{"id":50852,"date":"2020-02-09T23:34:23","date_gmt":"2020-02-09T22:34:23","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=50852"},"modified":"2020-02-09T23:34:37","modified_gmt":"2020-02-09T22:34:37","slug":"pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/","title":{"rendered":"PJES\u00cb NGA GRAMATIKA E GJUH\u00cbS SHQIPE"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong> <\/strong><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" style=\"width: 300px;\" src=\"https:\/\/fjala.info\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/xhelal_zejneli.jpg\" alt=\"Xhelal Zejneli\"> <strong>Xhelal Zejneli<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>GJUHA<\/strong><strong> <\/strong>\u2013 Shkenca q\u00eb\nmerret me studimin e gjuh\u00ebs quhet <strong>gjuh\u00ebsi\n(linguistik\u00eb). <\/strong>Deg\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebsis\u00eb jan\u00eb: <strong>fonetika,\nleksikologjia <\/strong>dhe <strong>gramatika. <\/strong>Fonetika\ni studion <strong>tingujt <\/strong>e gjuh\u00ebs.\nLeksikologjia merret me studimin <strong>e\nfjal\u00ebve<\/strong> t\u00eb nj\u00eb gjuhe. Gramatika studion <strong>struktur\u00ebn <\/strong>e gjuh\u00ebs. Ndahet n\u00eb dy pjes\u00eb: n\u00eb <strong>morfologji <\/strong>dhe n\u00eb <strong>sintaks\u00eb<\/strong>.&nbsp;&nbsp; <strong>&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>KLASIFIKIMI I GJUH\u00cbVE <\/strong>\u2013N\u00eb bot\u00eb ka rreth 20 familje gjuh\u00ebsh: <strong>gjuh\u00ebt indoevropiane<\/strong>, ugrofine, familja\nturke, semitike, kaukaziane, mongole, kino-tibetiane etj. Gjuh\u00ebt e familjes <strong>indoevropiane (indogjermane) <\/strong>klasifikohen\nn\u00eb 10 grupe a deg\u00eb: <strong>gjuha shqipe (bij\u00eb e\nilirishtes)<\/strong>, <strong><em>armenishtja, greqishtja, dega indo-iraniane, dega kelte, gjuh\u00ebt gjermane,\ndega italike <\/em><\/strong>(nga latinishtja vulgare kan\u00eb lindur<strong> gjuh\u00ebt romane <\/strong>t\u00eb sotme)<strong><em>, dega baltiko-sllave, deg\u00ebt anatolike (hetitishtja),\ndeg\u00ebt e tokarishtes<\/em><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gjuha shqipe \u00ebsht\u00eb bij\u00eb e<\/strong> <strong>ilirishtes<\/strong>, <strong>shqiptar\u00ebt<\/strong> <strong>nd\u00ebrkaq,<\/strong> <strong>jan\u00eb pasardh\u00ebs t\u00eb<\/strong> <strong>ilir\u00ebve.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gjuh\u00eb indoevropiane<\/strong> <strong>t\u00eb vdekura<\/strong> jan\u00eb: &nbsp;<strong><em>frigishtja<\/em><\/strong> n\u00eb Azi t\u00eb Vog\u00ebl, <strong><em>venetishtja\n<\/em><\/strong>(n\u00eb Italin\u00eb veriore),&nbsp; &nbsp;&nbsp;<strong><em>maqedonishtja\n<\/em><\/strong>(n\u00eb Maqedonin\u00eb antike), <strong><em>trakishtja <\/em><\/strong>(e folur nga fqinj\u00ebt\nverior\u00eb t\u00eb grek\u00ebve),&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Gjuha baske, estonishtja, hungarishtja <\/em><\/strong>dhe <strong><em>finlandishtja<\/em><\/strong>\njan\u00eb gjuh\u00eb q\u00eb fliten n\u00eb Evrop\u00eb e q\u00eb <em>nuk i\np\u00ebrkasin familjes s\u00eb gjuh\u00ebve indoevropiane.&nbsp;&nbsp;&nbsp;\n&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>DIALEKTET E GJUH\u00cbS SHQIPE <\/strong>&#8211;&nbsp; Shqipja ka <strong>dy<\/strong> dialekte kryesore: dialekti <strong>tosk\u00eb\n(tosk\u00ebrishtja) <\/strong>dhe dialekti <strong>geg\u00eb\n(geg\u00ebrishtja)<\/strong>. Dialektet ndahen n\u00eb <strong>n\u00ebndialekte\n<\/strong>dhe n\u00eb <strong>t\u00eb folme<\/strong>: <em>geg\u00ebrishtja veriore, geg\u00ebrishtja\nverilindore, geg\u00ebrishtja jugore<\/em>; <em>tosk\u00ebrishtja\nveriore, tosk\u00ebrishtja jugore<\/em>. Me fjal\u00ebn <strong><em>e folme <\/em><\/strong>kuptojm\u00eb gjuh\u00ebn\nq\u00eb p\u00ebrdoret n\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl apo n\u00eb ndonj\u00eb vendbanim. P. sh. e\nfolmja e mal\u00ebsis\u00eb. E folmja e Dervenit, e folmja e Pollogut etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dallimet nd\u00ebrmjet geg\u00ebrishtes dhe\ntosk\u00ebrishtes: <\/strong>geg\u00ebrisht:<em>i amb\u00ebl, baj, dam, dhamb, han\u00eb, kamb\u00eb, nan\u00eb,\nzani <\/em>etj.; tosk\u00ebrisht: <em>i \u00ebmb\u00ebl<\/em>, <em>b\u00ebj, d\u00ebm, dh\u00ebmb, h\u00ebn\u00eb, k\u00ebmb\u00eb, n\u00ebn\u00eb, z\u00ebri <\/em>etj.;\n<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; <strong>ue \u2013 ua <\/strong>-geg\u00ebrisht: <em>bluej, due, grue,\nshkruej; <\/em>tosk\u00ebrisht: <em>bluaj, dua,\ngrua, shkruaj; <\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; <strong>n &#8211; r <\/strong>-geg\u00ebrisht: <em>anmik, em\u00ebn,\ngjarp\u00ebn, lak\u00ebn, fem\u00ebn, dhelp\u00ebn, lumtuni, shoqni, i edukuem; <\/em>tosk\u00ebrisht: <em>armik, em\u00ebr, gjarp\u00ebr, lak\u00ebr, fem\u00ebr,\ndhelp\u00ebr,&nbsp; lumturi, shoq\u00ebri, i edukuar <\/em>etj.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trajta <strong><em>e paskajore<\/em><\/strong> n\u00eb geg\u00ebrisht: <strong><em>me punue, me shkrue, me shkue, due me shkue,\n<\/em><\/strong>etj., n\u00eb tosk\u00ebrisht: <strong><em>t\u00eb punoj, t\u00eb shkruaj, t\u00eb shkoj, dua t\u00eb shkoj\n<\/em>&nbsp;<\/strong>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebrdorimi <strong><em>i<\/em><\/strong> <strong><em>s\u00eb pakryer\u00ebs<\/em><\/strong> \u2013 geg\u00ebrisht: <em>punojsha;\n<\/em>tosk\u00ebrisht: <em>punoja <\/em>ose <em>punonja <\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Dallimet n\u00eb<\/em><\/strong> <strong>leksik <\/strong>\u2013\ngeg\u00ebrisht: <em>ende, katund, mb\u00ebrrij, tash; <\/em>tosk\u00ebrisht:\n<em>akoma, fshat, arrij, tani<\/em>.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kostadin Kristoforidhi <\/strong>(1830-1895)m\u00eb 1972 botoi <strong><em>\u201cAbetaren e gjuh\u00ebs shqipe\u201d<\/em><\/strong>.\nM\u00eb 1882 botoi vepr\u00ebn <em>\u201c<strong>Gramatika e gjuh\u00ebs shqipe\u201d<\/strong><\/em>. M\u00eb 1904\nu botua edhe kryevepra e tij <strong>\u201cfjalori i\ngjuh\u00ebs shqipe\u201d. <\/strong>M\u00eb 1886 u botua n\u00eb Bukuresht gramatika e <strong>Sami Frash\u00ebrit <em>\u201cShkronj\u00ebtore e gjuh\u00ebs shqipe\u201d<\/em><\/strong>. Kjo vep\u00ebr konsiderohet si\ngramatik\u00eb e par\u00eb e shkruar n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe. Gramatika t\u00eb shqipes hartuan edhe <strong>Jeronim De Rada <\/strong>(1814-1903)<strong> \u2013 <em>Caratteri\ne grammatica della lingua <\/em><\/strong>albanese, Koriliano Kalabro 1894 <em>(Shkronjat dhe gramatika e gjuh\u00ebs shqipe)<\/em>\ndhe <strong>Pashko Vasa <\/strong>(1825-1892)<strong> \u2013 <\/strong><em>Grammaire\nalbanaise <\/em><em>\u00e0<\/em><em> l\u2019usage\nde ceux qui d<\/em><em>\u00e9<\/em><em>sirent\nappendre cette langue sans l\u2019aide d\u2019un ma<\/em><em>\u00ee<\/em><em>tre, 1887 (Gramatika e shqipes p\u00ebr ata q\u00eb duan ta m\u00ebsojn\u00eb k\u00ebt\u00eb gjuh\u00eb pa\nm\u00ebsues).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gjuha letrare shqipe<\/strong> <strong>u zhvillua mbi baz\u00ebn<\/strong> <strong>gjuh\u00ebs popullore<\/strong>. M\u00eb 1972 u mbajt n\u00eb\nTiran\u00eb Kongresi i Drejtshkrimit t\u00eb Gjuh\u00ebs Shqipe. Gjuha letrare flitet dhe\nshkruhet sipas rregullave dhe normave gramatikore.&nbsp; <strong>&nbsp;<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>FONETIKA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>NDRYSHIMET FONETIKE T\u00cb TINGUJVE <\/strong>\u2013 Me\nkalimin e koh\u00ebs, tingujt ndryshojn\u00eb. Ndryshime fonetike jan\u00eb: <strong>asimilimi, qiellzor\u00ebzimi (palatalizimi),\nmetafonia, apofonia, rotacizmi<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ASIMILIMI (P\u00cbRNGJASHMIMI) <\/strong>\u2013 Dy\ntinguj t\u00eb ndrysh\u00ebm pran\u00eb nj\u00ebri-tjetrit b\u00ebhen t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb: <strong><em>nd<\/em><\/strong><em>\u00ebgjoj-<strong>dd<\/strong>\u00ebgjoj-<strong>d\u00ebgjoj<\/strong>;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ELIZIONI <\/strong>\u2013R\u00ebnia e zanores t\u00eb pjes\u00ebz\u00ebs <strong>t\u00eb <\/strong>apo t\u00eb nyjave <strong>t\u00eb s\u00eb <\/strong>kur gjenden para trajtave t\u00eb shkurtra <strong>i <\/strong>dhe <strong>u<\/strong>\napo para pjes\u00ebz\u00ebs <strong>u <\/strong>t\u00eb form\u00ebs\njoveprore t\u00eb foljes si dhe r\u00ebnia e zanores <strong>\u00eb\n<\/strong>t\u00eb trajtave t\u00eb shkurtra <strong>m\u00eb, t\u00eb <\/strong>kur\nbashkohen me trajt\u00ebn e shkurt\u00ebr <strong>i <\/strong>dhe\nme pjes\u00ebz\u00ebn<strong> u<\/strong>: <strong>t\u2019i<\/strong> (t\u00eb+i), <strong>t\u2019u <\/strong>(t\u00eb+u), <strong>m\u2019i <\/strong>(m\u00eb+i). N\u00eb t\u00eb folur, elizion kemi\nedhe n\u00eb rastet: <strong>n<\/strong>\u2019ar\u00eb, <strong>t<\/strong>\u2019egra, <strong>n<\/strong>\u2019uj\u00eb etj. Por duhen shkruar: n<strong>\u00eb<\/strong>\nar\u00eb, t<strong>\u00eb<\/strong> egra, n<strong>\u00eb<\/strong> uj\u00eb etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>APOSTROFI <\/strong>\u2013 Sh\u00ebnon\nr\u00ebnien e <strong>\u00eb<\/strong>-s\u00eb fundore: <strong>m\u2019i <\/strong>jep<strong>, t\u2019i <\/strong>lexoj, <strong>t\u2019i <\/strong>kthej\netj.; <strong>M\u2019u <\/strong>dha rasti, <strong>t\u2019u <\/strong>dha; <strong>t\u2019ia <\/strong>shp\u00ebrblesh; <strong>t\u2019i <\/strong>ndihmosh;\n<strong>t\u2019i <\/strong>kuptoj\u00eb, <strong>t\u2019ju <\/strong>them; do <strong>t\u2019u <\/strong>drejtohem;\ndo <strong>t\u2019ua <\/strong>them; p\u00ebr <strong>t\u2019u <\/strong>edukuar; Porosin\u00eb e <strong>t\u2019et <\/strong>(e babait) s\u2019e harron kurr\u00eb.\nKujtimin e <strong>s\u2019\u00ebm\u00ebs <\/strong>(e n\u00ebn\u00ebs) e ruan\nsi syt\u00eb. Apostrofi p\u00ebrdoret <em>pas pjes\u00ebz\u00ebs\ns\u00eb mohimit<\/em> <strong>s<\/strong>: <strong>S\u2019<\/strong>mund <strong>t\u2019ia <\/strong>fal vetes gabimin; p\u00ebrdoret edhe pas p\u00ebremrit pyet\u00ebs <strong>\u00e7<\/strong>: <strong>S\u2019e <\/strong>merr me mend <strong>\u00e7\u2019<\/strong>ndodhi\nk\u00ebto dit\u00eb; <strong>s\u2019m\u00eb <\/strong>tregove<strong>, s\u2019iu <\/strong>p\u00ebrgjigje, <strong>s\u2019<\/strong>mungon kush, <strong>s\u2019<\/strong>\u00ebsht\u00eb\npun\u00eb; <strong>\u00e7\u2019<\/strong>b\u00ebn, <strong>\u00e7\u2019e <\/strong>do, <strong>\u00c7\u2019t\u00eb <\/strong>mbjell\u00ebsh,\ndo <strong>t\u00eb <\/strong>korr\u00ebsh. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sh\u00ebnim: <\/strong>P\u00ebremri i\npacaktuar <strong>\u00e7do <\/strong>dhe p\u00ebremri pyet\u00ebs <strong>\u00e7far\u00eb<\/strong> shkruhen pa apostrof sepse jan\u00eb\np\u00ebrngjitur: <em>\u00e7dokush, \u00e7far\u00ebdo, \u00e7donj\u00ebri<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>METAFONIA<\/strong><strong> <\/strong>&#8211; Ndryshimi i\nzanores <strong>a <\/strong>n\u00eb <strong>e <\/strong>si dhe i <strong>e<\/strong>-s\u00eb n\u00eb <strong>i<\/strong>: <em>dash-desh,\nkunat-kunet\u00ebr, m\u00ebzat-m\u00ebzet\u00ebr, nat\u00eb-net, plak-pleq;<\/em><em>dal-del, marr-merr <\/em>etj.\nNd\u00ebrrimi i <strong>e<\/strong>-s\u00eb n\u00eb <strong>i<\/strong>: <em>ti\ndel- ju dilni, ti flet-ju flitni, ti vret-ju vritni, dilja, flitja, ngitja,\nvritja<\/em>; <em>breg-brigje, shteg-shtigje <\/em>etj.\nNd\u00ebrrimi i <strong>o<\/strong>-s\u00eb n\u00eb <strong>e<\/strong>: <em>un\u00eb\nnjoh-ti njeh, un\u00eb shoh-ti sheh<\/em> etj.<strong>&nbsp; &nbsp;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>APOFONIA <\/strong>\u2013 \u00cbsht\u00eb\nndryshim fonetik kur zanorja <strong>a <\/strong>dhe <strong>e (je) <\/strong><em>t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tashme<\/em> t\u00eb disa foljeve, <em>n\u00eb t\u00eb kryer\u00ebn e thjesht\u00eb<\/em> kalojn\u00eb n\u00eb <strong>o<\/strong>: <em>dal-dola, marr-mora,\nbredh-brodha, dredh-drodha, hedh-hodha, heq-hoqa, \u00e7jerr-\u00e7ora, djeg-dogja,\nmbjell-mbolla, nxjerr-nxora, sjell-solla, vjel-vola<\/em>. Foljet q\u00eb mbarojn\u00eb me <strong>\u2013l, -ll <\/strong>dhe<strong> \u2013rr<\/strong>, te t\u00eb cilat <strong>a<\/strong>-ja\napo <strong>e<\/strong>-ja e rr\u00ebnj\u00ebs kthehet n\u00eb <strong>o<\/strong>, quhen <strong>folje apofonike<\/strong>. K\u00ebto folje, <em>n\u00eb\ntrajtat e pashtjelluara<\/em> <strong>(pjesore,\np\u00ebrcjellore, paskajore<\/strong> dhe <strong>mohore)<\/strong>\nnuk e marrin ndajshtes\u00ebn <strong>\u2013ur<\/strong>, por\nmarrin <strong>\u00eb<\/strong>: <em>dal-dola-dal\u00eb; marr-mora, marr\u00eb, mbjell-mbolla-mbjell\u00eb; duke dal\u00eb, duke\nmarr\u00eb, duke mbjell\u00eb; p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb, p\u00ebr t\u00eb mjel\u00eb; pa dal\u00eb, pa\nmjel\u00eb, pa marr\u00eb, pa mbjell\u00eb<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Edhe <em>mbiemrat<\/em> e formuar prej tyre\np\u00ebrdoren pa <strong>-ur<\/strong>: <em>i\/e dal\u00eb, i\/e marr\u00eb, i\/e mbjell\u00eb<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sh\u00ebnim<\/strong>: Foljet\napofonike q\u00eb n\u00eb t\u00eb tashmen mbarojn\u00eb me <strong>rr<\/strong>,\nn\u00eb t\u00eb kryer\u00ebn e thjesht\u00eb shkruhen me <strong>r<\/strong>:\n<em>marr-mora, nxjerr-nxora, tjerr-tora,\n\u00e7jerr-\u00e7ora <\/em>etj. Foljet <em>joapofonike<\/em>\ne ruajn\u00eb <strong>rr<\/strong>-n\u00eb: <em>korr-korra, tkurr-tkurra <\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>QIELLZOR\u00cbZIMI (PALATALIZIMI) <\/strong>\u2013 Kthimi\ni tingullit joqiellzor n\u00eb tingull qiellzor: <strong>k <\/strong>dhe <strong>g <\/strong>kur gjenden para\n<strong>i<\/strong>-s\u00eb dhe <strong>e<\/strong>-s\u00eb kalojn\u00eb n\u00eb <strong>q <\/strong>dhe <strong>gj<\/strong>: <em>ka-qe,\nmik=miq, peshk-peshq, zog-zogj, burg-burgje, breg-brigje, murg-murgj,\nl\u00ebng-l\u00ebngje <\/em>etj.; <em>ndjek-ndjekim-ju\nndiqni, ndiqja, pjek-pjekim-piqni, djeg-djegim-digjni<\/em> etj. Qiellzor\u00ebzohet\nedhe <strong>ll<\/strong>-ja: <em>buall-buaj, \u00e7akall-\u00e7akej, djall-djaj, grumbull-grumbuj, hamall-hamaj,\nk\u00ebrcell-k\u00ebrcej, portokall-portokaj, yll-yje, kungull-kunguj <\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ROTACIZMI <\/strong>\u2013 Kalimi\ni <strong>n<\/strong>-s\u00eb n\u00eb t\u00eb folmet toske, n\u00eb\npozicionin <em>nd\u00ebrmjet dy zanoreve<\/em>, n\u00eb <strong>r<\/strong>: <em>huni-huri,\nkunora-kurora, vena-vera, peni-peri, druni-druri, freni-freri <\/em>etj. N\u00eb form\u00eb\nt\u00eb rotacizuar p\u00ebrdoren edhe fjal\u00ebt: <em>drap\u00ebr,\ndhelp\u00ebr, em\u00ebr, fem\u00ebr <\/em>etj.; <em>ardhur,\nhapur, mbyllur<\/em> etj. Ka mjaft n\u00eb t\u00eb cilat <strong>n<\/strong>-ja nuk \u00ebsht\u00eb rotacizuar: <em>puna,\nh\u00ebna, n\u00ebna <\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>METATEZA<\/strong><strong> <\/strong>\u2013 Ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me\nk\u00ebmbimin e vendit t\u00eb tingujve <strong>r, l, ll <\/strong>etj.\nt\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs fjal\u00eb: <em>leblebi-elbebi,\nl\u00ebshoj-shloj, bajrak-barjak, llagap-gallap, kthej-thkej <\/em>etj.<strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>R\u00cbNIA DHE SHTIMI I TINGUJVE <\/strong>\u2013 <em>Agimi-Gimi, Fatoni-Toni, Mehmet-Met,\nsht\u00ebllung-shllung\u00eb, sht\u00ebpi-shpi, erdhi-erdh, pati-pat, fjeti-fjet<\/em> etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebr leht\u00ebshqiptim, shtohen tingujt <strong>\u2013j-,\n-h-, -v-<\/strong>. P\u00ebr t\u00eb eliminuar <strong>hiatin <\/strong>q\u00eb\nshkaktohet nga bashkimi i dy zanoreve t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme, shtohet nj\u00eb <strong>j<\/strong>: <em>bela-bela<strong>j<\/strong>a, kala-kala<strong>j<\/strong>a, ide-ide<strong>j<\/strong>a, gj\u00eb-gj\u00eb<strong>j<\/strong>a, byro-byro<strong>j<\/strong>a; dele-del<strong>j<\/strong>a, lule-lul<strong>j<\/strong>a, nuse-nus<strong>j<\/strong>a <\/em>etj. Por, duhet shkruar: <em>liria,\nsht\u00ebpia, rinia<\/em> etj.; <em>afroj-afro<strong>h<\/strong>em, b\u00ebj-b\u00eb<strong>h<\/strong>em, laj-la<strong>h<\/strong>em, m\u00ebsoj-m\u00ebso<strong>h<\/strong>em <\/em>etj.; <em>u afro<strong>v<\/strong>a, u mendo<strong>v<\/strong>a<\/em> etj. <em>&nbsp;&nbsp;<strong>&nbsp;<\/strong><\/em><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>NDARJA E FJAL\u00cbVE N\u00cb RROKJE<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fjal\u00ebt <strong><em>nj\u00ebrrok\u00ebshe <\/em><\/strong>nuk ndahen m\u00eb dysh: <em>ah, bujk, dash, kopsht, l\u00ebng, shk\u00ebmb, shkund, zmbraps <\/em>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fjal\u00ebt <strong><em>dyrrok\u00ebshe<\/em> <em>, trerrok\u00ebshe <\/em><\/strong>ose\nme m\u00eb shum\u00eb rrokje ndahen k\u00ebsisoj: <em>bo-ta,\ndo-ra, li-si, lu-le, mi-ku, po-pu-lli, xi-x\u00eb-llo-nja, ma-ga-zi-ni-mi,&nbsp; <\/em>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kur nd\u00ebrmjet dy zanoreve gjenden d a m\u00eb shum\u00eb <em>bashk\u00ebting\u00ebllore, <\/em>ndarja b\u00ebhet k\u00ebsisoj: <em>korr-je, lodh-je, maj-tas, ndjek-je, i k\u00eb-tej-m\u00eb, e ne-s\u00ebr-mja, i\nbrend-sh\u00ebm, i dhemb-sh\u00ebm, par-la-men-ti, e p\u00ebr-jav-shme, i flak-t\u00eb<\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kur n\u00eb mes zanoresh kemi <em>togje t\u00eb bashk\u00ebting\u00eblloreve<\/em>\n&#8211; <strong>dr, dhr, fr, fsh, gl, krr, mb, nd, ng,\nsp, shk, sht, tr <em>ndarja<\/em> <em>\u00ebsht\u00eb e lir\u00eb<\/em><\/strong>: <em>ko-dra, <\/em>ose <em>kod-ra, lo-dra <\/em>ose\n<em>lod-ra, hu-dhra <\/em>ose <em>hudh-ra, ka-fsha-ta <\/em>ose <em>kaf-sha-ta, ve-gla <\/em>ose <em>veg-la, i vo-gli <\/em>ose <em>i vog-li, ba-kri <\/em>ose <em>bak-ri, ko-krra <\/em>ose <em>kok-rra, k\u00eb-mba <\/em>ose <em>k\u00ebm-ba,\nve-ndi <\/em>ose <em>ven-di, k\u00eb-nga <\/em>ose <em>k\u00ebn-ga, du-shku <\/em>ose <em>dush-ku, mu-shka <\/em>ose <em>mush-ka,\npo-sta <\/em>ose <em>pos-ta, ka-shta <\/em>ose <em>kash-ta, ku-shti <\/em>ose <em>kush-ti<\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Togjet prej tri\nbashk\u00ebting\u00eblloreve<\/em> mund t\u00eb shkojn\u00eb me zanoren e dyt\u00eb ode t\u00eb ndahen\nk\u00ebsisoj: <em>the-mbra \u2013 them-bra \u2013 themb-ra,\nlu-ndra \u2013 lun-dra \u2013 lund-ra, qe-ndra \u2013 qen-dra &#8211; qend-ra, h\u00eb-ngra \u2013 h\u00ebn-gra\n&#8211;&nbsp; h\u00ebng-ra.<\/em> &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fjal\u00ebt <strong><em>dyrrok\u00ebshe<\/em><\/strong> te t\u00eb cilat <em>dy\nzanore<\/em> vijn\u00eb nj\u00ebra pas tjetr\u00ebs, ndahen sikurse edhe bashk\u00ebting\u00eblloret: <em>di-ell, mi-ell, blu-aj, ga-tu-aj, ku-ad\u00ebr,\nshkru-aj, ly-ej, thy-ej <\/em>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Togjet e zanoreve<\/em> <strong>ue <\/strong>dhe <strong>ye<\/strong> mund t\u00eb shkojn\u00eb edhe ne bashk\u00ebting\u00eblloren e par\u00eb: <em>m\u00eb-s<strong>ue<\/strong>-si,\ntr-g<strong>ue<\/strong>-si,<\/em> <em>i ar-s<strong>ye<\/strong>-sh\u00ebm, i shk\u00ebl-q<strong>ye<\/strong>-sh\u00ebm, <\/em>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fjal\u00ebt <strong><em>e p\u00ebrb\u00ebra <\/em><\/strong>dhe <strong><em>t\u00eb p\u00ebrngjitura<\/em><\/strong> si dhe fjal\u00ebt <strong><em>e\nprejardhura <\/em><\/strong>ndahen n\u00eb kufirin e pjes\u00ebs p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse t\u00eb tyre: <em>mbi-shkrim, n\u00ebn-shkrim, krye-tar, i\npa-sjellsh\u00ebm, mos-ardhje, i shum-ansh\u00ebm,<\/em> <em>tre-k\u00ebnd\u00ebsh<\/em> etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Nuk ndahen fjal\u00ebt<\/em> si:\nShBA, NATO, BE, OKB, UNESKO, FIFA, UEFA; shkurtesat: <strong><em>b. f.<\/em><\/strong> (bie fjala), <strong><em>d. v.\n<\/em><\/strong>(dora vet\u00eb), <strong><em>e. r. <\/em><\/strong>(era e re), <strong><em>p.\nsh. <\/em><\/strong>(p\u00ebr shembull); numrat me presje dhjetore: <strong><em>3.70<\/em><\/strong>; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">shkronjat e nj\u00eb <strong><em>dyshkronj\u00ebshi<\/em><\/strong>: <strong><em>mo-lla<\/em><\/strong>dhe jo <em>mol-la<\/em>, <strong><em>fu-sha<\/em><\/strong>\njo <em>fus-ha, <strong>bu-rri<\/strong><\/em> jo<em> bur-ri, <strong>zo-nja<\/strong> <\/em>jo <em>zon-ja<\/em> etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Nj\u00eb shkronj\u00eb e vetme<\/em> nuk\nmund t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb as n\u00eb fund t\u00eb rreshtit, as n\u00eb fillim t\u00eb rreshtit t\u00eb ri: <strong><em>ara<\/em><\/strong>jo <em>a-ra,\n<strong>udha<\/strong> <\/em>jo <em>u-dha, <strong>ba-riu<\/strong> <\/em>jo <em>bari-u, <strong>nje-riu<\/strong>\n<\/em>jo <em>njeri-u), <strong>ba-bai<\/strong> <\/em>jo <em>baba-i, <strong>ri-nia<\/strong> <\/em>jo <em>rini-a<\/em> etj. <em>&nbsp;<\/em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/em>&nbsp;<em>&nbsp;<\/em>&nbsp;&nbsp;<strong><em>&nbsp;&nbsp;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Nuk ndahen n\u00eb dy pjes\u00eb n\u00eb fund t\u00eb\nrreshtit<\/em> fjal\u00ebt q\u00eb vihen n\u00eb <strong><em>thonj\u00ebza<\/em><\/strong> a n\u00eb <strong><em>kllapa<\/em><\/strong>: \u201cJehona\u201ddhe jo \u201cJe-hona\u201d (revist\u00eb letrare).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Nuk ndahen fjal\u00ebt<\/em> <em>q\u00eb p\u00ebrb\u00ebhen prej nj\u00eb tingulli<\/em> si\u00e7 \u00ebsht\u00eb\npjes\u00ebza e mohimit <strong>s\u2019 <\/strong>dhe p\u00ebremri\npyet\u00ebs <strong>\u00e7\u2019<\/strong>: <strong><em>S\u2019shkon<\/em><\/strong>, <strong><em>\u00c7\u2019flet<\/em><\/strong>\netj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>LEKSIKOLOGJIA E GJUH\u00cbS SHQIPE<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>SINONIMET<\/strong><strong> <\/strong>\u2013 Fjal\u00eb t\u00eb\naf\u00ebrta apo t\u00eb nj\u00ebjta p\u00ebr nga kuptimi, por q\u00eb shkruhen ndryshe: <em>rrug\u00eb-udh\u00eb, krye-kok\u00eb, hap-\u00e7el,\ntavolin\u00eb-tryez\u00eb, shikoj-v\u00ebshtroj, vajz\u00eb-vash\u00eb, cuc\u00eb, \u00e7ik\u00eb, \u00e7up\u00eb, goc\u00eb,\ngjel-k\u00ebndez, litar-konop-t\u00ebrkuz\u00eb <\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ANTONIMET<\/strong><strong> <\/strong>\u2013 Fjal\u00eb me p\u00ebrb\u00ebrje\nfonetike t\u00eb ndryshme dhe me kuptim t\u00eb kund\u00ebrt: <em>g\u00ebzim, hidh\u00ebrim, drit\u00eb-err\u00ebsir\u00eb, ver\u00eb-dim\u00ebr, rini-pleq\u00ebri, blej-shes <\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>HOMONIMET<\/strong><strong> <\/strong>&#8211; &nbsp;Fjal\u00eb me p\u00ebrb\u00ebrje fonetike t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb, por q\u00eb\nndryshojn\u00eb p\u00ebr nga theksi. P.sh. S\u2019m\u00eb <strong>z\u00eb<\/strong>\ngjumi. Gresa ka <strong>z\u00eb<\/strong> t\u00eb bukur. Rina <strong>vesh<\/strong> rroba t\u00eb bukura. Gresa ka <strong>vesh<\/strong> p\u00ebr muzik\u00eb. <strong>Ver\u00eb <\/strong>(stin\u00eb e vitit) \u2013 <strong>ver\u00eb <\/strong>(pije);\n<strong>bar <\/strong>(bim\u00eb) \u2013 <strong>bar <\/strong>(medikament); Gresa doli e <strong>para<\/strong>.\u2013 Rina ka shum\u00eb <strong>par<\/strong><strong>\u00e1<\/strong>.<strong>\nPres<\/strong> trenin. \u2013 <strong>Pres <\/strong>nj\u00eb pal\u00eb\ntesha. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>HUAZIMET N\u00cb GJUH\u00cbN SHQIPE<\/strong> \u2013 Huazime <strong>latine<\/strong>: <em>kal\u00eb \u2013 caballus, k\u00ebndoj \u2013 kantare, gjel \u2013 gallus, mjek \u2013 medikus, qen \u2013\nkanis, kulm \u2013 culmen, qytet \u2013 civitas, mik \u2013amicus, anmik \u2013 anemicus <\/em>etj.\nHuazime <strong>greke<\/strong>: <em>lak\u00ebn, presh, qershi, tr\u00ebndafil; <\/em>Huazime <strong>serbe<\/strong>: <em>kos\u00eb, kova\u00e7, prag, streh\u00eb,\nzakon, prashit <\/em>etj.; Huazime <strong>turke<\/strong>:\n<em>bakllava,<\/em> <em>\u00e7ardak, kall\u00ebp, kuti, oxhak, pambuk <\/em>etj.; Fjal\u00eb nga <strong>fr\u00ebngjishtja<\/strong>: <em>dosje, kod, rajon, shef; <\/em>Fjal\u00eb nga <strong>italishtja<\/strong>: <em>bank\u00eb, kambial; <\/em>Fjal\u00eb\nnga <strong>anglishtja<\/strong>: <em>futboll, tenis, basketboll <\/em>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ND\u00cbRKOMB\u00cbTARIZMAT <\/strong>\u2013 <em>mekanik\u00eb, optik\u00eb, biologji, gramatik\u00eb,\nsintaks\u00eb, fizik\u00eb, gjeologji, gjeometri, kimi, traktor, automobil, aeroplan,\nagronomi <\/em>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ARKAIZMAT<\/strong> \u2013 Fjal\u00eb\nt\u00eb vjetruara q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrdorur n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn e q\u00eb sot kan\u00eb dal\u00eb nga p\u00ebrdorimi: <em>kut \u2013 met\u00ebr, ok\u00eb \u2013 kilogram, mok\u00ebr, p\u00ebrder\u00ebs\n(lyp\u00ebs)<\/em> etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>HISTORIZMAT <\/strong>\u2013 Fjal\u00eb q\u00eb\njan\u00eb p\u00ebrdorur n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb caktuar: <em>kobure,\ntopuz, shishane <\/em>(emra arm\u00ebsh), <em>bej,\npasha, kryeplak<\/em> etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>DIALEKTIZMAT DHE KRAHINORIZMAT <\/strong>\u2013 Fjal\u00eb q\u00eb\np\u00ebrdoren vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb dialekt e q\u00eb nuk jan\u00eb b\u00ebr\u00eb norm\u00eb letrare quhen <strong>dialektizma<\/strong>. P.sh. fjal\u00ebt e\ngeg\u00ebrishtes: <em>korit (turp\u00ebroj)<\/em><em>, <\/em><em>varr\u00eb \u2013 plag\u00eb, dollap \u2013 dritare, \u00e7ik\u00eb \u2013 vajz\u00eb, qeramidhe \u2013 tjegull <\/em>si dhe\nt\u00eb tosk\u00ebrishtes<em>: nakatos \u2013 p\u00ebrziej <\/em>etj.\nN\u00ebse k\u00ebto fjal\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb zona m\u00eb t\u00eb ngushta, at\u00ebher\u00eb quhen <strong>krahinorizma<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>NEOLOGJIZMAT<\/strong><strong> <\/strong>\u2013 Jan\u00eb fjal\u00eb t\u00eb\nreja q\u00eb sapo kan\u00eb filluar t\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb gjuh\u00ebn letrare. P\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb quhen\nneologjizma e pastaj b\u00ebhen si pjes\u00eb e fondit t\u00eb fjalorit: <em>bashk\u00ebjetes\u00eb, bashk\u00ebbisedim, drejtshkrim, drejtshqiptim<\/em>. Me fjal\u00eb\nt\u00eb reja jan\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar fjal\u00ebt: <em>koshient\n\u2013 nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm, kualitet \u2013 cil\u00ebsi, kuantitet \u2013 sasi, kualitativ \u2013 cil\u00ebsor,\nkuantitativ \u2013 sasior, novitet \u2013 risi <\/em>etj. K\u00ebtu b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb edhe fjal\u00ebt: <em>mbifitim, n\u00ebnl\u00ebkur\u00eb, uj\u00ebsjell\u00ebs, p\u00ebr\u00e7ues,\nmbikalim, naft\u00ebsjell\u00ebs <\/em>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PROFESIONALIZMAT<\/strong> \u2013 Fjal\u00eb\nq\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb nj\u00eb mjeshtri a veprimtari t\u00eb caktuar: <em>les\u00eb, lesoj, umb <\/em>(bujq\u00ebsi); <em>kuqal\n<\/em>(kal\u00eb a cjap i kuq), <em>laro <\/em>(qen i\nlarm\u00eb), <em>sysk\u00eb<\/em>(delea dhi me rrath\u00eb\nt\u00eb zinj rreth syve), <em>k\u00ebrluk <\/em>(shkop\nbarinjsh); n\u00eb gramatik\u00eb: <em>em\u00ebr, folje,\nkryefjal\u00eb <\/em>etj.; n\u00eb matematik\u00eb: <em>zbritje,\nshum\u00ebzim, thyes\u00eb<\/em> etj.; n\u00eb gjeografi: <em>gji,\nbatic\u00eb <\/em>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>NJ\u00cbSIT\u00cb FRAZEOLOGJIKE<\/strong> \u2013 Funksionin\ne nj\u00eb fjale e kryejn\u00eb dy a m\u00eb shum\u00eb fjal\u00eb q\u00eb p\u00ebrdoren si shprehje gjuh\u00ebsore e\nq\u00eb quhen <strong>frazeologjizma<\/strong>.\nFrazeologjizmat kan\u00eb kuptim t\u00eb <strong><em>figursh\u00ebm<\/em><\/strong>: <em>dh\u00ebmb p\u00ebr dh\u00ebmb, gac\u00eb e mbuluar, shkel e shko, flet e shflet <\/em>(nuk e\nmban fjal\u00ebn), <em>e merr n\u00ebp\u00ebr k\u00ebmb\u00eb, \u00e7an\nd\u00ebrrasa <\/em>(flet kot); <em>Edhe mishi t\u00eb\npiqet edhe helli t\u00eb mos digjet, U b\u00eb tym e flak\u00eb, E heq p\u00ebr hunde, I vari\nbuz\u00ebt, U b\u00ebn\u00eb pik\u00eb e pes\u00eb, Iku nga shiu e ra n\u00eb bresh\u00ebr <\/em>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>LLOJET E FJALOR\u00cbVE <\/strong>\u2013Jan\u00eb dy llojesh: <strong>fjalor\u00eb enciklopedik\u00eb <\/strong>dhe <strong>fjalor\u00eb\ngjuh\u00ebsor\u00eb <\/strong>a <strong>linguistik\u00eb<\/strong>. Ka disa\nlloje fjalor\u00ebsh gjuh\u00ebsor\u00eb: fjalor\u00eb <strong>shpjegues;<\/strong>\n<strong>dygjuh\u00ebsh; drejtshkrimor;\nfrazeologjik;&nbsp; sinonimik; i fjal\u00ebve t\u00eb\nhuaja; terminologjik; etimologjik; dialektor <\/strong>etj. Fjalori i par\u00eb <strong>etimologjik <\/strong>igjuh\u00ebs shqipe \u00ebsht\u00eb ai i albanologut gjerman<strong> Gustav Majer <\/strong>(Gustav Meyer, 1850-1900), i botuar m\u00eb 1891.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>MORFOLOGJIA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>FJALA DHE PJES\u00cbT E SA P\u00cbRB\u00cbR\u00cbSE <\/strong><strong>\u2013 <\/strong>Fjala\u00ebsht\u00eb nj\u00ebsiam\u00eb e vog\u00ebl e gjuh\u00ebs. Fjala p\u00ebrb\u00ebhet prej <strong>rr\u00ebnj\u00ebs<\/strong>. Rr\u00ebnj\u00ebs mund t\u2019i shtohen: <strong>parashtesa, prapashtesa <\/strong>dhe <strong>mbaresa<\/strong>.\nPjes\u00ebt p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse t\u00eb fjal\u00ebs quhen <strong>morfema<\/strong>.\nKemi morfema <em>rr\u00ebnjore <\/em>dhe morfema <em>ndajshtesore<\/em>. Morfem\u00eb <em>rr\u00ebnjore<\/em> \u00ebsht\u00eb <strong><em>rr\u00ebnja<\/em><\/strong> e fjal\u00ebs<em>: (p\u00ebr<strong>hap<\/strong>)<\/em>.Morfema <em>ndajshtesore <\/em>jan\u00eb <strong><em>parashtesa, prapashtesa <\/em><\/strong>dhe <strong><em>mbaresa<\/em><\/strong>.\nP.sh.: nga rr\u00ebnja <strong>dor\u00eb<\/strong>, me morfema <em>ndajshtesore<\/em> krijojm\u00eb fjal\u00eb t\u00eb reja: <em>dor\u00eb, dorez\u00eb, dor\u00ebs, dor\u00ebz, dor\u00ebzim,\ndor\u00ebzoj, dor\u00ebzues, dorje, p\u00ebrdor, p\u00ebrdorak, p\u00ebrdorake, p\u00ebrdor\u00ebse, p\u00ebrdorim,\np\u00ebrdoroj, i p\u00ebrdorsh\u00ebm, p\u00ebrdorues, i p\u00ebrdorur, i pap\u00ebrdorur, i pap\u00ebrdorsh\u00ebm, i\ndor\u00ebzuar<\/em>. N\u00eb disa nga shembujt e sip\u00ebrth\u00ebn\u00eb kemi: <strong>nyj\u00ebn, parashtes\u00ebn, rr\u00ebnj\u00ebn, prapashtes\u00ebn, mbares\u00ebn<\/strong>. P.sh. <strong>i p\u00ebr+dor+sh\u00ebm<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>TEMA E FJAL\u00cbS <\/strong>\u2013Parashtesa, rr\u00ebnja dhe prapashtesa\np\u00ebrb\u00ebjn\u00eb <strong>tem\u00ebn<\/strong>fjal\u00ebs. Pra, <strong>tema<\/strong>\n\u00ebsht\u00eb pjesa e fjal\u00ebs q\u00eb mbetet pasi t\u00eb hiqen <em>mbaresat <\/em>dhe <em>prapashtesat<\/em>\nq\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr formimin e shum\u00ebsit t\u00eb emrave. <strong>Tema<\/strong> e emrit <em>republik<strong>a<\/strong><\/em>\u00ebsht\u00eb <strong><em>republik\u00eb<\/em><\/strong>; <strong>tema<\/strong> e\nemrit <em>vend<strong>e<\/strong><\/em> \u00ebsht\u00eb <strong><em>vend<\/em><\/strong>. K\u00ebto dy <strong>tema<\/strong> nj\u00ebkoh\u00ebsisht jan\u00eb edhe <strong>rr\u00ebnj\u00eb<\/strong>\nt\u00eb k\u00ebtyre dy fjal\u00ebve. Te fjal\u00ebt <em>fshatari,\npun\u00ebtori <\/em><strong>tema<\/strong> jan\u00eb pjes\u00ebt <em>fshatar, pun\u00ebtor, <\/em>nd\u00ebrsa <strong>rr\u00ebnj\u00eb<\/strong> \u00ebsht\u00eb pjesa <em>fshat, pun\u00eb<\/em>. P.sh. <strong>tema <\/strong>e\nfjal\u00ebs:<strong> n\u00ebn+shtet+as; <\/strong>Kur themi <strong>n\u00ebnshtetas+i<\/strong>, <strong>i<\/strong>-ja \u00ebsht\u00eb <em>mbares\u00eb<\/em> e\nfjal\u00ebs dhe ajo nuk b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb tem\u00ebn e fjal\u00ebs. <strong>Tema <\/strong>e fjal\u00ebs: <strong>pa+pun\u00eb+si+a<\/strong>,\ntema \u00ebsht\u00eb fjala <strong><em>papun\u00ebsi<\/em><\/strong>, nd\u00ebrsa <strong>a<\/strong>-ja\n\u00ebsht\u00eb mbares\u00eb e fjal\u00ebs dhe ajo nuk b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb tem\u00ebn e fjal\u00ebs. Te fjal\u00ebt pa\nparashtesa dhe prapashtesa, tema <strong><em>p\u00ebrputhet<\/em><\/strong> me rr\u00ebnj\u00ebn e fjal\u00ebs dhe\nquhet <strong>tem\u00eb e parme<\/strong>: <em>dash-i, shuk-u, lis-i, nip-i, mbyll <\/em>etj.\nTe fjal\u00ebt <em>fshatar, qytetar <\/em>tema nuk\np\u00ebrputhet me rr\u00ebnj\u00ebn dhe ajo quhet <strong>tem\u00eb\njo e parme<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PARASHTESAT DHE PRAPASHTESAT <\/strong>\u2013\nParashtesat dhe prapashtesat sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr t\u00eb formuar fjal\u00eb t\u00eb reja. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u00cbNYRAT E FORMIMIT T\u00cb FJAL\u00cbVE N\u00cb\nGJUH\u00cbN SHQIPE <\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sipas p\u00ebrb\u00ebrjes, fjal\u00ebt ndahen n\u00eb dy grupe: n\u00eb fjal\u00eb <strong>t\u00eb parme <\/strong>dhe n\u00eb fjal\u00eb <strong>jo t\u00eb\nparme<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fjal\u00eb <strong>t\u00eb parme<\/strong>: <em>dor\u00eb, buz\u00eb, nip<\/em> etj. Tema e k\u00ebtyre\nfjal\u00ebve p\u00ebrb\u00ebhet prej rr\u00ebnj\u00ebs s\u00eb fjal\u00ebs. Fjal\u00ebt <em>jo t\u00eb parme<\/em> formohen me <em>parashtesa<\/em>\ndhe <em>prapashtesa<\/em>: <strong><em>n\u00ebn<\/em><\/strong><em>shtroj, bes<strong>im<\/strong> <\/em>etj.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fjal\u00ebt <strong>jo t\u00eb parme <\/strong>formohen: me\nan\u00eb t\u00eb prejardhjes, paranyj\u00ebzimit, kompozimit, p\u00ebrngjitjes, konversionit si dhe\nme m\u00ebnyra t\u00eb p\u00ebrziera.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fjal\u00ebt mund t\u00eb jen\u00eb: <strong>t\u00eb prejardhura,\nt\u00eb p\u00ebrb\u00ebra, t\u00eb p\u00ebrngjitura<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fjal\u00ebt e prejardhura formohen: me <strong>parashtesa,\n<\/strong>me <strong>prapashtesa<\/strong> dheme <strong>parashtesa <\/strong>e <strong>prapashtesa <\/strong>nj\u00ebkoh\u00ebsisht.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Formimi i fjal\u00ebve me<\/strong> <strong>parashtesa<\/strong>: <strong>p\u00ebr-, pa-, mos-, n\u00ebn-, mbi-, jo-, nd\u00ebr-, st\u00ebr- <\/strong>etj.: <strong><em>pa<\/em><\/strong><em>aft\u00ebsi,<\/em> <strong><em>mos<\/em><\/strong><em>besim, <strong>jo<\/strong>kalimtar, <strong>p\u00ebr<\/strong>buz, <strong>mbi<\/strong>shkrim, <strong>n\u00ebn<\/strong>\u00e7moj, <strong>st\u00ebr<\/strong>nip, <strong>ri<\/strong>nd\u00ebrtoj<\/em> etj.; <strong><em>bashk\u00eb<\/em><\/strong><em>punoj, <strong>para<\/strong>ndaloj, <strong>kund\u00ebr<\/strong>vajtje, <strong>sip\u00ebr<\/strong>faqe, <strong>prapa<\/strong>sken\u00eb<\/em>\netj.; tingujt <strong>\u00e7-, sh-, zh-, s-, z- <\/strong>:\n<strong><em>\u00e7<\/em><\/strong><em>liroj, <strong>sh<\/strong>faqje,&nbsp; <strong>zh<\/strong>duk,\n<strong>s<\/strong>kuqje, <strong>z<\/strong>but <\/em>etj. Kur tema e fjal\u00ebs fillon me zanore apo me <strong>l, ll, m, nj, r, rr <\/strong>p\u00ebrdoret parashtesa\n<strong>\u00e7<\/strong>; kur tema e fjal\u00ebs fillon me <strong>f, k, p, q, t, th <\/strong>p\u00ebrdoret parashtesa <strong>sh<\/strong>. Parashtesa <strong>ish <\/strong>p\u00ebrdoret me viz\u00eb: <strong>ish<\/strong>-drejtori\netj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Formimi i fjal\u00ebve me<\/strong> <strong>prapashtesa<\/strong>: Numri i prapashtesave\n\u00ebsht\u00eb rreth tri her\u00eb m\u00eb e madhe se ai i parashtesave. Jan\u00eb mbi 160 prapashtesa:\n<strong>-ar, -as, -atar, -e, -es, -esh\u00eb, -\u00eb,\n-(\u00eb)ri, -(\u00eb)s, -(\u00eb)si, -i, -im, -isht, -ishte, -je, -nik, -o, -ro, -so, -zo,\n-os, -to, -sh\u00ebm, -t\u00eb, -ues, -sh <\/strong>etj.: <em>det<strong>ar<\/strong>, gjilan<strong>as<\/strong>, mik<strong>e<\/strong>, fej<strong>es\u00eb<\/strong>, p\u00ebllumb<strong>esh\u00eb<\/strong>, djal\u00eb<strong>ri<\/strong>, bler<strong>\u00ebs<\/strong>, drejt<strong>\u00ebsi<\/strong>, bukur<strong>i<\/strong>, bashk<strong>im<\/strong>, lu<strong>lishte<\/strong> <\/em>etj.; <em>burr\u00ebror, i\nart\u00eb, besnik, i hersh\u00ebm, nderoj, kufizoj, vulos, lirisht, haptazi <\/em>etj.\nFjal\u00eb me <strong><em>dy<\/em><\/strong> prapashtesa: <em>mend+<strong>im<\/strong>+<strong>tar<\/strong>\n<\/em>etj. Shkruhen drejt: <em>bes\u00eb-besoj;\nmal-mal\u00ebsi; an\u00eb-an\u00ebtar; fam\u00eb-i famsh\u00ebm-e famshme <\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Formimi i fjal\u00ebve me<\/strong> <strong>parashtesa<\/strong> dhe <strong>prapashtesa<\/strong> nj\u00ebkoh\u00ebsisht \u2013 <strong><em>m\u00eb<\/em><\/strong><em>+sy+<strong>sh<\/strong>, <strong>p\u00ebr<\/strong>+fund+<strong>o<\/strong>+<strong>j<\/strong>, <strong>s<\/strong>+kuq+<strong>je<\/strong>, <strong>z<\/strong>+but+<strong>je<\/strong>, <strong>n\u00ebn<\/strong>+det+<strong>\u00ebse<\/strong>, i <strong>pa<\/strong>+kufi+<strong>sh\u00ebm<\/strong><\/em> etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PARANYJ\u00cbZIMI <\/strong>\u2013 Nj\u00eb\nnum\u00ebr fjal\u00ebsh t\u00eb reja formohen edhe me an\u00eb t\u00eb <em>nyj\u00ebs s\u00eb p\u00ebrparme<\/em>: <em>g\u00ebzoj\n&#8211;&nbsp; g\u00ebzuar &#8211; i g\u00ebzuar; laj \u2013 lar\u00eb \u2013 i\nlar\u00eb; flas \u2013 folur \u2013 t\u00eb folurit <\/em>&nbsp;etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>FJAL\u00cbT E P\u00cbRB\u00cbRA (KOMPOZITAT)<\/strong> \u2013 Me\nbashkimin e dy a m\u00eb shum\u00eb temave krijohet nj\u00eb fjal\u00eb e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb: Bashkimi i dy\nemrave: <em>dit\u00eblindje; <\/em>i nj\u00eb emri me nj\u00eb\nmbiem\u00ebr: <em>belholl\u00eb; <\/em>i nj\u00eb ndajfoljeje\nme nj\u00eb em\u00ebr: <em>mir\u00ebnjoh\u00ebs; <\/em>i nj\u00eb\nnum\u00ebrori me nj\u00eb em\u00ebr: <em>dyansh\u00ebm;<\/em> i nj\u00eb\np\u00ebremri me nj\u00eb em\u00ebr:<em> vet\u00ebdije; <\/em>i nj\u00eb\nndajfoljeje me nj\u00eb folje: <em>mir\u00ebmbaj; <\/em>i\nnj\u00eb emri me nj\u00eb folje: <em>buz\u00ebqesh<\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kompozita<\/strong> <strong>k\u00ebpujore<\/strong>: <em>juglindje, hyrje-dalje; at+dhe+dashuri = atdhedashuri<\/em> etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kompozitat<\/strong> <strong>p\u00ebrcaktore<\/strong>: <em>buk\u00ebpjek\u00ebs, kryeqytet; bregdet, fatkeq <\/em>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shkruhen drejt: <em>vajtje-ardhje,\npost-telegraf-telefon, tekniko-shkencor, ngarkim-shkarkim<\/em>, <em>qytet-hero, <\/em><strong>por<\/strong> duhet shkruar: <em>verilindje,\nshitblerje <\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>FJAL\u00cbT E P\u00cbRNGJITURA <\/strong>\u2013\nFormohen me p\u00ebrngjitjen e dy a m\u00eb shum\u00eb fjal\u00ebve q\u00eb dikur jan\u00eb p\u00ebrdorur si\ntogfjal\u00ebsh. P.sh. <em>at\u00eb her\u00eb = <strong>at\u00ebher\u00eb<\/strong>, se pse = <strong>sepse<\/strong>, mir\u00eb dita = <strong>mir\u00ebdita<\/strong><\/em>;\n<em>farefis, ndokush, dikush, secili,\ngjithnj\u00eb, n\u00ebse, sesa, ngaq\u00eb, pothuajse, dyqind, p\u00ebrmbi <\/em>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>FORMIMI I FJAL\u00cbVE ME KONVERSION <\/strong>\u2013 Kalimi\ni nj\u00eb fjale prej nj\u00eb pjese t\u00eb ligj\u00ebrat\u00ebs n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr. K\u00ebsisoj formohen\nemra prej mbiemrave<strong> (em\u00ebrzim)<\/strong>: <em>i ligu, e mira, e bukura <\/em>etj.; si dhe\nmbiemra prej emrave <strong>(mbiem\u00ebrzim)<\/strong>: <em>fshatar-popullsi <strong>fshatare, <\/strong>trim-ushtar <strong>trim<\/strong><\/em>.K\u00ebshtu\nformohen edhe shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb pandryshueshme t\u00eb ligj\u00ebrat\u00ebs. Shnd\u00ebrrimi i fjal\u00ebve\nn\u00eb ndajfolje <strong>(ndajfoljezim)<\/strong>: <em>bindsh\u00ebm, rrjedhsh\u00ebm <\/em>etj. Ka ndajfolje\ndhe emra q\u00eb p\u00ebrdoren si parafjal\u00eb <strong>(parafjal\u00ebzimi)<\/strong>:\n<em>af\u00ebr <\/em>shkoll\u00ebs, <em>para <\/em>sht\u00ebpis\u00eb etj. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, fjal\u00ebt <em>af\u00ebr, para<\/em> sh\u00ebrbejn\u00eb si parafjal\u00eb.&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>*&nbsp;&nbsp; *&nbsp;&nbsp; *<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PJES\u00cbT E LIGJ\u00cbRAT\u00cbS <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>&#8211; <\/strong><strong>t\u00eb ndryshueshme<\/strong>: emri,\nmbiemri, p\u00ebremri, nyja e p\u00ebrparme (lakohen) dhe folja (zgjedhohet);<strong> &#8211;&nbsp;&nbsp; &#8211; <\/strong><strong>t\u00eb pandryshueshme<\/strong>: ndajfolja,\nparafjala, lidh\u00ebza, pjes\u00ebza dhe pasthirrma.<strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>EMRAT <\/strong>\u2013 P\u00ebrb\u00ebjn\u00eb\npjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb fondit leksikor. I kan\u00eb k\u00ebto kategori gramatikore:\ngjinin\u00eb, numrin, ras\u00ebn, mund t\u00eb jen\u00eb n\u00eb trajt\u00eb shquar dhe n\u00eb trajt\u00eb t\u00eb\npashquar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gjinia e emrave<\/strong> \u2013\nGjinia <strong><em>mashkullore, fem\u00ebrore <\/em><\/strong>dhe <strong><em>asnjan\u00ebse<\/em><\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Emrat e gjinis\u00eb<\/strong> <strong>mashkullore<\/strong>: n\u00eb trajt\u00ebn e shquar nj\u00ebj\u00ebs\nn\u00eb ras\u00ebn em\u00ebrore marrin mbares\u00ebn <strong>\u2013i <\/strong>ose\n<strong>\u2013u<\/strong>: mal-<strong>i<\/strong>.&nbsp;Mbares\u00ebn <strong>u <\/strong>e\nmarrin emrat q\u00eb mbarojn\u00eb me <strong>\u2013k, -g, -h<\/strong>:\nmjek-<strong>u<\/strong>, breg-<strong>u<\/strong>, ah-<strong>u<\/strong>;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mbares\u00ebn <strong>\u2013i<\/strong> e marrin edhe emrat\nq\u00eb mbarojn\u00eb me zanore: ai-<strong>u<\/strong>, bari-<strong>u<\/strong>, ka-<strong>u<\/strong> dhe-<strong>u<\/strong>, atdhe-<strong>u<\/strong>, mi-<strong>u<\/strong>; por edhe emrat si: baba-<strong>i,\n<\/strong>v\u00eblla-<strong>i, <\/strong>xhaxha<strong>-i <\/strong>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Disa emra, para mbares\u00ebs <strong>i<\/strong>,\nmarrin nj\u00eb <strong>\u2013r-<\/strong>: dre-<strong>ri, <\/strong>bri-<strong>ri<\/strong>, hi-<strong>ri<\/strong>, kufi-<strong>ri<\/strong>, mulli-<strong>ri<\/strong>, ulli-<strong>ri<\/strong>, fre-<strong>ri <\/strong>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emrat nj\u00ebrrok\u00ebsh t\u00eb mashkullores q\u00eb mbarojn\u00eb me <strong>\u2013a<\/strong>, marrin <strong>\u2013u<\/strong>: ka-<strong>u<\/strong>, va-<strong>u; <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emrat dyrrok\u00ebsh marrin mbares\u00ebn <strong>\u2013i<\/strong>:\nbaba-<strong>i<\/strong>, xhaxha-<strong>i <\/strong>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emrat e mashkullores n\u00eb trajt\u00ebn e pashquar dalin me <strong>\u2013\u00eb<\/strong> si: ball<strong>\u00eb<\/strong>, burr<strong>\u00eb<\/strong>-balli, djal<strong>\u00eb<\/strong>-djali, grur<strong>\u00eb<\/strong>-gruri,\ngjalp<strong>\u00eb<\/strong>-gjalpi, mjalt<strong>\u00eb<\/strong>-mjalti, gjum<strong>\u00eb<\/strong>-gjumi, uj<strong>\u00eb<\/strong>-uji, dhjam<strong>\u00eb<\/strong>-dhjami;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Disa dalin me togun <strong>ua<\/strong>, si: drag<strong>ua<\/strong>-dragoi, ft<strong>ua<\/strong>-ftoi, kr<strong>ua<\/strong>-kroi, p\u00ebrr<strong>ua<\/strong>-p\u00ebrroi, th<strong>ua<\/strong>-thoi;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me <strong>\u2013\u00eb <\/strong>mbarojn\u00eb edhe emrat, si:\nbac<strong>\u00eb<\/strong>, lal<strong>\u00eb<\/strong>, geg<strong>\u00eb<\/strong>, tosk<strong>\u00eb<\/strong>, daj<strong>\u00eb<\/strong>, Kol<strong>\u00eb<\/strong>, Lek<strong>\u00eb<\/strong>. K\u00ebta emra n\u00eb trajt\u00ebn e shquar marrin\nmbares\u00ebn <strong>\u2013a<\/strong>. Shkruhet drejt: Leka i\nMadh, daja im etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Disa emra t\u00eb p\u00ebrve\u00e7\u00ebm t\u00eb mashkullores q\u00eb dalin me <strong>\u2013o<\/strong>, n\u00eb t\u00eb shquar\u00ebn marrin mbares\u00ebn <strong>\u2013a<\/strong> dhe nj\u00eb <strong>\u2013j<\/strong> kund\u00ebr <strong>hiatit<\/strong>. Bajo \u2013 Bajoja, Ko\u00e7o \u2013 Ko\u00e7oja,\nSafo \u2013 Safoja. &nbsp;<strong>&nbsp;<\/strong>&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gjinia fem\u00ebrore<\/strong>\u2013 Pjesa m\u00eb e\nmadhe e emrave t\u00eb fem\u00ebrores, n\u00eb ras\u00ebn em\u00ebrore t\u00eb pashquar mbarojn\u00eb:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; me <strong>\u2013\u00eb<\/strong> si: <em>dor\u00eb-a, blet\u00eb-a, fush\u00eb-a<\/em> etj.;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; me <strong>\u2013e<\/strong> dhe <strong>\u2013o<\/strong>,si: <em>del<strong>e<\/strong>,\nlul<strong>-e<\/strong>, fij<strong>-e<\/strong><\/em> etj.; <em>pak<strong>-o<\/strong><\/em>, <em>radi<strong>\u2013o<\/strong> <\/em>etj.; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; me <strong>\u2013a, -e, -i<\/strong>: <em>kal<strong>a<\/strong>,\nbakllav<strong>a<\/strong>; rruf<strong>e<\/strong>, rr\u00ebk<strong>e<\/strong>; lir<strong>i<\/strong>, qersh<strong>i<\/strong>, rin<strong>i<\/strong><\/em>;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; me togjet <strong>\u2013\u00ebl, -\u00ebr,-ull, -ur<\/strong>: <em>pup<strong>\u00ebl<\/strong>,\ndhelp<strong>\u00ebr<\/strong>, mjeg<strong>ull<\/strong>, flut<strong>ur<\/strong><\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Te disa emra gjinia dallohet n\u00eb baz\u00eb t\u00eb prapashtesave <strong>\u2013e, -esh\u00eb, -\u00eb, -ush\u00eb: <\/strong><em>gjysh-gjysh<strong>e<\/strong>; drejtor-drejtor<strong>esh\u00eb<\/strong>, plak-plak<strong>\u00eb<\/strong>, ari-ar<strong>ush\u00eb<\/strong><\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Shkruhen drejt<\/strong>: <em>l\u00ebmi, mjalti, sezoni, programi, nderi, grupi\n<\/em>etj. Thuhet: <em>Ju falemnderit <\/em>(dhe\njo: <em>Ju falemnder\u00ebs<\/em>); <em>kolla, sindikata, orkestra<\/em> etj.; <em>buk\u00ebl-bukla, cik\u00ebl-cikli, kok\u00ebrr-kokrra,\n\u00ebnd\u00ebrr-\u00ebndrra <\/em>etj.; <em>rr\u00ebke-rr\u00ebkeja,\nbyro-byroja, gj\u00eb-gj\u00ebja, bela-belaja <\/em>etj.; <em>lule-lulja<\/em>, por shkruhet drejt: <em>i\nnj\u00eb luleje, prej nj\u00eb luleje<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gjinia asnjan\u00ebse<\/strong>&#8211; Dalin me\nmbaresat <strong>\u2013t, -it, -t\u00eb<\/strong>. P.sh. <em>krye<strong>t<\/strong>,\nt\u00eb folur<strong>it<\/strong>, t\u00eb zi<strong>t\u00eb<\/strong><\/em>;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nd\u00ebrrimi i gjinis\u00eb s\u00eb disa emrave\nn\u00eb shum\u00ebs<\/strong>\u2013 Emrat q\u00eb\nshum\u00ebsin e formojn\u00eb me prapashtes\u00ebn <strong>\u2013e<\/strong>\ndhe <strong>\u2013ra<\/strong>, n\u00eb shum\u00ebs p\u00ebrdoren si emra\nt\u00eb gjinis\u00eb fem\u00ebrore: <em>pallat i\nbukur-pallat<strong>e<\/strong> t\u00eb bukur<strong>a<\/strong>, qytet i madh-qytet<strong>e<\/strong> t\u00eb m\u00ebdha, stacion i ri-stacion<strong>e<\/strong> t\u00eb reja, mal i lart\u00eb-mal<strong>e<\/strong> t\u00eb larta <\/em>etj.; <em>mall i lir\u00eb-mal<strong>lra<\/strong> t\u00eb lir<strong>a<\/strong>, uj\u00eb\nmineral-uj\u00eb<strong>ra<\/strong> minerale, fshat i\nlarg\u00ebt-fshat<strong>ra<\/strong> t\u00eb larg\u00ebta, djath\u00eb i\nmir\u00eb-djath\u00eb<strong>ra<\/strong> t\u00eb mira<\/em> etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sh\u00ebnim<\/strong>: Gjinin\u00eb n\u00eb\nshum\u00ebs e nd\u00ebrrojn\u00eb vet\u00ebm emrat q\u00eb em\u00ebrtojn\u00eb sende a dukuri q\u00eb kan\u00eb kuptim <strong><em>abstrakt<\/em><\/strong>.\n<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Numri i emrave <\/strong>\u2013Numri <strong><em>nj\u00ebj\u00ebs<\/em><\/strong> dhe numri <strong><em>shum\u00ebs<\/em><\/strong>.\nEmrat <strong><em>e p\u00ebrve\u00e7\u00ebm<\/em> <\/strong>nuk p\u00ebrdoren n\u00eb shum\u00ebs: <em>Gjergj Kastrioti, N\u00ebn\u00eb Tereza, Ismail Kadareja, Eqrem \u00c7abeji, Lasgush\nPoradeci, Adem Jashari, Adriatiku, Tirana, Gresa <\/em>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb <strong><em>nj\u00ebj\u00ebs<\/em><\/strong> p\u00ebrdoren edhe do emra <strong><em>abstrakt\u00eb<\/em><\/strong>: <em>frik\u00eb, drejt\u00ebsi, pleq\u00ebri, liri, lumturi <\/em>etj.;\npo ashtu edhe emrat q\u00eb nuk num\u00ebrohen por peshohen: <em>sheqer, gjalp\u00eb, vaj, oriz, grur\u00eb, miell, hekur, mis\u00ebr, krip\u00eb <\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Emrat<\/strong> <strong>p\u00ebrmbledh\u00ebs (kolektiv\u00eb)<\/strong>tregojn\u00eb shum\u00ebsi: <em>rinia,\ngraria, njer\u00ebzia, bota <\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Formimi i shum\u00ebsit<\/strong> <strong>t\u00eb emrave t\u00eb gjinis\u00eb mashkullore<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>I.<\/strong> &#8211; me prapashtesa:\n<strong>-a, -e, -\u00eb, -nj, -\u00ebr, -enj, -inj, -ra<\/strong>;\n<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Me prapashtes\u00ebn <strong>a <\/strong>e\nformojn\u00eb shum\u00ebsin emrat q\u00eb mbarojn\u00eb me:<strong>\n-an,<\/strong><strong>-ec, -\u00ebr, -il, -on, -rr(\u00eb)<\/strong>:P.sh.:\n<em>man<strong>a,\n<\/strong><\/em>por<em> filxhan<strong>\u00eb<\/strong>,aeroplan<strong>\u00eb<\/strong>;<\/em> <em>spec<strong>a<\/strong>, <\/em>por <em>guralec<strong>\u00eb<\/strong>;<\/em>\n<em>em\u00ebr-emr<strong>a, <\/strong>lib\u00ebr-libr<strong>a<\/strong>;<\/em><em>karafil<strong>a, <\/strong>fitil<strong>a, <\/strong>bilbil<strong>a<\/strong>;<\/em> <em>magnetofon<strong>a<\/strong>, telefon<strong>a<\/strong>, por kamion<strong>\u00eb<\/strong>, vagon<strong>\u00eb<\/strong><\/em>; <em>burr<strong>a<\/strong>, morr<strong>a<\/strong><\/em>; <em>\u00e7un<strong>a, <\/strong>djep<strong>a, <\/strong>laps<strong>a, <\/strong>lis<strong>a<\/strong>;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Me prapashtes\u00ebn <strong>\u2013e<\/strong>; e formojn\u00eb\nshum\u00ebsin emrat q\u00eb mbarojn\u00eb me: <strong>-im, -al,\n-el, -es, -et, -ion, -um, -ant, -at, -nd, -nt<\/strong>: <em>nd\u00ebrt<strong>im+e; <\/strong>kan<strong>al+e, <\/strong><\/em>por <em>gjener<strong>al+\u00eb; <\/strong>du<strong>el+e, <\/strong>tun<strong>el+e, <\/strong><\/em>por <em>gjel-gjel<strong>a<\/strong>, kriminel-kriminel<strong>\u00eb<\/strong><\/em>;<em>eksc<strong>es<\/strong>+<strong>e, <\/strong>proc<strong>es+e<\/strong>; qyt<strong>et+e; <\/strong>shtet<strong>e, <\/strong>det<strong>e<\/strong>; komis<strong>ion+e<\/strong>, stac<strong>ion+e<\/strong>; alb<strong>um+e<\/strong>, for<strong>um+e<\/strong>, restor<strong>ant+e<\/strong>, vari<strong>ant+e<\/strong>; refer<strong>at+e<\/strong>, kombin<strong>at+e<\/strong>; katu<strong>nd+e<\/strong>, ve<strong>nd+e<\/strong>; dokume<strong>nt+e<\/strong>, monume<strong>nt+e<\/strong>, <\/em>por duhet shkruar: <em>agjent<strong>\u00eb<\/strong>,\nasistent<strong>\u00eb<\/strong>, klient<strong>\u00eb<\/strong>, student<strong>\u00eb<\/strong> <\/em>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me prapashtes\u00ebn <strong>e <\/strong>shum\u00ebsin\ne formojn\u00eb edhe shum\u00eb emra t\u00eb tjer\u00eb, si: <em>ballkon<strong>e<\/strong>, elektron<strong>e<\/strong>, sallon<strong>e<\/strong>, plazh<strong>e<\/strong> <\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Me prapashtes\u00ebn <strong>\u00eb<\/strong> e\nformojn\u00eb shum\u00ebsin emrat q\u00eb mbarojn\u00eb me: <strong>\u2013an,\n-ar, -tar, -er, -ist, -or, -tor<\/strong>: <em>luan<strong>\u00eb, <\/strong>historian<strong>\u00eb<\/strong>; detar<strong>\u00eb, <\/strong>fshatar<strong>\u00eb<\/strong>; luft\u00ebtar<strong>\u00eb, <\/strong>guximtar<strong>\u00eb<\/strong>; fener<strong>\u00eb<\/strong>, shofer<strong>\u00eb<\/strong>; aktivist<strong>\u00eb<\/strong>, artist<strong>\u00eb<\/strong>; banor<strong>\u00eb<\/strong>, d\u00ebshmor<strong>\u00eb<\/strong>; fajtor<strong>\u00eb<\/strong>, pun\u00ebtor<strong>\u00eb<\/strong><\/em>, por <em>korr<strong>e<\/strong>, korridor<strong>e<\/strong><\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shum\u00ebsi me prapashtes\u00ebn <strong>\u2013nj<\/strong>: <em>bari<strong>nj<\/strong>,\nku<strong>nj<\/strong>, ull<strong>inj<\/strong>, kalli<strong>nj<\/strong><\/em>; por\nemri <em>kufi<\/em> n\u00eb shum\u00ebs \u00ebsht\u00eb <em>kufi<strong>j<\/strong><\/em>;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emrat: <em>l\u00ebm\u00eb, lum\u00eb, p\u00ebrrua <\/em>shum\u00ebsin\ne b\u00ebjn\u00eb me <strong>\u2013enj<\/strong>: <em>l\u00ebm<strong>enj<\/strong>,\nlum<strong>enj<\/strong>, p\u00ebrr<strong>enj<\/strong><\/em>; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emrat: <em>drap\u00ebr, gjarp\u00ebr, shk\u00ebmb, shkop<\/em>\nn\u00eb shum\u00ebs marrin <strong>\u2013inj<\/strong>: <em>drap<strong>inj\n<\/strong>(<\/em>dhe <em>drap\u00ebrinj), gjarp<strong>inj<\/strong><\/em> <em>(<\/em>dhe <em>gjarp\u00ebr<strong>inj<\/strong>)<\/em>, <em>shkop<strong>inj<\/strong>, shk\u00ebmb<strong>inj<\/strong><\/em>;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emrat <em>ftua, potkua (potkoi), thua <\/em>n\u00eb\nshum\u00ebs b\u00ebjn\u00eb <em>fto<strong>nj<\/strong>, potko<strong>nj<\/strong>, tho<strong>nj<\/strong><\/em><strong>;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb trajt\u00ebn e shquar shum\u00ebs, k\u00ebta emra marrin <strong>\u00eb<\/strong>: <em>barinjt<strong>\u00eb, <\/strong>hunjt<strong>\u00eb, <\/strong>lumenjt<strong>\u00eb, <\/strong>drapinjt<strong>\u00eb, <\/strong>thonjt<strong>\u00eb<\/strong><\/em> etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Formimi i shum\u00ebsit me prapashtes\u00ebn <strong>\u2013\u00ebr<\/strong>:\n<em>mbret<strong>\u00ebr<\/strong>,\nprind<strong>\u00ebr<\/strong>, princ<strong>\u00ebr<\/strong> (<\/em>por edhe <em>princa), kec<strong>\u00ebr<\/strong> (<\/em>edhe <em>keca)<\/em>. Emri <em>prift<\/em> n\u00eb\nshum\u00ebs b\u00ebn <em>prift<strong>\u00ebrinj<\/strong>.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emrat q\u00eb tregojn\u00eb l\u00ebnd\u00eb e q\u00eb nuk num\u00ebrohen, por peshohen, n\u00eb ca raste\np\u00ebrdoren edhe n\u00eb shum\u00ebs: <em>djath\u00ebra,\ndrith\u00ebra, miellra <\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>II.<\/strong> Emrat q\u00eb\nmbarojn\u00eb me <strong>-g, -k, -ll, -r<\/strong> n\u00eb\nshum\u00ebs dalin si: <em>zog-<strong>zogj<\/strong>, mik-<strong>miq<\/strong>, kungull-<strong>kunguj<\/strong>, lepur-<strong>lepuj<\/strong>; <\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Me nd\u00ebrrimin e <strong>a<\/strong>-s\u00eb n\u00eb <strong>e (metafonia)<\/strong>: <em>dash-<strong>desh<\/strong>, m\u00ebzat-<strong>m\u00ebzet\u00ebr<\/strong>, plak-<strong>pleq<\/strong>, ka-<strong>qe<\/strong><\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>III. <\/strong>Disa emra krahas\nnd\u00ebrrimit t\u00eb tingujve t\u00eb tem\u00ebs, marrin edhe prapashtes\u00ebn <strong>\u2013e, -\u00eb, -\u00ebr: <\/strong><em>breg-brigj<strong>e, s<\/strong>htrat<\/em>&#8211;<em>shtret<strong>\u00ebr, <\/strong>rreth-rrath<strong>\u00eb, <\/strong>thes-thas<strong>\u00eb, <\/strong>njeri-njer<strong>\u00ebz<\/strong>;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>IV. <\/strong>Emrat e\nmashkullores q\u00eb mbarojn\u00eb me <strong><em>\u2013as, \u00ebs, -ues, -yes<\/em> <\/strong>n\u00eb shum\u00ebs\np\u00ebrdoren si n\u00eb nj\u00ebj\u00ebs: nj\u00eb <em>gostivar<strong>as<\/strong>&#8211; <\/em>dy <em>gostivaras, <\/em>nj\u00eb <em>nx\u00ebn<strong>\u00ebs<\/strong>&#8211;<\/em>dy <em>nx\u00ebn\u00ebs,<\/em> nj\u00eb <em>p\u00ebrkth<strong>yes<\/strong>&#8211;<\/em>dy <em>p\u00ebrkthyes.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Shum\u00ebsi i emrave t\u00eb gjinis\u00eb\nfem\u00ebrore <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emrat e fem\u00ebrores shum\u00ebsin e formojn\u00eb me prapashtes\u00ebn <strong>a<\/strong>. K\u00ebta emra mbarojn\u00eb me <strong>\u2013\u00ebl, -\u00ebr, -\u00ebz, -ull <\/strong>dhe \u2013<strong>ur<\/strong>:\nP. sh. <em>buk<strong>\u00ebl<\/strong>-bukl<strong>a, <\/strong>hudh<strong>\u00ebr<\/strong>-hudhr<strong>a, <\/strong>mol<strong>\u00ebz<\/strong>-moll\u00ebz<strong>a, <\/strong>pet<strong>ull<\/strong>-petull<strong>a, <\/strong>flutur-flutur<strong>a<\/strong><\/em>. Shum\u00ebsi i emrit <em>gj\u00eb <\/em>b\u00ebn <em>gj\u00ebra.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prapashtes\u00ebn <strong>a<\/strong>n\u00eb shum\u00ebs e marrin edhe emrat q\u00eb n\u00eb\ntrajt\u00ebn e pashquar dalin me <strong>\u2013\u00eb<\/strong>: <em>ar\u00eb<strong>-a,\n<\/strong>ark\u00eb<strong>-a, <\/strong>ferr\u00eb<strong>-a, <\/strong>gryk\u00eb<strong>-a, <\/strong>hall\u00eb<strong>-a<\/strong><\/em>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Disa emra t\u00eb fem\u00ebrores n\u00eb shum\u00ebs dalin si n\u00eb nj\u00ebj\u00ebs: nj\u00eb <em>dele\u2013<\/em>dy <em>dele, <\/em>nj\u00eb <em>lule-<\/em>dy <em>lule; <\/em>nj\u00eb <em>sht\u00ebpi-<\/em>dy <em>sht\u00ebpi, <\/em>nj\u00eb <em>kala-<\/em>dy <em>kala <\/em>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Disa emra t\u00eb fem\u00ebrores q\u00eb mbarojn\u00eb me <strong>\u00eb\n<\/strong>n\u00eb shum\u00ebs dalin si n\u00eb nj\u00ebj\u00ebs: nj\u00eb <em>dit\u00eb-<\/em>dy\n<em>dit\u00eb, <\/em>nj\u00eb <em>flet\u00eb-<\/em>dy <em>flet\u00eb, <\/em>nj\u00eb <em>moll\u00eb<\/em>-dy<em> moll\u00eb, <\/em>nj\u00eb <em>lug\u00eb-<\/em>dy <em>lug\u00eb <\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emrat <em>der\u00eb, dor\u00eb <\/em>n\u00eb shum\u00ebs b\u00ebjn\u00eb <em>duar, dyer<\/em>. <em>Nat\u00eb<\/em> n\u00eb shum\u00ebs b\u00ebn <em>net<\/em>. <em>Grua <\/em>n\u00eb shum\u00ebs b\u00ebn <em>gra<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Disa emra p\u00ebrdoren <strong><em>vet\u00ebm n\u00eb shum\u00ebs<\/em><\/strong>: <em>g\u00ebrsh\u00ebr\u00eb, syze, pantallona, tirq, brek\u00eb,\ndimi, dujq <\/em>si dhe <em>krunde, makarona,\nt\u00eb holla, t\u00eb fala, t\u00eb lashta<\/em> etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb shum\u00ebs p\u00ebrdoren edhe emrat e p\u00ebrve\u00e7\u00ebm gjeografik\u00eb: <em>Alpet, Andet, Karpatet<\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kategoria gramatikore e ras\u00ebs<\/strong>\u2013 Emri ka pes\u00eb\nrasa: <strong><em>em\u00ebrore, gjinore, dhanore, kall\u00ebzore <\/em><\/strong>dhe <strong><em>rrjedhore<\/em><\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb ras\u00ebn <em>dhanore<\/em> emrat sh\u00ebrbejn\u00eb\nsi <strong><em>kundrin\u00eb\ne zhdrejt\u00eb<\/em><\/strong><em>.<\/em> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb kall\u00ebzore, emrat kur jan\u00eb pa parafjal\u00eb,&nbsp;\nsh\u00ebrbejn\u00eb si <strong><em>kundrin\u00eb e drejt\u00eb, si kall\u00ebzues <\/em><\/strong>dhe si <strong><em>rrethanor kohe<\/em><\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me <em>rrjedhoren <\/em>p\u00ebrdoren parafjal\u00ebt<em>: prej, ndaj<\/em>; parafjal\u00ebt ndajfoljore: <em>brenda, drejt\u00eb, gjat\u00eb, jasht\u00eb, k\u00ebndej,\nmatan\u00eb, andej, para, prapa, pas; <\/em>parafjal\u00ebt em\u00ebrore<em>:&nbsp; buz\u00eb, rreth, rr\u00ebz\u00eb.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rasat i gjejm\u00eb n\u00eb baz\u00eb t\u00eb pyetjeve. Em\u00ebrorja: <strong>kush <\/strong>(p\u00ebr njer\u00ebz), <strong>cili,\ncila, cil\u00ebt, cilat <\/strong>p\u00ebr njer\u00ebz, kafsh\u00eb a sende; gjinorja: <strong>i kujt, i cilit, i cil\u00ebs; <\/strong>dhanorja: <strong>kujt, cilit, cil\u00ebs; <\/strong>kall\u00ebzorja: <strong>k\u00eb, cilin, cil\u00ebn; <\/strong>rrjedhorja<strong>: prej kujt, prej cilit, prej cil\u00ebs, prej\ncil\u00ebve, prej cilave.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Lakimi i emrave<\/strong> \u2013 Emrat\ne gjuh\u00ebs shqipe klasifikohen n\u00eb kat\u00ebr lakime.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Lakimi i par\u00eb<\/em><\/strong> \u2013 emrat e mashkullores q\u00eb n\u00eb em\u00ebrore\nmarrin mbares\u00ebn <strong>\u2013i<\/strong>: <em>lis-<strong>i<\/strong><\/em><strong>;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Lakimi i dyt\u00eb <\/em><\/strong>\u2013 emrat e mashkullores q\u00eb mbarojn\u00eb me <strong>\u2013k, -g, -h <\/strong>si dhe me zanore. K\u00ebta emra\nn\u00eb trajt\u00ebn e shquar n\u00eb em\u00ebrore nj\u00ebj\u00ebs marrin mbares\u00ebn <strong>\u2013u<\/strong>: <em>mi<strong>k-u<\/strong>, zo<strong>g-u<\/strong>, kra<strong>h-u<\/strong>, k<strong>a-u<\/strong>, dh<strong>e-u<\/strong>, bar<strong>i-u<\/strong>.<\/em> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Lakimi i tret\u00eb <\/em><\/strong>\u2013 emrat fem\u00ebrores q\u00eb n\u00eb em\u00ebroren e\nshquar marrin mbares\u00ebn <strong>\u2013a <\/strong>ose <strong>\u2013ja<\/strong>: <em>fush\u00eb-fush<strong>a, <\/strong>kumbull<strong>-a; <\/strong>lule-lul<strong>-ja, <\/strong>kala<strong>-ja <\/strong><\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Lakimi i kat\u00ebrt <\/em><\/strong>\u2013 emrat e gjinis\u00eb asnjan\u00ebse q\u00eb n\u00eb\nem\u00ebroren e shquar marrin mbares\u00ebn <strong>\u2013t,\n-t\u00eb, -it. <\/strong>P.sh. <em>t\u00eb ftoht\u00eb-<strong>t<\/strong>, t\u00eb zi-<strong>t\u00eb<\/strong>, t\u00eb ecur-<strong>it<\/strong><\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emrat mashkullor\u00eb: <em>daj\u00eb, lal\u00eb, Lek\u00eb,\nKol\u00eb, geg\u00eb<\/em> etj. p\u00ebrfshihen n\u00eb lakimin e tret\u00eb, nd\u00ebrsa <em>emrat e p\u00ebrve\u00e7\u00ebm<\/em> t\u00eb gjinis\u00eb fem\u00ebrore <em>Fitnet, Nermin <\/em>etj. lakohen sipas lakimit t\u00eb par\u00eb. Por, p\u00ebrcaktor\u00ebt\ne k\u00ebtyre emrave p\u00ebrshtaten sipas gjinis\u00eb natyrore: <em>daja im<\/em>, <em>Fitneti \u00ebsht\u00eb <strong>e urt\u00eb<\/strong> dhe <strong>e sjellshme<\/strong>.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Lakimi i kat\u00ebrt (emrat e gjinis\u00eb asnjan\u00ebse)<\/em><\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trajta e pashquar: <em>nj\u00eb t\u00eb folur, i\nnj\u00eb t\u00eb folur-i, nj\u00eb t\u00eb folur-i, nj\u00eb t\u00eb folur, nj\u00eb t\u00eb folur-i<\/em>; Trajta e\nshquar: <em>t\u00eb folur-it, i t\u00eb folur-it, t\u00eb\nfolur-it, t\u00eb folur-in, t\u00eb folur-it; <\/em>Trajta e pashquar: <em>nj\u00eb t\u00eb ftoht\u00eb, i nj\u00eb t\u00eb ftoht-i, nj\u00eb t\u00eb ftoht-i, nj\u00eb t\u00eb ftoht\u00eb, nj\u00eb t\u00eb\nftoht-i; <\/em>Trajtae shquar: <em>t\u00eb ftoht\u00ebt, i t\u00eb ftoht-it, t\u00eb ftoht-it, t\u00eb\nftoht\u00eb-t, t\u00eb ftoht-it. <\/em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Shkruhen drejt<\/strong>: <em>baban\u00eb, fukaran\u00eb, Isan\u00eb,<\/em> por duhet\nshkruar <em>budallain, v\u00ebllain, xhaxhain <\/em>etj.;\n<em>reja, res\u00eb, ren\u00eb; kalaja, kalas\u00eb, kalan\u00eb;\nliria, liris\u00eb, lirin\u00eb <\/em>etj.; <em>i detar<strong>\u00eb<\/strong>ve, i shok<strong>\u00eb<\/strong>ve <\/em>etj.; <em>&nbsp;i flet<strong>\u00eb<\/strong>ve<\/em>\netj.; <em>kalat\u00eb, sht\u00ebpit\u00eb,<\/em> <em>barinjt\u00eb, kallinjt\u00eb, kush\u00ebrinjt\u00eb, penjt\u00eb,\nqirinjt\u00eb, shkopinjt\u00eb <\/em>etej.; <em>l\u00ebmenjt\u00eb,\nlumenjt\u00eb, ftonjt\u00eb, p\u00ebrrenjt\u00eb, thonjt\u00eb, qet\u00eb, miqt\u00eb, fiqt\u00eb, dhent\u00eb, qent\u00eb, <\/em>etj.;\n<em>i barinjve, i kush\u00ebrinjve, i lumenjve, i\nftonjve, i zogjve; i nj\u00eb anijeje, i nj\u00eb \u00e7\u00ebshtjeje, i nj\u00eb familjeje, <\/em>etj.&nbsp; <em>&nbsp;<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>NYJAT <\/strong>\u2013 Nyjat \u2013<strong>i <\/strong>dhe \u2013<strong>u <\/strong>(p\u00ebr mashkulloren), <strong>-a <\/strong>(p\u00ebr\nfem\u00ebroren0 dhe <strong>\u2013t(\u00eb) <\/strong>(p\u00ebr gjinin\u00eb\nasnjan\u00ebse) jan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb <strong>mbaresa. <\/strong>Nyja\nt\u00eb p\u00ebrparme jan\u00eb fjal\u00ebzat: <strong>i, e, t\u00eb, s\u00eb.\n<\/strong>P\u00ebrdoren para mbiemrave, emrave dhe disa p\u00ebremrave. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pjes\u00eb e shum\u00eb mbiemrave: <strong>i\/e <\/strong><em>aft\u00eb<\/em>, <strong>i\/e<\/strong> <em>mir\u00eb<\/em>, i<strong>\/e<\/strong> <em>shpejt\u00eb<\/em>\netj.; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pjes\u00eb e num\u00ebror\u00ebve rreshtor\u00eb: <strong>i\/e <\/strong><em>par\u00eb, <\/em><strong>i\/e <\/strong><em>tret\u00eb, <\/em><strong>i\/e <\/strong><em>dhjet\u00eb\n<\/em>etj.; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pjes\u00eb e ras\u00ebs gjinore: shkolla <strong>e <\/strong><em>fshatit<\/em>, libri <strong>i <\/strong><em>shoqes<\/em> etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pjes\u00eb e disa p\u00ebremrave: lapsi <strong>i <\/strong><em>tij, <\/em>bileta <strong>e <\/strong><em>saj, <\/em>topi<strong>i\n<\/strong><em>tyre, <\/em>testet <strong>e <\/strong><em>tyre<\/em>, shok\u00ebt <strong>e <\/strong><em>mi,\n<\/em>shoqet <strong>e <\/strong><em>mia<\/em> etj.;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pjes\u00eb e disa emrave: <strong>t\u00eb <\/strong><em>ecurit, <\/em><strong>t\u00eb <\/strong><em>folurit, <\/em><strong>e <\/strong><em>qeshua<\/em>\netj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pjes\u00eb e emrave t\u00eb dit\u00ebve: <strong>e <\/strong><em>h\u00ebn\u00eb, <\/em><strong>e <\/strong><em>mart\u00eb<\/em> etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pjes\u00eb e emrave q\u00eb tregojn\u00eb lidhje familjare: <strong>i <\/strong><em>ati, <\/em><strong>e <\/strong><em>\u00ebma,\n<\/em><strong>i <\/strong><em>v\u00ebllai, <\/em><strong>e <\/strong><em>motra<\/em> etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Para num\u00ebror\u00ebve themelor\u00eb (t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb): <strong>t\u00eb <\/strong><em>dy, <\/em><strong>t\u00eb <\/strong><em>tre,\n<\/em><strong>t\u00eb <\/strong><em>kat\u00ebr<\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong>Nyjat e p\u00ebrparme\nkan\u00eb <strong><em>gjini,\nnum\u00ebr <\/em><\/strong>dhe<strong><em> ras\u00eb<\/em><\/strong>. Shembuj t\u00eb gjinis\u00eb s\u00eb nyj\u00ebs: rrush <strong><em>i \u00ebmb\u00ebl<\/em><\/strong> \u2013 fjal\u00eb <strong><em>e\n\u00ebmb\u00ebl<\/em><\/strong>, djal\u00eb <strong><em>&nbsp;i\nsjellsh\u00ebm <\/em><\/strong>\u2013 vash\u00eb <strong><em>&nbsp;e\nsjellshme<\/em><\/strong>; <strong>lapsi<\/strong> <strong>i <\/strong>Gres\u00ebs \u2013 <strong>\u00e7anta e <\/strong>Rin\u00ebs. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Lakimi i nyjave<\/strong>: numri\nnj\u00ebj\u00ebs, trajta e pashquar, gjinia mashkullore: nj\u00eb djal\u00eb <strong>i <\/strong>zellsh\u00ebm, <strong>i\/e <\/strong>nj\u00eb\ndjali <strong>t\u00eb <\/strong>zellsh\u00ebm, nj\u00eb djali <strong>t\u00eb <\/strong>zellsh\u00ebm, prej nj\u00eb djali <strong>t\u00eb <\/strong>zellsh\u00ebm;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Numri nj\u00ebj\u00ebs, trajta e shquar, gjinia mashkullore: djali <strong>i <\/strong>zellsh\u00ebm, <strong>i\/e <\/strong>djalit <strong>t\u00eb <\/strong>zellsh\u00ebm,\ndjalit <strong>t\u00eb <\/strong>zellsh\u00ebm, djalin <strong>e <\/strong>zellsh\u00ebm, prej djalit <strong>t\u00eb <\/strong>zellsh\u00ebm; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00ebj\u00ebs, trajta e pashquar, gjinia fem\u00ebrore: nj\u00eb vash\u00eb <strong>e <\/strong>zgjuar, <strong>i\/e <\/strong>nj\u00eb vashe <strong>t\u00eb <\/strong>zgjuar, nj\u00eb vashe <strong>t\u00eb <\/strong>zgjuar, nj\u00eb vash\u00eb <strong>t\u00eb <\/strong>zgjuar, prej nj\u00eb vashe <strong>t\u00eb <\/strong>zgjuar; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00ebj\u00ebs, trajta e shquar, gjinia fem\u00ebrore: vasha <strong>e <\/strong>zgjuar, <strong>i\/e <\/strong>vash\u00ebs <strong>s\u00eb <\/strong>zgjuar, vash\u00ebs <strong>s\u00eb <\/strong>zgjuar, vash\u00ebn <strong>e <\/strong>zgjuar,\nprej vash\u00ebs <strong>s\u00eb <\/strong>zgjuar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shkruhet drejt: parashikimi i <strong>s\u00eb <\/strong>ardhmes,\nkujtimet e <strong>s\u00eb <\/strong>kaluar\u00ebs etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>P\u00ebrdorimi i nyj\u00ebs<\/em><\/strong> <strong>s\u00eb<\/strong>:\nP.sh. p\u00ebrmir\u00ebsimi i rac\u00ebs <strong>s\u00eb <\/strong>deles <strong>s\u00eb <\/strong>mal\u00ebsis\u00eb, i\/e p\u00ebrmir\u00ebsimit t\u00eb rac\u00ebs <strong>s\u00eb <\/strong>deles <strong>s\u00eb <\/strong>mal\u00ebsis\u00eb etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Shkruhen drejt\u00eb<\/strong>:\nMinistri i Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme <strong>i<\/strong>\nShqip\u00ebris\u00eb (dhe jo: <strong>t\u00eb<\/strong> Shqip\u00ebris\u00eb);\nAkademia e Shkencave <strong>e<\/strong> Shqip\u00ebris\u00eb\n(dhe jo <strong>t\u00eb <\/strong>Shqip\u00ebris\u00eb), rendi i\ndit\u00ebs <strong>i <\/strong>mbledhjes (dhe jo: <strong>t\u00eb <\/strong>mbledhjes). <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shkruhet drejt\u00eb: Hartimi i nx\u00ebn\u00ebses <strong>t\u00eb\ns\u00eb<\/strong> tet\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>MBIEMRAT <\/strong>\u2013 Em\u00ebrtojn\u00eb\nnj\u00eb tipar t\u00eb sendit. Gjithmon\u00eb p\u00ebrdoren pran\u00eb ndonj\u00eb emri. Ndahen n\u00eb: <strong><em>mbiemra\ncil\u00ebsor\u00eb<\/em><\/strong> dhe n\u00eb <strong><em>mbiemra marr\u00ebdh\u00ebnior\u00eb<\/em><\/strong>.&nbsp;&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mbiemra cil\u00ebsor\u00eb<em>: <\/em><\/strong><em>i but\u00eb, i njom\u00eb, e lumtur<\/em>, der\u00eb <em>e hekurt, <\/em>dita <em>e djeshme, <\/em>gazet\u00eb\n<em>e sotme, <\/em>buk\u00eb <em>e grunjt\u00eb; <\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mbiemra marr\u00ebdh\u00ebnior\u00eb<\/strong>&#8211; bukuria <em>natyrore, <\/em>nd\u00ebrtesa <em>shkollore, <\/em>gjuha<em> amtare<\/em>.\nPor, kur themi: bukuria <em>e natyr\u00ebs, <\/em>nd\u00ebrtesa\n<em>e shkoll\u00ebs<\/em> fjal\u00ebt <em>e natyr\u00ebs, e shkoll\u00ebs <\/em>analizohen si <strong><em>emra<\/em><\/strong>\ndhe jo si mbiemra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sipas ve\u00e7orive\nmorfologjike, mbiemrat klasifikohen n\u00eb dy grupe: <strong><em>n\u00eb mbiemra t\u00eb nyjsh\u00ebm <\/em><\/strong>dhe\n<strong><em>n\u00eb\nmbiemra t\u00eb panyjsh\u00ebm<\/em><\/strong>. Mbiemra <strong><em>t\u00eb nyjsh\u00ebm<\/em><\/strong>: <em>i bardh\u00eb, e kuqe, i sjellsh\u00ebm<\/em> etj. Mbiemra <strong><em>t\u00eb panyjsh\u00ebm <\/em><\/strong>(nuk kan\u00eb\nnyj\u00eb p\u00ebrpara): shok <em>besnik, <\/em>popull <em>heroik, <\/em>rini <em>guximtare, <\/em>grua <em>bujare <\/em>&nbsp;etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gjinia e mbiemrave<\/strong>\u2013 Mbiemrat kan\u00eb gjinin\u00eb <strong><em>mashkullore<\/em><\/strong>\ndhe gjinin\u00eb <strong><em>fem\u00ebrore<\/em><\/strong>: burr\u00eb <em>fisnik &#8211; <\/em>grua\n<em>fisnike, <\/em>&nbsp;djal\u00eb <em>i\nzgjuar \u2013 <\/em>vash\u00eb <em>e zgjuar<\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Formimi i gjinis\u00eb fem\u00ebrore t\u00eb mbiemrave<\/strong>\u2013 <strong><em>i <\/em><\/strong><em>shpejt\u00eb<strong>\n\u2013 e <\/strong>shpejt\u00eb; <strong>i <\/strong>stolisur \u2013 <strong>e <\/strong>stolisur; <strong>i <\/strong>art\u00eb \u2013 <strong>e <\/strong>art\u00eb; <\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Duke ia shtuar trajt\u00ebs\nfem\u00ebrore prapashtes\u00ebn <strong>e<\/strong>: <strong><em>i <\/em><\/strong><em>keq \u2013 <strong>e\n<\/strong>keq<strong>e; i <\/strong>sot\u00ebm \u2013 <strong>e <\/strong>sotm<strong>e<\/strong>, <strong>i <\/strong>vet\u00ebm \u2013 <strong>e <\/strong>vetm<strong>e<\/strong>; <strong>i ri \u2013 e re, i lig \u2013 e <\/strong>lig<strong>\u00eb; i zi<\/strong> \u2013 <strong>e zez\u00eb<\/strong><\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gjinia e mbiemrave t\u00eb panyjsh\u00ebm<\/strong>: gjest<em> burr\u00ebror, <\/em>luft\u00eb<em> burr\u00ebror<strong>e<\/strong>; <\/em>vend <em>malor \u2013 <\/em>klim\u00eb\n<em>malor<strong>e<\/strong><\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Disa mbiemra p\u00ebrdore nj\u00ebsoj\nn\u00eb t\u00eb dyja gjinit\u00eb: program <em>afatgjat\u00eb \u2013 <\/em>hua<em> afatgjat\u00eb, <\/em>plak <em>shpirtmir\u00eb \u2013 <\/em>plak\u00eb <em>shpirtmir\u00eb.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Faqekuq \u2013 faqekuq<strong>e<\/strong>,syzi \u2013 syzez\u00eb.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Numri i mbiemrave t\u00eb gjinis\u00eb mashkullore<\/strong><em>: <strong>i<\/strong> but\u00eb \u2013 <strong>t\u00eb<\/strong> but\u00eb,<strong> i<\/strong> lart\u00eb \u2013 <strong>t\u00eb<\/strong> lart\u00eb; i madh \u2013 t\u00eb m\u00ebdhenj, i ri \u2013 t\u00eb rinj, i zi \u2013 t\u00eb zinj, i\nvog\u00ebl \u2013 t\u00eb vegj\u00ebl.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Shum\u00ebsi i mbiemrave t\u00eb nyjsh\u00ebm<\/strong>: shok besnik \u2013shok<strong>\u00eb<\/strong> besnik<strong>\u00eb<\/strong>, njeri p\u00ebrparimtar \u2013 njer\u00ebz\np\u00ebrparimtar<strong>\u00eb<\/strong> etj. Por, djal\u00eb trim \u2013\ndjem <strong><em>trima<\/em><\/strong>.\n<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Disa mbiemra edhe n\u00eb shum\u00ebs\np\u00ebrdoren si n\u00eb nj\u00ebj\u00ebs: <em>njeri liridash\u00ebs<\/em>\n\u2013 <em>njer\u00ebz liridash\u00ebs. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Formimi i shum\u00ebsit me\nprapashtes\u00ebn <strong>\u2013nj<\/strong>: <em>inat\u00e7inj, qejflinj, meraklinj <\/em>etj.\n(fjal\u00eb me prejardhje turke).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ujk gjakpir\u00ebs-ujq gjakpir\u00ebs, fshatar shpirtmadh- fshatar\u00eb shpirtm\u00ebdhenj,\nburr\u00eb vetullzi -burra vetullzinj, n\u00ebpun\u00ebs shpirtvog\u00ebl -n\u00ebpun\u00ebs shpirtvegj\u00ebl<\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Shum\u00ebsi i mbiemrave t\u00eb gjinis\u00eb fem\u00ebrore<em>\n&nbsp;<\/em><\/strong><em>&#8211; <\/em>Nyja<strong><em> i <\/em><\/strong>shnd\u00ebrrohet n\u00eb<strong><em> t\u00eb.<\/em><\/strong>P.sh.<em>moll\u00eb e kuqe \u2013 molla t\u00eb\nkuqe<\/em>; por, thuhet: <em>pun\u00eb <strong>e keqe<\/strong> \u2013 pun\u00eb<strong> t\u00eb k\u00ebqija<\/strong>, <\/em>nd\u00ebrtes\u00eb<em> <strong>e madhe<\/strong> \u2013 <\/em>nd\u00ebrtesa<em> <strong>t\u00eb\nm\u00ebdha<\/strong>, <\/em>grua <strong><em>e ve<\/em><\/strong> \u2013 gra <strong><em>t\u00eb veja<\/em><\/strong><em>; <\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shnd\u00ebrrimi i <strong>e<\/strong>-s\u00eb n\u00eb <strong>t\u00eb<\/strong>, mbiemrit i shtohet n\u00eb fund mbaresa <strong>a<\/strong>: P.sh. dele <strong><em>e but\u00eb <\/em><\/strong><em>\u2013 <\/em>dele <strong><em>t\u00eb buta<\/em><\/strong><em>, <\/em>ar\u00eb <strong><em>e\ngjat\u00eb <\/em><\/strong><em>\u2013<\/em>ara <strong><em>t\u00eb gjata<\/em><\/strong><em>; <strong>e edukuar \u2013 t\u00eb edukuara,\ne zgjedhur \u2013 t\u00eb zgjedhura<\/strong><\/em> etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shum\u00eb mbiemra t\u00eb panyjsh\u00ebm\nshum\u00ebsin e formojn\u00eb pa e ndryshuar trajt\u00ebn e nj\u00ebj\u00ebsit: nj\u00eb shoqe <strong><em>besnike<\/em><\/strong>\n\u2013 ca shoqe <strong><em>besnike<\/em><\/strong><em>, <\/em>nj\u00eb vajz\u00eb <strong><em>mal\u00ebsore<\/em>&#8211;\n<\/strong>ca vajza<strong> <em>mal\u00ebsore<\/em><\/strong><em>;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Disa mbiemra t\u00eb panyjsh\u00ebm\nshum\u00ebsin e formojn\u00eb duke marr\u00eb mbares\u00ebn <strong>a<\/strong>:\nnj\u00eb vajz\u00eb <strong><em>zem\u00ebrbardh\u00eb <\/em><\/strong>\u2013 ca vajza <strong><em>zem\u00ebrbardha, <\/em><\/strong>nj\u00eb hua <strong><em>afatgjat\u00eb\n<\/em><\/strong>\u2013 ca hua <strong><em>afatgjata<\/em><\/strong>, grua <strong><em>syshkruar<\/em> <\/strong><em>\u2013 gra <strong>syshkruara.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Shkall\u00ebt e mbiemrave <\/em><\/strong>\u2013 shkalla <strong><em>pohore<\/em><\/strong><em>: <strong>i\n\u00ebmb\u00ebl<\/strong>; <\/em>shkalla <strong><em>krahasore<\/em><\/strong><em>: <strong>m\u00eb i \u00ebmb\u00ebl<\/strong>; <\/em>dheshkalla <strong><em>sip\u00ebrore<\/em><\/strong><em>: <strong>shum\u00eb\ni \u00ebmb\u00ebl<\/strong><\/em>.&nbsp; <strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong><em>&nbsp;<\/em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<em>&nbsp;<\/em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>NUM\u00cbROR\u00cbT&nbsp; <\/strong>&#8211; Ndahen n\u00eb <strong><em>num\u00ebror\u00eb themelor\u00eb<\/em><\/strong> (t\u00eb\nmir\u00ebfillt\u00eb), <strong><em>rreshtor\u00eb<\/em><\/strong> dhe <strong><em>thyesor\u00eb<\/em><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Num\u00ebror\u00ebt themelor\u00eb (t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb)<\/strong>: <em>nj\u00eb, dy, tre, kat\u00ebr <\/em>etj. P.sh. <strong><em>dy<\/em><\/strong>\nlule, <strong><em>tri<\/em><\/strong> \u00e7upa, <strong><em>tet\u00eb<\/em><\/strong> djem etj. Num\u00ebrori <strong><em>tre<\/em><\/strong>\np\u00ebrdoret edhe n\u00eb gjinin\u00eb fem\u00ebrore. P.sh. <strong><em>tri<\/em><\/strong> <em>vajza<\/em>. <strong><em>Tridhjet\u00eb<\/em><\/strong>, <strong><em>tridhjet\u00eb e dy<\/em><\/strong> etj. <strong>T\u00eb<\/strong> dyj<strong>a<\/strong>, <strong>t\u00eb<\/strong> tri<strong>a<\/strong>, <strong>t\u00eb<\/strong>\nkatr<strong>a<\/strong>, <strong>t\u00eb<\/strong> pes<strong>a <\/strong>etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Num\u00ebror\u00ebt prej <strong>nj\u00eb<\/strong> deri n\u00eb <strong>dhjet\u00eb<\/strong> jan\u00eb fjal\u00eb <strong><em>t\u00eb parme<\/em><\/strong><em>;<\/em>prej\n<strong>11<\/strong> deri n\u00eb <strong>19<\/strong> jan\u00eb fjal\u00eb <strong><em>t\u00eb p\u00ebrngjitura<\/em><\/strong><em>;<\/em> num\u00ebror\u00ebt <em>nj\u00ebzet,\ntridhjet\u00eb, dyzet, pes\u00ebdhjet\u00eb, nj\u00ebqind, dyqind<\/em> etj. jan\u00eb fjal\u00eb <strong><em>t\u00eb\np\u00ebrb\u00ebra<\/em><\/strong>. Disa num\u00ebror\u00eb shkruhen n\u00eb form\u00eb <strong><em>lokucionesh<\/em><\/strong>: <em>nj\u00ebzet e nj\u00eb, tridhjet\u00eb e n\u00ebnt\u00eb, nj\u00ebqind e\nkat\u00ebr, pes\u00ebqind e gjasht\u00eb <\/em>etj.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Num\u00ebror\u00ebt rreshtor\u00eb<\/strong>\u2013 <strong><em>i\/e\npar\u00eb, i\/e dyt\u00eb, i\/e tret\u00eb, i\/e nj\u00ebzet e kat\u00ebrt<\/em><\/strong> etj. Shkruhen: <em>i\/e nj\u00ebzetenj\u00ebt\u00eb, i\/e tridhjetenj\u00ebt\u00eb, i\/e\ndyzetenj\u00ebt\u00eb, i\/e dyqindegjasht\u00ebdhjetekat\u00ebrt, i nj\u00ebmiliont\u00eb <\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Num\u00ebror\u00ebt thyesor\u00eb<\/strong>\u2013 <em>nj\u00eb e kat\u00ebrta, nj\u00eb t\u00eb pestat, tet\u00eb t\u00eb\nqindtat <\/em>etj<em>.<\/em> P\u00ebrdoren vet\u00ebm n\u00eb\ngjinin\u00eb <strong><em>fem\u00ebrore<\/em><\/strong> dhe <strong><em>lakohen<\/em><\/strong>, por vet\u00ebm <strong><em>n\u00eb\ntrat\u00ebn e shquar<\/em><\/strong>. <em>&nbsp;<\/em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>P\u00cbREMRAT <\/strong>\u2013 Jan\u00eb\nfjal\u00eb q\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb emri, mbiemri a num\u00ebrori. Ndahen n\u00eb:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>P\u00ebremra vetor\u00eb:<\/em><\/strong><em> un\u00eb,\nti, ai, ajo, ne, ju, ata, ato;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>P\u00ebremra<\/em><\/strong><em> <strong>vetvetor\u00eb: <\/strong>vete, vet\u00eb, vetja, vetvetja;\n<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>P\u00ebremra<\/em><\/strong><em> <strong>d\u00ebftor\u00eb: <\/strong>ky, kjo, ai, ajo, i k\u00ebtill\u00eb, i\natill\u00eb; <\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>P\u00ebremra<\/em><\/strong><em> <strong>pronor\u00eb: <\/strong>imi, yti, i tij, yni, juaji, i\ntyre;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>P\u00ebremra<\/em><\/strong><em> <strong>pyet\u00ebs: <\/strong>kush, cili, cila, cil\u00ebt, cilat,\n\u00e7far\u00eb, \u00e7ka, \u00e7\u2019, sa, i sati, e sata (<strong>E\nsata <\/strong>doli Gresa n\u00eb gara), <strong>&nbsp;<\/strong>me <strong>se<\/strong>,\np\u00ebr <strong>se<\/strong>, nga <strong>se<\/strong>;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>P\u00ebremra<\/em><\/strong><em> <strong>lidhor\u00eb: <\/strong>q\u00eb, i cili, e cila, t\u00eb cil\u00ebt,\nt\u00eb cilat.<\/em>Ky \u00ebsht\u00eb nx\u00ebn\u00ebsi\n<strong>q\u00eb <\/strong>zuri vendin e par\u00eb. Ky \u00ebsht\u00eb\nnx\u00ebn\u00ebsi <strong>i cili <\/strong>zuri vendin e par\u00eb. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>P\u00ebremrat e pacaktuar: <\/strong><em>kush, dikush, \u00e7dokush, gjithkush,\nndokush, t\u00ebr\u00eb, sekush, secili asgj\u00eb, cilido, di\u00e7ka <\/em>et. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1.Lakimi i p\u00ebremrave vetor\u00eb<\/strong>\u2013 <strong>nj\u00ebj\u00ebs<\/strong>: <em>un\u00eb, &#8211; , mua m\u00eb, mua m\u00eb, meje; ti, &#8211;&nbsp;\nty t\u00eb, ty t\u00eb, teje; ai, i\/e atij, atij i, at\u00eb e, atij; ajo, i\/e asaj,\nasaj i, at\u00eb e, asaj; <\/em><strong>shum\u00ebs<\/strong>:<em> ne, &#8211; , neve na, ne na, nesh; ju, -, juve\nju, ju ju, jush; ata, i\/e atyre, atyre z, ata i, atyre; ato, i\/e atyre, atyre\nu, ato i, atyre.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. Lakimi i p\u00ebremrave d\u00ebftor\u00eb<\/strong>\u2013 <em>ky, i k\u00ebtij, k\u00ebtij, k\u00ebt\u00eb, k\u00ebtij; kjo, i\nk\u00ebsaj, k\u00ebsaj, k\u00ebt\u00eb, k\u00ebsaj; k\u00ebta, i k\u00ebtyre, k\u00ebtyre, k\u00ebta, k\u00ebtyre; k\u00ebto, i\nk\u00ebtyre, k\u00ebtyre, k\u00ebto, k\u00ebtyre.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>3. <\/em><\/strong><strong>Lakimi i\np\u00ebremrave pronor\u00eb<\/strong><em>\u2013 libri im, i\/e librit tim, librit tim,\nlibrin tim, prej librit tim; libri yn\u00eb, i\/e librit ton\u00eb, librit ton\u00eb, librin\nton\u00eb, prej librit ton\u00eb; goma ime, i\/e gom\u00ebs sime, gom\u00ebs sime, gom\u00ebn time, prej\ngom\u00ebs sime; goma jon\u00eb, i\/e gom\u00ebs son\u00eb, gom\u00ebs son\u00eb, gom\u00ebn ton\u00eb, prej gom\u00ebs son\u00eb;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&nbsp;imi, i\/e timit, timit, timin, timit<strong>; <\/strong>imja, i\/e simes, simes, timen, simes;\nyni, i\/e tonit, tonit, tonin, tonit; jona, i\/e son\u00ebs, son\u00ebs, ton\u00ebn, son\u00ebs.&nbsp; <\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>P\u00ebremrat pronor\u00eb &#8211; <em>kur p\u00ebrdoren me emra&nbsp; <\/em><\/strong><em>\u2013 libri <strong>im<\/strong>, goma <strong>ime<\/strong>, librat <strong>e mi<\/strong>, gomat <strong>e mia<\/strong>, libri\n<strong>yt<\/strong>, goma <strong>jote<\/strong>, librat <strong>e tu<\/strong>, gomat\n<strong>e tua<\/strong>; libri <strong>yn\u00eb<\/strong>, goma <strong>jon\u00eb<\/strong>, librat <strong>tan\u00eb<\/strong>, gomat <strong>tona<\/strong>, libri <strong>juaj<\/strong>, goma <strong>juaj<\/strong>, librat <strong>tuaj<\/strong>, gomat <strong>tuaja<\/strong>; libri\n<strong>i tij, i saj, i tyre, <\/strong>libri&nbsp; <strong>i vet<\/strong>;\ngoma <strong>e tij, e saj, e tyre; <\/strong>goma<strong> e vet; <\/strong>librat <strong>e tij, e saj, e tyre; e vet; <\/strong>gomat<strong> e veta; <\/strong><\/em><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>P\u00ebremrat pronor\u00eb <em>&#8211; kur p\u00ebrdoren pa emra \u2013 <\/em><\/strong><em>imi, imja, t\u00eb mit\u00eb, t\u00eb miat, yni,&nbsp; jona, tan\u00ebt, tonat; yti, jotja, t\u00eb tut\u00eb, t\u00eb\ntuat; juaji, juaja, tuajt, tuajat.&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>&#8211; <\/em><\/strong><em>&nbsp;i tij, i saj, i tyre; i veti; e tija, e saja,\ne tyrja; e veta; t\u00eb tijt\u00eb, t\u00eb sajt\u00eb, t\u00eb tyret; t\u00eb vet\u00ebt; t\u00eb tijat, t\u00eb sajat, t\u00eb\ntyret; t\u00eb vetat.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Trajtat e shkurtra<\/strong><em>\u2013 <strong>ma, ta, ia, na e, jua, ua, m\u2019i,\nt\u2019i, ia, na i, jua, ua<\/strong><\/em>. Shembuj:<strong><em> Ma<\/em><\/strong><em> dha librin. <strong>Ta<\/strong> dha lulen. <strong>Ia<\/strong> dha bilet\u00ebn. <strong>Na e<\/strong> dha letr\u00ebn. <strong>Jua <\/strong>dhatopin. <strong>Ua <\/strong>dha lapsat. <strong>M\u2019i <\/strong>dha\n\u00e7el\u00ebsat. <strong>T\u2019i <\/strong>dha tekstet, <strong>Ia <\/strong>dha teshat. <strong>Na i <\/strong>dha rrobat. <strong>Jua <\/strong>dha\nrezultatet. <strong>Ua <\/strong>dha informatat.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>M\u00eb+u = m\u2019u <\/em><\/strong><em>(<strong>M\u2019u <\/strong>dha rasti); <strong>t\u00eb+u = t\u2019u <\/strong>(<strong>T\u2019u <\/strong>dha\nrasti); <strong>I+u <\/strong>= <strong>iu <\/strong>(<strong>Iu <\/strong>dharasti); <strong>u+u = iu <\/strong>(Atyre <strong>Iu <\/strong>dha\nrast); <strong>T\u00eb+i = t\u2019i; t\u00eb+e = ta; t\u00eb + ju =\nt\u2019ju<\/strong><\/em>. P.sh. Do <strong>t\u2019ju <\/strong>tregoj\ndi\u00e7ka (juve). Do <strong>t\u2019u <\/strong>tregoj di\u00e7ka\n(atyre). <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Ju <\/em><\/strong><em>lutem juve <\/em>dhe jo <strong><em>U<\/em>\n<\/strong><em>lutem juve<\/em>. (Trajta <strong>u <\/strong>p\u00ebrdoret p\u00ebr vet\u00ebn e tret\u00eb\nshum\u00ebs).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trajtat e shkurtra mund t\u00eb p\u00ebrdoren edhe para foljes, por edhe pas foljes.\nP.sh. <strong>M\u00eb<\/strong> trego kur niset treni.\nTrego<strong>m\u00eb<\/strong> kur niset treni. <strong>Ma <\/strong>jep librin, por edhe jep<strong>ma <\/strong>librin. <strong>I <\/strong>thuaj t\u00eb vij\u00eb, por edhe thuaj<strong>i\n<\/strong>t\u00eb vij\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>FOLJA <\/strong>\u2013 Tregon nj\u00eb veprim q\u00eb e kryen apo q\u00eb e\np\u00ebson kryefjala. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Klasifikimi i foljeve<\/strong>&#8211; Folje<strong><em>\nndihm\u00ebse; <\/em><\/strong>folje<strong><em> gjysm\u00ebndihm\u00ebse; <\/em><\/strong>dhe folje <strong><em>t\u00eb\nm\u00ebvet\u00ebsishme<\/em><\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1.<\/strong>Foljet<strong><em>\nndihm\u00ebse<\/em><\/strong>: <em>jam <\/em>dhe <em>kam.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. <\/strong>Foljet<strong> <em>gjysm\u00ebndihm\u00ebse<\/em><\/strong>:\n<strong>a)<\/strong><em>jam, <\/em>p.sh. Puna <em>\u00ebsht\u00eb nder.<\/em> <strong>b)<\/strong><em>mund, duhet (lypset). <\/em>P.sh. <em>Mund<\/em>\nt\u00eb nisemi. \u00c7do dit\u00eb <em>duhet <\/em>t\u2019i kryejm\u00eb\ndetyrat. <strong>c) <\/strong><em>filloj, nis, z\u00eb, vazhdoj, vijoj, mbaroj, pushoj<\/em>, <em>do<\/em>. <em>Filloi\n<\/em>t\u00eb ecte. <em>Zuri <\/em>t\u00eb vraponte. <em>Mbaroi <\/em>s\u00eb foluri. Ara <em>do <\/em>punuar. Arat <em>duan <\/em>punuar. Shkruhet drejt: Nuk duhet harruar <strong><em>vendlindja<\/em><\/strong> dhe jo Nuk\nduhet harruar <strong><em>vendlindjen<\/em><\/strong>.&nbsp; <em>&nbsp;<\/em>&nbsp;<strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong>&nbsp;<strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3. <\/strong>Foljet <strong><em>e\nzakonshme (t\u00eb m\u00ebvet\u00ebsishme)<\/em><\/strong> e kryejn\u00eb vet\u00eb pun\u00ebn e kall\u00ebzuesit. P.sh.\nFol pak e <em>d\u00ebgjo<\/em> shum\u00eb. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>FOLJET KALIMTARE DHE JOKALIMTARE<\/strong> &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Foljet <strong><em>kalimtare<\/em><\/strong><em>: <\/em>Te foljet\ne k\u00ebtilla veprimi kalon mbi nj\u00eb person a send n\u00eb ras\u00ebn kall\u00ebzore q\u00eb n\u00eb sintaks\u00eb\nquhet <strong><em>kundrin\u00eb<\/em><\/strong>. P.sh. Koha e m\u00ebson njeriun. Kalimtare jan\u00eb edhe\nfoljet pas t\u00eb cilave nuk kemi kundrin\u00eb t\u00eb drejt\u00eb. P.sh. Ariani lexon dhe\npajiset me dituri. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Foljet <strong><em>jokalimtare<\/em><\/strong> \u2013 Te k\u00ebto folje veprimi nuk bie mbi ndonj\u00eb person a\nsend, por mbetet tek ai q\u00eb e kryen. D.m.th. k\u00ebto folje <strong><em>nuk kan\u00eb kundrin\u00eb<\/em><\/strong>. K\u00ebto\nfolje tregojn\u00eb nj\u00eb gjendje ose l\u00ebvizje. P.sh. Pas \u00e7do pune duhet t\u00eb pushojm\u00eb.\nJan\u00eb do folje q\u00eb tregojn\u00eb nj\u00eb veprim q\u00eb bie mbi nj\u00eb person a send q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb\nn\u00eb ras\u00ebn kall\u00ebzore, por n\u00eb ras\u00ebn <strong><em>dhanore<\/em><\/strong>. P.sh. U foli shok\u00ebve. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka folje q\u00eb her\u00eb jan\u00eb kalimtare e her\u00eb jokalimtare. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>KATEGORIT\u00cb GRAMATIKORE T\u00cb FOLJEVE<em> \u2013 <\/em><\/strong>Foljet e kan\u00eb\nkategorin\u00ebgramatikore t\u00eb vet\u00ebs, t\u00eb numrit, t\u00eb diatez\u00ebs, t\u00eb m\u00ebnyr\u00ebs dhe\nt\u00eb koh\u00ebs. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kategoria e vet\u00ebs<\/strong> \u2013\nFoljet p\u00ebrdoren <strong><em>n\u00eb vet\u00ebn e par\u00eb, t\u00eb dyt\u00eb<\/em><\/strong> dhe <strong><em>t\u00eb tret\u00eb<\/em><\/strong>. Ka folje q\u00eb\np\u00ebrdoren vet\u00ebm n\u00eb vet\u00ebn e tret\u00eb. K\u00ebto quhen folje <strong><em>nj\u00ebvetore<\/em><\/strong>. P.sh. <em>hing\u00ebllin, p\u00ebllet, mjaullin, bie (shi),\ngjelb\u00ebron (fusha), fryn (er\u00eb), gj\u00ebmon (deti)<\/em>. Kemi edhe folje q\u00eb s\u2019mund t\u00eb\nken\u00eb kryefjal\u00eb e q\u00eb quhen <strong><em>folje<\/em><\/strong> <strong><em>pavetore<\/em><\/strong>. P.sh. <em>Agon. Ngryset. Veson. Vet\u00ebtin. B\u00ebn ftoht\u00eb <\/em>etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kategoria e numri<em>t <\/em><\/strong>\u2013 Foljet\np\u00ebrdoren n\u00eb <strong><em>nj\u00ebj\u00ebs<\/em><\/strong> dhe n\u00eb <strong><em>shum\u00ebs<\/em><\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Diateza e foljes<\/strong>\u2013 Foljet mund t\u00eb\np\u00ebrdoren n\u00eb tri diateza: n\u00eb diatez\u00ebn <strong><em>veprore, p\u00ebsore <\/em><\/strong>dhe <strong><em>vetvetore<\/em><\/strong>.\nShembull i diatez\u00ebs <strong><em>veprore<\/em><\/strong>: Gresa <em>e<\/em> <em>ujit <\/em>kopshtin. Shembull i diatez\u00ebs <strong><em>p\u00ebsore<\/em><\/strong>:\nKopshti <em>ujitet <\/em>\u00e7do dit\u00eb. Shembull i\ndiatez\u00ebs <strong><em>vetvetore<\/em><\/strong>: N\u00eb m\u00ebngjes <em>lahemi<\/em>\ndhe <em>vishemi<\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Folje vetvetore jan\u00eb edhe: <em>kthehem,\nmendohem, skuqem<\/em> etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kategoria e m\u00ebnyr\u00ebs<\/strong>\u2013 Jan\u00eb gjasht\u00eb\nm\u00ebnyra: <strong><em>d\u00ebftore, lidhore, habitore, d\u00ebshirore, kushtore, urdh\u00ebrore<\/em><\/strong>.\nFoljet p\u00ebrdoren edhe forma <strong><em>t\u00eb<\/em><\/strong> <strong><em>pashtjelluara<\/em><\/strong>: <strong><em>pjesore\n<\/em><\/strong><em>(m\u00ebsuar),<strong> p\u00ebrcjellore <\/strong>(duke m\u00ebsuar),<strong>\npaskajore <\/strong>(p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar),<strong> mohore <\/strong>(pa\nm\u00ebsuar)<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kategoria e koh\u00ebs<\/strong> \u2013 Jan\u00eb\ntri koh\u00eb themelore t\u00eb foljes: <strong><em>e tashme, e shkuar <\/em><\/strong><em>(e pakryer, e kryer e thjesht\u00eb, e kryer, m\u00eb\nse e kryer, e kryer e tejshkuar), <strong>&nbsp;e ardhme<\/strong><\/em> <em>(e ardhme e tashme, e ardhme e p\u00ebrparme, e ardhmja e s\u00eb shkuar\u00ebs)<\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Zgjedhimi i foljeve<\/strong>\u2013 Foljet ndahen\nn\u00eb tri zgjedhime: n\u00eb <em>zgjedhimin e par\u00eb<\/em>:\n<em>laj, luaj, b\u00ebj<\/em>; n\u00eb <em>zgjedhimin e dyt\u00eb<\/em>: <em>shkel, tremb, korr; <\/em>n\u00eb <em>zgjedhin\ne tret\u00eb<\/em>: <em>di, pi, fle, v\u00eb, z\u00eb<\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Foljet e parregullta<\/strong>\u2013 K\u00ebto folje n\u00eb\nt\u00eb kryer\u00ebn e thjesht\u00eb dhe n\u00eb format e pashtjelluara e ndryshojn\u00eb rr\u00ebnj\u00ebn: <em>jam \u2013 qesh\u00eb \u2013 qen\u00eb; jap \u2013 dhash\u00eb \u2013 dh\u00ebn\u00eb; ha\n\u2013 h\u00ebngra \u2013 ngr\u00ebn\u00eb<\/em>. <em>&nbsp;<\/em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<strong><em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>NDAJFOLJET<\/strong> \u2013\nP\u00ebrdoren pran\u00eb foljes. Ka raste kur p\u00ebrdoren edhe pran\u00eb mbiemrit, emrit foljor\ndhe ndonj\u00eb ndajfoljeje tjet\u00ebr. Ndahen n\u00eb: ndajfolje <strong><em>m\u00ebnyre, kohe, vendi, shkaku, <\/em><\/strong>dhe<strong><em>\nsasie<\/em><\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ndajfoljet e m\u00ebnyr\u00ebs <\/strong>\u2013\nTregojn\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e zhvillimit t\u00eb veprimit: <em>bukur,\nmir\u00eb, shpejt<\/em> etj. Formohen me parashtes\u00ebn <strong>\u2013as <\/strong>(haptas), <strong>-(i)sht <\/strong>(heroikisht),\n<strong>-sh\u00ebm<\/strong> (rrjedhsh\u00ebm), <strong>-thi <\/strong>(kalimthi) etj. Ndajfolje m\u00ebnyre\njan\u00eb edhe lokucionet <em>val\u00eb-val\u00eb, pal\u00eb-pal\u00eb\n<\/em>etj. U p\u00ebrgjigjen pyetjeve: <strong>Si?\nQysh? N\u00eb \u00e7\u2019m\u00ebnyr\u00eb?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ndajfoljet e koh\u00ebs<\/strong> \u2013\nTregojn\u00eb koh\u00ebn kur kryhet nj\u00eb veprim: <em>sot,\nsonte, nes\u00ebr, dje, tani, dikur <\/em>etj. Ndajfolje kohe jan\u00eb lokucionet <em>dit\u00eb p\u00ebr dit\u00eb, her\u00eb pas here, koh\u00eb pas kohe <\/em>etj.\nU p\u00ebrgjigjen pyetjeve: <strong>Kur? Prej kur?\nDeri kur? <\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ndajfoljet e vendit <\/strong>\u2013\nTregojn\u00eb vendin ku kryhet nj\u00eb veprim: <em>k\u00ebtu,\nlart, brenda, af\u00ebr, larg, matan\u00eb<\/em> etj. Ndajfoljet: <em>andej, k\u00ebndej, af\u00ebr, larg, jasht\u00eb, brenda, matan\u00eb, para, pas, larg <\/em>etj.\nKur p\u00ebrdoren para emrave \u2013 jan\u00eb <strong><em>parafjal\u00eb<\/em><\/strong>. P.sh. Shkolla nuk \u00ebsht\u00eb\nlarg. (ndajfolje); Larg syve, larg zemr\u00ebs. (parafjal\u00eb).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ndajfoljet e sasis\u00eb<\/strong> \u2013 Tregojn\u00eb\nsasi gj\u00ebrash a veprimesh: <em>aq, kaq, mjaft,\nshum\u00eb, pak, dyfish <\/em>etj. Fjal\u00ebt <em>shum\u00eb,\npak, aq, kaq, mjaft <\/em>jan\u00eb edhe <strong><em>p\u00ebremra t\u00eb pacaktuar<\/em><\/strong>. Jan\u00eb ndajfolje\nkur p\u00ebrdoren pran\u00eb foljeve, mbiemrave dhe ndajfoljeve. P. sh. Gresa m\u00ebson\nshum\u00eb. (ndajfolje); Shum\u00eb erdh\u00ebn e pak mbet\u00ebn. (p\u00ebremra).&nbsp; <em>&nbsp;<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Shkall\u00ebt e ndajfoljeve <\/strong>\u2013\nP\u00ebrdoren n\u00eb tri shkall\u00eb krahasimi. P. sh.: <em>bukur,\nm\u00eb bukur, shum\u00eb bukur<\/em>. Ndajfoljet <em>barkas,\nfluturimthi, atje, k\u00ebtu <\/em>etj. <strong><em>nuk kan\u00eb shkall\u00eb krahasimi<\/em><\/strong>.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PARAFJAL\u00cbT <\/strong>\u2013 Vihen\npara emrave, p\u00ebremrave, num\u00ebror\u00ebve. P\u00ebrdoren n\u00eb rasa. Me <strong><em>em\u00ebroren<\/em><\/strong> p\u00ebrdoren\nparafjal\u00ebt <em>te, tek, nga<\/em>. Me <strong><em>gjinoren<\/em><\/strong>\np\u00ebrdoren shprehjet parafjalore: <em>n\u00eb saje\nt\u00eb, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb <\/em>etj. Me <strong><em>kall\u00ebzoren<\/em><\/strong> p\u00ebrdoren parafjal\u00ebt: <em>me, mbi, n\u00eb, n\u00ebn, nd\u00ebr, n\u00ebp\u00ebr, p\u00ebr, p\u00ebrmbi,\npa<\/em>. Me <strong><em>rrjedhoren<\/em><\/strong> p\u00ebrdoren parafjal\u00ebt: <em>prej, ndaj, af\u00ebr, larg, gjat\u00eb, andej, k\u00ebndej, para, pas, brenda<\/em>\netj. Me rrjedhoren p\u00ebrdoren si parafjal\u00eb edhe emrat: <em>buz\u00eb, rreth, rr\u00ebz\u00eb an\u00ebs<\/em>. Me p\u00ebrjashtim t\u00eb parafjal\u00ebve <em>te <\/em>e <em>nga\n<\/em>dhe t\u00eb emrave <em>buz\u00eb, rreth, rr\u00ebz\u00eb, <\/em>e\n<em>an\u00ebs<\/em> dhe parafjal\u00ebve <em>prej <\/em>dhe <em>ndaj,<\/em> t\u00eb gjitha fjal\u00ebt e tjera jan\u00eb edhe <strong><em>ndajfolje<\/em><\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Parafjal\u00ebt<\/strong> jan\u00eb <strong><em>t\u00eb<\/em><\/strong>\n<strong><em>parme\n<\/em><\/strong><em>(me, te, n\u00eb, mbi, pa, p\u00ebr<\/em>\netj.); <strong><em>t\u00eb p\u00ebrngjitura <\/em><\/strong><em>(n\u00ebp\u00ebr,\np\u00ebrmbi, p\u00ebrmes, n\u00ebp\u00ebrmjet) <\/em>dhe <strong><em>shprehje parafjalore <\/em><\/strong><em>(gjer te, gjer n\u00eb, p\u00ebr n\u00eb, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb <\/em>etj.<em>)<\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>LIDH\u00cbZAT <\/strong>\u2013 Lidhin\ndy fjali apo dy gjymtyr\u00eb t\u00eb nj\u00eb fjalie. <strong><em>Lidh\u00ebzat bashk\u00ebrendit\u00ebse <\/em><\/strong>dhe <strong><em>lidh\u00ebzat\nn\u00ebnrendit\u00ebse<\/em><\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Lidh\u00ebzat bashk\u00ebrendit\u00ebse<\/strong>jan\u00eb: <strong>k\u00ebpujore (shtuese)<\/strong>: <em>e, dhe, edhe, as&#8230;as, jo vet\u00ebm q\u00eb&#8230;por\nedhe; <\/em><strong>ve\u00e7uese<\/strong>: <em>a, apo, o, ose, ja&#8230;ja, ndo&#8230;<\/em>etj.; <strong>kund\u00ebrshtore<\/strong>: <em>po, por, porse, kurse, nd\u00ebrsa, vet\u00ebm, vet\u00ebm se, mir\u00ebpo, ve\u00e7se,\nmegjithat\u00eb<\/em>; <strong>p\u00ebrmbyll\u00ebse<\/strong>: <em>prandaj, pra, pa, andaj, ndaj<\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Lidh\u00ebzat n\u00ebnrendit\u00ebse <\/strong>\u2013 Lidhin\nnj\u00eb fjali t\u00eb varur me fjalin\u00eb drejtuese. Disa prej tyre si: <em>sa, se, sesa, porsi &#8211; <\/em>&nbsp;lidhin edhe gjymtyr\u00eb fjalie. Lidh\u00ebzat\nn\u00ebnrendit\u00ebse ndahen n\u00eb: <strong><em>lidh\u00ebza vendore<\/em><\/strong>: <em>ku, nga, tek, kudo, ngado, nga ku, ngado q\u00eb;<\/em>\n<strong><em>lidh\u00ebza\nkohore<\/em><\/strong>: <em>kur, sa, si, gjersa,\npasi, porsa, sapo, kurdo q\u00eb, q\u00eb kur, q\u00eb se, qysh se, sa her\u00eb q\u00eb; <strong>lidh\u00ebzat shkakore<\/strong><\/em>: <em>se, sepse, pasi, derisa, meq\u00eb, meqen\u00ebse,\nngaq\u00eb, ngase, p\u00ebr arsye se <\/em>etj. <strong><em>lidh\u00ebzat q\u00ebllimore<\/em><\/strong>: <em>q\u00eb, me q\u00ebllim q\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb<strong>; <\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Lidh\u00ebzat krahasore<\/strong>: <em>si, posi, porsi, sikur, sikurse, se, sesa,\nashtu si<\/em>; <strong><em>lidh\u00ebzat kushtore<\/em><\/strong>: <em>n\u00eb,\npo, n\u00ebse, sikur, n\u00eb qoft\u00eb se, n\u00eb rast se, po qe se; <strong>lidh\u00ebzat rrjedhimore<\/strong><\/em>: <em>sa,\nsaq\u00eb, aq sa, k\u00ebshtu q\u00eb<\/em>; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Lidh\u00ebzat lejore<\/strong>: <em>megjith\u00ebse, megjith\u00ebq\u00eb, ndon\u00ebse, sado q\u00eb,\nsido q\u00eb, edhe n\u00eb, edhe po, edhe pse, edhe sikur<\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lidh\u00ebzat jan\u00eb: <strong><em>t\u00eb thjeshta <\/em><\/strong><em>(e, dhe, n\u00eb,\na, o, ose, po, por, q\u00eb, se, si, sa, ku, kur); <strong>t\u00eb p\u00ebrngjitura <\/strong>(derisa, porsa, sesa, n\u00ebse, sikurse, ndon\u00ebse,\nmir\u00ebpo, megjithat\u00eb); <strong>lokucione a\nshprehje lidh\u00ebzore <\/strong>(edhe pse, me q\u00ebllim q\u00eb, n\u00eb qoft\u00eb se, n\u00eb rast se, jo\nvet\u00ebm q\u00eb&#8230;por edhe <\/em>etj.).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PJES\u00cbZAT <\/strong>\u2013 Ndahen\nn\u00eb: <strong><em>pjes\u00ebza\np\u00ebrcaktuese<\/em><\/strong>: <em>mu, pik\u00ebrisht, q\u00eb; <strong>pjes\u00ebza ve\u00e7uese<\/strong><\/em>: <em>sidomos, ve\u00e7, vet\u00ebm<\/em>; <strong><em>pjes\u00ebza\nzbut\u00ebse<\/em><\/strong>: <em>afro, as, gati, ja, le,\nnja, pa, po<\/em>. Disa pjes\u00ebza sajojn\u00eb forma gramatikore: <em>do, duke, t\u00eb, p\u00ebr t\u00eb, u<\/em>. Me pjes\u00ebz\u00ebn <strong>t\u00eb<\/strong> formohet m\u00ebnyra lidhore; me pjes\u00ebz\u00ebn <strong>do t\u00eb <\/strong>formohet koha e ardhme; me pjes\u00ebz\u00ebn <strong>duke <\/strong>formohet trajta e p\u00ebrcjellores; me pjes\u00ebz\u00ebn <strong>p\u00ebr t\u00eb <\/strong>formohet trajta e paskajores.\nKemi edhe <strong><em>pjes\u00ebza t\u00eb pohimit <\/em><\/strong><em>(po,\npo se po, si urdh\u00ebroni) <\/em>dhe <strong><em>pjes\u00ebza t\u00eb mohimit<\/em><\/strong> <em>(jo, mos, nuk, s\u2019)<\/em>. Pjes\u00ebzat <em>ndoshta, ndofta, mbase, mos <\/em>shprehin\ndyshim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PASTHIRRMAT <\/strong>\u2013 Jan\u00eb tinguj, grupe tingujsh, fjal\u00eb a togje fjal\u00ebsh. Me to shprehim <em>g\u00ebzim, k\u00ebnaq\u00ebsi, habi, d\u00ebshp\u00ebrim, pik\u00ebllim, dhembje, mosbesim, keqardhje, frik\u00eb, urdh\u00ebr<\/em> etj. P. sh.: <em>o, oh, oho, ohoho \u2013 Oh<\/em>, sa mir\u00eb!(g\u00ebzim); <em>Oh<\/em>, \u00e7\u2019na gjeti! (pik\u00ebllim). Pasthirrmat <em>Oj! Au! Ou! Ua! <\/em>shprehin habi. Pasthirrmat <em>Bobo! Bububu! E zeza! Korba! Qyqja! <\/em>shprehin frik\u00eb. Pasthirrmat <em>E! Eh! Uf! Shprehin d\u00ebshp\u00ebrim e pak\u00ebnaq\u00ebsi<\/em>. Pasthirrmat <em>o, or, ore, moj, more <\/em>quhen pjes\u00ebza thirr\u00ebse. Pasthirrma jan\u00eb edhe fjal\u00ebt: <em>G\u00ebzuar! Urra! T\u00eb lumt\u00eb! Bravo! Aman! T\u00eb keqen! Hajde! Forca! Hopa H\u00eb!<\/em> Pasthirrma jan\u00eb edhe fjal\u00ebt: <em>faleminderit, mir\u00ebdita, mir\u00ebmbr\u00ebma, mirupafshim, tungjatjeta, udha e mbar\u00eb, mbar\u00eb pa\u00e7 <\/em>etj. Pasthirrma fan\u00eb tingujt: <em>ish, tik-tik, pis, ush, yja. <\/em>Pasthirrma jan\u00eb edhe fjal\u00ebt <em>onomatopeike<\/em>: <em>Ham-ham! Mjau! Kikirikuu! Bam-bum! Kam-kum! Taf-tuf! Ciu-ciu! <\/em>etj.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xhelal Zejneli GJUHA \u2013 Shkenca q\u00eb merret me studimin e gjuh\u00ebs quhet gjuh\u00ebsi (linguistik\u00eb). Deg\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebsis\u00eb jan\u00eb: fonetika, leksikologjia dhe gramatika. Fonetika i studion tingujt e gjuh\u00ebs. Leksikologjia merret me studimin e fjal\u00ebve t\u00eb nj\u00eb gjuhe. Gramatika studion struktur\u00ebn e gjuh\u00ebs. Ndahet n\u00eb dy pjes\u00eb: n\u00eb morfologji dhe n\u00eb sintaks\u00eb.&nbsp;&nbsp; &nbsp; KLASIFIKIMI I GJUH\u00cbVE [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38434,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,35],"tags":[],"class_list":["post-50852","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-kulture"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>PJES\u00cb NGA GRAMATIKA E GJUH\u00cbS SHQIPE - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"PJES\u00cb NGA GRAMATIKA E GJUH\u00cbS SHQIPE - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Xhelal Zejneli GJUHA \u2013 Shkenca q\u00eb merret me studimin e gjuh\u00ebs quhet gjuh\u00ebsi (linguistik\u00eb). Deg\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebsis\u00eb jan\u00eb: fonetika, leksikologjia dhe gramatika. Fonetika i studion tingujt e gjuh\u00ebs. Leksikologjia merret me studimin e fjal\u00ebve t\u00eb nj\u00eb gjuhe. Gramatika studion struktur\u00ebn e gjuh\u00ebs. Ndahet n\u00eb dy pjes\u00eb: n\u00eb morfologji dhe n\u00eb sintaks\u00eb.&nbsp;&nbsp; &nbsp; KLASIFIKIMI I GJUH\u00cbVE [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-02-09T22:34:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-02-09T22:34:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/gjuha_shqipe.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"633\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"347\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"44 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"PJES\u00cb NGA GRAMATIKA E GJUH\u00cbS SHQIPE\",\"datePublished\":\"2020-02-09T22:34:23+00:00\",\"dateModified\":\"2020-02-09T22:34:37+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\\\/\"},\"wordCount\":8859,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/02\\\/gjuha_shqipe.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Kultur\u00eb\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\\\/\",\"name\":\"PJES\u00cb NGA GRAMATIKA E GJUH\u00cbS SHQIPE - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/02\\\/gjuha_shqipe.jpg\",\"datePublished\":\"2020-02-09T22:34:23+00:00\",\"dateModified\":\"2020-02-09T22:34:37+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/02\\\/gjuha_shqipe.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/02\\\/gjuha_shqipe.jpg\",\"width\":633,\"height\":347,\"caption\":\"Gjuha Shqipe\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"PJES\u00cb NGA GRAMATIKA E GJUH\u00cbS SHQIPE\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"PJES\u00cb NGA GRAMATIKA E GJUH\u00cbS SHQIPE - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"PJES\u00cb NGA GRAMATIKA E GJUH\u00cbS SHQIPE - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Xhelal Zejneli GJUHA \u2013 Shkenca q\u00eb merret me studimin e gjuh\u00ebs quhet gjuh\u00ebsi (linguistik\u00eb). Deg\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebsis\u00eb jan\u00eb: fonetika, leksikologjia dhe gramatika. Fonetika i studion tingujt e gjuh\u00ebs. Leksikologjia merret me studimin e fjal\u00ebve t\u00eb nj\u00eb gjuhe. Gramatika studion struktur\u00ebn e gjuh\u00ebs. Ndahet n\u00eb dy pjes\u00eb: n\u00eb morfologji dhe n\u00eb sintaks\u00eb.&nbsp;&nbsp; &nbsp; KLASIFIKIMI I GJUH\u00cbVE [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2020-02-09T22:34:23+00:00","article_modified_time":"2020-02-09T22:34:37+00:00","og_image":[{"width":633,"height":347,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/gjuha_shqipe.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"44 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"PJES\u00cb NGA GRAMATIKA E GJUH\u00cbS SHQIPE","datePublished":"2020-02-09T22:34:23+00:00","dateModified":"2020-02-09T22:34:37+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/"},"wordCount":8859,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/gjuha_shqipe.jpg","articleSection":["Artikuj","Kultur\u00eb"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/","name":"PJES\u00cb NGA GRAMATIKA E GJUH\u00cbS SHQIPE - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/gjuha_shqipe.jpg","datePublished":"2020-02-09T22:34:23+00:00","dateModified":"2020-02-09T22:34:37+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/gjuha_shqipe.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/gjuha_shqipe.jpg","width":633,"height":347,"caption":"Gjuha Shqipe"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/pjese-nga-gramatika-e-gjuhes-shqipe\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"PJES\u00cb NGA GRAMATIKA E GJUH\u00cbS SHQIPE"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50852","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50852"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50852\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50853,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50852\/revisions\/50853"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38434"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}