{"id":35248,"date":"2018-11-27T15:48:15","date_gmt":"2018-11-27T14:48:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=35248"},"modified":"2021-11-20T10:22:44","modified_gmt":"2021-11-20T08:22:44","slug":"alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/","title":{"rendered":"ALFABETI I GJUH\u00cbS SHQIPE &#8211; KONGRESI I MANASTIRIT"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/fjala.info\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/xhelal-zejneli.jpg\" alt=\"Xhelal Zejneli\" width=\"300\" height=\"300\" \/> <strong>Xhelal Zejneli<\/strong><\/p>\n<p>Shqipja e shkruar dokumentohet q\u00eb nga shekulli XIV me\u00a0<strong><em>alfabetin latin<\/em><\/strong>. shkronja\u00a0cirilike. Po k\u00ebt\u00eb alfabet, t\u00eb plot\u00ebsuar me ndonj\u00eb\u00a0<em>shenj\u00eb greke<\/em>, e p\u00ebrdor\u00ebn edhe\u00a0<em>shkrimtar\u00ebt arb\u00ebresh\u00eb<\/em>. Duke qen\u00eb se\u00a0 greqishtja p\u00ebrdorej si gjuh\u00eb e kish\u00ebs ortodokse, shqipja u shkrua edhe me\u00a0<strong><em>shkronja greke<\/em><\/strong>. N\u00ebn trysnin\u00eb <em>e<\/em>\u00a0<em>islamizmit<\/em>\u00a0dhe <em>t\u00eb<\/em>\u00a0<em>pushtuesve osman\u00eb<\/em>, n\u00eb shkrimin e shqipes, q\u00eb nga fillimi i shekullit XVIII, u p\u00ebrdor edhe\u00a0<strong><em>alfabeti<\/em><\/strong>\u00a0<strong><em>turko-arab<\/em><\/strong>. M\u00eb t\u00eb u shkruan krijimet letrare <em>t\u00eb<\/em>\u00a0<em>bejtexhinjve<\/em>.<\/p>\n<p>Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, me\u00a0<strong><em>alfabet latin<\/em><\/strong> jan\u00eb shkruar dokumentet e para n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe:<\/p>\n<p>&#8211; <strong><em>Formula e pag\u00ebzimit<\/em><\/strong><em>,<\/em>\u00a0<em>1462<\/em>; dhe<br \/>\n&#8211; <strong><em>Fjalorthi i Arnold fon Harfit<\/em><\/strong>,\u00a0<em>1496)<\/em><\/p>\n<p>D\u00ebshmia e par\u00eb me <strong><em>alfabet grek<\/em><\/strong>\u00a0\u00ebsht\u00eb <em>\u201cUngjilli i Pashk\u00ebve\u201d\u00a0<\/em>ose\u00a0<em>\u201cPerikopeja e Ungjillit\u201d,\u00a0<\/em>i shkruar n\u00eb <em>dialektin jugor t\u00eb shqipes<\/em>, n\u00eb nj\u00eb flet\u00eb karte, t\u00eb gjetur n\u00eb nj\u00eb kodik t\u00eb shekullit XIV.<\/p>\n<p>Ka q\u00eb thon\u00eb se ky shkrim i p\u00ebrket fundit t\u00eb shekullit XV ose fillimit t\u00eb shekullit XVI.<\/p>\n<p>Libri i par\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe,\u00a0<strong><em>\u201cMeshari\u201d <\/em><\/strong>i\u00a0<strong>Gjon Buzukut<\/strong>\u00a0i vitit 1555 dhe tekste t\u00eb tjera t\u00eb shekullit XVII dhe t\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shekullit XVIII jan\u00eb shkruar me\u00a0<strong><em>alfabet latin<\/em><\/strong><em>,<\/em>plot\u00ebsuar me disa shkronja <em>cirilike<\/em>. N\u00eb shekullin XVIII autor\u00ebt e let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb bejtexhinjve p\u00ebrdor\u00ebn\u00a0<em>alfabetin turko-arab<\/em>.<\/p>\n<p>P\u00ebr shkrimin e shqipes, p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb pah individualitetin e saj dhe t\u00eb popullit shqiptar, u ndoq edhe nj\u00eb rrug\u00eb tjet\u00ebr &#8211; ajo e krijimit t\u00eb <strong><em>alfabeteve t\u00eb ve\u00e7anta<\/em><\/strong>. Nga shekulli XVIII, mbase edhe m\u00eb par\u00eb, u krijuan\u00a0<em>disa alfabete<\/em>\u00a0t\u00eb tilla. Orvatja m\u00eb fatlume qe ajo e veprimtarit dhe e m\u00ebsuesit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe\u00a0<strong>Teodor Haxhifilipit<em>\u00a0<\/em><\/strong><em>(rreth vitit 1730-1805),\u00a0<\/em>i<em>\u00a0<\/em>\u00a0njohur me emrin <strong>Dhaskal Todri<\/strong>, shkrimi i t\u00eb cilit pati nj\u00ebfar\u00eb p\u00ebrhapjeje.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb frym\u00eb t\u00eb re, thell\u00ebsisht komb\u00ebtare, e shtroi dhe e zgjidhi\u00a0\u00e7\u00ebshtjen\u00a0e alfabetit t\u00eb shqipes\u00a0<strong><em>ideologu i par\u00eb<\/em><\/strong>\u00a0i\u00a0<strong>Rilindjes Komb\u00ebtare Shqiptare<\/strong>, mendimtari i shquar iluminist dhe veprimtari i shkoll\u00ebs shqipe\u00a0\u00a0<strong>Naum Veqilharxhi<em>\u00a0<\/em><\/strong><em>(Naum Bredhi, 1767-1846).\u00a0<\/em>N\u00eb vitet 1824 dhe 1825 ai e kishte nisur tashm\u00eb pun\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb\u00a0<em>alfabet<\/em>\u00a0t\u00eb tijin me\u00a0<em>33 shkronja.\u00a0\u00a0<\/em>M\u00eb 1844 ai shtypi nj\u00eb gjuh\u00ebn shqipe nj\u00eb\u00a0<em>abetare<\/em>\u00a0prej tet\u00eb faqesh. Ky lib\u00ebr i vog\u00ebl me titull\u00a0<strong><em>\u201cFort i shkurt\u00ebr e i p\u00ebrdor\u00e7im \u00ebvetar shqip\u201d<\/em><\/strong><em>,\u00a0<\/em>u shp\u00ebrnda n\u00eb mbar\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e jugut, nga Kor\u00e7a n\u00eb Berat. N\u00eb vitin 1845, n\u00eb nj\u00eb botim t\u00eb dyt\u00eb, kjo broshur\u00eb u zgjerua deri n\u00eb 48 faqe, me titull\u00a0<strong><em>\u201dFare i ri abetor shqip p\u00ebr djelm nism\u00ebtore\u201d<\/em><\/strong>.<\/p>\n<p>P\u00ebrpjekje t\u00eb m\u00ebtejshme p\u00ebr caktimin e nj\u00eb alfabeti t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm p\u00ebr gjuh\u00ebn shqipe u b\u00ebn\u00eb n\u00eb vitet \u201960 t\u00eb shekullit XIX si dhe m\u00eb pas, nga nj\u00eb grup atdhetar\u00ebsh dhe veprimtar\u00ebsh t\u00eb shquar t\u00eb Rilindjes Komb\u00ebtare, si\u00e7\u00a0ishin: <strong>Kostandin Kristoforidhi<\/strong><em>\u00a0(1872-1895)<\/em> &#8211; l\u00ebvrues dhe studiues i dalluar i gjuh\u00ebs shqipe; <strong>Pashko Vasa<em>\u00a0<\/em><\/strong><em>(1825-1892)\u00a0<\/em>&#8211;\u00a0veprimtar i arsimit dhe i kultur\u00ebs, poet dhe publicist patriot;<strong><em>\u00a0<\/em>Hasan Tahsini<\/strong><em>\u00a0(1811-1881) &#8211; <\/em>atdhetar i madh, filozof dhe mendimtar i shquar n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme t\u00eb dituris\u00eb;<em>\u00a0<\/em><strong>Jani Vreto<\/strong><em>\u00a0(1822-1900) &#8211; <\/em>atdhetar dhe mendimtar shquar; <strong>Sami<\/strong>\u00a0<strong>Frash\u00ebri<\/strong>\u00a0<em>(1850-1904) &#8211; <\/em>dijetar i madh, shkrimtar dhe publicist, rilind\u00ebs i shquar, ideolog kryesor i L\u00ebvizjes komb\u00ebtare shqiptare. P\u00ebrpjekjet e tyre u kuror\u00ebzuan me sukses n\u00eb koh\u00ebn e\u00a0<strong><em>Lidhjes s\u00eb Prizrenit<\/em><\/strong>\u00a0<em>(1878).<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb fillim t\u00eb vitit 1879 u pranua alfabeti i parashtruar nga <strong>Sami Frash\u00ebri<\/strong> <em>(1850-1904)<\/em>, i bazuar n\u00eb parimin <strong>\u201c<em>nj\u00eb tingull me nj\u00eb germ\u00eb dhe nj\u00eb germ\u00eb p\u00ebr nj\u00eb tingull<\/em>\u201d.<\/strong> Ky alfabet, i njohur me emrin\u00a0<strong>\u201c<em>alfabeti i Stambollit<\/em>\u201d<\/strong>, u mb\u00ebshtet n\u00eb\u00a0<strong><em>alfabetin latin<\/em><\/strong><em>,<strong>\u00a0<\/strong><\/em>duke u plot\u00ebsuar\u00a0<em>me disa shkronja greke\u00a0<\/em>dhe\u00a0<em>me shkronja t\u00eb tjera t\u00eb ve\u00e7anta<\/em>. Me t\u00eb u b\u00ebn\u00eb shum\u00eb botime, u p\u00ebrhap gjer\u00ebsisht dhe deri n\u00eb fund t\u00eb shekullit XIX ishte alfabeti kryesor i Rilindjes Komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Nga fundi i shekullit XIX dhe n\u00eb fillim t\u00eb shekullit XX nj\u00eb p\u00ebrhapje jo t\u00eb vog\u00ebl pati edhe <strong><em>alfabeti i shoq\u00ebris\u00eb \u201cBashkimi<\/em>\u201d\u00a0<\/strong>t\u00eb Shkodr\u00ebs, t\u00eb cilin \u2013 me pak ndryshime \u2013 e p\u00ebrshtati edhe revista\u00a0<strong><em>\u201cAlbania<\/em>\u201d\u00a0<\/strong>e<strong>\u00a0Faik Konic\u00ebs <\/strong><em>(1875-1942),<\/em>\u00a0q\u00eb botohej n\u00eb Bruksel n\u00eb vitet 1897-1902 dhe n\u00eb Lond\u00ebr n\u00eb vitet 1903-1909. Me shkrimet e saj, kjo revist\u00eb luajti nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr zgjidhjen e\u00a0alfabetit t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, t\u00eb vendosur n\u00eb Kongresin e Manastirit m\u00eb 1908.<\/p>\n<p>Kur numri i botimeve shqipe u shtua, nd\u00ebrsa rrjeti i shtypjes s\u00eb tyre u zgjerua, kushtet teknike dhe arsye t\u00eb tjera b\u00ebn\u00eb q\u00eb t\u00eb krijohen e t\u00eb p\u00ebrdoren\u00a0alfabete t\u00eb ndryshme<em>.<\/em> Gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb u p\u00ebrdor\u00a0alfabeti thjesht latin n\u00eb variante t\u00eb ndryshme, duke u plot\u00ebsuar shkronjat e tij me\u00a0<em>diagrame<\/em>\u00a0<em>(dyshkronj\u00ebsha)\u00a0<\/em>ose me shenja\u00a0<em>diakritike (<strong>\u00e7,\u00a0\u00eb<\/strong>)<\/em>.\u00a0Numri i alfabeteve t\u00eb p\u00ebrdorura n\u00eb praktik\u00ebn e botimeve erdhi duke u shtuar.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/strong><\/p>\n<p>Shum\u00eb nacionalist\u00eb shqiptar\u00eb ushqyen besim te\u00a0<em>l\u00ebvizja e xhonturqve<\/em>, e cila do t\u00eb shpinte n\u00eb revolucionin e korrikut t\u00eb vitit 1908 dhe pas nj\u00eb viti, n\u00eb p\u00ebrmbysjen e Sulltan<strong> Abdyl Hamidit II <\/strong><em>(1842-1918)<\/em>. Edhe\u00a0shqiptar\u00ebt luajt\u00ebn nj\u00eb rol me r\u00ebnd\u00ebsi n\u00eb\u00a0<em>revolucionin e xhonturqve<\/em>, i cili e p\u00ebrshpejtoi fundin e k\u00ebsaj periudhe t\u00eb stagnimit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm, e q\u00eb m\u00eb 23.07.1908 i dha Perandoris\u00eb kushtetut\u00eb, nd\u00ebrsa qytetar\u00ebve &#8211; kinse barazi.<\/p>\n<p>Por shpresat q\u00eb shqiptar\u00ebt kishin mb\u00ebshtetur te xhonturqit, u shuan shpejt. U b\u00eb e qart\u00eb se administrata e re ishte po aq centraliste sa edhe e vjetra, n\u00eb\u00a0 mos dhe m\u00eb shum\u00eb. Shqiptar\u00ebt nuk do t\u00eb b\u00ebnin pjes\u00eb n\u00eb at\u00eb val\u00eb nacionalizmi mbar\u00ebturk q\u00eb po p\u00ebrhapej n\u00ebp\u00ebr Evrop\u00eb.<\/p>\n<p>Veprimtari dhe publicisti i Rilindjes <strong>Dervish Hima<\/strong>\u00a0<em>(Ibrahim Naxhi, Oh\u00ebr, 1875 \u2013 Tiran\u00eb, 1928) <\/em>thoshte se\u00a0<em>\u201cshqiptar\u00ebt nuk jan\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se shqiptar\u00eb dhe nuk do ta ndjejn\u00eb veten t\u00eb k\u00ebnaqur ve\u00e7se kur t\u00eb jen\u00eb t\u00eb lir\u00eb n\u00eb nj\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb lir\u00eb, si nj\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb konfederate shtetesh t\u00eb pavarura ballkanike n\u00ebn suzerenitetin e Sulltanit (Archives du Minist\u00e8re des Affaires Etrang\u00e8res de France, Shkod\u00ebr, 26 gusht 1908, dhe Pinon 1909, f. 813).<\/em><\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa shpresat p\u00ebr\u00a0<em>autonomi<\/em>\u00a0nuk po fuqizoheshin, shqiptar\u00ebt arrit\u00ebn t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb nga <em>reformat e xhonturqve<\/em>\u00a0dhe nga\u00a0<em>liberalizimi <\/em>relativ n\u00eb\u00a0\u00e7\u00ebshtjet\u00a0kulturore. Ngrit\u00ebn shkolla n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe dhe themeluan gazeta n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjuh\u00eb si dhe klube patriotike. Por, rrethi tragjik i shtypjes dhe i kryengritjeve t\u00eb p\u00ebrgjakshme vazhdonte.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/strong><\/p>\n<p>Po n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, prej\u00a014 deri m\u00eb 22 n\u00ebntor 1908\u00a0u mblodh\u00a0<strong>Kongresi i Manastirit<em>,\u00a0<\/em><\/strong>p\u00ebr t\u00eb shqyrtuar n\u00eb at\u00eb faz\u00eb disa\u00a0\u00e7\u00ebshtje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb L\u00ebvizjes Komb\u00ebtare, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb p\u00ebr t\u00eb zgjidhur\u00a0\u00e7\u00ebshtjen<strong><em>\u00a0<\/em><\/strong>e<strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><strong><em>alfabetit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe<\/em><\/strong><em>,\u00a0<\/em>nj\u00ebsimi i t\u00eb cilit ishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb problem i mpreht\u00eb politik,\u00a0 arsimor dhe kulturor dhe nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb e ngutshme e L\u00ebvizjes Komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>P\u00ebr ta p\u00ebrmbushur k\u00ebt\u00eb k\u00ebrkes\u00eb, atdhetar\u00ebt shqiptar\u00eb shpejtuan ta shfryt\u00ebzonin gjendjen e krijuar pas shpalljes s\u00eb Kushtetut\u00ebs n\u00eb Perandorin\u00eb Osmane (23.07.1908).\u00a0 <strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Nism\u00ebtar i thirrjes s\u00eb k\u00ebtij kongresi komb\u00ebtar, q\u00eb ka hyr\u00eb n\u00eb histori si\u00a0Kongresi i Manastirit, ishte klubi \u201c<em>Bashkimi<\/em>\u201d i Manastirit. Organizimi i kongresit t\u00eb alfabetit u propagandua nga veprimtari politik, shkrimtari, publicisti dhe p\u00ebrkthyesi, i njohur edhe me pseudonimin Lumo Sk\u00ebndo dhe Mali Kokojka &#8211; <strong>Mit\u2019hat Frash\u00ebri<\/strong>\u00a0<em>(Janin\u00eb, 1880 \u2013 Nju-Jork, 1949) <\/em>n\u00eb revist\u00ebn e tij\u00a0<strong><em>\u201cLiria\u201d<\/em><\/strong><em>. <\/em><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb artikull t\u00eb botuar n\u00eb t\u00eb, midis tjerash ai shkruan<em>: \u201c&#8230;ardhi nj\u00eb dit\u00eb e p\u00eblqyer p\u00ebr istorin\u00eb ton\u00eb, q\u00eb t\u00eb nisim liruar&#8217; e pa pengim t\u00eb punojm\u00eb p\u00ebr mbrodh\u00ebsin&#8217; e lumturin&#8217; e kombit ton\u00eb, jo me barut edhe me arm\u00eb, po me kart\u00eb e p\u00ebnd\u00eb, andaj kjo\u00a0\u00e7\u00ebshtje e Abeces\u00eb lipset\u00eb t\u00eb jet\u00eb fillim, q\u00eb pa at\u00eb nuk do mundim t\u00eb arrijm\u00eb q\u00ebllimet\u00eb tona t\u00eb lart\u00ebra p\u00ebr mbrodh\u00ebsi t\u00eb gjuh\u00ebs\u00eb\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Kongresi u mbajt n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e veprimtarit t\u00eb l\u00ebvizjes komb\u00ebtare, t\u00eb lindur n\u00eb Zavalan t\u00eb Dang\u00ebllis\u00eb (rrethi i P\u00ebrmetit) <strong>Fehim Zavalanit <\/strong><em>(1859-1935)<\/em>. N\u00ebn drejtimin e tij, pran\u00eb klubit <em>\u201cBashkimi\u201d<\/em> t\u00eb Manastirit, n\u00eb vitin 1908 u formua nj\u00eb komitet i fsheht\u00eb q\u00eb luftonte p\u00ebr <strong><em>autonomin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb<\/em><\/strong>. Fehim Zavalani ishte drejtuese i gazet\u00ebs <em>\u201cBashkimi i Kombit\u201d<\/em> q\u00eb doli n\u00eb Manastir n\u00eb vitet 1909-1910. N\u00eb vitet 1911-1912 gazeta doli me emrin <em>\u201cDrita\u201d<\/em>, si organ i klubit <em>\u201cBashkimi\u201d <\/em>t\u00eb Manastirit.<\/p>\n<p>Femi Zavalani qe nd\u00ebr organizator\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb thirrjes s\u00eb <strong><em>Kongresit t\u00eb Manastirit<\/em><\/strong> p\u00ebr nj\u00ebsimin e alfabetit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. Si kryetar i klubit <em>\u201cBashkimi\u201d<\/em> t\u00eb Manastirit, Fehim Zavalani bashk\u00ebrendoi veprimtarin\u00eb e t\u00eb gjitha klubeve shqiptare p\u00ebr mbrojtjen e alfabetit shqip, t\u00eb kultur\u00ebs dhe t\u00eb t\u00eb drejtave komb\u00ebtare t\u00eb shqiptar\u00ebve kund\u00ebr reaksionit xhonturk. N\u00eb <strong>Kongresin e Dibr\u00ebs <\/strong>(1909), kund\u00ebrshtoi p\u00ebrpjekjet e p\u00ebrkrah\u00ebsve t\u00eb xhonturqve p\u00ebr t\u2019u imponuar shqiptar\u00ebve <strong><em>alfabetin arab<\/em><\/strong>.<\/p>\n<p><strong>Kongresi i Manastirit <\/strong>pra, u mbajt n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e <strong>Fehim Zavalanit<\/strong>. N\u00eb Kongres mor\u00ebn pjes\u00eb\u00a0<strong><em>50 delegat\u00eb<\/em><\/strong>. Prej tyre, <strong><em>32 delegat\u00eb ishin me t\u00eb drejt\u00eb vote, nd\u00ebrsa 18 delegat\u00eb, pa t\u00eb drejt\u00eb vote<\/em><\/strong>.\u00a0Delegat\u00ebt vini nga t\u00eb kat\u00ebr vilajetet e tokave shqiptare: i Shkodr\u00ebs, i Janin\u00ebs, i Manastirit dhe i Kosov\u00ebs; delegat\u00eb t\u00eb shoq\u00ebrive, t\u00eb klubeve dhe t\u00eb organeve komb\u00ebtare t\u00eb pjes\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb trevave shqiptare, si dhe t\u00eb kolonive shqiptare n\u00eb Stamboll, n\u00eb Bukuresht, n\u00eb Sofje, n\u00eb Egjipt, n\u00eb ShBA, midis tyre shkrimtar\u00eb e gazetar\u00eb, l\u00ebvrues t\u00eb gjuh\u00ebs dhe m\u00ebsues t\u00eb shqipes, veprimtar\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb l\u00ebvizjes kulturore dhe politike komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb studiuar\u00a0\u00e7\u00ebshtjen\u00a0e alfabetit dhe p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb me propozime, Kongresi zgjodhi nj\u00eb <strong><em>komision<\/em>\u00a0<em>11-an\u00ebtar\u00ebsh<\/em><\/strong>, t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb\u00a0<em>tre alfabeteve kryesore<\/em>\u00a0q\u00eb ishin n\u00eb p\u00ebrdorim.<\/p>\n<p>N\u00eb komision b\u00ebnin pjes\u00eb:<\/p>\n<p>&#8211; Poeti, dramaturgu, prozatori, esteti, publicisti, kleriku i lart\u00eb dhe politikani <strong>Gjergj Fishta <\/strong>(1871-1940);<\/p>\n<p>&#8211; Veprimtari i l\u00ebvizjes komb\u00ebtare dhe demokratike shqiptare, poeti e publicisti<strong> Luigj Gurakuqi <\/strong>(1879-1925);<\/p>\n<p>&#8211; Botuesi i t\u00eb p\u00ebrjavshmes shqiptaro-amerikane <em>\u201cKombi\u201d<\/em> n\u00eb Boston<strong> Sotir Peci <\/strong>(1873-1932);<\/p>\n<p>&#8211; Veprimtari politik, shkrimtari, publicisti dhe p\u00ebrkthyesi<strong> Mit\u2019hat Frash\u00ebri <\/strong>(1880-1949);<\/p>\n<p>&#8211; Nj\u00ebri nd\u00ebr figurat udh\u00ebheq\u00ebse t\u00eb l\u00ebvizjes komb\u00ebtare n\u00eb Sofje <strong>Shahin Kolonja <\/strong>(1865-1919);<\/p>\n<p>&#8211; Deputet i Elbasanit n\u00eb Kongres ishte farmacisti<strong> Dhimit\u00ebr Buda <\/strong>(Taqi Buda). Kongresin e mb\u00ebshteti edhe financiarisht. M\u00eb von\u00eb mb\u00ebshteti financiarisht edhe Normalen e Elbasanit. \u00cbsht\u00eb baba i historianit <strong>Aleks Buda <\/strong>(Elbasan, 1911 &#8211; Tiran\u00eb 1993);<\/p>\n<p>&#8211; Poeti klasik dhe veprimtari atdhetar <strong>Ndre Mjeda <\/strong>(1866-1937);<\/p>\n<p>&#8211; Veprimtari i Rilindjes Komb\u00ebtare, publicisti, drejtuesi i shkoll\u00ebs s\u00eb vashave n\u00eb Kor\u00e7\u00eb, <strong>Gjergj Qiriazi <\/strong>(1868-1912).<\/p>\n<p>&#8211; Veprimtari i Rilindjes Komb\u00ebtare, organizator dhe drejtues i \u00e7etave t\u00eb armatosura p\u00ebr pavar\u00ebsi n\u00eb vitet 1906-1908 &#8211; <strong>Bajo Topulli <\/strong>(Gjirokast\u00ebr, 1868 \u2013 Sarand\u00eb, 1930).<\/p>\n<p>&#8211; Veprimtari i l\u00ebvizjes komb\u00ebtare, publicist i cili iu p\u00ebrkushtua p\u00ebrhapjes s\u00eb m\u00ebsimit dhe shkrimit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, si dhe ideve komb\u00ebtare n\u00eb Bera &#8211; <strong>Nyzhet Vrioni <\/strong>(Nyz-het Vrioni, Berat, 1877 \u2013 Rom\u00eb, 1920). N\u00eb Kongres mori pjes\u00eb s\u00eb delegat i klubit <em>\u201cBashkimi\u201d<\/em> t\u00eb Beratit dhe u caktua an\u00ebtar i Komisionit t\u00eb alfabetit;<\/p>\n<p>&#8211; Veprimtari i Rilindjes Komb\u00ebtare, m\u00ebsuesi i Shkoll\u00ebs s\u00eb Vashave n\u00eb Kor\u00e7\u00eb, i cili lindi n\u00eb Vithkuq t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs dhe u shp\u00ebrngul n\u00eb Manastir &#8211; <strong>Grigor Cilka <\/strong>(1875-1919). Gruaja e tij, Katerina Cilka ishte m\u00ebsuese e shkoll\u00ebs s\u00eb par\u00eb fillore p\u00ebr vajza n\u00eb Kor\u00e7\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr pjes\u00ebmarr\u00ebsit e shquar ishin edhe:<\/p>\n<p>&#8211; Veprimtari i Rilindjes Komb\u00ebtare dhe i shkoll\u00ebs shqipe, publicisti\u00a0 <strong>Petro Nini Luarasi <\/strong>(Luaras i Kolonj\u00ebs,\u00a0 1865 \u2013 Ersek\u00eb, 1911). P\u00ebr veprimtarin\u00eb patriotike, arsimore, shoq\u00ebrore dhe propaganduese, u p\u00ebrndoq nga xhonturqit dhe Patrikana e Stambollit. Vdiq i helmuar prej tyre n\u00eb Ersek\u00eb. <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Veprimtari i shkoll\u00ebs shqipe, studiuesi dhe publicisti nga Shkodra <strong>Mati Logoreci <\/strong>(1867-1941);<\/p>\n<p>&#8211; Poeti dhe publicisti nga Shkodra <strong>Hil\u00eb Mosi <\/strong>(1885-1933); <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Veprimtari i Rilindjes Komb\u00ebtare, i shkoll\u00ebs shqipe dhe i shtypit shqiptar, i lindur n\u00eb Vodic\u00eb t\u00eb Kolonj\u00ebs <strong>Thoma Avrami<\/strong> (1869-1943);<\/p>\n<p>&#8211; Veprimtari i kultur\u00ebs dhe i arsimit komb\u00ebtar, gjuh\u00ebtari <strong>Simon Shuteriqi <\/strong>(1883-1951), i lindur n\u00eb Elbasan; (Familjes Shuteriqi i takon edhe shkrimtari dhe historiani i let\u00ebrsis\u00eb <strong>Dhimit\u00ebr Shuteriqi <\/strong>(1915-2003));<\/p>\n<p>&#8211; Veprimtarja e L\u00ebvizjes Komb\u00ebtare, gazetarja dhe publicistja <strong>Parashqevi Qiriazi <\/strong>(Manastir, 1880 \u2013 Tiran\u00eb, 1970) e cila punoi p\u00ebr emancipimin e femr\u00ebs shqiptare;<\/p>\n<p><strong>Sh\u00ebnim<\/strong>: Familja patriote kolonjare <strong><em>Qiriazi<\/em><\/strong> ishte vendosur n\u00eb fshatin T\u00ebrnov\u00eb t\u00eb Manastirit. <strong>Sevasti Qiriazi (Dako) <\/strong>(1871-1949), <strong>Gjerasim Qiriazi <\/strong>(1858-1894), <strong>Gjergj Qiriazi <\/strong>dhe <strong>Parashqevi Qiriazi <\/strong>(1880-1970) jan\u00eb motra e v\u00ebllez\u00ebr. Qen\u00eb veprimtar\u00eb t\u00eb L\u00ebvizjes Komb\u00ebtare. Vepruan p\u00ebr arsimimin dhe p\u00ebr emancipimin e popullit shqiptar, sidomos t\u00eb femr\u00ebs shqiptare.\u00a0\u00a0 <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/strong><\/p>\n<p>Gjergj Fishta, Ndre Mjeda, Mati Logoreci, Luigj Gurakuqi dhe Hil\u00eb Mosi\u00a0 vinin nga Shkodra. Shahin Kolonja dhe Petro Nini Luarasi \u2013 nga Kolonja. Thoma Avrami \u2013 nga Kor\u00e7a. Bajo Topulli dhe familja Qiriazi \u2013 nga Manastiri. Sotir Peci \u2013 nga Bostoni.<\/p>\n<p>Kryetar i Kongresit u zgjodh <strong>Mit\u2019hat Frash\u00ebri<\/strong>, biri i <strong>Abdyl Frash\u00ebrit <\/strong>(1839-1892). Ai u caktua edhe n\u00eb Komisionin e alfabetit. Komisioni nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb an\u00ebtar\u00ebsh kryesohej nga <strong>Gjergj Fishta<\/strong>. Komisioni kishte p\u00ebr detyr\u00eb t\u00eb studionte \u00e7\u00ebshtjen e alfabetit dhe t\u00eb dilte me propozime.<\/p>\n<p>U arrit menj\u00ebher\u00eb mendimi i p\u00ebrbashk\u00ebt q\u00eb, pavar\u00ebsisht nga alfabeti q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrcaktohej, kryesorja\u00a0t\u00eb ruhej uniteti komb\u00ebtar. K\u00ebt\u00eb ide Gjergj Fishta e shprehu duke th\u00ebn\u00eb:\u00a0<em>\u201c&#8230;sado q\u00eb jam \u00a0d\u00ebrguar\u00eb prej shoq\u00ebris\u00eb Bashkim, s\u2019kam ardhur\u00eb p\u00ebr t\u00eb mprojtur at\u00eb abece, po p\u00ebr t\u00eb gjetur\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb bashkohemi t\u00eb t\u00ebr\u00eb\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Tre alfabetet kryesore q\u00eb u mor\u00ebn n\u00eb shqyrtim qen\u00eb:<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0<strong><em>alfabeti i \u201cAgimit\u201d<\/em><\/strong>, i shoq\u00ebris\u00eb letrare\u00a0\u201cAgimi\u201d<em>\u00a0<\/em>t\u00eb Shkodr\u00ebs, i propozuar nga <strong>Ndre Mjeda<\/strong>;<br \/>\n&#8211;\u00a0<strong><em>alfabeti i Bashkimit,\u00a0<\/em><\/strong>i shoq\u00ebris\u00eb letrare\u00a0\u201cBashkimi\u201d<em>\u00a0<\/em>t\u00eb Shkodr\u00ebs, i hartuar nga poeti dhe kleriku, i lindur n\u00eb Bulg\u00ebr t\u00eb Mirdit\u00ebs <strong>Preng Do\u00e7i<\/strong> (1846-1917); dhe<br \/>\n&#8211;\u00a0<strong><em>alfabeti i Stambollit<\/em><\/strong>, i hartuar nga <strong>Sami Frash\u00ebri<\/strong>.<\/p>\n<p>Kishte shqiptar\u00eb, kryesisht <em>t\u00eb jugut<\/em>, t\u00eb cil\u00ebt parap\u00eblqenin <em>alfabetin<\/em> tradicional <em>t\u00eb Stambollit<\/em>. Shqiptar\u00ebt e <em>veriut<\/em> nd\u00ebrkaq, p\u00eblqenin <em>alfabetin e<\/em>\u00a0<em>\u201cBashkimit\u201d\u00a0<\/em>t\u00eb Shkodr\u00ebs<em>,\u00a0<\/em>i cili ishte m\u00eb praktik p\u00ebr botime, ngase nuk kishte shkronja jolatine.<\/p>\n<p>N\u00eb kongres u shqyrtuan gjithashtu edhe dy alfabete t\u00eb tjera:\u00a0<em>alfabeti grek<\/em>, i p\u00ebrhapur p\u00ebr p\u00ebrdorim t\u00eb shqipes nga\u00a0l\u00ebvruesi dhe studiuesi i gjuh\u00ebs shqipe, veprimtari i Rilindjes Komb\u00ebtare n\u00eb fush\u00ebn e arsimit dhe t\u00eb kultur\u00ebs <strong>Konstandin Kristoforidhi<\/strong> (1872-1895) dhe\u00a0<em>alfabeti arab<\/em>, t\u00eb cilin nj\u00eb num\u00ebr i caktuar i mysliman\u00ebve, sidomos n\u00eb Maqedoni dhe n\u00eb Kosov\u00eb, vazhduan ta shohin si t\u00eb vetmen zgjidhje edhe p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb caktuar pas kongresit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb prej tyre q\u00eb p\u00ebrkrahu <em>alfabetin arab<\/em>\u00a0ishte edhe veprimtari i l\u00ebvizjes komb\u00ebtare, kleriku<strong><em>\u00a0<\/em>Rexhep Voka<\/strong> (Shipkovic\u00eb, Tetov\u00eb 1847 &#8211; Stamboll 1917).<em>\u00a0<\/em>Ai<em>\u00a0<\/em>u p\u00ebrfshi n\u00eb l\u00ebvizjen p\u00ebr\u00a0\u00e7lirim komb\u00ebtar dhe p\u00ebr mbrojtjen e trojeve etnike shqiptare, p\u00ebr m\u00ebsimin e shqipes dhe p\u00ebr p\u00ebrhapjen e dituris\u00eb, si rrug\u00eb e emancipimit komb\u00ebtar t\u00eb shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1903 ishte myfti i vilajetit t\u00eb Manastirit. P\u00ebrkrahu iden\u00eb e shkrimit t\u00eb shqipes me\u00a0<em>alfabet arab,\u00a0<\/em>gj\u00eb q\u00eb u kund\u00ebrshtua nga veprimtar\u00ebt e Rilindjes. Me k\u00ebt\u00eb alfabet botoi dhe nj\u00eb abetare\u00a0<em>(\u201cElifbaja shqipe\u201d, <\/em>1910<em>)<\/em>\u00a0dhe nj\u00eb lib\u00ebr m\u00ebsimi t\u00eb shqipes dhe t\u00eb normave t\u00eb fes\u00eb islame\u00a0<em>(\u201cMendime\u201d, 1911)<\/em>.<\/p>\n<p>Pas disa dit\u00ebsh t\u00eb p\u00ebrshkuara me diskutime dhe duke marr\u00eb gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe edhe telegrame nga mbar\u00eb Shqip\u00ebria, me k\u00ebrkes\u00ebn q\u00eb t\u00eb vendosej nj\u00ebri apo tjetri alfabet, Komisioni vendosi t\u2019i pranoj\u00eb variantet e modifikuara:<\/p>\n<p><strong>&#8211; t\u00eb alfabetit t\u00eb \u201cBashkimit\u201d<\/strong>;<em>\u00a0<\/em>dhe<br \/>\n<strong>&#8211; t\u00eb alfabetit t\u00eb Stambollit<\/strong><em>.<\/em><\/p>\n<p>Tani, n\u00eb shkolla dhe n\u00eb botime mund t\u00eb p\u00ebrdoreshin t\u00eb dy alfabetet. Megjith\u00ebk\u00ebt\u00eb, pranimi nga t\u00eb gjith\u00eb, i vendimit t\u00eb Komisionit\u00a0do t\u00eb donte ende koh\u00eb. Pra, pas mjaft diskutimesh u krijua nj\u00eb alfabet i ri, i mb\u00ebshtetur i t\u00ebri n\u00eb\u00a0<strong><em>alfabetin latin<\/em><\/strong>, shkronjat e t\u00eb cilit plot\u00ebsoheshin me\u00a0<em>n\u00ebnt\u00eb dyshkronj\u00ebsha <strong>(dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh)<\/strong>\u00a0<\/em>dhe me dy shkronja me\u00a0<em>shenja<\/em>\u00a0<em>diakritike<\/em>\u00a0<strong><em>(\u00e7, \u00eb).<\/em><\/strong>\u00a0N\u00eb fund Komisioni dhe Kongresi vendos\u00ebn q\u00eb t\u00eb lejohej p\u00ebrdorimi, si i\u00a0<em>alfabetit t\u00eb Stambollit<\/em>, q\u00eb kishte nj\u00eb p\u00ebrhapje t\u00eb gjer\u00eb nd\u00ebr shqiptar\u00eb, ashtu edhe i\u00a0<em>alfabetit t\u00eb ri<\/em>. Dy alfabetet ndryshonin vet\u00ebm n\u00eb <strong><em>shtat\u00eb<\/em><\/strong> shkronja.<\/p>\n<p>Vendimet e kongresit q\u00eb ishin kuror\u00ebzim i p\u00ebrpjekjeve t\u00eb shum\u00eb brezave l\u00ebvruesish t\u00eb shqipes p\u00ebr afrim e nj\u00ebsim, u mir\u00ebprit\u00ebn nga rrethet kulturore shqiptare brenda dhe jasht\u00eb vendit dhe u vun\u00eb menj\u00ebher\u00eb n\u00eb zbatim.<\/p>\n<p>Brenda pak vitesh, alfabeti i shoq\u00ebris\u00eb letrare \u201cBashkimi\u201d t\u00eb Shkodr\u00ebs i miratuar nga Kongresi i Manastirit, fitoi ep\u00ebrsi dhe u b\u00eb shpejt alfabeti i vet\u00ebm i shqipes. Nj\u00ebsimi i alfabetit ishte nj\u00eb hap i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr nj\u00ebsimin e\u00a0<strong><em>drejtshkrimit <\/em><\/strong>dhe t\u00eb\u00a0<strong><em>gjuh\u00ebs letrare shqipe.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Kongresi i Manastirit pati r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe jo vet\u00ebm p\u00ebr alfabetin dhe p\u00ebr gjuh\u00ebn letrare komb\u00ebtare, p\u00ebr arsimin dhe p\u00ebr kultur\u00ebn, por edhe p\u00ebr L\u00ebvizjen Komb\u00ebtare Shqiptare n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Gjat\u00eb dit\u00ebve t\u00eb kongresit u organizuan takime t\u00eb ve\u00e7anta dhe mbledhje t\u00eb mbyllura me delegat\u00ebt, ku u rrah\u00ebn\u00a0<strong><em>\u00e7\u00ebshtje t\u00eb mprehta politike<\/em><\/strong>. Bisedimet e zhvilluara sh\u00ebrbyen p\u00ebr t\u00eb afruar pik\u00ebpamjet, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar\u00a0<strong><em>platform\u00ebn politike<\/em><\/strong>\u00a0t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb organizatave komb\u00ebtare dhe p\u00ebr t\u00eb bashk\u00ebrenduar m\u00eb mir\u00eb veprimtarin\u00eb e tyre.<\/p>\n<p>U hartua edhe nj\u00eb\u00a0<strong><em>program k\u00ebrkesash politike, kulturore dhe ekonomike<\/em><\/strong>\u00a0<strong><em>prej 18 pikash<\/em><\/strong>, q\u00eb iu dha deputetit t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs,\u00a0<strong>Shahin Kolonj\u00ebs <\/strong>(1865-1919), p\u00ebr ta paraqitur n\u00eb em\u00ebr t\u00eb shqiptar\u00ebve &#8211; n\u00eb\u00a0parlamentin osman. Shahin Kolonja ishte nj\u00eb nd\u00ebr figurat udh\u00ebheq\u00ebse t\u00eb l\u00ebvizjes komb\u00ebtare n\u00eb Sofje.<\/p>\n<p>Kongresi i Manastirit e ngriti l\u00ebvizjen komb\u00ebtare n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb. P\u00ebr t\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb botime t\u00eb posa\u00e7me, si p\u00ebrmbledhja \u201c<em>Alfabeti i gjuh\u00ebs shqipe dhe Kongresi i Manastirit\u201d (1972)<\/em>\u00a0dhe studimi\u00a0<em>\u201cKongresi i Manastirit\u201d<\/em>\u00a0<em>(2004)\u00a0<\/em>nga gjuh\u00ebtari <strong>Shaban<em>\u00a0<\/em>Demiraj<em>\u00a0<\/em><\/strong>(Vlor\u00eb, 1920 \u2013 Tiran\u00eb, 2014) dhe nga historiani <strong>Kristaq Prifti <\/strong>(Berat, 1932 &#8211; 2017).<\/p>\n<p><strong><em>P\u00ebrcaktimi i kombit shqiptar p\u00ebr alfabetin latin kishte p\u00ebr t\u00eb nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi politike t\u00eb jasht\u00ebzakonshme. Nj\u00eb p\u00ebrcaktim i till\u00eb ishte i natyrsh\u00ebm. Kjo d\u00ebshmoi qart\u00eb se shqiptar\u00ebt jan\u00eb nj\u00eb popull evropian\u00a0 &#8211; pjes\u00eb e pandar\u00eb e qytet\u00ebrimit per\u00ebndimor.\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Kongresi i Manastirit i priu <strong><em>shpalljes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb<\/em><\/strong>, gj\u00eb q\u00eb ndodhi kat\u00ebr vjet m\u00eb von\u00eb.<\/p>\n<p>\u00c7\u00ebshtja e alfabetit qe nj\u00eb\u00a0<strong><em>tem\u00eb politike\u00a0<\/em><\/strong>e diskutuar gjat\u00eb Rilindjes, e k\u00ebshtu do t\u00eb mbetej edhe p\u00ebr disa vjet me radh\u00eb, p\u00ebrkat\u00ebsisht deri n\u00eb vitin 1908. Me vendimin p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur nj\u00eb\u00a0<em>zgjidhje kompromisi<\/em>, Kongresi shtroi rrug\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb kalim shkall\u00ebzor nga\u00a0<em>alfabeti i Stambollit<\/em>\u00a0te\u00a0alfabeti i tanish\u00ebm i shqipes, i bazuar n\u00eb\u00a0<em>shkronja latine<\/em>, si dhe arriti t\u00eb m\u00ebnjanoj\u00eb mjaft polemika dhe kund\u00ebrshtime n\u00eb vitet e m\u00ebvonshme.<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse nj\u00eb\u00a0<strong><em>gjuh\u00eb letrare,\u00a0<\/em><\/strong>me nj\u00eb\u00a0<strong><em>drejtshkrim<\/em><\/strong>\u00a0p\u00ebrfundimtar p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb leksikun u vendos jo m\u00eb par\u00eb se n\u00eb vitin 1972 n\u00eb\u00a0<strong><em>Kongresin e Drejtshkrimit t\u00eb Gjuh\u00ebs Shqipe<\/em><\/strong>\u00a0t\u00eb mbajtur n\u00eb Tiran\u00eb prej 20 deri m\u00eb 25 n\u00ebntor 1972, vendimet e miratuara 64 vjet m\u00eb her\u00ebt n\u00eb Kongresin e Manastirit, e leht\u00ebsuan mjaft formimin e disa\u00a0normave gjuh\u00ebsore n\u00eb fush\u00ebn e botimeve dhe ndihmuan n\u00eb ecjen p\u00ebrpara t\u00eb nj\u00eb\u00a0let\u00ebrsie shqiptare m\u00eb t\u00eb nj\u00ebsuar.<\/p>\n<p>Vitet e fundit, shqiptar\u00ebt\u00a0rregullisht e kremtojn\u00eb p\u00ebrvjetorin e Kongresit t\u00eb Manastirit.\u00a0Por, ata nuk duhet t\u00eb harrojn\u00eb se\u00a0<strong><em>qyteti i alfabetit<\/em><\/strong>\u00a0&#8211; Manastiri historik, i cili dikur ka qen\u00eb qytet i banuar kryesisht me shqiptar\u00eb, sot\u00a0<strong><em>\u00ebsht\u00eb zbrazur n\u00eb p\u00ebrmasa frik\u00ebsuese<\/em><\/strong>, saq\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb jesh shqiptar n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet. Pushteti sllavo-maqedonas, q\u00eb nga viti 1945 e k\u00ebndej ka b\u00ebr\u00eb\u00a0\u00e7mos p\u00ebr t\u2019i privuar shqiptar\u00ebt e Manastirit nga arsimimi n\u00eb gjuh\u00ebn amtare, nga e drejta p\u00ebr t\u2019u pun\u00ebsuar dhe p\u00ebr t\u00eb\u00a0ushtruar \u00e7far\u00ebdo\u00a0veprimtarie ekonomike. Ndaj tyre \u00ebsht\u00eb ndjekur politika e <strong><em>gjenocidit<\/em><\/strong> dhe e <strong><em>aparteidit<\/em><\/strong> t\u00eb heshtur. T\u00eb <em>getoizuar<\/em>, t\u00eb margjinalizuar dhe t\u00eb privuar nga\u00a0\u00e7do e drejt\u00eb komb\u00ebtare dhe njer\u00ebzore themelore, shqiptar\u00ebt e Manastirit u detyruan t\u2019i marrin rrug\u00ebt e migrimit, p\u00ebrtej deteve dhe oqeaneve, deri n\u00eb ShBA, Australi, Zeland\u00eb t\u00eb Re dhe Kanada, p\u00ebr t\u00eb mos u kthyer kurr\u00eb m\u00eb.<\/p>\n<p>Vitet e fundit, shqiptar\u00ebt e festojn\u00eb rregullisht p\u00ebrvjetorin e alfabetit, duke harruar se nd\u00ebrtesa ku u mbajt kongresi historik, \u00ebsht\u00eb sulmuar nga persona t\u00eb panjohur, madje jo nj\u00eb her\u00eb. Sulmuesit nuk duket t\u00eb jen\u00eb vandalist\u00eb t\u00eb r\u00ebndomt\u00eb. Qeveria sllavo-maqedonase n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn b\u00ebn pjes\u00eb edhe\u00a0faktori politik shqiptar, kurr\u00eb \u00a0nuk arriti t\u2019i zbuloj\u00eb sulmuesit e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb alfabetit.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Shqiptar\u00ebt \u00ebsht\u00eb mir\u00eb t\u2019i sh\u00ebnojn\u00eb datat e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb historis\u00eb s\u00eb tyre, por pa i mitizuar ato. Shqiptar\u00ebt nuk duhet ta\u00a0mitizojn\u00eb, as hapjen e\u00a0shkoll\u00ebs s\u00eb par\u00eb shqipe\u00a0n\u00eb Kor\u00e7\u00eb t\u00eb themeluar m\u00eb 1887 dhe as Kongresin e Manastirit q\u00eb ndryshe quhet edhe Kongres i alfabetit<em>.<\/em><\/p>\n<p>Nga mesi i shekullit XIX, popuj t\u00eb caktuar t\u00eb gadishullit i hartuan projektet e veta komb\u00ebtare. Shqiptar\u00ebt nd\u00ebrkaq, t\u00eb gjendur n\u00ebn sundimin osman, ia dol\u00ebn t\u00eb botojn\u00eb jo m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb abetare prej tet\u00eb faqesh \u2013 <em>\u201c\u00cbvetari\u201d <\/em>(1844) i <strong>Naum Veqilharxhit <\/strong>(1797-1846). Ky ishte nj\u00eb nga figurat m\u00eb t\u00eb hershme q\u00eb iu p\u00ebrkushtua krijimit t\u00eb nj\u00eb alfabeti t\u00eb ri t\u00eb shqipes e nj\u00ebherazi nj\u00eb nga t\u00eb par\u00ebt q\u00eb formuloi idealet dhe objektivat e l\u00ebvizjes komb\u00ebtare shqiptare q\u00eb n\u00eb hapat e par\u00eb t\u00eb saj.<\/p>\n<p>Derisa shqiptar\u00ebt p\u00ebrpiqeshin t\u2019i kap\u00ebrcenin pengesat q\u00eb ua krijonin autoritetet e Port\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb p\u00ebr t\u00eb themeluar shkoll\u00eb fillore me m\u00ebsim n\u00eb gjuh\u00ebn amtare, n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb, disa prej fqinj\u00ebve ballkanik\u00eb kishin themeluar\u00a0universitete\u00a0dhe\u00a0institucione t\u00eb tjera shkencore dhe arsimore.<\/p>\n<p>Kroat\u00ebt nuk jan\u00eb popull ballkanik dhe nuk kan\u00eb qen\u00eb n\u00ebn \u00a0sundimin e Perandoris\u00eb Osmane, por\u00a0 t\u00eb Austro-Hungaris\u00eb. Ky popull q\u00eb kufizohet me Gadishullin Ballkanik, universitetin e vet e ka themeluar qysh n\u00eb mbarim t\u00eb shekullit XVII, p\u00ebrkat\u00ebsisht m\u00eb 23 shtator 1669.<\/p>\n<p>\u00c7do popull, shkaqet e vonimit, duhet t\u2019i k\u00ebrkoj\u00eb n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb vetvete, e pastaj jasht\u00eb vetes.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xhelal Zejneli Shqipja e shkruar dokumentohet q\u00eb nga shekulli XIV me\u00a0alfabetin latin. shkronja\u00a0cirilike. Po k\u00ebt\u00eb alfabet, t\u00eb plot\u00ebsuar me ndonj\u00eb\u00a0shenj\u00eb greke, e p\u00ebrdor\u00ebn edhe\u00a0shkrimtar\u00ebt arb\u00ebresh\u00eb. Duke qen\u00eb se\u00a0 greqishtja p\u00ebrdorej si gjuh\u00eb e kish\u00ebs ortodokse, shqipja u shkrua edhe me\u00a0shkronja greke. N\u00ebn trysnin\u00eb e\u00a0islamizmit\u00a0dhe t\u00eb\u00a0pushtuesve osman\u00eb, n\u00eb shkrimin e shqipes, q\u00eb nga fillimi i shekullit [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34908,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4,35],"tags":[],"class_list":["post-35248","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori","category-kulture"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>ALFABETI I GJUH\u00cbS SHQIPE - KONGRESI I MANASTIRIT - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ALFABETI I GJUH\u00cbS SHQIPE - KONGRESI I MANASTIRIT - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Xhelal Zejneli Shqipja e shkruar dokumentohet q\u00eb nga shekulli XIV me\u00a0alfabetin latin. shkronja\u00a0cirilike. Po k\u00ebt\u00eb alfabet, t\u00eb plot\u00ebsuar me ndonj\u00eb\u00a0shenj\u00eb greke, e p\u00ebrdor\u00ebn edhe\u00a0shkrimtar\u00ebt arb\u00ebresh\u00eb. Duke qen\u00eb se\u00a0 greqishtja p\u00ebrdorej si gjuh\u00eb e kish\u00ebs ortodokse, shqipja u shkrua edhe me\u00a0shkronja greke. N\u00ebn trysnin\u00eb e\u00a0islamizmit\u00a0dhe t\u00eb\u00a0pushtuesve osman\u00eb, n\u00eb shkrimin e shqipes, q\u00eb nga fillimi i shekullit [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-11-27T14:48:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-11-20T08:22:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/kongresi_i_manastirit_pjesemarresit.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"752\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"440\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"ALFABETI I GJUH\u00cbS SHQIPE &#8211; KONGRESI I MANASTIRIT\",\"datePublished\":\"2018-11-27T14:48:15+00:00\",\"dateModified\":\"2021-11-20T08:22:44+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\\\/\"},\"wordCount\":3851,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/11\\\/kongresi_i_manastirit_pjesemarresit.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\",\"Kultur\u00eb\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\\\/\",\"name\":\"ALFABETI I GJUH\u00cbS SHQIPE - KONGRESI I MANASTIRIT - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/11\\\/kongresi_i_manastirit_pjesemarresit.jpg\",\"datePublished\":\"2018-11-27T14:48:15+00:00\",\"dateModified\":\"2021-11-20T08:22:44+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/11\\\/kongresi_i_manastirit_pjesemarresit.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/11\\\/kongresi_i_manastirit_pjesemarresit.jpg\",\"width\":752,\"height\":440,\"caption\":\"Kongresi i Manastirit - pjes\u00ebmarr\u00ebsit\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ALFABETI I GJUH\u00cbS SHQIPE &#8211; KONGRESI I MANASTIRIT\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ALFABETI I GJUH\u00cbS SHQIPE - KONGRESI I MANASTIRIT - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ALFABETI I GJUH\u00cbS SHQIPE - KONGRESI I MANASTIRIT - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Xhelal Zejneli Shqipja e shkruar dokumentohet q\u00eb nga shekulli XIV me\u00a0alfabetin latin. shkronja\u00a0cirilike. Po k\u00ebt\u00eb alfabet, t\u00eb plot\u00ebsuar me ndonj\u00eb\u00a0shenj\u00eb greke, e p\u00ebrdor\u00ebn edhe\u00a0shkrimtar\u00ebt arb\u00ebresh\u00eb. Duke qen\u00eb se\u00a0 greqishtja p\u00ebrdorej si gjuh\u00eb e kish\u00ebs ortodokse, shqipja u shkrua edhe me\u00a0shkronja greke. N\u00ebn trysnin\u00eb e\u00a0islamizmit\u00a0dhe t\u00eb\u00a0pushtuesve osman\u00eb, n\u00eb shkrimin e shqipes, q\u00eb nga fillimi i shekullit [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2018-11-27T14:48:15+00:00","article_modified_time":"2021-11-20T08:22:44+00:00","og_image":[{"width":752,"height":440,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/kongresi_i_manastirit_pjesemarresit.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"ALFABETI I GJUH\u00cbS SHQIPE &#8211; KONGRESI I MANASTIRIT","datePublished":"2018-11-27T14:48:15+00:00","dateModified":"2021-11-20T08:22:44+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/"},"wordCount":3851,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/kongresi_i_manastirit_pjesemarresit.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori","Kultur\u00eb"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/","name":"ALFABETI I GJUH\u00cbS SHQIPE - KONGRESI I MANASTIRIT - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/kongresi_i_manastirit_pjesemarresit.jpg","datePublished":"2018-11-27T14:48:15+00:00","dateModified":"2021-11-20T08:22:44+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/kongresi_i_manastirit_pjesemarresit.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/kongresi_i_manastirit_pjesemarresit.jpg","width":752,"height":440,"caption":"Kongresi i Manastirit - pjes\u00ebmarr\u00ebsit"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/alfabeti-i-gjuhes-shqipe-kongresi-i-manastirit\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ALFABETI I GJUH\u00cbS SHQIPE &#8211; KONGRESI I MANASTIRIT"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35248","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35248"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35248\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73086,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35248\/revisions\/73086"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34908"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}