{"id":5048,"date":"2016-07-24T23:42:15","date_gmt":"2016-07-24T22:42:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=5048"},"modified":"2021-04-12T22:47:26","modified_gmt":"2021-04-12T21:47:26","slug":"sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/","title":{"rendered":"Sekretet m\u00eb t\u00eb err\u00ebta t\u00eb Perandoris\u00eb Otomane"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.voal.ch\/10-sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">voal.ch<\/a> | <em>24 korrik 2016<\/em><\/p>\n<p>Sulltan\u00ebt e hersh\u00ebm osman\u00eb nuk e praktikonin zakonin ku djali i madh trash\u00ebgon gjith\u00e7ka. Si rezultat, v\u00ebllez\u00ebrit e ndrysh\u00ebm nganj\u00ebher\u00eb pretendonin fronin dhe dit\u00ebt e para, perandoria u mbush me pretendues, t\u00eb cil\u00ebt tentonin t\u00eb gjenin streh\u00eb n\u00eb shtetet e armikut dhe t\u2019i shkaktonin probleme p\u00ebr vite me rradh\u00eb. Kur Mehmed Pushtuesi rrethoi Kostandinopoj\u00ebn, xhaxhai i tij luftoi kund\u00ebr tij q\u00eb nga muret. Mehmedi e zgjidhi problemin me mizorin\u00eb e tij t\u00eb zakonshme.<\/p>\n<p>Kur mori fronin, ai ekzekutoi pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb t\u00eb af\u00ebrmve meshkuj, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe nj\u00eb v\u00eblla foshnj\u00eb q\u00eb e mbyti n\u00eb djep. M\u00eb pas, ai nxorri ligjin fam\u00ebkeq: \u201c<em>Dhe cilitdo prej bijve t\u00eb mi q\u00eb do t\u00eb marr\u00eb Sulltanatin, p\u00ebr hir t\u00eb rregullit t\u00eb bot\u00ebs, do t\u00eb vras\u00eb v\u00ebllez\u00ebrit e tij. Shumica e Ulemave e lejojn\u00eb k\u00ebt\u00eb. Pra, le t\u00eb veproj\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb<\/em>\u201d. Nga kjo pik\u00eb e tutje, \u00e7do sulltani i ri duhej ta merrte fronin, duke vrar\u00eb t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb af\u00ebrmit e tij meshkuj.<\/p>\n<p>Mehmedi III shkuli mjekr\u00ebn e tij nga hidh\u00ebrimi, kur v\u00ebllai m\u00eb i vog\u00ebl iu lut p\u00ebr m\u00ebshir\u00eb. Por ai \u201cnuk iu p\u00ebrgjigj kurr\u00eb as edhe me nj\u00eb fjal\u00eb\u201d, dhe djali u ekzekutua s\u00eb bashku me 18 v\u00ebllez\u00ebr t\u00eb tjer\u00eb. Pamja e 19 trupave t\u00eb tyre q\u00eb rrotulloheshin rrug\u00ebve preku dhe b\u00ebri t\u00eb qaj\u00eb gjith\u00eb Stambollin. Edhe pas raundit t\u00eb par\u00eb t\u00eb vrasjeve, t\u00eb af\u00ebrmit e sulltanit nuk ishin t\u00eb sigurt\u00eb. Sulejmani i Madh\u00ebrish\u00ebm shikonte n\u00eb heshtje nga prapa nj\u00eb dritareje, nd\u00ebrsa djali i tij mbytej me nj\u00eb tel harku; djali ishte b\u00ebr\u00eb shum\u00eb popullor mes ushtris\u00eb dhe sulltani nuk ndihej i sigurt.<\/p>\n<p><strong>Pallati ishte nj\u00eb ferr i heshtur<\/strong><\/p>\n<p>Edhe p\u00ebr sulltanin, jeta n\u00eb Topkapi mund t\u00eb ishte mbyt\u00ebse deri n\u00eb ekstrem. Konsiderohej e pahijshme p\u00ebr sulltanin q\u00eb t\u00eb fliste shum\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb u fut nj\u00eb form\u00eb e gjuh\u00ebs s\u00eb shenjave dhe sundimtari e kalonte shumic\u00ebn e koh\u00ebs, i rrethuar nga nj\u00eb heshtje e plot\u00eb. Mustafai I e pa t\u00eb pamundur ta duronte k\u00ebt\u00eb dhe u p\u00ebrpoq q\u00eb ta ndaloj\u00eb, por veziri i tij refuzoi ta lejoj\u00eb. Mustafai shum\u00eb shpejt u \u00e7mend, dhe shpesh shihej duke hedhur monedha n\u00eb det, q\u00eb t\u2019i shpenzonin peshqit.<\/p>\n<p>Intrigat n\u00eb pallat ishin t\u00eb zakonshme, teksa vezir\u00ebt, oborrtar\u00ebt, eunuk\u00ebt luftonin p\u00ebr pushtet. P\u00ebr 130 vjet, grat\u00eb e haremit fituan nj\u00eb ndikim t\u00eb madh dhe periudha u b\u00eb e njohur si \u201c<em>sulltanati i grave<\/em>.\u201d Dragomani (Kryep\u00ebrkthyesi) ishte gjithmon\u00eb i pushtetsh\u00ebm dhe gjithmon\u00eb ai ishte grek. Eunuk\u00ebt ndaheshin p\u00ebrgjat\u00eb linjave racore, dhe krye-eunuku i zi dhe krye-eunuku i bardh\u00eb ishin rival\u00eb. I z\u00ebn\u00eb shpesh n\u00eb mes t\u00eb k\u00ebsaj \u00e7mendurie, sulltani ndiqej kudo ku shkonte.<\/p>\n<p>Ahmeti III i shkroi vezirit t\u00eb tij t\u00eb madh, duke u ankuar se: \u201cN\u00ebse un\u00eb shkoj n\u00eb nj\u00eb nga dhomat, 40 faqe jan\u00eb v\u00ebn\u00eb rresht; n\u00ebse m\u00eb duhet t\u00eb vesh pantallonat, nuk ndihem aspak rehat, k\u00ebshtu q\u00eb shpat\u00eb-mbajt\u00ebsi duhet t\u2019i l\u00ebr\u00eb t\u00eb largohen, mbani vet\u00ebm tre apo kat\u00ebr burra q\u00eb t\u00eb jem rehat\u201d.<\/p>\n<p>P\u00ebr shkak se i kalonin dit\u00ebt e tyre n\u00eb heshtje totale, vazhdimisht t\u00eb vrojtuar, n\u00eb nj\u00eb atmosfer\u00eb helmuese, nj\u00eb num\u00ebr i sulltan\u00ebve osman\u00eb u s\u00ebmur\u00ebn mend\u00ebrisht.<br \/>\n<strong><br \/>\n\u201cKafazi\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Politika e v\u00ebllavrasjes n\u00eb Perandorin\u00eb Osmane nuk ishte popullore mes publikut apo klerit, dhe ajo u braktis n\u00eb heshtje kur Ahmedi I vdiq papritmas n\u00eb vitin 1617. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, trash\u00ebgimtar\u00ebt e mundsh\u00ebm p\u00ebr fronin u mbyll\u00ebn n\u00eb Pallatin Topkapi n\u00eb Stamboll, n\u00eb apartamente q\u00eb njiheshin si kafazet. Nj\u00eb princ i Perandoris\u00eb Osmane mund t\u00eb kalonte t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn e tij i burgosur n\u00eb kafaz, i monitoruar vazhdimisht nga rojet.<\/p>\n<p>Burgimi ishte zakonisht luksoz, por i zbatuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb rigoroze, dhe shum\u00eb princa u \u00e7mend\u00ebn nga m\u00ebrzia ose u b\u00ebn\u00eb t\u00eb varur nga alkooli. Kur nj\u00eb sulltan i ri shkonte n\u00eb Port\u00ebn e Lumturis\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb besnik\u00ebrin\u00eb e vezir\u00ebve, kjo mund t\u00eb ishte hera e par\u00eb q\u00eb ai dilte jasht\u00eb, pas disa dekadash, gj\u00eb e cila nuk ishte p\u00ebrgatitja ideale p\u00ebr nj\u00eb sundimtar.<\/p>\n<p>K\u00ebrc\u00ebnimi i ekzekutimit ishte konstant. N\u00eb vitin 1621, Myftiu i Madh refuzoi t\u00eb lejoj\u00eb Osmanin II q\u00eb t\u00eb mbyste v\u00ebllan\u00eb e tij. Por kryegjykat\u00ebsi i Ballkanit nxitoi p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb kund\u00ebropinion, dhe princi u mbyt gjith\u00ebsesi. Vet\u00eb Osmani u p\u00ebrmbys m\u00eb pas nga ushtria, t\u00eb cil\u00ebs iu desh m\u00eb pas q\u00eb t\u00eb nxjerr\u00eb v\u00ebllain e tij t\u00eb mbijetuar nga kafazi, duke hequr \u00e7atin\u00eb dhe duke e ngritur me nj\u00eb litar. I gjori kishte ndejtur dy dit\u00eb pa ushqim apo uj\u00eb dhe ndoshta ishte shum\u00eb i \u00e7mendur, p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb re se ishte b\u00ebr\u00eb sulltan.<\/p>\n<p><strong>Ekzekutimet<\/strong><\/p>\n<p>Qeveria osmane mbante mbishtet mbi jet\u00ebn dhe vdekjen banor\u00ebve t\u00eb perandoris\u00eb, dhe ajo nuk kishte frik\u00eb ta p\u00ebrdorte at\u00eb. Gjykata e par\u00eb e Pallatit Topkapi, ku mblidheshin peticionist\u00ebt dhe vizitor\u00ebt, ishte nj\u00eb vend i tmerrsh\u00ebm. Aty spikasnin dy shtylla ku ekspozoheshin kokat e prera dhe nj\u00eb burim i ve\u00e7ant\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr ekzekutuesit, q\u00eb t\u00eb lanin duart.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb spastrimeve periodike n\u00eb pallat, gjuh\u00ebt e njer\u00ebzve b\u00ebheshin pirg, nd\u00ebrsa nj\u00eb top i ve\u00e7ant\u00eb ushtonte, \u00e7do her\u00eb nj\u00eb trup hidhej n\u00eb det. Osman\u00ebt as nuk e mor\u00ebn mundimin q\u00eb t\u00eb krijonin nj\u00eb trup\u00eb xhelat\u00ebsh. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, kjo detyr\u00eb u ra kopshtar\u00ebve t\u00eb pallatit, t\u00eb cil\u00ebt e ndanin koh\u00ebn e tyre, mes vrasjeve dhe krijimit t\u00eb shum\u00eb prej luleve t\u00eb bukura, q\u00eb ne njohim sot.<\/p>\n<p>Shumic\u00ebs s\u00eb viktimave t\u00eb tyre thjesht\u00eb u prihej koka. Por ishte e ndaluar q\u00eb t\u00eb derdhej gjaku i familjes mbret\u00ebrore dhe zyrtar\u00ebve t\u00eb nivelit t\u00eb lart\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb ata mbyteshin n\u00eb vend. Si rezultat, kryekopshtari ishte gjithmon\u00eb nj\u00eb njeri trupmadh, muskuloz, i aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbytur nj\u00eb vezir p\u00ebr vdekje me t\u00eb marr\u00eb njoftimin. N\u00eb dit\u00ebt e para t\u00eb perandoris\u00eb, zyrtar\u00ebt e sulltanit krenoheshin me bindjen e tyre ndaj tekave t\u00eb tij, dhe ishte e zakonshme q\u00eb ata t\u00eb p\u00ebrballeshin qet\u00eb-qet\u00eb me ekzekutimin.<\/p>\n<p>Veziri i famsh\u00ebm, Kara Mustafai, ishte shum\u00eb i respektuar p\u00ebr shkak se e p\u00ebrsh\u00ebndeti ekzekutuesin e tij me nj\u00eb \u201c<em>Ashtu qoft\u00eb! t\u00eb p\u00ebrulur<\/em>\u201d. M\u00eb pas, u ul n\u00eb gjunj\u00eb q\u00eb ai t\u2019i vendoste telin p\u00ebrreth qaf\u00ebs. Por n\u00eb vitet e m\u00ebvonshme, standardet ran\u00eb. N\u00eb fakt, guvernatorin e shekullit t\u00eb 19-Ali Pash\u00ebs, i cili luftoi aq shum\u00eb kund\u00ebr njer\u00ebzve t\u00eb Sulltanit, e vran\u00eb me plumba nga posht\u00eb dyshemes\u00eb s\u00eb sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb tij.<br \/>\n<strong><br \/>\nGara e vdekjes<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb Perandorin\u00eb osmane, kishte nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr nj\u00eb zyrtar besnik, q\u00eb t\u2019i shp\u00ebtonte zem\u00ebrimit t\u00eb sulltanit. Duke filluar n\u00eb fund t\u00eb shekullit t\u00eb 18-t\u00eb, u b\u00eb zakon q\u00eb nj\u00eb vezir i madh i d\u00ebnuar, mund t\u2019i shp\u00ebtonte fatit tragjik, duke mundur nj\u00eb kopshtar n\u00eb nj\u00eb gar\u00eb n\u00ebp\u00ebr kopshtet e pallatit.<\/p>\n<p>Zyrtari thirrej n\u00eb nj\u00eb takim me krye-kopshtarin dhe pas shk\u00ebmbimit t\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetjeve, vezirit do t\u2019i dor\u00ebzohej nj\u00eb got\u00eb sherbet e mbuluar me akull. N\u00eb qoft\u00eb se ajo ishte e bardh\u00eb, sulltani i kishte ofruar atij edhe nj\u00eb shans. N\u00eb qoft\u00eb se ajo ishte e kuqe, ai do t\u00eb ekzekutohej. Sapo shihte sherbetin, veziri duhej t\u00eb niste vrapin me sprint.<\/p>\n<p>Ai vraponte n\u00ebp\u00ebr kopshtet e pallatit, n\u00ebp\u00ebr hijet e selvive dhe reshtave me tulipan\u00eb, i ndjekur nga syt\u00eb e fshehur prapa portave dhe dritareve t\u00eb haremit. Gara p\u00ebrfundonte tek Porta e Tregut t\u00eb Peshkut n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb pallatit. N\u00ebse veziri mb\u00ebrrinte tek porta p\u00ebrpara kryekopshtarit, ai thjesht\u00eb d\u00ebrgohej n\u00eb m\u00ebrgim.<\/p>\n<p>Por kryekopshtari ishte m\u00eb i ri dhe m\u00eb i fort\u00eb, dhe zakonisht ndodhte q\u00eb ai e priste me litarin e tij t\u00eb m\u00ebndafsht\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb, shum\u00eb pak vezir\u00eb ia dol\u00ebn, duke p\u00ebrfshir\u00eb Haxhi Sali Pash\u00ebn, veziri i fundit q\u00eb u p\u00ebrball me gar\u00ebn e vdekjes. Ai u p\u00ebrg\u00ebzua dhe m\u00eb pas u b\u00eb guvernator province.<\/p>\n<p><strong>Turma<\/strong><\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht se teorikisht ishte i dyti pas sulltanit, vezir\u00ebt e m\u00ebdhenj zakonisht ekzekutoheshin ose i hidheshin turm\u00ebs, si nj\u00eb <em>kok\u00eb turku<\/em> kur di\u00e7ka shkonte keq. Sulltan Selimi ndryshoi aq shum\u00eb vezir\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj, saq\u00eb filloi t\u00eb mbaj\u00eb nj\u00eb testament n\u00eb t\u00eb gjitha koh\u00ebt. Nj\u00ebri iu lut Selimit q\u00eb t\u2019ia thoshte paraprakisht n\u00ebse ishte p\u00ebr t\u2019u ekzekutuar, dhe si p\u00ebrgjigje Sulltani i tha se po b\u00ebnte gati z\u00ebvend\u00ebsuesit e mundsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Vezir\u00ebve u duhej gjithashtu q\u00eb t\u00eb qet\u00ebsonin popullin e Stambollit, t\u00eb cil\u00ebt ishin t\u00eb prirur t\u00eb marshonin n\u00eb pallat dhe t\u00eb k\u00ebrkonin ekzekutime, sa her\u00eb q\u00eb di\u00e7ka shkonte keq. Nj\u00eb vizitor britanik i shekullit t\u00eb 18-t\u00eb v\u00ebrente se \u201c<em>kur nj\u00eb minist\u00ebr k\u00ebtu nuk u p\u00eblqen njer\u00ebzve, brenda tre or\u00ebsh, ai hiqet zvarr\u00eb dhe i presin krah\u00ebt, kok\u00ebn dhe k\u00ebmb\u00ebt<\/em>\u201d. Jo se njer\u00ebzit kishin frik\u00eb p\u00ebr t\u00eb sulmuar pallatin, n\u00ebse k\u00ebrkesat e tyre nuk plot\u00ebsoheshin. N\u00eb vitin 1730, nj\u00eb ushtar i rreckosur me emrin Patrona Ali udh\u00ebhoqi nj\u00eb turm\u00eb q\u00eb hyri n\u00eb pallat dhe mori kontrollin e perandoris\u00eb p\u00ebr disa muaj. Ai u q\u00ebllua p\u00ebr vdekje, pasi u p\u00ebrpoq\u00eb q\u00eb t\u00eb b\u00ebnte sundimtar t\u00eb Vllahis\u00eb, nj\u00eb kasap, i cili i kishte dh\u00ebn\u00eb para borxh.<\/p>\n<p><strong>Haremi<\/strong><\/p>\n<p>Ndoshta gj\u00ebja m\u00eb e tmerrshme n\u00eb pallatin Topkapi ishte Haremi Perandorak. Ai p\u00ebrb\u00ebhej nga deri 2000 gra, shumica prej t\u00eb cilave t\u00eb blera apo rr\u00ebmbyera si skllave, q\u00eb sh\u00ebrbenin si gra apo konkubina t\u00eb Sulltanit. Ata mbaheshin t\u00eb mbyllura, dhe n\u00ebse nj\u00eb burr\u00eb u hidhte syt\u00eb, kjo ishte vdekja e tij.<\/p>\n<p>Vet\u00eb Haremi ruhej dhe drejtohej nga Kryeeunuku i Zi, i cili me kalimin e koh\u00ebs e shnd\u00ebrroi pozicionin e tij, n\u00eb nj\u00eb prej forcave m\u00eb t\u00eb pushtetshme t\u00eb Perandoris\u00eb. Kushtet n\u00eb vet\u00eb haremin varionin, ndon\u00ebse ka pak informacion p\u00ebr ngjarjet brenda mureve. Thuhet se aty ka patur kaq shum\u00eb konkubina, saq\u00eb disa prej tyre as nuk arrinin ndonj\u00ebher\u00eb ta shihnin Sulltanin. T\u00eb tjera ia dilnin t\u00eb fitonin edhe ndikim n\u00eb drejtimin e pun\u00ebve t\u00eb Perandoris\u00eb.<\/p>\n<p>Sulejmani i Madh\u00ebrish\u00ebm ra \u00e7mendurisht n\u00eb dashuri me nj\u00eb polake t\u00eb quajtur Rokselana, u martua me t\u00eb, dhe e b\u00ebri kryek\u00ebshilltare. Ndikimi i Rokselan\u00ebs ishte kaq i madh, saq\u00eb nj\u00eb Vezir i Madh d\u00ebrgoi piratin <em>Barbarosa<\/em> n\u00eb nj\u00eb mision t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar, p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebmbyer bukurin\u00eb italiane Giulia Gonzaga, me besimin se vet\u00ebm ajo do t\u00eb mund t\u2019i afrohej sharmit t\u00eb Rokselan\u00ebs. Plani u zbulua nga nj\u00eb italian i guximsh\u00ebm, i cili hyri n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e Giulias dhe e mori me kal\u00eb, p\u00ebrpara se t\u00eb vinin pirat\u00ebt.<\/p>\n<p>Pasi e fal\u00ebnderoi q\u00eb e shp\u00ebtoi, Giulia thuhet se k\u00ebrkoi q\u00eb ai t\u00eb vritej, p\u00ebr shkak se e kishte par\u00eb me k\u00ebmish\u00eb nate, nj\u00eb veprim q\u00eb e b\u00ebri t\u00eb fitoj\u00eb admirimin e gjith\u00eb Italis\u00eb. <em>Kosem Sultan<\/em> arriti edhe m\u00eb shum\u00eb ndikim se sa Rokselana, dhe me kalimin e koh\u00ebs edhe udh\u00ebhoqi perandorin\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb birit apo nipit. Por, ajo ndeshi n\u00eb nusen e saj, Turhan, e cila urdh\u00ebroi q\u00eb vjehrra t\u00eb mbytej me nj\u00eb perde, p\u00ebrpara se t\u2019i merrte vendin.<\/p>\n<p><strong>Hara\u00e7i i djemve<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb nga karakteristikat m\u00eb fam\u00ebkeqe t\u00eb sundimit t\u00eb hersh\u00ebm osman ishte edhe devsirme (\u201cthirrja\u201d), nj\u00eb hara\u00e7 q\u00eb paguhej me djem t\u00eb rinj nga shtete t\u00eb krishter\u00eb t\u00eb Perandoris\u00eb. Shumica e djemve regjistroheshin n\u00eb Korpusin e jeni\u00e7er\u00ebve, ushtria e skllev\u00ebrve-ushtar\u00eb, q\u00eb ishin n\u00eb ball\u00eb t\u00eb pushtimeve osmane. Hara\u00e7i k\u00ebrkohej jo rregullisht, por n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb nevojave q\u00eb mund t\u00eb kishte p\u00ebr fuqi pun\u00ebtore dhe n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr ishin djem t\u00eb mosh\u00ebs 12-14 vje\u00e7, kryesisht nga Ballkani.<\/p>\n<p>Zyrtar\u00ebt osman\u00eb mblidhnin t\u00eb gjith\u00eb djemt\u00eb n\u00eb fshat dhe kontrollonin emrat e tyre me regjistrat e pag\u00ebzimit nga kishat vendase. Ata pastaj zgjidhnin m\u00eb t\u00eb fort\u00ebt, ndoshta duke marr\u00eb nj\u00eb djal\u00eb nga \u00e7do 40 familje. Djemt\u00eb m\u00eb pas grupoheshin dhe marshonin p\u00ebr n\u00eb Stamboll, teksa m\u00eb t\u00eb dob\u00ebtit vdisnin rrug\u00ebs. Osman\u00ebt prodhonin nj\u00eb p\u00ebrshkrim t\u00eb detajuar t\u00eb \u00e7do djali, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ata t\u00eb gjurmoheshin, n\u00ebse arratiseshin.<\/p>\n<p>N\u00eb Stamboll, <em>djemt\u00eb b\u00ebheshin synet dhe konvertoheshin me forc\u00eb n\u00eb Islam<\/em>. M\u00eb t\u00eb pashmit apo inteligjent\u00ebt d\u00ebrgoheshin n\u00eb pallat, ku ata trajnoheshin p\u00ebr t\u2019u bashkuar me elit\u00ebn perandorake. K\u00ebta djem mund t\u00eb aspironin p\u00ebr t\u00eb arritur gradat m\u00eb t\u00eb larta, dhe shum\u00eb u b\u00ebn\u00eb pashallar\u00eb ose vezir\u00eb. Pjesa tjet\u00ebr e djemve u bashkoheshin jeni\u00e7er\u00ebve. S\u00eb pari, ata d\u00ebrgoheshin p\u00ebr t\u00eb punuar n\u00eb nj\u00eb ferm\u00eb p\u00ebr tet\u00eb vjet, ku m\u00ebsonin turqisht dhe b\u00ebheshin m\u00eb t\u00eb fort\u00eb. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebzetat, b\u00ebheshin formalisht jeni\u00e7er\u00eb, ushtar\u00ebt elitar\u00eb t\u00eb perandoris\u00eb q\u00eb i n\u00ebnshtroheshin disiplin\u00ebs s\u00eb hekurt dhe indoktrinimit.<\/p>\n<p>Ka pasur p\u00ebrjashtime p\u00ebr hara\u00e7et. Ishte e ndaluar p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb f\u00ebmij\u00ebn e vet\u00ebm t\u00eb nj\u00eb familje, apo bijt\u00eb e atyre t\u00eb cil\u00ebt kishin sh\u00ebrbyer n\u00eb ushtri. Sistemi i hara\u00e7it mori fund n\u00eb fillim t\u00eb shekullit t\u00eb 18, kur bijt\u00eb e jeni\u00e7er\u00ebve u lejuan t\u00eb b\u00ebhen jeni\u00e7er\u00eb. \/<em>Bota.al<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>voal.ch | 24 korrik 2016 Sulltan\u00ebt e hersh\u00ebm osman\u00eb nuk e praktikonin zakonin ku djali i madh trash\u00ebgon gjith\u00e7ka. Si rezultat, v\u00ebllez\u00ebrit e ndrysh\u00ebm nganj\u00ebher\u00eb pretendonin fronin dhe dit\u00ebt e para, perandoria u mbush me pretendues, t\u00eb cil\u00ebt tentonin t\u00eb gjenin streh\u00eb n\u00eb shtetet e armikut dhe t\u2019i shkaktonin probleme p\u00ebr vite me rradh\u00eb. Kur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":66735,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-5048","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Sekretet m\u00eb t\u00eb err\u00ebta t\u00eb Perandoris\u00eb Otomane - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sekretet m\u00eb t\u00eb err\u00ebta t\u00eb Perandoris\u00eb Otomane - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"voal.ch | 24 korrik 2016 Sulltan\u00ebt e hersh\u00ebm osman\u00eb nuk e praktikonin zakonin ku djali i madh trash\u00ebgon gjith\u00e7ka. Si rezultat, v\u00ebllez\u00ebrit e ndrysh\u00ebm nganj\u00ebher\u00eb pretendonin fronin dhe dit\u00ebt e para, perandoria u mbush me pretendues, t\u00eb cil\u00ebt tentonin t\u00eb gjenin streh\u00eb n\u00eb shtetet e armikut dhe t\u2019i shkaktonin probleme p\u00ebr vite me rradh\u00eb. Kur [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-07-24T22:42:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-04-12T21:47:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/sekretet_osmane.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"899\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"392\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"Sekretet m\u00eb t\u00eb err\u00ebta t\u00eb Perandoris\u00eb Otomane\",\"datePublished\":\"2016-07-24T22:42:15+00:00\",\"dateModified\":\"2021-04-12T21:47:26+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\\\/\"},\"wordCount\":2346,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/07\\\/sekretet_osmane.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\\\/\",\"name\":\"Sekretet m\u00eb t\u00eb err\u00ebta t\u00eb Perandoris\u00eb Otomane - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/07\\\/sekretet_osmane.jpg\",\"datePublished\":\"2016-07-24T22:42:15+00:00\",\"dateModified\":\"2021-04-12T21:47:26+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/07\\\/sekretet_osmane.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/07\\\/sekretet_osmane.jpg\",\"width\":899,\"height\":392,\"caption\":\"Sekretet osmane\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sekretet m\u00eb t\u00eb err\u00ebta t\u00eb Perandoris\u00eb Otomane\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sekretet m\u00eb t\u00eb err\u00ebta t\u00eb Perandoris\u00eb Otomane - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Sekretet m\u00eb t\u00eb err\u00ebta t\u00eb Perandoris\u00eb Otomane - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"voal.ch | 24 korrik 2016 Sulltan\u00ebt e hersh\u00ebm osman\u00eb nuk e praktikonin zakonin ku djali i madh trash\u00ebgon gjith\u00e7ka. Si rezultat, v\u00ebllez\u00ebrit e ndrysh\u00ebm nganj\u00ebher\u00eb pretendonin fronin dhe dit\u00ebt e para, perandoria u mbush me pretendues, t\u00eb cil\u00ebt tentonin t\u00eb gjenin streh\u00eb n\u00eb shtetet e armikut dhe t\u2019i shkaktonin probleme p\u00ebr vite me rradh\u00eb. Kur [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2016-07-24T22:42:15+00:00","article_modified_time":"2021-04-12T21:47:26+00:00","og_image":[{"width":899,"height":392,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/sekretet_osmane.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"Sekretet m\u00eb t\u00eb err\u00ebta t\u00eb Perandoris\u00eb Otomane","datePublished":"2016-07-24T22:42:15+00:00","dateModified":"2021-04-12T21:47:26+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/"},"wordCount":2346,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/sekretet_osmane.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/","name":"Sekretet m\u00eb t\u00eb err\u00ebta t\u00eb Perandoris\u00eb Otomane - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/sekretet_osmane.jpg","datePublished":"2016-07-24T22:42:15+00:00","dateModified":"2021-04-12T21:47:26+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/sekretet_osmane.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/sekretet_osmane.jpg","width":899,"height":392,"caption":"Sekretet osmane"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sekretet-me-te-erreta-te-perandorise-otomane\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sekretet m\u00eb t\u00eb err\u00ebta t\u00eb Perandoris\u00eb Otomane"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5048","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5048"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5048\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66736,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5048\/revisions\/66736"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/66735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}