{"id":47271,"date":"2019-11-24T07:00:28","date_gmt":"2019-11-24T06:00:28","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=47271"},"modified":"2019-11-24T08:42:12","modified_gmt":"2019-11-24T07:42:12","slug":"lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/","title":{"rendered":"LUFT\u00cbRAT BALLKANIKE \u2013 KRIMET SERBE NDAJ SHQIPTAR\u00cbVE"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Mbrojt\u00ebsit e Shkodr\u00ebs n\u00eb luft\u00ebn me Malin e Zi e Serbin\u00eb, 1912-1913&#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Xhelal Zejneli<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" style=\"width: 300px;\" src=\"https:\/\/fjala.info\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/xhelal_zejneli.jpg\" alt=\"Xhelal Zejneli\">Ka kaluar nj\u00eb shekull nga luft\u00ebrat ballkanike. N\u00eb vitin 1912 Mbret\u00ebria e Serbis\u00eb e pushtoi Kosov\u00ebn. Menj\u00ebher\u00eb pas k\u00ebsaj filloi politika e gjenocidit serb ndaj shqiptar\u00ebve, e p\u00ebrcjell\u00eb edhe me shp\u00ebrnguljen e dhunshme t\u00eb tyre nga trojet st\u00ebrgjyshore. Krahas k\u00ebsaj ka rrjedhur edhe procesi i kolonizimit t\u00eb Kosov\u00ebs me serb\u00eb. Pushtimi i Kosov\u00ebs nga Serbia n\u00eb vitin 1912 u shoq\u00ebrua me krime t\u00eb r\u00ebnda ndaj popullsis\u00eb shqiptare. Pas pushtimit t\u00eb Kosov\u00ebs u zbatua politika e d\u00ebbimitt\u00eb shqiptar\u00ebve p\u00ebr n\u00eb Anadoll. Ndaj shqiptar\u00ebve q\u00eb nuk i l\u00ebshuan trojet dardane, serb\u00ebt ndoq\u00ebn <strong><em>politik\u00ebn e forc\u00ebs, t\u00eb gjenocidit <\/em><\/strong>dhe<strong><em> t\u00eb kolonializmit<\/em><\/strong><em>.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lidhur me politik\u00ebn kolonialiste serbe n\u00eb Kosov\u00eb dhe ndaj shqiptar\u00ebve n\u00eb Maqedoni dhe n\u00eb Mal t\u00eb Zi, \u00a0<strong><em>kancelarit\u00eb evropiane<\/em><\/strong> kurr\u00eb s&#8217;kan\u00eb reaguar. T\u00eb ushtrohet gjenocid n\u00eb Evrop\u00eb ndaj nj\u00eb populli t\u00eb pambrojtur dhe kancelarit\u00eb e saj t\u00eb rrin\u00eb duarkryq, kjo \u00ebsht\u00eb absurde.\u00a0(<em>as mos prit se reagojn\u00eb&#8230; &#8211; k\u00ebshtu q\u00eb, t\u00eb mbledhim veten, se t\u00eb tjer\u00ebt mundet edhe t\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb balt\u00eb&#8230; \/A\u00c7<\/em>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>*&nbsp;&nbsp; *&nbsp;&nbsp; *<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Krimet serbe n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb viset e tjera shqiptare<em> <\/em><\/strong><br><strong><em>&#8211; <\/em><\/strong>P\u00ebr krimet serbe ndaj shqiptar\u00ebve n\u00eb koh\u00ebn e luft\u00ebrave ballanike 1912-1913 flasin edhe t\u00eb dh\u00ebnat e studiuesve dhe t\u00eb intelektual\u00ebve serb\u00eb t\u00eb asaj kohe, t\u00eb publikuara n\u00eb shtypin e koh\u00ebs n\u00eb Beograd si dhe n\u00eb periudhat e m\u00ebvonshme. N\u00eb periudh\u00ebn e Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugosllavis\u00eb, terror dhe vrasje mbi popullsin\u00eb shqiptare kan\u00eb kryer t\u00eb ashtuquajturat \u201c<em>aradha\u00a0fluturuese<\/em>\u201d <em>(lete\u0107i odredi)<\/em> t\u00eb ushtris\u00eb, t\u00eb policis\u00eb dhe t\u00eb \u00e7etnik\u00ebve serb\u00eb. Politik\u00ebn imperialiste serbomadhe t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb luft\u00ebrave ballkanike e ka demaskuar edhe publicisti dhe socialdemokrati serb <strong>Kosta Novakoviq<\/strong> <em>(1886-1939)<\/em>, autor i librit <em>\u201cKat\u00ebr muaj n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb qendrore\u201d, <\/em>Beograd 1914. N\u00eb vitin 1912, n\u00eb gazet\u00ebn <em>\u201cRadni\u010dke novine\u201d<\/em> t\u00eb Beogradit, midis tjerash ai shkruan: <em>\u201cKa dal\u00eb n\u00eb sken\u00eb nj\u00eb Serbi imperialiste, pan-Serbia, me dinastin\u00eb e saj panserbe dhe me militarizmin panserb. Ky imperializ\u00ebm i ri, i eg\u00ebr, brutal dhe i pam\u00ebshirsh\u00ebm \u00ebnd\u00ebrron p\u00ebr ringjalljen e perandoris\u00eb s\u00eb Dushanit\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb artikullin e vet<em> \u201cKolonizimi dhe serbizimi i Kosov\u00ebs\u201d,<\/em> p\u00ebr krimet serbe t\u00eb viteve\n1912 dhe 1913, Kosta Novakoviqi shkruan: <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cKosova \u00ebsht\u00eb nj\u00eb territor i past\u00ebr shqiptar. Serb\u00eb n\u00eb t\u00eb ka vet\u00ebm 10 deri n\u00eb 15%. Imperialist\u00ebt serb\u00eb i kan\u00eb p\u00ebrdorur taktikat dhe metodat e luft\u00ebtar\u00ebve mesjetar\u00eb apo t\u00eb pushtuesve kolonialist\u00eb: shfarosjen e popullat\u00ebs shqiptare n\u00ebn pretekstin e zhvillimit t\u00eb operacioneve ushtarake, \u00e7armatosjen e popullat\u00ebs shqiptare dhe shtypjen e q\u00ebndres\u00ebs s\u00eb armatosur t\u00eb shqiptar\u00ebve. <strong>N\u00eb vitin 1912 dhe 1913 serb\u00ebt kan\u00eb vrar\u00eb 120.000 shqiptar\u00eb<\/strong> \u2013 burra, gra, djem, pleq, plaka dhe f\u00ebmij\u00eb. Qindra fshatra jan\u00eb goditur me armatime t\u00eb r\u00ebnda, artileri dhe topa. Nj\u00eb num\u00ebr i madh i fshatrave n\u00eb Kosov\u00eb por edhe n\u00eb Maqedoni \u2013 jan\u00eb djegur. T\u00eb pakt\u00ebn 50.000 shqiptar\u00eb, p\u00ebr ta shp\u00ebtuar jet\u00ebn nga masakrat e forcave ushtarake serbe, u detyruan t\u2019i braktisin trojet e veta, t\u00eb b\u00ebhen refugjat\u00eb dhe t\u00eb ikin p\u00ebr n\u00eb Turqi dhe Shqip\u00ebri. Kjo politik\u00eb shfaros\u00ebse ndaj shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs e dob\u00ebsoi faktorin shqiptar n\u00eb t\u00eb, por n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb nuk e ndryshoi karakterin shqiptar t\u00eb saj. Me k\u00ebto masakra t\u00eb kryera ndaj shqiptar\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb, Serbia synonte ta zbraz\u00eb at\u00eb vend, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ta kolonizonte me serb\u00eb dhe malazez\u00eb si dhe ta serbizonte at\u00eb\u201d. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ambasador i Rusis\u00eb cariste n\u00eb Beograd n\u00eb periudh\u00ebn e luft\u00ebrave ballkanike ka qen\u00eb \u00a0<strong>Nikollaj Genrikovi\u00e7 Hartvig<\/strong> <em>(1857-1914)<\/em>. Ka qen\u00eb i njohur p\u00ebr idet\u00eb tij pan-sllaviste. Ka qen\u00eb \u201c<em>m\u00eb serb se\u00a0 serb\u00ebt<\/em>\u201d. N\u00eb prag t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore ka ushtruar ndikim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm n\u00eb politik\u00ebn e qeveris\u00eb serbe. Ka mb\u00ebshtetur fuqimisht pushtimin e Kosov\u00ebs dhe t\u00eb viseve t\u00eb tjera shqiptare si dhe krimet e ushtris\u00eb serbe dhe t\u00eb nj\u00ebsive paramilitare ndaj popullat\u00ebs civile shqiptare. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prej vitit 1918 deri\nn\u00eb vitin 1938 ushtria pushtuese serbe ka djegur dhe ka shkat\u00ebrruar 320 fshatra\nshqiptare. Vet\u00ebm n\u00eb periudh\u00ebn e viteve 1918-1921, n\u00eb viset shqiptare serb\u00ebt kan\u00eb\nb\u00ebr\u00eb nj\u00eb terror, deri at\u00ebher\u00eb t\u00eb papar\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb: kan\u00eb vrar\u00eb 12.346 vet\u00eb, kan\u00eb\nburgosur 22.160 vet\u00eb, kan\u00eb pla\u00e7kitur 50.515 sht\u00ebpi, nd\u00ebrsa 6.125 sht\u00ebpi i kan\u00eb\ndjegur.<em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00eb dh\u00ebna t\u00eb caktuara p\u00ebr krimet serbe ndaj shqiptar\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb, n\u00eb koh\u00ebn e luft\u00ebrave ballkanike jep edhe <strong>Trocki<\/strong> <em>(Lev Davidovi\u00e7 Bronshtajn, 1879-1940)<\/em> n\u00eb nj\u00eb artikull t\u00eb botuar me titull <em>\u201cPrapa perdeve t\u00eb luft\u00ebrave ballkanike\u201d,<\/em> t\u00eb publikuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb <em>\u201cKievskaya Mysl\u201d, <\/em>Kiev, Nr. 355, dat\u00eb 23.12.1912.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebr hetimin e krimeve serbe ndaj shqiptar\u00ebve n\u00eb vitet 1912-1913 u formua edhe nj\u00eb komision nd\u00ebrkomb\u00ebtar. P\u00ebr masakrat e konstatuara u hartua nj\u00eb dokument me titull <strong><em>\u201cRaport i Komisionit p\u00ebr investigimin e shkaqeve dhe p\u00ebr rrjedh\u00ebn e luft\u00ebrave ballkanike\u201d. <\/em><\/strong>Raporti u publikua n\u00eb Uashington D.C. n\u00eb vitin 1914 nga <strong>Carnegie Endowment for International Peace<\/strong>. Komisioni i lartp\u00ebrmendur p\u00ebrb\u00ebhej nga profesor\u00eb universitar\u00eb dhe individ\u00eb t\u00eb tjer\u00eb prominent\u00eb nga Franca, Britania e Madhe, SHBA-ja, Gjermania, Austria dhe Rusia. An\u00ebtar\u00eb t\u00eb k\u00ebtij komisioni ishin edhe tre laureat\u00eb t\u00eb \u00e7mimit \u201c<em>Nobel<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>*&nbsp;&nbsp; *&nbsp;&nbsp; *<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Politika e pastrimit etnik<\/strong><br><em>&#8211;<\/em> N\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Serb\u00ebve, t\u00eb Kroat\u00ebve dhe t\u00eb Slloven\u00ebve, e cila prej vitit 1929 do t\u00eb quhet <strong>Mbret\u00ebria e Jugosllavis\u00eb<\/strong>, Beogradi nuk e njihte ekzistimin e bashk\u00ebsis\u00eb etnike shqiptare, ndaj i quante mysliman\u00eb. D\u00ebbimi i dhunsh\u00ebm i mysliman\u00ebve, d.m.th. i shqiptar\u00ebve nga Kosova, nga Sanxhaku dhe nga Maqedonia filloi n\u00eb Luft\u00ebn e Par\u00eb Ballkanike n\u00eb tetor t\u00eb vitit 1912. Sipas dokumenteve t\u00eb diplomacis\u00eb serbe, <strong>deri n\u00eb gusht t\u00eb vitit 1914 nga viset e sip\u00ebrth\u00ebna jan\u00eb shp\u00ebrngulur 281.747 banor\u00eb<\/strong>, duke mos i llogaritur f\u00ebmij\u00ebt e mosh\u00ebs deri n\u00eb gjasht\u00eb vje\u00e7.<em> (Dokumente p\u00ebr politik\u00ebn e jashtme t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Serbis\u00eb 1903-1914, Libri VII, V\u00ebllimi 1, Beograd, 1980, f. 617-618).<\/em> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Familjet shqiptare,\nprej rajoneve t\u00eb sapopushtuara, n\u00ebp\u00ebr Greqi u deportuan p\u00ebr n\u00eb Turqi. Popullata\nmyslimane e shteteve ballkanike duhej t\u00eb vendosej n\u00eb brigjet e Anatolis\u00eb, nd\u00ebrsa\nshqiptar\u00ebt, p\u00ebrpos n\u00eb Turqi, duhej t\u00eb vendoseshin edhe n\u00eb vilajetet Halep dhe\nBagdad, n\u00eb Siri dhe n\u00eb Irak.<em> (Dokumente p\u00ebr\npolitikan e jashtme t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Serbis\u00eb 1903-1914, Libri VII\/2, f. 319 Nr.\n186, ASSHA, Beograd, 1980).<\/em> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb pronat e shqiptar\u00ebve\nt\u00eb shp\u00ebrngulur me dhun\u00eb, qeveria serbe solli mbi 20.000 familje serbe, nd\u00ebrsa\nqeveria e Malit t\u00eb Zi planifikonte t\u00eb vendos\u00eb 5.000 familje n\u00eb rrafshin e\nDukagjinit. <em>(Dr. Branko Babiq, Politika e\nMalit t\u00eb Zi n\u00eb viset e sapo\u00e7liruara 1912-1914, Titograd, 1984, f. 267-277).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shp\u00ebrngulja me dhun\u00eb\ne shqiptar\u00ebve vazhdoi edhe n\u00eb koh\u00ebn e Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugosllavis\u00eb. Pas kthimit t\u00eb\nushtris\u00eb serbe n\u00eb Kosov\u00eb n\u00eb vitin 1918, shp\u00ebrngulja e dhunshme e shqiptar\u00ebve,\npa detyrim kthimi, ka vazhduar deri n\u00eb Luft\u00ebn e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebrpos shp\u00ebrnguljes p\u00ebr n\u00eb Turqi, nj\u00eb num\u00ebr i madh i shqiptar\u00ebve kan\u00eb emigruar edhe p\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri. Historiani dhe akademiku serb <strong>Dimitrije Bogdanoviq<\/strong> <em>(1930-1986)<\/em> n\u00eb vepr\u00ebn e tij <em>\u201cLibri p\u00ebr Kosov\u00ebn\u201d <\/em>thot\u00eb se vet\u00ebm n\u00eb vitin 1921, nga viset shqiptare n\u00eb Jugosllavi jan\u00eb shp\u00ebrngulur p\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri rreth 40.000 shqiptar\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pushteti i Beogradit ka organizuar formacione paraushtarake t\u00eb \u00e7etnik\u00ebve t\u00eb udh\u00ebhequra nga Kosta Peqanac, Miliq K\u00ebrstiq, Jovan Babunski, Vasilije Tribiq etj., t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb ekspedita nd\u00ebshkuese, duke ushtruar dhun\u00eb, terror dhe pla\u00e7kitje t\u00eb organizuar. M\u00eb 7 tetor 1938, Ministria e Ushtris\u00eb dhe Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugosllavis\u00eb jep urdh\u00ebr p\u00ebr vazhdimin e shp\u00ebrnguljes s\u00eb shqiptar\u00ebve, nd\u00ebrkaq Komanda e Armat\u00ebs III propozon masa q\u00eb ky aksion t\u00eb zbatohet <strong><em>\u201cme maturi, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb sistematike, por edhe energjike<\/em><\/strong>, t\u00eb vendoset k\u00ebtu elementi serb dhe t\u00eb b\u00ebhen p\u00ebrpjekje, q\u00eb brenda nj\u00eb kohe sa m\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr, masat kompakte t\u00eb fuqishme t\u00eb arnaut\u00ebve t\u00eb shkat\u00ebrrohen\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dimitrije Bogdanoviqi<\/strong>, i njohur p\u00ebr pik\u00ebpamjet e tij serbomadhe dhe antishqiptare, n\u00eb librin e lartp\u00ebrmendur shkruan se <em>n\u00eb fillim t\u00eb vitit 1936 Turqia kishte shprehur gatishm\u00ebri p\u00ebr t\u00eb lidhur me Jugosllavin\u00eb marr\u00ebveshje formale p\u00ebr shp\u00ebrnguljen e 200.000 banor\u00ebve<\/em> <strong><em>\u201ct\u00eb cil\u00ebt p\u00ebr nga mentaliteti jan\u00eb t\u00eb ngjash\u00ebm me turqit, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb n\u00eb Turqi t\u00eb asimilohen m\u00eb leht\u00eb\u201d.<\/em><\/strong> [<em>Dimitrije Bogdanovi\u0107, Knjiga o Kosovu, Beograd 1986, botim i ASSHA. Redaktor i botimit t\u00eb k\u00ebtij libri \u00ebsht\u00eb akademiku serb \u2013 shkrimtari <strong>Antonio Isakoviq<\/strong> (1923-2002), nj\u00ebri prej hartuesve t\u00eb <strong>Memorandumit<\/strong> t\u00eb ASSHA-s\u00eb<\/em>]. Ky lib\u00ebr u shkrua n\u00eb vitin 1985 dhe u botua\u00a0 nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb, pothuajse n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb kur doli n\u00eb Beograd, si lib\u00ebr anonim, edhe Memorandumi fam\u00ebkeq i akademik\u00ebve serb\u00eb, n\u00eb janar 1986. <\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>N\u00eb periudh\u00ebn prej vitit 1919 deri n\u00eb vitin 1940, prej Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugosllavis\u00eb p\u00ebr n\u00eb Turqi jan\u00eb shp\u00ebrngulur gjithsej 255.878 mysliman\u00eb. Prej tyre, 215.412 shqiptar\u00eb; 27.884 turq; dhe 2.582 boshnjak\u00eb.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebr shp\u00ebrnguljen e shqiptar\u00ebve p\u00ebr n\u00eb Turqi, p\u00ebr uzurpimin e tokave t\u00eb tyre dhe p\u00ebr terrorin mbi ta, n\u00ebn regjimin e monarkis\u00eb serbe, jepen t\u00eb dh\u00ebna edhe n\u00eb <em>Enciklopedin\u00eb ushtarake (Vojna enciklopedija,<\/em> Beograd, 1972, knjiga \u010detvrta, f. 656<em>)<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Politikani serb nga Kroacia, i periudh\u00ebs midis dy luft\u00ebrave bot\u00ebrore, <strong><em>Svetozar Pribi\u00e7eviq<\/em><\/strong><em> (1875-1936), <\/em>n\u00eb studimin e tij <em>\u201cDiktatura e Mbretit Aleksand\u00ebr\u201d, <\/em>thot\u00eb se pas vendosjes s\u00eb diktatur\u00ebs, <strong><em>Mbret\u00ebria e Jugosllavis\u00eb e ka intensifikuar pastrimin etnik t\u00eb trojeve shqiptare<\/em><\/strong>, me \u00e7\u2019rast rolin kryesor e ka luajtur <strong>Klubi Kulturor Serb<\/strong> n\u00eb Beograd, i drejtuar nga <strong>Sllobodan Jovanoviqi<\/strong><em> (1869-1958)<\/em>, profesor i Fakultetit t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb, historian dhe rektori i Universitetit t\u00eb Beogradit. Ky klub n\u00eb t\u00eb cilin tuboheshin akademik\u00ebt serb\u00eb, intelektual\u00ebt eminent\u00eb dhe profesor\u00ebt universitar\u00eb, mb\u00ebshtetej edhe nga administrata shtet\u00ebrore. <em>(Svetozar Pribi\u010devi\u0107, La dictature du roi Alexander, Paris, 1933; \u201cDiktatuara Kralja Aleksandra\u201d, Beograd, 1983, f.15; \u201cDiktatura Kralja Aleksandra\u201d, Globus, Zagreb 1990, f. 311). <\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Publicisti i sot\u00ebm serb <strong>Vlladan Jovanoviq<\/strong>, n\u00eb studimin e tij <em>\u201cN\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb atdheut \u2013 migrimet e mysliman\u00ebve nga Jugosllavia p\u00ebr n\u00eb Turqi 1918-1941\u201d,<\/em> thot\u00eb se n\u00eb vitin 1935 autoritetet jugosllave kan\u00eb organizuar n\u00eb Beograd nj\u00eb takim, n\u00eb t\u00eb cilin kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e pes\u00eb ministrive t\u00eb shtetit dhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Shtabit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Ushtris\u00eb s\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugosllavis\u00eb, me \u00e7\u2019rast \u00ebsht\u00eb hartuar projekti <strong><em>\u201cp\u00ebr shp\u00ebrnguljen e elementit josllav nga Serbia jugore\u201d.<\/em><\/strong> Nj\u00eb prej konkluzioneve t\u00eb k\u00ebtij projekti ka qen\u00eb: <em>Miratimit urgjent i nj\u00eb konvente dypal\u00ebshe me Turqin\u00eb.<\/em> Me marr\u00ebveshjen q\u00eb do t\u00eb arrihej, parashikohej: <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; <em>personat<\/em> <em>t\u00eb cil\u00ebt vullnetarisht heqin dor\u00eb nga shtet\u00ebsia jugosllave, do t\u00eb lirohen nga t\u00eb gjitha tatimet dhe nga detyrimet ushtarake;<\/em> si dhe<br>&#8211; <em>transporti falas p\u00ebr ata t\u00eb cil\u00ebt pasurin\u00eb e vet t\u00eb paluajtshme do t\u2019ia lenin shtetit.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Propozimet e Shtabit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Ushtris\u00eb s\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugosllavis\u00eb u miratuan si masa p\u00ebr shp\u00ebrnguljen <strong><em>\u201ce suksesshme dhe t\u00eb shpejt\u00eb t\u00eb popullat\u00ebs josllave\u201d p\u00ebr n\u00eb Turqi<\/em><\/strong> <strong><em>dhe Shqip\u00ebri<\/em><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Masat e sip\u00ebrth\u00ebna, nd\u00ebrmjet tjerash p\u00ebrfshinin: <br>&#8211; luftimin e propagand\u00ebs kund\u00ebr shp\u00ebrnguljes, q\u00eb zhvillohej nga Tirana; <br>&#8211; thirrjen e shpesht\u00eb t\u00eb rekrut\u00ebve shqiptar\u00eb t\u00eb zonave kufitare n\u00eb st\u00ebrvitje ushtarake; <br>&#8211; ndalimin e pranimit n\u00eb sh\u00ebrbime shtet\u00ebrore \u201ct\u00eb personave q\u00eb jan\u00eb t\u00eb parashikuar p\u00ebr shp\u00ebrngulje\u201d; <br><em>&#8211;<\/em> zhvendosjen e n\u00ebpun\u00ebsve aktual\u00eb josllav\u00eb (d.m.th. shqiptar\u00eb) n\u00eb zonat e tjera t\u00eb vendit; <br>&#8211; \u201cshtet\u00ebzimin e objekteve gjeografike dhe nd\u00ebrrimin e mbiemrave personal\u00eb\u201d etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me k\u00ebt\u00eb rast, ushtria\nserbe flet edhe p\u00ebr rolin e r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm q\u00eb duhet t\u00eb luajn\u00eb: <strong>Kisha Ortodokse Serbe<\/strong>, mbrojtja\npopullore dhe nisma private. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>*&nbsp;&nbsp; *&nbsp;&nbsp; *<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Politika afatgjat\u00eb e d\u00ebbimit t\u00eb dhunsh\u00ebm t\u00eb shqiptar\u00ebve nga trojet e veta st\u00ebrgjyshore p\u00ebr n\u00eb Anadoll dhe prolongimi i shp\u00ebrnguljes s\u00eb tyre, has\u00eb n\u00eb kritikat e akademikut serb <strong>Vasa \u00c7ubrilloviq<\/strong> <em>(1897-1990).<\/em> P\u00ebr ta zgjidhur shpejt dhe p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb fund <strong>\u201c\u00e7\u00ebshtjes shqiptare\u201d<\/strong>, autori i memorandumit apo <strong>i<\/strong> <strong>elaboratit<\/strong> fam\u00ebkeq t\u00eb d\u00ebbimit t\u00eb shqiptar\u00ebve nga Kosova dhe kolonizimit t\u00eb saj me serb\u00eb dhe malazez\u00eb, propozon m\u00ebnyra efektive dhe konkrete t\u00eb pastrimit etnik. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb studimin <em>\u201cIdeologjia e Serbis\u00eb s\u00eb madhe\u201d,<\/em> politikani kroat <strong>Ante Belo<\/strong> <em>(1946-)<\/em> shkruan se projektin e d\u00ebbimit t\u00eb shqiptar\u00ebve p\u00ebr n\u00eb Turqi e hartoi \u00c7ubrilloviqi n\u00eb vitin 1937, e pik\u00ebrisht p\u00ebr qeverin\u00eb e kryeministrit Stojadinoviq t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugosllavis\u00eb. At\u00eb <strong>duhej ta zbatonin autoritetet shtet\u00ebrore<\/strong>. Midis tjerash, \u00c7ubrilloviqi shkruan:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cShqiptar\u00ebt \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb luftohen vet\u00ebm n\u00ebp\u00ebrmjet kolonizimit gradual&#8230; E vetmja m\u00ebnyr\u00eb dhe i vetmi mjet \u00ebsht\u00eb forca brutale e organizuar, e organeve t\u00eb shtetit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00ebpamje,\u00a0serb\u00ebt\u00a0gjithmon\u00eb kan\u00eb qen\u00eb mbi ta.\u201d (<\/em><a href=\"http:\/\/www.hic.hr\/books\/jugoistocna-europa\/velikesrbije.htm#vs\">Ante Beljo<em>, \u201cIdeologija Velike Srbije<\/em><\/a><em>\u201d<\/em>, <em>artikull n\u00eb Hrvatski iseljeni\u00e7ki zbornik, Zagreb 1995, f. 219-238).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pas <strong><em>politik\u00ebs s\u00eb dhun\u00ebs<\/em><\/strong> dhe t\u00eb <strong><em>pastrimit etnik<\/em><\/strong> t\u00eb trojeve\nshqiptare, Serbia zbatoi <strong><em>politik\u00ebn e kolonizimit <\/em><\/strong>t\u00eb Kosov\u00ebs\ndhe t\u00eb viseve t\u00eb tjera shqiptare me kolon\u00eb serb\u00eb dhe malazez\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong>Konventa nd\u00ebrmjet Jugosllavis\u00eb dhe Turqis\u00eb<\/strong><br><strong>p\u00ebr shp\u00ebrnguljen e shqiptar\u00ebve <\/strong><br><strong>nga trojet st\u00ebrgjyshore n\u00ebn pushtimin serb<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kontaktet e para shtet\u00ebrore nd\u00ebrmjet Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Serb\u00ebve, t\u00eb Kroat\u00ebve dhe t\u00eb Slloven\u00ebve (SKS) dhe Turqis\u00eb lidhur me shp\u00ebrnguljen e shqiptar\u00ebve, jan\u00eb realizuar n\u00eb vitin 1926, nd\u00ebrsa n\u00eb vitin 1933 \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar platforma e re e Ministris\u00eb Jugosllave t\u00eb Agrikultur\u00ebs, ideja kryesore e s\u00eb cil\u00ebs ka qen\u00eb se <strong><em>ekspatriacioni<\/em><\/strong> <em>(\u00e7&#8217;atdhesimi)<\/em> i shqiptar\u00ebve mund t\u00eb kryhet vet\u00ebm n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb nj\u00eb procesi afatgjat\u00eb, e pik\u00ebrisht p\u00ebr dy arsye:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; e para, Jugosllavia nuk ka mjete t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr ta realizuar nj\u00eb projekt t\u00eb till\u00eb;&nbsp; <br>&#8211; e dyta, rrethanat nd\u00ebrkomb\u00ebtare nuk do t\u00eb lejonin q\u00eb deportimi i shqiptar\u00ebve t\u00eb realizohet n\u00eb afat t\u00eb shkurt\u00ebr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vlladan Jovanoviqi n\u00eb\nstudimin e sip\u00ebrth\u00ebn\u00eb shkruan se veprimtarit\u00eb shtet\u00ebrore p\u00ebr shp\u00ebrnguljen e\nshqiptar\u00ebve p\u00ebr n\u00eb Turqi arrit\u00ebn kulmin me n\u00ebnshkrimin e konvent\u00ebs nd\u00ebrmjet\nJugosllavis\u00eb dhe Turqis\u00eb. Prej\n9 deri m\u00eb 11 korrik 1938 n\u00eb Stamboll jan\u00eb mbajtur nj\u00eb varg mbledhjesh p\u00ebr\np\u00ebrgatitjen e Marr\u00ebveshjes nd\u00ebrmjet Jugosllavis\u00eb dhe Turqis\u00eb p\u00ebr shp\u00ebrnguljen e\nshqiptar\u00ebve. T\u00eb dyja pal\u00ebt kan\u00eb r\u00ebn\u00eb dakord q\u00eb brenda gjasht\u00eb vitesh, nga\nKosova, nga Maqedonia dhe nga Mali i Zi t\u00eb shp\u00ebrngulen 40.000 familje shqiptare\nn\u00eb zonat e shkreta, t\u00eb pabanuara, t\u00eb Anatolis\u00eb. <strong>Konventa nd\u00ebrmjet Jugosllavis\u00eb dhe Turqis\u00eb u n\u00ebnshkrua m\u00eb\n11 korrik 1938<\/strong> dhe duhej t\u00eb hynte n\u00eb fuqi pasi ta\nratifikonin parlamentet e t\u00eb dy vendeve. Me shp\u00ebrnguljen e shqiptar\u00ebve duhej t\u00eb\nliroheshin tokat pjellore dhe t\u00eb punueshme p\u00ebr serb\u00ebt q\u00eb do t\u00eb vinin prej\nviseve pasive t\u00eb Serbis\u00eb. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me nenin 2 t\u00eb <strong><em>Konvent\u00ebs nd\u00ebrmjet Jugosllavis\u00eb dhe Turqis\u00eb<\/em><\/strong> parashikohej <strong><em>ekspatriacioni<\/em><\/strong> (\u00e7&#8217;atdhesimi) i plot\u00eb i shqiptar\u00ebve nga shum\u00eb qytete t\u00eb tyre, midis t\u00eb cil\u00ebve jan\u00eb: Prizreni, Ferizaj, Prishtina, Ka\u00e7aniku, Gjilani, Presheva, Peja, Istogu, Mitrovica, Gjakova, Vushtrria (Vu\u00e7it\u00ebrni), Drenica, si dhe nga qytetet e tjera shqiptare n\u00eb Maqedoni dhe n\u00eb Mal t\u00eb Zi. P\u00ebr pes\u00eb vitet e para t\u00eb shp\u00ebrnguljes, d.m.th. n\u00eb periudh\u00ebn e viteve 1939-1944, sipas konvent\u00ebs s\u00eb sip\u00ebrth\u00ebn\u00eb parashikohej t\u00eb shp\u00ebrnguleshin n\u00eb Turqi 25.000 familje shqiptare, e pik\u00ebrisht me dinamik\u00ebn vijuese: 4.000 familje n\u00eb vitin 1939; 6.000 familje n\u00eb vitin 1949; 7.000 familje n\u00eb vitet 1941 dhe 1942; dhe 8.000 familje n\u00eb vitet 1943 dhe 1944.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Sipas marr\u00ebveshjes nd\u00ebrmjet Jugosllavis\u00eb dhe Turqis\u00eb, nj\u00eb familje ka mundur t\u00eb p\u00ebrmbaj\u00eb deri n\u00eb 250 an\u00ebtar\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb 40.000 familje shqiptare kan\u00eb mundur t\u00eb arrijn\u00eb edhe mbi 1 milion vet\u00eb. \u00a0<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ratifikimi dhe realizimi i&nbsp; k\u00ebsaj konvente&nbsp; \u00ebsht\u00eb penguar p\u00ebr shkak t\u00eb:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; mosmarr\u00ebveshjeve financiare nd\u00ebrmjet Beogradit dhe Ankaras\u00eb,<br>&#8211; fushat\u00ebs s\u00eb autoriteteve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb kund\u00ebr shp\u00ebrnguljes s\u00eb shqiptar\u00ebve nga trojet e veta st\u00ebrgjyshore p\u00ebr n\u00eb Turqi, si dhe<br>&#8211; shp\u00ebrthimit t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Edhe pse kjo marr\u00ebveshje nuk \u00ebsht\u00eb ratifikuar dhe nuk \u00ebsht\u00eb zbatuar si\u00e7 ka qen\u00eb planifikuar, ka pasur pasoja t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr pozit\u00ebn dhe p\u00ebr t\u00eb ardhmen e popullit shqiptar n\u00eb Jugosllavi. Pastrimi etnik afatgjat\u00eb dhe kolonizimi i viseve shqiptare n\u00eb Jugosllavi ka shkaktuar ndryshimin etnik t\u00eb struktur\u00ebs s\u00eb popullsis\u00eb. Masat e dhunshme t\u00eb nd\u00ebrmarra nga Beogradi ndaj shqiptar\u00ebve kan\u00eb ndikuar q\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e grupeve etnike gjithmon\u00eb t\u00eb jen\u00eb t\u00eb\u00a0tensionuara, e sidomos nd\u00ebrmjet shqiptar\u00ebve vendas dhe kolon\u00ebve serb\u00eb. Kjo ka ndikuar edhe n\u00eb thellimin e konfliktit midis serb\u00ebve dhe shqiptar\u00ebve. \u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>*&nbsp;&nbsp; *&nbsp;&nbsp; *<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ideologjia komb\u00ebtare serbe<\/strong> <br>&#8211; Ideologjin\u00eb nacionaliste serbe t\u00eb <strong>Ilija Garashaninit<\/strong> <em>(1812-1874)<\/em> t\u00eb paraqitur n\u00eb projektin e tij <strong><em>\u201cNa\u00e7ertanije\u201d, <\/em><\/strong>Beograd 1844 si dhe t\u00eb filologut dhe mbledh\u00ebsit t\u00eb k\u00ebng\u00ebve popullore serbe <strong>Vuk Stefanoviq Karaxhiqit<\/strong> <em>(1787-1864),<\/em> do ta vazhdojn\u00eb me devotshm\u00ebri intelektual\u00ebt serb\u00eb t\u00eb qarqeve akademike dhe universitare t\u00eb fillimit t\u00eb shekullit XX. N\u00eb vitet 1912-1918, ideolog\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb t\u00eb ashtuquajtur\u00ebs <em>\u00e7\u00ebshtje komb\u00ebtare serbe<\/em>, k\u00ebsaj murtaje t\u00eb zez\u00eb t\u00eb Ballkanit, ishin studiuesit, intelektual\u00ebt, profesor\u00ebt universitar\u00eb dhe akademik\u00ebt serb\u00eb, si: <strong>Jovan Cvijiqi<\/strong> <em>(1865-1927),<\/em> <strong>Vlladan Gjorgjeviqi<\/strong> <em>(1844-1939)<\/em> \u2013 autor i librit fam\u00ebkeq <em>\u201cArnauti i Velike sile\u201d, <\/em>Beograd 1913, <strong>Stojan Novakoviqi<\/strong> <em>(1842-1915),<\/em> filolog dhe historian i let\u00ebrsis\u00eb, kryetar i Akademis\u00eb Mbret\u00ebrore Serbe dhe kryeminist\u00ebr i Qeveris\u00eb s\u00eb Serbis\u00eb, <strong>Nikolla Stojanoviq<\/strong> <em>(1880-1966), <\/em>jurist dhe politikan serb nga BeH, <strong>Stevan Moleviq<\/strong> <em>(1888-1959), <\/em>politikan, publicist dhe avokat serb nga BeH, autor i nj\u00eb memorandumi q\u00eb mban titullin <em>\u201cSerbia homogjene\u201d (Homogena Srbija), <\/em>t\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb qarkullim n\u00eb Nikshiq t\u00eb Malit t\u00eb Zi m\u00eb 30 qershor 1941. N\u00eb t\u00eb i paraqet ambiciet territoriale t\u00eb Serbis\u00eb dhe <em>\u201ct\u00eb drejt\u00ebn\u201d<\/em> e saj p\u00ebr t\u00eb dominuar n\u00eb Jugosllavi. Gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, Moleviqi ka qen\u00eb k\u00ebshilltar i udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb L\u00ebvizjes s\u00eb \u00c7etnik\u00ebve \u2013 Drazha Mihajlloviqit. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vij\u00ebn e k\u00ebsaj ideologjie e ndoq\u00ebn edhe akademik\u00ebt serb\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt e hartuan\u00a0<strong><em>Memorandumin <\/em><\/strong>e ASSHA (SANU), q\u00eb doli n\u00eb Beograd si nj\u00eb lib\u00ebr anonim, n\u00eb janar t\u00eb vitit 1986. K\u00ebta jan\u00eb: filologu <strong>Pavle Joviq<\/strong>, shkrimtari <strong>Antonije Isakoviq,<\/strong> biologu i biologjis\u00eb molekulare <strong>Dushan Kanazir<\/strong>, filozofi <strong>Mihajllo Markoviq,<\/strong> historiani i artit <strong>Dejan Medakoviq<\/strong>, historiani i let\u00ebrsis\u00eb <strong>Mirosllav Pantiq<\/strong>, gjeologu dhe paleontologu <strong>Nikolla Pantiq,<\/strong> historiani <strong>Radovan Samarxhiq,<\/strong> profesori i fakultetit t\u00eb mjek\u00ebsis\u00eb dhe shkenc\u00ebtari <strong>Lubisha Rakiq,<\/strong> historiani <strong>Vasilije Kresiq,<\/strong> inxhinieri i makineris\u00eb <strong>Miomir Vukobratoviq<\/strong> dhe kritiku i artit figurativ, piktori <strong>Stojan Gjeliq<\/strong>. N\u00eb krye t\u00eb tyre q\u00ebndronte babai i kombit serb, shkrimtari dhe akademiku me shkoll\u00eb t\u00eb mesme bujq\u00ebsore <strong>Dobrica Qosiq<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nga ideologjia n\u00eb agresion<\/strong><br>&#8211; Ideologjia serbomadhe u b\u00eb politik\u00eb shtet\u00ebrore e Serbis\u00eb dhe u zbatua nga: <strong>karagjorgjeviq\u00ebt<\/strong><em>,<\/em> <strong>Nikolla Pashiqi<\/strong> <em>(1845-1926)<strong>, <\/strong><\/em><strong>Aleksand\u00ebr Rankoviqi<\/strong> <em>(1909-1983)<\/em> dhe <strong>Sllobodan Millosheviqi<\/strong> <em>(1941-2006)<strong>.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Synimi i tyre ishte:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; ta rim\u00ebk\u00ebmbin perandorin\u00eb e <strong>car Dushanit<\/strong> dhe ta krijojn\u00eb Serbin\u00eb e Madhe; <br>&#8211; t\u00eb ndjekin politik\u00eb hegjemoniste, ekspansioniste, centraliste, unitariste dhe etatiste;<br>&#8211; t\u2019ia caktojn\u00eb Serbis\u00eb rolin e <strong>Piemontit<\/strong>\u00a0n\u00eb gadishull;<br>&#8211; t\u2018i sigurojn\u00eb Serbis\u00eb <strong><em>rol dominues<\/em><\/strong> n\u00eb Jugosllavi dhe n\u00eb Ballkanin \u2013 <strong><em>fu\u00e7i baruti<\/em><\/strong>; <br>&#8211; ta shnd\u00ebrrojn\u00eb Serbin\u00eb n\u00eb faktor t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb rajon, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb fuqit\u00eb evropiane, p\u00ebr t\u2019i realizuar synimet e tyre strategjike, t\u00eb llogaritnin n\u00eb aleanc\u00ebn e serb\u00ebve;<br>&#8211; t\u00eb p\u00ebrhapin propagand\u00eb se serb\u00ebt jan\u00eb <strong><em>popull hyjnor<\/em><\/strong> <em>(nebeski narod);<\/em><br>&#8211; t\u2019ua b\u00ebjm\u00eb me dije kancelarive t\u00eb Fuqive t\u00eb M\u00ebdha se serb\u00ebt jan\u00eb <strong><em>popull historik<\/em><\/strong>;<br>&#8211; t\u2019u tregojm\u00eb fuqive historike t\u00eb Evrop\u00ebs se serb\u00ebt jan\u00eb <strong><em>popull politik<\/em><\/strong>;<br>&#8211; ta bindim faktorin nd\u00ebrkomb\u00ebtar influent, se <strong><em>popujt e tjer\u00eb t\u00eb rajonit, nuk jan\u00eb<\/em><\/strong> <strong><em>as popuj historik\u00eb <\/em><\/strong>dhe <strong><em>as popuj politik\u00eb<\/em><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Duhet t\u2019u b\u00ebhet me dije kancelarive evropiane se: <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; serb\u00ebt kan\u00eb tradit\u00eb shtet\u00ebrore dhe ushtri t\u00eb fort\u00eb; <br>&#8211; n\u00eb \u00e7aste t\u00eb caktuara historike kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb luft\u00ebra; <br>&#8211; jan\u00eb rreshtuar n\u00eb an\u00ebn e drejt\u00eb; <br>&#8211; kan\u00eb luftuar p\u00ebrkrah forcave ngadh\u00ebnjyese; <br>&#8211; ushtrit\u00eb serbe kan\u00eb b\u00ebr\u00eb luft\u00ebra frontale dhe kan\u00eb shp\u00ebrthyer fronte.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shp\u00ebrthimin <strong><em>e\nfrontit t\u00eb Selanikut<\/em><\/strong> n\u00eb tetor t\u00eb vitit 1917 n\u00eb Luft\u00ebn e Par\u00eb Bot\u00ebrore,\np\u00ebrkrah ushtrive franceze, angleze dhe greke, kund\u00ebr ushtrive gjermane,\naustro-hungareze dhe bullgare, serb\u00ebt e kan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb <strong>mit<\/strong>. N\u00eb saje t\u00eb atributeve t\u00eb m\u00ebsip\u00ebrme, serb\u00ebt merituakan t\u00eb\ndominojn\u00eb n\u00eb gadishull.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>*&nbsp;&nbsp; *&nbsp;&nbsp; *<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sipas <strong><em>radikal\u00ebve<\/em><\/strong>\nserb\u00eb, populli serb ndahet n\u00eb tre religjione: <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8211; serb\u00ebt n\u00eb Serbi jan\u00eb serb\u00eb t\u00eb fes\u00eb ortodokse; <br>&#8211; kroat\u00ebt n\u00eb Kroaci jan\u00eb serb\u00eb t\u00eb fes\u00eb katolike; <br>&#8211; nd\u00ebrkaq mysliman\u00ebt n\u00eb Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb, jan\u00eb serb\u00eb t\u00eb fes\u00eb myslimane. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Armiqt\u00eb historik\u00eb t\u00eb\nserb\u00ebve si\u00e7 jan\u00eb qendrat katolike, habsburg\u00ebt dhe habsburgu i fundit Tito, e\ncop\u00ebtojn\u00eb Serbin\u00eb p\u00ebr t\u00eb krijuar prej saj tre shtete dhe po aq kombe. Dy prej\ntyre, d.m.th. Bosnja e Hercegovina dhe Kroacia \u2013 shtete artificiale dhe\njohistorike. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb periudh\u00ebn e viteve\n1918-1941 ideologjia serbomadhe:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Mohonte ekzistimin <strong>e<\/strong> <strong>kombit shqiptar<\/strong> n\u00eb Jugosllavi dhe i quante mysliman\u00eb. Sipas k\u00ebsaj ideologjie, shqiptar\u00ebt jan\u00eb inferior\u00eb, nuk jan\u00eb popull historik, nuk jan\u00eb popull politik dhe nuk posedojn\u00eb aft\u00ebsi shtet-nd\u00ebrtuese, ndaj dhe territoret e tyre duhet t\u00eb zot\u00ebrohen prej serb\u00ebve;<br>&#8211; Mohonte ekzistimin <strong>e<\/strong> <strong>malazezve<\/strong>, <strong>t\u00eb mysliman\u00ebve<\/strong> <strong><em>(boshnjak\u00ebve)<\/em><\/strong> dhe t\u00eb <strong>maqedonasve<\/strong> si bashk\u00ebsi etnike t\u00eb ve\u00e7anta, qoft\u00eb mbi baza <strong><em>gjuh\u00ebsore<\/em><\/strong>, qoft\u00eb mbi baza <strong><em>fetare<\/em><\/strong>. K\u00ebta konsideroheshin serb\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me nj\u00eb politik\u00eb <strong><em>unitariste,\ncentraliste<\/em><\/strong> dhe <strong><em>etatist\u00eb<\/em><\/strong>, ideologjia serbomadhe synonte\nkrijimin e <strong><em>kombit jugosllav<\/em><\/strong> dhe <strong><em>homogjenizimin<\/em><\/strong> e popujve joserb\u00eb,\nsidomos t\u00eb <strong><em>kroat\u00ebve<\/em><\/strong> dhe t\u00eb <strong><em>slloven\u00ebve<\/em><\/strong>, me q\u00ebllim t\u00eb <strong><em>asimilimit<\/em><\/strong>\nt\u00eb tyre n\u00eb serb\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, <strong>malazezt\u00eb<\/strong> jan\u00eb serb\u00eb ngase gjuha q\u00eb\nflasin s\u2019\u00ebsht\u00eb ve\u00e7se nj\u00eb dialekt i serbishtes. <strong>Mysliman\u00ebt<\/strong> e Bosnj\u00ebs dhe Hercegovin\u00ebs s\u2019jan\u00eb ve\u00e7se serb\u00eb t\u00eb\nislamizuar. Edhe k\u00ebta, sikurse malazezt\u00eb, flasin serbisht apo nj\u00eb dialekt t\u00eb\nsaj. <strong>Maqedonasit<\/strong> nuk kan\u00eb histori\ndhe jan\u00eb pa identitet. Duke qen\u00eb se banojn\u00eb n\u00eb <strong><em>Serbin\u00eb Jugore<\/em><\/strong> <em>(Juzhna Srbija),<\/em> rrjedhimisht jan\u00eb serb\u00eb.\n<strong>Kroat\u00ebt<\/strong> jan\u00eb serb\u00eb t\u00eb fes\u00eb katolike.\nGjuha q\u00eb flasin s\u2019\u00ebsht\u00eb ve\u00e7se serbishte, apo nj\u00eb dialekt i saj. Me nj\u00eb politik\u00eb\n<strong><em>unitariste,\ncentraliste <\/em><\/strong>dhe<strong><em> etatiste<\/em><\/strong> do t\u2019i asimilojm\u00eb n\u00eb serb\u00eb.\n<strong>Slloven\u00ebt<\/strong>, p\u00ebr t\u2019u shp\u00ebtuar synimeve\nekspansioniste t\u00eb Vjen\u00ebs, medoemos t\u2019i kthehen gjirit t\u00eb sllav\u00ebve t\u00eb jugut.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Ndaj malazez\u00ebve, mysliman\u00ebve t\u00eb BH-s\u00eb, maqedonasve dhe kroat\u00ebve, serb\u00ebt zbatonin teorit\u00eb apo th\u00ebniet latine: <strong><em>quius lingua, eius regio <\/em><\/strong><em>(e kujt gjuha, i atij\u00a0territori) <\/em>apo<strong><em> quius religio, eius regio<\/em><\/strong><em> (e kujt feja, i atij territori).<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pra, malazezt\u00eb jan\u00eb\nserb\u00eb mbi baz\u00ebn e gjuh\u00ebs dhe t\u00eb fes\u00eb. Mysliman\u00ebt e BH-s\u00eb dhe kroat\u00ebt jan\u00eb serb\u00eb\nmbi baz\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs. Serb\u00eb mbi baz\u00ebn e fes\u00eb jan\u00eb edhe maqedonasit. <\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Po <strong>shqiptar\u00ebt<\/strong>?! N\u00eb k\u00ebt\u00eb bashk\u00ebsi sllav\u00ebsh t\u00eb jugut, shqiptar\u00ebt jan\u00eb trup i huaj. Si t\u00eb till\u00eb, <strong><em>do t\u2019i d\u00ebbojm\u00eb p\u00ebr n\u00eb Anatoli<\/em><\/strong>. Ndaj atyre q\u00eb do t\u00eb mbeten do t\u00eb ndjekim <strong><em>politik\u00ebn e forc\u00ebs, t\u00eb restriksionit, t\u00eb diskriminimit <\/em><\/strong>dhe<strong><em> t\u00eb represionit<\/em><\/strong>, do t\u00eb ushtrojm\u00eb edhe <strong><em>opresion<\/em><\/strong>. <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kosova p\u00ebr ta ishte\nSerbi e Vjet\u00ebr <strong><em>(Stara Srbija)<\/em><\/strong>. K\u00ebshtu Jugosllavin\u00eb do ta shnd\u00ebrrojm\u00eb n\u00eb <strong><em>serbosllavi<\/em><\/strong>.\n<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>*&nbsp;&nbsp; *&nbsp;&nbsp; *<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ideolog\u00ebt serb\u00eb t\u00eb sot\u00ebm<\/strong><br>&#8211; Historian\u00ebt e sot\u00ebm serb\u00eb, me n\u00eb krye akademikun dhe shkrimtarin <strong>Dobrica Qosiq<\/strong> thon\u00eb:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Ballkani sot ndodhet n\u00ebn sundimin e SHBA-s\u00eb dhe t\u00eb aleat\u00ebve evropian\u00eb t\u00eb saj \u2013 Britanis\u00eb s\u00eb Madhe dhe Gjermanis\u00eb;<br>&#8211; Sot n\u00eb Evrop\u00eb dhe n\u00eb Ballkan mbizot\u00ebrojn\u00eb fuqit\u00eb humb\u00ebse t\u00eb t\u00eb dy luft\u00ebrave bot\u00ebrore;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Para Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore dhe gjat\u00eb saj,\nimperialist\u00ebt gjerman\u00eb synonin <strong><em>Drang nach Osten<\/em><\/strong><em> (Dep\u00ebrtim n\u00eb Lindje)<\/em>, drejt Kostandinopoj\u00ebs e m\u00eb tej. Dep\u00ebrtimet e\nGjermanis\u00eb naziste n\u00eb drejtim t\u00eb juglindjes gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore,\nparaqesin vazhdim t\u00eb politik\u00ebs <em>Drang nach\nOsten<\/em>. Berlini dhe Vjena t\u00eb nj\u00ebjtin pretendim e kan\u00eb edhe sot, por n\u00eb forma\nt\u00eb tjera. Ndaj <strong><em>krijimi i kombit t\u00eb fort\u00eb dhe t\u00eb konsoliduar shqiptar n\u00eb Ballkan p\u00ebrputhet\nme synim historik gjerman p\u00ebr t\u00eb dep\u00ebrtuar n\u00eb lindje<\/em><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Armiq t\u00eb p\u00ebrbetuar t\u00eb Serbis\u00eb kan\u00eb qen\u00eb dhe jan\u00eb: <strong>Vatikani, CIA, Berlini, Vjena<\/strong> dhe agjenti i tyre <strong>Josip Broz Tito<\/strong>; <br>&#8211; Sot n\u00eb Ballkan, me ndihm\u00ebn e Vatikanit, t\u00eb SHBA-s\u00eb, t\u00eb Gjermanis\u00eb dhe t\u00eb Vjen\u00ebs zhvillohet haptas procesi i krijimit t\u00eb <strong><em>Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Madhe<\/em><\/strong>;<br>&#8211; Procesi i <strong><em>fragmentarizimit<\/em><\/strong> t\u00eb Serbis\u00eb do t\u00eb vazhdoj\u00eb, duke ia shk\u00ebputur asaj <strong><em>Vojvodin\u00ebn, Sanxhakun<\/em><\/strong> dhe <strong><em>Kosov\u00ebn lindore<\/em><\/strong> (<em>Preshev\u00eb<\/em>, <em>Bujanoc<\/em> dhe <em>Medvegj\u00eb<\/em>).<br>&#8211; Turqia, n\u00ebn parull\u00ebn e <strong><em>neo-osmanizmit<\/em><\/strong>, pretendon t\u00eb rikthehet n\u00eb gadishull, duke gjetur mb\u00ebshtetje nd\u00ebr shqiptar\u00eb dhe nd\u00ebr boshnjak\u00eb. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>*&nbsp;&nbsp; *&nbsp;&nbsp; *<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Propaganda antishqiptare serbe<\/strong><br><strong><em>&#8211; <\/em><\/strong>Serbia, sot e k\u00ebsaj dite vazhdon t\u00eb p\u00ebrhap\u00eb propagand\u00eb n\u00ebp\u00ebr kancelarit\u00eb evropiane p\u00ebr pretendimet e Ankaras\u00eb p\u00ebr t\u2019u rikthyer n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb gadishullit. Sipas k\u00ebsaj propagande,\u00a0 pretendimet turke p\u00ebr t\u00eb dep\u00ebrtuar n\u00eb rajon, \u00e7ojn\u00eb n\u00eb krijimin e <strong><em>shteteve islamike<\/em><\/strong> n\u00eb t\u00eb. Ndaj Uashingtoni dhe Brukseli nuk duhet t\u00eb lejojn\u00eb <strong><em>kreatura fundamentaliste<\/em><\/strong> para dyerve t\u00eb Evrop\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Q\u00ebllimi\ni k\u00ebsaj propagande antishqiptare t\u00eb Beogradit \u00ebsht\u00eb q\u00eb shqiptar\u00ebt t\u2019i paraqesin\npara per\u00ebndimor\u00ebve si popull me identitet komb\u00ebtar t\u00eb diskutuesh\u00ebm, si pro\nturq, pro arab\u00eb, pro persian\u00eb, si popull q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebr\u00e7ues i vlerave anadollake,\naziatike dhe islamike n\u00eb Evrop\u00ebn e krishter\u00eb, si popull q\u00eb funksionon me vlera\njasht\u00eb evropiane, si popull q\u00eb funksionon me vlera turke, arabe, persiane dhe\nislamike n\u00eb gadishull. Koh\u00ebt e fundit, propaganda serbe dhe ajo greke n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb\nintensive i denoncon shqiptar\u00ebt n\u00ebp\u00ebr zyrat e fuqive evropiane edhe si islamist\u00eb\nradikal\u00eb q\u00eb punojn\u00eb kund\u00ebr Per\u00ebndimit dhe q\u00eb i rrezikojn\u00eb vlerat e qytet\u00ebrimit\nper\u00ebndimor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>*&nbsp;&nbsp; *&nbsp;&nbsp; *<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb\nJugosllavi me dominimin serb, gjat\u00eb historis\u00eb politike t\u00eb tyre, serb\u00ebt u\np\u00ebrqendruan kryesisht: <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; n\u00eb krijimin e <strong><em>faktorit t\u00eb forc\u00ebs<\/em><\/strong>; dhe <br>&#8211; n\u00eb nd\u00ebrtimin e nj\u00eb <strong><em>makinerie propagandistike gebelsiane<\/em><\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebr ta mbajtur\nserbosllavin\u00eb, k\u00ebt\u00eb <strong><em>krijes\u00eb artificiale t\u00eb Versaj\u00ebs<\/em><\/strong> dhe burg t\u00eb popujve, <strong><em>karagjorgjeviq\u00ebt\n<\/em><\/strong>dhe<strong><em> pashiq\u00ebt, <\/em><\/strong>m\u00eb von\u00eb<strong><em> rankoviq\u00ebt <\/em><\/strong>dhe<strong><em> millosheviq\u00ebt<\/em><\/strong> zbatuan <strong><em>politik\u00ebn\ne forc\u00ebs<\/em><\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Serbia, me politik\u00ebn e saj <strong><em>destruktive, luft\u00ebnxit\u00ebse, hegjemoniste, ekspansioniste<\/em><\/strong> dhe<em> <strong>kolonialiste<\/strong><\/em> \u00ebsht\u00eb shkaktarja kryesore dhe permanente e destabilizimit t\u00eb Ballkanit, k\u00ebtij rajoni t\u00eb cil\u00ebsuar si <strong><em>fu\u00e7i baruti<\/em><\/strong>, ku \u00ebsht\u00eb zhvilluar <strong><em>bellum omnium in omnes<\/em><\/strong>. Nj\u00eb politik\u00eb e till\u00eb \u00ebsht\u00eb irracionale. P\u00ebr gjakderdhjet q\u00eb ua kan\u00eb shkaktuar fqinj\u00ebve t\u00eb vet, serb\u00ebt duhet t\u00eb mbajn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi para gjykat\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb. <strong><em>Francez\u00ebt kan\u00eb gabuar q\u00eb i kan\u00eb lejuar serb\u00ebt ta keqp\u00ebrdorin miq\u00ebsin\u00eb me ta.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Ambiciet e serb\u00ebve<\/em><\/strong> gjat\u00eb historis\u00eb kan\u00eb qen\u00eb <strong><em>n\u00eb shp\u00ebrpjes\u00ebtim me potencialet reale t\u00eb tyre<\/em><\/strong>. Ata jan\u00eb nj\u00eb popull i vog\u00ebl, ndaj politik\u00ebn shtet\u00ebrore duhet ta harmonizojn\u00eb me p\u00ebrmasat komb\u00ebtare reale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb Evrop\u00eb dhe n\u00eb planin global, sot kemi nj\u00eb <strong><em>konstelacion\nt\u00eb ri<\/em><\/strong>: muri i Berlinit ka r\u00ebn\u00eb, Gjermania \u00ebsht\u00eb ribashkuar, Traktati i\nVarshav\u00ebs \u00ebsht\u00eb zhb\u00ebr\u00eb, ideologjia bolshevike doli si antihistorike, perandoria\nsovjetike &#8211; e kuqe, \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrb\u00ebr\u00eb, kampi socialist \u00ebsht\u00eb shuar, lufta e\nftoft\u00eb ka marr\u00eb fund, Rusia nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb superfuqi, kontradiktat historike t\u00eb\nfuqive evropiane harmonizohen n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb BE-s\u00eb, Jugosllavia e Versaj\u00ebs dhe e\nKA\u00c7KJ-s\u00eb (AVNOJ-it) u shkat\u00ebrrua me gjak. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Serb\u00ebt duhet t\u00eb heqin dor\u00eb nga idet\u00eb komb\u00ebtare retrograde, anakronike, antihistorike dhe antidemokratike t\u00eb shekullit XIX. Duhet ta pranojn\u00eb realitetin e ri n\u00eb rajon dhe n\u00eb planin global dhe ta ridefinojn\u00eb ideologjin\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mbrojt\u00ebsit e Shkodr\u00ebs n\u00eb luft\u00ebn me Malin e Zi e Serbin\u00eb, 1912-1913&#8230; Xhelal Zejneli Ka kaluar nj\u00eb shekull nga luft\u00ebrat ballkanike. N\u00eb vitin 1912 Mbret\u00ebria e Serbis\u00eb e pushtoi Kosov\u00ebn. Menj\u00ebher\u00eb pas k\u00ebsaj filloi politika e gjenocidit serb ndaj shqiptar\u00ebve, e p\u00ebrcjell\u00eb edhe me shp\u00ebrnguljen e dhunshme t\u00eb tyre nga trojet st\u00ebrgjyshore. Krahas k\u00ebsaj ka [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":47272,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-47271","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>LUFT\u00cbRAT BALLKANIKE \u2013 KRIMET SERBE NDAJ SHQIPTAR\u00cbVE - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"LUFT\u00cbRAT BALLKANIKE \u2013 KRIMET SERBE NDAJ SHQIPTAR\u00cbVE - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mbrojt\u00ebsit e Shkodr\u00ebs n\u00eb luft\u00ebn me Malin e Zi e Serbin\u00eb, 1912-1913&#8230; Xhelal Zejneli Ka kaluar nj\u00eb shekull nga luft\u00ebrat ballkanike. N\u00eb vitin 1912 Mbret\u00ebria e Serbis\u00eb e pushtoi Kosov\u00ebn. Menj\u00ebher\u00eb pas k\u00ebsaj filloi politika e gjenocidit serb ndaj shqiptar\u00ebve, e p\u00ebrcjell\u00eb edhe me shp\u00ebrnguljen e dhunshme t\u00eb tyre nga trojet st\u00ebrgjyshore. Krahas k\u00ebsaj ka [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-11-24T06:00:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-11-24T07:42:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/mbrojtesit-e-shkodres-1912-13.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"24 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"LUFT\u00cbRAT BALLKANIKE \u2013 KRIMET SERBE NDAJ SHQIPTAR\u00cbVE\",\"datePublished\":\"2019-11-24T06:00:28+00:00\",\"dateModified\":\"2019-11-24T07:42:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\\\/\"},\"wordCount\":4793,\"commentCount\":1,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/11\\\/mbrojtesit-e-shkodres-1912-13.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\\\/\",\"name\":\"LUFT\u00cbRAT BALLKANIKE \u2013 KRIMET SERBE NDAJ SHQIPTAR\u00cbVE - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/11\\\/mbrojtesit-e-shkodres-1912-13.jpg\",\"datePublished\":\"2019-11-24T06:00:28+00:00\",\"dateModified\":\"2019-11-24T07:42:12+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/11\\\/mbrojtesit-e-shkodres-1912-13.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/11\\\/mbrojtesit-e-shkodres-1912-13.jpg\",\"width\":600,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"LUFT\u00cbRAT BALLKANIKE \u2013 KRIMET SERBE NDAJ SHQIPTAR\u00cbVE\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"LUFT\u00cbRAT BALLKANIKE \u2013 KRIMET SERBE NDAJ SHQIPTAR\u00cbVE - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"LUFT\u00cbRAT BALLKANIKE \u2013 KRIMET SERBE NDAJ SHQIPTAR\u00cbVE - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Mbrojt\u00ebsit e Shkodr\u00ebs n\u00eb luft\u00ebn me Malin e Zi e Serbin\u00eb, 1912-1913&#8230; Xhelal Zejneli Ka kaluar nj\u00eb shekull nga luft\u00ebrat ballkanike. N\u00eb vitin 1912 Mbret\u00ebria e Serbis\u00eb e pushtoi Kosov\u00ebn. Menj\u00ebher\u00eb pas k\u00ebsaj filloi politika e gjenocidit serb ndaj shqiptar\u00ebve, e p\u00ebrcjell\u00eb edhe me shp\u00ebrnguljen e dhunshme t\u00eb tyre nga trojet st\u00ebrgjyshore. Krahas k\u00ebsaj ka [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2019-11-24T06:00:28+00:00","article_modified_time":"2019-11-24T07:42:12+00:00","og_image":[{"width":600,"height":400,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/mbrojtesit-e-shkodres-1912-13.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"24 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"LUFT\u00cbRAT BALLKANIKE \u2013 KRIMET SERBE NDAJ SHQIPTAR\u00cbVE","datePublished":"2019-11-24T06:00:28+00:00","dateModified":"2019-11-24T07:42:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/"},"wordCount":4793,"commentCount":1,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/mbrojtesit-e-shkodres-1912-13.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/","name":"LUFT\u00cbRAT BALLKANIKE \u2013 KRIMET SERBE NDAJ SHQIPTAR\u00cbVE - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/mbrojtesit-e-shkodres-1912-13.jpg","datePublished":"2019-11-24T06:00:28+00:00","dateModified":"2019-11-24T07:42:12+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/mbrojtesit-e-shkodres-1912-13.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/mbrojtesit-e-shkodres-1912-13.jpg","width":600,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/lufterat-ballkanike-krimet-serbe-ndaj-shqiptareve\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"LUFT\u00cbRAT BALLKANIKE \u2013 KRIMET SERBE NDAJ SHQIPTAR\u00cbVE"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47271"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47271\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/47272"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}