{"id":46112,"date":"2019-10-23T01:15:59","date_gmt":"2019-10-22T23:15:59","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=46112"},"modified":"2022-06-09T23:13:28","modified_gmt":"2022-06-09T22:13:28","slug":"rreth-e-rrotull-greqise-ne-3-dite","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/rreth-e-rrotull-greqise-ne-3-dite\/","title":{"rendered":"Rreth e rrotull Greqis\u00eb, n\u00eb 3 dit\u00eb… – Sh\u00ebnime udh\u00ebtimi me referenca historike, mitologjike e filozofike"},"content":{"rendered":"

Pamje nga Akropoli, Athin\u00eb<\/em><\/p>\n

Arben \u00c7okaj<\/strong> & Dashamir \u00c7okaj<\/strong><\/p>\n

Greqia, vendi fqinj n\u00eb jug t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, e ka fituar pavar\u00ebsin\u00eb nga Perandoria Osmane me 25 mars 1821, pas nj\u00eb pushtimi osman rreth 360 vje\u00e7ar dhe tani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend me nj\u00eb popullsi prej 10.768.477 banor\u00eb (2017), e nj\u00eb sip\u00ebrfaqe t\u00eb p\u00ebrgjithshme prej 131.957 km2. Pushtimi osman e ka d\u00ebmtuar Greqin\u00eb, po ashtu si ne, por ngaq\u00eb e mbajti m\u00eb pak dhe fen\u00eb nuk ia nd\u00ebrroi, grek\u00ebt shp\u00ebtuan m\u00eb mir\u00eb se ne, dhe di\u00e7ka dometh\u00ebn\u00ebse e p\u00ebr t\u2019u lavd\u00ebruar, gjat\u00eb udh\u00ebtimit ton\u00eb 3 ditor, nuk pam\u00eb as edhe nj\u00eb minare apo xhami n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb at\u00eb hap\u00ebsir\u00eb…<\/p>\n

\"\"Harta e udh\u00ebtimit ton\u00eb rreth e rrotull Greqis\u00eb n\u00eb 3 dit\u00eb<\/em><\/p>\n

Heroi i pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Greqis\u00eb, nj\u00eb luft\u00ebtar arvanitas, Theodores Kolokotronis<\/strong> (Teodor Kolokotroni<\/em>), e kishte shtatoren e tij me kal\u00eb, n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Athin\u00ebs, para muzeut historik komb\u00ebtar grek. Dhe un\u00eb i b\u00ebra nj\u00eb foto gjat\u00eb rrug\u00ebs, nga makina, si shumic\u00ebn e fotove, q\u00eb kam b\u00ebr\u00eb gjat\u00eb k\u00ebtij udh\u00ebtimi.<\/p>\n

\"\"Kolokotroni me kal\u00eb para muzeut historik komb\u00ebtar grek<\/em><\/p>\n

JANINA (IOANNINA) \u2013 ARTA \u2013 PREVEZA – \u00c7AM\u00cbRIA<\/strong><\/h3>\n

Udh\u00ebtimi jon\u00eb filloi nga Janina, t\u00eb h\u00ebn\u00ebn me 14 tetor 2019, pasi hym\u00eb n\u00eb pik\u00ebn kufitare t\u00eb Kakavij\u00ebs. Pika kufitare greke ishte nj\u00eb nd\u00ebrtim kazerm\u00eb, n\u00eb dukje jo-cil\u00ebsore sa pika jon\u00eb kufitare. M\u00eb pas, pam\u00eb edhe se rruga dyt\u00ebsore deri n\u00eb Janin\u00eb, ishte m\u00eb e shembur se rruga jon\u00eb deri n\u00eb Gjirokast\u00ebr, e deri n\u00eb kufi. Si fillim, nj\u00eb ndjenj\u00eb jo e mir\u00eb p\u00ebr Greqin\u00eb, t\u00eb cil\u00ebn e mendonim n\u00eb nj\u00eb gjendje m\u00eb t\u00eb mir\u00eb se ne.<\/p>\n

\"\"Pamje e pik\u00ebs kufitare greke n\u00eb Kakavij\u00eb<\/em><\/p>\n

Para se t\u00eb shkonim n\u00eb Janin\u00eb, kaluam disa fshatra aty, ku disa i shikonim edhe n\u00eb tabelat e rrug\u00ebs, nd\u00ebr ta edhe Konic\u00ebn, vendlindjen e intelektualit shqiptar, Faik Konica. Na t\u00ebrhoqi v\u00ebmendjen edhe nj\u00eb em\u00ebr fshati tjet\u00ebr aty: Metamorfoza<\/em>…<\/p>\n

Janina<\/strong>, e quajtur shpesh Yannena brenda Greqis\u00eb, \u00ebsht\u00eb kryeqyteti dhe qyteti m\u00eb i madh i nj\u00ebsis\u00eb rajonale t\u00eb Janin\u00ebs dhe Epirit, nj\u00eb rajon administrativ n\u00eb Greqin\u00eb veriper\u00ebndimore.
\nPopullsia e saj \u00ebsht\u00eb: 167.432 banor\u00eb (2017) Eurostat.<\/p>\n

Janin\u00ebs \u00e7\u2019i pan\u00eb sit\u00eb, Janino, Janino\u2026<\/strong> – thot\u00eb k\u00ebnga e vajtimit…<\/em><\/p>\n

Janina ka qen\u00eb historikisht kryeqendra e pashall\u00ebkut t\u00eb Janin\u00ebs, me Ali Pash\u00eb Tepelen\u00ebn<\/strong> si sundimtar, i cili e b\u00ebri pashall\u00ebkun e tij nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb fortit n\u00eb Perandorin\u00eb Osmane. Ali Pashai i Janin\u00ebs dhe Mehmet Ali Pasha i Egjiptit ishin dy pashallar\u00ebt me origjin\u00eb shqiptare, q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e tyre, ishin m\u00eb t\u00eb fuqishmit e Perandoris\u00eb, por ata nuk dit\u00ebn t\u00eb punonin p\u00ebr kombin e tyre. Ali pashai nd\u00ebrtoi edhe nj\u00eb kala t\u00eb madhe dhe t\u00eb fuqishme n\u00eb Janin\u00eb, e n\u00eb fund shkoi p\u00ebr dhjam qeni, duke i humbur t\u00eb gjitha, si ka\u00e7ak q\u00eb ishte…<\/p>\n

\"\"Kalaja e Ali pashait n\u00eb Janin\u00eb<\/em><\/p>\n

Flitet se nj\u00eb nga njer\u00ebzit e tij e vrau, kur shkoi ta takonte, e theri me thik\u00eb, nd\u00ebrsa Aliu ishte t\u00ebrhequr, q\u00eb t\u00eb ruhej n\u00eb ishullin e liqenit t\u00eb Janin\u00ebs.<\/p>\n

Koka n\u00eb Stamboll, e trupi n\u00eb Janin\u00eb
\nT\u00eb vran\u00eb, Ali Pashai, t\u00eb vran\u00eb<\/p><\/blockquote>\n

Jan\u00eb vargjet e k\u00ebng\u00ebs…<\/em><\/p>\n

Ali Pashain e vran\u00eb turqit p\u00ebr mosbindje, po ashtu edhe t\u00eb bijt\u00eb dhe nipin e tij pashallar\u00eb, q\u00eb i kishte em\u00ebruar ai. Kokat e tyre p\u00ebrfunduan n\u00eb Stamboll, n\u00eb sini, q\u00eb t\u2019i shihte sulltani. Kur sulltani pa kok\u00ebn e prer\u00eb t\u00eb nipit t\u00eb Aliut, pasha, tha: \u201cPo ky paska qen\u00eb f\u00ebmij\u00eb<\/em>…\u201d. Dhe zot\u00ebrimet e tyre shqiptare, shumica, p\u00ebrfunduan n\u00ebn Greqin\u00eb e sotme.<\/p>\n

\"\"Pamje nga Janina<\/em><\/p>\n

Janina e sotme \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qytet relativisht i mbajtur, i bukur, me kafene t\u00eb shtrira p\u00ebrgjat\u00eb liqenit, bregu kalas\u00eb, dhe me biznese t\u00eb mira, t\u00eb shtrira p\u00ebrtej qytetit, n\u00eb drejtim t\u00eb Art\u00ebs, ku m\u00eb tej shtrihej edhe autostrada Egnatia, q\u00eb bashkon Selanikun me Igumenic\u00ebn \u2013 nj\u00eb autostrad\u00eb mjaft cil\u00ebsore, me sa pam\u00eb.<\/p>\n

Elektriciteti n\u00eb Janin\u00eb shp\u00ebrndahej me shtylla t\u00eb m\u00ebdha druri, e n\u00eb shum\u00eb raste edhe mes p\u00ebr mes qytetit. K\u00ebt\u00eb do e shikonim m\u00eb pas edhe n\u00eb qytetet e tjera t\u00eb Greqis\u00eb, q\u00eb vizituam, ku telat elektrik\u00eb dukej se mund t\u00eb kapeshin edhe nga dritaret dhe ballkonet e pallateve. Shtyllat e drurit \u2013 p\u00ebr ekologji, a thjesht\u00ebsi \u2013 s\u2019e di, ishin mjetet m\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorura, p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb energjin\u00eb elektrike n\u00eb Greqi.<\/p>\n

\"\"Kafenet\u00eb bregu liqenit n\u00eb Janin\u00eb<\/em><\/p>\n

Mor\u00ebm rrug\u00ebn p\u00ebr n\u00eb Art\u00eb, dhe ashtu si rruga nga pika e kufirit n\u00eb Kakavij\u00eb deri n\u00eb Janin\u00eb, q\u00eb ishte e gjer\u00eb, por m\u00eb e amortizuar se rrug\u00ebt e t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs kategori n\u00eb Shqip\u00ebri, edhe kjo rrug\u00eb, kalonte mes-p\u00ebrmes pyjeve, maleve e luginave, por ishte e amortizuar. Ne ankohemi edhe kot, p\u00ebr qejf nganj\u00ebher\u00eb! Duket se grek\u00ebt ishin fokusuar n\u00eb nd\u00ebrtimin e autostradave, q\u00eb do i p\u00ebrdornim m\u00eb von\u00eb kundrejt pages\u00ebs, e q\u00eb ishin mjaft t\u00eb mira e cil\u00ebsore, dhe i kishin l\u00ebn\u00eb rrug\u00ebt e tjera disi pas dore.<\/p>\n

\u00c7am\u00ebri \u2013 nuse me halle<\/strong>
\n\u2013 thot\u00eb vargu i nj\u00eb k\u00ebnge popullore…<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Gjat\u00eb udh\u00ebtimit mes-p\u00ebrmes \u00c7am\u00ebris\u00eb, p\u00ebrgjat\u00eb atyre luginave, kodrave e maleve t\u00eb pyll\u00ebzuar, nj\u00eb ndjenj\u00eb e p\u00ebrzier t\u00eb p\u00ebrshkonte, p\u00ebr ato troje shqiptare, q\u00eb na ik\u00ebn padrejt\u00ebsisht. Nj\u00eb arom\u00eb e k\u00ebndshme jasemini, a kushedi se \u00e7far\u00eb ishte, nga k\u00ebto troje t\u00eb bukura \u00e7ame, filloi t\u00eb na shoq\u00ebronte p\u00ebrgjat\u00eb rrug\u00ebs, p\u00ebrmes k\u00ebtyre pyjeve t\u00eb bukura, t\u00eb ruajtura mir\u00eb, gj\u00eb q\u00eb nuk e kishim p\u00ebrjetuar asnj\u00ebher\u00eb m\u00eb par\u00eb…<\/p>\n

Arta<\/strong><\/h3>\n

Arta \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qytet n\u00eb Greqin\u00eb veriper\u00ebndimore, kryeqyteti i nj\u00ebsis\u00eb rajonale t\u00eb Art\u00ebs, e cila \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e rajonit t\u00eb Epirit \u2013 sipas qytetit, ka marr\u00eb emrin edhe Gjiri i Art\u00ebs. Qyteti ishte i njohur n\u00eb koh\u00ebrat antike si Ambracia. Arta njihet p\u00ebr ur\u00ebn mesjetare mbi lumin Arachthos. Popullsia: 43.166 banor\u00eb (2011).<\/p>\n

\"\"Ura e vjet\u00ebr e Art\u00ebs<\/em><\/p>\n

Udh\u00ebtuam drejt Art\u00ebs, k\u00ebtij qyteti q\u00eb mund t\u00eb kishte qen\u00eb shqiptar dhe hym\u00eb e sh\u00ebtit\u00ebm pak n\u00eb t\u00eb.<\/p>\n

\"\"Pamje nga Arta<\/em><\/p>\n

Pastaj mor\u00ebm rrug\u00ebn drejt Prevez\u00ebs, p\u00ebrs\u00ebri rrug\u00eb dyt\u00ebsore, q\u00eb ta shijonim natyr\u00ebn m\u00eb mir\u00eb. Papritur zbuluam di\u00e7ka, nj\u00eb amfiteat\u00ebr i lasht\u00eb, para se t\u00eb hynim n\u00eb Prevez\u00eb…<\/p>\n

\"\"Dr. Dashi para amfiteatrit q\u00eb pam\u00eb rrug\u00ebs drejt Prevez\u00ebs<\/em><\/p>\n

Pak m\u00eb tej ndesh\u00ebm n\u00eb nj\u00eb mur mbrojt\u00ebs madh\u00ebshtor, po ky \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb?<\/p>\n

\"\"Nj\u00eb mur i madh, para se t\u00eb hynim n\u00eb Prevez\u00eb<\/em><\/p>\n

Pam\u00eb se shqiptar\u00ebt e zon\u00ebs kishin t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn kultur\u00eb me grek\u00ebt, si dy popuj fqinj\u00eb e me origjin\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb, dhe sa shum\u00eb kishin punuar p\u00ebr t\u2019u mbrojtur, por n\u00eb fund, i humb\u00ebn t\u00eb gjitha. Kjo pjes\u00eb territori, e banuar kryesisht me shqiptar\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb territor shqiptar, e njeriu nuk di si t\u00eb gjykoj\u00eb. Pasi edhe territoret shqiptare n\u00ebn shtetin shqiptar pat\u00ebn nj\u00eb histori jo edhe aq t\u00eb mir\u00eb dhe sot jemi ende n\u00eb kushte jetese m\u00eb t\u00eb k\u00ebqia se vet\u00eb grek\u00ebt… Por liria \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb vler\u00ebsohet m\u00eb shum\u00eb nga t\u00eb gjitha…<\/p>\n

Preveza<\/strong><\/h3>\n

Preveza \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qytet n\u00eb rajonin e Epirit, n\u00eb Greqin\u00eb veriper\u00ebndimore, q\u00eb ndodhet n\u00eb gryk\u00ebn e Gjirit Ambracian. \u00cbsht\u00eb kryeqyteti i nj\u00ebsis\u00eb rajonale t\u00eb Prevez\u00ebs, e cila \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e rajonit t\u00eb Epirit. Sip\u00ebrfaqja: 381.6 km\u00b2. Popullsia: 19.042 banor\u00eb (2011)<\/p>\n

Kaluam p\u00ebrmes Prevez\u00ebs dhe pam\u00eb qytetin, mir\u00eb ishte, dhe pastaj mor\u00ebm tunelin, q\u00eb kalonte n\u00ebn at\u00eb gryk\u00eb detare, dhe q\u00eb lidh detin e Jonit me gjirin e Art\u00ebs… Tuneli kushtonte rreth 3 Euro, p\u00ebr makin\u00eb.<\/p>\n

\"\"Pamje nga Preveza<\/em><\/p>\n

Nj\u00eb her\u00eb mor\u00ebm rrug\u00ebn dyt\u00ebsore drejt Patras, q\u00eb ishte destinacionit i radh\u00ebs, por pastaj u kthyem dhe mor\u00ebm autostrad\u00ebn, q\u00eb aty n\u00eb dalje t\u00eb tunelit e deri kur u nd\u00ebrpre, ishte mjaft cil\u00ebsore. Pastaj n\u00eb rrug\u00ebn me dredha, p\u00ebrmes atyre kodrave bregu gjirit t\u00eb Art\u00ebs, ec\u00ebm n\u00eb drejtim t\u00eb Patras, Peloponezit… Edhe n\u00eb ato kodra, aroma ishte mjaft e mir\u00eb, e kjo po na habiste kaq shum\u00eb, si ka mund\u00ebsi, k\u00ebtu n\u00eb Greqi, natyra mbahej kaq mir\u00eb dhe aroma e maleve ishte po aq e k\u00ebndshme? N\u00eb Shqip\u00ebri e vende t\u00eb tjera, kur ec\u00ebn rrug\u00ebs, duhet t\u00eb mbyll\u00ebsh dritaret, se ajri \u00ebsht\u00eb i ndotur, ose t\u00eb pakt\u00ebn, nuk ka arom\u00eb t\u00eb mir\u00eb. M\u00eb pas mor\u00ebm autostrad\u00ebn, dhe po i afroheshim Patras, nd\u00ebrsa dielli po kalonte drejt per\u00ebndimit…<\/p>\n

PATRAS \u2013 RIO \u2013 NJ\u00cb NGA URAT M\u00cb T\u00cb GJATA N\u00cb BOT\u00cb<\/strong><\/h3>\n

Patras<\/strong> \u00ebsht\u00eb qyteti i tret\u00eb m\u00eb i madh n\u00eb Greqi dhe kryeqyteti rajonal i Greqis\u00eb Per\u00ebndimore, n\u00eb Peloponezin verior, 215 km n\u00eb per\u00ebndim t\u00eb Athin\u00ebs. Qyteti \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar rr\u00ebz\u00eb malit Panachaikon<\/em>, me pamje nga Gjiri i Patras. Popullsia: 167.446 banor\u00eb (2011) sipas United Nations<\/em>.<\/p>\n

Ura Rio \u2013 Antirrio<\/strong>, zyrtarisht Ura Charilaos Trikoupis<\/em>, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga urat m\u00eb t\u00eb gjata n\u00eb bot\u00eb, e mbajtur me kabllo t\u00eb q\u00ebndrueshme, e tipit pezull plot\u00ebsisht. Ajo lidh Gjirin e Korintit af\u00ebr Patras n\u00eb qytetin Rio, t\u00eb gadishullit t\u00eb Peloponezit, me Antirrio n\u00eb Greqin\u00eb kontinentale.<\/p>\n

\"\"Harta q\u00eb tregon ur\u00ebn Rio – Antirrio<\/em><\/p>\n

\"\"Gjat\u00ebsia totale: 2,880 m – Fillimi i nd\u00ebrtimit: 1999 – Hap\u00ebsira posht\u00eb: 52 m
\n– \u00c7mimi p\u00ebr makina: 13.50 \u20ac<\/em><\/p>\n

\"\"Pagesa e ur\u00ebs n\u00eb Antirrio<\/em><\/p>\n

Paguam dhe kaluam p\u00ebrmes ur\u00ebs, si\u00e7 shihet, nata ka r\u00ebn\u00eb e nuk pam\u00eb shum\u00eb, se po t\u00eb ishte gjat\u00eb dit\u00ebs, pamja do t\u00eb kishte qen\u00eb padyshim madh\u00ebshtore. I b\u00ebra foto ur\u00ebs gjat\u00eb nat\u00ebs, por pa ndonj\u00eb rezultat impresiv. Ishim lodhur, e duket se edhe stomaku po m\u00eb r\u00ebndonte. Hym\u00eb n\u00eb Rio, dhe pasi mbush\u00ebm serbatorin me naft\u00eb, e pyet\u00ebm punonj\u00ebsin aty, se ku mund t\u00eb gjejm\u00eb hotel. Na tregoi dhe ec\u00ebm n\u00eb at\u00eb rrug\u00eb, dhe kur Dr. Dashi pa nj\u00eb hotel, Castelo<\/em> me 3 yje, u ndal\u00ebm, Dashi shkoi dhe mori nj\u00eb dhom\u00eb dyshe, q\u00eb ishte si nj\u00eb dhom\u00eb pushimi, me nj\u00eb kuzhin\u00eb t\u00eb vog\u00ebl brenda, p\u00ebr ata q\u00eb shkojn\u00eb t\u00eb pushojn\u00eb e gatuajn\u00eb n\u00eb dhom\u00eb. 60 Euro nata n\u00eb hotel, e 1,5 Euro taksa. Nuk na u duk shtrenjt\u00eb…<\/p>\n

Dol\u00ebm n\u00eb rrug\u00eb, dhe u habit\u00ebm se rruga nuk ishte edhe aq e mbajtur, pa trotuare, e amortizuar. Kopliku \u00ebsht\u00eb lule para k\u00ebsaj, por… pam\u00eb se grek\u00ebt jan\u00eb m\u00ebsuar me turist\u00eb dhe jan\u00eb shum\u00eb praktik\u00eb. N\u00eb at\u00eb rrug\u00eb, foton e s\u00eb cil\u00ebs e b\u00ebra t\u00eb nes\u00ebrmen n\u00eb m\u00ebngjes, kishte sh\u00ebrbime t\u00eb mira. Shkuam n\u00eb nj\u00eb market, aty pran\u00eb dhe blem\u00eb mjaft lir\u00eb disa gj\u00ebra t\u00eb thata, dhe pije t\u00eb buta. Shkuam t\u00eb ham\u00eb di\u00e7ka te Gusto Rio, nj\u00eb vend q\u00eb na e rekomandoi sportelistja e hotelit. H\u00ebngr\u00ebm dy nga ato ushqimet, q\u00eb b\u00ebjn\u00eb grek\u00ebt me pite e mish qebabe, me patate t\u00eb skuqura dhe me qep\u00eb, domate e salc\u00eb \u2013 e nj\u00eb kafe p\u00ebr 7.40 Euro. Euuu, tham\u00eb ne, m\u00eb lir\u00eb se n\u00eb Prizren… se p\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri, as q\u00eb b\u00ebhet fjal\u00eb. Pijet e ushqimi aty na lan\u00eb p\u00ebrshtypje t\u00eb mir\u00eb, erdh\u00ebm dal\u00ebngadal\u00eb duke u qet\u00ebsuar, se na kishte lodh\u00eb rruga, gjith\u00eb dit\u00ebn udh\u00ebtim.<\/p>\n

Pasi ndenj\u00ebm nja nj\u00eb or\u00eb a m\u00eb shum\u00eb aty, ec\u00ebm pak n\u00eb rrug\u00eb, se ecja t\u00eb ndihmon, sidomos mbr\u00ebmjeve, e sidomos kur ke ndenjur gjith\u00eb dit\u00ebn n\u00eb makin\u00eb… Mendova t\u00eb pi edhe nj\u00eb kafe me qum\u00ebsht, se n\u00eb dy vende tjera nuk kishin b\u00ebr\u00eb kafe t\u00eb mir\u00eb, por te nj\u00eb \u00ebmb\u00ebltore, ku punonte nj\u00eb grua dhe nj\u00eb vajz\u00eb e re, q\u00eb dukej n\u00ebn mosh\u00ebn 18 vje\u00e7e, edhe pse ora po i afrohej 22:00, ajo vajza m\u00eb b\u00ebri nj\u00eb kafe t\u00eb mir\u00eb me qum\u00ebsht, q\u00eb m\u00eb shijoi dhe m\u00eb b\u00ebri mjaft mir\u00eb.<\/p>\n

U habit\u00ebm, po ku punon more nj\u00eb vajz\u00eb n\u00eb Shkod\u00ebr k\u00ebshtu deri n\u00eb or\u00ebn 22:00?! Nuk e l\u00ebn\u00eb pordh\u00ebt… Nj\u00eb vajz\u00eb n\u00eb Shkod\u00ebr, q\u00eb kishte kryer shkoll\u00ebn e lart\u00eb, paksa byth\u00eb-madhe, po i thoshte shoqes s\u00eb saj e nj\u00eb shoku n\u00eb kafene, nj\u00eb dit\u00eb: \u201cNuk po m\u00eb b\u00ebrtet baba, e jo m\u00eb ti? Kam kryer shkoll\u00eb, nuk punohet shit\u00ebse me 200 mij\u00eb lek\u00eb…<\/em>\u201d Ose ndonj\u00ebra nga ato vajzat shqiptare, q\u00eb shkruajn\u00eb n\u00eb profilin e tyre n\u00eb Facebook: \u201cKa kush punon p\u00ebr mua…<\/em>\u201d Po, patjet\u00ebr, Kombet e Bashkuara… Ky \u00ebsht\u00eb ndryshimi mes kulturave si duket, ne qeshim e shajm\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn, e problemin e kemi vet\u00eb: \u00ebsht\u00eb dembelizmi<\/strong>! E dembel\u00ebt pastaj b\u00ebjn\u00eb naze dhe shpikin arsyetime…<\/p>\n

Kjo vajza e re greke q\u00eb punonte deri nat\u00ebn von\u00eb, m\u00eb ngjalli respekt, dhe m\u00eb shtyu at\u00eb mbr\u00ebmje, t\u00eb kujtoja vargjet e nj\u00eb k\u00ebnge, q\u00eb k\u00ebndonim kur ishim student\u00eb:<\/p>\n

I ri kur kam qen\u00eb, plot vrull, guximtar.
\nNj\u00eb greke t\u00eb bukur e desha me zjarr.<\/p>\n

Dhe puthjet e saj nuk kishin mbarim.
\nPor ishte i shkruar i zi fati im.<\/p>\n

Nj\u00eb nat\u00eb po pija me miq n\u00eb gosti,
\nKur port\u00ebs trokiti nj\u2019i lig jahudi.<\/p>\n

\u201cTi pi e d\u00ebfrehesh\u201d \u00e7ifuti me tha,
\n\u201cpor grekja e bukur, t\u00eb shkoi e t\u00eb la\u201d<\/p><\/blockquote>\n

…<\/p>\n

Dhe dol\u00ebm. Vraponim mbi kuajt veri,
\nM\u00ebshira m\u00eb flinte, k\u00ebtu mu n\u00eb gji.<\/p><\/blockquote>\n

Johan Dhimitri n\u00eb Facebook, pasi e lexoi shkrimin, m\u00eb tregoi se k\u00ebto vargje jan\u00eb shkruar nga Pushkin, n\u00eb poezin\u00eb e tij “Shalli i Zi”…<\/em><\/p>\n

\"\"Pamje nga nj\u00eb rrug\u00eb n\u00eb Rio, ku ndenj\u00ebm n\u00eb hotel nj\u00eb nat\u00eb<\/em><\/p>\n

T\u00eb nes\u00ebrmen n\u00eb hotel, kur shkuam p\u00ebr ushqimin e m\u00ebngjesin, na than\u00eb se m\u00ebngjesi nuk ishte i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb \u00e7mim. OK \u2013 i tham\u00eb, po ham\u00eb megjithat\u00eb pak, se ushqimi na u duk se ishte i mir\u00eb. H\u00ebngr\u00ebm dhe kur shkoi Dashi t\u00eb dor\u00ebzonte kart\u00ebn elektronike si \u00e7el\u00ebs, me t\u00eb cil\u00ebn ndizeshin edhe dritat e dhom\u00ebs, ai po vonohej pak. Pasi sh\u00ebtita pak, e pash\u00eb ur\u00ebn e Rios, Dashi nuk po vinte, shkova te sporteli, t\u00eb shoh \u00e7far\u00eb ka ndodhur!<\/p>\n

Dashi po fliste me nj\u00eb grua nga Igumenica, padyshim shqiptare e zon\u00ebs, e cila kishte qen\u00eb edhe n\u00eb Gjermani, kur kishte qen\u00eb f\u00ebmij\u00eb\u2026 nuk kishte hyr\u00eb n\u00eb \u00e7\u00ebshtje nacionale, por kur ajo i kishte th\u00ebn\u00eb se i kemi politikan\u00ebt e k\u00ebqinj, e k\u00ebta na i shkaktojn\u00eb problemet, Dashi ia kishte kthyer, se e kemi pasur armikun e keq. Pushtimi turk na ka d\u00ebmtuar t\u00eb gjith\u00ebve, dhe ka krijuar edhe konflikte mes nesh…<\/p>\n

E v\u00ebrtet\u00eb, para se t\u00eb na pushtonte turku, me grek\u00ebt nuk e di se sh\u00ebnohet ndonj\u00eb konflikt… Kemi qen\u00eb nj\u00eb popull me origjin\u00eb e me kultur\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb, t\u00eb p\u00ebrzier sidomos k\u00ebtu af\u00ebr kufirit, por erdhi turku dhe na b\u00ebri satrapi<\/em>1<\/sup>, na ndau e na shkat\u00ebrroi… dhe mbet\u00ebm pastaj me probleme… q\u00eb i dim\u00eb… Por do t\u00eb shtoja k\u00ebtu, se edhe feja monoteiste ka luajtur nj\u00eb rol jo t\u00eb vog\u00ebl n\u00eb theksimin e ndarjeve mes popullit ton\u00eb dhe popullit grek, sidomos islami. Ajo q\u00eb vum\u00eb re n\u00eb k\u00ebt\u00eb udh\u00ebtimin ton\u00eb ishte, se nuk pam\u00eb askund minare e xhami, n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Greqin\u00eb! Kjo ishte, po, p\u00ebr t\u2019u lavd\u00ebruar. Kurse tek ne, haha, ne na ka pushtuar mentalisht turku e arabi me eZanin e nalt\u00eb \u2013 me piskama t\u00eb p\u00ebrditshme e me altoparlante!<\/p>\n

Dashi m\u00eb tregoi se p\u00ebr m\u00ebngjesin n\u00eb hotel, i kishin mbajtur 16 Euro. Epo rruga, i ka shpenzimet e veta… \ud83d\ude0a<\/p>\n

KORINTHI \u2013 TRIPOLI \u2013 SPARTA (SPARTI)<\/strong><\/h3>\n

Korinti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qytet antik dhe ish-bashki n\u00eb Korintia, Peloponez, e cila ndodhet n\u00eb Greqin\u00eb jug-qendrore. Q\u00eb prej reform\u00ebs s\u00eb qeverisjes vendore t\u00eb vitit 2011 \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e bashkis\u00eb s\u00eb Korintit, \u00ebsht\u00eb kryeqyteti i Korintis\u00eb. Sip\u00ebrfaqja: 17.65 km\u00b2.<\/p>\n

Mb\u00ebrrit\u00ebm n\u00eb Korint n\u00eb at\u00eb m\u00ebngjes, t\u00eb mart\u00ebn me 15 tetor 2019, por menj\u00ebher\u00eb mor\u00ebm rrug\u00ebn drejt Tripolit, q\u00eb m\u00eb pas t\u00eb shkonim n\u00eb Spart\u00eb. Aty pam\u00eb edhe kalan\u00eb madh\u00ebshtore t\u00eb Korintit, t\u00eb nd\u00ebrtuar si duket nga tirani i Korintit, Kipseli<\/em>2<\/sup>, q\u00eb e trash\u00ebgoi mbret\u00ebrin\u00eb p\u00ebr t\u00eb birin, Perianderin<\/em>, por jo m\u00eb pas. Historia tregon se Perianderi e vrau gruan e tij, dhe i biri i tij, Likofron<\/em>, ishte inatosur keq me t\u00eb atin, dhe e urrente at\u00eb, iku nga sht\u00ebpia dhe u strehua n\u00eb Korfuz, ku me siguri kishte aty edhe shqiptar\u00eb t\u00eb koh\u00ebs.<\/p>\n

Kur Kipseli arriti mosh\u00ebn madhore, u k\u00ebshillua me orakullin e Apollos, n\u00eb Delfi, dhe profecia ishte e till\u00eb:<\/p>\n

I lumtur \u00ebsht\u00eb burri, q\u00eb po zbret tani n\u00eb streh\u00ebn time,
\nKipsel, biri i Eetionit, mbret i Korinthit fam\u00ebmadh.
\nI lumtur \u00ebsht\u00eb ai dhe t\u00eb lumtur f\u00ebmij\u00ebt e tij, por nuk do t\u00eb jen\u00eb m\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e f\u00ebmij\u00ebve…<\/p><\/blockquote>\n

K\u00ebshtu q\u00eb kur Perianderi u plak, i tha t\u00eb birit t\u00eb kthehej e t\u00eb merrte fronin, por ai nuk pranoi. Motra e tij, i tha t\u00eb v\u00ebllait, merre fronin, dhe \u201cmos e nd\u00ebshko veten, se krenaria kryene\u00e7e \u00ebsht\u00eb fatale, nuk ndreqet e keqja me t\u00eb keqe, ka plot raste kur njer\u00ebzit b\u00ebjn\u00eb \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb e arsyeshme, e jo at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb drejt\u00eb\u201d. (Shqiptar\u00ebt ende sot s\u2019e kan\u00eb kuptuar k\u00ebt\u00eb… pasi ende k\u00ebrkojn\u00eb \u2018drejt\u00ebsi absolute\u2019…) Likofroni pranoi t\u00eb shkonte, me kushtin, q\u00eb i ati t\u00eb vinte n\u00eb Korfuz. Por kur korfuzian\u00ebt e mor\u00ebn vesh, se i biri i Perianderit, mund t\u00eb b\u00ebhej tiran, e vran\u00eb dhe e cop\u00ebtuan at\u00eb… K\u00ebshtu doli edhe profecia e orakullit t\u00eb Delfit…<\/p>\n

\"\"Kalaja e Korinthit<\/em><\/p>\n

Ec\u00ebm rrug\u00ebs p\u00ebr n\u00eb Tripoli<\/strong> – nj\u00eb qytet n\u00eb pjes\u00ebn qendrore t\u00eb Peloponezit, n\u00eb Greqi. \u00cbsht\u00eb kryeqyteti i rajonit t\u00eb Peloponezit, si dhe i nj\u00ebsis\u00eb rajonale t\u00eb Arcadia<\/em>. Komuna ka rreth 47.000 banor\u00eb. Duke ecur n\u00eb autostrad\u00eb, pam\u00eb n\u00eb tabelat e rrug\u00ebs Argos, edhe ky nj\u00eb vendbanim me histori, na g\u00ebnjeu mendja t\u00eb ktheheshim, por jo, vazhduam rrug\u00ebn drejt \u2013 q\u00eb t\u00eb shkonim n\u00eb qytetin e Spart\u00ebs. Tripolin e pam\u00eb vet\u00ebm nga rruga, dol\u00ebm aty nga autostrada dhe mor\u00ebm rrug\u00ebn dyt\u00ebsore p\u00ebr n\u00eb Spart\u00eb. Edhe k\u00ebtu rrug\u00ebt dyt\u00ebsore ishin t\u00eb prera anash, p\u00ebr t\u00eb futur kabllin optik, si\u00e7 pati b\u00ebr\u00eb Sokol Olldashi me rrug\u00ebt tona.<\/p>\n

Sparta<\/strong> (Sparti<\/em>) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qytet dhe bashki n\u00eb Laconia<\/em>, Greqi. Shtrihet n\u00eb vendin e Spart\u00ebs antike. Komuna \u00ebsht\u00eb shkrir\u00eb me gjasht\u00eb komuna t\u00eb af\u00ebrta n\u00eb vitin 2011, me nj\u00eb popullsi totale prej 35.259 banor\u00eb, nga t\u00eb cil\u00ebt rreth 17.408 jetojn\u00eb n\u00eb qytet. Sparta ishte nj\u00eb qytet i vog\u00ebl, mes kodrave me ullishte e pem\u00eb, bregu nj\u00eb vargmali madh\u00ebshtor. Vendi ishte i bukur dhe p\u00ebrb\u00ebnte shkak p\u00ebr krijimin e atyre njer\u00ebzve t\u00eb fort\u00eb e mitik\u00eb. Pyet\u00ebm se ku mund t\u00eb gjenim Spart\u00ebn e vjet\u00ebr dhe na treguan. Ishte pas stadiumit t\u00eb skuadr\u00ebs s\u00eb Spart\u00ebs. Hyrja e stadiumit ishte e thjesht\u00eb dhe me nj\u00eb shtatore t\u00eb heroit dhe mbretit spartan, Leonidas, q\u00eb u vra n\u00eb betej\u00ebn e Termopileve.<\/p>\n

\"\"Shtatore e heroit dhe mbretit spartan, Leonida, para stadiumit \u201cSpartan\u00ebt etinik\u00eb\u201d<\/em><\/p>\n

Qyteti kishte disa rr\u00ebnoja t\u00eb mbetura, por pas stadiumit, n\u00eb ullishta, kishte mbetjet e amfiteatrit spartan dhe disa rr\u00ebnoja t\u00eb tjera, q\u00eb ishin mbyllur at\u00eb dit\u00eb t\u00eb mart\u00eb. Por Dashi b\u00ebri nj\u00eb foto nga pas telave, q\u00eb po e publikoj m\u00eb posht\u00eb, si Akropoli spartan.<\/p>\n

\"\"Pamje nga qyteti i vjet\u00ebr Spart\u00eb<\/em><\/p>\n

B\u00ebm\u00eb disa foto n\u00eb qytet, dhe mor\u00ebm rrug\u00ebn e kthimit me autostrad\u00eb. Nga aty af\u00ebr kishim Kallamat\u00ebn e diku m\u00eb tej ishte Olympia, edhe ai nj\u00eb qytet i themeluar nga njer\u00ebzit e zbritur nga Olimpi. N\u00eb Spart\u00eb shihen shtyllat e drurit n\u00eb an\u00eb t\u00eb rrug\u00ebs, ku duket se telat elektrik\u00eb mund t\u00eb kapen me dor\u00eb edhe nga banor\u00ebt e pallateve… E kjo pasiguri, n\u00eb fakt, na habiti jo pak… Sparta si Shkodra, nuk kishte asnj\u00eb semafor, t\u00eb pakt\u00ebn, ne nuk pam\u00eb asnj\u00eb…<\/p>\n

\"\"Pamje nga Sparta<\/em><\/p>\n

Pak histori p\u00ebr Spart\u00ebn…<\/strong><\/p>\n

Sparta kishte mbret\u00ebrit e vet, se ishte edhe fuqia ushtarake m\u00eb e pathyeshme tok\u00ebsore p\u00ebr koh\u00ebn. Nd\u00ebr ta ishte edhe Aristoni n\u00eb Lakedemoni, rajoni ku Sparta b\u00ebnte pjes\u00eb. Ai kishte nj\u00eb nam t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr burr\u00ebri e trim\u00ebri, por kishte nj\u00eb problem: nuk mund t\u00eb b\u00ebnte f\u00ebmij\u00eb, edhe pse kishte pasur dy gra. K\u00ebshtu q\u00eb i shkoi mendja t\u00eb b\u00ebnte nj\u00eb truk, duke menduar e besuar se fajin nuk e kishte ai, por grat\u00eb tij. Miku i tij m\u00eb i mir\u00eb, Ageti, kishte gruan m\u00eb t\u00eb bukur n\u00eb Spart\u00eb. Dhe Aristoni kishte r\u00ebn\u00eb n\u00eb dashuri me t\u00eb dhe i thot\u00eb Agetit, k\u00ebrko \u00e7far\u00eb t\u00eb duash, e do t\u2019i plot\u00ebsoj, por edhe un\u00eb do t\u00eb k\u00ebrkoj \u00e7far\u00eb t\u00eb dua m\u00eb pas. Ageti, duke qen\u00eb m\u00eb i varf\u00ebr dhe n\u00eb rang m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt se mbreti, pranon. Dhe kur Ageti i b\u00ebn k\u00ebrkesat e tij, e Aristoni i thot\u00eb dakord, fillon pastaj dhe k\u00ebrkon Aristoni pjes\u00ebn e vet. I k\u00ebrkon atij gruan e tij… Agetit boll keq i vjen, por detyrohet t\u00eb pranoj\u00eb…<\/p>\n

Historia sipas Herodotit tregon se Aristoni u b\u00eb me nj\u00eb djal\u00eb, me gruan e re, me Demaratin (i shpresuar prej popullit). Populli e respektonte Aristonin si mbret i mir\u00eb, dhe normalisht u g\u00ebzua, q\u00eb ai pati nj\u00eb trash\u00ebgimtar. Kur Aristoni vdiq, Demarati u b\u00eb mbret, dhe i mori t\u00eb fejuar\u00ebn Leotikidit. K\u00ebshtu q\u00eb Kleomeni me Leotikidin, thur\u00ebn plane p\u00ebr ta nxjerr\u00eb trash\u00ebgimtarin e fronit mbret\u00ebror t\u00eb paligjsh\u00ebm, me iden\u00eb se ai nuk ishte i biri biologjik i Aristonit, pasi gruaja e bukur e Aristonit kishte shkuar me dik\u00eb tjet\u00ebr, se Aristoni nuk mund t\u00eb b\u00ebnte f\u00ebmij\u00eb. U mblodh gjyqi dhe me korruptimin e orakullit t\u00eb Apollos n\u00eb Delfi, p\u00ebrmes Aristofanit, mbret\u00ebrin\u00eb e mori Kleomeni.<\/p>\n

Demaratin e syrgjynosen, dhe ai k\u00ebrkoi azil n\u00eb Persi, n\u00eb Suza. Atje hyri n\u00eb lidhje me Kserksin<\/em> \u2013 mbretin e mbret\u00ebrve. Atje ishte edhe i biri i Pesistratit (Peisistratos<\/em>), ish-tiranit t\u00eb Athin\u00ebs. Dhe k\u00ebshtu, ata e ushqyen ndjenj\u00ebn e Kserksit, p\u00ebr t\u00eb ardhur e pushtuar Helad\u00ebn… Pra, qeni i keq, ta sjell\u00eb ujkun n\u00eb torisht\u00eb. Por Kserksit nuk i eci mbar\u00eb, megjithat\u00eb, ai edhe pse mori nj\u00eb ushtri t\u00eb madhe dhe e pushtoi me betej\u00ebn e Termopileve Helad\u00ebn n\u00eb vitin 480 p.e.s., sundimi i tij u thye nga grek\u00ebt nj\u00eb vit m\u00eb pas, n\u00eb vitin 479 p.e.s. n\u00eb Plataea, af\u00ebr Theb\u00ebs.<\/p>\n

Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe nj\u00eb vje\u00e7are, grek\u00ebt q\u00eb e vler\u00ebsonin lirin\u00eb shum\u00eb, luftuan her\u00eb pas here kund\u00ebr pers\u00ebve \u2013 dhe nj\u00eb betej\u00eb e fituan n\u00eb ishullin e Salamin\u00ebs. Pas fitores Themistokliu mbajti nj\u00eb fjalim t\u00eb bukur, duke th\u00ebn\u00eb se: \u201cKur njer\u00ebzit marrin vendime t\u00eb arsyeshme, at\u00ebher\u00eb, zakonisht, ia dalin mban\u00eb. P\u00ebrndryshe, edhe vet\u00eb Hyjnit\u00eb nuk ndihmojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb realizuar planet njer\u00ebzore.<\/em>\u201d<\/p>\n

Herodoti akuzohet se me k\u00ebto histori t\u00eb realta, ia futi flak\u00ebn Helad\u00ebs, n\u00eb luft\u00ebrat nd\u00ebrmjet Atik\u00ebs dhe Peleponezit n\u00eb shekullin e 4-rt p.e.s., ku Tuqididi sqaron se u shua e gjith\u00eb popullsia n\u00eb Helad\u00eb, e pastaj erdh\u00ebn dyndjet barbare… q\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb qen\u00eb edhe maqedonas e dardan\u00eb \u2013 paraardh\u00ebs t\u00eb shqiptar\u00ebve. Peleponezi n\u00eb vetvete e ka marr\u00eb emrin nga Pelopi (ishulli i Pelopit), i cili ishte i biri i Tantalit, dhe e kishte n\u00ebnshtruar t\u00eb gjith\u00eb territorin Peloponez. Kjo ishte edhe nj\u00eb shtys\u00eb tjet\u00ebr e Kserksit, p\u00ebr t\u2019i injoruar spartan\u00ebt, duke th\u00ebn\u00eb se: \u201ckur i ka n\u00ebnshtruar Pelopi, po un\u00eb?<\/em>\u201d E k\u00ebshtu, nj\u00eb fjal\u00eb goje dhe shp\u00ebrthen lufta…<\/p>\n

Isthmia \u2013 Kanali i famsh\u00ebm i Korintit<\/strong><\/h3>\n

Dr. Dashi nuk donte t\u00eb rrinte pa e par\u00eb edhe kanalin e famsh\u00ebm t\u00eb Korintit, i cili ndan Atik\u00ebn me gadishullin e Peloponezit. Prandaj dol\u00ebm nga autostrada, kur iu afruam k\u00ebsaj zone dhe shkuam te ura e Isthmis\u00eb. Kanali ishte nj\u00eb pamje e rrall\u00eb… H\u00ebngr\u00ebm drek\u00eb aty te nj\u00eb lokal, dhe u nis\u00ebm p\u00ebr n\u00eb Athin\u00eb.<\/p>\n

\"\"Hart\u00eb e Isthmis\u00eb, Google Map<\/em><\/p>\n

\"\"Dr. Dashi mbi ur\u00ebn e kalimit p\u00ebr k\u00ebmb\u00ebsor\u00eb, mbi kanalin e Isthmis\u00eb<\/em><\/p>\n

ATHINA \u2013 AKROPOLI \u2013 PARTHENONI<\/strong><\/h3>\n

Athina<\/strong> \u00ebsht\u00eb kryeqyteti i Greqis\u00eb. Ishte gjithashtu n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Greqis\u00eb antike, nj\u00eb civilizim dhe perandori e fuqishme. Qyteti mbizot\u00ebrohet ende nga monumentet e shekullit t\u00eb 5-t\u00eb p.e.s., p\u00ebrfshir\u00eb Akropolin, nj\u00eb fortes\u00eb kodrinore, q\u00eb kryesohet me nd\u00ebrtesa antike. Muzeu i Akropolit, s\u00eb bashku me Muzeun Arkeologjik Komb\u00ebtar, ruajn\u00eb skulptura, vazo, bizhuteri dhe m\u00eb shum\u00eb nga Greqia e Lasht\u00eb. Popullsia: 664.046 banor\u00eb (2011) sipas United Nations<\/em>.<\/p>\n

\"\"Dr. Dashi n\u00eb Akropol, e Athina n\u00eb sfond<\/em><\/p>\n

Akropoli i Athin\u00ebs<\/strong> \u00ebsht\u00eb nj\u00eb k\u00ebshtjell\u00eb e lasht\u00eb, e vendosur n\u00eb nj\u00eb dalje shk\u00ebmbore, mbi qytetin e Athin\u00ebs dhe p\u00ebrmban mbetjet e disa nd\u00ebrtesave antike si tempulli me kolona i Partenonit<\/strong> (Athina Parthenos<\/em> (Athina e Virgj\u00ebr<\/em>)), Erechtheu<\/strong>3<\/sup>, nd\u00ebrtesa tjet\u00ebr me kolona n\u00eb Akropol, dhe n\u00eb hyrje, Propylaea<\/strong>, me nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe arkitekturore dhe historike, ku m\u00eb e famshmja \u00ebsht\u00eb padyshim Partenoni. Fjala akropol rrjedh nga fjal\u00ebt greke \u1f04\u03ba\u03c1\u03bf\u03bd dhe \u03c0\u03cc\u03bb\u03b9\u03c2. Bileta e hyrjes n\u00eb Akropol: 21 Euro<\/em>.<\/p>\n

\"\"Arbeni n\u00eb Akropol, para Parthenonit<\/em><\/p>\n

\"\"Dr. Dashi n\u00eb Akropol, para Parthenonit<\/em><\/p>\n

Pak histori p\u00ebr Akropolin…<\/strong><\/p>\n

Nj\u00eb tempull p\u00ebr Athena Polias<\/strong>, hyjnia tutoriale e qytetit, u ngrit midis 570-550 p.e.s. Kjo nd\u00ebrtes\u00eb g\u00eblqerore dorike, nga e cila mbijetojn\u00eb shum\u00eb relike, quhej Hekatompedon<\/em> (greqisht p\u00ebr “nj\u00ebqind k\u00ebmb\u00eb<\/em>“). Shkat\u00ebrrimi i Akropolit u b\u00eb nga ushtrit\u00eb e Kserksit I (Xerxes I), gjat\u00eb pushtimit t\u00eb dyt\u00eb persian n\u00eb Greqi, 480-479 p.e.s.<\/p>\n

Pas fitores n\u00eb Eurymedon gjat\u00eb vitit 468 p.e.s., Cimon dhe Themistokliu urdh\u00ebruan rind\u00ebrtimin e mureve jugore dhe veriore t\u00eb Akropolit. Shumica e tempujve kryesor\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb edhe Parthenonin, u rind\u00ebrtuan me urdh\u00ebr t\u00eb Perikliut gjat\u00eb t\u00eb ashtuquajtur\u00ebs Epoka e Art\u00eb e Athin\u00ebs (460\u2013430 p.e.s.). Phidias, nj\u00eb skulptor nga Athina, Ictinus dhe Callicrates, dy arkitekt\u00eb t\u00eb famsh\u00ebm, ishin p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr rind\u00ebrtimin.<\/p>\n