{"id":3514,"date":"2016-06-04T23:20:15","date_gmt":"2016-06-04T22:20:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=3514"},"modified":"2018-04-11T11:55:26","modified_gmt":"2018-04-11T10:55:26","slug":"cmitizimi-i-robert-elsie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cmitizimi-i-robert-elsie\/","title":{"rendered":"\u00c7\u2019mitizimi i Robert Elsie!"},"content":{"rendered":"

BESIR BAJRAMI<\/strong>, 4 qershor 2016<\/em> – Marr\u00eb nga: Publikimi n\u00eb Facebook<\/a><\/p>\n

Me 11 maj, organizuam nj\u00eb prezantim p\u00ebr studiuesin Robert Elsie, ku do t\u00eb shfaqeshin disa fotografi t\u00eb b\u00ebra para nj\u00eb shekulli nga Edith Durham n\u00ebp\u00ebr viset shqiptare. N\u00eb takimin miq\u00ebsor q\u00eb pat\u00ebm me t\u00eb, n\u00eb mes tjerash, Roberti shpalosi bindjet e tij p\u00ebr historin\u00eb dhe identitetin ton\u00eb kulturor\u00eb, si vijon:<\/p>\n

\u201c1. Shqiptaret kan\u00eb qen\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e vog\u00ebl barinj\u00ebsh q\u00eb jan\u00eb endur n\u00ebp\u00ebr malet e Ballkanit;
\n2. Huazimet nga greqishtja e vjet\u00ebr jan\u00eb shum\u00eb te pakta, q\u00eb n\u00ebnkupton se territori i shqiptar\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr nuk ka qen\u00eb i kufizuar me grek\u00ebt e lasht\u00eb, kurse shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb fjal\u00eb jan\u00eb huazuar nga latinishtja. Poashtu, shqipja ka m\u00eb shum\u00eb af\u00ebrsi me dakishten dhe rumanishten, se sa me greqishten e vjet\u00ebr;
\n3. Shqipja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrzierje gjuh\u00ebsh duke nisur nga shum\u00eb pak ilirisht, pak greqisht, shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb latinisht, pastaj sllavisht, nj\u00eb pjes\u00eb shum\u00eb e madhe turqisht, dhe sot nj\u00eb pjes\u00eb edhe nga anglishtja. Pra, nuk mund t\u00eb thuhet se jeni ilir, p\u00ebrderisa pjesa m\u00eb e madhe e gjuh\u00ebs suaj \u00ebsht\u00eb latine, turke, sllave, apo edhe pak greke;
\n4. Ku lexoj fjal\u00ebn pellazg, largohem menj\u00ebher\u00eb, sepse nuk kemi t\u00eb dh\u00ebna deri aty, dikush thot p\u00ebr to se ishin nj\u00eb popull mitik;
\n5. Shqiptar\u00ebt me ngulm dhe me \u00e7do kusht duan t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetrit n\u00eb Ballkan, por thjesht\u00eb duhet t\u00eb m\u00ebsohen t\u00eb pranojn\u00eb deri aty ku arrijn\u00eb argumentat.<\/em>\u201d<\/p>\n

\n

Reagimi im (duke shtuar edhe referencat)<\/em>:<\/p>\n

Teza 1: \u201cShqiptar\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e vogel barinj\u00ebsh q\u00eb jan\u00eb endur n\u00ebp\u00ebr malet e Ballkanit\u201d;
\nAntiteza 1: T\u00eb par\u00ebt e shqiptar\u00ebve kan\u00eb patur mbret\u00ebri dhe shtete q\u00eb n\u00eb antik\u00eb, si dhe prinicipata n\u00eb mesjet\u00eb. Lexo p\u00ebr perandor\u00ebt ilir dhe shtetet ilire (1). Nuk mundet nj\u00eb popull i pa civilizuar t\u00eb krijoj mbret\u00ebri dhe shtete q\u00eb nga antika. Ju nuk paskeni m\u00ebsuar as edhe nga vet\u00eb Edith Durham, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn flisni me admirim, sepse Edith i p\u00ebrshkruan shqiptar\u00ebt n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb:<\/p>\n

“Un\u00eb ju siguroj se ata [sh\u00ebnim: shqiptar\u00ebt] jan\u00eb Bismark\u00eb – Bismark\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. Nj\u00eb dit\u00eb, ata do t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb, dhe Europa do t\u00eb duhet t’u jap\u00eb atyre at\u00eb q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb!”;<\/p>\n

\u201cM\u00eb von\u00eb, fal\u00eb energjis\u00eb s\u00eb tyre jo vet\u00ebm fizike, por edhe energjis\u00eb mendore, ata shk\u00eblqyen edhe si kardinal\u00eb. Diokleciani dhe Kostandini i Madh, sa p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmendur vet\u00ebm m\u00eb t\u00eb njohurit, ishin me gjak ilir. Nuk ka asgj\u00eb t\u00eb re n\u00ebn k\u00ebt\u00eb diell. N\u00eb koh\u00ebn ton\u00eb gjaku ilir ka ndikuar s\u00ebrish n\u00eb fatin e Rom\u00ebs; Krispi, kryeministri i par\u00eb i Italis\u00eb, ishte me origjin\u00eb shqiptare dhe Italia edhe nj\u00eb her\u00eb tjet\u00ebr shikon me lakmi brigjet ilire.\u201d;<\/p>\n

\u201c… Kur kaloja n\u00eb Rumeli pyesja njer\u00ebzit: \u00ab\u00c7\u2019je ti?\u00bb- Katolik \u2013 p\u00ebrgjigjej nj\u00ebri.- Protestant \u2013 p\u00ebrgjigjej tjetri. N\u00eb Bullgari pyesja: \u00ab\u00c7\u2019je ti?\u00bb- Ortodoks. N\u00eb Serbi pyesja: \u00ab\u00c7\u2019je ti?\u00bb- Protestant – Ortodoks… K\u00ebshtu isha e mbytur e t\u00ebra nga dogmat idiote t\u00eb njer\u00ebzve dhe duke hyr\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri pyeta: \u00ab\u00c7far\u00eb jeni ju k\u00ebtu?\u00bb- Shqiptar\u00eb \u2013 m\u2019u p\u00ebrgjigj\u00ebn prer\u00eb e qart\u00eb. \u00abM\u00eb n\u00eb fund\u00bb, thash\u00eb, \u00abu \u00e7lirova k\u00ebtu nga fanatik\u00ebt dhe zotkrijuesit\u00bb…\u201d;
\n\u201cShqiptar\u00ebt, m\u00eb t\u00eb vjetrit nga popujt e Ballkanit\u201d (2).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Poashtu, elementet tjera kulturore t\u00eb shqiptar\u00ebve, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rregullimi shoq\u00ebror\u00eb – kanuni (3), simbolet (4), nd\u00ebrtimet (5), arti (6), mitologjia (7), etj. jan\u00eb tregues t\u00eb nj\u00eb civizilimi t\u00eb zhvilluar q\u00eb vijn\u00eb q\u00eb nga antika, i cili nuk \u00ebsht\u00eb mundur t\u00eb krijohet vet\u00ebm prej nj\u00eb tuf\u00eb nomad\u00ebsh si barinj\u00eb edhe pse p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb historis\u00eb u \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb t\u00ebrhiqen n\u00eb male p\u00ebr mbijetes\u00eb nga sulmet e nj\u00ebpasnj\u00ebshme dhe si pasoj kan\u00eb humbur shum\u00eb territor. Nga t\u00eb gjith\u00eb popujt e Evrop\u00ebs, m\u00eb s\u00eb shumti territor kan\u00eb humbur shqiptar\u00ebt dhe ugarian\u00ebt (8). Poashtu, edhe ato pak toponime shqiptare q\u00eb kan\u00eb mbijetuar n\u00eb t\u00ebr\u00eb Ballkanin (9), d\u00ebshmojn\u00eb p\u00ebr pranin\u00eb shqiptare kudo ku quhej Iliri. Shqiptar\u00ebt nuk i kan\u00eb sundu institucionalisht popujt q\u00eb kan\u00eb gllab\u00ebruar m\u00eb von\u00eb ato territore, q\u00eb t\u2019i asimilojn\u00eb n\u00eb shqipar dhe p\u00ebr t\u2019u regjistruar m\u00eb pas edhe toponimet shqiptare n\u00eb ato vise.<\/p>\n

Argumenti gjuh\u00ebsor, p\u00ebrve\u00e7 toponimeve n\u00eb shqip n\u00eb t\u00ebr\u00eb Ballkanin, mund t\u00eb plot\u00ebsohet edhe me ekzistenc\u00ebn e qindra n\u00ebndialekteve t\u00eb shqipes, q\u00eb pik\u00ebrisht Ju (Robert Elsie) i keni in\u00e7izuar me z\u00eb disa prej tyre. Zhvillimi i nj\u00eb n\u00ebndialekti k\u00ebrkon qindra apo mijra vite p\u00ebr t\u2019u krijuar. N\u00ebse nj\u00eb tuf\u00eb barinj\u00ebsh do t\u00eb shp\u00ebrndahej nga veriu n\u00eb jug t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, ata do t\u00eb ruanin edhe dialektin dhe n\u00ebndialektet e tyre, bashk\u00eb me elementet tjera kulturore, por ekzistenca e qindra n\u00ebndialekteve t\u00eb shqipes n\u00eb nj\u00eb territor t\u00eb vog\u00ebl, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tregues p\u00ebr tkurrjen e shum\u00eb fiseve t\u00eb mbijetuara nga vise dhe troje m\u00eb t\u00eb gj\u00ebra, se sa kan\u00eb mbetur sot (zon\u00eb restrikcioni, si pasoj e ekspansionit t\u00eb vazhduesh\u00ebm). Dallimi gjuh\u00ebsor nuk ndodh\u00eb n\u00eb nj\u00eb territor t\u00eb ngusht\u00eb dhe t\u00eb vog\u00ebl, aq sa \u00ebsht\u00eb sot territori i shqiptar\u00ebve, por vet\u00ebm tkurrja e nj\u00eb popullsie m\u00eb t\u00eb madhe, q\u00eb ka jetuar n\u00eb nj\u00eb territor m\u00eb t\u00eb madh, e shpjegon ekzistenc\u00ebn e k\u00ebtyre qindra n\u00ebndialekteve te shqiptar\u00ebt e sotsh\u00ebm (10).<\/p>\n

Teza 2: \u201cHuazimet nga greqishtja e vjet\u00ebr jan\u00eb shum\u00eb te pakta, q\u00eb n\u00ebnkupton se territori i shqiptar\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr nuk ka qen\u00eb i kufizuar me grek\u00ebt e lasht\u00eb, kurse shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb fjal\u00eb jan\u00eb huazuar nga latinishtja. Poashtu, shqipja ka m\u00eb shum\u00eb af\u00ebrsi me dakishten dhe rumanishten, se sa me greqishten e vjet\u00ebr\u201d;<\/p>\n

Antiteza 2: Pa mos hyr\u00eb deri aty ku do t\u00eb flisnim p\u00ebr origjin\u00ebn e vet greqishtes s\u00eb vjet\u00ebr (dhe latinishtes) nga pellazgjishtja (11), le t\u00eb marrim periudh\u00ebn e pas krijimit t\u00eb k\u00ebtij etnikumi apo kulture t\u00eb derivuar. Grek\u00ebt e vjet\u00ebr asnj\u00ebher\u00eb nuk i sunduan ilir\u00ebt, ata nuk u fut\u00ebn asnj\u00ebher\u00eb n\u00eb brend\u00ebsi t\u00eb territorit t\u00eb mbetur ilir, kan\u00eb bashk\u00ebvepruar me ilir\u00ebt vet\u00ebm n\u00eb disa qendra tregtare detare dhe nuk ka asnj\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb se ndonj\u00ebher\u00eb brend\u00ebsia e territorit ilir ka qen\u00eb e populluar me grek (12).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Prandaj, nuk kishte si t\u00eb ndikonte m\u00eb shum\u00eb greqishtja e vjet\u00ebr n\u00eb shqipen e vjet\u00ebr, por edhe ai ndikim i vog\u00ebl q\u00eb \u00ebsht\u00eb, sh\u00ebrben si argument se shqiptar\u00ebt e vjet\u00ebr kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb kontakt me grek\u00ebt e vjet\u00ebr, q\u00eb e shtyjn\u00eb vjet\u00ebrsin\u00eb e shqipes deri n\u00eb koh\u00ebn kur greqishtja e vjet\u00ebr ishte gjuh\u00eb e gjall\u00eb.<\/p>\n

Nga latinishtja kemi marr m\u00eb shum\u00eb, sepse kemi qen\u00eb m\u00eb gjat\u00eb t\u00eb sunduar prej tyre. Kurse me dakishten edhe duhet t\u00eb kemi af\u00ebrsi, sepse dak\u00ebt ishin thrak dhe si\u00e7 dijm\u00eb, thrakishtja kishte vetem dallim dialektor nga ilirishtja, pra, argumenti se dakishtja (nj\u00eb pjes\u00eb e dakishtes\/thrakishtes q\u00eb mbijetoji pjes\u00ebrisht edhe n\u00eb rumunisht), \u00ebsht\u00eb e af\u00ebrt me shqipen, vet\u00ebm se e p\u00ebrforcon teorin\u00eb iliro-thrake t\u00eb prejardhjes s\u00eb shqipes;<\/p>\n

Teza 3: \u201cShqipja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrzierje gjuh\u00ebsh duke nisur nga shum\u00eb pak ilirisht, pak greqisht, shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb latinisht, pastaj sllavisht, nj\u00eb pjes\u00eb shum\u00eb e madhe turqisht, dhe sot nj\u00eb pjes\u00eb edhe nga anglishtja. Pra, nuk mund t\u00eb thuhet se jeni ilir, p\u00ebrderisa pjesa m\u00eb e madhe e gjuh\u00ebs suaj \u00ebsht\u00eb latine, turke, sllave, apo edhe pak greke\u201d;<\/p>\n

Antiteza 3: Duhet t\u00eb b\u00ebni dallimin n\u00eb mes ndikimit, barbarizmave dhe origjin\u00ebs s\u00eb nj\u00eb gjuhe. Edhe pse shum\u00eb pak fjal\u00eb kan\u00eb mbijetuar si t\u00eb sh\u00ebnuara nga ilirishtja e veriut (Illyri Proprie Dicti), kryesisht emra njer\u00ebzish, vendbanimesh, toponime dhe hidronime, megjithat\u00eb, fjal\u00ebt e reja q\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe si ndikime apo barbarizma (q\u00eb hyjn\u00eb dhe dalin ashtu si n\u00eb \u00e7do gjuh\u00eb tjet\u00ebr), ato p\u00ebrshtaten sipas rregullave morfologjike dhe ve\u00e7anerisht n\u00eb ato fonetike, t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtave fjal\u00eb q\u00eb vijn\u00eb nga ilirishtja, q\u00eb cil\u00ebsohet si b\u00ebrthama e shqipes, e jo si ndikim mbi shqipen.<\/p>\n

Medyshjen q\u00eb ju e shtroni, e ka qart\u00ebsuar koh\u00eb m\u00eb par\u00eb an\u00ebtari i Akademis\u00eb Mbret\u00ebrore Suedeze t\u00eb Shkencave, bavarezi Joseph Ritter von Xylander, i cili kishte n\u00eb dispozicion vet\u00ebm 35 mij fjal\u00eb shqipe, kur n\u00eb vitin 1835 shkroji librin “Die Sprache der Albanesen oder Schkip\u00ebtaren (Gjuha e Albaneve ose Shqipetareve)”, ku ai mbron gjuh\u00ebn shqipe, si gjuh\u00eb e krijuar n\u00eb vend dhe jo e ardhur:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u201cPrapashtesa e nyjes shquese dhe fleksioni i saj m\u00eb i zhvilluar se n\u00eb baskisht, islandisht, suedisht e danisht, nuk gjendet n\u00eb ndonj\u00ebr\u00ebn prej atyre gjuh\u00ebve t\u00eb popujve q\u00eb kan\u00eb ndikuar mbi shqipen. P\u00ebrputhjet me sanskritishten dhe persishten tregojn\u00eb lidhje afrie t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb sesa t\u00eb nd\u00ebrmjetme, lidhje t\u00eb af\u00ebrt me trungun e p\u00ebrbashk\u00ebt sesa me popujt q\u00eb dol\u00ebn m\u00eb von\u00eb n\u00eb histori… Fjalet e gjuhes shqipe, pa ndryshime thelb\u00ebsore e pjeserisht nga rr\u00ebnja, gjenden edhe n\u00eb gjuh\u00ebt e tjera, si n\u00eb greqishten e vjet\u00ebr e greqishten e re, n\u00eb latinishte, n\u00eb gjuh\u00ebt romane, gjermanishten e vjeter, t\u00eb re, suedisht, danisht, anglisht, sllavisht, persisht, arabisht, keltisht, baskisht e indishten e vjet\u00ebr.<\/em>\u201d<\/p>\n

Xylander argumentoi se shqipja nuk ka lindur nga ndonj\u00eb p\u00ebrzierje mekanike e gjuh\u00ebve romane. Ai arriti qe studimin e gjuh\u00ebs ta v\u00ebr\u00eb n\u00eb nivelin e gjuh\u00ebsis\u00eb krahasimtare bashk\u00ebkohore. Me Xylander-in p\u00ebrfundon etapa e par\u00eb e studimeve gjermane mbi Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt (13).<\/p>\n

Perndryshe, Von Xylander ka kopjet origjinale te dokumenteve per moskuptimin e greqishtes se vjet\u00ebr nga greqishtja e re, ai duke shkruar p\u00ebr perkthimin e bibl\u00ebs nga greqishtja e vjet\u00ebr n\u00eb t\u00eb re, permend pamundesin\u00eb e kuptimit t\u00eb saj. Dhjata e vjeter u p\u00ebrshtat m\u00eb leht\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe edhe nga shqipja u p\u00ebrkthye n\u00eb greqishten e re;<\/p>\n

Teza 4: \u201cKu lexoj fjal\u00ebn pellazg, largohem menj\u00ebher\u00eb, sepse nuk kemi t\u00eb dh\u00ebna deri aty, dikush thot p\u00ebr to se ishin nj\u00eb popull mitik\u201d;<\/p>\n

\"\" Antiteza
\nAntiteza 4: Emri pellazg nuk \u00ebsht\u00eb shpik nga fantashkenca, por ashtu si emri ilir, p\u00ebrmendet nga shkrimtar\u00ebt antik (14), si nj\u00eb popull autokton dhe si para ardh\u00ebs t\u00eb ilir\u00ebve. P\u00ebrndryshe, shum\u00eb shkenca argumentojn\u00eb se ka patur nj\u00eb ekstrakt t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb popujve dhe kulturave p\u00ebrreth Mesdheut dhe jan\u00eb t\u00eb shumt\u00eb studiuesit q\u00eb arrijn\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundim se ky popull korespondon me p\u00ebrkshkrimin q\u00eb shkrimtaret antik u kan\u00eb b\u00ebr\u00eb pellazg\u00ebve. <\/strong><\/p>\n

Duhet t\u00eb jesh studiues i mir\u00ebfillt\u00eb, q\u00eb t\u00eb thellohesh deri n\u00eb at\u00eb pik\u00eb. Shum\u00eb pak shkenctar kan\u00eb nj\u00eb kapacitet t\u00eb till\u00eb. T\u00eb studiosh shqiptar\u00ebt, je \u201ci d\u00ebnuar\u201d t\u00eb thellohesh deri n\u00eb origjin\u00eb, sepse nuk kemi t\u00eb dh\u00ebna se shqiptar\u00ebt jan\u00eb ndonj\u00eb deg\u00ebzim i m\u00ebvonshem q\u00eb t\u2019ja nis\u00ebsh prej aty.<\/em><\/p>\n

Teza 5: \u201cShqiptar\u00ebt me ngulm dhe me \u00e7do kusht duan t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetrit n\u00eb Ballkan, por thjesht\u00eb duhet t\u00eb m\u00ebsohen t\u00eb pranojn\u00eb deri aty ku arrijn\u00eb argumentat.\u201d<\/p>\n

Antiteza 5: Nuk jan\u00eb shqiptar\u00ebt q\u00eb kan\u00eb dal\u00eb me teori se jan\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetrit n\u00eb Ballkan e Evrop\u00eb, por jan\u00eb qindra studiues t\u00eb huaj q\u00eb dalin me teori t\u00eb tilla, duke u bazuar n\u00eb disa komponenta t\u00eb kultur\u00ebs dhe historis\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi (15).<\/p>\n

\n

Ne kemi par\u00eb shum\u00eb drit\u00eb nga studiues t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar, por sot, sipas disa \u201ct\u00eb huajve\u201d q\u00eb duan ta luajn\u00eb rolin e albanologut, e konsiderojn\u00eb si mitik respektin q\u00eb kan\u00eb shqiptar\u00ebt p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb heronj\u00ebve t\u00eb vet, madje edhe vet\u00ebdijesimin p\u00ebr origjin\u00ebn komb\u00ebtare e shohin me t\u00eb nj\u00ebjtin k\u00ebndv\u00ebshtrim! Le ta \u00e7\u2019mitizojm\u00eb fillimisht Robertin, pasi q\u00eb respekti dhe besimi p\u00ebr t\u00eb, si\u00e7 duket ka kaluar n\u00eb verb\u00ebri. Un\u00eb vet besova q\u00eb n\u00eb parim, se 450 fotografit\u00eb e Edith Durham q\u00eb ai do t\u2019i prezantoj, jan\u00eb zbuluar nga ai p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb (ashtu si\u00e7 m\u2019u tha), por m\u00eb pas zbulova se studiues tan\u00eb i kishin publikuar disa prej tyre shum\u00eb m\u00eb her\u00ebt, por ne nuk i kemi marr parasysh (16).<\/em><\/p>\n

V\u00ebrtet\u00eb shqiptar\u00ebt jan\u00eb kryene\u00e7 ndaj nj\u00ebri-tjetrit dhe inferior ndaj t\u00eb huajve. N\u00eb k\u00ebto kushte, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb krijohen mite nga nj\u00eb figur\u00eb e vertet\u00eb historike q\u00eb e kan\u00eb shqiptar\u00ebt, sepse gjithnj\u00eb do t\u00eb shfaqet nj\u00eb shqiptar tjet\u00ebr q\u00eb do t\u2019ja mohoj vlerat dhe duhet nj\u00eb figur\u00eb v\u00ebrtet\u00eb madh\u00ebshtore, shum\u00ebdimenzionale dhe me q\u00ebllim fisnik dhe t\u00eb drejt\u00eb, q\u00eb do t\u00eb ket\u00eb mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb tejkaloj n\u00ebp\u00ebr filtrin e kryene\u00e7\u00ebsis\u00eb ndaj nj\u00ebri-tjetrit, q\u00eb shqiptar\u00ebt ta pranojn\u00eb si hero t\u00eb tyre. Kurse t\u00eb huajt i mitizojm\u00eb q\u00eb n\u00eb parim. Nd\u00ebrkoh\u00eb, ka kultura p\u00ebrreth, q\u00eb heronjt\u00eb e gjall\u00eb i kthejn\u00eb n\u00eb mit (grek\u00ebt sh\u00ebrbejn\u00eb si shembull): “Herkuli fillimisht nuk ishte nj\u00eb Zot, por nj\u00eb hero i Pellazg\u00ebve, i lindur n\u00eb Tiryns, dhe i lokalizuar fuqish\u00ebm n\u00eb Argolis e n\u00eb Arcadi.” \/ “The Hercules was Pelasgian hero, but Hellenes turned him as a God” – Alberta Mildred Franklin, The Lupercalia – University of Wisconsin – Madison.<\/em><\/p>\n

E nj\u00ebjta qasje e shqiptar\u00ebve, si\u00e7 ndodh me figurat historike, \u00ebsht\u00eb edhe me vet\u00ebdijesimin komb\u00ebtar (17).<\/em><\/p>\n

K\u00ebt\u00eb reagim e b\u00ebj edhe ndaj studiusve shqiptar, q\u00eb jan\u00eb takuar deri m\u00eb tani me Robertin dhe askush prej tyre nuk e ka udh\u00ebzuar, plot\u00ebsuar dhe ndihmuar at\u00eb, q\u00eb t\u2019i sqaroj k\u00ebto m\u00ebdyshje, apo t\u00eb b\u00ebj nj\u00eb reagim publik n\u00eb qoft\u00eb se nuk do t\u00eb haste n\u00eb mir\u00ebkuptim.
\nSidoqoft\u00eb, un\u00eb e falemenderoj Robertin p\u00ebr interesimin dhe pun\u00ebn q\u00eb ai ka b\u00ebr\u00eb deri m\u00eb tani, ve\u00e7anerisht p\u00ebr rregjistrimin me z\u00eb t\u00eb shum\u00eb n\u00ebndialekteve t\u00eb shqipes (q\u00eb duhet t\u00eb vazhdohet dhe plot\u00ebsohet nga ne) dhe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb pun\u00eb, ai duhet t\u00eb respektohet n\u00eb nivelin e nje koleksionisti dhe dashamiri.<\/em>
\nNd\u00ebrlidhja, analizimi dhe dh\u00ebnia kuptim e gjetjeve t\u00eb tij, u takon studiuesve t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb!<\/strong><\/p>\n

Referenca<\/strong>:<\/p>\n

1. Perandoret ilir: https:\/\/www.facebook.com\/Perandoret…
\nShtetet e formuara nga te paret e shqiptareve: https:\/\/www.facebook.com\/BesirBajra…
\n\u00c7ka \u00ebsht\u00eb shteti?
\nhttp:\/\/webcache.googleusercontent.com\/… (Elife Luzha – Autorja \u00ebsht\u00eb e diplomuar n\u00eb Kolegjin Universitar VICTORY – Fakulteti i Politik\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe i Diplomacis\u00eb)
\nKur lindi shteti tek shqiptaret?
\nhttp:\/\/www.albasoul.com\/modules.php… (Moikom Zeqo)
\nShtetet ilire: http:\/\/historia.shqiperia.com\/ilire…
\nIliret dhe shtetet ilire: http:\/\/www.scribd.com\/doc\/19576381\/…
\n1200 p.e.s. – 167 p.e.s.: Shtetet Ilire: https:\/\/vargmal.org\/dan86n
\nShtetet e para Ilire: http:\/\/sq.wikipedia.org\/wiki\/Shtete…
\nStudime historike – Volume 6: http:\/\/books.google.mk\/books?id=tIA…
\nNga periudha antike: \u201cThe three Shkypetar States, Illyria Epirus and Macedonia (Tre shtetet shqiptare, Iliria, Epiri dhe Maqedonia\u201d – Wadham Peacock – Albania, the foundling state of Europe (1914) https:\/\/www.facebook.com\/photo.php?…;
\n+ Shteti i trete i shqiptareve (Studim nga Fatbardha Demi):
\nhttp:\/\/gazeta-nacional.com\/?p=2391&…<\/p>\n

2. Edith Durham – Brenga e Ballkanit:<\/p>\n

<\/div>\n