NGA KALOSH \u00c7ELIKU<\/b><\/p>\n
Dihet, gjat\u00eb sistemit komunist jugosllav, edhe atij Enverist i kishim edhe Teatrot Shqiptar, dhe Dram\u00ebn e Pakicave Shqiptare, n\u00eb Shkup, Prishtin\u00eb dhe Tiran\u00eb. Her\u00eb pas here, edhe: Teatrin Shqiptaro – turk (1968). Teatri Komb\u00ebsive, Drama Shqipe (1974). Teatri Shqiptar (2001), si dhe Teatrin Krahinor, n\u00eb Prishtin\u00eb. Teatrin Komb\u00ebtar n\u00eb Tiran\u00eb. Edhe disa Teatro tjer\u00eb lokal katundeve n\u00ebp\u00ebr disa qytete t\u00eb Maqedonis\u00eb Jugosllave, Kosov\u00ebs dhe Shqip\u00ebris\u00eb Enveriste.<\/p>\n
Dhe, n\u00eb fund, Teatri i Komb\u00ebsive, n\u00eb Shkup. Sot, Teatri Shqiptar. Dor\u00ebn n\u00eb zem\u00ebr, me cenzur\u00eb partiake Neokomuniste ish jugosllave, vazhdon jet\u00ebn e tij edhe Sotek\u00ebsajdite. Un\u00eb, si shkrimtar shqiptar\u00eb nuk kam problem me k\u00ebt\u00eb Teat\u00ebr Shqiptar. Ai, si duket ka probleme me mua si shkrimtar?!<\/p>\n
Shkaku, se: Asaj kohe kishin vlera t\u00eb arrira artistike dhe publik shqiptar, si n\u00eb Maqedonin\u00eb Ish Jugosllave, Kosov\u00eb e Shqip\u00ebrin\u00eb Enveriste. E, m\u00eb von\u00eb me lindjen e Teatrove Shqiptare internacionale, edhe Teatrot Shqiptar lokal n\u00eb Tetov\u00eb e Kumanov\u00eb, e qytete tjer\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, ecin me v\u00ebshtir\u00ebsi po t\u00eb nj\u00ebt\u00ebs rruge malore: Dje, komuniste, Sot Neokomunsite ish jugosllave e sovjetike. Fat\u00ebkeq\u00ebsisht, Sot p\u00ebr sot, Neokomuniste me k\u00ebmb\u00ebt dhe turt\u00eb n\u00eb legen.<\/p>\n
Programi tyre artistik komunist, v\u00ebrtet\u00eb ishte i pasur: P\u00ebr \u00e7do vit, kishte autor\u00eb bot\u00ebror, jugosllav e sovjetik, por edhe autor\u00eb shqiptar, n\u00eb Shkup, Prishtin\u00eb dhe Tiran\u00eb: Shekspiri, Sofokliu, Henrik Ibsen, Brehti, Luigji Pirandelo, Artur Miler, Branisllav Nushiq, Mesha Selimoviq, Georg Bihner, Roland Topor, Nikollaj V. Gogol, K. Golden, Robert Thomasi, Josip Rela, Sami Frash\u00ebri, \u00c7ajupi, Spiro \u00c7omora, Teki D\u00ebrvishi, Ymer Shkreli, Beqir Musliu, Anton Pashku etj.<\/p>\n
Asaj kohe, si nx\u00ebn\u00ebs i Shkoll\u00ebs Normale \u201cZef Lush Marku\u201d n\u00eb Shkup, e kam vizituar shpesh Teatrin e Pakicave (Tetrin Shqiptaro- Turk), e m\u00eb von\u00eb edhe Teatrin e Komb\u00ebsive. E, m\u00eb von\u00eb edhe Dram\u00ebn Shqipe. Shum\u00eb rrall\u00eb Teatrin Shqiptar.<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb konkurs pranues p\u00ebr aktor si nx\u00ebn\u00ebs i asaj shkolle, me propozimin e profesorit t\u00eb Gjuh\u00ebs Shqipe Burhenadin Shukriu nga Manastiri, edhe mora pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb audicion p\u00ebr aktor s\u00eb bashku me aktorin e sotsh\u00ebm Bajrush Mjaku. Edhe, pse u pranova n\u00eb at\u00eb konkurs, un\u00eb nuk e zgjodha rrug\u00ebn e aktorit. I vazhdova dhiaret e mia krijuese mes d\u00ebllinjave dhe dardhave gorrice te \u201cP\u00ebrroni i Than\u00ebs\u201d, n\u00ebn hijen e t\u00eb cilave dhe i milja ende delet me kusi mes ogi\u00e7\u00ebve brir\u00ebp\u00ebrdredhur rreth vesh\u00ebve, Fyellit t\u00eb Bariut me gun\u00ebn krash\u00ebve , Delet e mia me q\u00ebngja: Q\u00eb, asnj\u00eb politikan nuk i donte n\u00eb vath\u00ebn politike. E, Un\u00eb doja mes tyre t\u00eb loz pak me Miken- o. Maleve, me Rrunzat e mia p\u00ebr Dit\u00ebn e Nes\u00ebrme. Burimeve t\u00eb atij \u201cP\u00ebrroni t\u00eb Than\u00ebs\u201d Historik Shqiptar, ku edhe e shuaja etjen burimeve malore n\u00eb at\u00eb vap\u00eb t\u00eb madhe gushti n\u00eb Katund, duke publikuar shkrime gazetareske e poezi p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb dhe t\u00eb rritur n\u00eb revistat p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb dhe ato letrare, gazetave t\u00eb asaj kohe, q\u00eb mezi e shihnin drit\u00ebn n\u00eb Shkup dhe Prishtin\u00eb.<\/p>\n
Dhe, i kam p\u00ebrcjellur dhe par\u00eb asaj kohe si nx\u00ebn\u00ebs dhe student t\u00eb gjith\u00eb Librat e tyre publicistik. Shfaqjet e tyre teatrore n\u00eb Shkup dhe Prishtin\u00eb. Mos them, edhe, se: Gati gjith\u00eb koh\u00ebn e lir\u00eb e kam kaluar n\u00eb mesin e tyre si shkrimtar i Dit\u00ebs Nes\u00ebrne. Fat, kam pasur t\u2019i njoh p\u00ebr s\u00eb gjalli, n\u00eb Sof\u00ebr: Edhe personalisht shkrimtar\u00ebt e atyre viteve: Teki D\u00ebrvishin, Ymer Shkrelin, Anton Pashkun, Musa Ramadnin, Beqir Musliun, Gani Xhafollin etj. K\u00ebta,ishin Shkrimtar\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj p\u00ebr Dit\u00ebn e Nes\u00ebrme.
\nNj\u00eb dram\u00eb e imja: \u201cRepriza e v\u00ebllaz\u00ebrim-bashkimit\u201d (2005), lindi si ide n\u00eb Byfen\u00eb e Teatrit t\u00eb Komb\u00ebsive, n\u00eb Shkup. Vite t\u00eb ndryshimeve \u201cdemokratike\u201d, kur ato si institucion shqiptar pat\u00ebn frik\u00eb t\u00eb ballafaqohen si \u201cartist\u00eb\u201d, realitetin kulturor politik-shqiptar. Partit\u00eb \u201cdemokratike\u201d shqiptare. E them Sot, haptas: Guxim ta luajn\u00eb vet\u00ebveten n\u00eb sken\u00eb si aktor\u00eb para publikut shqiptar te Satira: Repriza e \u201cv\u00ebllaz\u00ebrim-bashkimit\u201d. Ndoshta, edhe do ta shp\u00ebtonin veten si aktor\u00eb?! E, jo Mua si autor i mbi dhjet\u00eb dramave Lamtumir\u00eb b\u00ebrllok (2002, dhe: Imzot lehin qent\u00eb (1994, 2013).<\/p>\n
Koh\u00eb, kur t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrpiqeshin si partizan\u00eb t\u00eb partive politike shqiptare t\u00eb b\u00ebhen drejtor\u00eb Teatri, shkrimtar\u00eb e regjisor\u00eb, e asnj\u00ebri aktor. Ende i kam t\u00eb fresk\u00ebta ato takime tavoline me ibrik\u00eb raki rrushi e shtamba me ver\u00eb, sidomos me aktorin Xhevat Limani i cili shpesh uleshte n\u00eb tavolin\u00ebn ton\u00eb si mysafir rasti, edhe na k\u00ebnaqte me ato rr\u00ebfimet e tia \u201cartistike\u201d rreth fushatave zgjedhore t\u00eb partive politike shqiptare. Edhe pse, asaj kohe ishte i angazhuar n\u00eb fushata parazgjedhore t\u00eb Partis\u00eb Demokratike Shqiptare, thoshte pa frik\u00eb: \u201cKush \u00ebsht\u00eb Arb\u00ebr Xhaferri, kush \u00ebsht\u00eb Menduh Tha\u00e7i? I hip n\u00eb maj\u00eb t\u00eb mullarit dhe i hudh n\u00eb maj\u00eb t\u00eb k\u2026 Matan\u00eb, Partis\u00eb, Livadheve\u201d.<\/p>\n
P\u00ebrpiqesha t\u2019i a b\u00ebj me dije si mik tavoline, se: Xhevat, ki kujdes n\u00eb k\u00ebt\u00eb tavolin\u00eb dhe byfe Teatri plot\u00eb spektator\u00eb n\u00eb sken\u00eb t\u00eb Byfes\u00eb Teatrit Shqiptar, nuk jemi vet\u00ebm si mysafir\u00eb Teatri! I kemi edhe disa \u201dmiq\u201d mysafir\u00eb nga jasht\u00eb Teatrit si \u201cartist\u00eb\u201d, n\u00eb tavolin\u00ebn tjet\u00ebr af\u00ebr nesh si \u201cpublik\u201d i \u00c7arshis\u00eb t\u00eb \u201cBit-Pazarit\u201d Shkupit. E kot\u00eb, Xhevati dalldisej pa asnj\u00eb got\u00eb \u00e7aj rusi dhe raki rrushi me ato \u201cveprat\u201d e tia patriotike shqiptare \u201cBag\u00ebti e Bujq\u00ebsia\u201d t\u00eb Naim Frash\u00ebrit.<\/p>\n
Dit\u00eb m\u00eb von\u00eb, pas nj\u00eb kohe d\u00ebgjova se, Xhevatin gjat\u00eb nj\u00eb koncerti t\u00eb Inva Mul\u00ebs, n\u00eb Tetov\u00eb e kishin shqepur \u00e7otek partizan\u00ebt partiak me shkopinj bejzbolli gati p\u00ebr vdekje. Edhe Un\u00eb, n\u00eb at\u00eb Koncert e kisha pasur nj\u00eb bulet\u00eb falas, por shkaku t\u00eb Grave t\u00eb mia Besnike, nuk shkova n\u00eb Tetov\u00eb. Fati im i fundit si shkrimtar. Shp\u00ebtova, nga \u00e7oteku. Kutadi, ndoshta Grave t\u00eb mia besnike?! Ose, po t\u00eb kisha marr\u00eb pjes\u00eb, me siguri do t\u00eb kisha vdek\u00eb. Sot, do t\u00eb isha n\u00eb varr, rr\u00ebz\u00eb \u00c7uk\u00ebs Ilire. Edhe, kush do t\u2019i duronte \u201cpatriot\u00ebt kuqezi\u201d, t\u00eb m\u00eb qanin mbi varr para kamerave televizive.<\/p>\n
Dy jav\u00eb m\u00eb von\u00eb, pasi e d\u00ebgjova n\u00eb mjetet e informacionit gjith\u00eb ngjarjen \u201ckulturore\u201d, permes telefonit e thirra Xhevatin t\u00eb takohemi n\u00eb restorantin \u201cAlpina\u201d, n\u00eb Shkup Veri. Erdhi. U habita kur e pash n\u00eb at\u00eb gjendje sh\u00ebndetsore, edhe pas dy jav\u00ebve. Xhevati mezi e mbante veten gjall\u00eb, e kishin rrahur p\u00ebr vdekje. Shkak, q\u00eb edhe t\u00eb nes\u00ebrmen reagova n\u00eb mjetet e informacionit si kryetar n\u00eb em\u00ebr t\u00eb Lidhjes Shkrimtar\u00ebve Shqiptar t\u00eb Maqedonis\u00eb. Nuk mundesha kurr\u00ebsesi t\u00eb pajtohem me nj\u00eb hakmarrje t\u00eb till\u00eb primitive partiake ndaj artist\u00ebve shqiptar. Edhe pse, po t\u00eb kisha shkuar edhe un\u00eb n\u00eb at\u00eb koncert do ta p\u00ebsoja edhe me zi se Xhevati. Arsyeja, se: Un\u00eb nuk e kisha sh\u00ebndetin e Xhevatit, Liqenit Strug\u00ebs ta p\u00ebrballoj gjith\u00eb at\u00eb dhun\u00eb fizike partiake me shkopinj bezbolli, po t\u00eb Katundit C\u00ebrvic\u00eb, rr\u00ebz\u00eb \u00c7uk\u00ebs.<\/p>\n
P\u00ebrderisa, N\u00ebna Parti i dalldiste dhe i em\u00ebronte me goj\u00eb (premtime) p\u00ebr \u00e7do jav\u00eb nga nj\u00eb drejtor Teatri, ne t\u00eb \u201cpapun\u00ebt\u201d: Adem Kastrati, Fadil Curri, Fehmi Kurexha, Muhamet Curri dhe Un\u00eb, edhe ndonj\u00eb tjet\u00ebr artist shqiptar k\u00ebnaqeshim me em\u00ebrimet e tyre partiake dhe qerasjet si drejtor\u00eb Teatri mesdite Neokomunsite. P\u00ebrderisa, m\u00eb n\u00eb fund: N\u00ebna Parti si drejtor na e d\u00ebrgoi nj\u00eb \u201ckomandant\u201d lufte.<\/p>\n
Regjisor\u00ebt, dhe Drejtoria e Teatrit u dalldis\u00ebn pas emrave t\u00eb shkrimtar\u00ebve bot\u00ebror duke menduar se ato do t\u2019i b\u00ebnin shkrimtar\u00eb, regjisor\u00eb dhe artist\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj, do t\u2019ua kthenin publikun n\u00eb Teat\u00ebr. I lan\u00eb n\u00eb harres\u00eb shkrimtar\u00ebt shqiptar. Guxim nuk kishin t\u00eb merren me tekstet e autor\u00ebve shqiptar, q\u00eb e fshikullonin pam\u00ebshir\u00eb politik\u00ebn e Dit\u00ebs Sotme \u201cmadhore\u201d.<\/p>\n
Dhe, n\u00eb dramat e tyre: Haptas e thirrnin Dit\u00ebn e Nes\u00ebrme Shqiptare arsimore dhe kulturore. E merrnin ndonj\u00eb tekst t\u00eb autor\u00ebve Rilindas Shqiptar duke e sakatuar dhe arnuar pam\u00ebshir\u00eb sipas d\u00ebshir\u00ebs dhe aft\u00ebsive tyre \u201cartistike\u201d partiake, plot\u00eb fjal\u00eb banale arn\u00eb p\u00ebrmbi arn\u00eb sa p\u00ebr sy e faqe. Kutadi Un\u00eb, arsyen?! Ose, arnonin tregimet e ndonj\u00eb partizani partiak, shkaku interesave personale, familjare, klanore dhe partiake, se: Shkrimtar\u00ebt, pasardh\u00ebs t\u00eb Rilindas\u00ebve Shqiptar, moti kan\u00eb vdekur dhe nuk jan\u00eb gjall\u00eb t\u00eb reagojn\u00eb, marrin honorare.<\/p>\n
D\u00ebshmi, q\u00eb edhe mbet\u00ebn pa publik n\u00eb sall\u00eb. U p\u00ebrpoq\u00ebn t\u00eb hudhin nj\u00eb grep n\u00eb hurdh\u00ebn pa peshqi plot sorra t\u00eb zeza e \u00e7afka mbi krye p\u00ebr art\u00ebdash\u00ebsit shqiptar, q\u00eb ta kthejn\u00eb publikun n\u00eb Teat\u00ebr: Hyrje pa buleta, por nuk u eci pazari. M\u00ebkot. Hurdha, nuk kishte m\u00eb as bretkosa, e ku m\u00eb lejlek\u00eb q\u00eb i nd\u00ebrtonin \u00e7erdhet e tyre maj\u00eb lisave mbi \u00e7ati. Mos them, Dall\u00ebndyshe: Q\u00eb , p\u00ebr \u00e7do pranver\u00eb \u00e7erdhet e tyre i nd\u00ebrtonin n\u00ebp\u00ebr odat tona dhe te Pragu i Der\u00ebs Madhe, n\u00ebn \u00e7ati t\u00eb Sht\u00ebpive, Katund.<\/p>\n
Sorrat e zeza dhe sorrak\u00ebt \u201ckuqezi\u201d, m\u00eb par\u00eb hynin n\u00eb xhami, sesa n\u00eb Teat\u00ebr. Salla e Teatrit Shqiptar, p\u00ebr gjat\u00eb koh\u00eb, mbeti e zbraz\u00ebt pa asnj\u00eb spektator dhe shfaqje teatrore. E nd\u00ebrruan edhe stafin drejtues me Partin\u00eb Politike Shqiptare n\u00eb pushtet, po as ky shteg malor, nuk u doli n\u00eb ndihm\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb fund, e d\u00ebrguan si drejtor nj\u00eb \u201ckomandant\u201d lufte. Kotnasikoti, edhe \u201ckomandanti\u201d nuk e ndryshoi gj\u00ebndjen kulturore, n\u00eb mes t\u00eb \u201cBit-Pazarit\u201d Shkupit, kur t\u00eb gjith\u00eb ishin drejtor\u00eb, shkrimtar\u00eb e regjisor\u00eb. Asnj\u00ebri, aktor skene?! Rinia e papun\u00eb, me \u201cAllahu Akber\u201d faleshte n\u00eb rrug\u00eb, gjoja se n\u00eb Shkup nuk kishin xhami?! Askush, nuk hynte n\u00eb Teat\u00ebr, me p\u00ebrjashtim t\u00eb ndonj\u00eb \u201cshoqate humanitare\u201d me Hoxh\u00ebn e Allahut t\u00eb xhamis\u00eb \u201cJahja Pash\u00ebs\u201d me programe \u201ckulturore shqiptare\u201d e flamuj turko-arab. Rast, q\u00eb autori i k\u00ebtij shkrimi publicistik, asaj kohe e publikoi edhe shkrimin publicistik: \u201cXhami pa minare\u201d, n\u00eb mes t\u00eb \u201cBit-Pazarit\u201d Shkupit. Shkrim, t\u00eb cilit iu turr Hoxha i Allahut n\u00eb YoueTube me k\u00ebmb\u00ebt dhe trut\u00eb n\u00eb legen: \u201cMos ta ka ndreq ty baba teatrin\u201d?! Autori, i k\u00ebtij shkrimi publicistik qeshi me vete si satirik, n\u00eb stilin e Xha Derall\u00ebs: Dudumi, q\u00eb si turk \u201cehamdurila\u201d ishte nisur me gjith\u00eb familje t\u00eb shperngulet n\u00eb Turqi, e pas prishjses s\u00eb marr\u00ebveshjes Turqi – Serbi, Sot kishte mbetur si hu gardhi (Pyk\u00eb shelgu) pa livadh n\u00eb Shkup e n\u00ebnshtet\u00ebsi, si turk \u201cehamdurila\u201d, i shiste mend autorit t\u00eb k\u00ebtij shkrimi publicistik?! Pavet\u00ebdije Dudumi, se: Babai im me pasuri, ara, livadhe dhe male Familajre, brez pas brezi me pun\u00eb dhe arm\u00eb, i kishte b\u00ebr\u00eb ball\u00eb k\u00ebsaj shp\u00ebrngulje masovike duke i paguar Shtetit \u201cp\u00ebrbashk\u00ebt\u201d tatim edhe sot e k\u00ebsaj dite, dhe nuk e kishte l\u00ebvizur as k\u00ebmb\u00ebn p\u00ebr t\u00eb ik\u00eb nga Atdheu (M\u00ebm\u00ebdheu).<\/p>\n
E pabesueshme. Pamarr\u00eb parasysh, edhe presionet nga xhandarmeria e Serbis\u00eb: \u00c7ka pret ti, q\u00eb nuk shkon n\u00eb Turqi! Babai, u ishte p\u00ebrgjigjur asaj kohe: E dini \u00e7ka pres un\u00eb, ja k\u00ebt\u00eb, edhe i ka zdepur \u00e7otek xhandar\u00ebt e serbit n\u00eb mes t\u00eb Pazarit K\u00ebr\u00e7ov\u00ebs.<\/p>\n
V\u00ebshtir\u00eb, arrini ta ktheni publikun e dikursh\u00ebm n\u00eb Teatrin Shqiptar, me p\u00ebrjashtim t\u00eb disa artist\u00ebve t\u00eb papun\u00eb, q\u00eb i kan\u00eb kryer studimet n\u00eb Deg\u00ebt e improvizuara t\u00eb Dram\u00ebs n\u00eb Shkup dhe Tetov\u00eb dhe enden rrug\u00ebve si t\u00eb \u201cpapun\u00eb\u201d me Hoxh\u00ebn e Allahut.<\/p>\n
Dikur, edhe Partia Politike n\u00eb Pushtet p\u00ebr ta zgjidhur k\u00ebt\u00eb problem \u201ckulturor- teatror\u201d, m\u00eb n\u00eb fund ndau pak para p\u00ebr miratimin e godin\u00ebs t\u00eb Teatrit Shqiptar duke menduar se ai e ka fajin kryesor, e jo faktori njeri politik partiak shqiptar me k\u00ebmb\u00ebt dhe trut\u00eb n\u00eb legen. Tashti, edhe, m\u00eb keq rr\u00ebshqiti situata politike n\u00eb akull, arsimore dhe kulturore. Meremetimi i Teatrit Shqiptar n\u00eb Shkup, zvarritet me vite. Aktor\u00ebt rrin\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi, ose japin ndonj\u00eb shfaqje t\u00eb reprizuar me vite e \u00e7ira n\u00eb Teatrot e \u201cv\u00ebllaz\u00ebrve\u201d t\u00eb Njerk\u00ebs para syve t\u00eb politikan\u00ebve me poste politike n\u00eb Qeveri, ulur n\u00eb rendin e par\u00eb mu si \u201chaxhi\u201d rrenci i vjersh\u00ebs t\u00eb Mark Kraniqit n\u00eb Librin e k\u00ebndimit me t\u00eb cilin u rrita Un\u00eb si shkarimtar para k\u00ebmb\u00ebve t\u00eb hoxh\u00ebs me tespi \u201ckuqezi\u201d n\u00eb xhami: Ende n\u00eb Ka\u00e7anik pa mb\u00ebrri, kishte cof\u00eb gomari tij.<\/p>\n
Gjat\u00eb \u201cndryshimeve demokratike\u201d me vite, nuk e vizitova m\u00eb k\u00ebt\u00eb Teat\u00ebr Shqiptar. E, as ktheva n\u00eb Byfen e tij me miq ta rrokullis ndonj\u00eb got\u00eb raki rrushi. Vet\u00ebm, nj\u00eb rast nuk mund ta harroj kurr\u00eb si shkrimtar shqiptar: Kur, ky Teat\u00ebr Shqiptar e refuzoi Dram\u00ebn time p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb: Nes\u00ebr nuk ka m\u00ebsim (1985). Arsye: Vet\u00ebm e vet\u00ebm, pse Un\u00eb si autor e kisha p\u00ebrmendur asaj kohe me disa vargje ilustrimi vjersh\u00ebn M\u00ebm\u00ebdheu t\u00eb \u00c7ajupit?!<\/p>\n
Shkak, q\u00eb Un\u00eb si autor i n\u00ebnt\u00eb dramave: Lamtumir\u00eb b\u00ebrllok (2002), Imzot lehin qent\u00eb (2013,dhjet\u00eb drama), Dudumi g\u00ebrhet p\u00ebr Liri (2016), dhe disa dramave dhe pjes\u00ebve teatrore p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, t\u00eb publikuara e shp\u00ebrblyera n\u00eb konkurset e asaj kohe me \u00c7mime letrare n\u00eb gazeta e revista letrare, n\u00eb Shkup e Prishtin\u00eb: Sorraku i Qytetit (1994), Shtriga doli nga p\u00ebrralla (2019). P\u00ebrve\u00e7, zhurmave kulturore partiake, po i p\u00ebrcjell Sot edhe k\u00ebto \u201carritje teatrore artistike\u201d. Ende n\u00eb k\u00ebt Teat\u00ebr Shqiptar i kam dyert e mbyllura, shkaku politk\u00ebs \u201cmadhore\u201d t\u00eb partive politike shqiptare.<\/p>\n
Pas v\u00ebnjes n\u00eb sken\u00eb: Ferexhja e Zez\u00eb (1985), n\u00eb Tetov\u00eb e Mitrovic\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs, Fyt p\u00ebr fyti me armik (1974), n\u00eb Fush\u00eb Kosov\u00eb, Ndihma e shpejt\u00eb (1994, Kumanov\u00eb) me repriz\u00eb si shfaqje teatrore po at\u00eb vit, n\u00eb Shkup, e kutadi Un\u00eb dhe n\u00eb sa shkolla fillore, katunde e qytete, \u201cartist\u00ebt\u201d partiak nuk pat\u00ebn guxim asnj\u00eb dram\u00eb timen gjat\u00eb \u201cndryshimeve demokratike\u201d ta v\u00ebn\u00eb n\u00eb sken\u00eb, qoft\u00eb p\u00ebr t\u00eb rritur, apo f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n
Komedin\u00eb – Satir\u00eb Zorra Qorre (2002) e nis\u00ebn me prova n\u00eb Kumanov\u00eb me regjisorin dhe aktorin Vehbi Qerimi, por pas disa p\u00ebrgaditjeve n\u00eb sken\u00eb, papritmas e lan\u00eb p\u00ebrgjys\u00ebm, e hoq\u00ebn nga skena. E nj\u00ebjta dukuri ndodhi po me Zorr\u00ebn Qorre (2002) edhe n\u00eb Strug\u00eb fituese e konkursit t\u00eb Ministris\u00eb Kultur\u00ebs. Komedi, q\u00eb pritej t\u00eb shfaqet para publikut shqiptar n\u00eb Strug\u00eb, e cila edhe sot e k\u00ebsaj dite refuzohet nga k\u00ebto \u201cartist\u00eb\u201d partiak pa brek\u00eb. Ose, me brek\u00ebt e grisura n\u00ebp\u00ebr k\u00ebmb\u00eb.<\/p>\n
E, dini pse?! Jo, nuk e dini. Ja, po ua them Un\u00eb si autor i k\u00ebtij shkrimi publicistik. Shkaku, se: K\u00ebto burra \u201cmejdani\u201d, partizan\u00eb t\u00eb partive politike pa brek\u00eb, ose ende me brek\u00ebt t\u00eb grisura arn\u00eb p\u00ebrmbi arn\u00eb n\u00ebp\u00ebr k\u00ebmb\u00eb rrug\u00ebve partiake Shkupit, nuk kan\u00eb guxim dhe forca politike t\u00eb ballafaqohen me realitetin shqiptar n\u00eb Dit\u00ebn e Sotshme. E, ku m\u00eb me Dit\u00ebn e Nes\u00ebrme Shqiptare.<\/p>\n
Shkaku, edhe se: \u00ebsht\u00eb realiteti i Politik\u00ebs \u201cmadhore\u201d shqiptare gjat\u00eb k\u00ebtyre viteve t\u00eb ndryshimimeve \u201cdemokratike\u201d Neokomuniste, personazhet e tyre t\u00eb arratisur e dalldisur k\u00ebmbekrye n\u00eb hale pas Sht\u00ebpie. Qeveris\u00eb \u201cv\u00ebllaz\u00ebrim-bashkimit\u201d, ku e arratis\u00ebn veten si politikan\u00eb edhe pas vdekjes.<\/p>\n
Them, me vete: Nuk ka pasur nevoj\u00eb asaj kohe t\u00eb tremben k\u00ebto \u201cartist\u00eb\u201d dhe \u201cpolitikan\u00eb\u201d shqiptar nga Zorra Qorre?! Po, t\u2019i duartrokisnin Dje n\u00eb sken\u00eb bashk\u00eb me publikun shqiptar k\u00ebsaj komedi-satire t\u00eb Dit\u00ebs Nes\u00ebrme. Sot, me siguri nuk do t\u00eb ishim n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjendje t\u00eb mjerueshme politike, arsimore, dhe kulturore si popull i \u201clumtur\u201d me \u00e7ifteli, k\u00ebng\u00eb e valle para kamerave televizive\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
NGA KALOSH \u00c7ELIKU Dihet, gjat\u00eb sistemit komunist jugosllav, edhe atij Enverist i kishim edhe Teatrot Shqiptar, dhe Dram\u00ebn e Pakicave Shqiptare, n\u00eb Shkup, Prishtin\u00eb dhe Tiran\u00eb. Her\u00eb pas here, edhe: Teatrin Shqiptaro – turk (1968). Teatri Komb\u00ebsive, Drama Shqipe (1974). Teatri Shqiptar (2001), si dhe Teatrin Krahinor, n\u00eb Prishtin\u00eb. Teatrin Komb\u00ebtar n\u00eb Tiran\u00eb. Edhe disa […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":45691,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-50734","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-kulture"],"yoast_head":"\n