{"id":41378,"date":"2019-05-21T01:05:07","date_gmt":"2019-05-20T23:05:07","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=41378"},"modified":"2019-05-23T10:03:09","modified_gmt":"2019-05-23T08:03:09","slug":"intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/","title":{"rendered":"Intervista me Hans-Joachim Lanksch e vitit 1994, ribotohet pas vdekjes s\u00eb p\u00ebrkthyesit t\u00eb njohur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanisht"},"content":{"rendered":"<p>Nga <a href=\"http:\/\/revistadrini.info\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-qe-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><strong>Revista Drini<\/strong><\/a> &#8211; <em>20 Maj 2019<\/em><\/p>\n<blockquote><p>N\u00eb kujtim t\u00eb figur\u00ebs s\u00eb p\u00ebrkthyesit t\u00eb njohur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanish,tashm\u00eb t\u00eb ndjerit Hans-Joachim Lanksch, Revista Drini e riboton intervist\u00ebn e hershme me p\u00ebrkthyesin nga ana e gazetarit t\u00eb dikursh\u00ebm t\u00eb DW, Fadil Gashi, i cili n\u00eb vitin e larg\u00ebt 1994 e kishte intervistuar p\u00ebr revist\u00ebn Koha t\u00eb Veton Surroit.<\/p>\n<p>N\u00eb kujtim te figures s\u00eb tij p\u00ebr lexuesit e Revist\u00ebs Drini, po sjellim k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb t\u00eb realizuar nga gazetari Fadil Gashi, tash redaktor e gazetar i RTK-s\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">P\u00ebr <strong>Fjala e Lir\u00eb<\/strong>, po sjellin k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb dhe nj\u00eb link p\u00ebr p\u00ebrkthimet e tij nga let\u00ebrsia shqipe, t\u00eb publikuar n\u00eb seksionin gjermanisht t\u00eb <strong>Shkoder.net&#8230;<\/strong><br \/>\n<a href=\"http:\/\/shkoder.net\/de\/hans-joachim-lanksch\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">http:\/\/shkoder.net\/de\/hans-joachim-lanksch\/<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n<figure id=\"attachment_41379\" aria-describedby=\"caption-attachment-41379\" style=\"width: 200px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-41379\" src=\"https:\/\/fjala.info\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Fadil-Gashi.jpg\" alt=\"Fadil Gashi\" width=\"200\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Fadil-Gashi.jpg 200w, https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Fadil-Gashi-150x150.jpg 150w, https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Fadil-Gashi-50x50.jpg 50w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-41379\" class=\"wp-caption-text\">Fadil Gashi<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Fadil Gashi<\/strong><\/p>\n<h3>Kujtimet e mia p\u00ebr Hans-Joachim Lanksch-in<\/h3>\n<p>Sot, paska vdekur p\u00ebrkthyesi i shquar i let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanisht <strong>Hans-Joachim Lanksch<\/strong>. Me zotin Lanksch isha njohur n\u00eb vitin 1994 p\u00ebrmes poetit ton\u00eb Ali Podrimja, poezit\u00eb e t\u00eb cilit Lanksch i kishte p\u00ebrkthyer n\u00eb gjermanisht. At\u00ebbot\u00eb, un\u00eb ndodhesha n\u00eb Mynih si gazetar i revist\u00ebs Koha, q\u00eb botohej nga publicisti Veton Surroi. P\u00ebr Koha kisha zhvilluar disa intervista, si at\u00eb me p\u00ebrkthyesin dhe albanologun e njohur Wilfried Fiedler, pastaj me studiuesin e let\u00ebrsis\u00eb krahasimtare Ardian Klosi, i cili aso kohe ishte promovuar n\u00eb fush\u00ebn e let\u00ebrsis\u00eb komperative n\u00eb Austri dhe jetonte n\u00eb Mynih. Me zotin Lanksch isha takuar disa here s\u00eb bashku me poetin Ali Podrimja, nd\u00ebrsa disa here isha n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tij si mysafir, p\u00ebr t\u2019i d\u00ebrguar botimet m\u00eb t\u00eb reja t\u00eb poezis\u00eb shqipe t\u00eb autor\u00ebve nga Kosova, p\u00ebr t\u00eb cilat ai interesohej. Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe e kisha lutur p\u00ebr nj\u00eb intervist\u00eb dhe ai pa hezituar kishte pranuar me shum\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi. Kjo ishte n\u00eb fakt intervista e par\u00eb e tij p\u00ebr nj\u00eb media nga Kosova n\u00eb vitin e larg\u00ebt 1994.<\/p>\n<p>Intervsit\u00ebn po e sjell m\u00eb posht\u00eb, t\u00eb cil\u00ebn, vet\u00eb Lanksh ma kishte d\u00ebrguar n\u00eb vitin 2009, e nxjerr\u00eb nga arkivi i tij.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>U preht\u00eb n\u00eb paqe !<\/strong><\/p>\n<p><strong>Disa t\u00eb dh\u00ebna biografike<\/strong>:<\/p>\n<p>Hans-Joachim Lanksch lindi n\u00eb vitin 1943 n\u00eb Braunschweig (RFGJ) dhe u shp\u00ebrngul qysh n\u00eb rini n\u00eb Mynih, ku studioi n\u00eb fushat e filologjis\u00eb ballkanike, sllavistik\u00eb, kultur\u00eb popullore dhe albanologji. Studimi i thelluar i gjuh\u00ebs shqipe, i kultur\u00ebs dhe let\u00ebrsis\u00eb shqiptare u p\u00ebrftua natyrsh\u00ebm fal\u00eb njohjes dhe miq\u00ebsis\u00eb me prof. Martin Camajn, i cili drejtonte at\u00ebbot\u00eb deg\u00ebn e albanologjis\u00eb n\u00eb universitetin elitar \u201eLudwig-Maximilian\u201c t\u00eb Mynihut. Fal\u00eb k\u00ebsaj njohjeje zoti Lanksch nuk u shk\u00ebput m\u00eb nga let\u00ebrsia dhe lirika shqipe, duke bartur e p\u00ebrcjell\u00eb kandin e saj n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn gjermanishtfol\u00ebse.<\/p>\n<p>Penda e tij b\u00ebri t\u00eb kumtojn\u00eb dhe \u201erikrijojn\u00eb\u201c gjermanisht shkrimtar\u00eb e poet\u00eb t\u00eb spikatur si Martin Camaj, Lasgush Poradeci, Azem Shkreli, Ali Podrimja, Fatos Arapi, Visar Zhiti etj. V\u00ebmendje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb u p\u00ebrkushtoi P\u00ebrkthyesi Yn\u00eb p\u00ebr thuajse gjysm\u00eb shekulli prurjes s\u00eb brezave t\u00eb rinj t\u00eb shkrimtar\u00ebve dhe poet\u00ebve shqiptar\u00eb, duke i b\u00ebr\u00eb ata t\u00eb njohur n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb bot\u00ebrore bash\u00ebkohore, si: Frederik Rreshpja, Jamarb\u00ebr Marko, Rudolf Marku, Elvira Dones, Ridvan Dibra, Mimoza Ahmeti, Luljeta Lleshanaku, Lindita Arapi, Agron Tufa, Ledia Dushi etj.<\/p>\n<p>Puna e tij \u00ebsht\u00eb laureuar me \u00e7mimet \u201eNikolaus Lenau\u201c i Shoqat\u00ebs s\u00eb Artist\u00ebve n\u00eb Esslingen (1999); \u201ePenda e Argjendt\u00eb\u201c (Tiran\u00eb 2002) dhe \u201eAzem Shkreli\u201c (2018).<\/p>\n<h2 style=\"text-align: center;\">INTERVIST\u00cb ME P\u00cbRKTHYESIN GJERMAN<br \/>\nHANS \u2013 JOACHIM LANKSCH<\/h2>\n<blockquote><p>\u201cPoezia \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb fem\u00ebr tejet e bukur, dihet se \u00ebsht\u00eb bukur e rrezikshme por megjithat\u00eb duhet ta shikosh, ajo t\u00eb josh, t\u00eb grish, t\u00eb pushton. E di se \u00ebsht\u00eb pun\u00eb e rrezikshme t\u00eb \u00e7osh dashuri me t\u00eb, por megjithat\u00eb nuk mund t\u2019i k\u00ebput\u00ebsh syt\u00eb nga ajo. Cili burr\u00eb i sh\u00ebndosh\u00eb mund t\u2019i k\u00ebput\u00eb syt\u00eb nga nj\u00eb Sofia Loren?\u201d<\/p><\/blockquote>\n<ul>\n<li><strong>Z. LANKSCH, JENI NJ\u00cbRI NGA DASHAMIR\u00cbSIT E KULTUR\u00cbS SHQIPTARE, I CILI Q\u00cb SHUM\u00cb VJET P\u00cbRPIQET P\u00cbR P\u00cbRHAPJEN E VLERAVE T\u00cb LET\u00cbRSIS\u00cb SHQIPE N\u00cb HAP\u00cbSIRAT GJERMANOFONE. CILAT JAN\u00cb MOTIVET Q\u00cb JU SHTYEJN\u00cb TA B\u00cbNI K\u00cbT\u00cb PUN\u00cb?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Hans-Joachim Lanksch<\/strong>: Motivet jan\u00eb t\u00eb shumta. Nd\u00ebr shkaqet kryesore \u00ebsht\u00eb edhe ai t\u00eb cilin e p\u00ebrshkroi z. Gauss, kryeredaktori i revist\u00ebs letrare LITERATUR &amp; KRITIK, n\u00eb parath\u00ebnien e numrit t\u00eb revist\u00ebs tek m\u2019\u00ebsht\u00eb botuar nj\u00eb panoram\u00eb e poezis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs: \u00ab<em>H.J. Lanksch \u00ebsht\u00eb njeri i \u00e7uditsh\u00ebm n\u00eb Bavari i cili, n\u00eb rini, \u00ebsht\u00eb dashuruar n\u00eb gjuh\u00ebt dhe poezit\u00eb e Ballkanit<\/em>\u00bb. Motivi i dyt\u00eb \u00ebsht\u00eb se jam i s\u00ebmur\u00eb. Vuaj nga translatopatia: nuk kam \u00e7are pa p\u00ebrkthyer, pa p\u00ebrkthyer poezi. Pse? Poezia \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb fem\u00ebr tejet e bukur, dihet se \u00ebsht\u00eb bukur e rrezikshme por megjithat\u00eb duhet ta shikosh, ajo t\u00eb josh, t\u00eb grish, t\u00eb pushton. E di se \u00ebsht\u00eb pun\u00eb e rrezikshme t\u00eb \u00e7osh dashuri me t\u00eb, por megjithat\u00eb nuk mund t\u2019i k\u00ebput\u00ebsh syt\u00eb nga ajo. Cili burr i sh\u00ebndosh\u00eb mund t\u2019i k\u00ebput\u00eb syt\u00eb nga nj\u00eb Sofja Loren? P\u00ebrve\u00e7 provokimeve t\u00eb pakund\u00ebrshtueshme t\u00eb bukuris\u00eb e t\u00eb sensualitetit t\u00eb zonj\u00ebs Poezi, tjet\u00ebr faktor me r\u00ebnd\u00ebsi \u00ebsht\u00eb fakti se e vetmja terapi e sukseshme e translatopatis\u00eb \u00ebsht\u00eb: p\u00ebrkthimi. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb terapi nga m\u00eb t\u00eb k\u00ebndshmet dhe m\u00eb k\u00ebnaq pa mas\u00eb. P\u00ebrkthimi i \u00e7do vjershe i ngjan zhvillimit t\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundjeje q\u00eb ka fillimin e vet, shp\u00ebrthimin, acarimin, kriz\u00ebn, agonin\u00eb dhe, m\u00eb n\u00eb fund, edhe sh\u00ebrimin (p\u00ebrkthimin e b\u00ebr\u00eb). \u00cbsht\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi shum\u00eb e madhe t\u2019i sulesh detyr\u00ebs s\u00eb pamundur dmth. t\u00eb kacafytesh me gjuh\u00ebn e vet p\u00ebr t\u00eb shprehur me mjetet e gjuh\u00ebs s\u00eb vet at\u00eb q\u00eb mund t\u00eb shprehet vet\u00ebm me at\u00eb gjuh\u00eb tjet\u00ebr ose, me fjal\u00eb t\u00eb tjera, t\u00eb p\u00ebrkthesh nj\u00eb tekst t\u00eb pap\u00ebrkthyesh\u00ebm poetik dhe ta shoh\u00ebsh m\u00eb n\u00eb fund, t\u00eb hedhur n\u00eb let\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrkthim t\u00eb cilin rahat mund t\u00eb l\u00ebsh ta lexojn\u00eb tjer\u00ebt, nj\u00eb poezi, pra, n\u00eb gjuh\u00ebn t\u00ebnde. Pse merrem mu me p\u00ebrkthimin e poezis\u00eb shqipe?<\/p>\n<p>K\u00ebtu, me siguri, \u00ebsht\u00eb n\u00eb mes edhe di\u00e7 si afinitet p\u00ebr nj\u00eb gjuh\u00eb dhe bot\u00ebn shpirt\u00ebrore, e cila q\u00ebndron prapa saj. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, prap\u00eb ka disa shkaqe. \u201eFajtori\u201c kryesor p\u00ebr angazhimin tim rreth poezis\u00eb shqipe \u00ebsht\u00eb pa dyshim Martin Camaj, poezia e t\u00eb cilit m\u00eb ka magjepsur, m\u00eb ka narkotizuar, m\u00eb ka infektuar me dashurin\u00eb e pash\u00ebrueshme p\u00ebr poezin\u00eb e st\u00ebrbukur t\u00eb tij dhe at\u00eb shqipe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Shkaku i dyt\u00eb \u00ebsht\u00eb se jam, ndoshta, nj\u00ebfar\u00eb fanatiku i s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs dhe i drejt\u00ebsis\u00eb. Ju, shqiptar\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb, n\u00eb Shqip\u00ebri dhe kudo qoft\u00eb n\u00eb bot\u00eb, jeni nj\u00eb popull i vog\u00ebl p\u00ebr nga numri \u2013 dhe keni nj\u00eb let\u00ebrsi t\u00eb madhe. K\u00ebt\u00eb nuk them p\u00ebr hir t\u00eb komplimentit t\u00eb rrejsh\u00ebm ose p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb lajka, as nuk dua t\u00eb them se \u00e7do autor shqiptar na qenka poet i madh dhe as se \u00e7do shkrimtar i njohur shqiptar na qenka i madh sa, fjala vjen, Danteja, Shekspiri, G\u00ebteja, Pushkini, Bodleri, Trakli etj. N\u00eb poezin\u00eb e Kosov\u00ebs, t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, tek arb\u00ebresh\u00ebt dhe n\u00eb diaspor\u00eb, prandaj: n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqipe, ka pasur dhe ka autor\u00eb, q\u00eb ishin dhe jan\u00eb krijues t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, mjesht\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb artit t\u00eb fjal\u00ebs, shkrimtar\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj, t\u00eb cil\u00ebt i takojn\u00eb thesarit t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt kulturor t\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb s\u00eb popujve e kulturave.<\/p>\n<p>E v\u00ebrteta \u00ebsht\u00eb se krijimtaria e shkrimtar\u00ebve t\u00eb till\u00eb meriton t\u00eb njihet edhe p\u00ebrtej trojeve shqiptare dhe do t\u00eb ishte nj\u00eb padrejt\u00ebsi e padurueshme po qe se nuk do ta kap\u00ebrcente barrikaden e gjuh\u00ebs, p.sh., Zef Serembe, Lasgushi, Kuteli, Trebeshina, let\u00ebrsia e qarkut t\u00eb Shkodr\u00ebs, Camaj, Adem Gajtani, Din Mehmeti, Rrahman Dedaj, Anton Pashku, Kate Xukaro, Mimoza Ahmeti, Visar Zhiti, Rudolf Marku, Primo Shllaku, Zef Zorba dhe shum\u00eb e shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, veprat e t\u00eb cil\u00ebve mund t\u00eb maten lirisht me krijimtarin\u00eb e koleg\u00ebve t\u00eb tyre shkrimtar\u00eb an\u00ebmban\u00eb Europ\u00ebs. Shkaku i fundit q\u00eb po m\u00eb bie nd\u00ebr mend p\u00ebrkitazi me domosdoshm\u00ebrin\u00eb e p\u00ebrkthimit t\u00eb poezis\u00eb shqipe, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ve\u00e7ori e nj\u00eb pjese t\u00eb mir\u00eb t\u00eb poezis\u00eb shqipe e cila ve\u00e7ori m\u00eb p\u00eblqen dhe m\u00eb t\u00ebrheq m\u00eb s\u00eb tep\u00ebrmi: konciziteti i saj eliptik tek thuhet vet\u00ebm ajo m\u00eb e nevojshmja, dend\u00ebsimi radikal i p\u00ebrvojave t\u00eb pasura ekzistenciale me nj\u00eb minimum ekstrem mjetesh shpreh\u00ebse dhe formale n\u00eb tabllo t\u00eb kristalizuara, reduktimi i skajsh\u00ebm i materialit gjuh\u00ebsor deri te vargje t\u00eb t\u00ebra tekstualisht nj\u00ebrrok\u00ebshe.<\/p>\n<p>Ky lapidaritet poetik i cili e pasqyron edhe mjedisin konkret t\u00eb pejsazhit (verior) shum\u00ebgur\u00ebsh, pejsazhi lapidar i fjal\u00ebve, mund ta pasuroj\u00eb aq lexues sa edhe shkrues t\u00eb an\u00ebs son\u00eb. Prap\u00eb theksoj se nuk po e them p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb lajka shqiptar\u00ebve (pse t\u2019i b\u00ebja? P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, s\u2019ka nevoj\u00eb sepse t\u00eb bijt\u00eb e shqiponjave mjaft lajka i b\u00ebjn\u00eb vetvetes), por e kam me gjith\u00eb mend: lexuesi i poezis\u00eb bashk\u00ebkohore t\u00eb k\u00ebsaj ane \u00ebsht\u00eb \u00e7m\u00ebsuar me poezi t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, nd\u00ebrsa shum\u00eb shkrues t\u00eb poezis\u00eb jan\u00eb \u00e7m\u00ebsuar me ekonomin\u00eb e mjeteve poetike. Arti i tyre i ngjan m\u00eb tep\u00ebr zanatit prej kasapi dhe poezia i ngjan sallamit n\u00eb t\u00eb cilin kasapoeti fut gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb epitete, atribute, shtojca dhe pastaj edhe nj\u00eb metafor\u00eb, edhe nj\u00eb precizim, edhe nj\u00eb konkretizim, edhe nj\u00eb \u00e7precizim dhe nj\u00eb \u00e7konkretizim, plus nj\u00eb mori tjet\u00ebr fjal\u00ebsh boshe \u2013 lexuesi duhet t\u00eb m\u00ebsohet me g\u00ebrryerjen e poezis\u00eb, me shkap\u00ebrderdhjen e pam\u00ebshirshme t\u00eb fjal\u00ebve. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb jam i mendimit se k\u00ebndimi i poezis\u00eb shqipe do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb pasurim i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm p\u00ebr lexuesin gjermanofon.<\/p>\n<p>M\u00eb falni p\u00ebrgjigjen e gjat\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb pyetje t\u00eb shkurt\u00ebr e t\u00eb thjesht\u00eb, do t\u00eb cek edhe nj\u00eb pik\u00ebpamje dmth. poezia e madhe shqipe si ajo e veriut (Shkodra, Dukagjini, Kosova) ashtu dhe ajo e jugut (Lasgushi, Trebeshina) mb\u00ebshtetet n\u00eb tradit\u00eb dhe n\u00eb rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb st\u00ebrlashta arkaike. Sidomos poezia e Camajt dhe e mjeshtrave kosovar\u00eb \u00ebsht\u00eb shprehimisht moderne. K\u00ebtu rrjedhin dy m\u00ebsime t\u00eb vyeshme nga p\u00ebrvoja e k\u00ebsaj poezie p\u00ebr lexuesin gjermanofon: mb\u00ebshtetja n\u00eb vlera t\u00eb q\u00ebndrueshme t\u00eb tradit\u00ebs nuk sjell\u00eb nj\u00eb tradicionalitet t\u00eb vjet\u00ebruar me shije borgjeze por nj\u00eb pasurim t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. N\u00eb koh\u00ebn ton\u00eb q\u00eb shquhet nga humbje dhe zhdukje gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha vlerash, ky m\u00ebsim mund t\u00eb jet\u00eb fort i dobish\u00ebm. M\u00ebsimi i dyt\u00eb \u00ebsht\u00eb se mb\u00ebshtetja te arkaikja \u2013 p\u00ebrqendrimi n\u00eb esencialen e q\u00ebruar \u2013 na sjell\u00eb nj\u00eb modernitet t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, t\u00eb cilin mund ta ken\u00eb lakmi t\u00eb gjith\u00eb ata poet\u00eb \u201emodernist\u00eb\u201c, q\u00eb e p\u00ebrziejn\u00eb shtr\u00ebmb\u00ebrimin me t\u00eb qen\u00ebt modern\u00eb n\u00eb poezi. M\u00ebsim tejet i nevojsh\u00ebm p\u00ebr kasapoet\u00ebt tan\u00eb!<\/p>\n<ul>\n<li><strong>N\u00cb P\u00cbRKTHIMET Q\u00cb JU KENI B\u00cbR\u00cb N\u00cb GJERMANISHT DHJET\u00cb POET\u00cbVE T\u00cb KOSOV\u00cbS N\u00cb VITIN 1992, NJ\u00cb RECENSION THEKSON SE \u201eN\u00cb KOSOV\u00cb SHKRUHET POEZI N\u00cb NIVEL BOT\u00cbROR\u201c. \u00cbSHT\u00cb KY NJ\u00cb VLER\u00cbSIM I LART\u00cb P\u00cbR POEZIN\u00cb SHQIPE Q\u00cb KRIJOHET N\u00cb KOSOV\u00cb, POR EDHE NJ\u00cb NDER P\u00cbR T\u00cb. JU PRA, E MB\u00cbSHTESNI K\u00cbT\u00cb KONSTATIM, ANDAJ MENDOJM\u00cb SE \u00cbSHT\u00cb ME INTERES Q\u00cb ME K\u00cbT\u00cb RAST MUND\u00cbSISHT TA ELABORONI (ARSYETONI) K\u00cbT\u00cb?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Hans-Joachim Lanksch<\/strong>: Vler\u00ebsimin nuk e kam b\u00ebr\u00eb un\u00eb, por natyrisht e citoj me gjith\u00eb qejf. As nuk mund t\u00eb p\u00ebrcaktoj sakt\u00ebsisht se \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb shprehja \u201enivel bot\u00ebror\u201c, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb do t\u00eb preferoja ta kaloj k\u00ebt\u00eb pyetje me heshtje; m\u00eb mir\u00eb mund ta them gegnisht: nga friga kosovar\u00ebt e mij mos me u tranu se \u2013 na jena m\u00e2 t\u00eb mir\u00ebt. Megjithat\u00eb, duhen theksuar dy-tri pik\u00ebpamje: mund t\u2019ju tregoj se Ali Podrimja vitin e kaluar hyri n\u00eb rund\u00ebn e fundit kandidat\u00ebsh p\u00ebr \u00c7mimin europian t\u00eb poezis\u00eb (n\u00eb Holand\u00eb), nd\u00ebrsa k\u00ebt\u00eb vit n\u00eb rund\u00ebn e fundit kandidat\u00ebsh p\u00ebr \u00c7mimin europian p\u00ebr proz\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr (n\u00eb Gjermani), u gjet prozatori i ri Kim Mehmeti. N\u00eb konkursin p\u00ebr proz\u00eb kam qen\u00eb i pranish\u00ebm dhe pas shpalljes s\u00eb vendimit t\u00eb zhuris\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz m\u00eb kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se \u201e<em>p\u00ebr t\u00eb merituar do ta meritonte Mehmeti sepse \u00ebsht\u00eb m\u00eb i miri<\/em>\u201c. Do t\u00eb cek\u00eb vet\u00ebm edhe k\u00ebt\u00eb se nga lista e m\u00ebsip\u00ebrme autor\u00ebsh, Martin Camaj ka qen\u00eb i em\u00ebruar <em>kandidat p\u00ebr \u00c7mimin nobel<\/em> dhe un\u00eb nuk do t\u00eb hezitoja asnj\u00eb dakik\u00eb p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb se edhe Kas\u00ebm Trebeshina \u00ebsht\u00eb kandidat tep\u00ebr i denj\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7mim.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Z. LANKSCH SI E SHPJEGONI FAKTIN Q\u00cb KJO POEZI E K\u00cbTIJ NIVELI T\u00cb LART\u00cb T\u00cb MBETEJ DERI TASH S\u00cb VONI POTHUAJ E PANJOHUR P\u00cbRTEJ KUFIRIT, E P\u00cbR M\u00cb TEP\u00cbR ASAJ NUK IU DHA VEND I MERITUAR BILE AS N\u00cb SHQIP\u00cbRI?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Hans-Joachim Lanksch<\/strong>: T\u00eb flasim me rend, pik\u00ebs\u00ebpari p\u00ebr te ne. K\u00ebtu, kah fundi i viteve 60-t\u00eb kemi pasur kushte shum\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr p\u00ebrhapjen e let\u00ebrsive t\u00eb huaja, ndryshimet e vrullshme shoq\u00ebrore t\u00eb gjenerat\u00ebs rebeluese t\u00eb \u201egjasht\u00ebdhjetetet\u00ebve\u201c hapi horizonte t\u00eb reja dhe zgjoi nj\u00eb interesim t\u00eb gj\u00ebr\u00eb p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb edhe t\u00eb popujve \u201et\u00eb vegj\u00ebl\u201c; bile edhe sht\u00ebpit\u00eb e m\u00ebdha botuese botonin p\u00ebrkthime t\u00eb, bie fjala, Tomash Shalamunit, Vasko Pop\u00ebs, Miodrag Pavloviqit, Milosh C\u00ebrnjanskit dhe t\u00eb autor\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb mir\u00ebnjohur nga let\u00ebrsit\u00eb e ish-Jugosllavis\u00eb, i lexonim me entuziaz\u00ebm veprat e p\u00ebrkthyera t\u00eb Hrabalit, Holubit, Nezvalit, Herbertit e t\u00eb shum\u00eb mjesht\u00ebrve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb letrave \u00e7eke dhe polake. Mjerisht, at\u00ebher\u00eb nuk kishim njer\u00ebz t\u00eb p\u00ebrgatitur p\u00ebr p\u00ebrkthime letrare nga shqipja \u2013 e kam fjal\u00ebn p\u00ebr RFGj-n\u00eb e at\u00ebhershme, n\u00eb RDGj dilnin p\u00ebrkthime nga shqipja q\u00eb n\u00eb vitet e 50-t\u00eb nga pena e <strong>Maksimilian Lambercit<\/strong> (mes t\u00eb tjerash e p\u00ebrktheu \u201eLahut\u00ebn\u201c!), m\u00eb von\u00eb fillonin me pun\u00eb p\u00ebrkthimi zonja <strong>Oda Buholc<\/strong> dhe profesori <strong>Fidler<\/strong>. Para fundit t\u00eb viteve 80-t\u00eb n\u00eb RFGj pati vet\u00ebm dy botime nga let\u00ebrsia shqipe: \u201e<em>Gjenerali<\/em>\u201c i Kadares\u00eb dhe \u201e<em>Shi n\u00eb nj\u00eb legjend\u00eb<\/em>\u201c, antologji e vog\u00ebl poezie t\u00eb Kosov\u00ebs \u2013 n\u00eb p\u00ebrkthime absurde: Kadareja u p\u00ebrkthye nga p\u00ebrkthimi fr\u00ebng, poezia kosovare u p\u00ebrkthye nga p\u00ebrkthimi serb.<\/p>\n<p>Pas \u00e7uarjes n\u00eb k\u00ebmb\u00eb t\u00eb 68-it dhe pas r\u00ebnies s\u00eb Vili Brantit \u2013 t\u00eb vetmit kancelar intelektual i historis\u00eb gjermane! \u2013 me materializimin, komercializimin dhe amerikanizimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb t\u00eb gjitha sferave t\u00eb jet\u00ebs, kushtet u dob\u00ebsuan keq, edhe at\u00ebher\u00eb kur ka pasur p\u00ebrkthyes. Le t\u00eb p\u00ebrmend vet\u00ebm k\u00ebt\u00eb: me poezi t\u00eb Martin Camajt, dhjet\u00eb vjet me radh\u00eb, trokisja n\u00eb dyert e botuesve gjerman\u00eb \u2013 kot e badihava! Botimi i par\u00eb i Ali Podrimjes doli 1986, 1987-88 zun\u00eb t\u00eb dilnin p\u00ebrkthimet e Kadares\u00eb nga pena e z. <strong>Roehm<\/strong>, 1991 u botua libri i par\u00eb i <strong>Martin Camajt<\/strong>. Edhe sot e k\u00ebsaj dite kemi rrethana dhe kushte mjaft t\u00eb v\u00ebshtira, sepse nga nj\u00eb an\u00eb interesimi i publikut p\u00ebr let\u00ebrsi \u00ebsht\u00eb duke u reduktuar gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb, sidomos p\u00ebr poezi dhe p\u00ebr p\u00ebrkthime nga let\u00ebrsit\u00eb e \u201evogla\u201c (m\u00eb s\u00eb tep\u00ebrmi blihet shundliteratura) \u2013 edhe pse \u00ebsht\u00eb duke u zgjeruar nj\u00eb qark i vog\u00ebl \u201efiks\u201c dhe i specializuar t\u00eb interesuarish p\u00ebr let\u00ebrsi dhe poezi, edhe nga let\u00ebrsit\u00eb \u201eegzotike\u201c \u2013 dhe nga ana tjet\u00ebr duhet konstatuar nj\u00eb injoranc\u00eb dhe arroganc\u00eb e pafytyr\u00eb e botuesve tan\u00eb gjerman\u00eb, shumic\u00ebs d\u00ebrrmuese t\u00eb t\u00eb cil\u00ebve nuk e intereson hi\u00e7asgj\u00eb p\u00ebrve\u00e7 shitjes s\u00eb garantuar t\u00eb nj\u00eb \u201elet\u00ebrsie\u201c qind p\u00ebr qind t\u00eb industrializuar dhe t\u00eb komercializuar.<\/p>\n<p>Sa p\u00ebr Shqip\u00ebri, e merr me mend se mund t\u00eb jet\u00eb fjala, mes t\u00eb tjerash, p\u00ebr k\u00ebto dy pik\u00ebpamje: p\u00ebrve\u00e7 faktit t\u00eb thjesht\u00eb se poezia nga Kosova nuk ishte e ngjitur me zgjeb\u00ebn e t\u00eb ashtuquajturit realiz\u00ebm t\u00eb ashtuquajtur socialist dhe se p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye nuk ishte e p\u00ebrshtatshme p\u00ebr shtetin totalitar, ajo me siguri paraqiste edhe nj\u00ebfar\u00eb rreziku p\u00ebr shkrimtar\u00ebt zyrtar\u00eb t\u00eb Enveris\u00eb ose, me nj\u00eb fjal\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr: konkurrenc\u00eb! Krahasoje prodhimet e mjera t\u00eb varg\u00ebzuara diletantisht t\u00eb tufave t\u00eb t\u00ebra \u201epoet\u00ebsh\u201c socrealist\u00eb shqiptar\u00eb me vjershat madh\u00ebshtore t\u00eb asaj kohe t\u00eb Fahredin Gung\u00ebs, Rrahman Dedajt, Azem Shkrelit, Ali Podrimjes\u2026<\/p>\n<ul>\n<li><strong>THUHET SE KUR \u201eFLASIN ARM\u00cbT\u201c HESHTIN MUZAT. N\u00cb KOSOV\u00cb EDHE PSE FATMIR\u00cbSISHT ENDE NUK \u201eFLASIN ARM\u00cbT\u201c MEGJITHAT\u00cb MBRET\u00cbRON NJ\u00cb GJENDJE E PADURUESHME, E CILA PA TJET\u00cbR I B\u00cbRI D\u00cbM EDHE KRIJIMTARIS\u00cb LETRARE. SI NJOH\u00cbS I MIR\u00cb I RRETHANAVE KOSOVARE DHE P\u00cbRCJELL\u00cbS I ZELLSH\u00cbM I PRODHIMIT LETRAR N\u00cb KOSOV\u00cb, \u00c7\u2019MUND T\u00cb THONI P\u00cbR PASOJAT E KRIJIMTARIS\u00cb PREJ SHTYPJES S\u00cb ASHP\u00cbR SERBE?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Hans-Joachim Lanksch<\/strong>: Mos t\u00eb ket\u00eb ndonj\u00eb mosmarr\u00ebveshje, do t\u00eb p\u00ebrgjigjem me ashp\u00ebrsin\u00eb e mikut t\u00eb sinqert\u00eb. Sa i p\u00ebrket shtypjes s\u00eb kriminel\u00ebve t\u00eb kok\u00ebkrisur serb\u00eb t\u00eb drejtimit fashist \u00e7etnik, q\u00eb disa her\u00eb jam shprehur qart\u00eb, shqip e tro\u00e7. Nuk dua assesi t\u2019i zvog\u00ebloj ose t\u2019i zbukuroj krimet e \u00e7mendura e t\u00eb hatashme t\u00eb k\u00ebtyre hitler\u00ebve ballkanik\u00eb. Megjithat\u00eb, \u00ebsht\u00eb kollaj t\u00eb kesh nj\u00eb dyshman p\u00ebr t\u00eb gjitha fajet. Nuk mund t\u00eb qortohet vet\u00ebm \u201es\u00ebrbi\u201c p\u00ebr pushimin e krijimtaris\u00eb serioze letrare n\u00eb Kosov\u00eb. S\u2019\u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se veprat letrare mund t\u00eb shkruhen vet\u00ebm n\u00eb qet\u00ebsi e paqe. Mu presioni nxjerr kulmet e poezis\u00eb nga poeti. Por n\u00eb Kosov\u00eb, rrethanat q\u00ebndrojn\u00eb kryepicingul.<\/p>\n<p>Duket se ka shqiptar\u00eb t\u00eb pand\u00ebrgjegjsh\u00ebm e t\u00eb paskrupujt, q\u00eb jan\u00eb nd\u00ebr dyshman\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb shqiptar\u00ebve. Kontrabandist\u00eb njerzish, p\u00ebr shembull, q\u00eb i qesin jasht\u00eb vendit t\u00eb rinjt\u00eb kosovar\u00eb (p\u00ebr shum\u00eb pare, kuptohet) p\u00ebr t\u00eb pritur n\u00eb Gjermani \u201enegativin\u201c e azilit, dhe, sa i p\u00ebrket krijimtaris\u00eb letrare, tregtar\u00eb t\u00eb pand\u00ebrgjegjsh\u00ebm dhe kontrabandist\u00eb me pseudovlera letrare. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera: kush ka para, mund t\u00eb botoj\u00eb \u00e7far\u00ebdo dokrrash t\u00eb trullosura patetike, sentimentale, t\u00eb pa tru, t\u00eb pa shpirt, t\u00eb pa shije dhe t\u00eb pa talent. Aso spirilangjesh \u201eletrare\u201c do t\u2019i quaja jopoezi ose mospoezi. Me siguri, ju e dini m\u00eb mir\u00eb nga un\u00eb sepse duhet t\u2019i lexoni p\u00ebrdit\u00eb n\u00eb \u201eRilindje\u201c ose \u201eBujku\u201c aso p\u00ebrftimesh resp. recensionet e tyre\u2026 Nuk dua t\u00eb tallem mbi shpin\u00ebn e atyre q\u00eb shkruajn\u00eb at\u00eb mospoezi, nd\u00ebr ata sigurisht ka asish q\u00eb kan\u00eb qejf \u201eme dal\u00eb ne nam\u201c, por jam i bindur se nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e tyre e kan\u00eb me gjith\u00eb mend dhe sinqerisht, vuajn\u00eb nga rrethanat \u00e7njer\u00ebzore n\u00eb Kosov\u00eb dhe vuajtjet i qesin n\u00eb let\u00ebr.<\/p>\n<p>Mir\u00eb e kan\u00eb \u2013 por mos ta p\u00ebrziejn\u00eb k\u00ebt\u00eb zhgozhdim diletant ndjenjash me let\u00ebrsi! N\u00eb k\u00ebt\u00eb mes nuk duhen kritikuar ata \u201eletrar\u00eb t\u00eb rinj\u201c por duhen qortuar dhe akuzuar:<br \/>\n* shtyp\u00ebsit serbom\u00ebdhenj<br \/>\n* politikan\u00ebt e Per\u00ebndimit q\u00eb presin duarkryq dhe memec\u00eb n\u00eb konferencat dhe negociatat q\u00eb t\u00eb prishet edhe marr\u00ebveshja e 10.000-t\u00eb me pal\u00ebn e kasap\u00ebve (serb\u00eb) njer\u00ebzish<br \/>\n* shqiptar\u00ebt e pa fytyr\u00eb e t\u00eb pa kurriz\u00eb (s\u2019prish pun\u00eb po t\u00eb fark\u00ebtohen shprehje t\u00eb reja p\u00ebr at\u00eb gjini matrapaz\u00ebsh), q\u00eb ua mbushin mendjen njer\u00ebzve naiv\u00eb se gjoja jan\u00eb \u201epoet\u00eb\u201c dhe se shkrimet e tyre duhet t\u00eb botohen<br \/>\n* raca e gjor\u00eb intelektual\u00ebsh, q\u00eb shkruajn\u00eb recensione l\u00ebvduese p\u00ebr k\u00ebt\u00eb lloj jopoezie.<br \/>\nTash, n\u00eb koh\u00ebt e trubullta e t\u00eb ngat\u00ebrruara, v\u00ebshtir\u00eb mund t\u00eb dallosh kategorit\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb dhe jolet\u00ebrsis\u00eb. N\u00eb ditet m\u00eb t\u00eb qeta, me siguri do t\u00eb dalin n\u00eb shesh krijime t\u00eb v\u00ebrteta letrare, q\u00eb meritojn\u00eb t\u00eb nxirren jasht\u00eb sirtar\u00ebve.*<\/p>\n<ul>\n<li><strong>JENI NJOH\u00cbS EDHE I POEZIS\u00cb ARB\u00cbRESHE. N\u00cb NJ\u00cb V\u00cbSHTRIM TUAJIN ANGAZHOHENI Q\u00cb KY \u201eVISAR DUHET SHP\u00cbTUE NGA ANGAZHIMET P\u00cbR FUTJEN E \u00abGJUH\u00cbS LETRARE\u00bb N\u00cb T\u00cb GJITHA VISET SHQIPFOL\u00cbSE ME GJITH\u00cb TENDENC\u00cbN UNIFIKUESE N\u00cb LAMIN E GJUH\u00cbS\u201c. \u00c7\u2019KENI DASHUR T\u00cb THONI ME K\u00cbT\u00cb?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Hans-Joachim Lanksch<\/strong>: M\u00eb falni, nuk jam njoh\u00ebs i poezis\u00eb arb\u00ebreshe. Jam dashamir\u00ebs i saj, sadopak e njoh. Me fjalin\u00eb e cituar kam dashur t\u00eb them se jam kund\u00ebr nivelimit t\u00eb krijimeve letrare n\u00eb viset dhe k\u00ebndet e ndryshme t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs kulturore shqiptare. \u201eNivelimi\u201c do t\u00eb thot\u00eb: reduktimi i teksteve poetike n\u00eb gjuh\u00ebn e Kostallarit ose: shlyerja e shprehjes individuale, zhdukja e karakterit t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe sharmit t\u00eb posa\u00e7\u00ebm t\u00eb krijuesve t\u00eb nj\u00eb rajoni shqipfol\u00ebs. Po t\u00eb m\u00eb lejoni, do t\u2019jua citoj vet\u00ebm nj\u00eb miniatur\u00eb t\u00eb mrekullueshme t\u00eb poetit arb\u00ebresh <strong>Pietro Napoletone<\/strong>, \u201eB\u00ebn t\u00ebtim\u201c (t\u00ebtim = ftoht\u00eb):<\/p>\n<blockquote><p><strong>B\u00ebn t\u00ebtim<\/strong><\/p>\n<p>Jasht b\u00ebn t\u00ebtim:<br \/>\n\u00e7el zjarrin<br \/>\nse jam e vinj.<br \/>\nPrez\u00eb vatr\u00ebs<br \/>\nu e ti<br \/>\nrrimi mir\u00eb<br \/>\npa mosnjeri.<br \/>\nRr\u00ebfyemi t\u00eb vjetrat,<br \/>\nmendomi t\u00eb rit\u00eb,<br \/>\ne shkomi bashk\u00eb<br \/>\nnjet\u00ebr dit\u00eb.<\/p><\/blockquote>\n<p>N\u00ebse jeni i mendimit se ky xhevahirth mund t\u00eb p\u00ebrkthehet n\u00eb gjuh\u00ebn burokratike, t\u00eb mpir\u00eb e t\u00eb let\u00ebruar KL (komb\u00ebtare letrare) pa e humbur sharmin e vet \u2013 at\u00ebher\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen mund ta p\u00ebrkthej poezin\u00eb shqipe n\u00eb gjermanishten e bankier\u00ebve! Ta cek edhe nj\u00eb shembull t\u00eb trishtuesh\u00ebm: n\u00eb \u201eKonferenc\u00eb Komb\u00ebtare \u00ab<em>Gjuha komb\u00ebtare letrare dhe bota shqiptare sot<\/em>\u00bb\u201c, m\u00eb 1992, nj\u00eb albanolog gjerman pat deklaruar se: \u201e<em>\u00c7far\u00eb vlere do t\u00eb kishte vepra e Martin Camajt po t\u00eb ishte shkruar n\u00eb gjuh\u00ebn komb\u00ebtare letrare<\/em>\u201c \u2013 m\u00eb vjen keq dhe m\u00eb vjen turp p\u00ebr k\u00ebt\u00eb bashkatdhetar t\u00eb timin, sepse injoranc\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe nuk ka.<\/p>\n<p>Sintaksa, frazeologjia dhe shprehja artistike individuale jan\u00eb aq specifike sa q\u00eb do t\u00eb ishte nj\u00eb p\u00ebrdhunim i pad\u00ebgjuar po t\u00eb \u201eadaptohej\u201c ve\u00e7 nj\u00eb varg i vet\u00ebm i Camajt! I kund\u00ebrshtohem pretendimit t\u00eb pa vend se arb\u00ebrishtja dhe varietete t\u00eb tjera t\u00eb shqipes nuk jan\u00eb ve\u00e7se dialekte q\u00eb duhet t\u2019i n\u00ebnshtrohen rrafshimit me gjuh\u00ebn sterile zyrtare t\u00eb IGjL (<em>Instituti i gjuh\u00ebsis\u00eb dhe i let\u00ebrsis\u00eb<\/em>) t\u00eb dikursh\u00ebm. Po t\u00eb thonit ju se gjermanishtja e shkrimtar\u00ebve austriak\u00eb, e ngjyruar me nj\u00eb larmi elementesh specifike austriake, duhet t\u2019i \u201eadaptohet\u201c (ose shqip: p\u00ebrshtatet) gjermanishtes zyrtare t\u00eb kodifikuar nga Dudeni \u2013 do t\u2019ju futeshin n\u00eb \u00e7mendi!<\/p>\n<ul>\n<li><strong>P\u00cbR DALLIM PREJ SHUM\u00cb STUDIUSVE T\u00cb GJUH\u00cbS SHQIPE, JU MENDONI SE UNIFIKIMI I SHQIPES \u201eS\u2019ASHT VET\u00cbM UNIFIKIM I GJUH\u00cbS, I KULTUR\u00cbS, I KOMBIT, AI ASHT EDHE VORFNIM I LET\u00cbRSIS\u00cb\u201c DHE SE KJO \u00c7\u00cbSHTJE DUHET T\u00cb RISHQYRTOHET. K\u00cbSHTU SI JU TA Z\u00cbM\u00cb NUK MENDON HERMANN OELBERG. P\u00cbRVE\u00c7 T\u00cb TJERASH, JU P\u00cbRJASHTONI T\u00cb GJITH\u00cb FAKTOR\u00cbT JASHTGJUH\u00cbSOR\u00cb, Q\u00cb KAN\u00cb SJELLUR TE DOMOSDOJA E UNIFIKIMIT. SI E ARSYETONI K\u00cbT\u00cb?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Hans-Joachim Lanksch<\/strong>: M\u00eb falni, nuk jam studiues, jam p\u00ebrkthyes. Sa i p\u00ebrket varf\u00ebrimit t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb, thash\u00eb pak m\u00eb par\u00eb se ku e kam fjal\u00ebn: te rrafshimi i larmis\u00eb dhe i begatis\u00eb s\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe, e cila m\u00eb duket se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u2013 dhe jo tri-kat\u00ebr-pes\u00eb asosh (let\u00ebrsit\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, t\u00eb Kosov\u00ebs, t\u00eb Maqedonis\u00eb, t\u00eb ngulimeve arb\u00ebreshe dhe t\u00eb diaspor\u00ebs) \u2013 dhe se shfaqet si nj\u00eb mbret\u00ebri me pejsazhe t\u00eb ndryshme n\u00eb viset e saj t\u00eb veriut, t\u00eb mesit e t\u00eb jugut. Futja e kostallarishtes n\u00eb t\u00eb gjitha trojet shqipfol\u00ebse (\u201eadaptimi\u201c) i b\u00ebn nj\u00eblloj dhe nj\u00ebsoj, monotone dhe monohrone bukurit\u00eb e ndryshme natyrore t\u00eb pejsazheve t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe. Rishqyrtimi i k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtjeje nuk do t\u00eb thot\u00eb se jam kund\u00ebr bashkimit t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt letrare, kurrsesi. Mir\u00ebpo, jam kund\u00ebr \u201eunifikimit\u201c (shqip: nj\u00ebsimit) t\u00eb p\u00ebrdhunsh\u00ebm e t\u00eb rrejsh\u00ebm q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb brenda disa dekadave, duke abroguar vendimet e qarta t\u00eb Komisis\u00eb Letrare Shqipe p\u00ebr elbasanishten, duke p\u00ebrdhunuar gjuh\u00ebn dhe kultur\u00ebn e tradit\u00ebs veriore dhe duke ua imponuar dy t\u00eb tretave t\u00eb popullit shqiptar idiom\u00ebn e nj\u00eb s\u00eb tret\u00ebs s\u00eb tij.<\/p>\n<p>A ka tjet\u00ebr komb n\u00eb Europ\u00eb t\u00eb cilit i \u00ebsht\u00eb urdh\u00ebruar t\u00eb flas\u00eb dhe t\u00eb shkruaj\u00eb idiom\u00ebn e diktatorit (me nj\u00eb shtojc\u00eb-alibi nj\u00ebzet p\u00ebrqind\u00ebsh nga idioma e dy t\u00eb tretave t\u00eb tjera t\u00eb kombit)? N\u00ebse gjindja ka qen\u00eb e detyruar q\u00eb nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb ta quante \u201eunifikim\u201c ose \u201egjuh\u00eb e nj\u00ebsuar\u201c resp. \u201egjuh\u00eb komb\u00ebtare letrare\u201c gjat\u00eb diktatur\u00ebs, at\u00ebher\u00eb ne k\u00ebtu dhe tash mund ta quajm\u00eb ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb dhe \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb: shtr\u00ebmb\u00ebrim i s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, \u00e7oroditje e gjuh\u00ebs dhe masakrim i kultur\u00ebs. M\u00eb duket se tash, pas \u00e7lirimit nga xhindet e sistemit totalitar, mund t\u00eb filloj\u00eb procesi i v\u00ebshtir\u00eb dhe i afatgjat\u00eb i shkrirjes s\u00eb t\u00eb folmeve dhe varieteteve t\u00eb shqipes n\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb. Kushti i patjet\u00ebrsuesh\u00ebm p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, sipas meje, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrz\u00ebnia e menj\u00ebhershme e diktatur\u00ebs s\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb \u201enj\u00ebsuar\u201c nga let\u00ebrsia shqipe; duhet t\u00eb lejohet dhe t\u00eb mund\u00ebsohet p\u00ebrdorimi i lir\u00eb dhe sa m\u00eb i gj\u00ebr\u00eb i tosk\u00ebrishtes dhe i gegnishtes pa \u201eadaptime\u201c a \u201eintervenime\u201c (shqip: nd\u00ebrhyrje), dmth. se kush ka qejf t\u00eb shkruaj\u00eb n\u00eb letrarishten e tashme zyrtare le t\u00eb shkruaj\u00eb si i don qejfi, kush ka d\u00ebshir\u00eb t\u00eb shkruaj\u00eb gegnisht ose tosk\u00ebrisht le t\u00eb b\u00ebj\u00eb edhe ai si i flet gjuha e goj\u00ebs dhe e zemr\u00ebs.<\/p>\n<p>Ju e p\u00ebrmend\u00ebt \u201edomosdon\u00eb e unifikimit\u201c \u2013 do t\u2019jua parashtroj vet\u00ebm dy k\u00ebndshikime: unifikimi resp. nj\u00ebsimi fillon jo me nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb dekretuar artificiale por n\u00eb trut\u00eb dhe mendt\u00eb tuaj! Nj\u00ebsimi do t\u00eb filloj\u00eb kur do t\u2019i jepni fund mendimit p\u00ebr \u201ene\u201c dhe \u201eata\u201c!!! Po ju flas nga p\u00ebrvoja konkrete gjermane: Koli, \u201ekancelari i bashkimit gjerman\u201c, dhe trumb\u00ebtimi i histeris\u00eb nacionalistike na e sollin bashkimin komb\u00ebtar, telashe gjiganteske ekonomike dhe jermin neonazist. Edhe sot e k\u00ebsaj dite ne t\u00eb gjith\u00eb flasim p\u00ebr \u201ene\u201c dhe \u201eata\u201c, jemi mbetur t\u00eb ndar\u00eb. P\u00ebrderisa do t\u00eb vazhdohet mentaliteti, i cili shfaqet te njer\u00ebz tuaj q\u00eb dallojn\u00eb \u201eshqiptar\u00ebt\u201c dhe \u201eata t\u00eb Shqipnis\u00eb\u201c resp., n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb murit shqiptar, \u201eshqiptar\u00ebt\u201c dhe \u201ekosovar\u00ebt\u201c, do t\u00eb jet\u00eb kot e kot \u00e7do potencim i unifikimit komb\u00ebtar dhe gjuh\u00ebsor. Domosdoja e par\u00eb m\u00eb duket se \u00ebsht\u00eb \u00e7lirimi i shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs nga kompleksi i inferioritetit dhe i shqiptar\u00ebve t\u00eb m\u00ebm\u00ebdheut nga kompleksi i superioritetit.<\/p>\n<p>Lidhur me pyetjen tuaj, v\u00ebrtet e kund\u00ebrshtoj shp\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebsis\u00eb p\u00ebr q\u00ebllime jasht\u00ebgjuh\u00ebsore, shp\u00ebrdorimin e shkenc\u00ebs p\u00ebr synime joshkencore n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi si dhe zbatimin e kritereve jasht\u00ebgjuh\u00ebsore p\u00ebr vet\u00eb gjuh\u00ebn n\u00eb ve\u00e7anti. Po qe se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb domosdo komb\u00ebtare politike unifikimi i shqiptar\u00ebve, at\u00ebher\u00eb mund t\u00eb argumentohet me nj\u00eb mori argumentesh t\u00eb mira komb\u00ebtare politike dhe s\u2019ka nevoj\u00eb q\u00eb t\u00eb keqp\u00ebrdoret shkenca e gjuh\u00ebsis\u00eb, po qe se ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt letrare (dhe vet\u00ebkuptohet se ka!) le t\u00eb argumentohet me argumente gjuh\u00ebsore dhe jo politike, komb\u00ebtare, rrobaqep\u00ebse ose ku ta di un\u00eb se \u00e7far\u00eb t\u00eb tjerash! Pse na duhet asi mishmashi kriteresh dhe kategorish?<\/p>\n<p>Si mund t\u00eb duket rezultati n\u00ebse politizohet \u00e7\u00ebshtja e gjuh\u00ebs, na e tregon qart\u00eb shembulli i hatash\u00ebm i serbokroatishtes: serb\u00ebt dhe kroat\u00ebt, mbi baz\u00ebn e hovit \u201eilir\u201c t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar, e kan\u00eb pranuar nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, e cila nuk ka qen\u00eb v\u00ebrtet\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt, por e siguronte hegjemonin\u00eb e elementit serb. Tashm\u00eb serb\u00ebt flasin serbisht si\u00e7 flisnin q\u00eb nga imponimi i serbokroatishtes, kroat\u00ebt b\u00ebjn\u00eb \u00e7mos ta kroatizojn\u00eb gjysm\u00ebkroatishten e tyre t\u00eb deritashme dhe p\u00ebrndryshe bereqetin e bollsh\u00ebm e ka \u2013 mortja.<\/p>\n<p>Gjuh\u00ebtar\u00ebt zyrtar\u00eb sh\u00ebrbyes t\u00eb oborrit t\u00eb kuq me gjuh\u00ebn e unifikuar krijuan nj\u00eb veg\u00ebl agitpropi dhe sundimi \u2013 n\u00ebse t\u00eb gjith\u00eb flasin gjuh\u00ebn e nj\u00ebllojt\u00eb stereotipe, ka t\u00eb ngjar\u00eb edhe se nuk do t\u00eb ket\u00eb devijime n\u00eb t\u00eb menduarit, t\u00eb gjith\u00eb do t\u00eb mendojn\u00eb nj\u00eblloj sipas ligjit dhe diktatit t\u00eb diktatorit. Kjo gjuh\u00eb i ngjan nj\u00eb torte t\u00eb madhe, t\u00eb bukur dhe fort t\u00eb \u00ebmb\u00ebl tek mungon gjysma e saj (sepse \u00ebmb\u00ebltori e hodhi n\u00eb kosh plehrash gjysm\u00ebn tjet\u00ebr) \u2013 a s\u2019doni ta hani edhe gjysm\u00ebn tjet\u00ebr?<\/p>\n<p>Sa p\u00ebr shp\u00ebrdorim t\u00eb shkenc\u00ebs \u2013 edhe historiografia do t\u00eb ishte mir\u00eb po t\u00eb mbetej shkenc\u00eb e historis\u00eb dhe jo viktim\u00eb e politik\u00ebs. Frazat dhe mitet \u2013 pse nuk ua l\u00ebni serb\u00ebve? Mendoja se shqiptar\u00ebt jan\u00eb m\u00eb t\u00eb men\u00e7\u00ebm nga armiku thik\u00ebndryshkur dhe mendjendryshkur?!<\/p>\n<ul>\n<li><strong>CILI \u00cbSHT\u00cb MENDIMI JUAJ P\u00cbR PERSPEKTIVAT E DEP\u00cbRTIMIT T\u00cb POEZIS\u00cb SHQIPE, ME THEKS T\u00cb VE\u00c7ANT\u00cb ASAJ KOSOVARE N\u00cb HAPSIRAT GJERMANOFOL\u00cbSE?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Hans-Joachim Lanksch<\/strong>: V\u00ebshtir\u00eb mund t\u00eb parashikosh se si do t\u00eb zhvillohet situata. Dy gj\u00ebra jan\u00eb t\u00eb qarta: \u00e7do shkrim i shtypit kosovar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb tem\u00eb ishte, \u00ebsht\u00eb dhe mbase do t\u00eb jet\u00eb e tepruar pa mas\u00eb: \u201e<em>Afirmimi i krijuesve tan\u00eb n\u00eb bot\u00eb<\/em>\u201c. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb v\u00ebrtet\u00eb tep\u00ebr e dhimbshme por reale se bota, mjerisht, di shum\u00eb pak p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb shqiptare. Trumb\u00ebtime t\u00eb tilla t\u00eb tepruara jan\u00eb pak\u00ebz edhe nj\u00eb si mosp\u00ebrfillje e pun\u00ebs tejet t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb prej mundqari t\u00eb atyre q\u00eb p\u00ebrpiqen ta p\u00ebrhapin let\u00ebrsin\u00eb shqipe n\u00eb k\u00ebto an\u00eb. E dyta \u00ebsht\u00eb se poezia shqipe mir\u00ebpritet me entuziaz\u00ebm kudo t\u00eb prezantohet, por p\u00ebr t\u00eb dep\u00ebrtuar ajo te publiku lexues i k\u00ebtush\u00ebm duhet \u00e7ar\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb mundimshme. P\u00ebr shembull, miku im Ali Podrimja korri suksese t\u00eb bukura, te publiku i interesuar p\u00ebr poezi ai \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb institucion, kur vjen n\u00eb Gjermani ka mjaft mbr\u00ebmje letrare, intervista etj. Por, botimi i tij i par\u00eb n\u00eb gjermanisht doli 1986-t\u00ebn! Rrug\u00ebn n\u00eb Gjermani e \u00e7au \u2013 pas shum\u00eb vjet\u00ebsh.<\/p>\n<p>N\u00eb vjesht\u00eb t\u00eb k\u00ebtij viti, n\u00eb Panairin nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb librit n\u00eb Frankfurt, do t\u00eb dal\u00eb nj\u00eb v\u00ebllim poezish t\u00eb Azem Shkrelit. N\u00eb katalogun e sht\u00ebpis\u00eb botuese paralajm\u00ebrohet libri, mes t\u00eb tjerash, me tekstin e vjersh\u00ebs s\u00eb Azemit \u201e<em>Shk\u00ebmbi<\/em>\u201c \u2013 kushdo e lexoi katalogun u \u00e7mend p\u00ebr k\u00ebt\u00eb poezi dhe b\u00ebn pyetje se kur do ta kemi librin?! Por sa lexuesve do t\u2019u bjer\u00eb n\u00eb dor\u00eb ky lib\u00ebr i mrekulluesh\u00ebm? N\u00eb k\u00ebto an\u00eb, poezia botohet me nj\u00eb tirazh 1000-1500 ekzemplar\u00ebsh. Vet\u00ebm poezi e cek\u00ebt e disa \u201epoeteshave\u201c sentimentale mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb tirazh t\u00eb madh, pseudopoezia e shundist\u00ebs gjermane <strong>Ulla Hahn<\/strong> p.sh. botohet me 10 000 ekzemplar\u00eb. Azemi do t\u00eb ket\u00eb 2000 copa. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera: poezia shqipe \u00ebsht\u00eb me cil\u00ebsi t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb, p\u00ebr t\u2019u dep\u00ebrtuar ajo n\u00eb hap\u00ebsirat gjermanofol\u00ebse duhet pun\u00eb e vazhdueshme dhe k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebse. Kontinuitet dhe entuziaz\u00ebm. Tjet\u00ebr mund\u00ebsi s\u2019ka. Ndonj\u00eb p\u00ebrkrahje konkrete (financim, angazhim i botuesve shqiptar\u00eb etj. etj.) qoft\u00eb nga Kosova qoft\u00eb nga Shqip\u00ebria, tash p\u00ebr tash, nuk mund t\u00eb pritet. Prandaj, mbetet vet\u00ebm nj\u00eb mund\u00ebsi e vetme se si mund ta ndihmoni pun\u00ebn e atyre, q\u00eb koh\u00ebn e lir\u00eb e kalojn\u00eb me p\u00ebrkthime nga letrat shqipe: n\u00eb shtypin shqiptar t\u00eb informoni sakt\u00eb, that\u00eb dhe pa teprime p\u00ebr realitetin e pun\u00ebs son\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb dhe t\u00eb gjendjes s\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb k\u00ebto troje!<\/p>\n<ul>\n<li><strong>JU FALEM NDERIT!<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Ju fal\u00ebnderoj p\u00ebr k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb, me t\u00eb cil\u00ebn m\u00eb dhat\u00eb mund\u00ebsi t\u2019i shpreh k\u00ebto pik\u00ebpamje dhe mendime, q\u00eb mbase do t\u00eb hutojn\u00eb shum\u00ebk\u00ebnd!<\/p>\n<p><em>Interevistoi: <strong>Fadil Gashi<\/strong><\/em><\/p>\n<blockquote><p>P.S. Kjo intervist\u00eb \u00ebsht\u00eb botuar n\u00eb t\u00eb p\u00ebrjavshmen \u201eKoha\u201c t\u00eb Prishtin\u00ebs n\u00eb vitin 1994. Intervista \u00ebsht\u00eb zhvilluar derisa isha korrespondent i revist\u00ebs Koha nga Muenchen-i. E sjell p\u00ebr miqt\u00eb e mi n\u00eb facebook, p\u00ebr t\u00eb par\u00eb se z. Lanksch, p\u00ebrve\u00e7 q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrkthyes i shk\u00eblqyer, \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb stilist i pasionuar i gjuh\u00ebs artistike.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Revista Drini &#8211; 20 Maj 2019 N\u00eb kujtim t\u00eb figur\u00ebs s\u00eb p\u00ebrkthyesit t\u00eb njohur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanish,tashm\u00eb t\u00eb ndjerit Hans-Joachim Lanksch, Revista Drini e riboton intervist\u00ebn e hershme me p\u00ebrkthyesin nga ana e gazetarit t\u00eb dikursh\u00ebm t\u00eb DW, Fadil Gashi, i cili n\u00eb vitin e larg\u00ebt 1994 e kishte intervistuar p\u00ebr revist\u00ebn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41380,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,35,6],"tags":[],"class_list":["post-41378","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-kulture","category-lajme"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Intervista me Hans-Joachim Lanksch e vitit 1994, ribotohet pas vdekjes s\u00eb p\u00ebrkthyesit t\u00eb njohur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanisht - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Intervista me Hans-Joachim Lanksch e vitit 1994, ribotohet pas vdekjes s\u00eb p\u00ebrkthyesit t\u00eb njohur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanisht - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nga Revista Drini &#8211; 20 Maj 2019 N\u00eb kujtim t\u00eb figur\u00ebs s\u00eb p\u00ebrkthyesit t\u00eb njohur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanish,tashm\u00eb t\u00eb ndjerit Hans-Joachim Lanksch, Revista Drini e riboton intervist\u00ebn e hershme me p\u00ebrkthyesin nga ana e gazetarit t\u00eb dikursh\u00ebm t\u00eb DW, Fadil Gashi, i cili n\u00eb vitin e larg\u00ebt 1994 e kishte intervistuar p\u00ebr revist\u00ebn [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-05-20T23:05:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-05-23T08:03:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/hans_joachim_lanksch.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"550\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"28 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"Intervista me Hans-Joachim Lanksch e vitit 1994, ribotohet pas vdekjes s\u00eb p\u00ebrkthyesit t\u00eb njohur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanisht\",\"datePublished\":\"2019-05-20T23:05:07+00:00\",\"dateModified\":\"2019-05-23T08:03:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\\\/\"},\"wordCount\":5596,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/05\\\/hans_joachim_lanksch.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Kultur\u00eb\",\"Lajme\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\\\/\",\"name\":\"Intervista me Hans-Joachim Lanksch e vitit 1994, ribotohet pas vdekjes s\u00eb p\u00ebrkthyesit t\u00eb njohur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanisht - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/05\\\/hans_joachim_lanksch.jpg\",\"datePublished\":\"2019-05-20T23:05:07+00:00\",\"dateModified\":\"2019-05-23T08:03:09+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/05\\\/hans_joachim_lanksch.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/05\\\/hans_joachim_lanksch.jpg\",\"width\":800,\"height\":550},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Intervista me Hans-Joachim Lanksch e vitit 1994, ribotohet pas vdekjes s\u00eb p\u00ebrkthyesit t\u00eb njohur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanisht\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Intervista me Hans-Joachim Lanksch e vitit 1994, ribotohet pas vdekjes s\u00eb p\u00ebrkthyesit t\u00eb njohur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanisht - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Intervista me Hans-Joachim Lanksch e vitit 1994, ribotohet pas vdekjes s\u00eb p\u00ebrkthyesit t\u00eb njohur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanisht - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Nga Revista Drini &#8211; 20 Maj 2019 N\u00eb kujtim t\u00eb figur\u00ebs s\u00eb p\u00ebrkthyesit t\u00eb njohur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanish,tashm\u00eb t\u00eb ndjerit Hans-Joachim Lanksch, Revista Drini e riboton intervist\u00ebn e hershme me p\u00ebrkthyesin nga ana e gazetarit t\u00eb dikursh\u00ebm t\u00eb DW, Fadil Gashi, i cili n\u00eb vitin e larg\u00ebt 1994 e kishte intervistuar p\u00ebr revist\u00ebn [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2019-05-20T23:05:07+00:00","article_modified_time":"2019-05-23T08:03:09+00:00","og_image":[{"width":800,"height":550,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/hans_joachim_lanksch.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"28 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"Intervista me Hans-Joachim Lanksch e vitit 1994, ribotohet pas vdekjes s\u00eb p\u00ebrkthyesit t\u00eb njohur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanisht","datePublished":"2019-05-20T23:05:07+00:00","dateModified":"2019-05-23T08:03:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/"},"wordCount":5596,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/hans_joachim_lanksch.jpg","articleSection":["Artikuj","Kultur\u00eb","Lajme"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/","name":"Intervista me Hans-Joachim Lanksch e vitit 1994, ribotohet pas vdekjes s\u00eb p\u00ebrkthyesit t\u00eb njohur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanisht - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/hans_joachim_lanksch.jpg","datePublished":"2019-05-20T23:05:07+00:00","dateModified":"2019-05-23T08:03:09+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/hans_joachim_lanksch.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/hans_joachim_lanksch.jpg","width":800,"height":550},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/intervista-me-hans-joachim-lanksch-e-vitit-1994-ribotohet-pas-vdekjes-se-perkthyesit-te-njohur-te-letersise-shqipe-ne-gjermanisht\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Intervista me Hans-Joachim Lanksch e vitit 1994, ribotohet pas vdekjes s\u00eb p\u00ebrkthyesit t\u00eb njohur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe n\u00eb gjermanisht"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41378"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41378\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}