{"id":37914,"date":"2019-02-03T10:21:49","date_gmt":"2019-02-03T09:21:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=37914"},"modified":"2019-02-03T11:05:51","modified_gmt":"2019-02-03T10:05:51","slug":"universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/","title":{"rendered":"UNIVERSI I P\u00cbRGJITHSH\u00cbM I KULTUR\u00cbS S\u00cb MENDIMEVE N\u00cbP\u00cbR VARGJE"},"content":{"rendered":"<p><em>N\u00eb tubimin e promovimit t\u00eb librave t\u00eb Martin \u00c7unit &#8211; n\u00eb Hotel Artius-Biel Bienne<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright\" title=\"Brahim Ibish AVDYLI\" src=\"https:\/\/www.fjala.info\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/brahim_avdyli.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"289\" \/> <strong>Brahim Ibish AVDYLI<\/strong>:<\/p>\n<p><em>Recension p\u00ebr krijimtarin\u00eb letrare e poetike t\u00eb <strong>Martin \u00c7unit-Antonit<\/strong>, sidomos p\u00ebr veprat e fundit: \u201c<strong>Universi i jet\u00ebs<\/strong>\u201d, Radio Kosova e Lir\u00eb, Prishtin\u00eb 2018; dhe, \u201c<strong>Lulet e jet\u00ebs<\/strong> (Letra nga burgu, Teut\u00ebs dhe Agronit)\u201d, Radio Kosova e Lir\u00eb\u201d, Prishtin\u00eb 2018.<\/em><\/p>\n<p>Martin \u00c7unin-Antonin e njoh shum\u00eb heret, nga veprimtaria e at\u00ebhershme prej vendlindjes e atdheut ton\u00eb, apo nga p\u00ebrpjekjet p\u00ebr realizimin e Radios \u201cKosova e Lir\u00eb\u201d, ndon\u00ebse m\u00ebrgata p\u00ebr mua e b\u00ebri t\u00eb veten.<\/p>\n<p>P\u00ebrkund\u00ebr t\u00eb gjitha p\u00ebrpjekjeve n\u00eb m\u00ebrgat\u00eb e para Kombeve t\u00eb Bashkuara n\u00eb Gjenev\u00eb (OKB) apo gjetiu, qoft\u00eb edhe n\u00ebp\u00ebr shkresat e mija, p\u00ebrs\u00ebri e kam bindjen se dikur do t\u00eb gjendet e v\u00ebrteta ose nj\u00eb pjes\u00eb e t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs. Pjesa m\u00eb e madhe e tyre do t\u00eb mbetet m\u00eb tutje \u201ce panjohur\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, duhet t\u00eb gjurmohet e v\u00ebrteta. Na bashkon ideali, dhe jo organizatat. Nj\u00eb d\u00ebshmi p\u00ebr Radion \u201cKosova e lir\u00eb\u201d<sup>1<\/sup>, e kam dh\u00ebn\u00eb kaher\u00eb n\u00eb opinionin lexues. Disa do t\u00eb dalin n\u00ebp\u00ebr vepra t\u00eb ndryshme, t\u00eb cilat jan\u00eb n\u00eb procedur\u00eb. Mua dhe Martin \u00c7unit, kryesisht, na mungojn\u00eb sponzorimet.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Me Martin \u00c7unin - n\u00eb tubimin e m\u00ebrgat\u00ebs krijuese - n\u00eb Ennepetal\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/me_martin_cunin-tubim_mergates_krijuese_ennepetal-3_qershor_2018.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" border=\"0\" \/><em>Me Martin \u00c7unin &#8211; n\u00eb tubimin e m\u00ebrgat\u00ebs krijuese &#8211; n\u00eb Ennepetal<br \/>\n&#8211; ku e mora Sh\u00ebrblimin Krijues &#8211; nga LSHAKSH-D me 3 qershor 2018<\/em><\/p>\n<p>Nga m\u00ebrgata e k\u00ebtushme po e marrim p\u00ebr nevojat tona tubimin e Reinach-ut t\u00eb Zvicr\u00ebs, ku poeti, m\u00ebsuesi, gazetari e veprimtari Martin \u00c7uni i ka b\u00ebr\u00eb provat e tij me disa miq e shok\u00eb, p\u00ebr t`a dh\u00ebn\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e Radios (s\u00eb Kosov\u00ebs s\u00eb Lir\u00eb) dhe t\u00eb luft\u00ebs \u00e7lirimtare. Mua, m\u00eb \u00ebsht\u00eb shkaktuar dhun\u00eb q\u00eb t\u00eb mos mund t\u00eb mirrja pjes\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb tubim, e n\u00eb qoft\u00eb se arrija q\u00eb t\u00eb shkoj, t\u00eb mos mundja aspak t\u00eb flas; e n\u00eb qoft\u00eb se arrij t\u00eb flas dhe b\u00ebj ndonj\u00eb fotografi, do t\u00eb m\u00eb zhdukeshin edhe k\u00ebto fotografi. Pas tubimit, m\u00eb \u00ebsht\u00eb marrur me forc\u00eb aparati fotografik. Reinach-u mbahet n\u00eb mend me k\u00ebt\u00eb tubim.<\/p>\n<p>Por, kjo nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me k\u00ebt\u00eb vend, se sa me armiqt\u00eb e tmerrsh\u00ebm t\u00eb politik\u00ebs jugosllave dhe t\u00eb politik\u00ebs zyrtare serbe. Dihet, se nj\u00eb nd\u00ebr armiqt\u00eb m\u00eb rrebt\u00eb serbo-sllav\u00eb isha un\u00eb. Pra, nuk kisha si t\u00eb jem pran\u00eb tre pjes\u00ebmarr\u00ebsve, e nj\u00ebri nd\u00ebr ta ishte Martin \u00c7uni. Dy veta qen\u00eb pran\u00eb meje, me arm\u00eb n\u00eb shok\u00eb, dhe nuk m\u00eb lan\u00eb q\u00eb t`a b\u00ebja timen p\u00ebr \u201cKosov\u00ebn e Lir\u00eb\u201d, n\u00eb at\u00eb tubim.<\/p>\n<p>P\u00ebr mendimin tim, po e them se po t`a kishte ditur t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e hidhur q\u00eb at\u00ebher\u00eb, n\u00eb revist\u00ebn e bukur q\u00eb do t\u00eb ma ipte, revist\u00ebs \u201cMuza shqiptare\u201d<sup>2<\/sup>, Nr. 1, Wuppertal 2008, me n\u00ebnshkrimin e tij, t\u00eb cil\u00ebn e ruaj edhe sot e k\u00ebsaj dite, do ta kishte mbaruar romanin ende t\u00eb pabotuar, t\u00eb cilin e quan \u201c<em>Bised\u00eb me nd\u00ebrgjegjen<\/em>\u201d. Mendoj se kjo bised\u00eb, e cila do t\u00eb ishte edhe bised\u00eb e jona, do t\u00eb kishte mund\u00ebsi q\u00eb t`a vinte n\u00eb nj\u00eb vij\u00eb t\u00eb mir\u00eb romanin e nd\u00ebrgjegjes dhe do t&#8217;i ravij\u00ebzonte k\u00ebto m\u00eb tutje n\u00eb universin e jet\u00ebs, me plisin e bardh\u00eb n\u00eb kok\u00eb, si\u00e7 e mban\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb fotografi t\u00eb librit \u201c<em>Universi i jet\u00ebs<\/em>\u201d<sup>3<\/sup>, sepse jeta e jon\u00eb ishte dhe \u00ebsht\u00eb ende e gjymt\u00eb p\u00ebr ne, e nuk do t\u00eb kishin lozur loj\u00ebra t\u00eb kobshme me fatin ton\u00eb armiqt\u00eb tan\u00eb, si sot, dje e padje.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"N\u00eb tubimin e promovimit t\u00eb librave t\u00eb Martin \u00c7unit\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/tubim_promovim_librave_martin_cuni_hotel_artius-biel_bienne.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" border=\"0\" \/><em>N\u00eb tubimin e promovimit t\u00eb librave t\u00eb Martin \u00c7unit-n\u00eb Hotel Artius-Biel Bienne<\/em><\/p>\n<p>Shqiptar\u00ebt e prisnin fatin e tyre si kotheren e that\u00eb q\u00eb Kosova t\u00eb ishte e lir\u00eb. Mezi prit\u00ebn q\u00eb ta shpallin \u201ct\u00eb lir\u00eb\u201d, larg\u00eb nga g\u00ebzimi i pritur. \u00c7do gj\u00eb vjen sipas koh\u00ebs, sipas marradh\u00ebnieve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, sipas forcave t\u00eb bot\u00ebs, ku i kemi dy hise e gjysm\u00eb armiq t\u00eb p\u00ebrbetuar e nj\u00eb gjym\u00eb hise miq. Nuk mund t\u00eb ecim me koh\u00ebn, por t\u00eb shkruajm\u00eb po. Gjithnj\u00eb e m\u00eb tep\u00ebr po i jep Martin \u00c7uni n\u00ebp\u00ebr shkrimet dhe veprat e tija. Biografin\u00eb e veprave t\u00eb botuara, nuk po e shfletojm\u00eb, por po e cekim se cilat jan\u00eb veprat e tij t\u00eb botuara deri m\u00eb tani, edhe pse ka vepra t\u00eb tjera shum\u00eb m\u00eb t\u00eb mira, t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb, gazetaris\u00eb e t\u00eb fotografive. Deri m\u00eb tani, ai, i ka botuar k\u00ebto vepra:<\/p>\n<p>-\u201cJet\u00eb e furtun\u00eb\u201d, poezi p\u00ebr t\u00eb ritur, Prishtin\u00eb 2002;<br \/>\n-\u201cReportazhe lufte\u201d, proz\u00eb dokumentare, Prishtin\u00eb 2002;<br \/>\n-\u201cJet\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn\u201d, poezi p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, Prishtin\u00eb 2004;<br \/>\n-\u201cAsht e gjak Arb\u00ebrie\u201d, me bashkautor, antologji e 12 krijuesve shqiptar\u00eb n\u00eb Gjermani, Sht\u00ebpia Botuese \u201cDoruntina\u201d, Hanover dhe Prishtin\u00eb 2007;<br \/>\n-\u201cThemele jete\u201d, rr\u00ebfime p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, Prishtin\u00eb 2008;<br \/>\n-\u201c\u00cbnd\u00ebrra sh\u00ebtit pa mua\u201d, poezi p\u00ebr t\u00eb rritur, Tiran\u00eb 2012;<br \/>\n-\u201cFeniks n\u00eb kalvar\u201d, proz\u00eb dokumentare, Prishtin\u00eb 2018;<br \/>\n-\u201cLulet e jet\u00ebs\/Letra nga burgu, Teut\u00ebs dhe Agronit\u201d, Radio Kosova e Lir\u00eb, Prishtin\u00eb 2018;<br \/>\n-\u201cUniversi i jet\u00ebs\u201d, poezi p\u00ebr t\u00eb rritur, Radio Kosova e Lir\u00eb, Prishtin\u00eb 2018.<br \/>\n-\u201cRadio , Z\u00ebri i liris\u00eb 4.1.1999-4.1.2019)\u201d, Radio Kosova e Lir\u00eb, Prishtin\u00eb 2018; etj.<\/p>\n<p>Martin \u00c7uni \u00ebsht\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebs i disa antologjive, t\u00eb cilat, nuk po i z\u00eb n\u00eb goj\u00eb, vet\u00ebn nj\u00ebren nga k\u00ebto libra, ku me Pal Sokolin \u00ebsht\u00eb bashkautor.<br \/>\nSi\u00e7 e thash\u00eb: mungojn\u00eb sponzor\u00ebt. Martini i ka mjaft vepra t\u00eb pabotuara. Ato vepra duhet t\u00eb presin nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, sikurse 10 veprat e mia.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"N\u00eb tubimin e promovimit t\u00eb librave t\u00eb Martin \u00c7unit\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/tubim_promovim_librave_martin_cuni_hotel_artius-biel_bienne1.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" border=\"0\" \/><em>N\u00eb tubimin e promovimit t\u00eb librave t\u00eb Martin \u00c7unit &#8211; n\u00eb Hotel Artius-Biel Bienne<\/em><\/p>\n<p>Vepr\u00ebn antologjike \u201cAsht e gjak arb\u00ebrie\u201d, e kam lexuar nd\u00ebr t\u00eb parat. Edhe poezin\u00eb e Martin \u00c7unit. Poezin\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb kushtuar shqiptar\u00ebve, me titullin \u201cShqiptar\u00ebt\u201d, nuk do ta analizojm\u00eb, edhe pse \u00ebsht\u00eb e mir\u00eb. Ajo q\u00eb na bie n\u00eb sy \u00ebsht\u00eb \u201cQielli i Atlantikut\u201d, ku nd\u00ebr t\u00eb tjera autori thot\u00eb:<\/p>\n<p><em>\u201cI madhi Atlantik<br \/>\nKu \u00ebsht\u00eb Atlantida<br \/>\nPse fsheh oqean<br \/>\nKush iku at\u00ebher\u00eb<br \/>\nKush po ik\u00ebn tash<br \/>\nSot e mot mbi Atlantik<br \/>\nVrag\u00eb e plag\u00eb mbi Atlantid\u00eb\u201d, <\/em><\/p>\n<p>e shkruar n\u00eb prill t\u00eb vitit 2004. N\u00eb poezit\u00eb e p\u00ebrkushtuara Azem Shkrelit \u201cKrenari e trisht\u00eb\u201d e Zejnullah Halitit \u201cMik e v\u00eblla\u201d jan\u00eb poezi p\u00ebrkushtuese mjaft t\u00eb dhembshme, por ne po ndalemi te poezia \u201cLiria\u201d, ku me t\u00ebr\u00eb pezm autori thot\u00eb:<\/p>\n<p><em>\u201cT\u00eb shoh n\u00eb fytyr\u00ebn e f\u00ebmijve<br \/>\nT\u00eb shoh n\u00eb mir\u00ebsin\u00eb e n\u00ebn\u00ebs<br \/>\nT\u00eb shoh n\u00eb rrudhat e bab\u00ebs<br \/>\nT\u00eb shoh n\u00eb dashurin\u00eb e vash\u00ebs<br \/>\nKudo t\u00eb shoh<br \/>\nPos n\u00eb vendin tim\u201d,<\/em><\/p>\n<p>e cila \u00ebsht\u00eb e mbaruar me 24 qershor 1993, por \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb thukt\u00eb e m\u00eb qart\u00eb. T\u00eb th\u00ebnat e poezis\u00eb e k\u00ebtushme jan\u00eb th\u00ebnie antologjike.<\/p>\n<p>Poezit\u00eb e fundit: \u201cEc e ec shqiptar\u00ebt\u201d, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn flet, shkruan e p\u00ebrc\u00ebllon autori \u201cMallkimi i djesh\u00ebm\/Na p\u00ebrcjell dhe sot\u201d, t\u00eb shkruar me 19 maj 2005, n\u00eb Breckerfeld\/D; pas saj, poezia e shkruar me 12 janar 1997, me titullin e saj \u201cAcar\u201d, shkruan me plot t\u00eb drejt\u00eb, sikur edhe krijuesit i mbulon akulli, e rob\u00ebria b\u00ebhet si kuror\u00eb. Vargje t\u00eb tilla jan\u00eb vargje plot\u00ebsisht t\u00eb sakta.<\/p>\n<p>Nga dy poezi jan\u00eb t\u00eb futura n\u00eb tri ciklat e para t\u00eb p\u00ebrmbledhjes \u201cUniversi i jet\u00ebs\u201d<sup>4<\/sup>, nd\u00ebrsa n\u00eb ciklin e kat\u00ebrt, nuk ka poezi t\u00eb tjera p\u00ebr t`i v\u00ebn\u00eb aty.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Brahim Avdyli me Martin \u00c7unin dhe Tafil Durakun\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/brahim_avdyli_martin_cuni_dhe_tafil_duraku-duke_folur_per_situaten-ne_lokalin_radio_prishtines.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" border=\"0\" \/><em>Brahim Avdyli me Martin \u00c7unin dhe Tafil Durakun<br \/>\n&#8211; duke folur p\u00ebr situat\u00ebn-n\u00eb lokalin Radio Prishtin\u00ebs&#8230;<\/em><\/p>\n<p>Libri ndahet n\u00eb 4 cikle: \u201c<em>Shqipat\u00ebve<\/em>\u201d; \u201c<em>Respekt i p\u00ebrjetsh\u00ebm<\/em>\u201d, \u201c<em>Universi i mendimit<\/em>\u201d, dhe \u201c<em>Kumti<\/em>\u201d. Poeti ka universin e mendimeve dhe t\u00eb vargjeve t\u00eb poezis\u00eb, n\u00eb pikat kryesore t\u00eb librit. Ajo q\u00eb e mb\u00ebshtjell\u00eb t\u00ebr\u00eb librin, n\u00eb kopertin\u00eb, \u00ebsht\u00eb rapi i madh me deg\u00eb t\u00eb gjata dhe me rr\u00ebnj\u00eb po aq t\u00eb thella, t\u00eb cilat jan\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt e para t\u00eb kombit shqiptar, e bota sikur nuk e di.<\/p>\n<p>Redaktori i k\u00ebsaj vepre \u00ebsht\u00eb vet\u00eb Ahmet Qeriqi, bashk\u00ebveprimtar i Radio \u201cKosova e Lir\u00eb\u201d dhe \u201cKosova Pres\u201d, babai i gazetares dhe recensueses Arbana Ahmet Qeriqi, miq t\u00eb autorit dhe t\u00eb mit\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt e njohin edhe autorin, por edhe poezin\u00eb e tij, t\u00eb shkruara n\u00ebp\u00ebr val\u00ebt e persekutuara t\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n<p>I burgosuri e i persekutuari i shum\u00ebfisht\u00eb i Serbo-Jugosllavis\u00eb kishte arritur me shum\u00eb sakrifica t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb pun\u00ebsohet n\u00eb Radio Prishtin\u00eb. Librat e Martin \u00c7unit: \u201c<em>Universi i jet\u00ebs<\/em>\u201d dhe \u201c<em>Lulet e jet\u00ebs<\/em>\u201d<sup>5<\/sup>, deri m\u00eb tani ishin dy veprat poetike m\u00eb t\u00eb fundit, t\u00eb botuara n\u00eb vitin 2018. Mua, m\u00eb g\u00ebzoi fakti se do t\u00eb shkruaja nj\u00eb recension p\u00ebr veprat e tij. Nga ana ime, m\u00eb s\u00eb miri \u00ebsht\u00eb t\u00eb dim\u00eb se \u00e7ka \u00ebsht\u00eb universi. Disa bashkatdhetar\u00eb mendojn\u00eb se autori yn\u00eb \u201c<em>nuk ka filozofi<\/em>\u201d. Secili autor e ka filozofin\u00eb e tij. Ajo \u00ebsht\u00eb linja e gjall\u00eb mendore, e cila i udh\u00ebheq\u00eb t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn autor\u00ebt, dikend m\u00eb pak e dikend m\u00eb tep\u00ebr. Librat e tij, q\u00eb nga titulli, lidhen me filozofin\u00eb. Titujt e veprave \u201c<em>Lulet e jet\u00ebs<\/em>\u201d dhe \u201c<em>Universi i jet\u00ebs<\/em>\u201d, na tregojn\u00eb shum\u00eb \u00e7ka.<\/p>\n<p>Universi \u00ebsht\u00eb gjith\u00ebsia; \u00ebsht\u00eb \u00e7do gj\u00eb e gjall\u00eb dhe e vdekur; n\u00eb tjetr\u00ebn jet\u00eb apo i pa gjall\u00eb, si bim\u00ebt, t\u00eb pa gjalla p\u00ebr vet\u00ebdijen ton\u00eb, por q\u00eb ekzistojn\u00eb, mbi tok\u00eb; bakteriet, insektet, shtaz\u00ebt, bim\u00ebt, instancat q\u00eb ne i themi se jan\u00eb t\u00eb pa l\u00ebvishme, t\u00eb ngurta, e deri te ngjyrat e hijet, etj. Asgj\u00eb nuk humbet, e t\u00ebra \u00ebsht\u00eb n\u00ebp\u00ebr gjith\u00ebsi, e pjes\u00eb t\u00eb saja nuk shihen e nuk duken, prandaj ne themi se nuk ekzistojn\u00eb, por gjithsesi i mban\u00eb ajo n\u00eb vehte. Gjith\u00ebsia \u00ebsht\u00eb e pamatur, e pa an\u00eb, pa fund, infinite. Universi ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me gjith\u00eb\u00e7ka, q\u00eb dihet apo nuk dihet; q\u00eb duket apo nuk duket. Poeti i kap disa detaje, t\u00eb cilat nuk i sheh dikush tjet\u00ebr apo masa e gj\u00ebr\u00eb rreth tij. Ai \u00ebsht\u00eb i aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb z\u00ebn\u00eb di\u00e7ka, sepse jo rast\u00ebsisht e ka krijuar bota si qenie t\u00eb vet\u00ebdijshme, si krijues. Ai \u00ebsht\u00eb i aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar di\u00e7ka dhe jan\u00eb me mjaft r\u00ebnd\u00ebsi, si sa i p\u00ebrket gj\u00ebrave q\u00eb shkruan rreth tyre, por edhe opinionit komb\u00ebtar e bot\u00ebror.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Pal Sokoli e Martin \u00c7uni-Antoni - Asht e gjak arb\u00ebrie\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/pal_sokoli_martin_cuni_antoni-asht_e_gjak_arberie-antologjia_e_12_krijuesve_shqiptare_nga_gjermania_2007.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" border=\"0\" \/><em>Pal Sokoli e Martin \u00c7uni-Antoni &#8211; Asht e gjak arb\u00ebrie &#8211; antologjia e 12 krijuesve shqiptar\u00eb nga Gjermania &#8211; Doruntina Hanover e Prishtin\u00eb 2007<\/em><\/p>\n<p>Universin e jet\u00ebs e ka z\u00ebn\u00eb Martin \u00c7uni, pa poezi t\u00eb ngarkuar; pa poezi t\u00eb b\u00ebra vet\u00ebm prej metaforave e simbolike; pa poezi abstrakte e t\u00eb tjet\u00ebrsuara, nga t\u00eb gjitha ciklet e k\u00ebtij libri, p\u00ebr ta ruajtur shqiptarin\u00eb t\u00eb paprishur, por t\u00eb lir\u00eb e t\u00eb pavarur, krahas popujve t\u00eb tjer\u00eb, me plis t\u00eb bardh\u00eb mbi kok\u00eb.<\/p>\n<p>Nga filozofia po e marrim Imanuel Kantin (1724-1804), i cili ka qen\u00eb si nj\u00eb nga filozof\u00ebt e koh\u00ebve t\u00eb vjetra e koh\u00ebs s\u00eb tij dhe m\u00eb pak ishte p\u00ebr natyr\u00ebn e sendeve apo natyr\u00ebn e tyre n\u00eb vetvehte, por p\u00ebr kulmin e ar\u00ebsyes e logjik\u00ebs s\u00eb kthjell\u00ebt t\u00eb nj\u00eb epoke t\u00eb re, edhe n\u00eb qoft\u00eb se do t\u00eb shtroheshin pyetje mjaft kritike. Ky patos i tij u b\u00eb vendimtar p\u00ebr filosofin\u00eb e dy brezave t\u00eb fundit, n\u00eb raport t\u00eb nd\u00ebrsjella t\u00eb njeriut e filozofis\u00eb. Filozofia \u00ebsht\u00eb kulmi i shkencave, ajo i p\u00ebrmbledh\u00eb t\u00eb gjitha l\u00ebmit\u00eb e shkencave.<\/p>\n<p>Q\u00ebllimi i vullnetit t\u00eb dijes s\u00eb tij drejtohet n\u00eb t\u00eb gjitha l\u00ebmit\u00eb e shkenc\u00ebs dhe t\u00eb dijes, t\u00eb bot\u00ebs e t\u00eb jet\u00ebs, t\u00eb natyr\u00ebs e shpjegimit paraprak t\u00eb gj\u00ebrave, dhe me prinzipet e nd\u00ebrrmarrjeve tona, lidhur ngusht me ndjenjat, t\u00eb sqarimit t\u00eb enigmave dhe t\u00eb lidhjes s\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb t\u00eb shijes; t\u00eb historis\u00eb s\u00eb njer\u00ebzimit dhe t\u00eb ekzistenc\u00ebs njer\u00ebzore<sup>6<\/sup>. Martin \u00c7uni e lidh\u00eb k\u00ebt\u00eb univers jet\u00ebsor t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebve me ndjenja t\u00eb mir\u00ebfillta artistike dhe kjo \u00ebsht\u00eb lirika e tij.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Libri me letra e shkrime nga burgu - Lulet e jet\u00ebs\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/libri_me_letra_e_shkrime_nga_burgu-lulet_e_jetes-2018.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" border=\"0\" \/><em>Libri me letra e shkrime nga burgu &#8211; Lulet e jet\u00ebs &#8211; Radio Kosova e Lir\u00eb &#8211; Prishtin\u00eb 2018<\/em><\/p>\n<p>Ai i rreket filozofis\u00eb njer\u00ebzore t\u00eb shqiptar\u00ebve, t\u00eb atyre q\u00eb ran\u00eb p\u00ebr lirin\u00eb, si Adem Jashari, i cili i ngjan\u00eb Sh\u00ebn Martinit; V\u00ebllez\u00ebrve G\u00ebrvalla dhe Kadri Zeka; Adem Dema\u00e7it; N\u00ebn\u00ebs Tereze; Azem Shkrelit e Ali Podrim\u00ebs, Gjeneral Shaban Shal\u00ebs; Zejnullah Halitit; Agim Sahitit-shokut t\u00eb burgut; shok\u00ebve e miqve t\u00eb tjer\u00eb; shkroi biblike e kumte; Isa Boletinit; poetit Gjok\u00eb Becit; Zefit t\u00eb Vog\u00ebl; mikut ton\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, poetit Shaban Cakolli; Komandant Gurit; etj., p\u00ebr t`a rrumbullaksuar filozofin\u00eb p\u00ebr lirin\u00eb (\u201c<em>Liri<\/em>\u201d, faqe 41), e cila prore na ka munguar dhe t\u00eb cil\u00ebn e gjykonte nga mbrenda burgut (\u201cKjo tok\u00eb\u201d, 32), por edhe n\u00eb m\u00ebrgat\u00eb (\u201c<em>Bjeshk\u00ebt e Nemura<\/em>\u201d e \u201c<em>N\u00eb malet tona<\/em>\u201d, faqet 34 e 40).<\/p>\n<p>Ndonj\u00ebher\u00eb shqiptar\u00ebt i duken t\u00eb ndrysh\u00ebm, sepse ata:<\/p>\n<p><em>\u201cnuk kapen dor\u00ebp\u00ebrdore<br \/>\nt`i p\u00ebrballojn\u00eb uraganit\u201d<\/em> (\u201c<em>Shqiptar\u00ebt n\u00eb demostrat\u00eb<\/em>\u201d, faqe 36).<\/p>\n<p>Ndonj\u00ebher\u00eb, p\u00ebrmallohet e loti i rrjedhur pas largimit prej atdheut, si p.sh. poezia \u201cLoti\u201d, q\u00eb i k\u00ebndon Jusuf G\u00ebrvall\u00ebs, Enver Hadrit e Martin Camajt (faqe 52); apo poezia \u201cRespekt i p\u00ebrjetsh\u00ebm\u201d, i cili, u p\u00ebrkulet me devotshm\u00ebri nj\u00ebsoj si t\u00eb vegj\u00eblve, poashtu edhe t\u00eb m\u00ebdhenj\u00ebve, i cili p\u00ebrkushtimisht thot\u00eb:<\/p>\n<p><em>\u201cU p\u00ebrkulem nga qielli n\u00eb tok\u00eb<br \/>\nAtyre q\u00eb s`na lan\u00eb me lot\u00eb.<br \/>\nDeti Jon\u00eb i ka p\u00ebrkundur lisa<br \/>\nN\u00eb Alpet tona q\u00eb mbajn\u00eb plisa<br \/>\nAta q\u00eb ngjajn\u00eb me Gjergjin e Ademin<br \/>\nAta q\u00eb e nderuan n\u00ebn\u00ebn ton\u00eb Tereze!\u201d,<\/em> (n\u00eb faqe 49).<\/p>\n<p>Universi i jet\u00ebs \u00ebsht\u00eb universi i mendimit. Poeti e ka v\u00ebn\u00eb titull t\u00eb ciklit. Poezia q\u00eb mban\u00eb k\u00ebt\u00eb titull \u00ebsht\u00eb e para. Ajo i mban\u00eb kat\u00ebr strofa me nga tri vargje; nj\u00eb akuz\u00eb ndjenjore me rastin e prishjes s\u00eb varrit nga fisi i t\u00eb pafeve, t\u00eb cil\u00ebt desh\u00ebn t`a zhdukin shkrimtarin p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, Haliti, nga varri:<\/p>\n<p><em>\u201cT\u00eb vrau dora e zez\u00eb,<br \/>\nQ\u00eb gjakoset n\u00eb urrejtjen e vet<br \/>\nDhe shtrat i b\u00ebhet vdekjes&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>\u201cDora e zez\u00eb<br \/>\nQ\u00eb vret t\u00eb rriturin tek f\u00ebmija<br \/>\nQ\u00eb vret f\u00ebmij\u00ebn tek i rrituri&#8230;\u201d<\/em>, (\u201c<em>Universi i mendimit<\/em>\u201d, faqe 65),<\/p>\n<p>Ata kurrsesi nuk duan q\u00eb ta l\u00ebn\u00eb universin e mendimit ton\u00eb t\u00eb rrjedh\u00eb. Kjo revolt\u00eb \u00ebsht\u00eb e madhe dhe mjaft e dhimbshme.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Libri i poezive - Universi i jet\u00ebs\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/libri_i_poezive-universi_i_jetes-2018.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" border=\"0\" \/><em>Libri i poezive &#8211; Universi i jet\u00ebs &#8211; Radio Kosova e Lir\u00eb &#8211; Prishtin\u00eb 2018<\/em><\/p>\n<p>Duket sikur Serb\u00ebt \u201cDiellin e duan\/Ta ken\u00eb ve\u00e7 p\u00ebr vete\u201d (te poezia \u201cPytje miku\u201d, faqe 72). Poetin er\u00ebrat e tretin n\u00eb t\u00eb gjitha \u00e7\u00ebshtjet, edhe \u201cN\u00eb qiellin e Atlantikut\u201d, t\u00eb cil\u00ebn e kemi analizuar; nga \u201cProtesta\u201d (faqe 82); nga \u201cUnaza\u201d (faqe 69), n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn unaz\u00ebn e martes\u00ebs ia dhuron gruaja, nat\u00ebn e pranver\u00ebs s\u00eb vitit 1982, poezi kjo e shkruar n\u00eb burg t\u00eb Prishtin\u00ebs, me 4 qershor 1983; e deri te \u201cHija e Durimit\u201d, kushtuar djalit t\u00eb vet- Agronit (faqe 67), n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn shpirti, trupi dhe fjala jan\u00eb trinomi i fatit:<\/p>\n<p><em>\u201cSe \u00e7`m\u00eb zuri ngusht\u00eb hija e r\u00ebnd\u00eb<br \/>\nNuk m\u00eb mbeti forc\u00eb shpirti as trupi<br \/>\nDuke par\u00eb loj\u00ebn e re t\u00eb fatit t\u00ebnd<br \/>\nVet\u00ebm m\u00ebrm\u00ebrisja, se fjala m\u00eb humbi&#8230;\u201d<\/em><\/p>\n<p>Fjala humb n\u00ebp\u00ebr kazermat serbo-sllave dhe m\u00ebrm\u00ebrit\u00eb autori, \u00ebsht\u00eb ende i gjall\u00eb, por hija e vdekjes e kishte ngushtuar shum\u00eb. E lodh\u00ebn aq shum\u00eb, sa t&#8217;i lodhet shpirti e trupi, sepse hijen e durimit e mbante gjall\u00eb. E hijen e durimit nuk e mendonte njeri. Poezia e mban\u00eb k\u00ebt\u00eb titull.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr shum\u00eb poezi t\u00eb k\u00ebtij cikli nuk e di ku m\u00eb ndalet leximi. Nj\u00eb shpalim i ndjenjave patjet\u00ebr t\u00eb b\u00ebn p\u00ebr vete, n\u00eb poezin\u00eb \u201c<em>Shpalim ndjenjash<\/em>\u201d (faqe 101), e shkruar n\u00eb Burgun e Nishit, n\u00eb Serbi, ndon\u00ebse ka poezi t\u00eb tjera m\u00eb t\u00eb mira:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Nga vizita me djalin e daj\u00ebs Ahmet - Flamurin duke e vizituar Sht\u00ebpin\u00eb Muzeu t\u00eb Radio Kosova e Lir\u00eb\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/vizita_me_djalin_e_dajes_ahmet-flamurin_ne_shtepine_muze_te_radio_kosova_e_lire-me_riza_berish\u00ebn.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" border=\"0\" \/><em>Nga vizita me djalin e daj\u00ebs Ahmet &#8211; Flamurin duke e vizituar Sht\u00ebpin\u00eb Muzeu t\u00eb Radio &#8220;Kosova e Lir\u00eb&#8221; &#8211; bashk\u00eb me mikun ton\u00eb Riza Berish\u00ebm&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>\u201cShpaloj: -dhembje,<br \/>\nZemra shfryn\u00eb,<br \/>\nShpirti ndry n\u00eb vetvete&#8230;\u201d;<\/em><\/p>\n<p>nd\u00ebrsa n\u00eb poezin\u00eb, \u201cDisa pyesin, pse nuk flet Dema\u00e7i\u201d (faqe 104), ai thot:<\/p>\n<p><em>\u201cShtat\u00ebqind her\u00eb po u dogje,<br \/>\nShtat\u00ebdind pash n\u00ebse hyn n\u00ebn dh\u00e9<br \/>\nShtat\u00ebqind her\u00eb Feniks po u ringjalle,<\/em><\/p>\n<p>S\u00ebrish k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb t\u00eb mbysin mizerisht (mizorisht),<br \/>\nVet\u00ebm q\u00eb ata t\u00eb duken m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj!\u201d<\/p>\n<p>E n\u00eb ciklin e fundit, vin\u00eb ca fjal\u00eb me Zotin, i cili nj\u00ebjsohet me gjith\u00ebsin\u00eb:<\/p>\n<p><em>\u201cFola me Zotin,<br \/>\nAi, \u00e7ile gur goj\u00ebn!<br \/>\nIshte b\u00e2 dh\u00e9:<\/em><\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb b\u00ebjn\u00eb njer\u00ebzit<br \/>\nN\u00eb em\u00ebr t\u00eb tij! (\u201c<em>Kumti\/Ca fjal\u00eb me Zotin<\/em>\u201d, faqe 111).<\/p>\n<p>Pastaj, \u201cAfshi i Kosov\u00ebs\u201d (faqe 116):<\/p>\n<p><em>\u201cCopat na tret\u00ebn,<br \/>\nGjithkah n\u00ebp\u00ebr per\u00ebndim,<br \/>\nMe shpresa diku larg<br \/>\nDielli do t\u00eb na lind\u201d,<\/em><\/p>\n<p>dhe \u201c<em>Pas Liris\u00eb, fjala e matur<\/em>\u201d, (faqe 126):<\/p>\n<p><em>\u201cA ka gj\u00eb m\u00eb t\u00eb shtrenjt\u00eb<br \/>\nA ka gj\u00eb m\u00eb madh\u00ebshtore<br \/>\nA ka gj\u00eb m\u00eb hyjnore<br \/>\n&#8230;Se fjala e matur,<br \/>\nQ\u00eb kurr m\u00eb pak nuk e kemi pasur!<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb analiz\u00eb nuk i kemi p\u00ebrfshir\u00eb ato q\u00eb na i kan\u00eb th\u00ebn\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt, as dy poezit\u00eb e mira dhe t\u00eb gjata, \u201c<em>Mos e prishni Shqip\u00ebrin\u00eb<\/em>\u201d, faqet 19-23; \u201c<em>Jeta larg g\u00ebzimit<\/em>\u201d, faqet 26-30, e cila \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrblyer nga konkursi i Or\u00ebs s\u00eb madhe letrare \u201c<em>Pavar\u00ebsia e Kosov\u00ebs-2011<\/em>\u201d, t\u00eb organizuar n\u00eb Koblenc t\u00eb Gjermanis\u00eb nga LSHAKSH-ja. K\u00ebto jan\u00eb poezi t\u00eb cilat nj\u00eb studius apo nj\u00eb eseist i denj\u00eb do t\u00eb shkruante nj\u00eb tem\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, sepse jan\u00eb poezi t\u00eb ngjeshura dhe t\u00eb gjata.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Nj\u00eb dit\u00eb me Martin \u00c7unin - n\u00eb banes\u00eb t\u00eb tij n\u00eb Ennepetal t\u00eb Gjermanis\u00eb\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/me_martin_cunin-ne_banesen_e_tij_ne_ennepetal_gjermani.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" border=\"0\" \/><em>Nj\u00eb dit\u00eb me Martin \u00c7unin &#8211; n\u00eb banes\u00eb t\u00eb tij n\u00eb Ennepetal t\u00eb Gjermanis\u00eb &#8211; p\u00ebr d\u00ebrgim&#8230;<\/em><\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, lexoni edhe ju k\u00ebto libra. Jan\u00eb libra t\u00eb shkruara mjaft thjesht\u00eb, t\u00eb \u00e7ilt\u00ebrta, t\u00eb kuptuara, p\u00ebr t\u00eb gjitha moshat, nj\u00eb poezi tep\u00ebr e sinqert\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 librit me poezi q\u00eb e analizuam, autori na sjell\u00eb edhe nj\u00eb raritet t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, librin modest e vijues, ndonj\u00eb vjersh\u00eb e letra, \u201c<em>Letra jete\/Letra nga burgu, Teut\u00ebs dhe Agronit<\/em>\u201d. Ky lib\u00ebr jo vet\u00ebm se \u00ebsht\u00eb shtypur me ngjyra, me tr\u00ebndafila me ngjyr\u00eb, q\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb p\u00ebr vete, por na shpreh\u00eb nj\u00eb dram\u00eb t\u00eb thell\u00eb n\u00eb burgun e Nishit, kur poeti vuan jo vet\u00ebm nga t\u00eb ftohtit e \u00e7elis\u00eb, por edhe nga kujtimet e veta, t\u00eb familjes, t\u00eb prindit p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e vegj\u00ebl, p\u00ebr gruan q\u00eb e donte pa mas\u00eb, p\u00ebr t\u00eb af\u00ebrmit e njer\u00ebzit. Ai ka qen\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara m\u00ebsues dhe pedagog e arsimtar, i do f\u00ebmij\u00ebt pa mas\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt, kishin b\u00ebr\u00eb hapat e par\u00eb n\u00eb jet\u00eb dhe po vuanin edhe me traum\u00ebn e munges\u00ebs s\u00eb paevituar t\u00eb babait, por edhe t\u00eb atij pa f\u00ebmij\u00eb, i cili ishte i burgosur.<\/p>\n<p>Nga ky lib\u00ebr ne m\u00ebsojm\u00eb shum\u00eb p\u00ebr burgun e tij, sepse ai shqet\u00ebsohej se cil\u00ebn fjal\u00eb m\u00eb par\u00eb t`ua d\u00ebrgonte f\u00ebmijve t\u00eb vet, sepse letrat kalonin n\u00ebp\u00ebr duart e cenzuarve t\u00eb pushtetit; m\u00ebsojm\u00eb edhe p\u00ebr burgun e Nishit, por edhe p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt pa bab\u00eb e pa edukator. Prandaj, nd\u00ebr t\u00eb tjera ua nxiste motivin p\u00ebr m\u00ebsim, p\u00ebr shkoll\u00eb, p\u00ebr dije, p\u00ebr ngritje pak m\u00eb tep\u00ebr me edukat\u00eb, me t\u00eb cil\u00ebn do t\u00eb dinin se si t\u00eb respektojn\u00eb rrethin, familjen, shkoll\u00ebn, m\u00ebsuesit, shok\u00ebt e shoqet. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebtyre, ai lib\u00ebr sillte mjaft ilustrime, skica, vizatime mjaft t\u00eb mira, t\u00eb b\u00ebra nga shok\u00ebt e burgut, Sabri Sopi, nga d\u00ebshmori Gursel Sylejmani apo vet\u00eb ai, n\u00ebp\u00ebr qelit\u00eb e burgut. Mjaft t\u00eb tjer\u00eb ishin katandisur burgjeve fam\u00ebk\u00ebqija t\u00eb Serbo-Jugosllavis\u00eb, por krijuesi Martin \u00c7uni ka edhe d\u00ebshmi autetike dhe faksimile, t\u00eb cilat na sjellin n\u00eb vitet `80-ta.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Brahim Avdyli para promovimit t\u00eb librave t\u00eb Martin \u00c7unit - n\u00eb Biel-Bienne\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/brahim_avdyli_para_promovimit_te_librave_te_martin_cunit_ne_biel-bienne.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" border=\"0\" \/><em>Brahim Avdyli &#8211; para se t\u00eb filloj\u00eb promovimi i librave t\u00eb Martin \u00c7unit<br \/>\n&#8211; n\u00eb Biel-Bienne &#8211; p\u00ebrball\u00eb Stacionit t\u00eb trenit<\/em><\/p>\n<p>P\u00ebrmbledhja \u201c<em>Lulet e jet\u00ebs<\/em>\u201d, q\u00eb n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb ishin Teuta dhe Agroni, por edhe si emra mund t`i lidhin t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmijt\u00eb e vuajtur si ata, e nj\u00ebjsohen me ata emra, si ilir\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr tejet i ve\u00e7ant\u00eb. Ai \u00ebsht\u00eb plot me vjersha p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, tema t\u00eb zgjedhura, ilustrime autentike, kultur\u00eb t\u00eb thell\u00eb arsimore, njohuri pedagogjike, nd\u00ebrgjegje t\u00eb past\u00ebrt njer\u00ebzore, nj\u00eb veprimtari t\u00eb denj\u00eb t\u00eb krijuesit apo t\u00eb intelektualit t\u00eb mbyllur n\u00eb burg.<\/p>\n<p>Disa mund t\u00eb jen\u00eb lirisht proza t\u00eb f\u00ebmijve, si k\u00ebto q\u00eb ne po i p\u00ebrmendim: \u201c<em>Arusha dhe f\u00ebmij\u00ebt e saj<\/em>\u201d, \u201c<em>K\u00ebmisha e kajmakut<\/em>\u201d, \u201c<em>Veset e Qyqes<\/em>\u201d, \u201c<em>Kalimi i prronit<\/em>\u201d, \u201c<em>Lulja m\u00eb e madhe n\u00eb bot\u00eb<\/em>\u201d, etj. Edhe ky lib\u00ebr, \u00ebsht\u00eb mjaft i mir\u00eb&#8230;<\/p>\n<p><em>Autorit i d\u00ebshirojm\u00eb suksese t\u00eb tjera edhe m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha.<\/em><\/p>\n<blockquote><p><strong>Referenca<\/strong>:<br \/>\n<em>1. Shikoni librin tim politiko-publicistik \u201eM\u00ebrgata shqiptare e Zvicr\u00ebs dhe roli (nd\u00ebrkomb\u00ebtar) i saj\u201d, Brezi `81, Prishtin\u00eb 2011.<br \/>\n2. Revista periodike p\u00ebr art, shkenc\u00eb e kultur\u00eb, \u201eMuza Shqiptare\u201c, botim i LSHAKSH, n\u00eb Gjermani, Nr. 1, Maj 2008, Wuppertal.<br \/>\n3. Martin\u00c7uni, \u201cUniversi i jet\u00ebs\u201c, Radio Kosova e Lir\u00eb, Prishtin\u00eb 2018.<br \/>\n4. E nj\u00ebjta vep\u00ebr, \u201cUniversi i jet\u00ebs\u201c, libri kryesor i poezis\u00eb.<br \/>\n5. Martin \u00c7uni, \u201cLulet e jet\u00ebs\/Letra nga burgu, Teut\u00ebs dhe Agronit\u201d, Radio Kosova e Lir\u00eb, Prishtin\u00eb 2018.<br \/>\n6. Shikoni n\u00ebse doni vepr\u00ebn e Ivo Frenzel, \u201eMensch und Pfilosophie\u201c, Heyne, M\u00fcnchen 1974, faqe 10.<\/em><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb tubimin e promovimit t\u00eb librave t\u00eb Martin \u00c7unit &#8211; n\u00eb Hotel Artius-Biel Bienne Brahim Ibish AVDYLI: Recension p\u00ebr krijimtarin\u00eb letrare e poetike t\u00eb Martin \u00c7unit-Antonit, sidomos p\u00ebr veprat e fundit: \u201cUniversi i jet\u00ebs\u201d, Radio Kosova e Lir\u00eb, Prishtin\u00eb 2018; dhe, \u201cLulet e jet\u00ebs (Letra nga burgu, Teut\u00ebs dhe Agronit)\u201d, Radio Kosova e Lir\u00eb\u201d, Prishtin\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37915,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,13,8,10],"tags":[],"class_list":["post-37914","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-ese","category-letersi","category-poezi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>UNIVERSI I P\u00cbRGJITHSH\u00cbM I KULTUR\u00cbS S\u00cb MENDIMEVE N\u00cbP\u00cbR VARGJE - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"UNIVERSI I P\u00cbRGJITHSH\u00cbM I KULTUR\u00cbS S\u00cb MENDIMEVE N\u00cbP\u00cbR VARGJE - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"N\u00eb tubimin e promovimit t\u00eb librave t\u00eb Martin \u00c7unit &#8211; n\u00eb Hotel Artius-Biel Bienne Brahim Ibish AVDYLI: Recension p\u00ebr krijimtarin\u00eb letrare e poetike t\u00eb Martin \u00c7unit-Antonit, sidomos p\u00ebr veprat e fundit: \u201cUniversi i jet\u00ebs\u201d, Radio Kosova e Lir\u00eb, Prishtin\u00eb 2018; dhe, \u201cLulet e jet\u00ebs (Letra nga burgu, Teut\u00ebs dhe Agronit)\u201d, Radio Kosova e Lir\u00eb\u201d, Prishtin\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-02-03T09:21:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-02-03T10:05:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tubim_promovim_librave_martin-cuni_hotel_artius-biel_bienne.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"UNIVERSI I P\u00cbRGJITHSH\u00cbM I KULTUR\u00cbS S\u00cb MENDIMEVE N\u00cbP\u00cbR VARGJE\",\"datePublished\":\"2019-02-03T09:21:49+00:00\",\"dateModified\":\"2019-02-03T10:05:51+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\\\/\"},\"wordCount\":3711,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/02\\\/tubim_promovim_librave_martin-cuni_hotel_artius-biel_bienne.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Ese\",\"Let\u00ebrsi\",\"Poezi\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\\\/\",\"name\":\"UNIVERSI I P\u00cbRGJITHSH\u00cbM I KULTUR\u00cbS S\u00cb MENDIMEVE N\u00cbP\u00cbR VARGJE - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/02\\\/tubim_promovim_librave_martin-cuni_hotel_artius-biel_bienne.jpg\",\"datePublished\":\"2019-02-03T09:21:49+00:00\",\"dateModified\":\"2019-02-03T10:05:51+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/02\\\/tubim_promovim_librave_martin-cuni_hotel_artius-biel_bienne.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/02\\\/tubim_promovim_librave_martin-cuni_hotel_artius-biel_bienne.jpg\",\"width\":800,\"height\":600},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"UNIVERSI I P\u00cbRGJITHSH\u00cbM I KULTUR\u00cbS S\u00cb MENDIMEVE N\u00cbP\u00cbR VARGJE\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"UNIVERSI I P\u00cbRGJITHSH\u00cbM I KULTUR\u00cbS S\u00cb MENDIMEVE N\u00cbP\u00cbR VARGJE - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"UNIVERSI I P\u00cbRGJITHSH\u00cbM I KULTUR\u00cbS S\u00cb MENDIMEVE N\u00cbP\u00cbR VARGJE - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"N\u00eb tubimin e promovimit t\u00eb librave t\u00eb Martin \u00c7unit &#8211; n\u00eb Hotel Artius-Biel Bienne Brahim Ibish AVDYLI: Recension p\u00ebr krijimtarin\u00eb letrare e poetike t\u00eb Martin \u00c7unit-Antonit, sidomos p\u00ebr veprat e fundit: \u201cUniversi i jet\u00ebs\u201d, Radio Kosova e Lir\u00eb, Prishtin\u00eb 2018; dhe, \u201cLulet e jet\u00ebs (Letra nga burgu, Teut\u00ebs dhe Agronit)\u201d, Radio Kosova e Lir\u00eb\u201d, Prishtin\u00eb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2019-02-03T09:21:49+00:00","article_modified_time":"2019-02-03T10:05:51+00:00","og_image":[{"width":800,"height":600,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tubim_promovim_librave_martin-cuni_hotel_artius-biel_bienne.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"18 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"UNIVERSI I P\u00cbRGJITHSH\u00cbM I KULTUR\u00cbS S\u00cb MENDIMEVE N\u00cbP\u00cbR VARGJE","datePublished":"2019-02-03T09:21:49+00:00","dateModified":"2019-02-03T10:05:51+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/"},"wordCount":3711,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tubim_promovim_librave_martin-cuni_hotel_artius-biel_bienne.jpg","articleSection":["Artikuj","Ese","Let\u00ebrsi","Poezi"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/","name":"UNIVERSI I P\u00cbRGJITHSH\u00cbM I KULTUR\u00cbS S\u00cb MENDIMEVE N\u00cbP\u00cbR VARGJE - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tubim_promovim_librave_martin-cuni_hotel_artius-biel_bienne.jpg","datePublished":"2019-02-03T09:21:49+00:00","dateModified":"2019-02-03T10:05:51+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tubim_promovim_librave_martin-cuni_hotel_artius-biel_bienne.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/tubim_promovim_librave_martin-cuni_hotel_artius-biel_bienne.jpg","width":800,"height":600},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/universi-i-pergjithshem-i-kultures-se-mendimeve-neper-vargje\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"UNIVERSI I P\u00cbRGJITHSH\u00cbM I KULTUR\u00cbS S\u00cb MENDIMEVE N\u00cbP\u00cbR VARGJE"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37914","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37914"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37914\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37915"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}