurshme mbi nj\u00eb personazh t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb letrave shqipe si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Gjergj Fishta apo Naim Frash\u00ebri, dhe let\u00ebrsin\u00eb dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":50354,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-3322","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-intervista"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Kadare: Naim Frash\u00ebri dhe Gjergj Fishta t\u00eb vetmit poet\u00eb komb\u00ebtar\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve (Intervist\u00eb) - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kadare: Naim Frash\u00ebri dhe Gjergj Fishta t\u00eb vetmit poet\u00eb komb\u00ebtar\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve (Intervist\u00eb) - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"voal.ch | 27 dhjetor 2015 Shkrimtari i njohur n\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim p\u00ebr Gjergj Fisht\u00ebn, Naim Frash\u00ebrin, Ernest Koliqin dhe shkrimet e tij gjat\u00eb komunizmit. Kadare vjen m\u00eb posht\u00eb n\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim ndryshe, duke analizuar gjykimet e dikurshme mbi nj\u00eb personazh t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb letrave shqipe si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Gjergj Fishta apo Naim Frash\u00ebri, dhe let\u00ebrsin\u00eb dhe [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-05-25T23:51:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-03-09T02:52:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"450\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"23 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"Kadare: Naim Frash\u00ebri dhe Gjergj Fishta t\u00eb vetmit poet\u00eb komb\u00ebtar\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve (Intervist\u00eb)\",\"datePublished\":\"2016-05-25T23:51:51+00:00\",\"dateModified\":\"2021-03-09T02:52:18+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\\\/\"},\"wordCount\":4624,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/01\\\/ismail-kadare.jpg\",\"articleSection\":[\"Intervista\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\\\/\",\"name\":\"Kadare: Naim Frash\u00ebri dhe Gjergj Fishta t\u00eb vetmit poet\u00eb komb\u00ebtar\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve (Intervist\u00eb) - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/01\\\/ismail-kadare.jpg\",\"datePublished\":\"2016-05-25T23:51:51+00:00\",\"dateModified\":\"2021-03-09T02:52:18+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/01\\\/ismail-kadare.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/01\\\/ismail-kadare.jpg\",\"width\":800,\"height\":450,\"caption\":\"Ismail Kadare\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kadare: Naim Frash\u00ebri dhe Gjergj Fishta t\u00eb vetmit poet\u00eb komb\u00ebtar\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve (Intervist\u00eb)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kadare: Naim Frash\u00ebri dhe Gjergj Fishta t\u00eb vetmit poet\u00eb komb\u00ebtar\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve (Intervist\u00eb) - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Kadare: Naim Frash\u00ebri dhe Gjergj Fishta t\u00eb vetmit poet\u00eb komb\u00ebtar\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve (Intervist\u00eb) - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"voal.ch | 27 dhjetor 2015 Shkrimtari i njohur n\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim p\u00ebr Gjergj Fisht\u00ebn, Naim Frash\u00ebrin, Ernest Koliqin dhe shkrimet e tij gjat\u00eb komunizmit. Kadare vjen m\u00eb posht\u00eb n\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim ndryshe, duke analizuar gjykimet e dikurshme mbi nj\u00eb personazh t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb letrave shqipe si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Gjergj Fishta apo Naim Frash\u00ebri, dhe let\u00ebrsin\u00eb dhe [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2016-05-25T23:51:51+00:00","article_modified_time":"2021-03-09T02:52:18+00:00","og_image":[{"width":800,"height":450,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"23 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"Kadare: Naim Frash\u00ebri dhe Gjergj Fishta t\u00eb vetmit poet\u00eb komb\u00ebtar\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve (Intervist\u00eb)","datePublished":"2016-05-25T23:51:51+00:00","dateModified":"2021-03-09T02:52:18+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/"},"wordCount":4624,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare.jpg","articleSection":["Intervista"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/","name":"Kadare: Naim Frash\u00ebri dhe Gjergj Fishta t\u00eb vetmit poet\u00eb komb\u00ebtar\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve (Intervist\u00eb) - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare.jpg","datePublished":"2016-05-25T23:51:51+00:00","dateModified":"2021-03-09T02:52:18+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare.jpg","width":800,"height":450,"caption":"Ismail Kadare"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kadare-naim-frasheri-dhe-gjergj-fishta-te-vetmit-poete-kombetare-te-shqiptareve-interviste\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kadare: Naim Frash\u00ebri dhe Gjergj Fishta t\u00eb vetmit poet\u00eb komb\u00ebtar\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve (Intervist\u00eb)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3322","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3322"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3322\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65319,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3322\/revisions\/65319"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}