{"id":40377,"date":"2019-04-16T23:53:41","date_gmt":"2019-04-16T21:53:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=40377"},"modified":"2019-04-16T23:53:41","modified_gmt":"2019-04-16T21:53:41","slug":"historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/","title":{"rendered":"Historia e parashutistit antikomunist, martirit Hamid Toshi (Saiti)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Klajd Kapinova<\/strong><\/p>\n<p><strong>P\u00ebr dekada mbeti n\u00eb harres\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Shum\u00eb vite m\u00eb pare miku im, ish i burgosuri politik Viktor Luka, duke par\u00eb koleksionin e pasur t\u00eb fotografive (nj\u00eb arkiv p\u00ebr martir\u00ebt antikomunist\u00eb), nd\u00ebr t\u00eb tjera m\u00eb foli nj\u00eb nga nj\u00eb p\u00ebr emrat e fotove historike t\u00eb parashitist\u00ebve me unifom\u00eb ushtarake, t\u00eb hedhur me parashut p\u00ebr mission antikomunist n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Ata t\u00eb gjith\u00eb ishin st\u00ebrvitur n\u00eb kampet ushtarake n\u00eb Itali nga personeli ameirkan dhe Italian, t\u00eb cile\u00ebt u d\u00ebrguan me mision n\u00eb bashk\u00ebpunim me Komitetin Shqip\u00ebria e Lir\u00eb, me qen\u00ebr n\u00eb New York.<\/p>\n<p>Fotot origjinale, i ruante si relike t\u00eb rrall\u00eb shkodrani Zef Luka v\u00ebllai i Viktorit.<br \/>\nMbi 100 parashutist\u00eb asokohe zbarkuan n\u00eb Shqip\u00ebri, me detyr\u00ebn special dhe t\u00eb r\u00ebndsishme p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbysur regjimin e hijenave dhe vendosur lirin\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr popullin shqiptar.<\/p>\n<p>Libri n\u00eb form\u00eb ditari me autor parashitistin Zef Luka, mban titullin: \u201cNjiqind shqipe q\u00eb erdhen me prue lirine\u201d.<\/p>\n<p>Sa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb futesha n\u00eb labirinthet e librit t\u00eb shqiptaro amerikanit Zef Luka aq m\u00eb shum\u00eb bindesha se ai dhe miqt\u00eb e tij martir\u00eb, q\u00eb nuk jetojn\u00eb m\u00eb, sikurse ishte edhe martiri Hamid Toshi (Saiti), ishin t\u00eb mbrujtur me ideale t\u00eb bukura e fisnike, p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, duke qen\u00eb krenar\u00eb p\u00ebr detyr\u00ebn deri n\u00eb flijim, q\u00eb kishin marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr.<\/p>\n<p>Ngjarje, njer\u00ebz, vende, fjal\u00eb, rrethana tragjike parakalojn\u00eb n\u00eb k\u00ebto flet\u00eb n\u00eb mendjen time q\u00eb asnj\u00ebher\u00eb nuk i ka lexuar k\u00ebto episde q\u00eb p\u00ebrshkruhen thjesht\u00eb, por q\u00eb ruajn\u00eb n\u00eb vetvete nj\u00eb epiz\u00ebm homerik, ashtu sikurse kan\u00eb qen\u00eb e mbeten t\u00eb thjeshta t\u00eb gjitha gj\u00ebrar sublime.<\/p>\n<p>Vet\u00ebsakrifica e tyre ka pasur nj\u00eb q\u00ebllim fisnik t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt dhe e cila nuk u shua asnj\u00ebher\u00eb: zgjimi i nd\u00ebrgjegj\u00ebs s\u00eb dremitur t\u00eb popullit shqiptar, q\u00eb jetonte gjumin letargjik dhe p\u00ebr m\u00eb keq nj\u00eb pjes\u00eb e rinis\u00eb, q\u00eb e mb\u00ebshteste diktatur\u00ebn e dhunshme sovjetike t\u00eb proletariatit, ishte dehur nga frazat e bukura plot g\u00ebnj\u00ebshtra t\u00eb komunizmit n\u00eb Shqip\u00ebri, q\u00eb si s\u00ebmundje kancerogjene po e brente dal\u00eb e ngadal\u00eb vet\u00ebdij\u00ebn komb\u00ebtare t\u00eb popullit t\u00eb vet, q\u00eb iu n\u00ebnshtrua m\u00eb ose pad\u00ebshir\u00eb dhun\u00ebs m\u00eb t\u00eb eg\u00ebs t\u00eb diktatur\u00ebs komuniste, q\u00eb zgjati p\u00ebr 50 vjet m\u00eb rradh\u00eb n\u00eb tok\u00ebn e zhuritur shqiptare.<\/p>\n<p><strong>Familja bujare Toshi<\/strong><\/p>\n<p>Prind\u00ebrit e Hamitit, Saiti ishte nj\u00eb baba dhe shok p\u00ebr t\u00eb birin q\u00eb e donte aq shum\u00eb, sikurse n\u00ebna q\u00eb qysh n\u00eb djep e l\u00ebkundi dhe i m\u00ebkoi me gjirin e saj dashurin\u00eb p\u00ebr tok\u00ebn ku kishte lindur, miqt\u00eb, shok\u00ebt dhe t\u00eb af\u00ebrmit e tjer\u00eb.<\/p>\n<p>Ajo shpesh e p\u00ebrk\u00ebdhelte edhe kur vog\u00eblushi Hamit, vinte n\u00eb sht\u00ebpi s\u00eb bashku me shok\u00ebt e tjer\u00eb t\u00eb fshatit, sepse ishte shum\u00eb i dashur me t\u00eb gjith\u00eb. E me k\u00ebto ndjenja fisnike shqiptare hodhi shtat, duke pasur p\u00ebrher\u00eb edhe p\u00ebrkujdesin e tre motrave, q\u00eb sot jetojn\u00eb: nj\u00eb n\u00eb Ulqin (Vladimir, n\u00eb Mal t\u00eb Zi), nj\u00eb n\u00eb Trush dhe nj\u00eb n\u00eb Daj\u00e7 t\u00eb qarkut t\u00eb Shkodr\u00ebs.<\/p>\n<p>Kjo familje me shum\u00eb virtyte fisnike t\u00eb tradit\u00ebs shqiptare ka qen\u00eb nj\u00eb der\u00eb e madhe. Prind\u00ebrit e Hamitit kishin 6 f\u00ebmij\u00eb, 3 djem e 3 vajza.<br \/>\nK\u00ebshtu, sikurse m\u00ebsojm\u00eb edhe nga t\u00eb af\u00ebrmit e familjes, Muhameti ka qen\u00eb m\u00eb i madhi, pastaj vinte Isufi dhe n\u00eb fund v\u00ebllai i vog\u00ebl \u00e7amarrok, Hamiti, nd\u00ebrsa motra e tyre qen\u00eb Pashe n\u00eb Trush, Cace n\u00eb Ulqin dhe m\u00eb e vogla Gjylana n\u00eb Daj\u00e7.<\/p>\n<p>Qysh her\u00ebt, n\u00eb fillim t\u00eb shekullit XX dhe m\u00eb sakt\u00eb n\u00eb vitin 1912 i ati Saiti, ka pas\u00eb 3 v\u00ebllez\u00ebr si pjesmarr\u00ebs n\u00eb luf\u00ebn e Taraboshit, n\u00eb vitin 1912, kund\u00ebr ushtris\u00eb malazeze, ku edhe plagoset me t\u00eb shoqen dhe m\u00eb pas, si pasoj\u00eb e pezmatimit (infeksionit) t\u00eb plag\u00ebs, humb edhe jet\u00ebn mbas dy vjet\u00ebsh.<br \/>\nMe vdekjen e t\u00eb atit shtylla e sht\u00ebpis\u00eb ekonomia e brisht\u00eb e familjes nis t\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsohet dhe p\u00ebrkeqsohet deri n\u00eb vitet 1930.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb pushtimit fashist t\u00eb vendit m\u00eb 7 prill 1939, Muhameti ka luftuar me arm\u00eb n\u00eb dor\u00eb okupator\u00ebt e huaj. Ai gjithnj\u00eb ka ruajtur mar\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb mira me familjet e vjetra tregtare shkodrane, sikurse ishin asokohe familja tregtare Muzhani, Myftia, Danhasani, Bianchi, etj.<br \/>\nEdhe pse nuk ka qen\u00eb e nj\u00eb niveli ekonomik, ai sikurse shum\u00eb familje qytetare e fshatare shkodrane, ka mbajtur t\u00eb hapur dyert i mikpritjes, bujari e cila ka qen\u00eb dhe mbeti tipike edhe sot nga st\u00ebrnip\u00ebrit e tyre.<\/p>\n<p>Pran\u00eb sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb tyre her\u00eb mbas here kan\u00eb qen\u00eb edhe persona publik\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb qytetit t\u00eb Shkodr\u00ebs, sikurse kan\u00eb qen\u00eb Hasan Isufi e Caf Beg Ulqini, Prek Cali, etj., t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb eksponent\u00eb n\u00eb L\u00ebvizjen e Par\u00eb Antikomuniste n\u00eb Evrop\u00ebn Lindore si\u00e7 ishte ajo e fshatit t\u00eb njohur Postrib\u00eb (pak kilometra larg qytetit t\u00eb Shkodr\u00ebs), n\u00eb vitin 1946.<\/p>\n<p>Duke shfletuar disa dor\u00ebshkrime dhe nga kujtimet e pjestar\u00ebve t\u00eb fisit t\u00eb tyre, m\u00ebsojm\u00eb se pak muaj para se t\u00eb kapitullonte Italia fashiste, \u00ebsht\u00eb rrethuar sht\u00ebpia e tyre p\u00ebr t\u00eb kapur t\u00eb gjall\u00eb Hamitin dhe Muhametin.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u00c7lirimi\u201d<br \/>\ni vendit e kalvari i vuajtjes s\u00eb familjes&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht vitet 1944-1990 jan\u00eb periudha m\u00eb e dyshimt\u00eb, t\u00eb cilat historiografia komuniste, dje e sot n\u00eb t\u00eb gjitha nivelet \u201ckulturore\u201d n\u00eb Shqip\u00ebri, jan\u00eb defi\u00e7itare n\u00eb \u201cv\u00ebrtet\u00ebsin\u00eb\u201d, q\u00eb ata, i kan\u00eb b\u00ebr\u00eb jet\u00ebs s\u00eb nj\u00ebr\u00ebzve, ku, ata q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb kund\u00ebrkomunist\u00eb, jan\u00eb denigruar deri m\u00eb sot.<\/p>\n<p>Ndoshta \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rast i ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr t\u00eb shprehur shpirtin e tij human, Hamiti, me inisiativ\u00ebn e vet, shkon vullnetarisht ushtar, p\u00ebr t\u00eb mos shkuar disa djem t\u00eb rinj q\u00eb vinin nga familjet m\u00eb t\u00eb varf\u00ebra, e ishin djem t\u00eb vet\u00ebm n\u00eb familjet e tyre.<\/p>\n<p>Familja Toshi, tashm\u00eb kishte nj\u00eb djal\u00eb ushtar q\u00eb vinte nga Villgara, Ana e Malit &#8211; Oblik\u00eb. Gjat\u00eb rekrutimit p\u00ebr ushtar, tek sht\u00ebpia e Brahim Dulit, kujtojn\u00eb t\u00eb af\u00ebrmit e Hamitit, krimineli komunist Zoi Themeli, q\u00eb asokohe ishte shefi i Deg\u00ebs s\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Brend\u00ebshme p\u00ebr Shkodr\u00ebn u b\u00ebri thirrje q\u00eb t\u00eb dor\u00ebzojn\u00eb arm\u00ebt.<\/p>\n<p>Ata pasi i dor\u00ebzuan arm\u00ebt, iu komunikua p\u00ebr t\u00eb shkuar n\u00eb qytetin jugor t\u00eb Gjirokastr\u00ebs, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb ata ishin caktuar p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar si ushtar\u00eb n\u00eb fshatin Obot n\u00eb Oblik\u00eb.<\/p>\n<p>Hamit Toshi, pa pasur aspak frik\u00eb e kund\u00ebrshton hapur k\u00ebt\u00eb vendim t\u00eb padrejt\u00eb dhe shum\u00eb tendencioz q\u00eb personalisht i b\u00ebri p\u00ebrfaq\u00ebsuesi i Sigurimit komunist, Zoi Themeli. Nd\u00ebr t\u00eb tjera Zoi Themeli i thot\u00eb Hamitit me p\u00ebr\u00e7mim dhe tallje: \u201cPo t\u00eb ishe burr\u00eb i mir\u00eb, nuk i dor\u00ebzoje arm\u00ebt!\u201d.<\/p>\n<p>Duke ruajtur gjakftoht\u00ebsin\u00eb, Hamiti menj\u00ebher\u00eb del nga rreshti, p\u00ebrkulet, nxjerr nj\u00eb pistolet\u00eb nga \u00e7orapi dhe ia hedh p\u00ebrpara syve Zoi Themelit.<br \/>\nAi ka pasur gjithnj\u00eb me vete deri n\u00eb tre pistoleta. Me pistolet\u00ebn e tret\u00eb ai e fton oficerin komunist Zoi Themelin, t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb dyluftim, mbasi burri i armatosur n\u00eb sy t\u00eb burrave t\u00eb tjer\u00eb nuk fyhet.<\/p>\n<p>Me k\u00ebt\u00eb veprim prej trimi, Hamiti b\u00ebn q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb ushtar\u00ebt t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb Obot p\u00ebr 6 muaj dhe m\u00eb pas i transferojn\u00eb n\u00eb Delvin\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Zgjedhjet<br \/>\ne para \u201cdemokratike\u201d, 2 dhjetor 1945<\/strong><\/p>\n<p>\u00cbndrra dhe d\u00ebshira e pashuar e tij ishte p\u00ebr nj\u00eb atdhe dhe shoq\u00ebri shqiptare pluraliste; Shqip\u00ebri p\u00ebrparimtare dhe demokratike; Respektimin e vot\u00ebs s\u00eb lir\u00eb t\u00eb individit; Zhvillimin e vendit, sipas modelit t\u00eb vendeve m\u00eb t\u00eb p\u00ebrparuara demokratike t\u00eb Europ\u00ebs Per\u00ebndimore dhe demokracis\u00eb s\u00eb lir\u00eb t\u00eb Shtet\u00ebve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs etj.<\/p>\n<p>Edhe sot, po t\u2019i hedh\u00ebsh nj\u00eb sy librave t\u00eb historis\u00eb q\u00eb jan\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorim deri n\u00eb Universitetet politike shqiptare, do t\u00eb shoh\u00ebsh se asgj\u00eb nuk ka ndryshuar nga historiografia 50-vje\u00e7are komuniste dhe se zgjedhjet e 2 dhjetorit 1945, p\u00ebrmenden si votime e zgjedhje t\u00eb \u201clira\u201d, kur asokohe opozita votonte n\u00eb nj\u00eb kuti t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me kokrra.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, m\u00eb 2 dhjetor 1945, Isufi ka qen\u00eb n\u00eb komisionin zonal n\u00eb qendr\u00ebn e votimit. Nj\u00eb nat\u00eb para se t\u00eb b\u00ebhen votimet arrestohet nga UDB-ja jugosllave dhe d\u00ebrgohet me ndihm\u00ebn edhe t\u00eb forcave t\u00eb Sigurimit Shqiptar p\u00ebr n\u00eb Ulqin.<\/p>\n<p>Me k\u00ebrkes\u00ebn e Shefqet Hamza Dulit, villogradas (asokohe kryetar k\u00ebshilli i fshatit) insistohet dhe sillet n\u00eb burgun e madh t\u00eb qytetit t\u00eb Shkodr\u00ebs, i kapur prej krah\u00ebsh nga dy kolonel\u00eb jugosllav\u00eb. Arsyeja ende sot ka mbetur enigm\u00eb.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb pyetjeve q\u00eb i b\u00ebn n\u00eb hetuesi Zoi Themeli, n\u00eb prezenc\u00eb t\u00eb oficerit gardian Elez Mesi dhe dy kolonel\u00ebve jugosllav\u00eb, n\u00eb provokim e sip\u00ebr, Isufi nuk duron m\u00eb dhe i drejtohet Zoi Themelit: \u201cJugosllav\u00ebve nuk ua kena pa hajrin denbabaden dhe jo t\u2019ia shohim tashti\u201d.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa kryexhelati oficer i Sigurimit Zoi Themeli, i thot\u00eb t\u2019a p\u00ebrkthej\u00eb shprehjen, q\u00eb t\u2019a marrin vesh edhe jugosllav\u00ebt se \u00e7\u2019ka do t\u00eb thot\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn e tyre jugosllave. N\u00eb \u00e7ast u thuhet p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb huaj se Isufi, si bandit, k\u00ebrkon t\u00eb prish\u00eb miq\u00ebsin\u00eb shqiptaro &#8211; jugosllave.<\/p>\n<p>N\u00eb ato momente, gardian\u00ebt s\u00eb bashku me drejtuesin e tyre Elez Mesin e lidhin Isufin, e ulin rat\u00eb (posht\u00eb) dhe m\u00eb pas t\u00eb dy kolonel\u00ebt jugosllav\u00eb, me \u00e7izmet me thumba, nj\u00ebri i hyp n\u00eb kok\u00eb dhe tjetri n\u00eb bark dhe e mbajn\u00eb p\u00ebr disa minuta n\u00eb gj\u00ebndje torture. Torturat n\u00eb forma dhe metoda fashiste kan\u00eb vijuar edhe n\u00eb dit\u00eb t\u00eb tjera, por Isufi asnj\u00ebher\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkulur.<\/p>\n<p>Ai n\u00eb burg si bashk\u00ebvuajt\u00ebs ka pasur persona t\u00eb njohur n\u00eb Shqip\u00ebri, sikurse \u00ebsht\u00eb Mandela i gjinis\u00eb femnore Drita Kosturi, Terezina Pali, Pad\u00ebr Mati Prenushi, Gulielm Suma pronari i Kafes s\u00eb Madhe, etj.<\/p>\n<p>Duke par\u00eb se nga Isufi nuk nxjerrin asgj\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr Sigurimin komunist, ashtu sikurse kishin vepruar edhe me t\u00eb burgosur t\u00eb tjer\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mos i lirojn\u00eb p\u00ebr munges\u00eb provash, dhe se d\u00ebnimi ishte i domosdosh\u00ebm (porosi e Mehmet Shehut dhe Enver Hoxh\u00ebs p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb antikomunist\u00ebt), akuza, nga prishja e miq\u00ebsis\u00eb shqiptaro &#8211; jugosllave, i kthehet si organizator apo nd\u00ebrlidh\u00ebs i L\u00ebvizjes Kund\u00ebrkomuniste t\u00eb Postrib\u00ebs p\u00ebr zonat Postrib\u00eb, Shkod\u00ebr, Ulqin, Kraj\u00eb dhe Ana e Malit.<\/p>\n<p>P\u00ebrs\u00ebri tortura t\u00eb llojeve t\u00eb ndryshme, t\u00eb ushtruar me sakt\u00ebsi nga xhelat\u00ebt specialist\u00eb dhe t\u00eb dhunsh\u00ebm e t\u00eb pashpirt.<br \/>\nBiruca, ku ata kan\u00eb q\u00ebndruar p\u00ebr shum\u00eb koh\u00eb, ishte rreth 1.5 metra gj\u00ebr\u00ebsi dhe 2 metra gjat\u00ebsi. T\u00eb gjith\u00eb t\u00eb prangosurit n\u00eb burg ishin t\u00eb lidhur me nj\u00ebri &#8211; tjetrin, ku i fundit dhe i pari ishin t\u00eb lidhur n\u00eb mure n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mos kishin mund\u00ebsi q\u00eb t\u00eb l\u00ebviznin.<\/p>\n<p>Nj\u00eb dit\u00eb prej dit\u00ebsh, kujton nipi i tij Xhevahiri, gardiani Elez Mesi hap sportelin e biruc\u00ebs dhe v\u00ebshtron t\u00eb burgosurit. Isufi po bisedonte dhe ai d\u00ebgjonte.<\/p>\n<p>Gardiani merr Isufin s\u00eb bashku me Pad\u00ebr Mati Prenushin dhe i \u00e7on n\u00eb grop\u00ebn e zez\u00eb t\u00eb WC-s\u00eb ku gishtat e k\u00ebmb\u00ebve nuk u hasnin n\u00eb tok\u00eb.<br \/>\nU vendos vet\u00eb n\u00ebn sqetull vez\u00eb t\u00eb ziera, kuja pishe n\u00eb thua, i fusin deri n\u00eb bel n\u00eb grop\u00ebn e zez\u00eb p\u00ebr t\u2019i gjunj\u00ebzuar martir\u00ebt e fes\u00eb dhe t\u00eb liris\u00eb, deri sa t\u00eb dy shqiptar\u00ebve t\u00eb lidhur, her\u00eb pas here, u binte t\u00eb fik\u00ebt nga torutrat e njer\u00ebzve t\u00eb pashpirt\u00eb t\u00eb Sigurimit komunist.<\/p>\n<p>Nj\u00eb dit\u00eb tjet\u00ebr, kur kan\u00eb ardhur n\u00eb vehte tregtari i nderuar shkodran Guliam Suma dhe kleriku katolik pad\u00ebr Mati Prenushi (1887-1948), n\u00eb at\u00eb gj\u00ebndje t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb ishin, kan\u00eb k\u00ebrkuar q\u00eb m\u00eb mir\u00eb t\u2019i vrisnin, se sa t\u2019i linin gjall\u00eb e p\u00ebr gazep, n\u00ebn torturat \u00e7nj\u00ebr\u00ebzore q\u00eb b\u00ebnte xhelati i pashpirt Elez Mesi me t\u00eb tjer\u00ebt.<\/p>\n<p>M\u00eb mbas, ata jan\u00eb pushkatuar pa m\u00ebshir\u00eb nga togat e zeza t\u00eb pushkatimit, t\u00eb ngritura vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb vrasjen e shqiptar\u00ebve martir\u00eb. Isufi, n\u00eb vitin 1947, lirohet nga burgu. Gjat\u00eb koh\u00ebs q\u00eb ai ishte n\u00eb burg, Hamiti (v\u00ebllai i vog\u00ebl) arratiset n\u00eb Greqi.<\/p>\n<p>M\u00eb pas nis kalvari i familjes s\u00eb tij, ku menj\u00ebher\u00eb forcat e ndjekjes komuniste t\u00eb Sigurimit arrestojn\u00eb Muhametin n\u00eb vitin 1949 dhe e d\u00ebnojn\u00eb me akuza fallco me 9 vjet heqje lirie, sepse \u201cdeshti t\u2019i b\u00ebnte nj\u00eb atentAt\u00eb nj\u00eb punonj\u00ebsi t\u00eb Sigurimit\u201d.<\/p>\n<p>Para se t\u00eb burgosej, Muhameti me disa miq t\u00eb tij, kan\u00eb nxjerr\u00eb jasht\u00eb shtetit, p\u00ebr t\u2019i shp\u00ebtuar p\u00ebrndjekjeve, qytetarin Zija Myftia. Dy vjet m\u00eb pas, gjat\u00eb koh\u00ebs q\u00eb axha ishte n\u00eb burg, vijon n\u00eb kujtimet e tij Xhevahiri, ai vritet n\u00eb Dukagjin.<\/p>\n<p><strong>Aktiviteti<br \/>\nkund\u00ebrkomunist i Hamit Toshit n\u00eb vitin 1951 e vijim<\/strong><\/p>\n<p>Duke iu rikthyer edhe nj\u00eb her\u00eb librit t\u00eb autorit Zef Luka me titull: \u201c<em>Njiqind shqipe q\u00eb erdh\u00ebn me prue lirin\u00eb<\/em>\u201d (Ditar) nd\u00ebr t\u00eb tjera, p\u00ebr Hamitin, ai kujton n\u00eb faqet e tij se si e kishte marr\u00eb vesh ngjarjen e vrasjes s\u00eb Hamitit.<\/p>\n<p>Ai kujton: \u201cMill\u00eb. N\u00eb mbramje v\u00ebrejm\u00eb se rreth or\u00ebs tet\u00eb kalon p\u00ebrmbi ne nj\u00eb aeroplan. Tham\u00eb se asht tue hedh\u00eb letra. Ne e nesre rinia e Sigurimi dol\u00ebn me i mbledh\u00eb p\u00ebr t\u00eb mos ra n\u00eb dor\u00eb t\u00eb popullit, tue na vue edhe ne k\u00ebshtu n\u00eb rrezik. Ne nesre, sapo zbardhi dita, ndiem pushk\u00eb e mitraloza.<\/p>\n<p>Un\u00eb mendova, se asht tue ba manovra ushtria, por ma von\u00eb mora vesh se ishin hedh\u00eb parashutista n\u00eb Livadhet e Barit, n\u00eb Cukal. Ata luftuan e u vran\u00eb deri sa arrit\u00ebn n\u00eb Kir. Grupi q\u00eb kishte parashutuar ishte i Komitetit Shqip\u00ebria e Lir\u00eb. Personi parashutist q\u00eb nd\u00ebr ta kishte mbetur i vrar\u00eb ishte shoku im m\u00eb besnik, i ikun prej Brigad\u00ebs XV Sulmuese, Divizioni I, Kompania II e Delvin\u00ebs, Hamit Toshi (Saiti), prej Villgarit, Ana e Malit, Shkod\u00ebr. Ai pat edhe nj\u00eb v\u00eblla q\u00eb m\u00eb duket e thirrshin me emrin Isuf, si edhe nj\u00eb mot\u00ebr t\u00eb martueme n\u00eb Ulqi., Tokat i kishn n\u00eb kufi me Jugosllavin\u00eb\u201d (Luka, f. 95).<\/p>\n<p>Pra Hamiti kishte r\u00ebn\u00eb me parashut\u00eb vet\u00eb i kat\u00ebrti n\u00eb nj\u00eb nga l\u00ebndinat e malit Cukal, por edhe k\u00ebtu kishte r\u00ebn\u00eb n\u00eb prit\u00eb. Me sa duket, Sigurimi komunist ishte n\u00eb dijeni m\u00eb p\u00ebrpara p\u00ebr k\u00ebt\u00eb zbarkim nga ajri t\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb k\u00ebrkonin lirin\u00eb e popullit shqiptar.<\/p>\n<p>Komandanti i grupit ka qen\u00eb vet\u00eb Hamit Toshi, i cili, shoq\u00ebrohej n\u00eb misionin e tij fisnik nga tre persona t\u00eb tjer\u00eb shqiptar\u00eb. Ata ishin Hazis Rustja nga B\u00ebrdica, Ded\u00eb Hili nga Dukagjini dhe Rifat Zyberaj.<\/p>\n<p><strong>Tradh\u00ebtia e agjentit t\u00eb dyfisht\u00eb<br \/>\nanglezo rus Kim Philby dhe vrasja e Hamitit<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr hir t\u00eb realitetit duhet v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se shpesh edhe disa gazeta t\u00eb djathta bien n\u00eb pozitAt\u00eb e gazetave t\u00eb majta komuniste n\u00eb Shqip\u00ebri, duke iu referuar autor\u00ebve q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb kupol\u00ebn e Sigurimit komunist, saq\u00eb shpesh ata e nxjerrin Sigurimin shqiptar si m\u00eb i p\u00ebrsosuri n\u00eb \u201cd\u00ebshtimin\u201d e komploteve kund\u00ebr tyre.<\/p>\n<p>Duke shfletuar faqet e librit: \u201cLa missione tradita\u201d (Come Kim Philby sabotoge l\u2019invasione dell\u2019 Albania) me autor Nichollas Bethell, kushdo e kupton sesa fallco e komike kan\u00eb qen\u00eb e mbeten filmat propagandistik\u00eb komunist\u00eb, q\u00eb rishfaqen sot si \u201ckryevepra\u201d t\u00eb kinematografis\u00eb \u201cshqiptare\u201d.<br \/>\nGrupi i kryesuar nga Hamit Toshi ka r\u00ebn\u00eb n\u00eb grack\u00eb qysh n\u00eb fillim, si pasoj\u00eb e loj\u00ebs s\u00eb dyfisht\u00eb t\u00eb agjentit Kim Philby, p\u00ebr t\u00eb cilin \u201cGazeta Shqiptare\u201d, asnj\u00ebher\u00eb nuk ka shkruar a thua se nuk ka aq burime e literatur\u00eb p\u00ebr ta trajtuar sesi veproi ai kund\u00ebr parashutist\u00ebve shqiptar\u00eb dhe t\u00eb huajave n\u00eb shum\u00eb vendeve t\u00eb tjera t\u00eb Europ\u00ebs Per\u00ebndimore.<\/p>\n<p>Kur grupi i kryesuar nga Hamit Toshi, ka r\u00ebn\u00eb n\u00eb tok\u00eb me parashut\u00eb, ata kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb tradh\u00ebtuar qysh n\u00eb aj\u00ebr dhe jo si pasoj\u00eb e aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb Sigurimit. Parashutisti Rifat Zyberi, plagoset r\u00ebnd\u00eb dhe, p\u00ebr t\u00eb mos r\u00ebn\u00eb i gjall\u00eb n\u00eb duart e Sigurimit, vret edhe veten.<br \/>\nP\u00ebr m\u00eb tej tre t\u00eb parashutist\u00eb t\u00eb tjer\u00eb kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb rrethuar dhe mbasi qan\u00eb rrethimin, kan\u00eb ik\u00eb rrug\u00ebn drejt pjerr\u00ebsis\u00eb s\u00eb Malit t\u00eb Cukalit dhe m\u00eb pas jan\u00eb nisur p\u00ebr n\u00eb Dukagjin.<\/p>\n<p>Me t\u00eb arritur n\u00eb Dukagjin, t\u00eb lodhur, t\u00eb uritur dhe pa gjum\u00eb, kan\u00eb shkuar p\u00ebr t\u00eb bujt\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e mikut t\u00eb tyre bashk\u00ebluft\u00ebtar, dukagjinasit parashutist Ded\u00eb Hili, pik\u00ebrisht n\u00eb fshatin Kir. Ardhja e tyre, merret vesh nga nj\u00eb spiun mal\u00ebsor vendali, q\u00eb punonte si hafije p\u00ebr llogari t\u00eb Sigurimit.<\/p>\n<p>Mbas spiunimit, pas disa \u00e7astesh, shfaqen si miza toke n\u00eb shkrepat e Dukagjinit mbi 800 forca t\u00eb ndjekjes komuniste t\u00eb cilat edhe ato, p\u00ebr \u00e7udi, kryesoheshin nga nj\u00eb komandant q\u00eb ishte po vendali nga zonAt\u00eb e Dukagjinit.<\/p>\n<p>Menj\u00ebher\u00eb krisi pushka mes parashutist\u00ebve t\u00eb vendosur p\u00ebr misionin e tyre p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar popullin nga zgjedha komuniste dhe forcave t\u00eb Sigurimit q\u00eb luftonin n\u00ebn simbolin e Titos dhe t\u00eb proletar\u00ebve pa fe, atdhe, ide dhe q\u00ebllim luftimi.<\/p>\n<p>Mbas dy or\u00eb luftimi t\u00eb p\u00ebrgjash\u00ebm, vritet heroikisht trimi i vendosur Azisi dhe, pas 6 or\u00ebve t\u00eb tjera, mbetet i vrar\u00eb Hamit Toshi dhe i fundit, mbas 8 or\u00eb luft\u00eb, i vet\u00ebm p\u00ebrball\u00eb shum\u00eb kriminel\u00ebve t\u00eb Sigurimit, vritet d\u00ebshmori i liris\u00eb, dukagjinasi Ded\u00eb Hili.<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb at\u00eb gjendje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb dhe skene makabre p\u00ebrpara bjeshk\u00ebve t\u00eb Dukagjinit, kunata e Ded\u00ebs, nj\u00eb grua trim\u00ebresh\u00eb dhe fisnike e Kanunit t\u00eb Lek\u00eb Dukagjinit, pa iu trembur syri p\u00ebr pasojat, q\u00eb mund t\u00eb rridhnin nga veprimi i saj, i k\u00ebrkon komandantit komunist ta lejonte p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb trupat pa jet\u00eb t\u00eb t\u00eb tre martir\u00ebve p\u00ebr t\u2019i varrosur.<\/p>\n<p>M\u00eb pas, kur jan\u00eb larguar forcat e komand\u00ebs dhe t\u00eb policis\u00eb komuniste, ajo i ka varrosur t\u00eb tre.<br \/>\nPas shum\u00eb dekadash, n\u00eb vitin 1991 trupat e tyre jan\u00eb gjetur p\u00ebr t\u2019u rivarrosur nga t\u00eb af\u00ebrmit e tyre me ceremoni, mbasi Zoja ka sh\u00ebnuar emrin e secilit prej tyre, duke e mbajtur sekret, deri kur ata jan\u00eb rivarrosur nga bashk\u00ebvuajt\u00ebsit.<\/p>\n<p><strong>Ngjarje<br \/>\nt\u00eb tjera t\u00eb familjes s\u00eb patriotit Hamit Toshi<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr aktivitetin e madh t\u00eb Hamitit shkruan edhe miku i tij m\u00eb i af\u00ebrt, Zef Luka, i cili edhe kur shkoj n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb vitin 1992, b\u00ebri nj\u00eb vizit\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr tek t\u00eb af\u00ebrmit e tij, duke u theksuar edhe nj\u00eb her\u00eb se e kishte patur nj\u00eb mik dhe shok shum\u00eb besnik dhe se ai kishte qen\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nj\u00eb antikomunist i vendosur.<\/p>\n<p>I ndjeri Zef Luka, n\u00eb nj\u00eb nga kapitujt e librit t\u00eb tij, p\u00ebrmend edhe tradh\u00ebtin\u00eb e madhe q\u00eb i b\u00ebri agjenti i KGB-s\u00eb Kim Philby, i cili i humbi Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr ambicjen e vet personale dhe p\u00ebr t\u00eb holla, bijt\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe trima t\u00eb popullit shqiptar dhe p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr qytetit m\u00eb antikomunist n\u00eb Shqip\u00ebri, Shkodr\u00ebs dhe rrethinave t\u00eb tij, bijt\u00eb q\u00eb sot nderojn\u00eb qytetin dhe familjet e tyre p\u00ebr aktivitetin e vendosur antikomunist me jet\u00ebn q\u00eb dhan\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e atdheut.<\/p>\n<p><strong>Kalvari<\/strong><\/p>\n<p>Familja Toshi dhe ve\u00e7an\u00ebrisht v\u00ebllez\u00ebrit e Hamitit ndiqen nga persekutimet e nj\u00ebpasnj\u00ebshme.<br \/>\nK\u00ebshtu, n\u00eb vitin 1956 Muhamet Toshi, lirohet nga burgu (q\u00eb e ka vuajtur n\u00eb kam[et m\u00eb t\u00eb k\u00ebqia n\u00eb Shqip\u00ebri duke thar\u00eb k\u00ebneta), mbasi kishte q\u00ebndruar n\u00eb kampet e Maliqit, Vlor\u00ebs dhe Bedenit t\u00eb Kavaj\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb fund ai lirohet nga Rinasi. Ai \u00ebsht\u00eb njohur me Prof. Arshi Pip\u00ebn, Ragip Lohen, Hajdar Rusin, Muharrem Sahitin, Muhamet Fejzon, Prof. Sami Repishtin dhe shum\u00eb klerik\u00eb t\u00eb besimeve t\u00eb ndryshme t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Fill mbas daljes nga burgu, ka shoq\u00ebruar p\u00ebr jasht\u00eb \u201cburgut t\u00eb madh\u201d t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb shum\u00eb vet\u00eb, meqen\u00ebse e njihte shum\u00eb mir\u00eb zon\u00ebn kufitare.<br \/>\nNj\u00eb dit\u00eb t\u00eb bukur, pas dit\u00ebs s\u00eb fundit t\u00eb fest\u00ebs s\u00eb Bajramit, kalon kufirin dhe shkon p\u00ebr Bajram tek motra e tij n\u00eb Vladimir t\u00eb Ulqinit.<\/p>\n<p>At\u00eb e kishte njohur nj\u00eb person vendas, i cili menj\u00ebher\u00eb e spiunon tek forcAt\u00eb e Sigurimit jugosllav dhe ata lidhen me Sigurimin komunist shqiptar.<br \/>\nGjat\u00eb kthimit n\u00eb vendlindje i b\u00ebhet prit\u00eb dhe, n\u00eb kthim, pa paralajm\u00ebrim, shkrehin bresh\u00ebrit\u00eb e automatikut kallashnikov mbi trupin e nj\u00eb fetari islam t\u00eb devotsh\u00ebm.<\/p>\n<p><strong>Gjeografia e kalvarit<br \/>\ndhe vitet e burgut t\u00eb familjes Toshi?<\/strong><\/p>\n<p>Menj\u00ebher\u00eb mbas vrasjes s\u00eb Muhamet Toshit, forcat e Sigurimit, si t\u00eb xhindosur, i v\u00ebrsulen sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb familjes s\u00eb tij dhe e bastitsin, duke b\u00ebr\u00eb rr\u00ebmuj\u00eb \u00e7do vler\u00eb materiale t\u00eb v\u00ebn\u00eb me mund e sakrifica mbijetese.<\/p>\n<p>P\u00ebr familjen fillon menjeher\u00eb internimi p\u00ebr 3 vjet n\u00eb Gradisht\u00eb t\u00eb Lushnj\u00ebs.<br \/>\nM\u00eb mbas ata kthehen nga internimi n\u00eb vendlindjen e tyre n\u00eb vitin 1956. Po at\u00eb vit arratiset jasht\u00eb shtetit djali i Muhametit, Xhemali, duke qen\u00eb i k\u00ebrc\u00ebnuar p\u00ebr jet\u00ebn nga spiun\u00ebt e Sigurimit dhe sot ai jeton n\u00eb New York t\u00eb ShBA-s\u00eb.<\/p>\n<p>Familja e tij riinternohet n\u00eb fshatin Hajmel gjat\u00eb viteve 1955-1970. M\u00eb 1970 ata lirohen nga internimi.<br \/>\nN\u00eb vitin 1973, v\u00ebllai i Hamitit, Isufi, d\u00ebnohet me burgim me nenin fam\u00ebkeq \u201c55\u201d p\u00ebr Agjitacion e Propagand\u00eb, duke i theksuar n\u00eb gjyq se ka mbajtur Ramazan, se ka th\u00ebn\u00eb se malli kinez \u00ebsht\u00eb i keq, se ka th\u00ebn\u00eb q\u00eb ka shkuar sateliti n\u00eb han\u00eb, se nuk i del buka, ka than\u00eb se sa e madhe \u00ebsht\u00eb minarja n\u00eb Vladimir t\u00eb Ulqinit.<\/p>\n<p>N\u00eb gjyqin fam\u00ebkeq kund\u00ebr tij i kan\u00eb dal\u00eb d\u00ebshmitar\u00eb 5 vet\u00eb, q\u00eb ishin njer\u00ebz t\u00eb d\u00ebnuar ordiner\u00eb, q\u00eb sikur thoshte populli, ishin spiun\u00eb me 1200 lek ($12).<\/p>\n<p>Burgun Isufi e kalon n\u00eb kampin e tmerrsh\u00ebm t\u00eb Spa\u00e7it e n\u00eb Ballsh s\u00eb bashku me dom Nrek\u00eb Kroqi, njeriun kurajoz e trim Fadil Kokomani, Spartak Ngjela (sot nj\u00eb nd\u00ebr avokat\u00ebt e njohur t\u00eb mbrojtjes s\u00eb demokracis\u00eb), Dylber Merdani, Pjet\u00ebr Loro, Pashuk Loro, Zeqir Ceni etj.<\/p>\n<p>M\u00eb 2 Prill t\u00eb vitit 1990, Isufi lirohet nga burgu. Kjo familje m\u00eb p\u00ebrpara ishte internuar edhe n\u00eb Lumas t\u00eb Beratit, m\u00eb 25 Qershor t\u00eb vitit 1980, duke q\u00ebndruar p\u00ebr 5 vjet me motivacion q\u00eb \u201ct\u00eb mos kishte t\u00eb drejt\u00eb kthimi n\u00eb vendlindje\u201d.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrfundimi i dram\u00ebs Toshi<\/strong><\/p>\n<p>Familja Toshi ka t\u00eb pushkatuar dy vet\u00eb: Muhamet Tusha (Toshi), 29 Maj 1961, Hamit Toshi, vrar\u00eb m\u00eb 16 Gusht t\u00eb vitit 1951; t\u00eb burgosur: Muhameti 8 vjet, Isufi 8 vjet; internim: Isufi 5 vjet, Menja Tusha 5 vjet, Xhevahiri, i biri, 5 vjet (1980-1985); familja Muhameti: Internimi i par\u00eb 1960-1963, pas vrasjes s\u00eb Muhametit: Zadja 3 vjet (1960-1963), e bija Nadirja, (1960-1963); Xhemali, i biri (1960-1963); Melihaja, kur ishte 2 vje\u00e7 (1960-1963).<\/p>\n<p>Mbas arratisjes, i biri 19 vje\u00e7ar, Xhemal Fusha, vjen n\u00eb New York, ku jeton edhe sot.<br \/>\nI gjith\u00eb kalvari i familjes Toshi, p\u00ebrfshihet n\u00eb 42 vjet internim, 16 vjet burg dhe 2 t\u00eb vrar\u00eb barbarisht nga forcat \u201cpopullore\u201d t\u00eb Sigurimit komunist.<\/p>\n<p><strong>Mbijetesa e k\u00ebsaj familjeje, \u00ebsht\u00eb madh\u00ebshti<\/strong><\/p>\n<p>Nuk do te jet\u00eb asnj\u00ebher\u00eb e sakt\u00eb historia e popullit ton\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb trojet etnike shqiptare, n\u00ebse nuk do t\u00eb shkruhet me sakt\u00ebsin\u00eb e koh\u00ebs p\u00ebr bijt\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb nacionalizimit, atdhetar\u00ebt e idealeve t\u00eb pastra liridash\u00ebse, p\u00ebrparimtare, demokratike, p\u00ebr t\u00eb cilat vlera ata flijuan edhe jet\u00ebn e tyre dhe jan\u00eb sot nj\u00eb pasqyr\u00eb nderi dhe krenarie, p\u00ebr misionin fisnik t\u00eb shk\u00ebputjes s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb nga kthetrat e komunizmit t\u00eb zi.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Literatura<\/strong>:<br \/>\n1. Zef Luka, \u201cNjiqind shqipe q\u00eb erdhen me prue lirine\u201d, USA, 1950.<br \/>\n2. Tom\u00eb Mrijaj, \u201cHistoria e parashutistit Alush Leshanaku (1913-1950)\u201d, revista Jeta Katolike, f. 13-14, 2008.<br \/>\n3. Alush Leshanaku: \u201cGjendja e Shqipnis n\u00eb Prill 1949\u201d, \u201cL\u2019Albanie Libre\u201d, Organe du Bloc National Independent, 20 Dhjetor 1954, f.4.<br \/>\n4. \u201cAlush Leshanaku \u2013 Lajmtar e Fatos i Liris\u201d, \u201cL\u2019Albanie Libre\u201d, Organe du Bloc National Independent, 28 N\u00ebndor 1951, f.2.<br \/>\n5. \u201cMe histori n\u00eb dor\u00eb\u201d, \u201cL\u2019Albanie Libre\u201d, Organe du Bloc National Independent, 28 N\u00ebndor 1952, f.3.<br \/>\n6. Kol\u00eb \u00c7uni, \u201cDit\u00ebt e fundit me Alushin\u201d, \u201cL\u2019Albanie Libre\u201d, Organe du Bloc National Independent, 20 Dhjetor 1954, f.6\u20137.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Klajd Kapinova P\u00ebr dekada mbeti n\u00eb harres\u00eb Shum\u00eb vite m\u00eb pare miku im, ish i burgosuri politik Viktor Luka, duke par\u00eb koleksionin e pasur t\u00eb fotografive (nj\u00eb arkiv p\u00ebr martir\u00ebt antikomunist\u00eb), nd\u00ebr t\u00eb tjera m\u00eb foli nj\u00eb nga nj\u00eb p\u00ebr emrat e fotove historike t\u00eb parashitist\u00ebve me unifom\u00eb ushtarake, t\u00eb hedhur me parashut p\u00ebr mission [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40378,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-40377","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Historia e parashutistit antikomunist, martirit Hamid Toshi (Saiti) - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Historia e parashutistit antikomunist, martirit Hamid Toshi (Saiti) - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Klajd Kapinova P\u00ebr dekada mbeti n\u00eb harres\u00eb Shum\u00eb vite m\u00eb pare miku im, ish i burgosuri politik Viktor Luka, duke par\u00eb koleksionin e pasur t\u00eb fotografive (nj\u00eb arkiv p\u00ebr martir\u00ebt antikomunist\u00eb), nd\u00ebr t\u00eb tjera m\u00eb foli nj\u00eb nga nj\u00eb p\u00ebr emrat e fotove historike t\u00eb parashitist\u00ebve me unifom\u00eb ushtarake, t\u00eb hedhur me parashut p\u00ebr mission [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-04-16T21:53:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/hamid_toshi.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"720\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"376\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"Historia e parashutistit antikomunist, martirit Hamid Toshi (Saiti)\",\"datePublished\":\"2019-04-16T21:53:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\\\/\"},\"wordCount\":4128,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/04\\\/hamid_toshi.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\\\/\",\"name\":\"Historia e parashutistit antikomunist, martirit Hamid Toshi (Saiti) - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/04\\\/hamid_toshi.jpg\",\"datePublished\":\"2019-04-16T21:53:41+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/04\\\/hamid_toshi.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/04\\\/hamid_toshi.jpg\",\"width\":720,\"height\":376},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Historia e parashutistit antikomunist, martirit Hamid Toshi (Saiti)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Historia e parashutistit antikomunist, martirit Hamid Toshi (Saiti) - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Historia e parashutistit antikomunist, martirit Hamid Toshi (Saiti) - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Klajd Kapinova P\u00ebr dekada mbeti n\u00eb harres\u00eb Shum\u00eb vite m\u00eb pare miku im, ish i burgosuri politik Viktor Luka, duke par\u00eb koleksionin e pasur t\u00eb fotografive (nj\u00eb arkiv p\u00ebr martir\u00ebt antikomunist\u00eb), nd\u00ebr t\u00eb tjera m\u00eb foli nj\u00eb nga nj\u00eb p\u00ebr emrat e fotove historike t\u00eb parashitist\u00ebve me unifom\u00eb ushtarake, t\u00eb hedhur me parashut p\u00ebr mission [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2019-04-16T21:53:41+00:00","og_image":[{"width":720,"height":376,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/hamid_toshi.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"21 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"Historia e parashutistit antikomunist, martirit Hamid Toshi (Saiti)","datePublished":"2019-04-16T21:53:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/"},"wordCount":4128,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/hamid_toshi.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/","name":"Historia e parashutistit antikomunist, martirit Hamid Toshi (Saiti) - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/hamid_toshi.jpg","datePublished":"2019-04-16T21:53:41+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/hamid_toshi.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/hamid_toshi.jpg","width":720,"height":376},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/historia-e-parashutistit-antikomunist-martirit-hamid-toshi-saiti\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Historia e parashutistit antikomunist, martirit Hamid Toshi (Saiti)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40377","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40377"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40377\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40378"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40377"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40377"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40377"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}