{"id":46532,"date":"2019-11-02T10:01:56","date_gmt":"2019-11-02T09:01:56","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=46532"},"modified":"2019-11-02T10:55:55","modified_gmt":"2019-11-02T09:55:55","slug":"kanti-e-ka-fjalen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/","title":{"rendered":"Kanti e ka fjal\u00ebn"},"content":{"rendered":"<p><em>Immanuel Kant<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/letersi-perkthime-artikuj.blogspot.com\/2019\/02\/kanti-e-ka-fjalen.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Lis Bukuroca<\/a>, <em>Gazetaexpress<\/em><\/p>\n<blockquote><p>E p\u00ebrmuajshmja berlineze &#8220;<em>Berlinische Monatsschrift<\/em>&#8221; u shtroi k\u00ebt\u00eb pyetje intelektual\u00ebve gjerman\u00eb: &#8220;<em>\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb iluminizmi?<\/em>&#8221; (<em>Was ist Aufkl\u00e4rung?<\/em>) dhe n\u00eb vazhdim pasoi nj\u00eb debat politik, q\u00eb mbizot\u00ebroi krejt epok\u00ebn iluministe. Ajo pyetje nxiti s\u00eb pari <strong>Mose Mendelssohnin<\/strong> p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrgjigje. N\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 1784 u b\u00eb publike p\u00ebrgjigja e famshme e Immanuel Kantit n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn revist\u00eb, e cila edhe sot \u00ebsht\u00eb aktuale, si edhe at\u00ebher\u00eb.<\/p><\/blockquote>\n<p><strong>&#8220;P\u00ebrgjigje pyetjes: \u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb iluminizmi?&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>ILUMINIZ\u00cbM \u00ebsht\u00eb dalja e njeriut nga gjendja e mituris\u00eb, q\u00eb i ka shkaktuar vetes me fajin e vet. Mituri \u00ebsht\u00eb paaft\u00ebsia p\u00ebr t\u2019u sh\u00ebrbyer me mendjen vetjake pa drejtimin e nj\u00eb tjetri. Me fajin e vet \u00ebsht\u00eb shkaktuar kjo mituri, kur shkaku i saj nuk gjendet n\u00eb munges\u00ebn e mendjes, por te mungesa e vendimit dhe guximit p\u00ebr ta v\u00ebn\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorim at\u00eb pa u drejtuar nga nj\u00eb tjet\u00ebr. <em>Saper aude<\/em>! Kij guxim t\u00eb sh\u00ebrbehesh me mendjen vetjake! Kjo \u00ebsht\u00eb motoja e iluminizmit!<\/p>\n<p>P\u00ebrtacia dhe burracak\u00ebria jan\u00eb shkaqet, pse nj\u00eb num\u00ebr kaq i madh i njer\u00ebzve, edhe pse natyra qysh moti i ka shpallur t\u00eb lir\u00eb nga drejtimi i huaj (<em>naturaliter majorennes<\/em>), megjithat\u00eb p\u00eblqejn\u00eb t\u00eb mbeten t\u00eb mitur gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs dhe kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse t\u00eb tjer\u00ebt e kan\u00eb aq t\u00eb leht\u00eb t\u00eb ngren\u00eb veten n\u00eb tutor\u00eb t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb shum\u00eb komode me qen\u00eb njeriu i mitur. N\u00ebse un\u00eb kam nj\u00eb lib\u00ebr, q\u00eb ka mendje p\u00ebr mua, nj\u00eb klerik, q\u00eb ka nd\u00ebrgjegje p\u00ebr mua, nj\u00eb mjek q\u00eb gjykon p\u00ebr mua dhe regjimin q\u00eb m\u00eb p\u00ebrshtatet, e k\u00ebshtu me radh\u00eb, at\u00ebher\u00eb un\u00eb nuk do t\u00eb kem m\u00eb nevoj\u00eb t\u00eb p\u00ebrpiqem vet\u00eb. Thjesht, n\u00ebse un\u00eb mund t\u00eb paguaj, un\u00eb nuk do t\u00eb kem nevoj\u00eb t\u00eb mendoj; t\u00eb tjer\u00ebt do t\u00eb marrin p\u00ebrsip\u00ebr p\u00ebr mua k\u00ebt\u00eb detyr\u00eb t\u00eb m\u00ebrzitshme.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Ecore\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/ecore.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"left\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/> <em>Ecore<\/em><\/p>\n<p>Pastaj pjesa d\u00ebrmuese njer\u00ebzimit (<em>duke p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu krejt gjinin\u00eb e bukur<\/em>) hapin drejt pjekuris\u00eb (<em>mosh\u00ebs madhore<\/em>) konsiderojn\u00eb jo vet\u00ebm t\u00eb mundimsh\u00ebm, por edhe t\u00eb rreziksh\u00ebm dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kujdesen tutor\u00ebt e lartp\u00ebrmendur, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr mbik\u00ebqyrjen me aq dashamir\u00ebsi. Ata pasi t\u00eb ken\u00eb budallosur bag\u00ebtin\u00eb e tyre dhe pasi ta ken\u00eb ruajtur me kujdes t\u00eb madh, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb k\u00ebto qenie t\u00eb urta t\u00eb mos ken\u00eb guxim t\u00eb b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb hap jasht\u00eb ecores (<em>foto majtas, pajisje plastike, metali apo druri, ku futen f\u00ebmij\u00ebt p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar ecjen, fjala u desh t\u00eb shpiket, sh\u00ebnim im<\/em>) n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn i kan\u00eb mbyllur, ata u tregojn\u00eb pastaj atyre rrezikun, i cili u kanoset, n\u00ebse provojn\u00eb t\u00eb ecin vet\u00eb.<\/p>\n<blockquote><p>Natyrisht rreziku nuk \u00ebsht\u00eb edhe aq i madh dhe pas disa rr\u00ebzimeve, n\u00eb fund, do t\u00eb m\u00ebsonin t\u00eb ecnin vet\u00eb, por edhe vet\u00ebm nj\u00eb shembull i k\u00ebsaj natyre, i b\u00ebn ata t\u00eb druajtur dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, i tremb nga t\u00eb gjitha provat e m\u00ebtejshme.<\/p><\/blockquote>\n<p>Prandaj p\u00ebr \u00e7do njeri ve\u00e7 e ve\u00e7, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb dalja nga kjo mituri, e cila \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pothuajse natyra e tij. Ai madje e d\u00ebshiron at\u00eb me gjith\u00eb zem\u00ebr dhe tani p\u00ebr tani \u00ebsht\u00eb realisht i paaft\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrdorur intelektin e tij, sepse atij kurr\u00eb nuk i \u00ebsht\u00eb lejuar t\u00eb provoj\u00eb vet\u00eb. Rregullat dhe formulat, k\u00ebto mjete mekanike t\u00eb p\u00ebrdorimit racional, ose m\u00eb mir\u00eb t\u00eb keqp\u00ebrdorimit t\u00eb aft\u00ebsive t\u00eb tija natyrore, jan\u00eb pranga n\u00eb k\u00ebmb\u00ebt e tij, q\u00eb e mbajn\u00eb at\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb mituri t\u00eb vazhdueshme. Kush do t&#8217;i hidhte ato, edhe mbi hendekun m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, do t\u00eb b\u00ebnte nj\u00eb k\u00ebrcim t\u00eb pasigurt, sepse ai p\u00ebr k\u00ebrcime t\u00eb tilla t\u00eb lira, nuk \u00ebsht\u00eb m\u00ebsuar. Prandaj ka vet\u00ebm pak veta, q\u00eb i kan\u00eb dal\u00eb me vetedukimin e shpirtit t\u00eb \u00e7lirohen nga mituria, madje edhe t\u00eb ecin me hap t\u00eb sigurt.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, nj\u00eb shoq\u00ebri mund t\u00eb ndri\u00e7ohet (kthjellohet, vet\u00ebdijesohet, iluminohet), nga vetvetja, madje \u00ebsht\u00eb pothuajse e pashmangshme, n\u00ebse asaj i lejohet liria. P\u00ebr shkak se do t\u00eb gjenden gjithmon\u00eb disa q\u00eb mendojn\u00eb vet\u00eb, madje edhe nga turma e madhe e atyre t\u00eb parav\u00ebn\u00eb si tutor\u00eb zyrtar, t\u00eb cil\u00ebt pasi t\u00eb heqin qafe vet\u00eb zgjedh\u00ebn e mituris\u00eb, do t\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb p\u00ebrhapin frym\u00ebn e nj\u00eb vler\u00ebsimi racional t\u00eb vlerave t\u00eb veta dhe t\u00eb prirjes s\u00eb \u00e7do njeriu p\u00ebr t\u00eb menduar vet\u00eb p\u00ebr vete.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><img decoding=\"async\" title=\"Zgjedha\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/zgjedha.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"right\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/> <em>Zgjedha<\/em><\/p>\n<p>Vlen t\u00eb theksohet kjo: <strong>shoq\u00ebria e cila \u00ebsht\u00eb futur prej tyre n\u00ebn k\u00ebt\u00eb zgjedh\u00eb, detyron vetveten p\u00ebr t\u00eb mos dal\u00eb n\u00ebse disa nga tutor\u00ebt e nxisin, q\u00eb vet\u00eb jan\u00eb t\u00eb paaft\u00eb p\u00ebr kthjellim<\/strong> (<strong><em>iluminim<\/em><\/strong>.) \u00cbsht\u00eb shum\u00eb e rrezikshme mbjellja e paragjykimeve. Ato n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb fund u hakmerren atyre vet\u00eb, ose pasardh\u00ebsve t\u00eb atyre, q\u00eb ishin autor t\u00eb tyre. Prandaj nj\u00eb shoq\u00ebri mund t\u00eb arrij\u00eb te iluminizmi vet\u00ebm dal\u00ebngadal\u00eb. Me nj\u00eb revolucion ndoshta mund t\u00eb shkaktohet r\u00ebnia e despotizmit personal, si dhe t\u2019i sjell\u00eb fundin shtypjes s\u00eb zymt\u00eb p\u00ebr fitim dhe pushtet, por kurr\u00eb nuk mund t\u00eb arrihet n\u00eb reforma, q\u00eb do t\u00eb ndryshonin m\u00ebnyr\u00ebn e t\u00eb menduarit, nd\u00ebrkaq paragjykimet e reja, do t\u00eb sh\u00ebrbenin, si edhe t\u00eb vjetrat, p\u00ebr t\u00eb drejtuar verb\u00ebrisht morin\u00eb e madhe, e cila nuk mendon vet\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb iluminiz\u00ebm nuk k\u00ebrkohet asgj\u00eb tjet\u00ebr pos liris\u00eb. E asaj m\u00eb t\u00eb pad\u00ebmshmes nga t\u00eb gjitha lirit\u00eb, dometh\u00ebn\u00eb liri p\u00ebr p\u00ebrdorimin publik t\u00eb intelektit vetjak n\u00eb t\u00eb gjitha fushat. Mir\u00ebpo, un\u00eb d\u00ebgjoj nga t\u00eb gjitha an\u00ebt thirrjen: mos mendoni (<em>rezononi<\/em>). Oficeri ushtarak thot\u00eb: mos mendoni, por st\u00ebrvituni! N\u00ebpun\u00ebsi i taksave thot\u00eb: Mos mendoni, por paguani! Kleriku thot\u00eb: Mos mendoni, por besoni! (<em>Vet\u00ebm nj\u00eb Zot i vet\u00ebm n\u00eb bot\u00eb thot\u00eb: mendoni sa t\u00eb doni dhe p\u00ebr at\u00eb q\u00eb doni, por jini t\u00eb nguesh\u00ebm (d\u00ebgjuesh\u00ebm!<\/em>)). Pra k\u00ebtu kemi kudo kufizime t\u00eb liris\u00eb. E tani, cili kufizim \u00ebsht\u00eb pengues p\u00ebr iluminizmin, cili jo dhe cili \u00ebsht\u00eb i volitsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb? Un\u00eb p\u00ebrgjigjem: <strong><em>p\u00ebrdorimi publik i intelektit duhet t\u00eb jet\u00eb gjithmon\u00eb i lir\u00eb dhe vet\u00ebm ai intelekt mund t\u00eb sjell\u00eb iluminizmin n\u00eb mesin e njer\u00ebzve, nd\u00ebrkaq, p\u00ebrdorimi privat i t\u00eb nj\u00ebjtit, duhet megjithat\u00eb, t\u00eb jet\u00eb shpesh shum\u00eb i kufizuar, por pa e d\u00ebmtuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebrparimin e iluminizmit.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Berlinischer\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2019\/berlinischer.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" border=\"0\" \/> Me p\u00ebrdorimin publik t\u00eb intelektit vetjak kuptoj dik\u00eb, i cili si dijetar, e b\u00ebn para bot\u00ebs s\u00eb lexuesve. P\u00ebrdorim privat quaj un\u00eb p\u00ebrdorimin q\u00eb atij i lejohet t\u00eb b\u00ebj\u00eb nga intelekti i tij n\u00eb nj\u00eb post, ose n\u00eb zyr\u00ebn civile, q\u00eb i \u00ebsht\u00eb besuar atij.<\/p>\n<p>Tani, p\u00ebr disa veprimtari, t\u00eb cilat kryhen p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb, \u00ebsht\u00eb i domosdosh\u00ebm nj\u00eb mekaniz\u00ebm, sepse disa an\u00ebtar\u00eb t\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb, duhet t\u00eb sillen plot\u00ebsisht pasiv\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb drejtohen nga qeveria me nj\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb sajuar p\u00ebr q\u00ebllime publike, ose s\u00eb paku, t\u00eb pengohen n\u00eb shkat\u00ebrrimin e atyre q\u00ebllimeve.<\/p>\n<p>Natyrisht se aty nuk \u00ebsht\u00eb e lejuar t\u00eb mendohet, por njeriu duhet t\u00eb jet\u00eb i d\u00ebgjuesh\u00ebm. Por, n\u00eb qoft\u00eb se ky an\u00ebtar i aparatit shtet\u00ebror konsiderohet nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe pjes\u00ebtar i bashk\u00ebsie s\u00eb t\u00ebr\u00eb, madje edhe i qytetaris\u00eb bot\u00ebrore, vijimisht n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb dijetari, natyrisht se ai mund t\u00eb mendoj\u00eb (rezonoj\u00eb) duke iu drejtuar nj\u00eb publiku me intelektin e vet n\u00ebp\u00ebrmjet shkrimeve, edhe at\u00eb, pa shkaktuar d\u00ebme n\u00eb aktivitetin, p\u00ebr t\u00eb cilin ai pjes\u00ebrisht \u00ebsht\u00eb caktuar si an\u00ebtar pasiv.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu q\u00eb do t\u00eb ishte shum\u00eb e kobshme, n\u00ebse nj\u00eb oficer, t\u00eb cili i \u00ebsht\u00eb urdh\u00ebruar gjat\u00eb sh\u00ebrbimit di\u00e7ka nga sip\u00ebrori, t\u00eb logjikoj\u00eb p\u00ebr nevoj\u00ebn dhe dobin\u00eb e urdhrit: <em>ai duhet t\u00eb jet\u00eb i d\u00ebgjuesh\u00ebm<\/em>! Por, nuk \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e dijetarit t\u2019i ndalohet p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb v\u00ebrejtjet e veta mbi gabimet e b\u00ebra gjat\u00eb operacioneve luftarake dhe t\u2019ia parashtroj\u00eb at\u00eb publikut t\u00eb vet p\u00ebr gjykim.<\/p>\n<p>Qytetari nuk mund t\u00eb refuzoj\u00eb pages\u00ebn e taksave, q\u00eb i jan\u00eb ngarkuar. Madje edhe nj\u00eb qortim zhurm\u00ebmadh kund\u00ebr detyrimeve t\u00eb tilla, q\u00eb duhet t\u00eb kryhen prej tij, mund nd\u00ebshkohet si nj\u00eb skandal (<em>pasi ai mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb nj\u00eb refuzim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm<\/em>). Megjithat\u00eb, ai nuk vepron kund\u00ebr obligimit t\u00eb qytetarit, kur si dijetar, shpreh publikisht mendimet e tij kund\u00ebr imponimeve t\u00eb pavend, ose dhe padrejt\u00ebsis\u00eb s\u00eb tyre.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Immanuel Kant<\/strong> 1724 &#8211; 1804, filozof n\u00eb K\u00f6nigsberg (K\u00ebnihsberg). \u00bbBerlinische Monatsschrift\u00ab, dhjetor 1784, faqe. 481-494. P\u00ebrkthyer dhe shqip\u00ebruar nga gjermanishtja, <strong>Lis Bukuroca<\/strong>.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Immanuel Kant Lis Bukuroca, Gazetaexpress E p\u00ebrmuajshmja berlineze &#8220;Berlinische Monatsschrift&#8221; u shtroi k\u00ebt\u00eb pyetje intelektual\u00ebve gjerman\u00eb: &#8220;\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb iluminizmi?&#8221; (Was ist Aufkl\u00e4rung?) dhe n\u00eb vazhdim pasoi nj\u00eb debat politik, q\u00eb mbizot\u00ebroi krejt epok\u00ebn iluministe. Ajo pyetje nxiti s\u00eb pari Mose Mendelssohnin p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrgjigje. N\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 1784 u b\u00eb publike p\u00ebrgjigja e famshme [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":46533,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4,35],"tags":[],"class_list":["post-46532","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori","category-kulture"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Kanti e ka fjal\u00ebn - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kanti e ka fjal\u00ebn - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Immanuel Kant Lis Bukuroca, Gazetaexpress E p\u00ebrmuajshmja berlineze &#8220;Berlinische Monatsschrift&#8221; u shtroi k\u00ebt\u00eb pyetje intelektual\u00ebve gjerman\u00eb: &#8220;\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb iluminizmi?&#8221; (Was ist Aufkl\u00e4rung?) dhe n\u00eb vazhdim pasoi nj\u00eb debat politik, q\u00eb mbizot\u00ebroi krejt epok\u00ebn iluministe. Ajo pyetje nxiti s\u00eb pari Mose Mendelssohnin p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrgjigje. N\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 1784 u b\u00eb publike p\u00ebrgjigja e famshme [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-11-02T09:01:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-11-02T09:55:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/immanuel_kant.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"570\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kanti-e-ka-fjalen\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kanti-e-ka-fjalen\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"Kanti e ka fjal\u00ebn\",\"datePublished\":\"2019-11-02T09:01:56+00:00\",\"dateModified\":\"2019-11-02T09:55:55+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kanti-e-ka-fjalen\\\/\"},\"wordCount\":1552,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kanti-e-ka-fjalen\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/11\\\/immanuel_kant.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\",\"Kultur\u00eb\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kanti-e-ka-fjalen\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kanti-e-ka-fjalen\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kanti-e-ka-fjalen\\\/\",\"name\":\"Kanti e ka fjal\u00ebn - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kanti-e-ka-fjalen\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kanti-e-ka-fjalen\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/11\\\/immanuel_kant.jpg\",\"datePublished\":\"2019-11-02T09:01:56+00:00\",\"dateModified\":\"2019-11-02T09:55:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kanti-e-ka-fjalen\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kanti-e-ka-fjalen\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kanti-e-ka-fjalen\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/11\\\/immanuel_kant.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/11\\\/immanuel_kant.jpg\",\"width\":800,\"height\":570,\"caption\":\"Immanuel Kant\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kanti-e-ka-fjalen\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kanti e ka fjal\u00ebn\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kanti e ka fjal\u00ebn - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Kanti e ka fjal\u00ebn - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Immanuel Kant Lis Bukuroca, Gazetaexpress E p\u00ebrmuajshmja berlineze &#8220;Berlinische Monatsschrift&#8221; u shtroi k\u00ebt\u00eb pyetje intelektual\u00ebve gjerman\u00eb: &#8220;\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb iluminizmi?&#8221; (Was ist Aufkl\u00e4rung?) dhe n\u00eb vazhdim pasoi nj\u00eb debat politik, q\u00eb mbizot\u00ebroi krejt epok\u00ebn iluministe. Ajo pyetje nxiti s\u00eb pari Mose Mendelssohnin p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrgjigje. N\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 1784 u b\u00eb publike p\u00ebrgjigja e famshme [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2019-11-02T09:01:56+00:00","article_modified_time":"2019-11-02T09:55:55+00:00","og_image":[{"width":800,"height":570,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/immanuel_kant.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"Kanti e ka fjal\u00ebn","datePublished":"2019-11-02T09:01:56+00:00","dateModified":"2019-11-02T09:55:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/"},"wordCount":1552,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/immanuel_kant.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori","Kultur\u00eb"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/","name":"Kanti e ka fjal\u00ebn - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/immanuel_kant.jpg","datePublished":"2019-11-02T09:01:56+00:00","dateModified":"2019-11-02T09:55:55+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/immanuel_kant.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/immanuel_kant.jpg","width":800,"height":570,"caption":"Immanuel Kant"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kanti-e-ka-fjalen\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kanti e ka fjal\u00ebn"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46532","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46532"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46532\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46533"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46532"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46532"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46532"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}