Lindi n\u00eb Shkod\u00ebr me 15 Janar 1926 (familja u b\u00eb me shtat\u00eb f\u00ebmij\u00eb). Sht\u00ebpia e Sokolajve ishte nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb Shkodrane e shek. XVII dykat\u00ebshe, me shkall\u00eb mermeri e guri, me \u00e7ardakun me qoshk, dhom\u00ebn e madhe me punime t\u00eb gdhendura n\u00eb dru (t\u00eb tavan\u00ebve dhe kapak\u00ebve t\u00eb dritareve), oxhaku madh\u00ebshtor me motive \ufb02oreale, e paisur me shandane e arm\u00eb argjendi, me or\u00eb muri t\u00eb ardhura nga Azia, oborri plot pem\u00eb e lule, karajfilat e Shkodr\u00ebs e tulipana shum\u00eb ngjyr\u00ebsh, bashk\u00ebjetonin nj\u00eb mori kafsh\u00ebsh e shpend\u00ebsh t\u00eb sjellura nga vende t\u00eb larg\u00ebta. Kjo ishte sht\u00ebpia e Z. Jusuf Sokolit, ishte nj\u00eb parajs\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb dhe njihej si nj\u00eb vat\u00ebr bujare, mikprit\u00ebse (si\u00e7 din\u00eb t\u00eb presin vet\u00ebm Shkodran\u00ebt), qend\u00ebr patriotke dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb familje t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebndonin, nd\u00ebrsa Ramadani ishte muzikologu.<\/p>\n
U rrit vajza e vog\u00ebl me shum\u00eb dashuri. Ajo ishte e im\u00ebt, trupvog\u00ebl, por shum\u00eb e shkath\u00ebt. Ajo kal\u00ebronte, zbuste kuajt m\u00eb t\u00eb t\u00ebrbuar, ngiste makin\u00ebn, ishte g\u00ebzimi i familjes s\u00eb saj. Ajo k\u00ebndonte me z\u00eb t\u00eb mbrekulluesh\u00ebm, n\u00eb ve\u00e7anti k\u00ebng\u00ebt e kompozuara nga v\u00ebllai Ramadani, si: \u201cBlegerin delja<\/em>\u201d, \u201cTurtullesh\u00eb<\/em>\u201d, \u201c\u00c7’u mbush mali<\/em>\u201d dhe k\u00ebng\u00ebt shkodrane. Mbushte me g\u00ebzim zemrat e atyre q\u00eb e d\u00ebgjonin. Ne lagjen n\u00eb Zdralej, ku ndodhej tregu shihja nj\u00eb fem\u00ebr trupvog\u00ebl, me \ufb02ok\u00eb ka\u00e7urrela, e veshur me kostum t\u00eb zi me vija t\u00eb bardha, me pantallona e xhaket\u00eb, e qet\u00eb, e thjesht\u00eb, plot dinjitet, duke bler\u00eb ushqime. E shihja plot respekt, se e dija q\u00eb ishte motra Sokoli, q\u00eb jetonte e vetme dhe p\u00ebrgatiste \u00e7antat me ushqime p\u00ebr v\u00ebllez\u00ebrit qe kishte n\u00ebp\u00ebr burgjet komuniste. Un\u00eb gjimnazistja e Shkodr\u00ebs, (e viteve 1953-1957) e shihja me adhurim dhe e dija, q\u00eb ajo kishte nj\u00eb z\u00eb sopranoje dhe ishte bilbili i k\u00ebng\u00ebs shkodrane, e njihja mir\u00eb dhe m\u00eb dhimbte zemra p\u00ebr t\u00eb\u2026<\/p>\n Ja si tregon shoqja e saj e klas\u00ebs, aktorja Antoneta Ndokillija (Fishta): \u2013 \u201cN\u00eb gjimnazin \u201cDonika Kastriot\u201d n\u00eb vitn 1941 u vu n\u00eb sken\u00ebn e shkoll\u00ebs opera \u201cDrita\u201d (ndoshta opera e par\u00eb??) Subjekt ishte: Nj\u00eb n\u00ebn\u00eb me vajz\u00ebn e saj dalin n\u00eb pazarin e Shkodr\u00ebs\u2026 Vajza e vog\u00ebl humbet\u2026 E k\u00ebrkon n\u00ebna, por nuk e gjen\u2026 Kalojn\u00eb vitet, jemi p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb pazarin e Shkodr\u00ebs, buz\u00eb liqenit, kori me veshje shkodrane me dimij (veshje e vjet\u00ebr), mal\u00ebsore dhe katundare\u2026, k\u00ebndon nj\u00eb vajz\u00eb e re. N\u00ebna e saj n\u00ebp\u00ebrmjet z\u00ebrit njohu vajz\u00ebn e saj, takohen, p\u00ebrqafohen dhe bashkohen\u2026 Rolin e vajzes se re Drita e interpretoi Safete Sokoli, me nj\u00eb z\u00eb t\u00eb bukur prej sopranoje, nd\u00ebrsa n\u00ebnln e interpretoi Antoneta Ndokillija (mezzosoprano). Muzika nga Prof. Antonio Muci dhe libretn nga drejtoresha e shkoll\u00ebs Silvia Doria. Vajza 15 vje\u00e7are, p\u00ebr z\u00ebrin e saj t\u00eb bukur, u duartrokit dhe u vler\u00ebsua.<\/em><\/p>\n Premtonte t\u00eb b\u00ebhej nj\u00eb artste e madhe.<\/p>\n Por me ardhjen e komunist\u00ebve n\u00eb pushtet \u00e7’ndodhi me k\u00ebt\u00eb familje? N\u00eb fillim t\u00eb viteve 1945 arrestojn\u00eb djalin e madh t\u00eb familjes, Ibrahimin, se ishte i diplomuar p\u00ebr drejt\u00ebsi n\u00eb Beograd dhe kishte aderuar n\u00eb L\u00ebvizjen e Legalitetit (pro monarkist dhe atdhetar). Kuptohet ishte antikomunist. E d\u00ebnojne dhe b\u00ebn 27 (njezet e shtat\u00eb) vjet burg dhe internim (bashk\u00eb me gruan e tij Shane Dosti dhe kjo e burgosur politke. N\u00eb vitin 1946 arrestojn\u00eb babain Jusuf, e d\u00ebnojne dy vjet burg (1946 \u2013 48), u akuzua si pjesmarr\u00ebs n\u00eb l\u00ebvizjen e Postrib\u00ebs. Po n\u00eb vitin 1946 arrestojn\u00eb Ramadanin me 5 (pes\u00eb) vjet burg, akuzohet p\u00ebr agjitacion e propagand\u00eb, dhe si pjes\u00ebmarr\u00ebs n\u00eb l\u00ebvizjen e Postrib\u00ebs (n\u00eb vitin 1943 ishte student n\u00eb Firenze (Itali) n\u00eb konservator p\u00ebr \ufb02aut dhe kompozicion). Por komunist\u00ebt s\u00b4u mjaftuan me kaq, n\u00eb vitin 1964 i arrestuan dhe i d\u00ebnuan djalin m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb familjes, Hodon me 25 (nj\u00ebzet e pes\u00eb), vjet burg, i cili u ridenua n\u00eb revolt\u00ebn e Spa\u00e7it (1973). Nj\u00eb m\u00ebsues i talentuar, ishte i fejuar, pergaititej t\u00eb formonte familje, por \u00e7do gj\u00eb e jet\u00ebs s\u00eb tij u shkat\u00ebrrua.<\/p>\n Ka mbetur proverbiale p\u00ebrgjigjja e tij n\u00eb gjygj: \u2013 N\u00eb gjuh\u00ebn shqipe mbiemri i p\u00ebrshtatet emrit, por ka dhe p\u00ebrjashtime, kur mbiemri nuk i p\u00ebrshtatet emrit, k\u00ebshtu ka ndodhur edhe me mua, s\u00b4mund te p\u00ebrshtatem sistemit komunist t\u00eb \u201cEnver Hoxh\u00ebs\u201d. Sht\u00ebpia e Sokolajve po p\u00ebrjetonte nj\u00eb periudh\u00eb shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtr\u00eb, trishtm, vetmi, vetizolim dhe nj\u00ebherit u nd\u00ebrpre z\u00ebri i bilbilit, u plagos zogu i bukur, u nd\u00ebrpre gazi dhe hareja. Q\u00eb nga vit 1945 e deri n\u00eb r\u00ebnien e komunizmit, kjo familje do t\u00eb njihej p\u00ebr vuajtje, burgosje, interrnime dhe lufta e klasave, dmth lufta raciale q\u00eb b\u00ebnte partia \u2013 pushtet nuk do ti ndahej. E \u00ebmbla Safet s’u lejua t\u00eb punonte arsimtare, e hoq\u00ebn nga ansambli i k\u00ebng\u00ebve dhe valleve, s\u00b4k\u00ebndoi m\u00eb, s’u lejua t\u00eb dilte n\u00eb sken\u00ebn shqiptare dhe zemra e saj as qeshi, as k\u00ebndoi ma. Kjo vazhdoi me dekada!<\/p>\n Ishte nj\u00eb vajz\u00eb e shkolluar, plot dije, me shpirt artisteje. N\u00eb zemr\u00ebn e saj rritej e rritej dashuria e pakufi p\u00ebr familjen, p\u00ebr prind\u00ebrit, v\u00ebllez\u00ebrit e saj dhe ju kushtua ter\u00ebsisht asaj. Zemra e saj dhuronte shum\u00eb mir\u00ebsi, ashtu si\u00e7 din\u00eb t\u00eb dhurojn\u00eb motrat e Shkod\u00ebr loces, p\u00ebrmbi jet\u00ebn e saj vendosi familjen, t\u00eb shp\u00ebtonte nga kthetrat e komunizmit jet\u00ebn e v\u00ebllez\u00ebrve t\u00eb saj, q\u00eb i kishte n\u00eb kampet e shfarosjes. Ajo tashm\u00eb e moshuar, e lodhur me d\u00ebgjim t\u00eb pak\u00ebt (p\u00ebrdor aparat degjimi), me \ufb02ok\u00ebt plot onde, por t\u00eb mbushura s\u00eb shumti me fije t\u00eb bardha\u2026 tregon: \u2013 I ndoqa v\u00ebllez\u00ebrit n\u00ebp\u00ebr t\u00eb gjitha kampet e pun\u00ebs, nga lindja n\u00eb per\u00ebndim, n\u00eb Burrel tek k\u00ebshtjella fam\u00ebkeqe e komunizmit, q\u00eb kan\u00eb hyr\u00eb njer\u00ebzit e nuk kan\u00eb dal\u00eb gjall\u00eb, n\u00eb Maliq ku thahej k\u00ebneta, n\u00eb Beden ku hapeshin kanale\u2026 N\u00eb shum\u00eb kampe pune ku punonin t\u00eb burgosurit politik\u00eb. E vetme p\u00ebrjetova vdekjen e prind\u00ebrve, q\u00eb m\u00eb vdiq\u00ebn brenda gjasht\u00eb muajve, ato i mbyll\u00ebn syt\u00eb p\u00ebrjet\u00eb, pa i par\u00eb djemt\u00eb q\u00eb i kishin t\u00eb burgosur. Prind\u00ebrit vdiq\u00ebn, por nuk pan\u00eb tmerrin tjet\u00ebr, arrestimin e v\u00ebllaut t\u00eb vog\u00ebl. P\u00ebr pos dhimbjes u shtua kalvari i vuajtjeve t\u00eb mia. Q\u00eb nga viti 1964 Hodon e d\u00ebnuan 26 (nj\u00ebzet e gjasht\u00eb) vjet burg, u rid\u00ebnua n\u00eb revolt\u00ebn e Spa\u00e7it.<\/p>\n E ndoqa v\u00ebllaun tem Hodo n\u00eb kampet fam\u00ebkeqe, pse jo shfaros\u00ebs, si: Repsi, Burreli, Saranda, Spa\u00e7i (q\u00eb ishte tmerri i tmerreve). Eca e eca tok me bashk\u00ebvuajt\u00ebset e tjera shkodrane, si me Lu\u00e7ien Koliqi, mot\u00ebr e Jul Koliqit, ajo shkonte t\u00eb ndihmonte Dom Mikel Koliqin q\u00eb i kaloi jeta n\u00eb burg e n\u00eb internim (n\u00eb vitin 1995 u b\u00eb kardinali i par\u00eb i Shqip\u00ebris\u00eb i Klerit Katolik). Po vazhdon tregimin, e nderuara Safet, kalvari im vazhdoi p\u00ebr shum\u00eb dekada. P\u00ebr pos vuajtjeve shpirt\u00ebrore ishte puna e lodh\u00ebshme n\u00eb bujq\u00ebsi, punova n\u00eb t\u00eb gjitha fermat, si: Oblik\u00eb, Dobra\u00e7, Qafe \u2013 Hardhi, gjithmon\u00eb e k\u00ebrrusur. Por edhe aty m\u00eb ndihmuan moralisht shum\u00eb bashk\u00ebvuajt\u00ebs, n\u00eb ve\u00e7anti nj\u00eb prift katolik shkodran, i ditur, i talentuar, me nj\u00eb shpirt madh\u00ebshtor, p\u00ebrher\u00eb me fjal\u00eb t\u00eb \u00ebmbla, me z\u00ebrin e tij t\u00eb qet\u00eb b\u00ebhej sh\u00ebruesi i shpirtit tem t\u00eb vuajtur, e ky prift i nderuar ishte Dom Laz\u00ebr Jubani (i burgosur politk). Pas ca vitesh u helmua nga dora e sigurimit t\u00eb shtetit.<\/p>\n Ndihesha fare e vetmume. E kalova jet\u00ebn tuj e pasun shok besnik qenin. Kuptohet njer\u00ebzit kishin frik\u00eb t\u00eb na vizitonin, jo m\u00eb t\u00eb na \ufb02isnin. Por ne t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb vetmi, vet\u00ebm nj\u00eb shoqe e rinis\u00eb, e artit dhe e muzik\u00ebs, nuk m\u00eb braktisi dhe tasht q\u00eb jemi t\u00eb moshuara, ajo m\u00eb ndjek, kjo \u00ebsht\u00eb aktorja shkodrane Antoneta Ndokillija (Fishta). Kjo bised\u00eb u zhvillua n\u00eb shtator t\u00eb vitt 1996, kur i shkuam p\u00ebr vizit\u00eb un\u00eb Fatbardha Sara\u00e7i \u2013 Mullet dhe Zonja Antoneta Fishta. Jetojn\u00eb mot\u00ebr e v\u00eblla t\u00eb moshuar dhe t\u00eb s\u00ebmur\u00eb, n\u00eb ve\u00e7anti Hodoja vuan dhe nga parkinstoni, n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e vjet\u00ebruar, por q\u00eb n\u00eb brend\u00ebsi t\u00eb saj ka ende relike t\u00eb antkitett, si p\u00ebr shembull: oxhaku antik me ornamente, plot bardh\u00ebsi q\u00eb ruan bukurin\u00eb dhe madh\u00ebshtn\u00eb e dikurshme. Vajza t\u00eb reja q\u00eb vazhdojn\u00eb studimet p\u00ebr arkitektur\u00eb kalojn\u00eb aty or\u00eb t\u00eb t\u00ebra duke punuar. Safet dhe v\u00ebllai i saj Hodoja i mir\u00ebpresin, u japin kurajo dhe ndihen t\u00eb g\u00ebzuar, syt\u00eb u shk\u00eblqejn\u00eb, g\u00ebzohen p\u00ebr p\u00ebrparimin e vajz\u00ebs shkodrane, q\u00eb vazhdojn\u00eb me guxim studimet e larta, kulturohen, punojn\u00eb me shum\u00eb vullnet dhe zemrat e dy t\u00eb moshuarve g\u00ebzojn\u00eb dhe urojn\u00eb q\u00eb fatn e keq t\u00eb tyre dhe t\u00eb shum\u00eb bashk\u00ebvuajt\u00ebsve t\u00eb tjer\u00eb mos e provoft\u00eb kurr\u00eb m\u00eb Shkodra e Shqip\u00ebria.<\/p>\n I vetmi pinjoll i k\u00ebsaj familjeje Ramadan Sokoli \u2013 Etnomuzikolog, themelues i festivaleve folklorike, botues librash me vler\u00eb muzikore. Krijimtaria e tij njihet dhe jasht\u00eb vendit, iu vlr\u00ebsua puna vet\u00ebm pas r\u00ebnies s\u00eb sistemit komunist. N\u00eb shkurt t\u00eb vitt 2003, kulla bujare e veriut, nd\u00ebrtesa treqind vje\u00e7are u shkrumbua nga zjarri, tasht \u00ebsht\u00eb gjys\u00ebm e djegur dhe me nj\u00eb oborr t\u00eb shkretuar, nj\u00eb pamje e trisht\u00eb. Pleq\u00ebria e b\u00ebri t\u00eb saj\u00ebn, n\u00ebn p\u00ebrkujdesjen e t\u00eb af\u00ebrmve mbylli syte perjet\u00eb Safete Sokoli n\u00eb shkurt 2004, n\u00eb nj\u00eb dit\u00eb me shi, shkodran\u00ebt e p\u00ebrcoll\u00ebn bilbilin e qytetit, q\u00eb s’u lejua t\u00eb k\u00ebndonte. Ajo iku, por mbet pas vepra e saj e madhe, dashuria e pakufi q\u00eb u dhuroi v\u00ebllez\u00ebrve t\u00eb saj dhe z\u00ebri i saj i \u00ebmb\u00ebl ruhet n\u00eb nj\u00eb in\u00e7izim nga profesor Ramadan Sokoli, dmth. z\u00ebri i rinis\u00eb s\u00eb saj jeton, ajo mbet n\u00eb zemrat tona, nj\u00eb melodi e bukur e pafund\u2026<\/p>\n Dy jav\u00eb pas vdekjes s\u00eb Safetit, i shkoi pas edhe i v\u00ebllai Hodoja\u2026 Jan\u00eb n\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsi. Ato s’kane nevoj\u00eb p\u00ebr njeri, por ne kemi nevoj\u00eb p\u00ebr shembullin e jet\u00ebs s\u00eb tyre. Jeta e pjestar\u00ebve t\u00eb k\u00ebsaj familjeje t\u00eb nderuar ka qen\u00eb nje mal me dhembje, ku dielli s\u2019ngrohu kurr\u00eb\u2026<\/p>\n Marr\u00eb nga libri Dhimbje me autore Fatbardha Saraci Mulleti<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Lindi n\u00eb Shkod\u00ebr me 15 Janar 1926 (familja u b\u00eb me shtat\u00eb f\u00ebmij\u00eb). Sht\u00ebpia e Sokolajve ishte nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb Shkodrane e shek. XVII dykat\u00ebshe, me shkall\u00eb mermeri e guri, me \u00e7ardakun me qoshk, dhom\u00ebn e madhe me punime t\u00eb gdhendura n\u00eb dru (t\u00eb tavan\u00ebve dhe kapak\u00ebve t\u00eb dritareve), oxhaku madh\u00ebshtor me motive \ufb02oreale, e paisur […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41389,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-41388","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori"],"yoast_head":"\n