{"id":38212,"date":"2019-02-11T09:59:27","date_gmt":"2019-02-11T08:59:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=38212"},"modified":"2019-02-11T09:59:27","modified_gmt":"2019-02-11T08:59:27","slug":"prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/","title":{"rendered":"PROF. DR. ISAK SHEMA,\u00a0PERSONALITET I ARSIMIT, KULTUR\u00cbS DHE STUDIMEVE LETRARE SHQIPTARE"},"content":{"rendered":"<p><em>Prof. Dr. Isak Shema<\/em><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><em>PROFESORIT ISAK SHEMA, ME RASTIN E 79-T\u00cb VJETORIT T\u00cb LINDJES<\/em><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.fjala.info\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/xhemail_peci.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"370\" \/>Shkruan: <strong>Xhemail Peci<\/strong><\/p>\n<p><strong>Prolog<\/strong><\/p>\n<p>\u2018M\u00eb ka l\u00ebn\u00eb p\u00ebrshtypje qet\u00ebsia me t\u00eb cil\u00ebn ai gjykon, por edhe mpreht\u00ebsia n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjykim e edhe qet\u00ebsia shpirt\u00ebrore, e cila nuk \u00ebsht\u00eb gjkaftoht\u00ebsi, por gjykim pa pretendime t\u00eb m\u00ebdha, pa fjal\u00eb pompoze, pa disa cik\u00ebrrime q\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb vrojtimin sado pak t\u00eb shpejtuar kritik e d\u00ebmtojn\u00eb.\u2019 (Profesor Hasan Mekuli, p\u00ebr librin \u2018Vrojtime letrare dhe artistike\u2019)<\/p>\n<p>Natyrisht, nj\u00eb koh\u00eb kaq e gjat\u00eb krijuese dhe me kureshtje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb hulumtuese nuk mund t\u00eb kaloj\u00eb e t\u00eb mos sjell evolucion cil\u00ebsor n\u00eb mendimet dhe n\u00eb konceptet e nj\u00eb autori me ambicje krijuese dhe me kureshtje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb hulumtuese si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Isak Shema, i cili vazhdimisht punon dhe b\u00ebn p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb z\u00ebn\u00eb hapin e koh\u00ebs dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb rrjedh\u00eb tejkalon edhe vetveten\u2019 (Mr. Latif Berisha, p\u00ebr librin \u2018Vrojtime letrare dhe artistike\u2019)<\/p>\n<p>Vrojtimet letrare t\u00eb Isak Shem\u00ebs jan\u00eb t\u00eb shkruara me nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb qart\u00eb e t\u00eb rrjedhshme dhe me akribi e p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb shkencore\u2026Isak Shema i qaset let\u00ebrsis\u00eb, veprave dhe shkrimtar\u00ebve me dashamir\u00ebsi e pa paragjykime. (Prof. dr. Agim Vinca, p\u00ebr librin \u2018Vrojtime letrare dhe artistike\u2019)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>\u2018Nj\u00eb dijetar i madh, Volteri, ka th\u00ebn\u00eb: \u201cE tanishmja nuk \u00ebsht\u00eb kurr\u00eb caku yn\u00eb; e kaluara dhe e tanishmja jan\u00eb mjetet tona: vet\u00ebm e ardhmja \u00ebsht\u00eb synimi yn\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Kushtet e pun\u00ebs dhe t\u00eb jet\u00ebs ndikojn\u00eb n\u00eb mbar\u00ebvajtjen e veprimtaris\u00eb arsimore.<br \/>\nNe duhet t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndrojm\u00eb v\u00ebmendjen e duhur dhe t\u2019u kushtojm\u00eb kujdesin e posa\u00e7\u00ebm \u00e7\u00ebshtjeve strategjike t\u00eb zhvillimit t\u00eb arsimit. Ne nuk duhet t\u00eb kufizohemi dhe t\u00eb merremi vet\u00ebm me \u00e7\u00ebshtjet kalimtare, por duhet t\u00eb shohim cilat jan\u00eb \u00e7\u00ebshtjet vendimtare t\u00eb arsimit ton\u00eb dhe t\u00eb angazhohemi p\u00ebr realizimin e programeve t\u00eb zhvillimit m\u00eb dinamik dhe m\u00eb t\u00eb gjithansh\u00ebm.<\/p>\n<p>Arsimi i p\u00ebrket gjith\u00eb kombit. Si i till\u00eb ai nuk mund t\u00eb konsiderohet si faktor parcial.<br \/>\nNe duhet t\u00eb vet\u00ebdij\u00ebsohemi, pra t\u00eb punojm\u00eb p\u00ebr ngritjen e nivelit t\u00eb vet\u00ebdijes, sepse problemet jan\u00eb mjaft t\u00eb nd\u00ebrlikuara. D\u00ebshiroj t\u00eb them se angazhimi i t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebve p\u00ebr zhvillimin e arsimit komb\u00ebtar, t\u00eb kultur\u00ebs dhe t\u00eb qytet\u00ebrimit shqiptar sot, si asnj\u00ebher\u00eb m\u00eb par\u00eb, fiton dimension t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb\u2026 Populli yn\u00eb me shekujt ka luftuar p\u00ebr mbijetes\u00ebn e arsimit dhe t\u00eb zhvillimit t\u00eb tij t\u00eb gjithansh\u00ebm. Vet\u00ebm popujt t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb arsim, kultur\u00eb, dhe shkenc\u00eb t\u00eb p\u00ebrparuar, arrijn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb t\u00eb plot\u00eb t\u00eb realizojn\u00eb nivel m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb zhvillimit dhe t\u00eb p\u00ebrparimit.<\/p>\n<p>Prandaj, Universiteti duhet t\u00eb ket\u00eb nivelin q\u00eb i p\u00ebrket nj\u00eb universiteti, si dhe n\u00eb qendrat e tjera m\u00eb t\u00eb zhvilluara, me at\u00eb kompetenc\u00ebn e vet, me fush\u00ebveprimin e tij, me lidhjet dhe bashk\u00ebpunimin me subjektet e tjera, me komunikimin m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb dhe me veprimtarin\u00eb e p\u00ebrgjithshme, q\u00eb ka r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe arsimore dhe shkencore. Nd\u00ebrsa fakultetet dhe shkollat e larta bashk\u00ebpunojn\u00eb s\u00eb bashku, duke realizuar k\u00ebshtu synimin e p\u00ebrbashk\u00ebt.\u2019 (Isak Shema, \u00c7\u00ebshtje aktuale t\u00eb arsimit shqiptar n\u00eb Kosov\u00eb. Ligj\u00ebrat\u00eb e mbajtur m\u00eb 19 n\u00ebntor 1997, n\u00eb Universitetin Popullor Shqiptar t\u00eb Gjenev\u00ebs).<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>\u2018S\u2019\u00ebsht\u00eb men\u00e7uri t\u00eb merremi m\u00eb shum\u00eb se sa duhet me \u00e7\u00ebshtjet kalimtare t\u00eb dit\u00ebs.<br \/>\nVizionet e sotme jet\u00ebsore dhe ato t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb i p\u00ebrkasin ardhm\u00ebris\u00eb\u2019 (Isak Shema, n\u00eb librin \u2018Let\u00ebrsia shqiptare e shekullit XX\u2019)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>Manifestimet kulturore dhe arsimore kushtuar ngjarjeve dhe figurave t\u00eb njohura komb\u00ebtare krijojn\u00eb atmosfer\u00ebn e festimit kolektiv q\u00eb fisnik\u00ebron njer\u00ebzit.<\/p>\n<p>Kritik\u00ebn nuk duhet ta kuptojm\u00eb vet\u00ebm n\u00eb relacion me vepr\u00ebn letrare, respektivisht vet\u00ebm me let\u00ebrsin\u00eb bashk\u00ebkohore, por edhe n\u00eb kuptim t\u00eb studimit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtjeje teorike t\u00eb p\u00ebrkufizimit, del edhe \u00e7\u00ebshtja tjet\u00ebr, si t\u00eb themi empirike, lidhur me materialin e mbledhur k\u00ebtu\u2026N\u00eb studimet e let\u00ebrsis\u00eb n\u00eb mas\u00ebn optimale synohet vler\u00ebsimi q\u00eb, si i till\u00eb, ka vler\u00eb universale. (Isak Shema, n\u00eb librin \u2018Kultura letrare bashk\u00ebkohore\u2019).<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>\u2018Ne nuk kemi alternative tjet\u00ebr, pos realizimit t\u00eb plot\u00eb t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, realizimit t\u00eb atyre synimeve t\u00eb cilat jan\u00eb vendimtare dhe t\u00eb cilat p\u00ebrfshihen n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb idealit tone komb\u00ebtar. \u00cbsht\u00eb ky bashkimi shpirt\u00ebror i dosmodosh\u00ebm, angazhimi p\u00ebr realizimin e q\u00ebllimit m\u00eb t\u00eb lart\u00eb, t\u00eb liris\u00eb dhe t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb objektivi kryesor i popullit ton\u00eb.<\/p>\n<p>Sepse, \u00e7lirimi i t\u00eb gjitha viseve shqiptare, zhvillimi ekonomik, p\u00ebrparimi kulturor, arsimor, shkencor, pastaj emancipimi i gjitansh\u00ebm demokratik, etj., siguron ardhm\u00ebrin\u00eb e Kosv\u00ebs dh emir\u00ebqenien p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebt e saj.\u2019 (Isak Shema, Aspekte t\u00eb procesit m\u00ebsimor n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs dhe nevoja e reformimit t\u00eb arsimit n\u00eb Kosov\u00eb. Intervist\u00eb e vitit 1999).<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>\u2018Poeti gjat\u00eb t\u00ebr\u00eb jet\u00ebs e kishte n\u00eb zem\u00ebr dashurin\u00eb e flakt\u00eb p\u00ebr fushat e malet e vendlindjes, p\u00ebr Drenov\u00ebn e tij dhe fshatrat e tjera t\u00eb l\u00ebshuara n\u00eb m\u00ebshir\u00ebn e fatit dhe mbi t\u00eb gjitha p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb dhe vegj\u00eblin\u00eb.<\/p>\n<p>Vepra poetike e Asdrenit \u00ebsht\u00eb e gjer\u00eb n\u00eb p\u00ebrmbajtje dhe e pasur me idet\u00eb e shfaqura. Larmia e motiveve t\u00eb trajtuara, lloj-llojshm\u00ebria e formave poetike dhe t\u00eb gjitha ve\u00e7orit\u00eb e tjera ideo-estetike t\u00eb poezis\u00eb si dhe vlera e lart\u00eb artistike, e shuqajn\u00eb krijimtarin\u00eb e k\u00ebtij poeti n\u00eb mbar\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqiptare si arritje kulminante t\u00eb artit letrar.<\/p>\n<p>Asdreni n\u00eb jet\u00eb dhe n\u00eb poezi ka adhuruar njeriun dhe sidomos at\u00eb t\u00eb vegj\u00eblis\u00eb. Poezia patriotike, e krijuar kryesisht para fitimit t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, \u201chymnizon luft\u00ebn p\u00ebr \u00e7lirimin komb\u00ebtar\u201d, p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb lir\u00eb e t\u00eb qytet\u00ebruar t\u00eb popullit shqiptar dhe t\u00eb mbar\u00eb njer\u00ebzimit. Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kushtrim nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb fuqishmit n\u00eb poezin\u00eb ton\u00eb t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb romantizmit\u2019. (Adreni-poet i shquar i romantizmit)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>\u2018Eposi komb\u00ebtar i let\u00ebrsis\u00eb shqiptare \u201cLahuta e Malcis\u00eb\u201d \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar lart nga lexuesit dhe nga kritika letrare sa ishte gjall\u00eb poeti. Fisht\u00ebn e konsideronin \u201cpoetin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb shqiptar\u00ebve\u201d. P\u00ebr merita t\u00eb jasht\u00ebzakonshme n\u00eb fush\u00ebn e letrave, n\u00eb nj\u00eb takim t\u00eb poet\u00ebve, t\u00eb mbajtur n\u00eb Nju Jork, poeti \u00ebsht\u00eb propozuar p\u00ebr \u00e7mimin Nobel. Nj\u00eb bashk\u00ebkoh\u00ebs, po ashtu shkrimtar i njohur shqiptar, ka pohuar: \u201cKot q\u00eb mundohen grek\u00ebt e sot\u00ebm t\u00eb gjejn\u00eb n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb e vet nj\u00eb vep\u00ebr m\u00eb t\u00eb plot\u00ebsueme se \u201cLahut\u00ebn\u201d. (<em>Let\u00ebrk\u00ebmbimi i Gjergj Fisht\u00ebs<\/em>)<\/p>\n<p>Lamberci, studiuesi austriak, i cili \u00ebsht\u00eb marr\u00eb me studimin e gjuh\u00ebs shqipe, t\u00eb folklorit dhe t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqiptare, ka dh\u00ebn\u00eb vler\u00ebsimin: \u201cGjergj Fishta \u00ebsht\u00eb poeti m\u00eb gjenial t\u00eb cilin deri m\u00eb sot e ka dh\u00ebn\u00eb Shqip\u00ebria\u2026Si Homeri (Gjergj Fishta &#8211; I.Sh.) ishte njoh\u00ebs i vendit ku ekzistonte eposi, n\u00eb Mal\u00ebsi t\u00eb Madhe\u2026Kjo na tregon se Fishta nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm homeroid, por n\u00eb kujtimin e mrekulluesh\u00ebm p\u00ebr vepr\u00ebn e tij t\u00eb pavdekshme, do t\u2019ia japim me plot t\u00eb drejt\u00eb kokoren e lart\u00eb t\u00eb Homerit shqiptar.\u201d<\/p>\n<p>Krijues q\u00eb sh\u00ebnoi nj\u00eb epok\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb, ky personalitet i shquar i popullit shqiptar, q\u00eb b\u00ebri em\u00ebr n\u00eb shum\u00eb fusha t\u00eb krijimtaris\u00eb artistike, \u00ebsht\u00eb personifikim i patriotizmit dhe i vet\u00ebmohimit p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb m\u00ebdha komb\u00ebtare, p\u00ebr ideale t\u00eb ardhm\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Vizioni poetik i korifeut t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqiptare p\u00ebr Lidhjen e Prizrenit \u00ebsht\u00eb koherent dhe p\u00ebrkon me rrjedh\u00ebn historike t\u00eb ngjarjeve t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb Lidhjes Shqiptare dhe me synimin shekullor t\u00eb popullit shqiptar p\u00ebr liri komb\u00ebtare. Ideja themelore e poezis\u00eb s\u00eb Fisht\u00ebs, ajo e pathyeshm\u00ebris\u00eb s\u00eb popullit, \u00ebsht\u00eb send\u00ebrtuar me mjesht\u00ebri t\u00eb rrall\u00eb poetike.<\/p>\n<p>Gjergj Fishta \u00ebsht\u00eb shkrimtar vizionar. Vizioni i tij poetik shprehet n\u00eb d\u00ebshir\u00ebn e flakt\u00eb q\u00eb ta shoh\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb etnike t\u00eb lir\u00eb, q\u00eb flamuri komb\u00ebtar t\u00eb valoj\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha trojet shqiptare, q\u00eb shqiptar\u00ebt t\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb paqe dhe t\u00eb lumtur.<\/p>\n<p>N\u00eb krijimtarin letrare Fishta me mburrje t\u00eb madhe ka spikatur lasht\u00ebsin\u00eb, trim\u00ebrin\u00eb, lavdin\u00eb dhe krenarin\u00eb e popullit t\u00eb vet, por edhe ka kritikuar dukurit\u00eb negative dhe ka stigmatizuar armiqt\u00eb, zaptuesit dhe tradhtar\u00ebt. Satira e tij e ashp\u00ebr drejtohet kund\u00ebr bart\u00ebsve t\u00eb dukurive t\u00eb sh\u00ebmtuara shoq\u00ebrore dhe komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Fjala p\u00ebr Fisht\u00ebn \u00ebsht\u00eb dhunti morale, shpirt\u00ebrore dhe artistike. Gjuha shqipe u ngrit n\u00eb piadestalin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb: at\u00eb e quan gjuh\u00eb hyjnore, gjuh\u00eb mashkullore, gjuh\u00eb hyjnish. Gjuh\u00ebs shqipe ia ka kushtuar lirik\u00ebn m\u00eb t\u00eb bukur. gjuha amtare, besa shqiptare, bujaria, atdhedashuria, mikpritja, dashuria, trim\u00ebria, liria etj., p\u00ebrjet\u00ebsohen n\u00eb k\u00ebng\u00eb. P\u00ebrmes k\u00ebng\u00ebs dhe vepr\u00ebs letrare n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi, \u201cnipsis\u00eb s\u2019kohve t\u2019vona ene p\u00ebr t\u2019le\u201d, ia ka kumtuar t\u00eb v\u00ebrtetat jet\u00ebsore dhe historike t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs dhe t\u00eb epok\u00ebs kur ka jetuar dhe krijuar vepr\u00ebn letrare q\u00eb ka vler\u00eb t\u00eb madhe artistike. At\u00eb si dhurat\u00eb t\u00eb shtrenjt\u00eb poeti ua la trash\u00ebgim brezave q\u00eb vijn\u00eb nj\u00ebri pas tjetrit, sepse p\u00ebr \u00e7do brez, arti letrar i Fisht\u00ebs ka siguruar p\u00ebrjet\u00ebsin\u00eb\u2019. (Vizioni poetik i Gjergj Fisht\u00ebs p\u00ebr Lidhjen e Prizrenit)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>\u2018N\u00eb kujtimet e Kutelit, t\u00eb shkruara n\u00eb shkurt t\u00eb vitit 1960, gjejm\u00eb k\u00ebt\u00eb sh\u00ebnim p\u00ebr udh\u00ebtimin e tij n\u00eb Kosov\u00eb dhe p\u00ebr dashurin\u00eb q\u00eb ka pasur edhe p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e Jashtme: \u201c\u2026 Dikur vizitova Kosov\u00ebn, k\u00ebt\u00eb kopsht t\u00eb lul\u00ebzuar t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Jashtme, dhe shpirti m\u2019u mbush gaz: n\u00eb qytet flitej shqip. A ka gaz m\u00eb t\u00eb madh p\u00ebr nj\u00eb njeri q\u00eb ka ngr\u00ebn\u00eb nj\u00ebzet e kusur vjet buk\u00ebn e m\u00ebrgimit se sa \u201ct\u00eb zbuloj\u00eb\u201d se me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ekziston nj\u00eb Shqip\u00ebri e Jashtme? Dhe at\u00ebher\u00eb, q\u00eb t\u00eb mos kthehem me duar bosh nga ky udh\u00ebtim, shkrojta nj\u00eb vep\u00ebrz\u00eb: \u201cPoemin Kosovar\u2026\u201d \u2018 (<em>Pamfletet e Mitrush Kutelit<\/em>)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>\u2018M\u00eb von\u00eb Sterjo vizitoi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit vendlindjen, p\u00ebr t\u2019u takuar me t\u00eb dashurit e vet! Me at\u00eb rast vizitoi varret e Mitrushit dhe t\u00eb Nonda Bulk\u00ebs. Sterjo dhe Zisa Cikuli, pasi fshin\u00eb pllak\u00ebn e mermerit t\u00eb varrit t\u00eb Nond\u00ebs, lexuan mbishkrimin: \u201cJam arb\u00ebr dhe arb\u00ebri \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb i lasht\u00eb, gjithmon\u00eb i ri\u201d \u2018. (Sterjo Spasse &#8211; shkrimtar i shquar i let\u00ebrsis\u00eb shqiptare)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>\u2018Hasan Mekuli, nj\u00ebri nd\u00ebr prijatar\u00ebt e kritik\u00ebs nd\u00ebr ne, shkroi trajtesa, rcensione, shkrime kritike, v\u00ebshtrime problemore letrare, studime historike letrare p\u00ebr autor\u00eb dhe p\u00ebr vepra gjnish t\u00eb ndryshme letrare, p\u00ebr poezin\u00eb, p\u00ebr proz\u00ebn, p\u00ebr dram\u00ebn dhe teatrin dhe punime t\u00eb ve\u00e7anta p\u00ebr kultur\u00ebn letrare.<\/p>\n<p>Ai deri n\u00eb fund t\u00eb jet\u00ebs me pasion t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm zhvilloi veprimtarin\u00eb shkencore n\u00eb fush\u00ebn e studimeve t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb, duke dh\u00ebn\u00eb kontribut t\u00eb madh p\u00ebr zgjerimin dhe thellimin e dituris\u00eb letrare t\u00eb shkenc\u00ebs s\u00eb let\u00ebrsis\u00eb.<\/p>\n<p>Krijimtaria e Hasan Mekulit z\u00eb vend t\u00eb merituar n\u00eb kuad\u00ebr m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb shkenc\u00ebs bashk\u00ebkohore t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb. Mendimi kritik letrar i k\u00ebtij autori \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm dhe gjithnj\u00eb aktual n\u00eb rrjedhat e zhvillimit t\u00eb kritik\u00ebs dhe t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bashk\u00ebkohore shqiptare.<\/p>\n<p>N\u00eb recensionet, shkrimet kritike, v\u00ebshtrimet letrare, trajtesat, studimet, eset\u00eb dhe n\u00eb shkrimet e tjera, me kompetenc\u00eb dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb shkencore, shqyrtohen \u00e7\u00ebshtje dhe fenomene t\u00eb ndryshme t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb dhe kultur\u00ebs. P\u00ebrgatitja e lart\u00eb dhe e gjithanshme profesionale, informacioni i pasur shkencor p\u00ebr rrjedhat e zhvillimit t\u00eb artit letrar dhe t\u00eb shkenc\u00ebs s\u00eb let\u00ebrsis\u00eb n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi, si dhe p\u00ebrkushtimi i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm n\u00eb veprimtarin\u00eb e pand\u00ebrprer\u00eb shkencore, k\u00ebtij shkenc\u00ebtari me dituri enciklopedike, i kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb realizoj\u00eb studime p\u00ebr veprimtarin\u00eb letrare t\u00eb shum\u00eb autor\u00ebve t\u00eb shquar, dhe s\u00eb bashku me shum\u00eb krijues t\u00eb tjer\u00eb, ta zhvilloj\u00eb dhe ta afirmoj\u00eb shkenc\u00ebn e let\u00ebrsis\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb gjitha aspektet e studimit t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb ai ka transmetuar te lexuesit mendimin shkencor t\u00eb avancuar dhe vler\u00ebsimin sa m\u00eb t\u00eb plot\u00eb dhe sa m\u00eb t\u00eb argumentuar.<\/p>\n<p>Profesor Hasan Mekuli ka qen\u00eb enciklopedi e gjall\u00eb. Nj\u00eb shpirt i etur p\u00ebr dituri dhe i gatsh\u00ebm kurdoher\u00eb q\u00eb at\u00eb dije ta transmetoj\u00eb me zot\u00ebsi t\u00eb jasht\u00ebzakonshme te njer\u00ebzit e bot\u00ebs shqiptare dhe m\u00eb gjer\u00eb. Njeri i pasionuar, me predispozit\u00eb e me k\u00ebrsh\u00ebri t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr k\u00ebrkime e studime shkencore n\u00eb fush\u00ebn e shkencave shoq\u00ebrore-humanitare, n\u00eb l\u00ebmin e artit dhe sidomos t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb.<\/p>\n<p>Hasan Mekuli ishte bibliofil i pasionuar. D\u00ebshira p\u00ebr t\u00eb lexuar, p\u00ebr t\u2019u informuar p\u00ebr botimin e librit t\u00eb ri, p\u00ebr shtypin, periodikun, p\u00ebr \u00e7do gj\u00eb q\u00eb i p\u00ebrket dituris\u00eb, te ky njeri ishte e pashuar. Me rastin e udh\u00ebtimit t\u00eb fundit p\u00ebr sh\u00ebrim n\u00eb spital k\u00ebrkoi t\u00eb marr\u00eb me vet\u00eb veprat e Ismail Kadares\u00eb (botime t\u00eb \u201cDukagjinit\u201d): \u201cShkaba\u201d dhe \u201cPallati i \u00ebndrrave\u201d \u2018. (<em>Studimet letrare t\u00eb Hasan Mekulit p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb shqipe<\/em>)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p>\u2018N\u00eb veprimtarin\u00eb shkencore Latif Berisha ka arritur nivel t\u00eb lart\u00eb dhe ka g\u00ebzuar respekt t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb opinion e gjer\u00eb t\u00eb lexuesve dhe studiuesve t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb. Punimet shkencore p\u00ebr poezin\u00eb e Zef Serembes, t\u00eb Hil Mosit, t\u00eb Ali Asllanit por edhe p\u00ebr krijimtarin\u00eb letrare dhe diskursive t\u00eb shkrimtar\u00ebve tjer\u00eb, n\u00eb aspektin e interpretimit t\u00eb vepr\u00ebs poetike dhe t\u00eb metodologjis\u00eb s\u00eb trajtimit t\u00eb k\u00ebtyre temave, paraqesin kontribut me vler\u00eb p\u00ebr historin\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb. Duke cituar q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb studimit mendimin aforistik t\u00eb Zef Serembes se:<\/p>\n<p>\u201cNd\u00ebrgjegja e past\u00ebr \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbi \u00e7do tempull si e drejta e \u00e7dokujt e nj\u00ebjt\u00eb me timen: kush e err\u2019son mendimin me art t\u2019mbrapsht\u00eb b\u00ebhet kasnec m\u00eb fajtor i mashtrimit\u201d, dhe duke analizuar n\u00eb vazhdim krijimtarin\u00eb poetike t\u00eb Serembes, autori pohon se opusi poetik i autorit arb\u00ebresh \u201c\u2026p\u00ebrb\u00ebn nj\u00ebrin nd\u00ebr kapitujt m\u00eb interesant t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqiptare t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar. N\u00ebse nga vepra letrare k\u00ebrkohet q\u00eb ajo, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, t\u00eb b\u00ebhet vet\u00ebdije e zgjuar e njeriut dhe z\u00ebdh\u00ebn\u00ebse e preokupimeve karakteristike t\u00eb koh\u00ebs n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e vet specifike, at\u00ebher\u00eb mund t\u00eb themi me plot goj\u00ebn se krijimtaria poetike e Zef Serembes e arrin k\u00ebt\u00eb cak n\u00eb shkall\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb\u201d&#8217;. (<em>Vepra letrare dhe shkencore e Latif Berish\u00ebs<\/em>).<\/p>\n<p>&#8211; <em>Fragmente t\u00eb shk\u00ebputura nga libri i prof. dr. Isak Shem\u00ebs \u2018Identitete Letrare I\u2019<\/em><\/p>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><strong>T\u00eb shkruash p\u00ebr Prof. Dr. Isak Shem\u00ebn<\/strong><\/h3>\n<p>T\u00eb shkruash p\u00ebr prof. dr. Isak Shem\u00ebn do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb shkruash p\u00ebr nj\u00eb figur\u00eb t\u00eb shquar sa dhe t\u00eb p\u00ebrkushtuar t\u00eb arsimit, t\u00eb kultur\u00ebs dhe t\u00eb studimeve historiko-letrare n\u00eb letrat shqipe, do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb shkruash p\u00ebr nj\u00eb njeri me tipare dhe virtyte sa bujare po aq edhe fisnike, do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb shkruash p\u00ebr studiuesin e palodhur dhe p\u00ebr vrojtuesin e holl\u00eb t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe, i cili me mendimin e tij t\u00eb mpreht\u00eb, me gjykimin e tij t\u00eb thell\u00eb, me qasjen e tij t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, me k\u00ebrsh\u00ebrin\u00eb e tij p\u00ebrher\u00eb t\u00eb gjall\u00eb prej kritiku e studiuesi, ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb pashlyeshme n\u00eb jet\u00ebn ton\u00eb arsimore dhe kulturore.<\/p>\n<p>T\u00eb shkruash p\u00ebr t\u00eb, para s\u00eb gjithash e mbi t\u00eb gjitha, do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb shkruash p\u00ebr edukatorin e brezave, p\u00ebr pedagogun shembullor, p\u00ebr profesorin e d\u00ebshmuar me zellin e tij dhe profesionalizmin e tij, por gjithsesi do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb shkruash edhe p\u00ebr ligj\u00ebruesin e let\u00ebrsis\u00eb, i cili me shemb\u00eblltyr\u00ebn e tij t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, me dashurin\u00eb e tij aq t\u00eb madhe p\u00ebr letrat shqipe, p\u00ebrcolli tek brezat ndjenj\u00ebn aq t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme ndaj s\u00eb bukur\u00ebs dhe s\u00eb madh\u00ebrishmes n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, por edhe gatoi tek k\u00ebta breza vet\u00ebdijen kritike p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb shqipe, p\u00ebr kultur\u00ebn, p\u00ebr artin dhe p\u00ebr arsimin tone komb\u00ebtar.<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, t\u00eb shkruash p\u00ebr profesor Isak Shem\u00ebn n\u00eb dit\u00eblindjen e tij, do t\u00eb thot\u00eb, para s\u00eb gjithash e mbi t\u00eb gjitha, t\u00eb kujtosh sa me k\u00ebnaq\u00ebsi po aq edhe me krernari, or\u00ebt e let\u00ebrsis\u00eb me t\u00eb, or\u00ebt kur profesori vinte gjithmon\u00eb me koh\u00eb, hynte gjithmon\u00eb me nj\u00eb vullnet t\u00eb pathyesh\u00ebm n\u00eb sallat dhe auditor\u00ebt, p\u00ebrsh\u00ebndeste me nj\u00eb p\u00ebrzem\u00ebrsi dhe me nj\u00eb dashuri q\u00eb e ka shquar dhe e shquan n\u00eb vahdim\u00ebsi personalitetin e tij, dhe pastaj me nj\u00eb mbar\u00ebsi dhe me nj\u00eb mir\u00ebsi krejt\u00ebsisht t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb &#8211; gjithmon\u00eb duke q\u00ebndruar n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, fillonte t\u00eb ligj\u00ebronte p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb bashk\u00ebkohore shqipe, p\u00ebr rrjedhat dhe p\u00ebr ve\u00e7orit\u00eb e saj ideo-estetike, p\u00ebr proz\u00ebn tregimtare shqiptare, p\u00ebr tregimin dhe novel\u00ebn, e ve\u00e7mas p\u00ebr romanin shqiptar, p\u00ebr emrat m\u00eb t\u00eb shquar q\u00eb e kishin krijuar dhe po e krijonin ate; p\u00ebr prurjet dhe p\u00ebr prirjet e reja, p\u00ebr horizontin dituror t\u00eb s\u00eb djeshmes, t\u00eb s\u00eb sotmes dhe t\u00eb pritmes n\u00eb fush\u00ebn e let\u00ebrsis\u00eb bashk\u00ebkohore shqipe.<\/p>\n<p>Prof. dr. Isak Shem\u00ebn n\u00eb or\u00ebt e k\u00ebtyre ligj\u00ebratave vinte me nj\u00eb p\u00ebrgatitje p\u00ebrplot lakmi, me nj\u00eb seriozitet dhe me nj\u00eb p\u00ebrkushtim p\u00ebr admirim. E ve\u00e7anta e ligj\u00ebrimit t\u00eb tij, ashtu sikurse edhe e shumic\u00ebs s\u00eb profesor\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, ishte fakti se nuk lexonte askund por spjegonte me nj\u00eb dije t\u00eb gjer\u00eb e p\u00ebrplot kompetenc\u00eb profesionale p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bashk\u00ebkohore shqipe. Ai ishte gjithmon\u00eb i hapur p\u00ebr bashk\u00ebpunim, i gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb ofruar k\u00ebshilla dhe ndihm\u00eb p\u00ebrkat\u00ebse n\u00eb mbar\u00ebshtrimin e temave apo n\u00eb strukturimin e eseve si dhe n\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb dhe rrjedhshm\u00ebrin\u00eb e t\u00eb shkruarit qart\u00eb e kuptuesh\u00ebm, por edhe me k\u00ebrkes\u00ebn gjithmon\u00eb aq mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse &#8211; sot e mot, q\u00eb veprat letrare t\u00eb lexoheshin dhe t\u00eb studioheshin me seriozitet dhe me p\u00ebrkushtim, q\u00eb veprat e shkrimtar\u00ebve bashk\u00ebkohor\u00eb shqiptar\u00eb &#8211; mund\u00ebsisht t\u00eb lexoheshin sa m\u00eb shum\u00eb e n\u00eb plotnin\u00eb e tyre, pa harruar edhe r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e leximit dhe t\u00eb studimit t\u00eb v\u00ebshtrimit kritik shqiptar, si nj\u00eb dritare tep\u00ebr e rend\u00ebsishme p\u00ebr t\u00eb kutptuar m\u00eb drejt\u00eb dhe m\u00eb qart\u00eb mund\u00ebsin\u00eb dhe shum\u00ebsin\u00eb e interpretimit t\u00eb k\u00ebtyre veprave, tek t\u00eb cilat ve\u00e7 kishte z\u00ebn\u00eb t\u00eb shfaqej e madje edhe t\u00eb zot\u00ebronte prirja moderne letrare.<\/p>\n<p>Ligj\u00ebrimet e profesor Isak Shem\u00ebs n\u00eb fush\u00ebn e let\u00ebrsis\u00eb bashk\u00ebkohore shqipe, nuk ishin thjesht ligj\u00ebrata apo takime sa p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb not\u00eb, p\u00ebrkat\u00ebsisht sa p\u00ebr t\u00eb kaluar provimin. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr se kaq, ligj\u00ebratat e profesorit ishin shpalosje e denj\u00eb e shekujve letrar\u00eb, takimet me t\u00eb ishin takime dhe bashk\u00ebbisedime p\u00ebr kultur\u00ebn dhe let\u00ebrsin\u00eb shqiptare, dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb analizat e veprave letrare, dometh\u00ebnia e ideve dhe e bot\u00ebkuptimeve t\u00eb k\u00ebtyre veprave, p\u00ebrmbajtja dhe porosia e tyre, sfondi i tyre i kundruar shpesh nga prizmi krahasimtar, p\u00ebrmasa e ndikimit dhe r\u00ebnd\u00ebsia e vler\u00ebsimit t\u00eb drejt\u00eb, ishin nj\u00eb shprehje shum\u00eb e qart\u00eb se profesor Isak Shema kishte nj\u00eb q\u00ebllim tep\u00ebr fisnik, i cili n\u00ebnkuptonte p\u00ebrkushtimin e ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb brezat dhe gjnereratat e student\u00ebve t\u00eb pajiseshin me dashurin\u00eb p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb, t\u00eb lexonin sa m\u00eb shum\u00eb, t\u00eb studionin sa m\u00eb shum\u00eb, dhe t\u00eb p\u00ebrfitonin sa m\u00eb shum\u00eb nga nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb aq e pasur p\u00ebr n\u00eb shtigjet e m\u00ebtejme t\u00eb jet\u00ebs e t\u00eb fushave fisnike t\u00eb dijes, artit dhe kultur\u00ebs.<\/p>\n<p>Gjithsesi, q\u00eb n\u00eb takimin e par\u00eb me profesorin, ai linte p\u00ebrshtypjen e nj\u00eb njeriu t\u00eb af\u00ebrt sa dhe miq\u00ebsor, p\u00ebrplot urti dhe maturi, nj\u00eb natyr\u00eb e cila shquhet gjithmon\u00eb p\u00ebr t\u00eb ve\u00e7ant\u00ebn e tij t\u00eb rrall\u00eb: dashurin\u00eb p\u00ebr atdheun, p\u00ebr kombin, p\u00ebr gjuh\u00ebn, p\u00ebr flamurin, p\u00ebr kultur\u00ebn, p\u00ebr tradit\u00ebn dhe p\u00ebr historin\u00eb e tij, p\u00ebr njer\u00ebzit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, p\u00ebr shkoll\u00ebn shqipe, p\u00ebr librin si monument i dijes dhe i kultur\u00ebs, e ve\u00e7mas p\u00ebr ata t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrjet\u00ebsisht do t\u00eb mbesin m\u00eb t\u00eb dashurit e jet\u00ebs s\u00eb tij universitare &#8211; student\u00ebt.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><strong>Simbolika e pag\u00ebzimit dhe p\u00ebrmasa e p\u00ebrkushtimit<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Berat Isak Shema\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/berat_isak_shema.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" border=\"0\" \/><em>Berat Isak Shema (1907-1988)<\/em><\/p>\n<p>Nj\u00eb fotografi si kjo e cila shfaq portretin prej mal\u00ebsori, shpalos sa fisnik\u00ebrin\u00eb po aq edhe bujarin\u00eb, sa mir\u00ebsin\u00eb po aq edhe mbar\u00ebsin\u00eb, sa q\u00ebndres\u00ebn n\u00eb rrethim po aq edhe krenarin\u00eb e ligjshme e t\u00eb qenunit shqiptar. Nj\u00eb krenari q\u00eb mish\u00ebrohet aq shum\u00eb me t\u00eb bardh\u00ebn e plisit, p\u00ebr t\u00eb cilin dyvarg\u00ebshi i k\u00ebng\u00ebs popullore e thot\u00eb aq bukur se \u2018plisi i bardh\u00eb si bor\u00eb mbi vetull\/, amanet na e la \u00e7do shekull\u2019. N\u00eb t\u00eb bardh\u00ebn e plisit shqiptari ka shpalosur gjithmon\u00eb t\u00eb bardh\u00ebn e shpirtit t\u00eb tij. Maja e plisit ka ngadh\u00ebnjyer gjithmon\u00eb n\u00eb historin\u00eb shum\u00ebshekullore t\u00eb deg\u00ebve t\u00eb lisit iliro-arb\u00ebror. E p\u00ebrmbi \u00e7do gj\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 tipareve t\u00eb ve\u00e7anta prej nj\u00eb burri trim e t\u00eb men\u00e7ur, k\u00ebt\u00eb portret e shquan edhe di\u00e7ka q\u00eb mbetet p\u00ebrjet\u00ebsissht simbolike &#8211; sa tek ky njeri po aq edhe tek familja e tij, ashtu sikurse edhe tek kombi i tij. At\u00eb e shquan dashuria p\u00ebr drit\u00ebn e dituris\u00eb, gjakimi i p\u00ebrhersh\u00ebm p\u00ebr dije dhe drit\u00eb, e q\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb gjakimi i p\u00ebrjetsh\u00ebm i breznive or\u00ebmira.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Isak Shema n\u00eb rini\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/isak_shema_i_ri.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" border=\"0\" \/><em>Isak Shema n\u00eb vitet e rinis\u00eb e n\u00eb gjakimin e tij t\u00eb pandalsh\u00ebm drejt dijes,<br \/>\nkultur\u00ebs dhe let\u00ebrsis\u00eb shqipe<\/em><\/p>\n<p>Dhe jo vet\u00ebm kaq. Ai ka nj\u00eb em\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn shqiptar\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Jashtme e kan\u00eb pasur gjithmon\u00eb p\u00ebr zem\u00ebr: Berat. Nj\u00eb em\u00ebr q\u00eb atyre u ka p\u00ebrkujtuar gjithmon\u00eb nj\u00eb qytet me kultur\u00eb p\u00ebrmbi dymij\u00eb vje\u00e7are, qytetin me nj\u00eb mij\u00eb dritare. Nj\u00eb em\u00ebr, mbase edhe i rrall\u00eb p\u00ebr koh\u00ebn, por q\u00eb gjithsesi bashkudh\u00ebtar\u00ebve t\u00eb tij u ka ngjallur sa admirim po aq edhe mall. Mall p\u00ebr dheun e t\u00eb par\u00ebve e mall p\u00ebr trungun e p\u00ebrbashk\u00ebt ilir, ve\u00e7mas n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb si ajo e Anamorav\u00ebs, ku dif dragojt\u00eb e Dardanis\u00eb, si Mulla Idriz Gjilani, Hasan Remniku, Kreshniku Hysen T\u00ebrpeza, e sa e sa t\u00eb tjer\u00eb, u b\u00ebn\u00eb flak\u00eb e gjall\u00eb e shqiptarizm\u00ebs\u2026<\/p>\n<p>Berat Isak Shema ishte njeriu q\u00eb mbolli dhe p\u00ebrcolli tek f\u00ebmij\u00ebt e tij dashurin\u00eb p\u00ebr drit\u00ebn dhe p\u00ebr dijen, p\u00ebr atdheun dhe p\u00ebr gjuh\u00ebn. Por gjithsesi edhe nj\u00eb tradit\u00eb sa e fisme po aq edhe krenare, mbeti edhe p\u00ebrt\u00ebritja e emrit t\u00eb t\u00eb par\u00ebve, tradita komb\u00ebtare shqiptare p\u00ebr t\u00eb ringjallur kujtimin dhe nderimin e pararend\u00ebsve, n\u00ebp\u00ebrmes pag\u00ebzimit, pra n\u00ebp\u00ebrmes emrit.<\/p>\n<p>Profesor Isak Shema e ka trash\u00ebguar emrin e gjyshit t\u00eb tij, e s\u00eb k\u00ebndejmi ai e ka trash\u00ebguar edhe ndjenj\u00ebn e ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb nderimit e t\u00eb adhurimit p\u00ebr pararend\u00ebsit. Pik\u00ebrisht k\u00ebtu i ka rr\u00ebnj\u00ebt edhe gjith\u00eb ajo dashuri e tij aq proverbiale p\u00ebr Rilindjen &#8211; p\u00ebr Rilindjen Komb\u00ebtare Shqiptare.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb pra rast\u00ebsi pse n\u00eb librat e tij, studiuesi Isak Shema, p\u00ebrmes p\u00ebrmas\u00ebs s\u00eb p\u00ebrkushtimit u falet kujtimit dhe nderimit t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb tij t\u00eb dashur. Fjala vjen, n\u00eb librin \u2018Identitete letrare I\u2019 ai e ka v\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb sh\u00ebnim: \u2018Kujtimit t\u00eb v\u00ebllez\u00ebrve Zymer Shema (1933-2011), Shem\u00eb Shema (1936-2014); n\u00eb librin \u2018Let\u00ebrsia shqiptare e shekullit XX\u2019, ka shkruar: \u2018Kujtimit t\u00eb motr\u00ebs sime Lebibe Shema-Ismajli (1938-2002), kurse librin \u2018Kultura Letrare Bashk\u00ebkohore\u2019 ia ka dedikuar: \u2018Kujtimit t\u00eb Hasan Mekulit (1929-1996). Mir\u00ebnjohje p\u00ebr veprimtarin\u00eb e jasht\u00ebzakonshme arsimore, kulturore dhe shkencore\u2019.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, sa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb e kundron njeriu portretin e k\u00ebtij mal\u00ebsori trim e t\u00eb men\u00e7ur me emrin Berat Isak Shema, sa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb e v\u00ebshtron at\u00eb, n\u00eb tiparet e k\u00ebtij portreti v\u00ebren se shfaqet q\u00ebndresa dhe krenaria, men\u00e7uria dhe drejt\u00ebsia, fisnik\u00ebria dhe bujaria, shemb\u00eblltyra prej nj\u00eb njeriu q\u00eb n\u00eb vet\u00eb mish\u00ebron tiparet dalluese t\u00eb bashk\u00ebkombasve t\u00eb tij. Ky portret prej nj\u00eb njeriu shemb\u00eblltyr\u00eb flet me koh\u00ebn dhe me ardhm\u00ebrin\u00eb, d\u00ebshmon p\u00ebr t\u00eb kaluar\u00ebn dhe tregon t\u00eb ardhmen. N\u00eb v\u00ebshtrimin e k\u00ebtij portreti sikur shpalosen vetvetiu vargjet e dyvarg\u00ebshit popullor: \u2018\u00c7\u2019k\u00ebrkoi shqiptari nd\u00ebr shekujt?\/ Pak drit\u00eb, pak buk\u00eb dhe pak hekur.\/ I erdh\u00ebn nj\u00ebherish t\u00eb tria,\/Q\u00eb dit\u00ebn kur erdhi liria.\u2019 Gjithsesi, nj\u00eb gjakim dhe nj\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsim i breznive or\u00ebmira, i atyre breznive t\u00eb cilave u k\u00ebndoi me aq p\u00ebrkushtim Aleksand\u00ebr Stavri Drenova-Asdreni, autori i himnit ton\u00eb komb\u00ebtar: \u2018\u00cbndrrat dhe lot\u00ebt nuk ven\u00eb kot n\u00eb er\u00eb,\/Kan\u00eb dhe ato gjuh\u00eb t\u00eb flasin nj\u00eb her\u00eb!\u2019<\/p>\n<p>E gjakimi i breznive or\u00ebmira ka qen\u00eb gjithmon\u00eb gjakim p\u00ebr lirin\u00eb, sepse gjakimi p\u00ebr lirin\u00eb \u00ebsht\u00eb vet\u00eb gjakimi p\u00ebr drit\u00ebn dhe p\u00ebr driturin\u00eb. I till\u00eb ka qen\u00eb gjithmon\u00eb gjakimi i kreshtabardh\u00ebve, e edhe i plistit t\u00eb bardh\u00eb si bor\u00eb mbi vetull. S\u00eb k\u00ebndejmi vjen edhe ajo d\u00ebshira e p\u00ebrhershme p\u00ebr sa m\u00eb shum\u00eb dije, p\u00ebr sa m\u00eb shum\u00eb drit\u00eb, p\u00ebr sa m\u00eb shum\u00eb dituri, p\u00ebr sa m\u00eb shum\u00eb paqe, p\u00ebr sa m\u00eb shum\u00eb v\u00ebllaz\u00ebri, p\u00ebr sa m\u00eb shum\u00eb Shqip\u00ebri. Vet\u00ebm s\u00eb k\u00ebndejmi mund t\u00eb gjesh burimin e gjakimit t\u00eb pashtersh\u00ebm t\u00eb njeriut dhe studiuesit q\u00eb rend\u00ebn n\u00eb gjurm\u00ebt e t\u00eb par\u00ebve t\u00eb tij. Pik\u00ebrisht tek ky portret, tek kjo \u00ebnd\u00ebrr e bardh\u00eb, tek kjo drit\u00eb e syve q\u00eb shikojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr histori e tej p\u00ebr n\u00eb ardhm\u00ebri, mund t\u00eb jet\u00eb vet\u00eb shpjegimi p\u00ebr mish\u00ebrimin e profesor Isak Shem\u00ebs me universitetin dhe me rrug\u00ebn e tij universitare.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb pra rast\u00ebsi pse ai p\u00ebr q\u00ebllime studimi ka q\u00ebndruar n\u00eb kaq shum\u00eb universitete, si: Universiteti i Tiran\u00ebs, Universiteti i Parisit, Universiteti i Sorbon\u00ebs, Universiteti i Gjenev\u00ebs, Universiteti i Luvenit, Universiteti i Cyrihut, Universiteti i Llozan\u00ebs, Universiteti i Athin\u00ebs, Universiteti i Ankaras\u00eb, Universiteti i Sofjes, Universiteti i Bukureshtit, Universiteti i Gracit, Universiteti i Zagrebit, Universiteti i Sarajev\u00ebs, Universiteti \u2018Luigj Gurakuqi\u2019 i Shkodr\u00ebs, Universiteti i Shkupit, Universiteti Shtet\u00ebror i Tetov\u00ebs, Universiteti i Europ\u00ebs Juglindore (Tetov\u00eb), Universiteti \u2018Aleksand\u00ebr Xhuvani\u2019 i Elbasanit, Universiteti \u2018E\u00e7rem \u00c7abej\u2019 i Gjirkoastr\u00ebs, Universiteti \u2018Ismail Qemali\u2019 i Vlor\u00ebs, Universiteti i Zar\u00ebs, Universiteti i Sh\u00ebn Petersburgut, Universiteti i Oldenburgut, Universiteti i Bordos\u00eb, Universiteti i Kozenc\u00ebs\/Rende, Universiteti i Stambollit, Universiteti i Brukselit, Universiteti \u2018Fan S. Noli\u2019 i Kor\u00e7\u00ebs, Universiteti i Napolit, Universiteti i Rom\u00ebs, Universiteti \u2018Alaksand\u00ebr Moisiu\u2019 i Durr\u00ebsit, Universiteti i Budapestit, Universiteti i Oksfordit, Universiteti i Edinburgut (Skoci), Universiteti i Lubjan\u00ebs, Universiteti i Bolonj\u00ebs, etj.<\/p>\n<p>Pa dyshim se vet\u00ebm tek nj\u00eb gjakim i till\u00eb i p\u00ebrhersh\u00ebm sa dhe i p\u00ebrjetsh\u00ebm i breznive or\u00ebmira, mund t\u00eb shpjegohet etja e pashuar p\u00ebr sa m\u00eb shum\u00eb dije. Por gjithsesi s\u00eb k\u00ebndejmi rrjedh edhe p\u00ebrvoja kaq e pasur pedagogjike dhe intelektuale e studiuesit t\u00eb p\u00ebrkushtuar t\u00eb letrave shqipe, studiesi i cili jo rast\u00ebsisht n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn nga intervistat e tij ka cituar nj\u00ebrin prej erudit\u00ebve m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb kombit shqiptar: \u2018Njeriu merret me dituri dhe shkenc\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij &#8211; ka shkruar Sami Frash\u00ebri. N\u00eb f\u00ebmij\u00ebri i m\u00ebson ato, n\u00eb rini i v\u00eb n\u00eb zbatim dhe n\u00eb pleq\u00ebri i m\u00ebson t\u00eb tjer\u00ebt.\u2019 (n\u00eb librin \u2018Kultura letrare bashk\u00ebkohore\u2019).<\/p>\n<p>Vet\u00ebm tek gurrat e tilla t\u00eb frym\u00ebzimit, mund t\u00eb shpjegohet dashuria e pashuar e nj\u00eb njeriu shemb\u00eblltyr\u00eb, i cili ka cituar gjithashtu edhe eruditin tjet\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmasave t\u00eb pap\u00ebrs\u00ebritshme, Fan Nolin: \u2018Vet\u00ebm shkenca dhe arti e ngren\u00eb njeriun n\u00eb shkall\u00ebn e Per\u00ebndis\u00eb\u2019. (N\u00eb v\u00ebshtrimin Botim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm bibliografik, p\u00ebr librin e Mehmet G\u00ebzhillit \u2018Fan S. Noli &#8211; 120 vjet jet\u00eb dhe veprimtari\u2019, v\u00ebshtrim i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb librin e studimeve:<br \/>\n\u2018Let\u00ebrsia shqiptare e shekullit XX\u2019).<\/p>\n<p>Dhe s\u00eb fundi, vet\u00ebm tek \u00ebndrra e pashuar p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb drit\u00eb, mund t\u00eb gjesh burimin e nj\u00eb shije aq t\u00eb formuar estetike, e cila edhe kur citon e edhe kur n\u00ebnvizon mendime t\u00eb autor\u00ebve dhe t\u00eb shkrimtar\u00ebve t\u00eb etapave t\u00eb ndryshme t\u00eb letrave shqipe, gjithmon\u00eb synon riaktualizimin e tyre. N\u00ebp\u00ebrmjet shpalosjes s\u00eb k\u00ebtyre mendimeve t\u00eb n\u00ebnvizuara nga Isak Shema me aq kujdes, koha e djeshme flet me t\u00eb sotmen dhe q\u00eb t\u00eb dyja i flasin s\u00eb ardhmes.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Isak Shema - Thankgivings\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/isak_shema_thankgivings.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><strong>Aktualiteti i mendimit t\u00eb Ernest Koliqit n\u00eb \u201cQarkoren\u201d e tij p\u00ebr Arsimin Komb\u00ebtar Shqiptar n\u00eb Kosov\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr profesor Isak Shem\u00ebn, arsimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mision i shenjt\u00eb sa njer\u00ebzor po aq edhe komb\u00ebtar. E till\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe r\u00ebnd\u00ebsia gjithmon\u00eb aktuale, sidomos sot, e mendimit t\u00eb ritheksuar t\u00eb nj\u00eb prej stilist\u00ebve t\u00eb rrall\u00eb t\u00eb letrave shqipe (shpalosur aq bukur n\u00eb shkrimin p\u00ebrkujtimor, t\u00eb titulluar Kontributi i Ernest Koliqit p\u00ebr zhvillimin e arsimit n\u00eb Kosov\u00eb, n\u00eb librin \u2018Let\u00ebrsia shqiptare e shekullit XX\u2019):<\/p>\n<p>\u2018Pik\u00ebpamjet e Ernest Koliqit p\u00ebr arsimin jan\u00eb interesante, t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe gjithnj\u00eb aktuale. Ai ka shkruar n\u00eb proz\u00ebn \u2018Gjaku\u2019: \u201cA ka send ma t\u00eb mrekulluesh\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb sa me i sjell\u00eb qytetnim nji kombi zhyt\u00eb n\u2019errsin e padijes?&#8230;Ai q\u00eb kalon n\u00ebp\u00ebr popull tue hjedh\u00eb far\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb ma t\u00eb mir\u00eb, ai q\u00eb e ndri\u00e7on nj\u00eb dit\u00eb ma t\u00eb bukur tok\u00ebn qi na ushqen, ai qi ban me ngadhnjye agimet n\u00eb muzgun e p\u00ebrcaktuem t\u00eb shpirtnave, shkurt kush i difton popullit nji udh\u00eb t\u00eb re qytetnije t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, a i denj\u00eb me qen\u00eb i nderuem si gjysm per\u00ebndie.\u2019<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb pra rast\u00ebsi pse n\u00eb kumtes\u00ebn e tij mjaft interesante, t\u00eb titulluar Kontributi i Ernest Koliqit n\u00eb zhvillimin e arsimit n\u00eb Kosov\u00eb, Isak Shema ka shk\u00ebputur fragmente nga \u2018Qarkorja\u2019 e Ernest Koliqit, l\u00ebshuar m\u00eb 25. X. 1941, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn Koliqi u drejtohej m\u00ebsuesve t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb p\u00ebrhapnin drit\u00ebn e dijes e t\u00eb dituris\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb:<\/p>\n<p>\u2018Vjeti shkollor qi po hapet, tue u shtri tashti edhe jasht\u00eb kufijve t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb Atdheut, mund t\u00eb quhet me plot kuptimin e fjal\u00ebs nji vjet historik, sepse Shkolla Shqiptare po nis me veprue edhe n\u00eb viset e lirueme.<br \/>\nArsimi Kombtar, qi e ka pas\u00eb mbajt\u00eb idealin e irridentizm\u00ebs n\u00eb gji t\u00eb vet p\u00ebrgatitet me t\u00eb gjitha fuqinat e veta me plotsue nevoj\u00ebt e krahinave qi u bashkuen tekembramja me Atdhe.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb qen\u00eb n\u00eb nalt\u00ebsin e k\u00ebsaj detyre historike qi po i ngrakohet Shkoll\u00ebs Shqiptare, duhet qi shpirti i sakrificit t\u00eb shk\u00eblqej\u00eb \u00e7\u2019prej ma t\u00eb madhit e deri n\u00eb ma t\u00eb voglin pjestar t\u00eb familjes arsimore. \u00c7do dyshim, \u00e7do plogti, \u00e7do akt mosinteresimi, ka me u quejt\u00eb munges\u00eb besimi kundrejt Atdheut\u2019.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, duke cituar Kolqin me porosit\u00eb e tij t\u00eb m\u00ebdha nga shkresa zyrtare nr. 306, Isak Shema me shijen e tij t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ideo-estetike t\u00eb p\u00ebrzgjedhjes, ka sjellur s\u00ebrish nj\u00eb fragment mjaft dometh\u00ebn\u00ebs sa dhe aktual, n\u00eb t\u00eb cilin Ernest Koliqi jepte \u201cPorosi p\u00ebr personelin m\u00ebsimor t\u00eb viseve t\u00eb lirueme\u201d, drejtuar \u201cDrejtoris s\u00eb Shkollavet t\u00eb mesme dhe Inspektorivet t\u2019Arsimit Filluer n\u00eb viset e lirueme\u201d:<br \/>\n1. Mos me u p\u00ebrzi n\u00eb \u00e7ashtje politike, fetare e minoritare.<br \/>\n2. Mos me u p\u00ebrzi n\u00eb \u00e7ashtje lokale apo administratash t\u00eb tjera.<br \/>\n3. Me u pru mir\u00eb n\u00eb popull e me ja fitue zemr\u00ebn k\u00ebtij me pun t\u2019uaj t\u00eb nalt\u00eb t\u00eb zbatueme me mend e me themel si mbrenda ashtu edhe jasht\u00eb shkoll\u00ebs.<br \/>\n4. Me i trajtue nxansit e nxanset me dashtuni atnore dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ma t\u00eb p\u00ebrsosun t\u00eb nji edukatori, me i ndihmue me durim q\u00eb t\u00eb kap\u00ebrcejn\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e filles\u00ebs e ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb m\u00ebsimet e para.<br \/>\n5. Me jet\u00ebn t\u2019uej private t\u00eb rregullte e t\u00eb ndershme t\u2019jeni shembulla ma e p\u00ebrsosun e vetive burrnore t\u00eb shqiptarit t\u00eb kulturuem.<br \/>\nMe bindje t\u00eb plot\u00eb se me vullnet t\u00eb pathyesh\u00ebm do t\u2019ja dilni n\u00eb krye pun\u00ebs q\u00eb ju kam besue.\u201d&#8217;<\/p>\n<p><strong>Isak Shema \u00ebsht\u00eb intelektuali p\u00ebr t\u00eb cilin bibliotekat dhe arkivat jan\u00eb tempuj t\u00eb dijes dhe t\u00eb dituris\u00eb. Ai \u00ebsht\u00eb Profesori i Breznive Or\u00ebmira, p\u00ebr t\u00eb cilin libri \u00ebsht\u00eb vet\u00eb shpirt i drit\u00ebs.<\/strong><\/p>\n<p>Isak Shema \u00ebsht\u00eb studiuesi i p\u00ebrkushtuar i cili lexon me laps n\u00eb dor\u00eb. Ai lexon, n\u00ebnvizon, vler\u00ebson, gjykon dhe konstaton n\u00eb baz\u00eb t\u00eb kritereve t\u00eb sh\u00ebndosha ideo-estetike. Ai ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb kontribut t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm me studimin e tij p\u00ebr jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e Josip Rel\u00ebs, dhe duke iu qasur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb mjaft t\u00eb holl\u00ebsishme n\u00eb studimet e tij veprave letrare t\u00eb autor\u00ebve t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb viteve \u201920 dhe \u201930, d\u00ebshmon se e njeh jasht\u00ebzakonisht rrug\u00ebn krijuese dhe vepr\u00ebn e plot\u00eb t\u00eb shkrimtar\u00ebve si Sterjo Spasse, Jakov Xoxa, Hivzi Sylejmani, Mitrush Kuteli, Ismail Kadare etj.. Nd\u00ebrkaq, n\u00eb kujtimet e tij krenare flet p\u00ebrplot respekt p\u00ebr takimet e tij me Eqrem \u00c7abejn, Lasgush Poradecin, Sterjo Spassen, Ismail Kadaren\u00eb, Hasan Mekulin, Latif Berish\u00ebn, Gani Lubotenin, Ramiz Kelmendin etj.<\/p>\n<p>Shkrimet e tij q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me let\u00ebrsin\u00eb shqipe t\u00eb tradit\u00ebs, si Faik Konica &#8211; personalitet i shquar i kultur\u00ebs shqiptare dhe europiane, Adreni &#8211; poet i shquar i romantizmit shqiptar, Migjeni dhe risit\u00eb letrare, Nga let\u00ebrk\u00ebmbimi i Gjergj Fisht\u00ebs, Veprimtaria e Faik Konic\u00ebs n\u00eb Bruksel (1896-1902), Vizioni poetik i Gjergj Fisht\u00ebs p\u00ebr Lidhjen Shqiptare t\u00eb Prizrenit, Eqrem \u00c7abej p\u00ebr Lasgush Poradecin; shkrimet nga let\u00ebrsia bashk\u00ebkohore shqipe, si Kosova n\u00eb poezin\u00eb e Esad Mekulit, Versionet e poezis\u00eb s\u00eb Ismail Kadares\u00eb, Vlora dhe identiteti komb\u00ebtar n\u00eb poezin\u00eb e Fatos Arapit dhe t\u00eb Ali Podrimjes, Poezi p\u00ebr Isa Boletinin-Imazhi i Kosov\u00ebs, Vet\u00ebdija kritike e shkrimtarit realist, Sterjo Spasse-shkrimtar i shquar i let\u00ebrsis\u00eb shqiptare, Nga historia e krijimeve t\u00eb romaneve t\u00eb Jakov Xox\u00ebs, Hap\u00ebsira dhe koha n\u00eb romanet \u2018Kronik\u00eb n\u00eb gur\u2019 dhe \u2018\u00c7\u00ebshtje t\u00eb Marr\u00ebzis\u00eb\u2019 t\u00eb Kadares\u00eb, Drama \u2018Nita\u2019 e Josip Rel\u00ebs; shkrimet studimore nga shkenca e let\u00ebrsis\u00eb, si Shekujt e let\u00ebrsis\u00eb shqiptare dhe t\u00eb shkenc\u00ebs s\u00eb let\u00ebrsis\u00eb, Koncepte t\u00eb avangard\u00ebs n\u00eb let\u00ebrsi dhe n\u00eb shkenc\u00ebn e let\u00ebrsis\u00eb, L\u00ebvizjet letrare n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqiptare t\u00eb shekullit XX, etj. d\u00ebshmojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb studiues tejet t\u00eb p\u00ebrkushtuar vlerash t\u00eb ve\u00e7anta.<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, shkrimet si Studimet letrare t\u00eb Hasan Mekulit p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb shqipe, Studimet e Rexhep Qosjes p\u00ebr romanin e sot\u00ebm shqiptar, si dhe Vepra letrare dhe shkencore e Latif Berish\u00ebs, s\u00eb bashku me kumtes\u00ebn Gani Luboteni &#8211; personalitet i shquar i arsimit, i kultur\u00ebs dhe i shkenc\u00ebs shqiptare, paraqesin nj\u00eb kontribut t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm n\u00eb vler\u00ebsimin e krijimtaris\u00eb dhe t\u00eb veprimtaris\u00eb s\u00eb tyre letrare e shkencore. E th\u00ebn\u00eb shkurt, k\u00ebto shkrime jan\u00eb edhe ftes\u00eb p\u00ebr botimin e monografive studimore m\u00eb t\u00eb plota p\u00ebr k\u00ebta personalitete t\u00eb shquara t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb dhe t\u00eb kultur\u00ebs son\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb fush\u00ebn e studimeve t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqiptare, Isak Shema interpreton termat dhe nocionet letrare, futet n\u00ebp\u00ebr shekujt letrar\u00eb shqiptar, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb analitike heton mjaft bukur dukuri dhe fenomene letrare, shaplos fakte dhe t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e Faik Konic\u00ebs n\u00eb Bruksel e n\u00eb Lond\u00ebr, shkruan me aq dashuri dhe me po aq p\u00ebrkushtim p\u00ebr figurat eminente t\u00eb letrave shqipe sikurse Jeronim De Rada, Naim Frash\u00ebri e Gjergj Fishta; p\u00ebrshkon etapat dhe periudhat e zhvillimit t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe, merret me \u00e7\u00ebshtjet e tipologjis\u00eb dhe t\u00eb periodizimit t\u00eb k\u00ebsaj let\u00ebrsie, v\u00eb n\u00eb pah meritat dhe kontributin e pamohuesh\u00ebm t\u00eb bashk\u00ebkohanik\u00ebve t\u00eb tij sikurse Dhimit\u00ebr Shuteriqi, Gertruda Ejntrej, Dalan Shapllo; kujton dhe p\u00ebrkujton me dhembshuri, me dashuri por edhe me pietet t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb koleg\u00ebt e tij Hasan Mekulin, Latif Berish\u00ebn, Gani Lubotenin; shkruan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb mjaft afirmative p\u00ebr vlerat e ve\u00e7anta t\u00eb kritik\u00ebs shqiptare dhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb saj t\u00eb shquar n\u00eb Kosov\u00eb, si Hasan Mekuli, Rexhep Qosja apo Agim Vinca, nderon dhe kujton Krijuesit letrar\u00eb t\u00eb Shkoll\u00ebs Normale t\u00eb Prishtin\u00ebs, p\u00ebrkujton me nj\u00eb fines\u00eb mjaft t\u00eb holl\u00eb dhe lart\u00ebson me krenarin\u00eb e ligjshme kontributin aq t\u00eb madh t\u00eb Ernest Koliqit p\u00ebr p\u00ebrhapjen e arsimit shqip n\u00eb Kosov\u00eb (nxjerr nga pluhuri i harres\u00ebs pjes\u00eb mjaf interesante t\u00eb \u2018Qarkores\u2019 s\u00eb Ernest Koliqit p\u00ebr detyrat e m\u00ebsuesve n\u00eb p\u00ebrhapjen e arsimit komb\u00ebtar shqiptar n\u00eb Kosov\u00eb), merret me problemet, me \u00e7\u00ebshtjet dhe me sfidat aktuale t\u00eb arsimit e t\u00eb kultur\u00ebs shqiptare, heton dhe zb\u00ebrthen kodet e ligj\u00ebrimeve t\u00eb shkrimtar\u00ebve m\u00eb t\u00eb shquar shqiptar\u00eb, shprehet me konsiderat\u00ebn e ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr \u2018tematik\u00ebn e tejkohshme kadareane\u2019 (n\u00eb librin \u2018Let\u00ebrsia shqiptare e shekullit XX\u2019), v\u00eb n\u00eb dukje dhe analizon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb mjaft t\u00eb holl\u00ebsishme sa dhe profesionale raportet e let\u00ebrsi\u00eb me avangard\u00ebn, raportet e shkrimtarit dhe t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb tij me koh\u00ebn, v\u00ebren me hol\u00ebsi p\u00ebrmasat e p\u00ebrceptimit t\u00eb veprave letrare si dhe paradokset e anatemimit t\u00eb disa prej figurave m\u00eb eminente letrare shqiptare, mbron me k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebsi vlerat e mir\u00ebfillta dhe shfaq mendimin e tij t\u00eb qart\u00eb kund\u00ebr antivlerave n\u00eb let\u00ebrsi dhe n\u00eb kultur\u00eb.<\/p>\n<p>Profesor Isak Shema ka nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb aq t\u00eb pasur pedagogjike, dhe s\u00eb k\u00ebndejmi me krenarin\u00eb e ligjshme ai ka lart\u00ebsuar kontributin e atyre t\u00eb cil\u00ebt i ka pag\u00ebzuar me nj\u00eb epitet aq t\u00eb rrall\u00eb sa dhe t\u00eb merituar \u2018nj\u00eb brezi veteran\u00ebsh t\u00eb qytet\u00ebrimt shqiptar.\u2019<\/p>\n<p>Isak Shema \u00ebsht\u00eb studiuesi i cili me mjaft kompetenc\u00eb shtron pyetje dhe ofron p\u00ebrgjigje. Ai \u00ebsht\u00eb konicologu i p\u00ebrkushtuar, bibliografi i pasionuar, profesori dhe kolegu, i cili tek p\u00ebrkujton shok\u00ebt e tij shprehet me aq dhembshuri sa dhe respekt, si fjala vjen: \u2018I p\u00ebrjetsh\u00ebm qoft\u00eb kujtimi p\u00ebr jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e shkrimtarit Dalan Shapllo!\u2019<\/p>\n<p>N\u00eb studimet e tij letrare n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi &#8211; qoft\u00eb p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb shqipe t\u00eb tradit\u00ebs apo p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb bashk\u00ebkohore shqipe, n\u00eb trajtimet e tij shkencore, n\u00eb vrojtimet e tij letrae dhe artistike, n\u00eb v\u00ebshtrimet e tij kritike e bibliografike, n\u00eb p\u00ebrkujtimet e datave dhe t\u00eb p\u00ebrvjetor\u00ebve t\u00eb rend\u00ebsish\u00ebm t\u00eb kultur\u00ebs son\u00eb komb\u00ebtare, n\u00eb kumtesat e tij t\u00eb shumta, n\u00eb ligj\u00ebrimet e tij letrare, n\u00eb intervistat e tij, Isak Shema d\u00ebshmon sa pasionin e tij p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb po aq edhe dashurin\u00eb e tij p\u00ebr t\u00eb, d\u00ebshmon zellin e tij p\u00ebr k\u00ebrkime dhe studime shkencore sa dhe profesionalizmin e tij.<\/p>\n<p>Ai \u00ebsht\u00eb intelektuali i cili ka b\u00ebr\u00eb dhe b\u00ebn thirrje t\u00eb hapur e n\u00eb vazhdim\u00ebsi p\u00ebr nj\u00eb arsim integral gjith\u00ebshqiptar, p\u00ebr hartime tekstesh e programesh integrale p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt kudo q\u00eb jan\u00eb, sikurse edhe p\u00ebr botimin integral t\u00eb let\u00ebrsi\u00eb shqipe, kundruar me nj\u00eb metodologji shkencore mjaft t\u00eb avancuar e gjithmon\u00eb n\u00eb kontestin studimor t\u00eb sinkronis\u00eb dhe t\u00eb diakronis\u00eb.<\/p>\n<p>Ligj\u00ebrues i let\u00ebrsi\u00eb, i cili me adhurimin e tij t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr vlerat e mir\u00ebfillta ideo-estetike, p\u00ebrgatiti nj\u00eb armat\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb student\u00ebsh, studiues i p\u00ebrkushtuar dhe i palodhur n\u00eb kontributin e tij p\u00ebr arsimin sqhip, profesor Isak Shema mbetet gjithmon\u00eb njeriu i cili jo vet\u00ebm q\u00eb e ka n\u00ebnvizuar por edhe sikur e ka zbatuar n\u00eb jet\u00ebn e tij krijuese dhe akademike, th\u00ebnien e madhe t\u00eb Gijom Apolinerit (t\u00eb cilin me t\u00eb drejt\u00eb e ka quajtur \u2018shkrimtar i shquar i avangard\u00ebs franceze\u2019):<br \/>\n<em>O, Diell \u00ebsht\u00eb koha e aryes s\u00eb madhe.<\/em><\/p>\n<p>Gjithsesi, tek Isak Shema mish\u00ebrohet tradicionalja dhe bashk\u00ebkohorja, klasikja dhe modernja, dashuria p\u00ebr librin dhe adhurimmi p\u00ebr letrat shqipe.<br \/>\nP\u00ebr Isak Shem\u00ebn, bibliotekat dhe arkivat jan\u00eb tempuj t\u00eb dijes dhe t\u00eb dituris\u00eb. P\u00ebr profesor Isak Shem\u00ebn, libri \u00ebsht\u00eb vet\u00eb shpirt i drit\u00ebs.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><strong>M\u00eb shum\u00eb se rast\u00ebsi, k\u00ebnaq\u00ebsi dhe krenari<\/strong><\/h3>\n<p>Ka rastisur q\u00eb profesor Isak Shema t\u00eb ishte an\u00ebtar i Komisionit n\u00eb mbrojtjen e diplom\u00ebs, si pari p\u00ebr babain (s\u00eb bashku me profesor\u00ebt Latif Berisha dhe Enver Gjerqekun, n\u00eb mbrotjen e tem\u00eb s\u00eb diplom\u00ebs kushtuar jet\u00ebs dhe vepr\u00ebs atdhetare t\u00eb Hil\u00eb Mosit), ashtu edhe p\u00ebr mua (s\u00eb bashku me profesor\u00ebt Latif Berisha dhe Agim Vinca, n\u00eb mbrotjen e tem\u00ebs s\u00eb diplom\u00ebs e cila i kushhtohej jet\u00ebs dhe vepr\u00ebs s\u00eb Josif Bag\u00ebrit).<\/p>\n<p>T\u00eb kesh nj\u00eb profesor q\u00eb ligj\u00ebron let\u00ebrsin\u00eb shqipe sikurse Isak Shema \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi. Ta kesh at\u00eb n\u00eb Komisionin e mbrojtjes s\u00eb diplom\u00ebs, sa k\u00ebnaq\u00ebsi \u00ebsht\u00eb edhe krenari, sepse ai mbetet gjithmon\u00eb thadraur n\u00eb kujtimet, ai kujtohet k\u00ebshtu shpesh n\u00eb bisedat dhe n\u00eb shpalosjen e kujtimeve t\u00eb paharruara nga vitet e studimeve\u2026<\/p>\n<p>Me rastin e p\u00ebrurimit t\u00eb vepr\u00ebs studimore kushtuar shkrimtarit dhe publicistit Ramiz Kelmendi, s\u00eb pari m\u00eb 3 n\u00ebntor 2014 n\u00eb Bibliotek\u00ebn Komb\u00ebtare dhe Universitare t\u00eb Prishtin\u00ebs, e pastaj edhe m\u00eb 20 dhjetor 2014 (n\u00eb dit\u00eblindjen e shkrimtarit Ramiz Kelmendi) n\u00eb Pej\u00eb, ishin edhe profesor\u00ebt Dr. Mahmud Hysa dhe Dr. Isak Shema.<\/p>\n<p>Takohesha me ta pas nj\u00eb periudhe shum\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, prandaj edhe takimi ishte p\u00ebrplot mbresa dhe emocione. Por mbi \u00e7do gj\u00eb, vet\u00eb prania e t\u00eb dy profesor\u00ebve &#8211; dy her\u00eb (n\u00eb Prishtin\u00eb dhe n\u00eb Pej\u00eb), p\u00ebr mua ishte sa n\u00eb nderim po aq edhe nj\u00eb obligim i ve\u00e7ant\u00eb, d\u00ebshmi se provimet e let\u00ebrsis\u00eb p\u00ebrpara profesor\u00ebve t\u00eb till\u00eb, sikur nuk mbarojn\u00eb kurr\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Isak Shema - vepra kushtuar Ramiz Kelmendit\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/isak_shema_vepra_ramiz_kelmendit.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" border=\"0\" \/><em>Vepra studimore kushtuar shkrimtarit Ramiz Kelmendi<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Dr. Isak Shema, Serafina Laj\u00e7i, Prend Buzhala, Musa Laj\u00e7i\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/isak_shema-serafina_lajci-prend_buxhala-musa_lajci.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" border=\"0\" \/><em>Breznit\u00eb or\u00ebmira: Dr. Isak Shema, Serafina Laj\u00e7i, Prend Buzhala, Musa Laj\u00e7i,<br \/>\nn\u00eb p\u00ebrurimin e veprave kushtuar Ramiz Kelemndit, n\u00eb Pej\u00eb m\u00eb 20 dhjetor 2014<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Profesor\u00ebt Mahmud Hysa dhe Prend Buzhala\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/prend_buzhala-mahmud_hysa.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" border=\"0\" \/><em>Dy breza krijuesish: Profesor\u00ebt Mahmud Hysa dhe Prend Buzhala<\/em><\/p>\n<p>Profesor\u00ebve si k\u00ebta por gjithsesi edhe profesor\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, u falemi m\u00eb s\u00eb shumti p\u00ebr nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme sa dhe monumentale. Profesor\u00ebt e let\u00ebrsis\u00eb arrit\u00ebn q\u00eb me sh\u00ebmb\u00eblltyr\u00ebn e tyre t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, t\u00eb mbillnin tek ne dashurin\u00eb p\u00ebr librin, p\u00ebr kultur\u00ebn, p\u00ebr dijen dhe p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, por edhe ia dol\u00ebn gjithashtu t\u00eb krijonin tek brezi yn\u00eb shprehin\u00eb e pun\u00ebs dhe ndjenj\u00ebn e ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb p\u00ebrkushtimit.<\/p>\n<p>P\u00ebrmbi \u00e7do gj\u00eb ata arrit\u00ebn dhe ia dol\u00ebn t\u00eb krijonin tek student\u00ebt, nj\u00eb nd\u00ebrgjegje dhe nj\u00eb vet\u00ebdije p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn breznit\u00eb or\u00ebmira do t\u2019u falen sot e mot, p\u00ebrjet\u00ebsisht: Ishin ata dhe shemb\u00eblltyra e tyre e ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb tek ne, kurr\u00eb dhe p\u00ebr asnj\u00eb rast t\u00eb vet\u00ebm nuk u shfaq ndjenja e lakmis\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb not\u00eb pa ditur dhe pa e merituar.<\/p>\n<p>Pra, p\u00ebrmbi \u00e7do gj\u00eb &#8211; edhe p\u00ebrmbi dijen dhe m\u00ebsimin e tyre t\u00eb madh, k\u00ebt\u00eb ua pa\u00e7im hua p\u00ebr jet\u00eb t\u00eb jet\u00ebve!<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, sot n\u00eb dit\u00eblindjen e 79-t\u00eb t\u00eb profesorit Isak Shema, shprehim shpres\u00ebn se botimi i paraljm\u00ebruar i \u2018Kujtimeve\u2019 t\u00eb tij, n\u00eb 80-t\u00eb vjetorin e lindjes s\u00eb tij do t\u00eb pritej me k\u00ebrsh\u00ebri dhe k\u00ebnaq\u00ebsi.<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, le t\u00eb shpresojm\u00eb se krijimtaria e tij shkencore dhe studimore, n\u00eb 80-t\u00eb vjetorin e tij do t\u00eb mund t\u00eb botohej si nj\u00eb komplet n\u00eb vete, gj\u00eb q\u00eb sa profesorin vet\u00eb, nj\u00eblloj do ta nderonte edhe kultur\u00ebn ton\u00eb.<\/p>\n<p>Duke i uruar dit\u00eblindjen, Profesor Isak Shem\u00ebs i d\u00ebshirojm\u00eb sh\u00ebndet, suksese t\u00eb reja dhe vepra t\u00eb reja, si dhe mbar\u00ebsi e mir\u00ebsi pa kufi!<\/p>\n<p>P\u00ebrzem\u00ebrsisht,<\/p>\n<p>Dy ish-student\u00ebt e tij: <strong>Ali<\/strong> e <strong>Xhemail Peci<\/strong>.<\/p>\n<p><em>10 shkurt 2019<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. Isak Shema PROFESORIT ISAK SHEMA, ME RASTIN E 79-T\u00cb VJETORIT T\u00cb LINDJES Shkruan: Xhemail Peci Prolog \u2018M\u00eb ka l\u00ebn\u00eb p\u00ebrshtypje qet\u00ebsia me t\u00eb cil\u00ebn ai gjykon, por edhe mpreht\u00ebsia n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjykim e edhe qet\u00ebsia shpirt\u00ebrore, e cila nuk \u00ebsht\u00eb gjkaftoht\u00ebsi, por gjykim pa pretendime t\u00eb m\u00ebdha, pa fjal\u00eb pompoze, pa disa cik\u00ebrrime [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38213,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-38212","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>PROF. DR. ISAK SHEMA,\u00a0PERSONALITET I ARSIMIT, KULTUR\u00cbS DHE STUDIMEVE LETRARE SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"PROF. DR. ISAK SHEMA,\u00a0PERSONALITET I ARSIMIT, KULTUR\u00cbS DHE STUDIMEVE LETRARE SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Prof. Dr. Isak Shema PROFESORIT ISAK SHEMA, ME RASTIN E 79-T\u00cb VJETORIT T\u00cb LINDJES Shkruan: Xhemail Peci Prolog \u2018M\u00eb ka l\u00ebn\u00eb p\u00ebrshtypje qet\u00ebsia me t\u00eb cil\u00ebn ai gjykon, por edhe mpreht\u00ebsia n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjykim e edhe qet\u00ebsia shpirt\u00ebrore, e cila nuk \u00ebsht\u00eb gjkaftoht\u00ebsi, por gjykim pa pretendime t\u00eb m\u00ebdha, pa fjal\u00eb pompoze, pa disa cik\u00ebrrime [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-02-11T08:59:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/isak_shema.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"830\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"39 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"PROF. DR. ISAK SHEMA,\u00a0PERSONALITET I ARSIMIT, KULTUR\u00cbS DHE STUDIMEVE LETRARE SHQIPTARE\",\"datePublished\":\"2019-02-11T08:59:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\\\/\"},\"wordCount\":7745,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/02\\\/isak_shema.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\\\/\",\"name\":\"PROF. DR. ISAK SHEMA,\u00a0PERSONALITET I ARSIMIT, KULTUR\u00cbS DHE STUDIMEVE LETRARE SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/02\\\/isak_shema.jpg\",\"datePublished\":\"2019-02-11T08:59:27+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/02\\\/isak_shema.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/02\\\/isak_shema.jpg\",\"width\":600,\"height\":830},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"PROF. DR. ISAK SHEMA,\u00a0PERSONALITET I ARSIMIT, KULTUR\u00cbS DHE STUDIMEVE LETRARE SHQIPTARE\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"PROF. DR. ISAK SHEMA,\u00a0PERSONALITET I ARSIMIT, KULTUR\u00cbS DHE STUDIMEVE LETRARE SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"PROF. DR. ISAK SHEMA,\u00a0PERSONALITET I ARSIMIT, KULTUR\u00cbS DHE STUDIMEVE LETRARE SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Prof. Dr. Isak Shema PROFESORIT ISAK SHEMA, ME RASTIN E 79-T\u00cb VJETORIT T\u00cb LINDJES Shkruan: Xhemail Peci Prolog \u2018M\u00eb ka l\u00ebn\u00eb p\u00ebrshtypje qet\u00ebsia me t\u00eb cil\u00ebn ai gjykon, por edhe mpreht\u00ebsia n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjykim e edhe qet\u00ebsia shpirt\u00ebrore, e cila nuk \u00ebsht\u00eb gjkaftoht\u00ebsi, por gjykim pa pretendime t\u00eb m\u00ebdha, pa fjal\u00eb pompoze, pa disa cik\u00ebrrime [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2019-02-11T08:59:27+00:00","og_image":[{"width":600,"height":830,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/isak_shema.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"39 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"PROF. DR. ISAK SHEMA,\u00a0PERSONALITET I ARSIMIT, KULTUR\u00cbS DHE STUDIMEVE LETRARE SHQIPTARE","datePublished":"2019-02-11T08:59:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/"},"wordCount":7745,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/isak_shema.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/","name":"PROF. DR. ISAK SHEMA,\u00a0PERSONALITET I ARSIMIT, KULTUR\u00cbS DHE STUDIMEVE LETRARE SHQIPTARE - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/isak_shema.jpg","datePublished":"2019-02-11T08:59:27+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/isak_shema.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/isak_shema.jpg","width":600,"height":830},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/prof-dr-isak-shema-personalitet-i-arsimit-kultures-dhe-studimeve-letrare-shqiptare\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"PROF. DR. ISAK SHEMA,\u00a0PERSONALITET I ARSIMIT, KULTUR\u00cbS DHE STUDIMEVE LETRARE SHQIPTARE"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38212","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38212"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38212\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38213"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}