{"id":51205,"date":"2020-02-18T11:21:14","date_gmt":"2020-02-18T10:21:14","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=51205"},"modified":"2020-03-01T01:48:24","modified_gmt":"2020-03-01T00:48:24","slug":"kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/","title":{"rendered":"Kali i Troj\u00ebs, 70 vitet e agjentur\u00ebs greke n\u00eb Shqip\u00ebri (DOSSIER)"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><strong>Pjesa e par\u00eb<\/strong> &#8211; <em>2011\/06<\/em> &#8211; Marr\u00eb nga: <a href=\"https:\/\/zgjohushqiptar.com.al\/2011\/06\/26\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/zgjohushqiptar.com.al\/2011\/06\/26\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures\/<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #999999;\"><strong>DOSSIER<\/strong><\/span><\/p>\n<p><strong>N\u00eb rrjedh\u00ebn e shekujve, Shqip\u00ebria, toka aq shum\u00eb e d\u00ebshiruar nga fqinj\u00ebt e fuqit\u00eb e m\u00ebdha, p\u00ebr vet\u00eb pozit\u00ebn e saj gjeografike si nj\u00eb ur\u00eb midis Lindjes dhe Per\u00ebndimit e me nj\u00eb dalje t\u00eb lakmueshme n\u00eb det, \u00ebsht\u00eb gjendur shpesh n\u00eb kufijt\u00eb e ekzistenc\u00ebs si nj\u00eb shtet i v\u00ebrtet\u00eb.<\/strong> Planet aneksuese pasonin nj\u00ebri-tjetrin dhe laku i zhdukjes s\u00eb nj\u00eb prej kombeve m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb Ballkan sa vinte e shtr\u00ebngohej. Turqia, Austro Hungaria, Greqia, Jugosllavia, Franca, Italia, Gjermania e shum\u00eb vende t\u00eb tjera shtrinin e t\u00ebrhiqnin sipas d\u00ebshir\u00ebs ushtrit\u00eb e tyre n\u00eb tokat shqiptare, q\u00eb n\u00eb \u00e7do koh\u00eb i \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb luftoj\u00eb p\u00ebr mbijetes\u00eb e p\u00ebr t\u00eb mos u fshir\u00eb e harruar nga historia. Reagimi i par\u00eb erdhi nga <strong>Gjergj Kastrioti Sk\u00ebnderbeu<\/strong>, q\u00eb m\u00eb 28 N\u00ebntor 1443 ngriti mbi qytetin e Kruj\u00ebs flamurin me shqiponj\u00ebn dykrenare. M\u00eb pas, s\u00ebrish m\u00eb 28 N\u00ebntor por k\u00ebt\u00eb her\u00eb t\u00eb vitit 1912 nj\u00eb tjet\u00ebr figur\u00eb e shtetit shqiptar, <strong>Ismail Qemali<\/strong> dha sinjalin p\u00ebrfundimtar se kombi shqiptar nuk mund t\u00eb zhdukej. Vendimet e nj\u00ebpasnj\u00ebshme n\u00eb d\u00ebm t\u00eb kombit shqiptar q\u00eb i pafuqish\u00ebm ishte shnd\u00ebrruar n\u00eb lod\u00ebr n\u00eb duart e interesave gjeopolitike t\u00eb fuqive t\u00eb m\u00ebdha, aneksimi i Kosov\u00ebs, Ohrit, Strug\u00ebs, Manastirit, Ulqinit, Tivarit, Shkupit, nuk arrinte t\u00eb k\u00ebnaqte s\u00ebrish fqinj\u00ebt e etur p\u00ebr t\u00eb shtrir\u00eb kufijt\u00eb e tyre deri n\u00eb zemr\u00ebn e shtetit t\u00eb njom\u00eb shqiptar.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/r_gqeRkAFog\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>Menj\u00ebher\u00eb pas vendimit t\u00eb Konferenc\u00ebs s\u00eb Ambasador\u00ebve m\u00eb 1913 mbi kufijt\u00eb jugor\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, grek\u00ebt nis\u00ebn t\u00eb hartonin plane t\u00eb reja p\u00ebr t\u00eb realizuar synimet e tyre n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb. As protokolli i Firences i 17 dhjetorit 1913, q\u00eb la jasht\u00eb kufijve zyrtar\u00eb \u00c7am\u00ebrin\u00eb, nuk i k\u00ebnaqi d\u00ebshirat ekspansioniste t\u00eb shtetit grek, q\u00eb kishte nisur t\u00eb organizonte strukturat ushtarake t\u00eb batalionit t\u00eb shenjt\u00eb, t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga kriminel\u00eb lufte, dezertor\u00eb dhe t\u00eb burgosur t\u00eb Kret\u00ebs. Nj\u00eb batalion q\u00eb n\u00eb histori do t\u00eb mbahej mend si <em>Andartet<\/em>, q\u00eb do t\u00eb kryenin disa qindra sulme n\u00eb jug t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb duke vrar\u00eb e masakruar mij\u00ebra njer\u00ebz t\u00eb pafajsh\u00ebm. Sulme q\u00eb do t\u00eb shtriheshin edhe n\u00eb Gjirokast\u00ebr, Kor\u00e7\u00eb e P\u00ebrmet. Duke p\u00ebrfituar nga situata, ish-ministri i Jasht\u00ebm grek, <em>Jorgji Zografi<\/em>, me mb\u00ebshtetjen e renegatit <em>Spiro Milo<\/em>, e mbi t\u00eb gjitha t\u00eb <em>Kryeministrit Venizellos<\/em>, m\u00eb 2 mars 1914 shpall krijimin e qeveris\u00eb s\u00eb Vorio Epirit n\u00eb Gjirokast\u00ebr. Me ndihm\u00ebn e andart\u00ebve, Zografi izolon P\u00ebrmetin, Kor\u00e7\u00ebn dhe Gjirokastr\u00ebn.<\/p>\n<p>N\u00ebn presionin e fuqive t\u00eb m\u00ebdha e ve\u00e7an\u00ebrisht Italis\u00eb, shteti shqiptar i drejtuar n\u00eb at\u00eb koh\u00eb nga <em>Princ Vidi<\/em>, i ardhur n\u00eb Shqip\u00ebri m\u00eb 7 mars 1914, detyrohet t\u00eb n\u00ebnshkruaj\u00eb dy muaj m\u00eb von\u00eb, n\u00eb 17 maj 1914, <em>Protokollin e Korfuzit<\/em>. Sipas k\u00ebtij protokolli, komisioni nd\u00ebrkomb\u00ebtar vendos q\u00eb prefekturat e Kor\u00e7\u00ebs e Gjirokastr\u00ebs t\u00eb formonin nj\u00eb qeveri autonome n\u00ebn juridiksionin e qeveris\u00eb shqiptare, ku garnizonet e xhandarm\u00ebris\u00eb do t\u00eb p\u00ebrb\u00ebheshin nga oficer\u00eb grek\u00eb. Kisha Ortodokse e vendit do t\u00eb drejtohej prej klerit grek t\u00eb em\u00ebruar nga patriarkana e Stambollit. Gjuha e m\u00ebsimit n\u00ebp\u00ebr shkolla t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb ortodoks\u00ebve do t\u00eb ishte greqishtja. Komisioni Nd\u00ebrkomb\u00ebtar i Kontrollit pranoi edhe k\u00ebrkes\u00ebn e Spiro Milos p\u00ebr t\u2019i njohur Himar\u00ebs statusin e autonomis\u00eb. K\u00ebto vendime do t\u2019i paraqiteshin p\u00ebr ratifikim fuqive t\u00eb m\u00ebdha. P\u00ebrfundimi i Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore, risolli n\u00eb tavolin\u00ebn e bisedimeve t\u00eb paqes s\u00ebrish \u00e7\u00ebshtjen shqiptare. Qeveria greke u p\u00ebrpoq me t\u00eb gjitha m\u00ebnyrat p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nga situata jo shum\u00eb e sigurt e shtetit shqiptar, p\u00ebr t\u00eb k\u00ebnaqur pretendimet e saj ndaj Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Reagimi i shqiptar\u00ebve n\u00eb Kongresin e Lushnj\u00ebs, por edhe lufta e Vlor\u00ebs q\u00eb \u00e7oi n\u00eb d\u00ebbimin e trupave italiane, e detyruan k\u00ebt\u00eb shtet t\u00eb njihte m\u00eb 2 gusht 1920 me firmosjen e Protokollit t\u00eb Tiran\u00ebs sovranitetin shqiptar mbi Vlor\u00ebn dhe t\u00ebr\u00ebsin\u00eb territoriale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Italia do t\u00eb mbante vet\u00ebm Sazanin. E mbledhur n\u00eb Paris, Konferenca e Ambasador\u00ebve vendos q\u00eb kufijt\u00eb shqiptaro-grek\u00eb t\u00eb mbeteshin ato t\u00eb <em>protokollit t\u00eb Firences n\u00eb 1913<\/em>. Por nd\u00ebrsa Jugosllavia t\u00ebrhoqi trupat, Greqia mbante t\u00eb pushtuara 26 fshatra shqiptar\u00eb e duke mos u mjaftuar me sa kishte arritur ajo k\u00ebrkonte t\u00eb pakt\u00ebn v\u00ebnien n\u00eb jet\u00eb t\u00eb protokollit t\u00eb Korfuzit t\u00eb vitit 1914, t\u00eb cilin vet\u00eb e kishte shkelur posht\u00eb me fillimin e Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>E torturuar nd\u00ebr shekuj, e bastisur, djegur, vrar\u00eb, e gjysmuar, tashm\u00eb n\u00eb horizont p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb duket edhe nj\u00eb tjet\u00ebr luft\u00eb, m\u00eb e fsheht\u00eb, m\u00eb e sofistikuar. P\u00ebrkrah luft\u00ebs s\u00eb hapur edhe planet konspirative.<br \/>\nN\u00eb shesh beteje hidhet <em><strong>Kali i Troj\u00ebs<\/strong><\/em> n\u00eb barkun e t\u00eb cilit fqinj\u00ebt jugor\u00eb do t\u00eb fshihnin p\u00ebr t\u00eb hedhur n\u00eb loj\u00eb <strong><em>agjenturat e tyre<\/em><\/strong>.<\/p>\n<p>Vitet 1920 n\u00eb Shqip\u00ebri karakterizoheshin nga nj\u00eb situat\u00eb e paq\u00ebndrueshme, ku qeverit\u00eb pasonin dhe z\u00ebvend\u00ebsonin nj\u00ebra-tjetr\u00ebn brenda nj\u00eb kohe mjaft t\u00eb shkurt\u00ebr. Nga viti 1920 deri n\u00eb 1922 u nd\u00ebrruan 8 qeveri, ku vet\u00ebm kryeministrat Iliaz Vrioni dhe Xhaferr Ypi mund\u00ebn t\u00eb kalojn\u00eb kufirin e nj\u00eb viti n\u00eb k\u00ebt\u00eb post. T\u00eb tjer\u00eb si Hasan Prishtina, Pandeli Vangjeli ose Sulejman Delvina, nuk mund\u00ebn t\u00eb drejtonin m\u00eb shum\u00eb se pak jav\u00eb. Nd\u00ebrsa Qazim Koculi mori postin e Kryeministrit m\u00eb 6 dhjetor 1921 dhe e la at\u00eb vet\u00ebm pak or\u00eb m\u00eb pas. Duke p\u00ebrfituar nga kjo situat\u00eb, shteti grek vijonte propagand\u00ebn dhe provokimet n\u00eb jug t\u00eb vendit. <strong>Ahmet Zogu<\/strong> menj\u00ebher\u00eb pasi forcoi pozitat e tij duke marr\u00eb postin e ministrit t\u00eb Brendsh\u00ebm, do t\u00eb ngrinte sh\u00ebrbimin e fsheht\u00eb nj\u00eb struktur\u00eb e fuqishme, t\u00eb cil\u00ebn n\u00eb kujtimet e tij Hoxha Kadri e quan <strong><em>epoka e spiunazhit<\/em><\/strong>. Sidomos n\u00eb pjes\u00ebn e sip\u00ebrme t\u00eb Shkumbinit, Shqip\u00ebria u kthye n\u00eb nj\u00eb ushtri spiun\u00ebsh. \u00c7do fjal\u00eb q\u00eb qarkullonte n\u00ebp\u00ebr tregje, kafene, restorante apo sht\u00ebpi shkonin menj\u00ebher\u00eb n\u00eb strukturat e xhandarm\u00ebris\u00eb e m\u00eb pas te Zogu. Pasi u dekretua n\u00eb detyr\u00ebn e ministrit m\u00eb 24 dhjetor 1921, Zogu riorganizoi gjith\u00eb Ministrin\u00eb e Pun\u00ebve t\u00eb Brendshme. N\u00eb krye t\u00eb zyr\u00ebs sekrete vendoset <strong>Haki St\u00ebrmilli<\/strong>.<\/p>\n<p>Raportimet e para t\u00eb dokumentuara n\u00eb vitin 1922 nga strukturat e sapongritura t\u00eb koh\u00ebs e q\u00eb ndodh\u00ebn t\u00eb ruajtura edhe sot n\u00eb arkiv zbulojn\u00eb edhe infiltrimin n\u00eb politik\u00eb t\u00eb element\u00ebve, q\u00eb k\u00ebrkonin autonomin\u00eb e t\u00eb ashtuquajturit Vorio Epir.<\/p>\n<p>Ja se \u00e7\u2019thuhet n\u00eb nj\u00eb nga dokumentet e para q\u00eb daton 10 mars 1922, ku zyra e policis\u00eb i p\u00ebrcjell Drejtoris\u00eb s\u00eb P\u00ebrgjithshme t\u00eb Policis\u00eb s\u00eb Gjirokastr\u00ebs nj\u00eb dokument informativ mbi disa deputet\u00eb t\u00eb cil\u00ebt b\u00ebnin propaganda p\u00ebr Vorio Epirin.<\/p>\n<p><strong>10\/03\/1922<\/strong><br \/>\n<strong>ZYRA E POLICIS\u00cb<\/strong><br \/>\n<strong>DREJTORIS\u00cb S\u00cb P\u00cbRGJITHSHME T\u00cb POLICIS\u00cb<\/strong><br \/>\n<strong>Gjirokast\u00ebr<\/strong><\/p>\n<p>Ju b\u00ebjm\u00eb me dije se nj\u00eb prej deputet\u00ebve t\u00eb provinc\u00ebs s\u00eb Gjirokastr\u00ebs i quajtur <strong>Ko\u00e7o Tasi<\/strong>, me rastin q\u00eb mblodhi zgjedh\u00ebsit p\u00ebr t\u2019u zgjedhur p\u00ebr her\u00eb t\u00eb dyt\u00eb, jemi informuar nga njer\u00ebz t\u00eb sigurt dhe agjent\u00eb t\u00eb zyr\u00ebs ton\u00eb, se ai ka b\u00ebr\u00eb dhe po b\u00ebn propagand\u00eb t\u00eb keqe p\u00ebr shkat\u00ebrrimin e shtetit.<\/p>\n<p>Duke k\u00ebrkuar autonomi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb jetojm\u00eb ndryshe, se p\u00ebr n\u00eb \u00ebsht\u00eb e pamundur q\u00eb t\u00eb bashk\u00ebjetojm\u00eb me Muhamendan\u00eb dhe p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr geg\u00eb t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb t\u00eb eg\u00ebr. Prandaj duhet t\u00eb mblidhemi tani dhe t\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb autonomi se sot \u00ebsht\u00eb edhe koha q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfitojm\u00eb. Prandaj Jugu duhet t\u00eb shk\u00ebputet nga Shqip\u00ebria dhe t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb autonomi ose statusin e kantonit.<\/p>\n<p>Kjo gj\u00eb u k\u00ebrkohet zgjedh\u00ebsve \u00e7do dit\u00eb. Deputeti Ko\u00e7o Tasi ka qen\u00eb i shoq\u00ebruar nga deputeti tjet\u00ebr, <em>Agathokli Xhitomi<\/em>. I vetmi q\u00eb ka kund\u00ebrshtuar hapur Ko\u00e7o Tasin ishte deputeti <strong>Leonidha Frash\u00ebri<\/strong>. Deputeti Ko\u00e7o Tasi bashk\u00eb me shoq\u00ebrin\u00eb e tij kan\u00eb ngritur shoq\u00ebrin\u00eb \u201c<em>Mbrojtja Ortodokse<\/em>\u201d. Sipas informacioneve po synohet edhe ngritja e \u00e7etave me nga 12 persona, q\u00eb t\u00eb prishin rendin publik dhe t\u00eb b\u00ebjn\u00eb propaganda greke.<\/p>\n<p><em>N\u00ebnkomisar<\/em><br \/>\n<strong>Xhelal Meta<\/strong><\/p>\n<p>Pak muaj m\u00eb pas, Prefektura e Gjirokastr\u00ebs lajm\u00ebron Ministrin\u00eb e Brendshme p\u00ebr l\u00ebvizjen q\u00eb po nd\u00ebrmerrte Patriarkana e Stambollit, duke krijuar edhe komisionin e Vorio Epirit n\u00ebn kryesimin e mitropolit Jukovit.<\/p>\n<p><strong>24\/05\/1922<\/strong><br \/>\n<strong>Shkresa num\u00ebr 193<\/strong><br \/>\n<strong>Prefektura Gjirokast\u00ebr<\/strong><br \/>\n<strong>Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme<\/strong><\/p>\n<p>Lajm\u00ebrohemi se n\u00eb Patriark\u00ebn e Stambollit po p\u00ebrgatitet nj\u00eb l\u00ebvizje politike p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e bashkimit t\u00eb ta gjith\u00eb viseve me Greqin\u00eb. Do formohen komisione t\u00eb posa\u00e7me n\u00ebn kryesimin e Mitropoliteve. Komisionet do t\u00eb jen\u00eb n\u00eb dispozicion t\u00eb Patriark\u00ebs. Komisioni i Vorio Epirit i formuar n\u00eb Janin\u00eb n\u00ebn kryesimin e Mitropolit Jukovit. Grek\u00ebt besojn\u00eb se do t\u00eb krijohen zona neutrale edhe n\u00eb Gjirokast\u00ebr. Thuhet se po organizojn\u00eb banda armate p\u00ebr t\u00eb vepruar kur t\u00eb vij\u00eb komisioni i kufijve.<\/p>\n<p><em>Z\u00ebvend\u00ebsprefekti<\/em><br \/>\n<strong>R. JELLA<\/strong><\/p>\n<p>Q\u00eb prej 2 dhjetorit 1922, Ahmet Zogu merr postin e Kryeministrit, por ruajti edhe at\u00eb ministrit t\u00eb Brendsh\u00ebm. Me ardhjen e tij n\u00eb drejtim t\u00eb vendit ai nd\u00ebrmori nj\u00eb s\u00ebr\u00eb reformash nd\u00ebr t\u00eb cilat ajo n\u00eb fush\u00ebn ekonomike, t\u00eb arsimit e sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, por mbi t\u00eb gjitha riorganizmin e plot\u00eb t\u00eb strukturave ushtarake. Dora e hekurt e Ahmet Zogut nisi t\u00eb ndihej edhe m\u00eb shum\u00eb. Q\u00eb nga ky moment, informacioni q\u00eb p\u00ebrcillej n\u00eb zyr\u00ebn sekrete t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme ishte m\u00eb i plot\u00eb e m\u00eb i detajuar.<\/p>\n<p>N\u00eb ato vite, zona e Kor\u00e7\u00ebs ishte n\u00ebn ndikim t\u00eb fort\u00eb t\u00eb agjenturave greke e serbe ndaj shteti shqiptar, duhet t\u00eb p\u00ebrballej me nevoj\u00ebn e zhvillimit t\u00eb nj\u00eb lufte t\u00eb ftoht\u00eb dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht me domosdoshm\u00ebrin\u00eb p\u00ebr t\u00eb grumbulluar sa m\u00eb shum\u00eb informacion mbi veprimtarin\u00eb e tyre n\u00eb k\u00ebt\u00eb qark. P\u00ebr \u00e7do element t\u00eb dyshimt\u00eb raportohej m\u00eb par\u00eb n\u00eb nj\u00ebsit\u00eb vendore q\u00eb ia kalonin qendr\u00ebs, nd\u00ebrsa misione t\u00eb posa\u00e7me d\u00ebrgoheshin jasht\u00eb vendit kryesisht n\u00eb Greqi nga prefekturat kufitare ose selit\u00eb diplomatike.<\/p>\n<p>N\u00eb shtator t\u00eb vitit 1923, Prefektura Kor\u00e7\u00eb p\u00ebrpilon me kujdes nj\u00eb nga listat e para t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb arratisur n\u00eb Greqi dhe q\u00eb bashk\u00ebpunonin me shoqat\u00ebn e Vorio Epirit. Lista q\u00eb p\u00ebrmban m\u00eb shum\u00eb se 25 emra personash i d\u00ebrgohet me urgjenc\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme dhe prokuroris\u00eb p\u00ebr ndjekje ligjore dhe hetime t\u00eb m\u00ebtejshme.<\/p>\n<p><strong>10 SHTATOR 1923<\/strong><br \/>\n<strong>Prefektura Kor\u00e7\u00eb<\/strong><br \/>\n<strong>Ministris\u00eb s\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Brendshme<\/strong><\/p>\n<p>Si mbas urdhrit t\u00eb k\u00ebsaj ministrie nr 13745 \/ 2178 Sek.1 m\u00eb 19\/VII\/1923, si mbas hetimeve q\u00eb u b\u00ebn\u00eb bashkangjitur po ju d\u00ebrgojm\u00eb nj\u00eb list\u00eb me emrat e atyre shqiptar\u00ebve q\u00eb jan\u00eb arratisur dhe ndodhen n\u00eb Greqi, t\u00eb cil\u00ebt bashk\u00ebpunojn\u00eb me t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn <em>shoq\u00ebri t\u00eb Vorio Epirit<\/em>. Nj\u00eb list\u00eb e till\u00eb ju \u00e7ua edhe prokuroris\u00eb p\u00ebr ndjekje ligjore.<\/p>\n<p><strong>PREFEKTI<\/strong><br \/>\nG. ANAGNOSTOPULLOS P\u00ebrmet<br \/>\nDHIMITRI KALLFA Kor\u00e7\u00eb<br \/>\nJOSIF PIPA<br \/>\nLLUKA PANARITI<br \/>\nSTOJA PANARITI<br \/>\nLLAZO MINGO<br \/>\nNIK. DHESTOPULOS<br \/>\nKRISTO KRYSANTHI Manastir<br \/>\nSOTIR PANDAVINJI<br \/>\nMIHO NASTAS<br \/>\nKOSTA COBANI Ho\u00e7isht<br \/>\nJORGJI KITA Leskovik<br \/>\nDHIMITRI ZISO<br \/>\nPERIKLI NASHOLARI<br \/>\nVANGJEL KOKMADHI<br \/>\nVASIL STILARA<br \/>\nDHIMITRI KOROVESHI<br \/>\nTHANAS TULLA<br \/>\nMITRO SHABO<br \/>\nLILO NIKOLLA<br \/>\nPORFYR FOTO<br \/>\nFILE BIXHOKU<br \/>\nJOTI MIHAL<br \/>\nJANI MIHAL<br \/>\nALEKS LILO<br \/>\nSPIRO MIHAL<br \/>\nJOSIF KRISTO<\/p>\n<p>Dy vite m\u00eb pas fillojn\u00eb arrestimet e para p\u00ebr personat e lidhur me silogjet vorio-epirote dhe q\u00eb kryenin propagand\u00eb p\u00ebr bashkimin e Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb me Greqin\u00eb. N\u00eb shkres\u00ebn e vitit 1925 t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb dalin n\u00eb sken\u00eb persona q\u00eb do t\u00eb ishin mjaft aktiv\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim edhe n\u00eb vitet n\u00eb vijim n\u00eb zon\u00ebn e Himar\u00ebs, mes tyre Jorgji Bollano dhe Thanas Bollano.<\/p>\n<p><em>1925<\/em><\/p>\n<p><strong>MINISTRIA E DREJT\u00cbSIS\u00cb<\/strong><\/p>\n<p>Arrestohen Jani Milo, Jorgji Bollano, Mico Karaj, Petro Konomi, Pano Llazami, Thanas Zotua, Kristo Jano dhe nj\u00eb tjet\u00ebr Bollano p\u00ebr b\u00ebrje propagande greke dhe moslejim t\u00eb ngritjes s\u00eb Kish\u00ebs Autoqefale n\u00eb Himar\u00eb. Thanas Bollano ka mundur t\u00eb arratiset. T\u00eb arrestuarit do t\u00eb vuajn\u00eb d\u00ebnimin n\u00eb Burgun e Vlor\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb qershor t\u00eb vitit 1923, shteti grek duke shfryt\u00ebzuar traktatin e Lozan\u00ebs t\u00eb 30 janarit t\u00eb po atij viti sipas t\u00eb cilit do t\u00eb b\u00ebhej k\u00ebmbimi i popullsive turke e greke n\u00eb k\u00ebto dy shtete, nisi spastrimin dhe d\u00ebbimin e popullsis\u00eb \u00e7ame nga tokat e saj. N\u00eb pak dit\u00eb t\u00eb gjith\u00eb banor\u00ebt e 31 fshatrave shqiptare t\u00eb Kosturit dhe Follorin\u00ebs u d\u00ebbuan dhe pronat e pasurit\u00eb e tyre u konfiskuan. Pavar\u00ebsisht protestave t\u00eb shumta t\u00eb qeveris\u00eb shqiptare q\u00eb ngulmuan n\u00eb faktin se \u00e7am\u00ebt kishin vet\u00ebm fen\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt me turqit, qeveria fqinje nuk u t\u00ebrhoq nga spastrimi, p\u00ebrkundrazi n\u00eb pronat e \u00e7am\u00ebve nisi vendosja e popullsis\u00eb greke.<\/p>\n<p>Himara mbetej nj\u00eb nga zonat m\u00eb delikate n\u00eb Shqip\u00ebri, ku p\u00ebrplasjet dhe tentativat e shtetit grek p\u00ebr t\u00eb destabilizuar situat\u00ebn ishin mjaft t\u00eb m\u00ebdha. M\u00eb 4 qershor 1925, Prefektura Vlor\u00eb n\u00eb nj\u00eb telegram drejtuar zyr\u00ebs sekrete t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme shkruan se Jani Spiro Milo dhe Doktor Cane b\u00ebjn\u00eb propagand\u00eb te banor\u00ebt e zon\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb mos iu p\u00ebrgjigjur sh\u00ebrbimit ushtarak. N\u00eb telegram k\u00ebrkohet nj\u00eb hetim i m\u00ebtejsh\u00ebm p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ngjarje dhe d\u00ebrgimi i nj\u00eb fuqie shtes\u00eb xhandar\u00ebsh p\u00ebr k\u00ebt\u00eb zon\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1926, strukturat shtet\u00ebrore t\u00eb qytetit t\u00eb Gjirokastr\u00ebs do t\u00eb japin informacione p\u00ebr at\u00eb q\u00eb do t\u00eb shnd\u00ebrrohej vet\u00ebm pak koh\u00eb m\u00eb pas n\u00eb <strong>drejtuesin kryesor t\u00eb l\u00ebvizjes vorio-epirote n\u00eb Shqip\u00ebri, Vasil Shahinin<\/strong>. Propozimi i tij nga shteti grek p\u00ebr t\u2019u em\u00ebruar n\u00eb pozicionin e konsullit n\u00eb qytetin e Sarand\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr treguesit e lidhjes s\u00eb fort\u00eb mes organizatave ekstremiste vorio-epirote dhe strukturave shtet\u00ebrore t\u00eb vendit fqinj. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, konsullatat ishin bazat kryesore t\u00eb veprimit t\u00eb agjentur\u00ebs greke n\u00eb Shqip\u00ebri. N\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb shkres\u00ebs zyrtare t\u00eb Prefektur\u00ebs Gjirokast\u00ebr, Ministria e Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme nuk pranon propozimin e shtetit fqinj dhe jep direktiva t\u00eb qarta si duhet t\u00eb veprojn\u00eb strukturat lokale, asnj\u00eb akt i konsullat\u00ebs greke me firm\u00ebn e Shahinit nuk merrej parasysh dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb nuk u pranua as nd\u00ebrmjet\u00ebsim diplomatik.<\/p>\n<p>M\u00eb 14 janar 1927, Ahmet Zogu do t\u00eb ngrinte edhe aparatin e Sh\u00ebrbimit t\u00eb Jasht\u00ebm Informativ, q\u00eb synonte mbledhjen e informacionit dhe veprimtarin\u00eb q\u00eb kryenin grupet vorio-epirote por edhe ato serbe jasht\u00eb vendit. Rrjeti informativ ishte i organizuar mbi nj\u00eb skem\u00eb t\u00eb qart\u00eb konsullat\u00eb-legat\u00eb-prefektur\u00eb-Ministria e Pun\u00ebve t\u00eb Brendshme. Lidhja kryhej n\u00eb forma t\u00eb ndryshme. Prefekturat kufitare mbanin lidhje me konsullatat m\u00eb t\u00eb af\u00ebrta, nd\u00ebrsa lidhja me legatat organizohej nga Ministria e Pun\u00ebve t\u00eb Brendshme dhe ajo e Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme.<\/p>\n<p>Komitetet vorio-epirote nisin t\u00eb organizohen jo vet\u00ebm n\u00eb Greqi, por edhe n\u00eb SHBA dhe Egjipt, n\u00ebn kujdesin dhe mb\u00ebshtetjen e Kish\u00ebs Ortodokse Greke. K\u00ebto silogje formoheshin nga grek\u00eb, element\u00eb shqiptare grekofon\u00eb, por edhe shqiptar\u00eb t\u00eb besimit ortodoks t\u00eb arratisur, t\u00eb cil\u00ebt ishin t\u00eb detyruar n\u00eb m\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e rasteve t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsoheshin.<\/p>\n<p>N\u00eb shkurt t\u00eb vitit 1928, zyra sekrete e Ministris\u00eb s\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme, pas nj\u00eb njoftimi t\u00eb konsullat\u00ebs shqiptare n\u00eb Aleksandri, njoftonte se komitetet vorio-epirote po zgjeronin aktivitetin e tyre edhe n\u00eb Greqi e Misir.<\/p>\n<p>Duke u nisur nga k\u00ebto zhvillime dhe organizimi q\u00eb po merrnin silogjet vorio-epirote n\u00eb territorin shqiptar dhe jasht\u00eb tij, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave, Ahmet Zogu, n\u00eb prill t\u00eb 1928-s urdh\u00ebron Ministrin\u00eb e Pun\u00ebve t\u00eb Brendshme t\u00eb urdh\u00ebroj\u00eb prefekturat t\u00eb b\u00ebnin nj\u00eb ndjekje t\u00eb rrept\u00eb t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb element\u00ebve t\u00eb dyshimt\u00eb. Ata q\u00eb do t\u00eb faktoheshin q\u00eb ishin pjes\u00eb e k\u00ebtyre silogjeve do t\u00eb ndiqeshin penalisht dhe do t\u2019u konfiskohej e gjith\u00eb pasuria. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb angazhohen edhe informator\u00eb n\u00eb Greqi, t\u00eb cil\u00ebt kishin p\u00ebr detyr\u00eb t\u00eb mblidhnin sa m\u00eb shum\u00eb informacion mbi funksionimin e silogjeve n\u00eb Athin\u00eb, Selanik, Janin\u00eb, Korfuz e Follorin\u00eb.<\/p>\n<p>Prefektura e Vlor\u00ebs, nj\u00eb nd\u00ebr institucionet m\u00eb aktive n\u00eb p\u00ebrcjelljen e informacioneve sekrete p\u00ebr Ministrin\u00eb e Brendshme n\u00eb vitin 1928, d\u00ebrgon nj\u00eb list\u00eb t\u00eb plot\u00eb me emrat e pjes\u00ebtar\u00ebve n\u00eb klubet vorio-epirote q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb at\u00eb zon\u00eb. Shumica jan\u00eb nga Himara, ku m\u00eb aktivi rezulton Thanas Bollano. Tre vite m\u00eb par\u00eb, Bollano ishte akuzuar p\u00ebr b\u00ebrje propagande p\u00ebr Vorio Epirin dhe moslejim t\u00eb ngritjes s\u00eb kish\u00ebs autoqefale n\u00eb Himar\u00eb dhe mundi t\u2019i shp\u00ebtonte arrestimit, duke u arratisur n\u00eb Greqi.<\/p>\n<p><strong>20\/01\/1928<\/strong><br \/>\n<strong>Prefektura e Vlor\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>N\u00ebnprefektura e Himar\u00ebs, n\u00eb telegramin nr. 19\/1, dat\u00eb 12\/V\/1928 na njofton se n\u00eb klubin e vorio-epirot\u00ebve jan\u00eb pjes\u00ebtar\u00eb njer\u00ebzit e m\u00ebposht\u00ebm.<\/p>\n<p>Niko Spiro Himar\u00eb<br \/>\nMilo Kristo<br \/>\nDhima Jorgji<br \/>\nThanas Bollano<br \/>\nNikolla Pope<br \/>\nNikollaq Pepe<br \/>\nNaqe Laqe Qeparo<br \/>\nNaqe Spirogjeka<br \/>\nMilo Merkuri Pilur<br \/>\nPilo Kapo<br \/>\nDimitri Kapo<br \/>\nPilo Tane Vunoj banues n\u00eb Korfuz<br \/>\nGaqe Lazri Vunoj banues n\u00eb Athin\u00eb<br \/>\nJanaq Spiro<\/p>\n<p>Pak muaj m\u00eb pas dhe pik\u00ebrisht m\u00eb<em> 6 qershor 1928<\/em>, Ministria e Brendshme <em>arreston Vasil Shahinin<\/em>, n\u00ebn akuz\u00ebn e falsifikimit. Gjat\u00eb kontrollit n\u00eb banes\u00ebn dhe lokalin e tij, grupi hetimor gjen edhe materiale komprometuese p\u00ebr lidhjet e tij me agjentur\u00ebn greke, n\u00ebp\u00ebrmjet kontakteve t\u00eb vazhdueshme q\u00eb kishte me persona t\u00eb dyshimt\u00eb, nd\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt zyrtar\u00eb t\u00eb lart\u00eb grek\u00eb. Shahini, prej vitesh, mbahej n\u00ebn mbik\u00ebqyrje t\u00eb fort\u00eb nga policia sekrete shqiptare dhe njihej si nj\u00eb nd\u00ebr drejtuesit kryesor\u00eb t\u00eb grupeve vorio-epiriote dhe propagand\u00ebs q\u00eb ushtrohej nga ato n\u00eb Shqip\u00ebri. Mes materialeve t\u00eb zbuluara kishte edhe trakte me mbishkrime \u201c<em>Rroft\u00eb ushtria greke<\/em>\u201d dhe me stem\u00ebn e mbret\u00ebris\u00eb greke. Gjat\u00eb hetimit mbi materialet e konfiskuara Vasil Shahinit, Ministria e Drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb dokumentet e saj zyrtare ngre nj\u00eb s\u00ebr\u00eb pyetjesh, nd\u00ebr t\u00eb cilat edhe at\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e pensioneve q\u00eb u jepeshin banor\u00ebve t\u00eb Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Nj\u00eb pik\u00eb kjo p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn organet e drejt\u00ebsis\u00eb shqiptare nuk kishin pasur informacione m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb shkres\u00eb k\u00ebrkohet informacion mbi pensionet, q\u00eb u jepen t\u00eb ashtuquajturve banor\u00eb t\u00eb Epirit t\u00eb Veriut, \u00e7ka \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur sipas organeve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb shqiptare edhe n\u00eb shkresat e mitropolitit Spiridhon t\u00eb Athin\u00ebs. Hetimet e m\u00ebpasshme u mbajt\u00ebn krejt\u00ebsisht t\u00eb fshehta, por dokumenti n\u00eb fjal\u00eb sh\u00ebnon edhe prov\u00ebn e par\u00eb, se pensionet n\u00eb Jug t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb kan\u00eb nisur t\u00eb jepen q\u00eb diku n\u00eb mes vitet 1920.<\/p>\n<p><strong>Ministria e Drejt\u00ebsis\u00eb 6\/VII\/1928<\/strong><\/p>\n<p>Po ju referojm\u00eb letrat origjinale t\u00eb konfiskuara t\u00eb t\u00eb pandehurit Vasil Shahini, bashk\u00eb me p\u00ebrkthimin e tyre n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe.<br \/>\n1. \u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtja e pensionit t\u00eb atyre n\u00eb Epirin e Veriut, q\u00eb b\u00ebn fjal\u00eb shkresa e mitropolit Spiridhon i Janin\u00ebs, cil\u00ebve persona u jepet ky pension dhe p\u00ebr \u00e7\u2019q\u00ebllim?<br \/>\n2. P\u00ebrse n\u00eb letr\u00ebn e 2, q\u00eb d\u00ebrgon Z.K.Nishkos, m\u00eb 26\/01\/1927 n\u00eb paragrafin e dyt\u00eb, i thuhet t\u00eb pandehurit \u201c<em>q\u00eb t\u00eb mos doni t\u00eb ekspulsoheni, duhet t\u00eb shfaqeni n\u00eb autoritetet lokale me cil\u00ebsin\u00eb tuaj t\u00eb panjohur<\/em>&#8221; edhe? Cila \u00ebsht\u00eb kjo cil\u00ebsi?<br \/>\n3. \u00c7\u2019jan\u00eb \u00e7ek\u00ebt q\u00eb p\u00ebrmend letra num\u00ebr 3 nga Athina p\u00ebr \u00e7\u2019q\u00ebllim i ka d\u00ebrguar i pandehuri?<br \/>\n4. P\u00ebrse i pandehuri e ka b\u00ebr\u00eb betimin e ligjsh\u00ebm m\u00eb 13 N\u00ebntor 1926 para n\u00ebnkolonelit t\u00eb Sarand\u00ebs, z. Skarpos si\u00e7 flitet n\u00eb letr\u00ebn 4, kurse i pandehuri nuk e ka pasur p\u00eblqimin (agrementin) e qeveris\u00eb son\u00eb.<\/p>\n<p>Zyra sekrete e Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme n\u00eb janar t\u00eb 1929-s do t\u00eb hetonte edhe nj\u00eb kompani greke, me aktivitet transporti detar t\u00eb quajtur <em>Janullatos<\/em>. Sipas strukturave p\u00ebrkat\u00ebse, kjo shoq\u00ebri kishte v\u00ebn\u00eb tabela me dy gjuh\u00eb n\u00eb dobi t\u00eb greqishtes. Veprimtaria e agjentur\u00ebs sekrete n\u00eb Shqip\u00ebri u intensifikua n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1930, ku me instalimin e fondacioneve t\u00eb ndryshme, shoq\u00ebrive, sekteve fetare, studiuesve e eksploruesve u infiltruan edhe agjent\u00eb t\u00eb shumt\u00eb, sidomos grek\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt kishin p\u00ebr detyr\u00eb organizimin dhe forcimin e strukturave t\u00eb tyre n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb territorin e vendit.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u2019ju p\u00ebrshtatur situat\u00ebs s\u00eb tensionuar dhe forcimit t\u00eb institucioneve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb Athin\u00eb e Pire silogjet vorio-epirote nis\u00ebn riorganizimin e strukturave t\u00eb tyre, duke synuar infiltrim m\u00eb t\u00eb thell\u00eb dhe m\u00eb efikas n\u00eb Jugun e vendit t\u00eb element\u00ebve grekofon\u00eb. M\u00eb 3 dhe 4 gusht t\u00eb vitit 1930 n\u00eb nj\u00eb mbledhje jasht\u00eb radhe, lidhja panepirotike, bashkimi i rezervist\u00ebve vorio-epirot\u00eb dhe drejtues t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb silogjeve k\u00ebrc\u00ebnojn\u00eb hapur se do t\u00eb marrin p\u00ebrsip\u00ebr, n\u00eb \u00e7do m\u00ebnyr\u00eb, realizimin e k\u00ebrkesave t\u00eb tyre, nd\u00ebr t\u00eb cilat hapja e menj\u00ebhershme e shkollave greke, rivendosja e prestigjit t\u00eb Kish\u00ebs Ortodokse n\u00eb Shqip\u00ebri, si dhe pushimi i t\u00eb gjitha \u00e7\u00ebshtjeve penale ndaj grek\u00ebve.<\/p>\n<p>K\u00ebrkesa q\u00eb m\u00eb pas duhet t\u00eb pasoheshin me bashkimin e Vorio Epirit me Greqin\u00eb. P\u00ebr t\u2019ju p\u00ebrshtatur k\u00ebrkesave, zgjidhet edhe nj\u00eb komitet i p\u00ebrbashk\u00ebt, q\u00eb do t\u00eb organizonte pun\u00ebn dhe aksionet q\u00eb do t\u00eb nd\u00ebrmerreshin n\u00eb tok\u00ebn shqiptare. Mbledhjet e strukturave drejtuese t\u00eb silogjeve vorio-epirote do t\u00eb intensifikoheshin. Krer\u00ebt e tyre n\u00eb Greqi v\u00ebn\u00eb alarmin p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ata e quajn\u00eb tentativ\u00eb t\u00eb shtetit shqiptar p\u00ebr t\u00eb fshir\u00eb p\u00ebrfundimisht nga harta Vorio Epirin, me k\u00ebt\u00eb rast rekomandohet marrja e nj\u00eb s\u00ebr\u00eb masash, deri tek ato m\u00eb ekstremet q\u00eb p\u00ebrfshinin edhe nd\u00ebrhyrjet me arm\u00eb.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"dekorata_martir_i_demokracise_per_vasilis_shahini.jpg\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2020\/dekorata_martir_i_demokracise_per_vasilis_shahini.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht se ishte n\u00ebn hetim, <b>Vasil Shahini<\/b>, si\u00e7 del nga shkresat e pak viteve m\u00eb pas, mbetet protagonist n\u00eb drejtim t\u00eb grupeve greke, ku s\u00eb bashku edhe me disa deputet\u00eb, synonte p\u00ebr\u00e7arjen mes t\u00eb krishter\u00ebve dhe mysliman\u00ebve n\u00eb zon\u00ebn e Gjirokastr\u00ebs. Element\u00eb t\u00eb k\u00ebtij grupi kryenin rregullisht udh\u00ebtime p\u00ebr t\u00eb organizuar minoritar\u00ebt edhe n\u00eb Vlor\u00eb, n\u00eb Sarand\u00eb, Himar\u00eb e Delvin\u00eb. Refuzimi i shtetit shqiptar p\u00ebr t\u00eb pranuar em\u00ebrimin e Shahinit n\u00eb krye t\u00eb konsullat\u00ebs greke n\u00eb Gjirokast\u00ebr, nuk e pengonte at\u00eb q\u00eb t\u00eb kryente rregullisht takime n\u00eb dyqanin e tij me z\u00ebvend\u00ebskonsullin grek, t\u00eb cilit i jepte direktiva t\u00eb qarta si duhej t\u00eb vepronte n\u00eb situata t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>Duke shfryt\u00ebzuar mb\u00ebshtetjen e madhe t\u00eb minoritar\u00ebve, Shahini kishte v\u00ebn\u00eb leht\u00ebsisht n\u00ebn kontroll edhe deputet\u00ebt e zon\u00ebs s\u00eb Gjirokastr\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt kishin nevoj\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e tij p\u00ebr votat n\u00eb fshatrat e banuara nga minoriteti grek. N\u00eb k\u00ebt\u00eb grup bien n\u00eb sy deputeti <em>Llambro Papadhopullo<\/em>, avokati <em>Lame Dilo<\/em>, tregtari <em>Aleks \u00c7eci<\/em>, doktor\u00ebt <em>Telhma Laboviti<\/em>, <em>Vasil Shahini<\/em> dhe <em>Vasil Papa<\/em>.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1933, Prefektura e Gjirokastr\u00ebs d\u00ebrgon nj\u00eb list\u00eb t\u00eb gjat\u00eb me 98 emra t\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb grupeve vorio-epirote n\u00eb Shqip\u00ebri. N\u00eb krye t\u00eb list\u00ebs q\u00ebndrojn\u00eb ata q\u00eb njiheshin si njer\u00ebzit m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt t\u00eb Vasil Shahinit; Jani Diamanti dhe Sokrat Bozhori.<\/p>\n<p><em>03\/04\/1933<\/em><\/p>\n<p><em><strong>K\u00ebrkes\u00eb Prefektur\u00ebs Gjirokast\u00ebr p\u00ebr nj\u00eb list\u00eb emrash t\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb grupit Vorio Epirot<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Ministria e Pun\u00ebve t\u00eb Brendshme<\/strong><br \/>\n<strong>Lista 27\/V\/1933 (98 EMRA)<\/strong><br \/>\nDR. SOKRAT BOZHORI (MJAFT I PASUR)<br \/>\nJANI DIAMANTI (30 strem tok\u00eb, nj\u00eb sht\u00ebpi, nj\u00eb dyqan)<br \/>\nSPIRO DIAMANTI (25 strem tok\u00eb dhe nj\u00eb dyqan)<br \/>\nHARALLAMB PAPA<br \/>\nDHIMO DELIJORGJI (50 strem tok\u00eb, 60 kok\u00eb dhen)<br \/>\nJANI XHANGO (30 strem tok\u00eb)<br \/>\nPRIFT PAPATHANASI (15 strem tok\u00eb)<br \/>\nKOCO VASO<br \/>\nJANI ZIKO (Ka nj\u00eb dyqan e nj\u00eb furr\u00eb)<br \/>\nGLIGOR LLUCI (Ka nj\u00eb furr\u00eb n\u00eb Delvin\u00eb)<br \/>\nLEFTER NINI (30 strem tok\u00eb, dyqan)<br \/>\nFILIP STAMULI<br \/>\nKICO PAPA<br \/>\nTHEODHORI PASKO<br \/>\nSPIRO MILO<br \/>\nKOCO VASO<br \/>\nGLIGOR CAMI<br \/>\nVANGJEL THANO<br \/>\nTOLO KALLUCI<br \/>\nPILE PAPA<\/p>\n<p>Lista t\u00eb tilla me k\u00ebrkes\u00eb urgjente t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme d\u00ebrguan edhe strukturat shtet\u00ebrore n\u00eb P\u00ebrmet, Libohov\u00eb, Delvin\u00eb, Konispol dhe Sarand\u00eb. N\u00eb total nga listat e d\u00ebrguara s\u00eb bashku me at\u00eb t\u00eb Gjirokastr\u00ebs, ku nuk mungojn\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb Shahinit, rezultojn\u00eb 239 shtetas q\u00eb, sipas prefekturave p\u00ebrkat\u00ebse, rezultonin pjes\u00ebtar\u00eb ose bashk\u00ebpun\u00ebtore t\u00eb grupeve t\u00eb ndryshme vorio-epirote q\u00eb kryenin nj\u00eb veprimtari t\u00eb gjer\u00eb n\u00eb Jug dhe Juglindje t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p><strong>LISTA P\u00cbRMET<\/strong><br \/>\nFILIPEO PECI<br \/>\nMITI TOLE<br \/>\nAT ALEKS KALUCI<br \/>\nKOCO XINGO<br \/>\nNIKOLLA PAPADHOPULLO<br \/>\nSOFOKLI KASO<br \/>\nTELI VASIL DRACOVA<br \/>\nLISTA LIBOHOV\u00cb 20\/04\/1933 (67 EMRA)<br \/>\nALEKS BOLLO<br \/>\nVANGJEL BELLA<br \/>\nANDREA BAKA<br \/>\nKRISTO DILO<br \/>\nGLIGOR LICI<br \/>\nVASIL LICI<br \/>\nPAPA KRISTO<br \/>\nPAPA MIHAL<br \/>\nGLIGOR KICATI<br \/>\nJANI KOTO FOTO<br \/>\nLEONIDHA PAPA<br \/>\nSTAVRO ZERVA<br \/>\nILIA ZERI<br \/>\nPAPA KRISTO<br \/>\nPAPA JOTIDHI<br \/>\nJANI ZOI<br \/>\nHARILLA KONOMI<br \/>\nODHISEA MINO NANO<br \/>\nVASIL JANI FOTO<br \/>\nLISTA E DELVIN\u00cbS (25 EMRA)<br \/>\nMIHAL LEZO<br \/>\nTHANAS SHUTA<br \/>\nJORGJI FILIPI<br \/>\nVASIL PAPASTAVRO<br \/>\nSTEFAN LEZO<br \/>\nVESIL VETO<br \/>\nGLIGOR VETO<br \/>\nLISTA SARAND\u00cb 30\/04\/1933 (6 EMRA)<br \/>\nTHEMISTOKLI KUMI<br \/>\nSPIRO PLAKU<br \/>\nTHOMA VOGLI<br \/>\nAPOSTOL VOGLI<br \/>\nSTEFAN LEGO<br \/>\nLISTA KONISPOL 26\/05\/1933 (36 EMRA)<br \/>\nPAPA VASILI<br \/>\nPAPA ALEKSI<br \/>\nKRISTO MILO<br \/>\nPAPA MIHO<br \/>\nMICO TOLE<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, n\u00eb 1934, K\u00ebshilli i Ministrave, n\u00ebn drejtimin e Kryeministrit t\u00eb asaj kohe, <strong>Pandeli Evangjeli<\/strong>, d\u00ebnon me <em><strong>6 muaj internim Vasil Shahinin<\/strong><\/em> dhe nj\u00eb grup bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebsh t\u00eb tij. Disa prej tyre do ta vuanin d\u00ebnimin n\u00eb Lesh, kurse t\u00eb tjer\u00ebt n\u00eb Elbasan.<\/p>\n<p>Institucionet e drejt\u00ebsis\u00eb rreth dy jav\u00eb m\u00eb von\u00eb, informojn\u00eb mbi armatosjen e nj\u00eb numri t\u00eb madh personash nga struktura t\u00eb caktuara t\u00eb shtetit grek, t\u00eb cilat synonin destabilizmin e situat\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri. Pjesa m\u00eb e madhe e tyre jan\u00eb nga qyteti i P\u00ebrmetit dhe Leskovikut. Bashk\u00ebngjitur me t\u00eb d\u00ebrgohet edhe nj\u00eb tjet\u00ebr list\u00eb e rinovuar, me emrat e personave q\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e silogjeve vorio-epirote dhe q\u00eb rezultojn\u00eb t\u00eb skeduar p\u00ebr propagand\u00eb dhe veprime t\u00eb tjera t\u00eb dyshimta kund\u00ebr integritetit t\u00eb shtetit shqiptar. Me an\u00eb t\u00eb shkres\u00ebs s\u00eb firmosur nga tre drejtues t\u00eb lart\u00eb t\u00eb ushtris\u00eb shqiptare n\u00eb at\u00eb koh\u00eb i k\u00ebrkohet organeve kompetente nj\u00eb hetim i m\u00ebtejsh\u00ebm.<\/p>\n<p><em>30\/X\/1934<\/em><\/p>\n<p>Lista q\u00eb p\u00ebrmban emrat e personave t\u00eb arratisur nga Shqip\u00ebria t\u00eb cil\u00ebve, qeveria greke iu ka dh\u00ebn\u00eb arm\u00eb dhe nga 121 cop\u00eb municione.<\/p>\n<p>Vangjel Radovishti &#8211; P\u00ebrmet<br \/>\nMihal Vangjeli<br \/>\nNaum Radomi<br \/>\nDome Mihal<br \/>\nPetro Koli<br \/>\nAndon Gjelo<br \/>\nVasil Stilaro<br \/>\nMico Minollaj Leskovik<br \/>\nTaq Skupa Permet<br \/>\nRici Naqe Vllahu s\u2019dihet<br \/>\nKristo Farmaku P\u00ebrmet<br \/>\nNiko Bjovizhda<br \/>\nStefan Guri<br \/>\nSpiro Guri<br \/>\nGac Cobani<br \/>\nDhoksa Cobani<br \/>\nStath Koliqi<br \/>\nJosif Stermbeci<br \/>\nSotir Kolidhi<br \/>\nKristo Rongo<br \/>\nThanas Rongo<br \/>\nAvram Vllahu<br \/>\nJani Rovithi<br \/>\nBali Leskoviku \u2013 Leskovik<br \/>\nHasan Buli Jorgo<\/p>\n<p><strong>T\u00eb regjistruarit n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb vorio-epirote<\/strong><br \/>\nIlia Leshnica- P\u00ebrmet<br \/>\nMiti Tole<br \/>\nKico Bodlona<br \/>\nMihal Bidike<br \/>\nKoco Ristani<br \/>\nIlia Vllahu<br \/>\nMaria Ziko<br \/>\nKushtim Prifti- Libohov\u00eb<br \/>\nJano Koco &#8211; P\u00ebrmet<br \/>\nDhamo Prifti<br \/>\nNasho Prifti<br \/>\nPandeli Karajani Leskovik<br \/>\nNaum Karajani &#8211; Leonidha Karajani<br \/>\nPanajot Koburja<br \/>\nNake Bili<br \/>\nJoti Bili<br \/>\nKoco Bili<br \/>\nJani Bili<br \/>\nLeon Bili<br \/>\nJanaq Niko<br \/>\nMino Racaqi<br \/>\nKosta Guri Libohov<br \/>\nMico Xeri<br \/>\nKosta Xeri<br \/>\nPando Kololi<br \/>\nPrifti Sopikut<br \/>\nValif Rafti<\/p>\n<p>Pak dit\u00eb m\u00eb pas, nj\u00eb informacion i p\u00ebraf\u00ebrt p\u00ebrcillet edhe nga Prefektura e Kor\u00e7\u00ebs, e cila n\u00ebp\u00ebrmjet informatave q\u00eb kishte mundur t\u00eb mblidhte prej nj\u00eb ushtari t\u00eb dor\u00ebzuar, informon se grupet e silogjeve vorio-epirote po organizoheshin dhe armatoseshin n\u00eb nj\u00eb fshat pran\u00eb Janin\u00ebs nga <em>Dhespoti Spiridhon<\/em>. Sipas shkresave t\u00eb detajuara d\u00ebrguar nga kjo prefektur\u00eb, i ashtuquajturi <em>Sotir Menxha<\/em> nga fshati Zhap i P\u00ebrmetit, kishte dezertuar nga ushtria greke, duke u futur n\u00eb Shqip\u00ebri nga Leskoviku. Pasi \u00ebsht\u00eb marr\u00eb n\u00eb pyetje nga hetues n\u00eb Kor\u00e7\u00eb, Menxha deklaron se nj\u00eb grup i madh t\u00eb arratisurish n\u00eb Greqi jan\u00eb rekrutuar nga silogjet vorio-epirote. K\u00ebta persona kishin nisur krijimin e \u00e7etave, t\u00eb cilat do t\u00eb synonin sulme t\u00eb ndryshme n\u00eb territorin shqiptar.<\/p>\n<p>Strukturat drejtuese t\u00eb silogjeve vorio-epirote nis\u00ebn pun\u00ebn n\u00eb dy fronte. Teksa grupet e armatosura kishin nisur t\u00eb organizoheshin brenda dhe jasht\u00eb vendit, element\u00eb t\u00eb tjer\u00eb grekofon\u00eb nis\u00ebn t\u00eb ushtronin presion kundrejt autoriteteve shtet\u00ebrore p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar m\u00eb shum\u00eb t\u00eb drejta. Jorgji Bollano ishte nj\u00eb nd\u00ebr iniciator\u00ebt q\u00eb k\u00ebrkonin ngritjen e himarjot\u00ebve n\u00eb protesta, k\u00ebrkes\u00eb kjo q\u00eb u refuzua nga paria e vendit.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm tri dit\u00eb m\u00eb pas, Vasil Shahini q\u00eb gjendej i internuar n\u00eb Lesh, i drejton nj\u00eb let\u00ebr faljeje Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme, duke pretenduar se \u00ebsht\u00eb i pafajsh\u00ebm dhe se \u00ebsht\u00eb d\u00ebnuar n\u00eb kund\u00ebrshtim me ligjet n\u00eb fuqi n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. Duke hedhur posht\u00eb akuz\u00ebn p\u00ebr falsifikim dokumentesh, Vasil Shahini nuk harron t\u00eb mbroj\u00eb edhe element\u00ebt grekofon\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt ai i cil\u00ebson inteligjent\u00eb, me edukat\u00eb politike dhe larg t\u00eb qenit turbullues t\u00eb rendit publik n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<blockquote><p><b>Letra e Vasil Shahinit<\/b><\/p>\n<p>Z. Kryetar<\/p>\n<p>Jam arrestuar m\u00eb 3 tetor n\u00eb Gjirokast\u00ebr e me vendimin tuaj u internova n\u00eb Lesh. Internimi pa dyshim ka lidhje me ngritjen e shkollave greke n\u00eb Gjirokast\u00ebr. Qysh prej 20 vitesh banoj n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet me pun\u00eb tregtar dhe jetoj me n\u00ebn\u00ebn time 60-vje\u00e7are.<\/p>\n<p>Insistoj n\u00eb faktin q\u00eb jam i pafajsh\u00ebm me moral t\u00eb lart\u00eb e t\u00eb past\u00ebr. Krimi i falsifikimit \u00ebsht\u00eb i pathemel dhe i pabaz\u00eb e i pastudiuar mir\u00eb. Nuk shoh normale q\u00eb me krime imagjinare e supozime s\u2019\u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb q\u00eb njer\u00ebz t\u00eb ndersh\u00ebm, por shum\u00eb t\u00eb ndersh\u00ebm me karakter e moral t\u00eb panjollosur t\u00eb merrem me pranga a t\u00eb shoq\u00ebrohem me xhandar shum\u00eb her\u00eb injorant\u00eb e brutal\u00eb. Jo z. kryetar grekofon\u00ebt pa p\u00ebrjashtim nuk vlejn\u00eb t\u00eb till\u00eb sjellje. Grekofoni nuk \u00ebsht\u00eb kryengrit\u00ebs, turbullonj\u00ebs ose inspirues kundra shtetit. Grekofoni nuk ushqehet nga demagog\u00ebt q\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr t\u00eb kundraligjshme, por \u00ebsht\u00eb n\u00eb pozit\u00eb q\u00eb ta gjykoj\u00eb vet\u00eb. Ka mjaft mjaft inteligjenc\u00eb e edukat\u00eb politike.<\/p>\n<p>Z. Kryetar<\/p>\n<p>Si shtetas shqiptar e qytetar i lir\u00eb q\u00eb interesohet m\u00eb mir\u00eb nga \u00e7do tjet\u00ebr n\u00ebpun\u00ebs p\u00ebr mbar\u00ebvajtjen e interesin e vendit ku banon e rron ul\u00ebrij nga shpirti, Ju lutem rishikoni vendimin e internimit tim p\u00ebr hir t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>Me respekt t\u00eb thell\u00eb<br \/>\n<strong>Vasil Shahini<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>Megjithat\u00eb n\u00eb Himar\u00eb, element\u00ebt grekofon\u00eb rrit\u00ebn presionin. L\u00ebvizja e radh\u00ebs ishte q\u00eb t\u00eb pengonin f\u00ebmij\u00ebt e tyre t\u00eb shkonin n\u00eb shkoll\u00eb. Kjo l\u00ebvizje e organizuar dhe e koordinuar mjaft mir\u00eb, ku p\u00ebrfshihej edhe prifti i fshatit Palas\u00eb, kishte p\u00ebr synim presionin ndaj qeveris\u00eb p\u00ebr ta detyruar at\u00eb t\u00eb hapte shkollat greke. Por gjith\u00e7ka drejtohej nga persona q\u00eb ruheshin rrept\u00ebsisht nga organet sekrete t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme, nd\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt Tase Pilo, Teo e Jorgji Bollano dhe Filip Konomi. P\u00ebr ta, n\u00ebnprefektura Himar\u00eb k\u00ebrkon internimin.<\/p>\n<hr \/>\n<blockquote><p><strong>Pjesa e dyt\u00eb<\/strong> &#8211; <em>2011\/06<\/em> &#8211; Marr\u00eb nga <a href=\"https:\/\/zgjohushqiptar.com.al\/2011\/06\/27\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures_27\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/zgjohushqiptar.com.al\/2011\/06\/27\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures_27\/<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #999999;\"><strong>DOSSIER<\/strong><\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><em><strong>1934-1946, Themelimi i Mavit, d\u00ebbimi i \u00e7am\u00ebve dhe goditja nga qeveria e pasluft\u00ebs<\/strong><\/em><\/h3>\n<p>Nga viti 1920 e deri n\u00eb 1934 strukturat e drejt\u00ebsis\u00eb kishin mundur t\u00eb identifikonin dhe skedonin nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh personash t\u00eb lidhur me silogjet vorio-epirote dhe agjentur\u00ebn greke. Lista t\u00eb gjata u p\u00ebrpiluan nga qeverit\u00eb e ndryshme q\u00eb pasonin nj\u00ebra- tjetr\u00ebn q\u00eb nga ato t\u00eb Iliaz Vrionit, Xhaferr Ypit, Pandeli Vangjelit e deri tek ato t\u00eb Zogut. <strong>Vasil Shahini ishte identifikuar si koka e agjentur\u00ebs e p\u00ebr k\u00ebt\u00eb edhe u d\u00ebnua<\/strong>, pas tij vinin Jani Diamanti, Sokrat Bozhori, Thanas Bollano, Filip Stamuli etj.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin krah strukturat e fshehta t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme jasht\u00eb vendit informojn\u00eb nga Greqia mbi riorganizimin e \u00e7etave andarte q\u00eb kishin kryer m\u00eb par\u00eb qindra masakra n\u00eb jug dhe juglindje t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Sipas informacionit mb\u00ebshtet\u00ebsit financiar\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre grupeve t\u00eb armatosura premtonin para n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb k\u00ebto \u00e7eta. Deri n\u00eb dat\u00eb 18 N\u00ebntor 1934 numri i t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsuarve n\u00eb to arrin n\u00eb rreth 250. Mbledhja e krer\u00ebve t\u00eb \u00e7etave sipas dokumenteve t\u00eb koh\u00ebs b\u00ebhej n\u00eb disa hotele n\u00eb Follorin\u00eb t\u00eb Greqis\u00eb, ku q\u00ebndronin t\u00eb pakt\u00ebn 15 kryetar\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr \u00e7etash, t\u00eb cil\u00ebt kishin qen\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri edhe n\u00eb vitet 1914. Pagesa p\u00ebr \u00e7do mercenar q\u00eb do t\u00eb bashkohej ushtarakisht me k\u00ebt\u00eb grup ishte 60 franga floriri.<\/p>\n<p>Nj\u00ebkoh\u00ebsisht silogjet vorio-epirote vijonin organizimin. Strukturat ndahen n\u00eb dy pjes\u00eb, familja Stefani n\u00eb SHBA si\u00e7 thuhet n\u00eb dokumente merret me mbledhjen e t\u00eb ardhurave financiare p\u00ebr familjet grekofone q\u00eb mund t\u00eb vinin nga Shqip\u00ebria n\u00eb Greqi. Nd\u00ebrsa pjesa tjet\u00ebr e t\u00eb ardhurave shkon p\u00ebr t\u00eb financuar aktivitetin propagandistik dhe ushtarak t\u00eb \u00e7etave andarte. Kompania ushtarake e Leskovikut n\u00ebn emrin e n\u00ebnkolonel Ali Riz\u00ebs k\u00ebrkon forcimin e masave p\u00ebr t\u2019i paraprir\u00eb \u00e7do sulmi t\u00eb papritur t\u00eb kufirit shqiptar.<\/p>\n<p>Himara ishte nj\u00eb nd\u00ebr pikat e nxehta t\u00eb p\u00ebrballjes mes sh\u00ebrbimit sekret shqiptar dhe atij grek, t\u00eb cil\u00ebt q\u00ebndronin t\u00eb kamufluar pas dy pal\u00ebve t\u00eb quajtura Partia Nacionaliste dhe Partia Grekomane. N\u00eb qend\u00ebr t\u00eb luft\u00ebs ishte problemi i shkollave private dhe atyre publike, si dhe ai i zgjedhjeve p\u00ebr kryepleq\u00ebsit\u00eb. Pala shqiptare mbante lidhje t\u00eb forta me Ministrin\u00eb e Pun\u00ebve t\u00eb Brendshme dhe at\u00eb t\u00eb arsimit, duke k\u00ebrkuar edhe p\u00ebrkrahjen e fort\u00eb t\u00eb element\u00ebve atdhetar\u00eb n\u00eb krahin\u00eb.<\/p>\n<p>Pas rreth tre jav\u00ebsh, Vasil Shahini, drejtuesi kryesor i grupeve grekofone n\u00eb Shqip\u00ebri lirohet nga internimi. Ministria e Brendshme i jep k\u00ebshillat e rastit, nj\u00eb nd\u00ebr personazheve m\u00eb t\u00eb fuqishme n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, q\u00eb kryente nd\u00ebrlidhjen mes strukturave shtet\u00ebrore n\u00eb Greqi dhe l\u00ebvizjeve vorio-epirote brenda vendit. N\u00eb telegramin d\u00ebrguar prefektur\u00ebs Gjirokast\u00ebr, Ministria e Brendshme k\u00ebrkon q\u00eb Vasil Shahini t\u00eb mbahet n\u00ebn v\u00ebzhgim t\u00eb rrept\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb 1936 diplomat\u00eb grek\u00eb me an\u00eb t\u00eb konsullit t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs k\u00ebrkojn\u00eb lejimin e nj\u00eb meshimi t\u00eb dyt\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn greke n\u00eb nj\u00eb nga kishat e qytetit ekskluzivisht p\u00ebr personelin e konsullat\u00ebs. Por kjo k\u00ebrkes\u00eb hidhet posht\u00eb nga autoritetet shqiptare. N\u00eb shkres\u00ebn zyrtare b\u00ebhet e qart\u00eb se n\u00eb kishat autoqefale shqiptare n\u00eb meshim dhe predikim lejohej vet\u00ebm gjuha amtare, \u00e7do gjuh\u00eb tjet\u00ebr ishte rrept\u00ebsisht e ndaluar. Prefekti i Vlor\u00ebs, Ismet Kryeziu, i k\u00ebrkon zyr\u00ebs sekrete n\u00eb shtator t\u00eb 1936-s, q\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve nga Himara q\u00eb studionin n\u00eb Greqi t\u00eb mos u jepej pasaporta derisa t\u00eb hiqej dyshimi se nuk studionin me bursa t\u00eb huaja, duke e mb\u00ebshtetur k\u00ebt\u00eb n\u00eb nenin 425 t\u00eb dekret\/ligjit organik t\u00eb arsimit q\u00eb urdh\u00ebronte mospranimin e bursave t\u00eb huaja pa lejen e saj. Duke qen\u00eb se ky problem ishte shqet\u00ebsim edhe n\u00eb zona t\u00eb tjera t\u00eb vendit me 26 shtator, Prefektura Gjirokast\u00ebr njofton zyr\u00ebn sekrete se nj\u00eb num\u00ebr i madh student\u00ebsh jasht\u00eb vendit, duke u paraqitur me certifikatat shkollore, ku rezultonin t\u00eb regjistruar, k\u00ebrkonin pajisjen me pasaporta si student\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb sipas ligjit, ata duhet t\u00eb paraqisnin nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb noterizuar, sipas s\u00eb cil\u00ebs nuk do t\u00eb pranonin asnj\u00eb burs\u00eb t\u00eb huaj. T\u00eb nj\u00ebjtin shqet\u00ebsim ngre edhe konsulli shqiptar n\u00eb Janin\u00eb, Xhemal Frash\u00ebri.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1937, Shqip\u00ebria dhe Greqia n\u00ebnshkruan nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr \u00e7eljen e tri shkollave private greke n\u00eb Himar\u00eb. N\u00eb k\u00ebmbim shteti fqinj do t\u00eb ofronte m\u00ebsimin e gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb dhjet\u00eb shkolla t\u00eb \u00c7am\u00ebris\u00eb. Kushti tjet\u00ebr i Shqip\u00ebris\u00eb ishte q\u00eb m\u00ebsuesit t\u00eb ishin shqiptar\u00eb dhe t\u00eb zgjidheshin nga popullsia vendase \u00e7ame. Por pavar\u00ebsisht se e n\u00ebnshkroi marr\u00ebveshjen Greqia b\u00ebri \u00e7mos q\u00eb n\u00eb shkollat n\u00eb \u00c7am\u00ebri t\u00eb em\u00ebroheshin element\u00eb grekofon\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt kishin n\u00eb programin e tyre forcimin e ides\u00eb s\u00eb Vorio Epirit.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, pak koh\u00eb pasi kishte l\u00ebn\u00eb internimin dhe pavar\u00ebsisht se mbahej n\u00ebn v\u00ebzhgim t\u00eb rrept\u00eb nga organet e drejt\u00ebsis\u00eb e informator\u00ebt, Vasil Shahini rimori s\u00ebrish t\u00eb nj\u00ebjtin pozicion n\u00eb drejtim t\u00eb celulave vorio-epirote. S\u00eb bashku me njer\u00ebzit e tij m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt Jani Diamanti, Vasil Xhongo, Spiro Miho, Aleks Dajlani, Vasil Zeri dhe Telo Cici, tregtari nga Dervi\u00e7ani organizonte shpesh mbledhje ilegale n\u00eb Gjirokast\u00ebr.<\/p>\n<p>Pak jav\u00eb m\u00eb pas, Vasil Shahini i shoq\u00ebruar nga bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e tij Kicati, Laboviti, Zeri e Bollano udh\u00ebtojn\u00eb drejt Greqis\u00eb p\u00ebr t\u2019u k\u00ebrkuar drejtuesve m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb k\u00ebtij vendi nj\u00eb mb\u00ebshtetje m\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr l\u00ebvizjen e tyre vorio-epirote. N\u00eb baz\u00eb t\u00eb k\u00ebrkesave, presioni ndaj shtetit shqiptar p\u00ebr hapjen e gjimnazeve n\u00eb gjuh\u00ebn greke e m\u00eb pas aneksimi i Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb nga Greqia. Shkresa e koh\u00ebs jep detaje mbi k\u00ebt\u00eb aksion t\u00eb ri t\u00eb krer\u00ebve t\u00eb agjentur\u00ebs greke n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p><strong>ZYR\u00cbS SEKRETE 20\/12\/1938<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb delegacion prej 4-5 vetash kan\u00eb k\u00ebrkuar t\u2019i paraqesin kryetarit t\u00eb qeveris\u00eb greke nj\u00eb peticion p\u00ebr t\u2019i ndihmuar n\u00eb k\u00ebrkimet dhe pun\u00ebn e tyre. Personat jan\u00eb Vasil Shahini, Telmah Laboviti, Gligor Kicati, Ilia Zeri, me ta ka qen\u00eb dhe Aristotel Qendro nga Labova e Madhe, i shoq\u00ebruar nga i ashtuquajturi Bollano prej rrethit t\u00eb Himar\u00ebs. T\u00eb gjith\u00eb njihen si element\u00eb grekofon\u00eb dhe punojn\u00eb p\u00ebr dob\u00ebsimin e nd\u00ebrgjegjes komb\u00ebtare n\u00eb k\u00ebt\u00eb qark. M\u00eb pas k\u00ebrkohet aneksimi i nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj province nga shteti grek dhe hapja e gjimnazeve n\u00eb gjuh\u00ebn greke.<\/p>\n<p>Viti 1939 do t\u00eb vinte edhe nj\u00ebher\u00eb n\u00eb prov\u00ebn e mbijetes\u00ebs shtetin shqiptar. Ushtria italiane zbarkon n\u00eb Durr\u00ebs m\u00eb 7 prill. Mbreti Ahmet Zogu largohet menj\u00ebher\u00eb nga Shqip\u00ebria, monarkia bie. Kjo situat\u00eb kur i gjith\u00eb vendi vihet n\u00ebn pushtimin fashist favorizon grupet vorio-epirote q\u00eb ishin t\u00eb mbik\u00ebqyrura rrept\u00eb nga strukturat shtet\u00ebrore t\u00eb m\u00ebparshme. Regjimi i ri rimodeloi Ministrin\u00eb e Pun\u00ebve t\u00eb Brendshme dhe disa nd\u00ebr funksionar\u00ebt m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb saj i nxori jasht\u00eb sh\u00ebrbimit.<\/p>\n<p>Armata mbret\u00ebrore u shkri dhe kaloi n\u00eb p\u00ebrb\u00ebrje t\u00eb arm\u00ebs s\u00eb karabinieris\u00eb. Vasil Shahini duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb nga kaosi, intensifikon l\u00ebvizjet dhe takimet n\u00eb Jug t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb duke dh\u00ebn\u00eb direktiva t\u00eb qarta sesi duhej punuar dhe vepruar n\u00eb k\u00ebto zona me minoritar\u00ebt, por edhe shqiptar\u00ebt. Por kjo nuk do t\u00eb zgjaste gjat\u00eb pasi edhe strukturat policore italiane e skedojn\u00eb Vasil Shahinin. Regjimi fashist, nj\u00eb nd\u00ebr reformat m\u00eb t\u00eb thella e kreu pik\u00ebrisht n\u00eb sh\u00ebrbimin sekret, i cili u shkri m\u00eb 1940 dhe n\u00eb vend t\u00eb saj u ngrit zyra politike dhe e personelit, n\u00eb krye t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs u vendos <em>Harito Harito<\/em>. Ja nj\u00eb nga dokumentet e koh\u00ebs, ku evidentohet qartazi informacioni q\u00eb p\u00ebrcillej p\u00ebr Vasil Shahinin dhe disa nd\u00ebr bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e tij t\u00eb ngusht\u00eb.<\/p>\n<p><em>02\/05\/1940<\/em><\/p>\n<p>Personat e posht\u00ebsh\u00ebnuar zhvillojn\u00eb propagand\u00eb greke dhe jan\u00eb grekofil\u00eb. T\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta persona k\u00ebrkojn\u00eb bashkimin e kish\u00ebs me at\u00eb greke dhe Jugut me Greqin\u00eb. K\u00ebta persona do t\u00eb ruhen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\n<p>Vasil Shahini<br \/>\nPapadopuli<br \/>\nV\u00ebllez\u00ebrit Licaj<br \/>\nGligor Kicati<br \/>\nVasil Xhongo<br \/>\nNiko Lezo<br \/>\nDhimit\u00ebr Vavako<\/p>\n<p>Pasi kishin p\u00ebrgatitur mjaft mir\u00eb territorin duke shfryt\u00ebzuar dezinformimin mediatik, por edhe protestat sikur shqiptar\u00ebt po k\u00ebrkonin me forc\u00eb t\u00eb sulmonin Greqin\u00eb p\u00ebr t\u00eb rimarr\u00eb \u00c7am\u00ebrin\u00eb dhe tokat e tjera t\u00eb pushtuara, italian\u00ebt m\u00eb 28 tetor 1940 sulmojn\u00eb nga territori shqiptar me m\u00eb shum\u00eb se 140 mij\u00eb trupa Greqin\u00eb. Me gjith\u00eb faktin s\u00eb Shqip\u00ebria nuk ishte pjes\u00eb e sulmit italian ndaj fqinj\u00ebve, grek\u00ebt me nj\u00eb dekret mbret\u00ebror m\u00eb 10 n\u00ebntor 1940 shpall\u00ebn menj\u00ebher\u00eb gjendjen e luft\u00ebs me Italin\u00eb, por edhe me Shqip\u00ebrin\u00eb. Mbi baz\u00ebn e k\u00ebtij ligji, autoritetet greke konfiskuan pronat e \u00e7am\u00ebve, toka bujq\u00ebsore, kullota, pyje, troje nd\u00ebrtimi, q\u00eb kapnin nj\u00eb vler\u00eb t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrt me 350 milion\u00eb dollar\u00eb. N\u00eb fakt, dy batalionet shqiptare Tomori dhe Taraboshi mor\u00ebn pjes\u00eb vet\u00ebm n\u00eb operacionet p\u00ebr t\u00eb \u00e7liruar Kor\u00e7\u00ebn e pushtuar nga trupat greke.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht trupave t\u00eb shumta t\u00eb angazhuara nga Benito Musolini italian\u00ebt do t\u00eb d\u00ebshtonin keqazi.<\/p>\n<p>Grek\u00ebt n\u00eb ofensiv\u00eb, me mb\u00ebshtetjen e fort\u00eb t\u00eb britanik\u00ebve, shtrijn\u00eb pushtimin e tyre n\u00eb Shqip\u00ebri. M\u00eb 22 n\u00ebntor grek\u00ebt pushtuan Kor\u00e7\u00ebn, m\u00eb 6 dhjetor Sarand\u00ebn dhe me 8 dhjetor Gjirokastr\u00ebn. Ushtria greke nd\u00ebrmori nj\u00eb fushat\u00eb djegiesh dhe shkat\u00ebrrimesh n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb territorin e pushtuar. U shkat\u00ebrruan kishat n\u00eb Ersek\u00eb, n\u00eb Boboshtic\u00eb, n\u00eb Dardh\u00eb, n\u00eb Kapshtic\u00eb, n\u00eb Kor\u00e7\u00eb, n\u00eb Drenov\u00eb e Voskopoj\u00eb, por edhe xhamit\u00eb n\u00eb Ersek\u00eb, Vlo\u00e7isht, Pogradec, Leskovik, Mborje e Zvezd\u00eb.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb pushtimit grek t\u00eb Gjirokastr\u00ebs n\u00eb 1940 autoritetet e larta t\u00eb vendit fqinj pas d\u00ebshtimit p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb krye t\u00eb konsullat\u00ebs Vasil Shahinin n\u00eb 1926, propozojn\u00eb krahun e tij t\u00eb djatht\u00eb Jani Diamantin, por edhe ky kund\u00ebrshtohet.<\/p>\n<p>N\u00eb 8 N\u00ebntor 1941 n\u00eb Tiran\u00eb nis kthesa historike q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrcaktonte m\u00eb pas fatet e Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr rreth 45 vjet, themelohet Partia Komuniste. Q\u00eb nga ai moment p\u00ebrplasjet mes grupeve vorio-epirote dhe komunist\u00ebve do t\u00eb pasonin nj\u00ebra-tjetr\u00ebn sidomos n\u00eb Jug dhe Juglindje t\u00eb vendit. N\u00eb libra t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb autor\u00ebve grek\u00eb flitet edhe p\u00ebr nj\u00eb tentativ\u00eb bashk\u00ebpunimi mes dy fronteve n\u00eb takime q\u00eb jan\u00eb organizuar n\u00eb Konispol, Labinot dhe Poli\u00e7an.<\/p>\n<p>Por d\u00ebshtimi n\u00eb bashk\u00ebpunimin mes dy fronteve, komunist\u00ebve dhe grek\u00ebve, do t\u2019i hapte rrug\u00eb nj\u00eb lidhjeje t\u00eb fort\u00eb mes Ballit Komb\u00ebtar dhe grupeve vorio-epirote. <strong>Vasil Shahini q\u00eb njihej si koka e agjentur\u00ebs greke n\u00eb Shqip\u00ebri<\/strong> do t\u00eb vendoste marr\u00ebdh\u00ebnie mjaft miq\u00ebsore me drejtues t\u00eb Ballit ashtu si\u00e7 pranohet edhe nga d\u00ebshmitar\u00ebt e koh\u00ebs.<\/p>\n<p>Lidhjet mes Ballit Komb\u00ebtar dhe grupeve vorio-epirote zbulohen edhe n\u00eb librin e Bekim Budos \u201c<em>Sh\u00ebrbimi i fsheht\u00eb<\/em>\u201d. Drejtuesit kryesor\u00eb ballist\u00eb Mit\u2019hat Frash\u00ebri, Bahri Omari, Hasan Dosti e Kol\u00eb Tromara u lidh\u00ebn fort me Partin\u00eb Liberale Greke. N\u00eb krye t\u00eb k\u00ebsaj veprimtarie, theksohet n\u00eb lib\u00ebr, u vun\u00eb sh\u00ebrbimet sekrete greke, t\u00eb cilat organizuan edhe nj\u00eb grup antishqiptar t\u00eb em\u00ebrtuar n\u00ebn sigl\u00ebn <em>Onash<\/em>, ku merrnin pjes\u00eb minoritar\u00eb t\u00eb arratisur prej vitesh nga Shqip\u00ebria. U ngrit\u00ebn qendra t\u00eb grumbullimit, p\u00ebrgatitjes dhe st\u00ebrvitjes t\u00eb tyre n\u00eb Pirgo, Konic\u00eb, Janin\u00eb, Filat e Kostur.<\/p>\n<p>Duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb shfryt\u00ebzojn\u00eb luft\u00ebn n\u00eb Shqip\u00ebri e m\u00eb gjer\u00eb dhe kaosin q\u00eb mbizot\u00ebronte n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb rajonin, grupet vorio-epirote me mb\u00ebshtetje t\u00eb fort\u00eb t\u00eb shtetit grek programojn\u00eb nisjen e nj\u00eb aksioni t\u00eb gjer\u00eb e t\u00eb p\u00ebrgjaksh\u00ebm n\u00eb zona t\u00eb ndryshme t\u00eb vendit. N\u00eb librin e Bekim Budos zbulohet nj\u00eb takim sekret, p\u00ebr t\u00eb cilin agjenti <em>Barba Gaqi<\/em> nga Athina informon se \u00ebsht\u00eb mbajtur n\u00eb zyr\u00ebn e zbulimit grek <em>Delfa<\/em> n\u00eb Janin\u00eb, ku n\u00ebnkolonel <em>Spiro Lito<\/em> u dha detyra konkrete grupeve agjenturore q\u00eb do t\u00eb hidheshin n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Ja fjal\u00ebt e tij:<br \/>\n<em>Qeveria greke na ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb dispozicion fonde dhe mjete t\u00eb shumta, t\u00eb cilat do t\u00eb shum\u00ebfishohen n\u00eb t\u00eb ardhmen, gj\u00eb q\u00eb ne duhet ta justifikojm\u00eb. Nd\u00ebrsa ju jeni t\u00eb p\u00ebrqendruar vet\u00ebm n\u00eb minoritet, l\u00ebreni Dhivrin, jo se \u00ebsht\u00eb fshati im, l\u00ebreni Dropullin t\u00eb cilat jan\u00eb qendrat tona kryesore, ku mb\u00ebshtetemi, merruni me Vurgun, Pogonin dhe sidomos Himar\u00ebn dhe ta fillojm\u00eb p\u00ebr s\u00eb mbari. Jemi n\u00eb kuadrin e rekrutimeve masive, q\u00eb \u00ebsht\u00eb parimi kryesor i pun\u00ebs son\u00eb. Ju listat i keni. P\u00ebr ata persona q\u00eb na raportuan se jan\u00eb t\u00eb lidhur me partizan\u00ebt, k\u00ebshillat e tyre t\u2019u djegim sht\u00ebpit\u00eb, t\u00eb derdhim gjak. Jam dakord le ta fillojm\u00eb me Vasil Dalanin nga Bularati, t\u2019i djegim sht\u00ebpin\u00eb dhe ta vrasim, pastaj t\u00eb vrasim Lefter Koljanin nga Koshovica dhe Pandeli Garon nga Selo. \u00c7far\u00eb do t\u00eb thon\u00eb njer\u00ebzit tan\u00eb n\u00eb Dropull, n\u00eb Dhiv\u00ebr dhe n\u00eb 94 fshatrat e tjer\u00eb t\u00eb minoritetit grek n\u00eb Shqip\u00ebri. Me nj\u00eb gur vrasim dy zogj. K\u00ebta q\u00eb do t\u00eb vrasim jan\u00eb tradhtar\u00eb t\u00eb Vorio Epirit edhe pse jan\u00eb ortodoks\u00eb. K\u00ebshtu, ne forcojm\u00eb radh\u00ebt tona dhe do vazhdojm\u00eb me kandidaturat, q\u00eb ju propozoni nga zona e bregdetit, Himar\u00ebs e deri n\u00eb Kolonj\u00eb.<\/em><\/p>\n<p>Agjenti informon se n\u00eb takim mor\u00ebn pjes\u00eb: Spiro Lito, Lefter Guveli, Anastas Mari, Kico Kufo, Nasho Pilo, Llazi Sidheri, Jorgo Vito dhe Kico Longo.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb gjenerali grek, Napolon Zerva, themelon n\u00eb korrik t\u00eb 1942 Frontin p\u00ebr \u00c7lirimin e Vorio Epirit i quajtur ndryshe <em>Mavi<\/em>. Sipas dokumenteve t\u00eb koh\u00ebs Vasil Shahini, Jani Diamanti e Jani Vidali dyshohet se ishin drejtuesit m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj organizate n\u00eb Shqip\u00ebri. Sipas librit \u201c<em>Vendet e dhimbshme t\u00eb Greqis\u00eb \u2013 d\u00ebshmitar\u00ebt e Vorio Epirit e Vlleh\u00ebve<\/em>\u201d, n\u00eb 1943 \u00ebsht\u00eb zhvilluar nj\u00eb mbledhje, ku \u00ebsht\u00eb vendosur bashk\u00ebpunimi dhe lufta e armatosur p\u00ebr t\u00eb \u00e7liruar Vorio Epirin.<\/p>\n<p><em>Mavi<\/em> vepronte edhe n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb <em>Edes<\/em> (<em>Lidhja Komb\u00ebtare Demokratike Greke<\/em>) n\u00eb krye t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs vepronte <em>gjenerali Napolon Zerva<\/em>. Trupat e s\u00eb cilit kryen masakra t\u00eb shumta n\u00eb \u00c7am\u00ebri dhe Jug t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. M\u00ebnyra e strukturimit t\u00eb organizat\u00ebs <em>Mavi<\/em> mbetet enigm\u00eb, pasi lufta dhe fsheht\u00ebsia n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn vepronte i mund\u00ebsonte ilegalitet t\u00eb plot\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, trupat pushtuese italiane t\u00eb thyera keqazi edhe n\u00eb Greqi shpallin kapitullimin pa kushte m\u00eb 8 shtator 1943. Vet\u00ebm pas nj\u00eb dite n\u00eb Shqip\u00ebri u vendos\u00ebn trupat gjermane t\u00eb cilat nxituan t\u00eb merrnin n\u00ebn kontroll gjith\u00eb vendin p\u00ebr t\u00eb penguar nj\u00eb zbarkim t\u00eb mundsh\u00ebm t\u00eb trupave anglo-amerikane. N\u00eb 10 shtator ata kishin pushtuar pothuajse gjith\u00eb vendin.<\/p>\n<p>E nd\u00ebrsa Shqip\u00ebria duhet t\u00eb p\u00ebrballej me nj\u00eb pushtim t\u00eb ri, p\u00ebrplasjet mes komunist\u00ebve dhe element\u00ebve grekofon\u00eb do t\u00eb ashp\u00ebrsoheshin duke kulmuar n\u00eb vitin 1943. N\u00eb 17 shtator, dit\u00eb kur forcat partizane t\u00eb udh\u00ebhequra nga Enver Hoxha hyn\u00eb n\u00eb Gjirokastr\u00ebn e \u00e7liruar <strong>nj\u00eb nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt q\u00eb ekzekutohet \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht Vasil Shahini<\/strong>. I njohur p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 15 vjet si koka kryesore q\u00eb drejtonte silogjet vorio-epirote n\u00eb Shqip\u00ebri. Vite m\u00eb pas, n\u00eb rrethana misterioze, n\u00eb Greqi do t\u00eb eliminohet edhe nj\u00eb nga njer\u00ebzit m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt t\u00eb Shahinit, <strong>Jani Diamanti<\/strong>. T\u00eb dy k\u00ebta ishin edhe bashk\u00ebthemelues t\u00eb Frontit p\u00ebr \u00c7lirimin e Vorio Epirit Mavi.<\/p>\n<p>Fronti Nacional \u00c7lirimtar me Enver Hoxh\u00ebn n\u00eb krye njoftuan aleat\u00ebt se do t\u00eb ndiqnin gjeneralin Napolon Zerva edhe brenda kufirit grek si kund\u00ebrp\u00ebrgjigje ndaj masakrave q\u00eb b\u00ebn\u00eb n\u00eb jug t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Por misioni britanik ushtroi presion duke frenuar k\u00ebt\u00eb sulm t\u00eb partizan\u00ebve shqiptar\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb, Balli Komb\u00ebtar dhe L\u00ebvizja e Legalitetit tentuan t\u00eb arrinin nj\u00eb marr\u00ebveshje me forcat e djathta greke. N\u00eb librin e historianit <em>Beqir Meta<\/em> zbulohen detaje nga propozimet e b\u00ebra nga Mit\u2019hat Frash\u00ebri n\u00eb 10 maj t\u00eb 1944 p\u00ebr qeverin\u00eb greke. Ato jan\u00eb si m\u00eb posht\u00eb.<\/p>\n<p>Meqen\u00ebse \u00e7\u00ebshtja e lidhjes n\u00eb form\u00eb federative varej nga mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb do t\u00eb krijoheshin pas luft\u00ebs, t\u00eb dyja pal\u00ebt t\u00eb zotohen q\u00eb sot se do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb gatshme p\u00ebr realizimin e k\u00ebtij projekti.<\/p>\n<p>1. Bazat e lidhjes do t\u00eb jen\u00eb pavar\u00ebsia dhe sovraniteti i t\u00eb dyja pal\u00ebve.<br \/>\n2. Kufijt\u00eb greko-shqiptar\u00eb do t\u00eb jen\u00eb dhe do t\u00eb deklarohen solemnisht ata t\u00eb 1939.<br \/>\n3. B\u00ebjm\u00eb aleanc\u00eb mossulmi, difensiv\u00eb dhe ofensiv\u00eb, si dhe lidhje ushtarake.<br \/>\n4. Traktate ekonomike t\u00eb ngushta mes t\u00eb dyja pal\u00ebve.<br \/>\n5. Do t\u00eb p\u00ebrpiqemi q\u00eb sa m\u00eb par\u00eb kjo lidhje t\u00eb b\u00ebhet greko-turko-shqiptare.<br \/>\n6. N\u00eb rast lufte, komanda e p\u00ebrgjithshme ushtarake do t\u00eb vihet n\u00eb dor\u00eb t\u00eb Greqis\u00eb<br \/>\n7. T\u00eb dyja pal\u00ebt do t\u00eb paraqiten n\u00eb Konferenc\u00ebn e Paqes si dy pal\u00eb me nj\u00eb interes t\u00eb vet\u00ebm duke p\u00ebrkrahur politik\u00ebn e shoku- shokut. Kosova do t\u00eb zotohet t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb rivendikimet shqiptare p\u00ebr Kosov\u00ebn dhe an\u00ebn e Dibr\u00ebs, q\u00eb k\u00ebshtu n\u00eb koh\u00ebn e ardhshme t\u00eb mund t\u2019i b\u00ebhet ball\u00eb rrezikut skllav.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht n\u00eb momentin kur forcat legaliste dhe Balli Komb\u00ebtar u b\u00ebn\u00eb gati t\u00eb arrinin marr\u00ebveshjen me grek\u00ebt p\u00ebr propozimet e nj\u00eb viti m\u00eb par\u00eb, Enver Hoxha urdh\u00ebroi masakrimin e drejtuesve kryesor\u00eb t\u00eb tyre. Komunist\u00ebt me k\u00ebt\u00eb veprim pren\u00eb \u00e7do fije bashk\u00ebpunimi mes forcave t\u00eb djathta n\u00eb dy vendet. Enver Hoxha kishte menduar ashtu si legalist\u00ebt dhe Balli Komb\u00ebtar krijimin e nj\u00eb federate, jo me Greqin\u00eb e djatht\u00eb, por me Jugosllavin\u00eb komuniste. Goditja q\u00eb u b\u00ebri Enver Hoxha eksponent\u00ebve t\u00eb Ballit Komb\u00ebtar nuk ishte i vetmi shkak q\u00eb \u00e7oi n\u00eb d\u00ebshtimin e marr\u00ebveshjes. Shteti grek nuk ishte i gatsh\u00ebm t\u00eb kishte nj\u00eb bashk\u00ebpunim t\u00eb till\u00eb me Shqip\u00ebrin\u00eb. Disa koh\u00eb m\u00eb von\u00eb grek\u00ebt do ta hidhnin k\u00ebt\u00eb ide t\u00eb rinovuar dhe me kushte t\u00eb tjera, t\u00eb cilat synonin helenizimin e plot\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugut. N\u00eb federat\u00eb nuk do t\u00eb pranohej kurrsesi Turqia, t\u00eb cil\u00ebs grek\u00ebt i druheshin, pasi ndikimi i tyre n\u00eb Shqip\u00ebri mund t\u00eb kalonte n\u00eb plan t\u00eb dyt\u00eb dhe t\u00eb par\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm.<\/p>\n<p>M\u00eb 27 qershor 1944, ushtria greke nis masakra t\u00eb p\u00ebrgjakshme n\u00eb Paramithi p\u00ebr t\u00eb vijuar m\u00eb tej n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb \u00c7am\u00ebrin\u00eb. Brenda nj\u00eb nat\u00eb t\u00eb vetme 600 banor\u00eb, mes t\u00eb cil\u00ebve edhe gra e f\u00ebmij\u00eb, u p\u00ebrdhunuan, masakruan e u dogj\u00ebn p\u00ebr s\u00eb gjalli. Gjenocidi vijoi n\u00eb fshatin Parg, ku mbi 200 njer\u00ebz t\u00eb pafajsh\u00ebm u vran\u00eb. Masakra t\u00eb p\u00ebrgjakshme trupat greke t\u00eb udh\u00ebhequra nga gjenerali Napolon Zerva kryen edhe n\u00eb Filat e Vanar. Fshatrat u mbyt\u00ebn nga gjaku dhe u mbuluan nga tymi dhe flak\u00ebt. Spastrimi etnik vazhdoi me vite t\u00eb t\u00ebra me nj\u00eb bilanc p\u00ebrfundimtar tragjik me mbi 2900 t\u00eb vrar\u00eb dhe rreth 2400 \u00e7am\u00eb t\u00eb tjer\u00eb humb\u00ebn jet\u00ebn duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb vinin n\u00eb Shqip\u00ebri. M\u00eb shum\u00eb se 60 fshatra u dogj\u00ebn dhe pasurit\u00eb u grabit\u00ebn nga ushtria greke.<\/p>\n<p>Edhe pas \u00e7lirimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Athina u p\u00ebrpoq t\u00eb shfryt\u00ebzonte n\u00eb interes t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb saj aneksioniste edhe zgjedhjet e para n\u00eb Shqip\u00ebri, ato t\u00eb dhjetorit 1945. Strukturat shtet\u00ebrore greke dhe silogjet vorio-epirote riorganizuan agjenturat e tyre n\u00eb jug t\u00eb vendit, duke u k\u00ebrkuar prerazi t\u00eb b\u00ebnin propagand\u00eb kund\u00ebr Enver Hoxh\u00ebs dhe t\u00eb bojkotonin procesin zgjedhor. Q\u00ebllimi ishte t\u00eb tregohej n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare se minoriteti nuk donte t\u00eb jetonte brenda kufijve t\u00eb shtetit shqiptar, por t\u00eb bashkohej me Greqin\u00eb m\u00ebm\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb k\u00ebtij misioni u hodh\u00ebn menj\u00ebher\u00eb n\u00eb terren shum\u00eb nga ish-bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e Vasil Shahinit, t\u00eb cil\u00ebt nis\u00ebn t\u00eb shp\u00ebrndanin trakte, gazeta, por edhe duke organizuar takime t\u00eb fshehta ku promovohej ideja e Vorio Epirit dhe k\u00ebrkohej kund\u00ebrshtimi i komunist\u00ebve, duke mos u b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e procesit t\u00eb 2 dhjetorit. N\u00eb trakte shkruhej se votimet duhet t\u00eb sabotoheshin, sepse grek\u00ebve nuk duhet t\u2019u interesonte kush qeveris Shqip\u00ebrin\u00eb, por Greqin\u00eb.<\/p>\n<p>Ne s\u2019duhet t\u00eb votojm\u00eb, por t\u00eb mendojm\u00eb t\u00eb afrohemi me tok\u00ebn ton\u00eb, k\u00ebto zgjedhje u p\u00ebrkasin shqiptar\u00ebve dhe jo neve, thuhej n\u00eb traktet q\u00eb u shp\u00ebrndan\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Jugun e Shqip\u00ebris\u00eb. Menj\u00ebher\u00eb pas fitores s\u00eb komunist\u00ebve t\u00eb drejtuar nga Enver Hoxha, grek\u00ebt kund\u00ebrshtuan rezultatin, duke deklaruar se zgjedhjet e zhvilluara n\u00eb t\u00eb ashtuquajturin Epir t\u00eb Veriut ishin absolutisht t\u00eb papranueshme. Sipas tyre, n\u00eb votime mor\u00ebn pjes\u00eb vet\u00ebm 60 p\u00ebr qind e popullsis\u00eb q\u00eb ishte tregues i pavlefshm\u00ebris\u00eb s\u00eb tyre. Grek\u00ebt shkuan m\u00eb tej, kur n\u00eb nj\u00eb memorandum d\u00ebrguar Departamentit Amerikan t\u00eb Shtetit i l\u00ebviz\u00ebn edhe m\u00eb shum\u00eb shifrat, duke deklaruar se n\u00eb zon\u00ebn e Vorio Epirit abstenimi shkonte nga 50 n\u00eb 90 p\u00ebr qind. Por k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna binin n\u00eb kund\u00ebrshtim me burimet shqiptare, t\u00eb cilat njoftonin p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00ebmarrje n\u00eb proces t\u00eb minoritetit grek n\u00eb mas\u00ebn 92 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>Menj\u00ebher\u00eb pas ardhjes n\u00eb fuqi t\u00eb regjimit komunist n\u00eb vitin 1946 me urdh\u00ebr t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs, strukturat e Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme nis\u00ebn nj\u00eb fushat\u00eb t\u00eb gjer\u00eb arrestimesh dhe ndalimesh n\u00eb zonat e jugut, duke internuar disa qindra t\u00eb dyshuar dhe t\u00eb af\u00ebrm t\u00eb tyre si t\u00eb lidhur me silogjet vorio-epirote dhe propagand\u00ebn greke q\u00eb ushtrohej n\u00eb k\u00ebto zona. Aksionet nisin nga Dervi\u00e7ani n\u00eb Gjirokast\u00ebr, n\u00eb Ersek\u00eb, Leskovik, Himar\u00eb e Sarand\u00eb. Nj\u00eb pjes\u00eb e t\u00eb arrestuarve dhe t\u00eb internuarve ishin t\u00eb skeduar m\u00eb par\u00eb, pjes\u00eb e listave t\u00eb sh\u00ebrbimeve sekrete shqiptare.<\/p>\n<p>Dokumentet e koh\u00ebs flasin p\u00ebr 133 t\u00eb burgosur dhe dhjet\u00ebra familje t\u00eb internuara. Mes tyre bien n\u00eb sy mbiemra t\u00eb njohur q\u00eb kishin qen\u00eb mjaft aktiv\u00eb gjat\u00eb periudh\u00ebs parakomuniste n\u00eb lidhjet e tyre me element\u00eb q\u00eb punonin p\u00ebr agjentur\u00ebn greke, si: Bollano, Lekas, Tatas, Gumas, Papas, Stefanos e Kostas. Mes tyre edhe shum\u00eb m\u00ebsues t\u00eb shkollave n\u00eb Gjirokast\u00ebr, Poli\u00e7an, Llongo etj., t\u00eb cil\u00ebt, sipas regjimit, punonin si agjent\u00eb t\u00eb fshehur n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb agjentur\u00ebs greke.<\/p>\n<p><strong>T\u00eb burgosur<\/strong><\/p>\n<p>Dervi\u00e7an<br \/>\nKristos Tsamis<br \/>\nKristos Liakos<br \/>\nGregorios Bezatis<\/p>\n<p>Kakavi<br \/>\nMichael Miris<\/p>\n<p>Pepel<br \/>\nAphroditis Makou<br \/>\nPavlos Melos<br \/>\nVasilios Siskas<\/p>\n<p>Poli\u00e7an<br \/>\nAndreas Ghoulis<br \/>\nChristos Ghikas<br \/>\nAthanasios Terpos<br \/>\nStavros Iassonides<br \/>\nAndreas Rossis<\/p>\n<p>Sopik<br \/>\nKonstantine Kontopanos<br \/>\nKontantine Ghatzouris<br \/>\nPanajotis Premikiris<\/p>\n<p>P\u00ebrmet<br \/>\nPanajotis Kiapes<br \/>\nSpiridon Kostas<br \/>\nTheodoros Tselios<br \/>\nElias Anastadiades<br \/>\nPavlos Evangelou<br \/>\nGeorgos Tasos<br \/>\nGeorgios Mitsis<br \/>\nSotir Kyritsis<br \/>\nTheodoros Markou<br \/>\nGeorgios Prontanis<\/p>\n<p>Nivic\u00eb<br \/>\nGhikas Papacosta<br \/>\nDemetrios Photis<br \/>\nCosmas Ghourmas<br \/>\nElias Ghoumas<\/p>\n<p>Himara<br \/>\nNicholas Katselanos<br \/>\nLoukas Bolanos<br \/>\nStephanos Bolanos<\/p>\n<p>Dh\u00ebrmi<br \/>\nThimio Melios<br \/>\nDamianos Zoupas<br \/>\nKleanthis Karavelas<br \/>\nCosmas Karavelas<\/p>\n<p>Qeparo<br \/>\nManolis Lekas<br \/>\nGregorios Alexi<br \/>\nIoannis Voglis<br \/>\nSpiros Gumas<\/p>\n<p>Palas\u00eb<br \/>\nIoannis Gherkis<br \/>\nAntonios Lekas<br \/>\nEvangelos Giannis<\/p>\n<p>Kor\u00e7\u00eb<br \/>\nStephanos Sekkos<br \/>\nStavros Sekkos<br \/>\nConstantine Sekkos<br \/>\nHercules Kyriakou<br \/>\nMichael Stassas<br \/>\nThomas Stassas<br \/>\nVasiolios Katounis<br \/>\nEvangelos Ambesis<br \/>\nHarallamb Zacharas<br \/>\nJoseph Zacharas<br \/>\nKsenofon Douskos<br \/>\nPetros Nounis<br \/>\nPetros Kotokos<\/p>\n<p>Paralelisht Gjykata Ushtarake e Rrethit Gjirokast\u00ebr do t\u00eb niste nj\u00eb gjykim t\u00eb rrept\u00eb mbi 19 prej t\u00eb arrestuarve n\u00eb aksionin e m\u00ebparsh\u00ebm n\u00ebn akuz\u00ebn e tradhtis\u00eb s\u00eb lart\u00eb ndaj atdheut. T\u00eb gjith\u00eb t\u00eb pandehurit do t&#8217;i n\u00ebnshtroheshin nj\u00eb hetimi t\u00eb imt\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr veprimtarin\u00eb e tyre gjat\u00eb luft\u00ebs e pas saj, por edhe p\u00ebr lidhje t\u00eb dyshimta me persona q\u00eb vepronin n\u00eb lidhje t\u00eb fshehta me agjentur\u00ebn greke. N\u00eb qend\u00ebr t\u00eb hetimit ishin thirrjet q\u00eb u ishin b\u00ebr\u00eb banor\u00ebve t\u00eb k\u00ebtyre zonave nga t\u00eb arratisurit e fundluft\u00ebs p\u00ebr t\u00eb mos marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb procesin e par\u00eb zgjedhor n\u00eb Shqip\u00ebri, e q\u00eb solli n\u00eb pushtet komunist\u00ebt, bashk\u00eb me to ishin shp\u00ebrndar\u00eb edhe trakte q\u00eb k\u00ebrkonin bashkimin e Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb me Greqin\u00eb. Nd\u00ebr t\u00eb arrestuarit ishte edhe Vasil Pertali nga Leshnica e Sarand\u00ebs, nj\u00eb nd\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb do t\u00eb rezultonin mjaft aktiv\u00eb n\u00eb veprimtarit\u00eb e paligjshme kund\u00ebr shtetit shqiptar n\u00eb propagand\u00ebn p\u00ebr Vorio Epirin edhe n\u00eb vitet e m\u00ebpasshme.<\/p>\n<p><strong>Procesverbal nr. 237, 1946<\/strong><\/p>\n<p>1. Vasil Pertali, Dhrovjan<br \/>\n2. Qimon Greka, Leshnic\u00eb<br \/>\n3. Harallamb Lezo, Leshnic\u00eb<br \/>\n4. Papa Stavro Rexho, Dhiv\u00ebr<br \/>\n5. Teli Harbaci, Dhiv\u00ebr<br \/>\n6. Filip Papa-Thanasi, Kaliv\u00eb-Shush<br \/>\n7. Lluka Prifti, Piqeras<br \/>\n8. Vangjel Papai (Zisi), Aliko<br \/>\n9. Stavro Pilo, Aliko<br \/>\n10. Vasil Llazari, Lukov\u00eb<br \/>\n11. Mihal Llambro, Sarand\u00eb<br \/>\n12. Papa Jani Dashi, \u00c7uk\u00eb<br \/>\n13. Loli Papa, Aliko<br \/>\n14. Sotir Shqevi, Kalive-Pasha<br \/>\n15. Nasho Pando, Sopik<br \/>\n16. Kristo Papa Stavro, Sopik<br \/>\n17. Fane Deneku, Sopik<br \/>\n18. Ko\u00e7o Qesko, Mursi<br \/>\n19. Pilo Shqevi, Kalive-Pasha<\/p>\n<p>Gjat\u00eb seancave t\u00eb gjata gjyq\u00ebsore, t\u00eb pandehurit u n\u00ebnshtrohen pyetjeve t\u00eb shumta t\u00eb hetuesve, duke dh\u00ebn\u00eb sqarime mbi lidhjet e tyre me persona t\u00eb dyshuar si pjes\u00eb e silogjeve vorio-epirote n\u00eb Greqi. Disa prej tyre pranojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb ndikuar drejtp\u00ebrdrejt ose jo nga persona t\u00eb arratisur n\u00eb shtetin fqinj dhe q\u00eb p\u00ebr vite me radh\u00eb kishin qen\u00eb n\u00eb krah t\u00eb Vasil Shahinit, t\u00eb vrar\u00eb tashm\u00eb q\u00eb prej tre vitesh.<\/p>\n<p>Ndjenja e frik\u00ebs vihet re leht\u00ebsisht n\u00eb t\u00eb gjitha d\u00ebshmit\u00eb e t\u00eb arrestuarve, t\u00eb cil\u00ebt pranojn\u00eb t\u00eb ken\u00eb qen\u00eb pjes\u00eb e veprimeve ilegale t\u00eb silogjeve vorio-epirote n\u00eb Shqip\u00ebri, por mbrohen me faktin se jan\u00eb manipuluar dhe \u00e7do gj\u00eb e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb pa pasur dijeni t\u00eb plot\u00eb mbi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e informacioneve q\u00eb kan\u00eb transmetuar. Ja cop\u00ebza nga pohimet e disa prej t\u00eb pandehurve t\u00eb mbajtura n\u00eb procesverbalet e hetuesve.<\/p>\n<p><strong>Sotir Shqevi<\/strong>: Un\u00eb isha i tronditur nga ndryshimet politike. Nasho Pando m\u00eb hapi bisedat e para p\u00ebr Greqin\u00eb dhe m\u00eb vuri n\u00eb dukje fitimet e reaksionit, duke m\u00eb th\u00ebn\u00eb se reaksioni do t\u00eb provokoj\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb dhe Ballkanin, e prandaj duhet t\u00eb lidheshim me priftin e fshatit Sopik, i cili lidhej n\u00eb Korfuz me disa t\u00eb arratisur, q\u00eb ishin t\u00eb lidhur me silogjet e Vorio Epirit. Un\u00eb pun\u00ebn time e quaj tradhti, sepse tradhtova detyr\u00ebn time dhe popullin n\u00eb favor t\u00eb imperializmit grek.<\/p>\n<p><strong>Vangjel Zisi<\/strong>: Un\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb gazet\u00eb kam k\u00ebnduar asgj\u00eb tjet\u00ebr. M\u00eb 24 dhjetor 1945 m\u00eb erdhi Vasil Pertali, i cili m\u00eb tha se kishte disa broshura p\u00ebr mua dhe Lolin, un\u00eb i mora dhe i dogja. Nj\u00eb let\u00ebr m\u2019u dor\u00ebzua nga djali i Vasil Pertalit, vinte nga silogu, k\u00ebrkonte informata p\u00ebr prift\u00ebrinjt\u00eb, m\u00ebsuesit, oficer\u00ebt, t\u00eb internuarit, rezultatin e votave etj. Un\u00eb e grisa dhe nuk u p\u00ebrgjigja se kisha frik\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Filip Thanasi<\/strong>: N\u00eb muajin dhjetor m\u00eb thirri Loni Papai dhe m\u00eb tha se kishin ardhur disa gazeta e ca thirrje p\u00ebr abstenim, un\u00eb i thash\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb interes t\u00eb popullit t\u00eb abstenoj. Bashk\u00eb me to ishte edhe nj\u00eb let\u00ebr dor\u00ebshkrim q\u00eb k\u00ebrkonte informata t\u00eb ndryshme, mes t\u00eb cilave sa ushtri kishte n\u00eb Sarand\u00eb, n\u00eb Konispol e Delvin\u00eb. Informatat q\u00eb jepnim shkaktuan sjelljen ton\u00eb para jush.<\/p>\n<p><strong>Loli Papa<\/strong>: Ne na k\u00ebrkuan informata, por letr\u00ebn e shkruan Filipi me Ilia Manon dhe d\u00ebgjova q\u00eb shkroi se n\u00eb Sarand\u00eb ka nj\u00eb brigad\u00eb me 1500 ushtar\u00eb, n\u00eb Delvin\u00eb nj\u00eb brigad\u00eb me 1500 ushtar\u00eb dhe n\u00eb Konispol bashk\u00eb me kufijt\u00eb 2000 veta. Tjet\u00ebr gj\u00eb nuk i raportuam. Informatat i kishte marr\u00eb Filipi, nuk di se ku i kishte marr\u00eb, un\u00eb vet\u00ebm e d\u00ebgjova.<\/p>\n<p><strong>Ko\u00e7o Qesko<\/strong>: M\u00eb k\u00ebrkuan informacion ushtarak p\u00ebr n\u00eb Bistric\u00eb dhe un\u00eb iu p\u00ebrgjigja se nga Bistrica e lart\u00eb jan\u00eb 2500 vet\u00eb. Informata t\u00eb tjera q\u00eb ishin \u00e7uar n\u00eb Korfuz ishin edhe p\u00ebr municionet. 40\u201350 topa, 15 000 deri n\u00eb 20 000 mitraloza dhe murtaja 2000 ose 3000.<\/p>\n<p><strong>At\u00eb Kristo Papa<\/strong>: Informatat i dham\u00eb p\u00ebr bela. N\u00eb Konispol ishin 500 shpirt, me veshje t\u00eb mir\u00eb, moral t\u00eb mir\u00eb, ushqehen mir\u00eb. N\u00eb fshatin Pandelejmon kishte nj\u00eb kompani me 80 veta, n\u00eb Theollogo ka 800 veta. I shkruam se urat jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtuara dhe rrug\u00ebt po rind\u00ebrtohen.<\/p>\n<p><strong>Harallamb Lezo<\/strong>: Vasil Pertalit i dor\u00ebzova ato pes\u00eb letra q\u00eb m\u00eb dhan\u00eb. Letrat ishin t\u00eb daktilografuara dhe kishin pseudonimin \u201c<em>qendriqiepitropi vorio-epirotiko-agon<\/em>\u201d K\u00ebshilli Qendror i Vorio Epirit p\u00ebr Luft\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Vasil Pertali<\/strong>: 5 zarfe ia dhash\u00eb Harallamb Lezos, Pavllo Konomit, Vangjel Zhong\u00ebs, Foto Grekut, Vangjel Zisos, Cavo Pilos e Loli Pap\u00ebs. Un\u00eb zbatova at\u00eb q\u00eb m\u00eb ishte th\u00ebn\u00eb p\u00ebrmes adresave t\u00eb shkruara n\u00eb pako. Un\u00eb nuk jam agjent, nuk kam punuar p\u00ebr asnj\u00eb.<\/p>\n<p>Paralelisht e nj\u00ebjta situat\u00eb e nder\u00eb e konfliktuale shoq\u00ebron edhe marr\u00ebdh\u00ebniet zyrtare mes Tiran\u00ebs e Athin\u00ebs. M\u00eb 13 shkurt t\u00eb 1946-s Greqia shprehet prerazi kund\u00ebr pranimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Organizat\u00ebn e Kombeve t\u00eb Bashkuara. N\u00eb letr\u00ebn zyrtare t\u00eb d\u00ebrguar nga ministri i Jasht\u00ebm grek n\u00eb OKB theksohet se \u00e7\u00ebshtja e Shqip\u00ebris\u00eb nuk duhet t\u00eb diskutohet, pasi Greqia \u00ebsht\u00eb ende n\u00eb gjendje lufte me t\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, Gjykata Ushtarake n\u00eb Shqip\u00ebri vijonte gjyqin e 19 dhe m\u00eb 1 korrik t\u00eb 1946-s jep edhe konkluzionet p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr secilin prej tyre, duke shpallur edhe vendimin.<\/p>\n<p>\u201c<em>P\u00ebr veprimtari sabotazhi kund\u00ebr pushtetit shpallen fajtor\u00eb t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb pandehurit, t\u00eb cil\u00ebt b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb n\u00eb grupe t\u00eb ndryshme t\u00eb spiunazhit armik<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>Grupi i Delvin\u00ebs drejtohej nga Harallamb Lezo, Vasil Pertali dhe Teli Harbaci.<br \/>\nGrupi i fshatit Dhiv\u00ebr, q\u00eb njihej me pseudonimin Kallamat, drejtohej nga Pavllo Konomi, Qimon Greka.<\/p>\n<p>Grupi i Hoxh\u00ebs drejtohej nga Jorgo Mako me pseudonimin Arqellos. P\u00ebr p\u00ebrfaq\u00ebsimin e k\u00ebtyre grupeve p\u00ebrball\u00eb spiunazhit grek ishte p\u00ebrgjegj\u00ebs grupi i Leshnic\u00ebs, i cili kishte pseudonimin <em>Efrosini 933<\/em>.<\/p>\n<p>Lidhjet mbaheshin me Ki\u00e7o Filipin, Ko\u00e7o Pertalin, Vasil Llanjon dhe n\u00eb Dropullin e Sip\u00ebrm me Aleksi Zhong\u00ebn. Edhe grupi i Dhivrit kishte lidhje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta me Naso Kushtin dhe Dhimitri Maksakulin. Grupi i bregdetit dhe Sarand\u00ebs drejtohej me urdhra t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta nga zyra e spiunazhit n\u00eb Korfuz. N\u00eb Lukov\u00eb drejtonte Vasil Llazari me Kili Kost\u00ebn dhe Kosta Bocin. Ky grup kishte baz\u00eb edhe n\u00eb Sh\u00ebn Vasil me elementin Spiro Dajko, n\u00eb Nivic\u00eb p\u00ebrgjigjej Papa Stavro Rexho dhe Naqe Qesarin. N\u00eb Piqeras drejtues ishte Lluk\u00eb Prifti dhe n\u00eb Sarand\u00eb p\u00ebrgjigjeshin Pavllo Llambro dhe Mihal Llambro.<\/p>\n<p>Lidhjet e k\u00ebtij grupi me Korfuzin mbaheshin nga deti dhe si korrier\u00eb p\u00ebrdoreshin Gole Prifti dhe Leonidha M\u00ebrtiri nga fshati Piqeras, t\u00eb cil\u00ebt me ndihm\u00ebn e element\u00ebve t\u00eb grupit n\u00eb fjal\u00eb qarkullonin ilegalisht t\u00eb armatosur. Grupi i fshatit Mursi p\u00ebrb\u00ebhej prej Dhimo Ko\u00e7it, Ko\u00e7o Qeskos, Lilo Stefanit, Kristo Lokoshit, grupi i Sopikut nga Papa Kristo, Andon Sotiri, Kolo Vaso, Vasil Daneko, Sotir Ninos, Fane Denekut, Jorgo Danekos. Grupi i Alikos nga Loli Papai, Vangjel Zisi, Loli Nasho, Llambi Kokali, Cavo Pilo, Ilia Mano. Grupi i \u00c7aushit nga Nani Dellas, Filip Nasho, Petro Loli, Ki\u00e7o Loli, Panajot Lezo. Grupi i Konispolit Nasho Pando dhe Sotir Shqevi. Nd\u00ebrkoh\u00eb element\u00eb t\u00eb tjer\u00eb vepronin n\u00eb fshatra si Kulluric\u00eb: Miho Zisi, Panajot Dalla, Kola Qirio, Andoni Mitro, fshati \u00c7uk\u00eb: Papa Jani Dashi e Mici Arvaniti\u201d.<\/p>\n<p>Pasi ka zbuluar k\u00ebt\u00eb rrjet t\u00eb koklavitur agjenture t\u00eb lidhur me spiunazhin grek t\u00eb pasqyruar n\u00eb detajimin e hetimit, gjykata e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga kapiteni i par\u00eb Bexhet Mema dhe kapiten\u00ebt e dyt\u00eb Shaban Idrizi dhe Xhevat Ahmataj, marrin vendimin p\u00ebr 19 t\u00eb pandehurit. N\u00eb baz\u00eb t\u00eb nenit 15 t\u00eb ligjit num\u00ebr 41 mbi organizimin dhe funksionimin e gjykatave ushtarake, t\u00eb 19 t\u00eb pandehurit shpallen fajtor\u00eb dhe armiq t\u00eb popullit p\u00ebr tradhti t\u00eb lart\u00eb kund\u00ebr integritetit tok\u00ebsor dhe pushtetit popullor.<\/p>\n<p>Nasho Pando, Sotir Shqevi dhe Teli Harbaci d\u00ebnohen me vdekje dhe konfiskim t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb luajtshme dhe t\u00eb paluajtshme. D\u00ebnohen me burgim t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm Filip Papa-Thanasi, Harallamb Lezo dhe Vasil Llazari. 30 vjet burg p\u00ebr Papa Jani-Dashin, Ko\u00e7o Qeskon, Papa Kristo Papa dhe Loli Papa.<\/p>\n<p>Me 15 vjet burg d\u00ebnohet Qimon Greka, me 10 vjet Vasil Pertali dhe Cavo Pilo, 6 vjet Vangjel Papai, 5 vjet Mihal Llambro, 3 vjet Papa Stavro-Rexho, 2 vjet Fane Deneku, Pilo Shqevi dhe Lluke Prifti.<\/p>\n<hr \/>\n<blockquote><p><strong>Pjesa e tret\u00eb<\/strong> &#8211; <em>2011\/06<\/em> &#8211; Marr\u00eb nga <a href=\"https:\/\/zgjohushqiptar.com.al\/2011\/06\/29\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures_29\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/zgjohushqiptar.com.al\/2011\/06\/29\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures_29\/<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #999999;\"><strong>DOSSIER<\/strong><\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><em><strong>P\u00ebrplasja n\u00eb Paris, plani Dragumis, arrestimi i Sokrat Diamantit, Andrea e Harrillo Bollanos<\/strong><\/em><\/h3>\n<p>Ashtu si n\u00eb periudh\u00ebn 1920\u20131945, edhe n\u00eb vitet n\u00eb vijim, marr\u00ebdh\u00ebniet Shqip\u00ebri\u2013Greqi do t\u00eb notonin n\u00eb nj\u00eb det t\u00eb turbullt k\u00ebrc\u00ebnimesh, presionesh, e tensioni t\u00eb fort\u00eb. Goditja e mjaft agjent\u00ebve dhe rrjeteve t\u00eb tyre nuk frenuan d\u00ebshirat aneksuese t\u00eb shtetit fqinj. S\u00ebrish lufta do t\u00eb mb\u00ebshtetej n\u00eb dy fronte, at\u00eb zyrtar dhe at\u00eb t\u00eb n\u00ebndhesh\u00ebm. Greqia vazhdonte t\u00eb l\u00ebshonte individ\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, t\u00eb cil\u00ebt punonin p\u00ebr silogjet e t\u00eb ashtuquajturit Vorio Epir, e nga krahu tjet\u00ebr, ushtronin presion n\u00eb planin nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Teksa nj\u00eb merimang\u00eb agjenturore e Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb goditej, shteti grek sulmonte n\u00eb nj\u00eb drejtim tjet\u00ebr n\u00eb Konferenc\u00ebn e Paqes n\u00eb Paris. M\u00eb 18 shkurt 1946, Kryeministri i Greqis\u00eb, Kostandin Caldaris, k\u00ebrkoi hapur p\u00ebrball\u00eb Fuqive t\u00eb M\u00ebdha q\u00eb pretendimet p\u00ebr Jugun e Shqip\u00ebris\u00eb dhe tokave t\u00eb tjera n\u00eb Bullgari t\u00eb diskutohen n\u00eb Konferenc\u00ebn e Paqes. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, Kaldaris deklaroi hapur se ishte ende n\u00eb gjendje lufte me Shqip\u00ebrin\u00eb. Sipas dokumenteve t\u00eb koh\u00ebs, p\u00ebrfaq\u00ebsuesit grek\u00eb i propozuan nj\u00eb pakt atyre jugosllav\u00eb, sipas t\u00eb cilit, Jugu i Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshihej n\u00eb shtetin grek dhe Veriu n\u00eb shtetin sllav. Q\u00ebndrimi i Enver Hoxh\u00ebs q\u00eb kryesonte delegacionin shqiptar ishte i prer\u00eb. N\u00eb librin \u201c<em>Dy popuj miq<\/em>\u201d, t\u00eb shkruar prej tij, zbulohen pjes\u00eb nga fjalimi n\u00eb Konferenc\u00ebn e Paqes n\u00eb Paris.<\/p>\n<p>\u201c<em>Z. Caldaris p\u00ebrpiqet t\u00eb provoj\u00eb se Shqip\u00ebria nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend aleat, se Shqip\u00ebria ka atakuar Greqin\u00eb dhe se kjo \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje lufte me t\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr, z. Caldaris rivendikon Shqip\u00ebrin\u00eb e Jugut, duke pretenduar se kjo \u00ebsht\u00eb tok\u00eb greke dhe i takon asaj me t\u00eb drejt\u00eb. Populli shqiptar flak posht\u00eb me p\u00ebrbuzje akuz\u00ebn posht\u00ebruese t\u00eb delegatit grek, q\u00eb e padit vendin tim si sulmues. Populli shqiptar nuk e ka sulmuar kurr\u00eb popullin e ndersh\u00ebm grek, nuk i ka shpallur kurr\u00eb luft\u00eb. Zoti Caldaris nuk do t\u00eb bindte asnjeri, bile as budallenjt\u00eb me argumentet e tij, ai duhet t\u2019i k\u00ebrkoj\u00eb llogari Italis\u00eb fashiste p\u00ebr sulmin e posht\u00ebr kund\u00ebr vendit t\u00eb tij, e jo neve. Do t\u00eb ishte qesharake t\u00eb mendohej se nj\u00eb dekret i that\u00eb i Viktor Emanuelit, mbretit t\u00eb Italis\u00eb, do t\u00eb mund t\u00eb ngarkonte me faj popullin shqiptar, i cili luftonte pa m\u00ebshir\u00eb kund\u00ebr Italis\u00eb, q\u00eb nga dita e par\u00eb e pushtimit dhe q\u00eb tentoi edhe kund\u00ebr jet\u00ebs s\u00eb mbretit vet\u00eb gjat\u00eb vizit\u00ebs s\u00eb vetme q\u00eb b\u00ebri n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb maj 1941. Caldaris tregon si argument aktin e shpalljes s\u00eb luft\u00ebs nga kusilingu shqiptar, Verlaci. Populli shqiptar i futi n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin thes pushtuesit e kuisiling\u00ebt dhe nuk b\u00ebri asnj\u00eb dallim mes tyre. Kuisiling\u00ebt shqiptar\u00eb, si gjith\u00eb kuisiling\u00ebt e tjer\u00eb t\u00eb Europ\u00ebs, nuk kishin t\u00eb b\u00ebnin aspak me popullin ton\u00eb. Ata ishin armiqt\u00eb m\u00eb t\u00eb f\u00eblliqur t\u00eb popullit ton\u00eb.<\/em><\/p>\n<p><em>P\u00ebrve\u00e7 t\u00eb tjerave, z. Caldaris duhet t\u2019i p\u00ebrgjigjet disa pyetjeve.<\/em><br \/>\n<em>A do ta konsideroj\u00eb z. Caldaris si vend agresor Franc\u00ebn, prej ku Hitleri mendoi t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb ofensiv\u00ebn kund\u00ebr Anglis\u00eb?! Delegacioni grek ka pretenduar se qeveria shqiptare e tanishme ndjek nj\u00eb politik\u00eb shkomb\u00ebtarizimi kund\u00ebr minoritetit grek n\u00eb Shqip\u00ebri. Zot\u00ebrinj, minoriteti grek n\u00eb Shqip\u00ebri ka luftuar krah p\u00ebr krah me mbar\u00eb popullin shqiptar kund\u00ebr pushtuesve fashist\u00eb e nazist\u00eb dhe kund\u00ebr kuisiling\u00ebve shqiptar\u00eb e grek\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr, nuk e di n\u00ebse zot\u00ebrinjt\u00eb delegat\u00eb kan\u00eb dijeni p\u00ebr terrorin e ushtruar n\u00eb kurriz t\u00eb popullsis\u00eb \u00e7ame n\u00eb Greqi. Bandat e gjeneralit kuisiling, Napolon Zerv\u00ebs, dogj\u00ebn katundet e tyre, u mor\u00ebn pasurit\u00eb dhe vran\u00eb me mij\u00ebra burra, gra, f\u00ebmij\u00eb e pleq. Deklarojm\u00eb solemnisht se brenda kufijve tan\u00eb t\u00eb tanish\u00ebm nuk ka asnj\u00eb p\u00ebll\u00ebmb\u00eb tok\u00eb t\u00eb huaj dhe nuk do t\u00eb lejojm\u00eb kurr\u00eb q\u00eb t\u00eb na preken, sepse p\u00ebr ne ata jan\u00eb t\u00eb shenjt\u00eb<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>Por n\u00eb koh\u00ebn kur shqiptar\u00ebt po p\u00ebrballeshin me nj\u00eb sulm diplomatik n\u00eb Paris, grek\u00ebt, n\u00eb krahun tjet\u00ebr, ushtronin edhe presion ushtarak n\u00eb kufirin shqiptar.\u00a0N\u00eb gusht t\u00eb 1946-s, gjat\u00eb koh\u00ebs kur Konferenca e Paqes po zhvillonte punimet e saj, 200 ushtar\u00eb grek\u00eb, duke p\u00ebrfituar edhe nga mungesa e organizimit te forcat ushtarake shqiptare, kalojn\u00eb kufirin dhe sulmojn\u00eb fshatin Radat t\u00eb Gjirokastr\u00ebs. Nga ky aksion mbet\u00ebn t\u00eb vrar\u00eb nj\u00eb num\u00ebr i madh civil\u00ebsh t\u00eb pafajsh\u00ebm. Ky ishte sulmi i par\u00eb i nj\u00eb serie t\u00eb gjat\u00eb p\u00ebrplasjesh n\u00eb kufirin greko-shqiptar.<\/p>\n<p>Por grek\u00ebt, sulmet n\u00eb terren i shoq\u00ebronin edhe me nj\u00eb propagand\u00eb t\u00eb dendur antishqiptare. Pavar\u00ebsisht q\u00ebndrimit amerikan q\u00eb n\u00ebnvizonte rolin e r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb luajtur nga Shqip\u00ebria gjat\u00eb luft\u00ebs antifashiste, ku evidentohej shpartallimi i plot\u00eb i tre divizioneve gjermane, qeveria greke, duke i cil\u00ebsuar shqiptar\u00ebt si bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb t\u00eb Italis\u00eb, k\u00ebrkoi publikisht q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb mos renditej n\u00eb koalicionin fitues t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. Nota greke pohonte se as n\u00eb vitet \u201840-\u201841 dhe as n\u00eb 1942 shqiptar\u00ebt nuk mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb Luft\u00ebn e Aleat\u00ebve, p\u00ebrkundrazi sipas tyre, ata u rreshtuan p\u00ebrkrah boshtit kund\u00ebrshtar, duke qen\u00eb pjes\u00eb aktive e sulmit italian mbi Greqin\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb Paris, nd\u00ebrkoh\u00eb, insistimit grek p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e Vorio Epirit, Enver Hoxha dhe i gjith\u00eb delegacioni shqiptar iu p\u00ebrgjigj\u00ebn prerazi se kufijt\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb jan\u00eb t\u00eb papreksh\u00ebm. M\u00eb 30 gusht 1946, seanca plenare e Konferenc\u00ebs s\u00eb Paqes n\u00eb Paris, me 11 vota pro, 7 kund\u00ebr dhe 2 abstenime vendos q\u00eb t\u00eb fus\u00eb n\u00eb rend t\u00eb dit\u00ebs propozimin e Greqis\u00eb p\u00ebr kufirin jugor t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Bashkimi Sovjetik vuri veton p\u00ebr t\u00eb penguar k\u00ebt\u00eb projekt, por kjo nuk mjaftonte.<\/p>\n<p>N\u00eb Amerik\u00eb nisi nj\u00eb luft\u00eb e fort\u00eb, nga nj\u00ebri krah lobi grek kishte nisur nj\u00eb propagand\u00eb t\u00eb shfrenuar kund\u00ebr Shqip\u00ebris\u00eb, duke u p\u00ebrballur me patriot\u00ebt si Fan Noli, q\u00eb mbronin \u00e7\u00ebshtjen shqiptare. Por nuk ishte kjo p\u00ebrplasje q\u00eb vendosi gjith\u00e7ka. Disa nd\u00ebr Fuqit\u00eb e M\u00ebdha e mbi t\u00eb gjitha Shtetet e Bashkuara u frik\u00ebsuan nga kjo iniciativ\u00eb q\u00eb mund t\u00eb hapte \u201c<em>Kutin\u00eb e Pandor\u00ebs<\/em>\u201d dhe t\u00eb vinte p\u00ebrball\u00eb shtete t\u00eb shumta q\u00eb do t\u00eb k\u00ebrkonin rishikim t\u00eb kufijve.<\/p>\n<p>Kur fatet e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugut nuk ishin vendosur ende, m\u00eb 16 shtator 1946, duke u larguar nga Parisi, Enver Hoxha b\u00ebn nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb fort\u00eb n\u00eb mediat nd\u00ebrkomb\u00ebtare, duke paralajm\u00ebruar edhe luft\u00eb, n\u00ebse do t\u00eb kishte nj\u00eb vendim p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb t\u00eb drejt\u00eb Greqis\u00eb. Sipas tij, populli shqiptar nuk do t\u00eb pranonte n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb prekjen e kufijve t\u00eb tij.<\/p>\n<p>\u201c<em>Kur populli shqiptar luftonte trim\u00ebrisht kund\u00ebr fashizmit, t\u00eb tjer\u00ebt i hidhnin lule, por kur erdhi koha q\u00eb ai t\u00eb k\u00ebrkonte vendin e tij kaq shum\u00eb t\u00eb merituar n\u00eb Organizat\u00ebn e Kombeve t\u00eb Bashkuara ose n\u00eb Konferenc\u00ebn e Paqes, i hodh\u00ebn gur\u00eb. Populli im nuk do ta kuptoj\u00eb k\u00ebt\u00eb logjik\u00eb, pasi ajo nuk \u00ebsht\u00eb e ndershme. Ne jemi nj\u00eb popull paqedash\u00ebs, por ne nuk jemi nga ata q\u00eb lejojm\u00eb t\u00eb na marrin n\u00ebp\u00ebr k\u00ebmb\u00eb. Shekuj me radh\u00eb, populli shqiptar ka luftuar p\u00ebr t\u2019i fituar k\u00ebto t\u00eb drejta t\u00eb shenjta dhe ai \u00ebsht\u00eb gati edhe sot ta filloj\u00eb p\u00ebrs\u00ebri luft\u00ebn e tij, n\u00ebse aventurier\u00ebt fashist\u00eb do t\u00eb guxojn\u00eb t\u2019ia prekin. Monarko \u2013 fashist\u00ebt grek\u00eb nuk b\u00ebjn\u00eb gj\u00eb tjet\u00ebr, ve\u00e7se provokojn\u00eb n\u00eb kufirin ton\u00eb t\u00eb Jugut. Un\u00eb deklaroj solemnisht se as Konferenca e Parisit, as konferenca e t\u00eb kat\u00ebrve, as \u00e7do konferenc\u00eb tjet\u00ebr qoft\u00eb, nuk mund t\u00eb marrin n\u00eb shqyrtim kufijt\u00eb e vendit ton\u00eb, brenda t\u00eb cil\u00ebve nuk ka asnj\u00eb p\u00ebll\u00ebmb\u00eb tok\u00eb t\u00eb huaj. Kufijt\u00eb tan\u00eb jan\u00eb t\u00eb padiskutuesh\u00ebm dhe askush nuk do t\u00eb guxoj\u00eb t\u2019i prek\u00eb. Q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb p\u00ebll\u00ebmb\u00eb tok\u00eb t\u00eb vendit ton\u00eb, reaksioni grek duhet t\u00eb v\u00ebr\u00eb n\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb tjer\u00eb mekanizma, p\u00ebrve\u00e7 vot\u00ebs s\u00eb Konferenc\u00ebs s\u00eb Parisit. E gjith\u00eb bota ta dij\u00eb se populli shqiptar nuk lejon q\u00eb t\u00eb diskutohen kufijt\u00eb e tij dhe toka e tij.<\/em><\/p>\n<p><em>Nga ana tjet\u00ebr, protestoj p\u00ebr vendimin e marr\u00eb n\u00eb seanc\u00eb plenare t\u00eb Konferenc\u00ebs s\u00eb Parisit. Populli shqiptar nuk e ka d\u00ebrguar delegacionin e tij n\u00eb Paris p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb llogari, por p\u00ebr t\u2019u k\u00ebrkuar llogari atyre, q\u00eb e kan\u00eb d\u00ebmtuar aq tep\u00ebr dhe q\u00eb ai i ka luftuar me ashp\u00ebrsi gjer n\u00eb fund. Ne e kemi b\u00ebr\u00eb detyr\u00ebn ton\u00eb, ashtu si\u00e7 e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb dhe t\u00eb m\u00ebdhenjt\u00eb. D\u00ebshmor\u00ebt tan\u00eb dhe sakrificat tona jan\u00eb p\u00ebr ne po aq t\u00eb shenjt\u00eb sa jan\u00eb dhe d\u00ebshmor\u00ebt dhe sakrificat e t\u00eb m\u00ebdhenjve; t\u00eb drejtat tona jan\u00eb po aq t\u00eb shenjta, sa jan\u00eb dhe ato t\u00eb atyre. Mir\u00ebpo, Konferenca e Parisit, si\u00e7 duket, nuk i mori parasysh k\u00ebto gj\u00ebra.<\/em><\/p>\n<p><em>Duke u larguar nga Parisi, dua t\u00eb fal\u00ebnderoj n\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit ton\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e atyre vendeve q\u00eb e mbrojt\u00ebn kauz\u00ebn e drejt\u00eb, por t\u00eb merituar t\u00eb popullit shqiptar. Ne urojm\u00eb me gjith\u00eb zem\u00ebr, nga ana tjet\u00ebr, q\u00eb t\u2019i jepet fund k\u00ebsaj fushate t\u00eb padrejt\u00eb e t\u00eb shpifur fund e krye, kund\u00ebr vendit ton\u00eb, q\u00eb ka luftuar me kaq trim\u00ebri kund\u00ebr fashizmit dhe q\u00eb do t\u2019i shkrij\u00eb t\u00eb gjitha forcat e tij p\u00ebr t\u00eb forcuar paqen e drejt\u00eb dhe t\u00eb gjat\u00eb<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb seanc\u00ebn e 26 shtatorit, delegacioni grek t\u00ebrhoqi k\u00ebrkesat e tij, duke shuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb at\u00eb q\u00eb grek\u00ebt e konsideronin si shpresa e madhe p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb bashkim t\u00eb madh.<\/p>\n<p>Por, nga krahu tjet\u00ebr, shteti grek dhe silogjet vorio-epirote infiltruan nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh bandash t\u00eb armatosura n\u00eb territorin shqiptar. Vet\u00ebm gjat\u00eb viteve 1946\u20131947 <strong>u vran\u00eb 393 an\u00ebtar\u00eb t\u00eb tyre<\/strong>, si dhe u kap\u00ebn apo <strong>u dor\u00ebzuan 770 persona<\/strong> t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb armatosur. Vet\u00ebm n\u00eb Jug t\u00eb vendit, u godit\u00ebn nj\u00eb s\u00ebr\u00eb bandash n\u00eb Tepelen\u00eb, Gjirokast\u00ebr, K\u00eblcyr\u00eb, P\u00ebrmet, Kor\u00e7\u00eb, Konispol. Nj\u00eb grup i rreziksh\u00ebm ishte edhe ai i Papu Aleks Lipes n\u00eb P\u00ebrmet, q\u00eb mbante lidhje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta me dhespotin e Janin\u00ebs, Spiridhon.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1947, shteti grek p\u00ebrfshihet nga nj\u00eb raund tjet\u00ebr i luft\u00ebs civile midis, EAM gueril\u00ebve komunist\u00eb t\u00eb grumbulluar n\u00eb Ushtrin\u00eb Demokratike Greke (themeluar n\u00eb tetor 1946) dhe forcave qeveritare t\u00eb Ushtris\u00eb Komb\u00ebtare Greke t\u00eb drejtuar nga Napolon Zerva. Ushtria partizane kishte nj\u00eb organizim perfekt t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga struktura t\u00eb v\u00ebrteta ushtarake, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebheshin nga toga, kompania, batalioni, brigada e deri te divizioni. P\u00ebrplasja e p\u00ebrgjakshme mes dy pal\u00ebve do t\u00eb zgjaste dy vjet. Forcat e majta, t\u00eb drejtuara nga gjenerali Markos, ishin n\u00eb ndihm\u00ebn e Enver Hoxh\u00ebs, i cili u ofroi spitalet e Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr evakuimin e t\u00eb plagosurve, por edhe p\u00ebr strehimin e trupave.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, Gjykata Ushtarake e Tiran\u00ebs, po at\u00eb vit, nis gjykimin mbi himarjotin Harrillo Bollano, i cili akuzohet p\u00ebr veprimtari armiq\u00ebsore kund\u00ebr pushtetit dhe propagand\u00eb p\u00ebr Vorio Epirin, duke k\u00ebrkuar aneksimin e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugut nga Greqia. Gjat\u00eb seanc\u00ebs s\u00eb pyetjeve, Bollano hedh posht\u00eb akuzat, duke l\u00ebn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb te pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb familjes s\u00eb tij.<\/p>\n<p>\u201c<em>V\u00ebllai im \u00ebsht\u00eb arratisur dhe se ku \u00ebsht\u00eb, nuk e di, Pavlo Bollano e t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb m\u00eb thoni jan\u00eb arratisur n\u00eb Greqi. N\u00eb koh\u00ebn kur jan\u00eb hedhur parullat, n\u00eb regjiment \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb konferenc\u00eb dhe na kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se \u00e7far\u00eb ishte b\u00ebr\u00eb, n\u00eb seksionin e sigurimit m\u00eb kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se kush i hidhte ato dhe i kam th\u00ebn\u00eb se e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb ata q\u00eb jan\u00eb kund\u00ebr pushtetit dhe jo un\u00eb. P\u00ebr pun\u00ebn e zgjedhjeve, un\u00eb e di dhe e din\u00eb t\u00eb gjith\u00eb se Himara ka votuar kund\u00ebr pushtetit. P\u00ebr Savo Xhanin, di t\u00eb them se kishte shkruar nj\u00eb parull\u00eb, por nuk e di se kush kishte shkruar Vorio Epir. Me silogjet vorio-epirote nga soji i Bollanove kam pasur Pilo Bollanon dhe Llambi Janollin<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>Trupi gjykues i udh\u00ebhequr nga major Gjon Banushi, n\u00eb p\u00ebrfundim jep konkluzionet dhe vendimin, duke shpallur t\u00eb pandehurin Harrillo Bollano fajtor p\u00ebr veprimtari armiq\u00ebsore, duke hedhur parulla ndaj pushtetit popullor dhe reformave ekonomike, propagand\u00eb p\u00ebr Vorio Epirin dhe pushtimin nga Greqia t\u00eb Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, si dhe p\u00ebr thyerjen e gjilp\u00ebr\u00ebs manjetike n\u00eb regjiment, me q\u00ebllim sabotimin. Bollano d\u00ebnohet me dy vjet heqje lirie dhe pun\u00eb t\u00eb detyruar.<\/p>\n<p>Por agjentura greke dhe element\u00eb t\u00eb silogjeve vorio-epirote nis\u00ebn infiltrimin edhe n\u00eb komunitetet shqiptare jasht\u00eb vendit. Influenca e tyre nisi t\u00eb ndihej sidomos n\u00eb kolonin\u00eb shqiptare n\u00eb Australi, q\u00eb gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. Ajo ishte zgjeruar m\u00eb shum\u00eb pas p\u00ebrfundimit t\u00eb saj nga element\u00eb t\u00eb tjer\u00eb grekofon\u00eb nga Gjirokastra dhe Kor\u00e7a. Komiteti pangrek arriti t\u00eb krijoj\u00eb n\u00eb gjirin e vet nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb vorio-epirot\u00ebve me qend\u00ebr n\u00eb Melburn dhe disa n\u00ebnkomitete t\u00eb vogla, t\u00eb cilat kishin edhe shtypin e tyre. K\u00ebto celula u p\u00ebrpoq\u00ebn n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vazhdueshme t\u00eb fusnin grindje n\u00eb kolonin\u00eb shqiptare n\u00eb Australi mes mysliman\u00ebve dhe ortodoks\u00ebve.<\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb viteve 1948, vlera strategjike e Shqip\u00ebris\u00eb ndryshoi ndjesh\u00ebm n\u00eb rajon. Shqip\u00ebria e shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb baz\u00eb t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr Bashkimin Sovjetik p\u00ebrb\u00ebnte p\u00ebr Per\u00ebndimin nj\u00eb rrezik shum\u00eb m\u00eb t\u00eb madh se popullsia e saj e vog\u00ebl. Aleat\u00ebt per\u00ebndimor\u00eb k\u00ebrkonin t\u00eb pengonin planin e Stalinit p\u00ebr t\u00eb kontrolluar hyrjen n\u00eb Adriatik. Ai e kishte pajisur ishullin e Sazanit me n\u00ebndet\u00ebse dhe raketa t\u00eb modelit gjerman V2, t\u00eb afta p\u00ebr t\u00eb goditur deri n\u00eb territorin italian. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, sh\u00ebrbimet sekrete amerikane informonin se Shqip\u00ebria po rriste gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb influenc\u00ebn sovjetike n\u00eb Mesdhe, me baza e vija komunikacioni q\u00eb arriheshin leht\u00eb dhe q\u00eb kishin r\u00ebnd\u00ebsi jetike p\u00ebr Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar dhe SHBA. N\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb, pretendimet territoriale t\u00eb Greqis\u00eb ktheheshin n\u00eb nj\u00eb penges\u00eb t\u00eb madhe dhe k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr planin e SHBA\u2013s\u00eb q\u00eb k\u00ebrkonte t\u00eb p\u00ebrmbyste regjimin n\u00eb Shqip\u00ebri pa hapur konflikte t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb Ballkan. Por, pavar\u00ebsisht q\u00ebndrimit amerikan, grek\u00ebt ishin t\u00eb interesuar p\u00ebr aneksimin e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugut dhe jo p\u00ebr vendosjen e nj\u00eb demokracie per\u00ebndimore n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb, p\u00ebr t\u00eb konkretizuar planet e tyre, grek\u00ebt do t\u00eb hartonin dhe at\u00eb q\u00eb n\u00eb histori do t\u00eb kujtohej si plani Pippinelis, nj\u00eb hap diplomatik q\u00eb synonte t\u00eb realizonte q\u00ebllimin e vjet\u00ebr grek t\u00eb Megalides\u00eb. Z\u00ebvend\u00ebsministri i Jasht\u00ebm, Panajotis Pippinelis, me an\u00ebn e nj\u00eb memorandumi drejtuar Departamentit t\u00eb Shtetit, i propozoi nj\u00eb plan konkret p\u00ebr aneksimin e Shqip\u00ebris\u00eb nga Greqia. Dokumenti i dor\u00ebzuar mb\u00ebshtetej n\u00eb k\u00ebto tri pika.<\/p>\n<p>1. Cop\u00ebtimi i Shqip\u00ebris\u00eb midis Greqis\u00eb dhe Jugosllavis\u00eb, ose midis Greqis\u00eb, Jugosllavis\u00eb dhe Italis\u00eb.<br \/>\n2. Administrimi i Shqip\u00ebris\u00eb nga nj\u00eb organiz\u00ebm nd\u00ebrkomb\u00ebtar ose nga nj\u00eb fuqi e painteresuar.<br \/>\n3. Bashkim i Shqip\u00ebris\u00eb me nj\u00eb nga vendet fqinje dhe pik\u00ebrisht me Greqin\u00eb<\/p>\n<p>Sigurisht, Pippinelis insistonte m\u00eb shum\u00eb te formula e tret\u00eb, t\u00eb cil\u00ebn ai e quante n\u00eb memorandum si mund\u00ebsin\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb fund konflikteve dhe p\u00ebrplasjeve n\u00eb Ballkan. Z\u00ebvend\u00ebsministri i Jasht\u00ebm argumentonte pamund\u00ebsin\u00eb e krijimit t\u00eb nj\u00eb shteti federativ midis Jugosllavis\u00eb dhe Shqip\u00ebris\u00eb, duke u bazuar n\u00eb dy pika. Jugosllavia tashm\u00eb ishte e ngarkuar r\u00ebnd\u00eb me nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsideruesh\u00ebm minoritetesh dhe e dyta armiq\u00ebsia e vjet\u00ebr racore sllavo-shqiptare, nd\u00ebrsa bashkimin politik t\u00eb Greqis\u00eb me Shqip\u00ebrin\u00eb, Panajotis Pippinelis e quante t\u00eb natyrsh\u00ebm dhe t\u00eb goditur.<\/p>\n<p>N\u00eb librin \u201c<em>Tensioni greko-shqiptar \u201839\u2013\u201849<\/em>\u201d t\u00eb historianit Beqir Meta, zbulohen edhe detajet q\u00eb diplomati grek, Pipinelis, parashtronte p\u00ebr krijimin e shtetit t\u00eb ri shqiptaro\u2013grek. Ai afirmonte si parim themelor t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb k\u00ebtij shteti, sigurimin e vet\u00ebqeverisjes lokale dhe vet\u00ebvendosjes p\u00ebr t\u00eb dy popujt, lirin\u00eb absolute n\u00eb drejtimin e \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb brendshme t\u00eb dy vendeve n\u00ebp\u00ebrmjet institucioneve t\u00eb tyre demokratike, t\u00eb cilat do t\u00eb siguroheshin plot\u00ebsisht me drejtimin e p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve ekonomike, ushtarake dhe diplomatike. Pippinelis shprehte bindjen se leht\u00ebsisht mund t\u00eb gjendej nj\u00eb formul\u00eb ligjore p\u00ebr k\u00ebt\u00eb bashkim politik, duke marr\u00eb si model monarkin\u00eb dualiste austro-hungareze, ose perandorin\u00eb britanike. N\u00eb librin e Beqir Met\u00ebs shkruhet se z\u00ebvend\u00ebsministri i Jasht\u00ebm grek merrte si argumente p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur propozimin, marr\u00ebveshjen e par\u00eb mes kapedan\u00ebve grek\u00eb dhe shqiptar\u00eb n\u00eb SUL, m\u00eb 15 janar 1821 p\u00ebr t\u00eb formuar nj\u00eb aleanc\u00eb dhe zotimin q\u00eb i kishin dh\u00ebn\u00eb nj\u00ebri-tjetrit p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb bashkuar si v\u00ebllez\u00ebr. Pippinelis mb\u00ebshteste tez\u00ebn e tij edhe n\u00eb shtremb\u00ebrime t\u00eb tjera, sikur n\u00eb 1829-n, shqiptar\u00ebt i kishin propozuar qeveris\u00eb greke p\u00ebrfshirjen e krahin\u00ebs s\u00eb Vlor\u00ebs n\u00eb shtetin fqinj, me kusht q\u00eb atyre t\u2019u garantohej liria e besimit fetar dhe nderi i haremeve t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Por SHBA, pasi shqyrtoi me kujdes planin e detajuar t\u00eb Pippinelis, e hodhi posht\u00eb at\u00eb n\u00eb form\u00eb t\u00eb prer\u00eb. Departamenti i Shtetit shprehu qart\u00eb q\u00ebndrimin p\u00ebr moscenimin e kufijve shqiptar\u00eb.\u00a0Teksa operonin me plane n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare, n\u00eb Greqi, forcat qeveritare, me ndihm\u00ebn e SHBA-s\u00eb, pothuajse kishin shtypur kund\u00ebrshtar\u00ebt politik\u00eb t\u00eb majt\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb, politika zyrtare greke, duke marr\u00eb shkas edhe prej ndihm\u00ebs q\u00eb Enver Hoxha i kishte dh\u00ebn\u00eb ushtris\u00eb partizane t\u00eb gjeneralit Markos, b\u00ebhet mjaft agresive, duke shpallur s\u00ebrish hapur oreksin p\u00ebr Jugun e Shqip\u00ebris\u00eb, q\u00eb duhet t\u00eb realizohej me nj\u00eb sulm n\u00eb front t\u00eb gjer\u00eb ndaj territorit shqiptar. Ka ardhur momenti q\u00eb t\u00eb lajm\u00eb hesapet me Shqip\u00ebrin\u00eb, do t\u00eb deklaronte nj\u00eb nga zyrtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb koh\u00ebs. Vorio Epiri duhet \u00e7liruar.<\/p>\n<p>Por edhe k\u00ebt\u00eb her\u00eb, ishin Shtetet e Bashkuara q\u00eb kund\u00ebrshtuan planin grek, duke ushtruar presion t\u00eb fort\u00eb ndaj Athin\u00ebs zyrtare.<br \/>\nE megjithat\u00eb Greqia nuk u t\u00ebrhoq dhe pas shtypjes s\u00eb kryengritjes s\u00eb t\u00eb majt\u00ebve n\u00eb vitin 1949, Napolon Zerva hedh syt\u00eb nga Shqip\u00ebria, duke komanduar sulme t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme ushtarake n\u00eb pika t\u00eb ndryshme t\u00eb kufirit.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm gjat\u00eb viteve 1948\u20131949, trupat greke <strong>shkaktuan rreth 1200 provokime ushtarake n\u00eb kufirin shqiptar nga ajri, toka dhe deti<\/strong>. Ato u intensifikuan sidomos m\u00eb 2 gusht t\u00eb 1949-s, ku disa batalione greke t\u00eb mb\u00ebshtetura nga artileria dhe 15 aeroplan\u00eb sulmuan post\u00ebn kufitare shqiptare n\u00eb Vidohov\u00eb t\u00eb Devollit, duke vrar\u00eb 6 ushtar\u00eb shqiptar\u00eb dhe duke plagosur po aq t\u00eb tjer\u00eb. Vet\u00ebm pasdite, ushtria shqiptare mundi t\u00eb spraps\u00eb batalionet greke q\u00eb <strong>lan\u00eb rreth 100 t\u00eb vrar\u00eb brenda kufirit shqiptar<\/strong>.<\/p>\n<p>Trupat greke do t\u00eb sulmonin edhe n\u00eb dit\u00ebt n\u00eb vijim kufirin shqiptar. M\u00eb 4 gusht, sulme u regjistruan n\u00eb disa pika kufitare n\u00eb zon\u00ebn e Bozhigradit dhe Leskovikut. Vet\u00ebm gjat\u00eb k\u00ebtyre dy dit\u00ebve, trupat greke hodh\u00ebn n\u00eb kufirin shqiptar m\u00eb shum\u00eb se 1500 predha artilerie, pjesa m\u00eb e madhe e t\u00eb cilave ran\u00eb mbi fshatin <em>Menkulas<\/em>.<\/p>\n<p><strong>M\u00eb 7 gusht, trupat greke dhe ato shqiptare p\u00ebrplasen n\u00eb nj\u00eb betej\u00eb frontale. Pas nj\u00eb dit\u00eb luftimesh, trupat shqiptare t\u00eb ushtris\u00eb popullore mund\u00ebn t\u00eb rimerrnin pikat e z\u00ebna t\u00eb kufirit shqiptar.<\/strong><\/p>\n<p>M\u00eb 12 gusht, p\u00ebr rreth 6 or\u00eb, forcat greke dhe ato shqiptare luftojn\u00eb n\u00eb zon\u00ebn e Gurit-Bilisht. Nj\u00eb brigad\u00eb e mb\u00ebshtetur nga artileria dhe kat\u00ebr aeroplan\u00eb sulmojn\u00eb tok\u00ebn shqiptare nga krahu i Bilishtit. Beteja p\u00ebrfundoi me t\u00ebrheqjen e trupave greke, t\u00eb cilat pat\u00ebn p\u00ebrdorur edhe artileri t\u00eb r\u00ebnd\u00eb e predha t\u00eb tipeve t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>M\u00eb 13 gusht, trupat greke sulmojn\u00eb s\u00ebrish nga krahu i Bilishtit. N\u00eb betej\u00eb mbet\u00ebn t\u00eb vrar\u00eb komisari i batalionit t\u00eb kufirit Bilisht, Nasi Rema\u00e7ka, dhe korrieri i tij Dane Zeneli. Nd\u00ebrkoh\u00eb nga krahu grek, n\u00eb dy dit\u00eb luftime, <strong>mbet\u00ebn t\u00eb vrar\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 70 ushtar\u00eb<\/strong>. M\u00eb 14 gusht, ushtria greke hodhi m\u00eb shum\u00eb se 2000 predha artilerie n\u00eb tok\u00ebn shqiptare, n\u00eb fshatrat Trestenik, Kapshtic\u00eb e Cangonj-Devoll. Nga goditjet e artileris\u00eb mbet\u00ebn 5 civil\u00eb t\u00eb vrar\u00eb dhe u shkaktuan d\u00ebme materiale n\u00eb disa sht\u00ebpi t\u00eb fshatrave t\u00eb m\u00ebsip\u00ebrme.<\/p>\n<p><strong>I ndodhur n\u00eb k\u00ebto kushte, Enver Hoxha jep urdhrin p\u00ebr mobilizimin e plot\u00eb ushtarak, n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Jugun e vendit<\/strong>.<br \/>\nPor grek\u00ebt nuk ndalen dhe vijojn\u00eb sulmet n\u00eb kufirin shqiptar. Aren\u00eb p\u00ebrplasjesh mes forcave ushtarake shqiptare dhe greke u shnd\u00ebrruan n\u00eb pak dit\u00eb edhe zona t\u00eb tjera t\u00eb kufirit. Nd\u00ebrkoh\u00eb qeveria shqiptare reagoi ndaj sulmeve, duke i d\u00ebrguar nj\u00eb not\u00eb proteste OKB-s\u00eb. N\u00eb Shqip\u00ebri u organizuan mitingje t\u00eb shumta proteste kund\u00ebr agresioneve greke.<\/p>\n<p>N\u00eb at\u00eb periudh\u00eb, diku n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb Sarand\u00ebs, \u00ebsht\u00eb ulur edhe nj\u00eb avion grek. Kjo ngjarje ka mbetur thuajse mister. I sigurt mbetet fakti se avioni luftarak i ushtris\u00eb s\u00eb vendit fqinj u b\u00eb pjes\u00eb e Parkut Komb\u00ebtar t\u00eb Aviacionit Shqiptar nga viti 1949 deri-diku pas vitit 1953. Historia e v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb legjend\u00eb me disa versione. Disa thon\u00eb se ai u soll nga nj\u00eb agjent i zbulimit shqiptar q\u00eb ishte nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe pilot, disa me avarin\u00eb q\u00eb kishte p\u00ebsuar mjeti fluturues, por e v\u00ebrteta mbetet ende enigm\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, qeveria greke nuk e ndali presionin dhe mbante t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndruar n\u00eb kufirin me Shqip\u00ebrin\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh forcash ushtarake me justifikimin p\u00ebr t\u00eb penguar l\u00ebvizjen e guerilasve komunist\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00ebn presion edhe t\u00eb Jugosllav\u00ebve, me t\u00eb cil\u00ebt kishte prishur marr\u00ebdh\u00ebniet, Enver Hoxha udh\u00ebton drejt Mosk\u00ebs, ku m\u00eb 2 prill t\u00eb 1951 takohet me Stalinin, Mikojanin, Beriasin, Molotovin, Malenkovin dhe Bulganinin, t\u00eb cil\u00ebve u shpreh shqet\u00ebsimet dhe m\u00ebdyshjet e qeveris\u00eb shqiptare. Enver Hoxha dhe Stalini n\u00eb takimin e tyre n\u00eb kryeqytetin e Bashkimit Sovjetik, p\u00ebr t\u00eb disat\u00ebn her\u00eb, kishin n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb bisedimeve q\u00ebndrimin e Greqis\u00eb dhe provokimet e vazhdueshme ndaj Shqip\u00ebris\u00eb. Stalini udh\u00ebzoi Enverin t\u2019u jepte ndihm\u00eb komunist\u00ebve grek\u00eb, por me shum\u00eb kujdes dhe n\u00eb form\u00eb t\u00eb maskuar.<\/p>\n<p>Enveri i parashtroi Stalinit rrezikun, sipas tij, t\u00eb nj\u00eb sulmi t\u00eb mundsh\u00ebm t\u00eb menj\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb Italis\u00eb, Greqis\u00eb dhe Jugosllavis\u00eb e n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, k\u00ebrkoi mb\u00ebshtetjen e Bashkimit Sovjetik. Provokacionet, vijoi m\u00eb tej Enver Hoxha, i kan\u00eb ardhur Shqip\u00ebris\u00eb nga ajri, toka, dhe deti nga t\u00eb tria k\u00ebto vende. Nd\u00ebr t\u00eb tjera, Enveri i zbuloi Stalinit edhe disa plane operative, t\u00eb cilat ishin p\u00ebrgatitur n\u00eb rastin se sulmi mbi Shqip\u00ebrin\u00eb do t\u00eb b\u00ebhej realitet. N\u00eb k\u00ebto plane t\u00eb detajuara demonstrohej m\u00ebnyra sesi ushtria shqiptare synonte t\u2019i kund\u00ebr p\u00ebrgjigjej armikut. Duke theksuar se ushtria shqiptare mund t\u00eb arrinte n\u00eb mbi 230 mij\u00eb ushtar\u00eb, Enveri k\u00ebrkoi mb\u00ebshtetje t\u00eb m\u00ebtejshme n\u00eb furnizimin me arm\u00eb dhe municione. Nga krahu i tij, Stalini u tregua i qet\u00eb dhe ftoi Enverin t\u00eb mos i p\u00ebrgjigjet provokacioneve t\u00eb fqinj\u00ebve. Sipas Stalinit, sulmi ndaj Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb thuajse i pamundur p\u00ebr sa koh\u00eb ka nj\u00eb s\u00ebr\u00eb vendesh q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrfshiheshin n\u00eb konflikt. P\u00ebr sa i p\u00ebrket k\u00ebrkesave p\u00ebr pajisje ushtarake, Stalini jep konsensusin e tij, duke ftuar Enverin t\u2019i parashtroj\u00eb k\u00ebrkesat Bulganinit. Stalini i k\u00ebshilloi Enverit gjithashtu q\u00eb n\u00eb organet drejtuese t\u00eb vendit, t\u00eb mbaj\u00eb nj\u00eb shumic\u00eb t\u00eb zgjedhurish nga feja myslimane, nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kjo p\u00ebr t\u00eb respektuar fen\u00eb e shumic\u00ebs s\u00eb popullit.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, dy fqinj\u00ebt, dikur armiq e tashm\u00eb aleat\u00eb t\u00eb fort\u00eb, Jugosllavia dhe Greqia, vazhdonin t\u00eb thurnin plane dhe t\u00eb d\u00ebrgonin n\u00eb Shqip\u00ebri grupe t\u00eb shumta agjent\u00ebsh. Afrimi edhe i Turqis\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb aleanc\u00eb vuri menj\u00ebher\u00eb n\u00eb pozita mbrojt\u00ebse Shqip\u00ebrin\u00eb, e cila i druhej nj\u00eb sulmi t\u00eb papritur, sidomos nga dy vendet kufitare. Silogjet vorio-epirote riorganizuan strukturat e tyre dhe forcuan p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb rilidhur kontaktet e vjetra t\u00eb humbura pas ardhjes s\u00eb komunist\u00ebve n\u00eb pushtet.<\/p>\n<p>N\u00eb shkurt t\u00eb 1953, dyshimet e qeveris\u00eb shqiptare do t\u00eb b\u00ebheshin realitet me firmosjen e traktatit greko-turko-jugosllav, i cili ndikoi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb menj\u00ebhershme n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet mes Greqis\u00eb dhe Shqip\u00ebris\u00eb. Vet\u00eb Enver Hoxha dhe drejtuesit m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb Partis\u00eb Komuniste, u shqet\u00ebsuan p\u00ebr mund\u00ebsin\u00eb e nd\u00ebrmarrjes s\u00eb nj\u00eb aksioni t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb tre vendeve ballkanike kund\u00ebr saj. N\u00eb 1954, tre shtetet n\u00ebnshkruan edhe aleanc\u00ebn ushtarake, e njohur si Pakti Ballkanik. N\u00eb librin e Beqir Met\u00ebs, \u201c<em>Shqip\u00ebria dhe Greqia, Paqja e V\u00ebshtir\u00eb<\/em>\u201d, shkruhet se &#8220;<em>n\u00eb k\u00ebt\u00eb pakt ekzistonte nj\u00eb klauzol\u00eb sekrete mes Greqis\u00eb dhe Jugosllavis\u00eb, q\u00eb binin dakord q\u00eb n\u00eb rastin e nj\u00eb lufte, t\u00eb pushtonin bashk\u00ebrisht Shqip\u00ebrin\u00eb<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>Grek\u00ebt nuk frenuan. Pas planit t\u00eb Pippinelis, q\u00eb ishte refuzuar nga Shtetet e Bashkuara, grek\u00ebt paraqit\u00ebn nj\u00eb tjet\u00ebr iniciativ\u00eb q\u00eb njihet si projekti \u201c<em>Dragumis<\/em>\u201d. Diplomati i njohur, Filip Dragumis, propozoi nj\u00eb plan konkret, me shpres\u00ebn se ai do t\u00eb pranohej k\u00ebt\u00eb her\u00eb nga komuniteti nd\u00ebrkomb\u00ebtar e mbi t\u00eb gjitha nga SHBA. Edhe n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb k\u00ebtij plani, shpalosej hapur d\u00ebshira aneksuese kundrejt Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Ndryshimet q\u00eb propozonte Dragumisi ishin:<br \/>\nT\u00eb sigurohej pushtimi i kanalit t\u00eb Korfuzit nga Greqia dhe n\u00ebp\u00ebrmjet saj nga NATO. Kjo do t\u00eb arrihej, duke i dh\u00ebn\u00eb Greqis\u00eb zon\u00ebn bregdetare t\u00eb Delvin\u00ebs, Sarand\u00ebs dhe t\u00eb Himar\u00ebs. N\u00eb zon\u00ebn e Konic\u00ebs, vija e kufirit do t\u00eb kalonte p\u00ebrtej qytetit t\u00eb Leskovikut, duke e l\u00ebn\u00eb at\u00eb n\u00eb territorin grek, nd\u00ebrsa P\u00ebrmeti do t\u00eb mbetej shqiptar. Vija kufitare do t\u00eb vijonte, duke kap\u00ebrcyer lumin Vjos\u00eb dhe do t\u00eb linte n\u00eb territorin shqiptar Poli\u00e7anin dhe Libohov\u00ebn, por duke kaluar te grek\u00ebt Sopikun. Greqia do t\u00eb merrte t\u00eb gjith\u00eb lugin\u00ebn e Devollit t\u00eb Sip\u00ebrm, bashk\u00eb me 14 fshatrat e liqenit t\u00eb Presp\u00ebs. Nd\u00ebrsa Kor\u00e7a do t\u2019i mbetej Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Por edhe kjo tentativ\u00eb e re e maskuar greke nuk do t\u00eb pranohej nga nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt mund\u00ebn t\u00eb kuptonin prapavij\u00ebn pushtuese t\u00eb tyre ndaj Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet n\u00eb vijim 1953\u20131954, drejtuesit m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb shtetit shqiptar, por edhe vet\u00eb Enver Hoxha, shpreh\u00ebn hapur q\u00ebndrimin p\u00ebr t\u00eb normalizuar marr\u00ebdh\u00ebniet me fqinj\u00ebt grek\u00eb. Megjithat\u00eb qeveria fqinje n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme shtynte dhe shp\u00ebrfillte k\u00ebrkes\u00ebn shqiptare. N\u00ebnshkrimi i Marr\u00ebveshjes Bled n\u00eb gusht t\u00eb 1954-s mes Jugosllavis\u00eb, Greqis\u00eb dhe Turqis\u00eb rivuri s\u00ebrish n\u00eb pozicion mbrojt\u00ebs qeverin\u00eb shqiptare, e cila e konsideroi at\u00eb si nj\u00eb pakt kund\u00ebr demokracive popullore, sovjetik\u00ebve, Shqip\u00ebris\u00eb dhe Bullgaris\u00eb.<\/p>\n<p>M\u00eb 28 mars 1955, Shqip\u00ebria an\u00ebtar\u00ebsohet n\u00eb Traktatin e Varshav\u00ebs. Enver Hoxha, n\u00eb nj\u00eb fjalim solemn n\u00eb Kuvendin e Shqip\u00ebris\u00eb, ashtu si\u00e7 pritej, arriti t\u00eb merrte 100 p\u00ebr qind t\u00eb votave t\u00eb deputet\u00ebve p\u00ebr ratifikimin e k\u00ebtij traktati.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebto momente, Shqip\u00ebria nisi t\u00eb \u00e7ngurt\u00ebsohet, duke k\u00ebrkuar s\u00ebrish p\u00ebrmir\u00ebsimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve me vendet fqinje, por edhe zhvillimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb lidhjeve me Bashkimin Sovjetik dhe vendet e tjera t\u00eb bllokut komunist.<\/p>\n<p>N\u00eb 1955-s, Shqip\u00ebria k\u00ebrkoi p\u00ebrmes sekretarit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb OKB-s\u00eb vendosjen e marr\u00ebdh\u00ebnieve diplomatike me Greqin\u00eb. Por edhe k\u00ebt\u00eb her\u00eb, p\u00ebrgjigjja greke ishte negative. P\u00ebrkundrazi grek\u00ebt riformuluan t\u00eb nj\u00ebjtat akuza dhe k\u00ebrkesa, duke filluar nga kufizimi i pjes\u00ebmarrjes s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb organizmat nd\u00ebrkomb\u00ebtare. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, grek\u00ebt p\u00ebrs\u00ebrit\u00ebn q\u00ebndrimin e vjet\u00ebr se shqiptar\u00ebt nuk duhet t\u00eb renditeshin n\u00eb bllokun fitues t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>M\u00eb 8 dhe 9 korrik 1956, n\u00eb Athin\u00eb, organizohet Kongresi Nd\u00ebrkomb\u00ebtar Panepirot, i cili k\u00ebrkonte s\u00ebrish \u00e7lirimin e zon\u00ebs s\u00eb ashtuquajtur nga Greqia t\u00eb Vorio Epirit me an\u00eb t\u00eb forc\u00ebs. Kongresi kishte hedhur iden\u00eb e krijimit t\u00eb nj\u00eb fronti p\u00ebr \u00e7lirimin e Vorio Epirit, me thirrjen n\u00ebn arm\u00eb t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb grek\u00ebve dhe kishte vendosur krijimin e nj\u00eb organi ekzekutiv komb\u00ebtar p\u00ebr zbatimin e vendimeve t\u00eb tij. Sipas informacioneve q\u00eb vinin n\u00eb at\u00eb koh\u00eb n\u00eb Ministrin\u00eb e Brendshme n\u00eb kampin e Llavrios n\u00eb Greqi, ishin armatosur rreth 3000 persona, t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb fillonin kryengritjen p\u00ebr \u00e7lirimin e Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb, pushteti komunist forcon masat p\u00ebrgjat\u00eb kufirit me Greqin\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb nd\u00ebrmerren edhe aksione t\u00eb shumta n\u00eb zonat m\u00eb problematike ku jetonin minoritar\u00eb. N\u00eb 1956-n, organet e drejt\u00ebsis\u00eb shqiptare <em>arrestojn\u00eb Sokrat Dimantin<\/em>, v\u00ebllain e ish- krahut t\u00eb djatht\u00eb t\u00eb Vasil Shahinit, ish-kreut t\u00eb agjentur\u00ebs greke n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr shum\u00eb vite para komunizmit. Sokrat Diamanti, v\u00ebllai i Jani Diamantit, akuzohej p\u00ebr propagand\u00eb greke, sabotim t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb 2 Dhjetorit 1945, n\u00eb zon\u00ebn e Dervi\u00e7anit n\u00eb Gjirokast\u00ebr, p\u00ebr shtyrje n\u00eb arratisje t\u00eb disa personave, agjitacion e propagand\u00eb kund\u00ebr pushtetit popullor dhe tradhti t\u00eb lart\u00eb shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p>Diamanti iu n\u00ebnshtrua pyetjeve t\u00eb hetuesve p\u00ebr dit\u00eb me radh\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Na flisni p\u00ebr veprimtarin\u00eb tuaj kund\u00ebr pushtetit<br \/>\n<strong>P\u00ebrgjigje Sokrat Diamanti<\/strong>: Un\u00eb kam qen\u00eb i prekur nga pushteti, q\u00eb m\u00eb kishte cil\u00ebsuar kulak dhe m\u00eb luftonte vazhdimisht, ndaj un\u00eb nuk e doja. Prisnim t\u00eb shp\u00ebtonim nga kjo gjendje dhe ndryshimin e situat\u00ebs n\u00eb vendin ton\u00eb nga ana e jashtme, sidomos nga Greqia dhe d\u00ebshiroja q\u00eb ata t\u00eb zaptonin Shqip\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Me cilin keni biseduar kund\u00ebr pushtetit?<br \/>\n<strong>P\u00ebrgjigje Sokrat Diamanti<\/strong>: Kam biseduar me LLambi Muk\u00ebn, Ko\u00e7o Muk\u00ebn dhe Thoma Muk\u00ebn t\u00eb tre nga Dervi\u00e7ani, edhe k\u00ebta cil\u00ebsohen kulak si un\u00eb. Kur kishim mund\u00ebsi, takoheshim dhe flisnim p\u00ebr problemet tona dhe thoshim q\u00eb ky regjim duhet t\u00eb bjer\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbyset dhe k\u00ebtu t\u00eb vij\u00eb Greqia, ndryshe p\u00ebr ne nuk kishte shp\u00ebtim. Bisedoja edhe me Ilia Diamantin, edhe ai k\u00ebrkonte pushtimin nga ana e Greqis\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Nga tregoni shok\u00ebt me t\u00eb ngusht\u00eb q\u00eb keni pasur n\u00eb ushtri.<br \/>\n<strong>P\u00ebrgjigje Sokrat Diamanti<\/strong>: N\u00eb ushtri, kam pasur shok\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb Thoma Llazarin nga Himara, Panajot Shutin nga Gjirokastra, Vasil Makno nga Delvina, Foto Papajanin nga Leshnica, Mexhit Kokalarin nga Gjirokastra, Kristo Dulen nga Goranxia dhe Kristo Zoto nga Poli\u00e7ani.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Tregoni se \u00e7far\u00eb keni biseduar me k\u00ebta persona.<br \/>\n<strong>P\u00ebrgjigje Sokrat Diamanti<\/strong>: T\u00eb gjith\u00eb flisnin kund\u00ebr pushtetit p.sh Andon Vajua tha nj\u00eb dit\u00eb, duke par\u00eb foton e Stalinit, ta b\u00ebjm\u00eb sup\u00eb kok\u00ebn e plakut. E shum\u00eb t\u00eb tjera q\u00eb tani nuk m\u00eb kujtohen.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Po ju \u00e7far\u00eb u keni th\u00ebn\u00eb shok\u00ebve n\u00eb repart?<br \/>\n<strong>P\u00ebrgjigje Sokrat Diamanti<\/strong>: Un\u00eb u kam th\u00ebn\u00eb shok\u00ebve se tani q\u00eb amerikan\u00ebt nd\u00ebrpren\u00eb luft\u00ebn n\u00eb Kore, do ta shp\u00ebrthejn\u00eb n\u00eb Ballkan, sepse paktin Greqi-Turqi-Jugosllavi nuk e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb kot, por p\u00ebr t\u00eb sulmuar Republik\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb. Bisedat tona ishin rreth ndryshimit n\u00eb vendin ton\u00eb dhe hapjen e shpejt\u00eb t\u00eb nj\u00eb lufte t\u00eb re, se e shikonim si shp\u00ebtim.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Mendohuni mir\u00eb dhe tregoni.<br \/>\n<strong>P\u00ebrgjigje Sokrat Diamanti<\/strong>: M\u00eb kujtohet se shok\u00ebve iu kam th\u00ebn\u00eb se un\u00eb kam vepruar p\u00ebr sabotimin e zgjedhjeve. Nuk m\u00eb kujtohet sa ju kam treguar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje. Bashk\u00eb me kush\u00ebririn tim, Jorgji Diamanti, kemi shkruar parulla kund\u00ebr zgjedhjeve.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: A e ndjeni veten fajtor?<br \/>\n<strong>P\u00ebrgjigje Sokrat Diamanti<\/strong>: Po, un\u00eb ndihem fajtor<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Pse ?<br \/>\n<strong>P\u00ebrgjigje Sokrat Diamanti<\/strong>: Un\u00eb, sidomos pas vitit 1951, kam biseduar me shum\u00eb element\u00eb kund\u00ebr pushtetit. N\u00eb biseda shpreheshim se shp\u00ebtimi i vet\u00ebm \u00ebsht\u00eb largimi i k\u00ebtij regjimi dhe k\u00ebtu t\u00eb vinte Greqia. Un\u00eb kam lexuar dhe komentuar shum\u00eb fletushka t\u00eb hedhura nga aeroplan\u00ebt n\u00eb vitin 1952. P\u00ebr sa i p\u00ebrket sabotimit t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb 1945-s kam shkruar trakte sipas udh\u00ebzimeve t\u00eb Jorgo Diamantit. Jorgo m\u00eb udh\u00ebzoi q\u00eb traktet t\u2019i shkruaja me shkronja t\u00eb m\u00ebdha, q\u00eb t\u00eb lexoheshin m\u00eb mir\u00eb. Shkrova shum\u00eb t\u00eb tilla n\u00eb gjuh\u00ebn greke, t\u00eb cilat i shp\u00ebrndam\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn automobilistike nd\u00ebrmjet Dervi\u00e7anit dhe Goranxis\u00eb. Me shok\u00ebt n\u00eb ushtri kam biseduar p\u00ebr t\u2019u arratisur n\u00eb Greqi. Nuk m\u00eb kujtohen persona t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb kan\u00eb dijeni dhe punojn\u00eb n\u00eb favor t\u00eb zbulimit grek ve\u00e7 meje, t\u00eb tjer\u00ebt jua thash\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Keni pasur kontakte me v\u00ebllain tuaj, Jani Diamanti?<br \/>\n<strong>P\u00ebrgjigje Sokrat Diamanti<\/strong>: Po, ai m\u00eb lajm\u00ebronte n\u00eb \u201845 \u2013 \u201846, q\u00eb t\u00eb arratisesha dhe t\u00eb shkoja atje. Kam biseduar me Mi\u00e7o Barutan, i cili m\u00eb informonte se p\u00ebr grek\u00ebt punonin edhe oficer\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt \u00e7onin n\u00eb Greqi informata ushtarake. Ai kishte lidhje me diversantin Niko Stirmo, t\u00eb cilin e fshihte kur vinte nga Greqia n\u00eb mullar. Ky i sillte trakte dhe merrte informata t\u00eb fshehta t\u00eb cilat i \u00e7onte n\u00eb Greqi.<\/p>\n<p>Dosja d\u00ebrgohet n\u00eb Gjykat\u00ebn Ushtarake t\u00eb Gjirokastr\u00ebs, e cila n\u00ebn kryesimin e kapitenit t\u00eb par\u00eb, Sami Abazi, pasi shqyrtoi provat e paraqitura nga hetuesia, m\u00eb 30 Janar 1957 vendosi d\u00ebnimin e t\u00eb pandehurit Sokrat Diamanti me 18 vjet heqje lirie. Pavar\u00ebsisht k\u00ebrkes\u00ebs ankimore t\u00eb avokatit mbrojt\u00ebs s\u00eb Diamantit q\u00eb k\u00ebrkonte nj\u00eb d\u00ebnim m\u00eb t\u00eb but\u00eb p\u00ebr klientin e tij, K\u00ebshilli Gjyq\u00ebsor i Kolegjit Ushtarak t\u00eb Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb l\u00eb n\u00eb fuqi mas\u00ebn e d\u00ebnimit me 18 vjet.<\/p>\n<p>Pushteti komunist rrit gatishm\u00ebrin\u00eb dhe shton agjent\u00ebt e sigurimit t\u00eb shtetit n\u00eb Jug t\u00eb vendit. Ashtu si para ardhjes n\u00eb fuqi t\u00eb komunist\u00ebve, nj\u00eb nd\u00ebr zonat m\u00eb problematike mbetej Himara q\u00eb ishte n\u00ebn v\u00ebzhgim t\u00eb rrept\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb problemeve t\u00eb vazhdueshme q\u00eb kishte pasur me element\u00eb grekofone t\u00eb ndrysh\u00ebm.<\/p>\n<p>Me k\u00ebt\u00eb rast, m\u00eb 30 janar 1957, arrestohen Leko Kallushi, Pano Konomi, Irakli Rrapo, Ilija Kokoveshi, Mihal Llato, Andrea Bollano, Ko\u00e7o Beleri, Jani Brigo, t\u00eb gjith\u00eb nga Himara, n\u00ebn akuz\u00ebn e p\u00ebrvet\u00ebsimit t\u00eb pasuris\u00eb socialiste, pasi u v\u00ebrtetua vjedhja q\u00eb kishin kryer n\u00eb fabrik\u00ebn e vajit t\u00eb ullirit n\u00eb Himar\u00eb por edhe p\u00ebr krimin e agjitacion e propagand\u00ebs dhe tradhtis\u00eb ndaj atdheut.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pjes\u00eb e t\u00eb arrestuarve vinin nga familje q\u00eb kishin pasur lidhje t\u00eb forta me agjentur\u00ebn greke dhe kishin edhe t\u00eb arratisur n\u00eb vendin fqinj. Nd\u00ebr t\u00eb cilat, familja Bollano, an\u00ebtar\u00eb t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs ishin skeduar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb vitet 1920 nga organet e drejt\u00ebsis\u00eb s\u00eb asaj kohe. Plenumi i Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb, i udh\u00ebhequr nga kryetari Aranit Cela, jep d\u00ebnime t\u00eb ashpra p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb pandehurit.<\/p>\n<p>Irakli Rrapo, p\u00ebr krimin e p\u00ebrvet\u00ebsimit t\u00eb pasuris\u00eb socialiste d\u00ebnohet me 15 vjet burg dhe zhd\u00ebmtim t\u00eb plot\u00eb t\u00eb shum\u00ebs s\u00eb d\u00ebmit shkaktuar fabrik\u00ebs s\u00eb vajit t\u00eb ullirit, humbjen e s\u00eb drejt\u00ebs elektorale, konfiskimin e pasuris\u00eb s\u00eb tij t\u00eb luajtshme e t\u00eb paluajtshme. N\u00ebn t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn akuz\u00eb, Ilija Kokoveshi d\u00ebnohet me 11 vjet heqje lirie dhe heqjen e s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb vot\u00ebs p\u00ebr 3 vite. Andrea Bollano, p\u00ebr krimin e p\u00ebrvet\u00ebsimit t\u00eb pasuris\u00eb socialiste d\u00ebnohet me 6 vjet burg dhe humbjen e s\u00eb drejt\u00ebs elektorale p\u00ebr 2 vite si dhe zhd\u00ebmtim t\u00eb shum\u00ebs s\u00eb d\u00ebmit financiar shkaktuar fabrik\u00ebs n\u00eb Himar\u00eb. Leko Kallushi me 18 vjet e 9 muaj, Pano Konomi me 13 vjet e Mihal Llato me 7 vjet e 6 muaj.<\/p>\n<hr \/>\n<blockquote><p><strong>Pjesa e kat\u00ebrt<\/strong> &#8211; <em>2011\/06<\/em> &#8211; Marr\u00eb nga <a href=\"https:\/\/zgjohushqiptar.com.al\/2011\/06\/30\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures_30\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/zgjohushqiptar.com.al\/2011\/06\/30\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures_30\/<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #999999;\"><strong>DOSSIER<\/strong><\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><em><strong>Arrestimi i dyt\u00eb i Vasil Pertalit, agjentit Papastrati, Angjelo dhe Petro Bollano,<br \/>\nk\u00ebrc\u00ebnimi i Enver Hoxh\u00ebs, roli i Peshkopit Sebastianos<\/strong><\/em><\/h3>\n<p>Tensioni, k\u00ebrc\u00ebnimet, p\u00ebrplasjet diplomatike dhe ato me arm\u00eb, arrestimet e shumta dhe zbardhja e rrjeteve agjenturore ishin kthyer n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebrues normal t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb ndezura Shqip\u00ebri \u2013 Greqi.<\/p>\n<p>Nga agjent\u00ebt Vasil Shahini e Jani Diamanti t\u00eb zhdukur nga komunist\u00ebt, te listat e gjata t\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb silogjeve vorio-epirote, te themelimi i Mavit, te masakra ndaj \u00e7am\u00ebve, te p\u00ebrplasjet ushtarake t\u00eb gushtit \u201849 dhe ato diplomatike n\u00eb Konferenc\u00ebn e Paqes n\u00eb Paris, nga plani Pippinelis tek ai Dragumis. Vit pas viti asgj\u00eb nuk ndryshon n\u00eb aksin Tiran\u00eb \u2013 Athin\u00eb n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie q\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs l\u00ebkundet n\u00eb fije t\u00eb perit.<\/p>\n<p>M\u00eb 16 shtator 1959 nga Sigurimi i Shtetit i rivihen prangat Vasil Pertalit nj\u00eb nd\u00ebr krer\u00ebt e agjentur\u00ebs greke pas vrasjes s\u00eb Vasil Shahinit. M\u00eb 1946, Pertali ishte d\u00ebnuar me 10 vjet heqje lirie n\u00ebn akuz\u00ebn e tradhtis\u00eb s\u00eb lart\u00eb ndaj atdheut, propagand\u00eb greke dhe organizim t\u00eb silogjeve vorio-epirote n\u00eb Leshnic\u00eb, Sarand\u00eb, Gjirokast\u00ebr e m\u00eb tej. Edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb arrestim t\u00eb dyt\u00eb mbi Vasil Pertalin r\u00ebndojn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat akuza. Gjat\u00eb seancave t\u00eb pyetjeve p\u00ebrball\u00eb hetuesve, ai pranon lidhjet e hershme me agjentur\u00ebn greke q\u00eb kishin filluar diku rreth viteve 1932, koh\u00eb kur nisi t\u00eb punonte p\u00ebr konsullat\u00ebn greke n\u00eb Sarand\u00eb.<\/p>\n<p>Pertali merrte para n\u00eb konsullat\u00eb dhe duhet t\u2019ua shp\u00ebrndante m\u00ebsuesve grekofon\u00eb q\u00eb punonin n\u00eb zona t\u00eb ndryshme n\u00eb jug t\u00eb vendit. Gjith\u00e7ka duhet t\u00eb kryhej n\u00eb fsheht\u00ebsi t\u00eb plot\u00eb, pasi m\u00ebsuesit nuk duhet t\u00eb diktoheshin nga xhandarm\u00ebria e koh\u00ebs s\u00eb Zogut. Ai pranon se kryente nj\u00eb rol nd\u00ebrlidh\u00ebs mes drejtuesve t\u00eb konsullat\u00ebs dhe njer\u00ebzve t\u00eb fsheht\u00eb q\u00eb punonin p\u00ebr t\u00eb. Pas largimit t\u00eb konsullat\u00ebs greke nga Saranda, Pertali pranon takimet n\u00eb vende t\u00eb fshehta pran\u00eb kufirit grek me diversantin Thoma Mello nga i cili merrte edhe detyrat p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Cilat ishin detyrat q\u00eb ju ngarkonte agjenti Thoma Mello?<br \/>\n<strong>Pertali<\/strong>: Si detyr\u00eb mua Thoma Mello m\u00eb ngarkoi q\u00eb p\u00ebrs\u00ebri t\u00eb isha si nd\u00ebrlidh\u00ebs, duke marr\u00eb letra dhe udh\u00ebzime t\u00eb ndryshme nga zbulimi grek dhe t\u2019ua shp\u00ebrndaja personave t\u00eb ndrysh\u00ebm q\u00eb punonin kund\u00ebr pushtetit si\u00e7 ishte Sotir Shqevi dhe Nasho Pando. M\u00eb pas u arrestova dhe m\u00eb liruan n\u00eb 1952.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Na tregoni i pandehur si quhej konsulli me t\u00eb cilin mbanit lidhje?<br \/>\n<strong>Pertali<\/strong>: Un\u00eb kam mbajtur lidhje me shum\u00eb konsuj grek\u00eb, sepse ka pasur shum\u00eb raste q\u00eb ata jan\u00eb nd\u00ebrruar. Konsulli i par\u00eb q\u00eb un\u00eb mbaja lidhje ka qen\u00eb Skarpas, i dyti Kalelis, i treti Hristodhullas dhe i kat\u00ebrti Trandafillakos. Me k\u00ebta un\u00eb vazhdimisht rekomandohesha me an\u00ebn e sekretarit t\u00eb konsullat\u00ebs Jorgo Ko\u00e7obinja, mbasi ai derisa u largua fare konsullata nuk u nd\u00ebrrua asnj\u00ebher\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: D\u00ebshmitar\u00ebt nd\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt Katina Lango na kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se familjar\u00eb tuajt kan\u00eb patur takime me diversant\u00eb edhe gjat\u00eb koh\u00ebs kur ju keni qen\u00eb n\u00eb burg. Gruaja juaj, Qirana Pertali, \u00ebsht\u00eb takuar me diversantin Thoma Diamanati. Si i shpjegoni k\u00ebto takime?<br \/>\n<strong>Pertali<\/strong>: Ka mund\u00ebsi q\u00eb diversant\u00ebt t\u00eb ken\u00eb ardhur dhe t\u00eb ken\u00eb takuar gruan time, por ajo kur dola nga burgu nuk m\u00eb ka treguar nga frika se mos e shaja.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Si i shpjegoni deklarimet e Katina Langos?<br \/>\n<strong>Pertali<\/strong>: P\u00ebr sa u p\u00ebrket deklarimeve t\u00eb Katina Langos, un\u00eb mendoj se ato duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta, pasi Katina diversantin Thoma Diamanti e ka kush\u00ebri t\u00eb par\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb gruaja ime duke e ditur k\u00ebt\u00eb kur \u00ebsht\u00eb takuar me Thoma Diamantin ia ka treguar Katina Langos, por mua jo, nuk m\u00eb ka treguar asgj\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Me cil\u00ebt persona keni pasur lidhje pas daljes nga burgu n\u00eb 1952?<br \/>\n<strong>Pertali<\/strong>: Pas vitit 1952 kam pasur k\u00ebt\u00eb rreth shoq\u00ebror: Spiro Kashara, Jani Zisi, Ligor Lezo, Sevasti Melo, Varvara Muka, Vasil Melo, Jorgji Mako, Stefan Zisi, Mi\u00e7i Lito, nga Leshnica. Por kam njohur edhe t\u00eb arratisurit Vasil Llajo, Thoma Melo etj.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Kur vinin diversant\u00ebt ku i b\u00ebnit takimet?<br \/>\n<strong>Pertali<\/strong>: N\u00eb koh\u00ebn kur m\u00eb erdh\u00ebn diversant\u00ebt kisha dy dhoma, takimin me ta e b\u00ebra n\u00eb dhom\u00ebn e zjarrit. P\u00ebr t\u2019u dalluar shtoj se tani kam dy sht\u00ebpi, por takimet i b\u00ebja n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e vjet\u00ebr.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Na tregoni i pandehur se \u00e7far\u00eb konditash duhet t\u00eb plot\u00ebsoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb studiuar n\u00eb shkoll\u00ebn e Vellasit ose t\u00eb Voshtin\u00ebs?<br \/>\n<strong>Pertali<\/strong>: Agjent\u00ebt arsimtar\u00eb q\u00eb ishin n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb fsheht\u00eb me konsullat\u00ebn greke n\u00eb mes t\u00eb detyrave t\u00eb tjera kishin edhe at\u00eb t\u00eb zgjidhnin nx\u00ebn\u00ebsit m\u00eb t\u00eb mir\u00eb q\u00eb kishin k\u00ebto karakteristika, t\u00eb ishin me trup dhe sh\u00ebndet t\u00eb mir\u00eb, t\u00eb zgjuar, dhe kryesorja filogrek\u00eb. Konsullata greke e Sarand\u00ebs dhe ajo e Gjirokastr\u00ebs p\u00ebr \u00e7do vit duhet t\u00eb d\u00ebrgonin n\u00eb shkoll\u00ebn e Voshtin\u00ebs nga 6 djem secila, t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb m\u00ebsonin n\u00eb shkoll\u00eb, e m\u00eb von\u00eb do b\u00ebheshin kuadro. T\u00eb gjith\u00eb student\u00ebt q\u00eb zgjidheshin nga ana e m\u00ebsuesve p\u00ebr t\u00eb vazhduar m\u00ebsimet n\u00eb shkoll\u00ebn e Voshtin\u00ebs, atje p\u00ebrgatiteshin gjoja p\u00ebr m\u00ebsues, nd\u00ebrsa n\u00eb fakt m\u00ebsonin se si t\u00eb punonin p\u00ebr interesat e Greqis\u00eb duke u v\u00ebn\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb tyre. K\u00ebto fakte un\u00eb i di mir\u00eb, sepse shumica e arsimtar\u00ebve q\u00eb un\u00eb kisha nd\u00ebrlidhje kishin dal\u00eb nga shkolla e Voshtin\u00ebs. Kishte dhe nga shkolla e Vellasit.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Si \u00ebsht\u00eb vepruar p\u00ebr rekrutim agjent\u00ebsh t\u00eb personave q\u00eb na keni treguar si t\u00eb till\u00eb?<br \/>\n<strong>Pertali<\/strong>: Me p\u00ebrjashtim t\u00eb Harallamb Papait, Lezos dhe Aristotel Papait t\u00eb tjer\u00ebt ua kam rekomanduar un\u00eb konsullat\u00ebs greke si element\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb konsulli m\u00eb kishte ngarkuar detyr\u00eb q\u00eb un\u00eb t\u00eb zgjidhja, t\u00eb studioja dhe pastaj t\u2019i rekomandoja konsullat\u00ebs element\u00eb q\u00eb plot\u00ebsonin kushtet e k\u00ebrkuara. T\u00eb ishin grekofil\u00eb, konspirativ\u00eb, mund\u00ebsisht t\u00eb kishin f\u00ebmij\u00eb q\u00eb studionin n\u00eb shkolla n\u00eb Greqi n\u00eb Vellas, Korfuz, e Voshtin\u00eb, mbasi po t\u00eb mos ishin n\u00eb rregull me pun\u00ebn sekrete grek\u00ebt do t\u00eb merrnin masa kundrejt f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Si pasoj\u00eb e fakteve t\u00eb reja t\u00eb zbuluara gjat\u00eb marrjes n\u00eb pyetje t\u00eb t\u00eb pandehurit p\u00ebr periudh\u00ebn e para vitit 1946, t\u00eb cilat nuk ishin zbuluar gjat\u00eb hetimit t\u00eb par\u00eb, hetuesi i Sigurimit t\u00eb Shtetit, Vangjel Kote, vendos t\u00eb shtoj\u00eb edhe akuza t\u00eb tjera n\u00eb dosjen Pertali. Tashm\u00eb hetimi p\u00ebrfshin periudh\u00ebn 1932-1946 dhe 1952-1959.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: I pandehur na tregoni ku e keni takuar ish-konsullin Trandafillakon n\u00eb Greqi?<br \/>\n<strong>Pertali<\/strong>: Trandafillakon e kam takuar n\u00eb Greqi atje ai m\u00eb dha nj\u00eb leje qarkullimi, e cila ishte e n\u00ebnshkruar nga ish-komandanti i Korofillaqis\u00eb, Kristo Kotrullo. Trandafillakoja nuk punonte gj\u00ebkundi ai rinte n\u00eb sht\u00ebpi, s\u2019di si ma rregulloi autorizimin q\u00eb m\u00eb dha.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: \u00c7far\u00eb p\u00ebrmbajtjeje kishte dokumenti?<br \/>\n<strong>Pertali<\/strong>: Dokumenti kishte k\u00ebt\u00eb p\u00ebrmbajtje: Vasil Pertali \u00ebsht\u00eb i lir\u00eb t\u00eb qarkulloj\u00eb kudo n\u00eb Greqi e t\u2019i jepet ndihm\u00eb nga autoritetet ushtarake e civile.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Ju po g\u00ebnjeni i pandehur. Si mundet q\u00eb Trandafillako nuk punonte n\u00eb asnj\u00eb vend, por siguroi nj\u00eb leje t\u00eb till\u00eb dhe jepte mij\u00ebra dhrami p\u00ebr t\u2019ju shp\u00ebrblyer ju grekofil\u00ebve?<br \/>\n<strong>Pertali<\/strong>: K\u00ebto t\u00eb holla, si\u00e7 m\u00eb ka th\u00ebn\u00eb Trandafillako, vinin nga nj\u00eb silog i Amerik\u00ebs. Bile mbaj mend se shuma ishte 1 milion dhrami t\u00eb cilat duhet t\u2019u shp\u00ebrndaheshin vorio-epirot\u00ebve si un\u00eb.<\/p>\n<p>Hetuesia p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen \u201cPertali\u201d merr n\u00eb seanca t\u00eb gjata pyetjesh nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh personash t\u00eb cil\u00ebt pohojn\u00eb se i pandehuri ishte agjent grek dhe kishte ngritur nj\u00eb rrjet t\u00eb gjer\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebsh n\u00eb jug t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. D\u00ebshmitar\u00ebt zbulojn\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb aksionesh ilegale q\u00eb ishin kryer nga njer\u00ebzit e lidhur me Pertalin dhe po ashtu pagesat q\u00eb vinin nga silogjet vorio-epirote p\u00ebr ta. N\u00eb seancat e gjata nuk munguan as ballafaqimet mes pal\u00ebve. Hetimi mbi Vasil Pertalin zgjati m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb vit, por n\u00eb dosjen e arkivit t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme mungon vendimi q\u00eb \u00ebsht\u00eb marr\u00eb mbi t\u00eb. N\u00eb mosh\u00ebn 69-vje\u00e7are supozohet se Vasil Pertali mund t\u00eb ket\u00eb vdekur nga shkaqe natyrore gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb gjat\u00eb hetimore ose \u00ebsht\u00eb ekzekutuar n\u00eb fsheht\u00ebsi t\u00eb plot\u00eb nga Sh\u00ebrbimi Sekret Shqiptar.<\/p>\n<p>12 Korriku 1958 sh\u00ebnoi arrestimin e himarjotit Petro Bollano. Ai akuzohej p\u00ebr tentativ\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur p\u00ebr arratisje qoft\u00eb nga qyteti i Shkodr\u00ebs ku ishte ushtar, qoft\u00eb nga Saranda m\u00eb pas. Bollano zhvilloi takime edhe me qytetar\u00ebt Meno Dhimojani dhe Spiro Skura t\u00eb cil\u00ebt nuk pranuan t\u2019i bashkoheshin duke e k\u00ebshilluar t\u00eb t\u00ebrhiqet n\u00eb tentativ\u00ebn e tij. Gjat\u00eb koh\u00ebs q\u00eb Petro Bollano u arrestua ai i d\u00ebrgonte disa letra k\u00ebtyre dy qytetar\u00ebve, duke i porositur q\u00eb t\u00eb mos tregojn\u00eb asgj\u00eb mbi veprimtarin\u00eb e tij armiq\u00ebsore.<\/p>\n<p><strong>Vendim nr. 141<\/strong><\/p>\n<p>K\u00ebshilli gjyq\u00ebsor i Kolegjit Ushtarak t\u00eb Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb i formuar n\u00ebn kryesimin e N\/Kolonel Mustafa Qilimit, an\u00ebtarit Sotir Spiro dhe Hilmi Telegrafit merr vendimin p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb fuqi d\u00ebnimin e Petro Bollanos me 12 vjet burgim dhe me konfiskim t\u00eb pasuris\u00eb sipas nenit 28 t\u00eb Kodit Penal, dhe humbjen e t\u00eb drejt\u00ebs elektorale p\u00ebr 3 vjet koh\u00eb.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht k\u00ebrkes\u00ebs s\u00eb avokatit mbrojt\u00ebs, Niko Zoto, kjo gjykat\u00eb la n\u00eb fuqi vendimin e m\u00ebparsh\u00ebm t\u00eb gjykat\u00ebs ushtarake t\u00eb qytetit t\u00eb Gjirokastr\u00ebs. Gjat\u00eb viteve 1958 \u2013 1961 K\u00ebshilli Gjyq\u00ebsor i Kolegjit Ushtarak t\u00eb Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb d\u00ebnon n\u00ebn akuz\u00ebn e agjitacionit dhe propagand\u00ebs kund\u00ebr pushtetit popullor me 15 vjet heqje lirie edhe himarjotin Angjelo Bollano.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb moment t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, shteti italian n\u00eb maj t\u00eb 1960-s i d\u00ebrgon nj\u00eb raport t\u00eb holl\u00ebsish\u00ebm komand\u00ebs s\u00eb NATO-s, i cili n\u00ebnvizonte faktin s\u00eb \u00c7am\u00ebria ishte nj\u00eb krahin\u00eb shqiptare, n\u00ebnvizonte ligjin e luft\u00ebs mes dy vendeve dhe pretendimet greke p\u00ebr Vorio Epirin. Qeveria greke reagoi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr, t\u00eb nj\u00ebjtin q\u00ebndrim pati dhe opozita e majt\u00eb, duke e cil\u00ebsuar raportin italian si vep\u00ebr t\u00eb fashist\u00ebve. E v\u00ebn\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb presionit grek, shteti italian t\u00ebrhoqi dokumentin. Menj\u00ebher\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb erdhi mb\u00ebshtetja e shtetit turk dhe faktorit shqiptar n\u00eb emigracion, por udh\u00ebheqja komuniste u tregua skeptike dhe e ftoht\u00eb duke iu frik\u00ebsuar nj\u00eb prapavije dhe nj\u00eb aleance turko-amerikane p\u00ebr rr\u00ebzimin e regjimit komunist.<\/p>\n<p>Nga krahu tjet\u00ebr, z\u00ebvend\u00ebskryeministri dhe ministri i Jasht\u00ebm, Venizelos, gjat\u00eb nj\u00eb takimi me liderin sovjetik, Nikita Hrushov, n\u00eb 1960 b\u00ebn publik nj\u00eb propozim t\u00eb ri t\u00eb grek\u00ebve p\u00ebr Epirin e Veriut, i cili u hodh n\u00eb loj\u00eb si kusht p\u00ebr vendosjen e marr\u00ebdh\u00ebnieve diplomatike me Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shfuqizimin e ligjit t\u00eb luft\u00ebs. N\u00eb projektin e ri k\u00ebrkohej vet\u00ebqeverisja e Vorio Epirit nga minoriteti grek, por brenda kufijve shqiptar\u00eb. Si\u00e7 u b\u00eb e ditur m\u00eb pas, detajet e zbuluara dhan\u00eb t\u00eb kuptohej se Hrushovi t\u00eb pakt\u00ebn parimisht nuk ishte shprehur kund\u00ebr k\u00ebsaj skeme. Ai i pati premtuar Venizelosit ta diskutonte k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje me Enver Hoxh\u00ebn n\u00eb nj\u00eb kongres, q\u00eb do t\u00eb zhvillohej pas pak koh\u00ebsh n\u00eb Bukuresht t\u00eb Rumanis\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas Venizelos, Hrushovi pati shprehur q\u00ebndrimin se \u00e7do minoritet duhet t\u00eb ket\u00eb autonomin\u00eb e tij, p\u00ebr t\u00eb zhvilluar gjuh\u00ebn dhe kultur\u00ebn sipas d\u00ebshirave. Kaq mjaftoi p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrthyer zem\u00ebrimin e Partis\u00eb Komuniste Shqiptare. Enver Hoxha th\u00ebrret ambasadorin rus t\u00eb akredituar n\u00eb Tiran\u00eb, Ivanov, t\u00eb cilit i shpreh prerazi q\u00ebndrimin kund\u00ebr thelbit t\u00eb bisedimeve mes Venizelos e Hrushovit. N\u00eb librin \u201c<em>Dy Popuj Miq<\/em>\u201d, Enver Hoxha shprehet se Shqip\u00ebria nuk e njeh Sofokli Venizelosin, por baban\u00eb e tij, Elefter Venizelos po, i cili ka djegur me dhjet\u00ebra fshatra shqiptar\u00eb e ka ngritur banda q\u00eb punonin si agjent\u00eb p\u00ebr autonomi t\u00eb Vorio Epirit. N\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb komentit t\u00eb tij, Hoxha thekson se Shqip\u00ebria nuk do t\u00eb lejoj\u00eb ask\u00ebnd t\u00eb diskutoj\u00eb p\u00ebr kufijt\u00eb e saj, qoft\u00eb ky edhe Hrushovi.<\/p>\n<p>Krisja me Bashkimin Sovjetik n\u00eb mbledhjen e 81 partive dhe m\u00eb pas prishja e marr\u00ebdh\u00ebnieve rindezi shpresat greke p\u00ebr Vorio Epirin. T\u00ebrheqja e n\u00ebndet\u00ebseve nga baza ushtarake e Pashalimanit n\u00eb Vlor\u00eb rriti presionin grek q\u00eb mendoi se tashm\u00eb Shqip\u00ebria ishte thuajse e izoluar dhe pa mb\u00ebshtetje t\u00eb fuqishme. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, Partia Komuniste Shqiptare prishi marr\u00ebdh\u00ebniet edhe me homologen e saj greke. N\u00eb Kongresin e Tret\u00eb t\u00eb Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs delegati i Partis\u00eb Komuniste Greke nuk u lejua t\u00eb flas\u00eb, duke u akuzuar nga udh\u00ebheqja shqiptare si spiun i qeveris\u00eb s\u00eb Karamanlisit. Kjo \u00e7arje erdhi si pasoj\u00eb e q\u00ebndrimeve jo t\u00eb qarta q\u00eb edhe t\u00eb majt\u00ebt grek\u00eb mbanin p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e Vorio Epirit. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb udh\u00ebheqja shqiptare mori informacion se qeveria e Athin\u00ebs po mblidhte opinione se cili do t\u00eb ishte reagimi i disa vendeve n\u00eb rast se Greqia do t\u00eb sulmonte ushtarakisht Shqip\u00ebrin\u00eb. Nga krahu tjet\u00ebr, organizatat vorio-epirote intensifikuan pun\u00ebn e tyre duke nisur mbledhjen e vullnetar\u00ebve p\u00ebr t\u00eb kryer sulme t\u00eb armatosura ndaj Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Por oreksit t\u00eb fqinj\u00ebve iu tregua shpejt vendi, pasi partner\u00ebt e saj t\u00eb m\u00ebdhenj n\u00eb NATO, ve\u00e7an\u00ebrisht Shtetet e Bashkuara u shpreh\u00ebn me forc\u00eb kund\u00ebr nj\u00eb sulmi ushtarak t\u00eb Greqis\u00eb ndaj Shqip\u00ebris\u00eb. Nga krahu tjet\u00ebr, shteti grek nisi t\u00eb frik\u00ebsohej pas prishjes s\u00eb Tiran\u00ebs me Mosk\u00ebn, pasi mendonin se Bashkimi Sovjetik do t\u00eb ndikonte n\u00eb rr\u00ebzimin e Hoxh\u00ebs p\u00ebr t\u00eb vendosur n\u00eb vend t\u00eb tij nj\u00eb lider tjet\u00ebr edhe me t\u00eb fort\u00eb. Kjo situat\u00eb e mundshme do ta vendoste Greqin\u00eb n\u00eb nj\u00eb pozicion t\u00eb rreziksh\u00ebm mes satelit\u00ebve komunist\u00eb n\u00eb Ballkan.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria vijon t\u00eb izolohet kur nuk merr pjes\u00eb edhe n\u00eb nj\u00eb mbledhje p\u00ebr mir\u00ebkuptim ballkanik t\u00eb organizuar n\u00eb Athin\u00eb. Grek\u00ebt nuk pajisin me viza delegacionin shqiptar duke e l\u00ebn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jasht\u00eb k\u00ebtij takimi t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ku merrnin pjes\u00eb edhe p\u00ebrfaq\u00ebsues jugosllav\u00eb, rumun\u00eb e bullgar\u00eb. Kaq mjafton q\u00eb Enver Hoxha t\u00eb shp\u00ebrthej\u00eb n\u00eb akuza ndaj t\u00eb gjith\u00eb vendeve pjes\u00ebmarr\u00ebse. E megjithat\u00eb, politika shqiptare l\u00ebkundej n\u00eb dy q\u00ebndrime t\u00eb kund\u00ebrta, teksa akuzat ndaj Greqis\u00eb vijonin t\u00eb ishin t\u00eb forta, Partia Komuniste ndiqte nj\u00eb vij\u00eb t\u00eb kujdesshme me zonat dhe minoritar\u00ebt brenda vendit, t\u00eb cil\u00ebve Hoxha u d\u00ebrgonte mesazhe bashk\u00ebpunimi, vler\u00ebsimi dhe p\u00ebrparimi.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1968, Enver Hoxha n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn prej mbledhjeve t\u00eb Frontit Demokratik l\u00ebshon nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb fort\u00eb paralajm\u00ebruese ndaj fqinj\u00ebve greke, duke k\u00ebrc\u00ebnuar se n\u00ebse ushtria fqinje do t\u00eb tentoj\u00eb t\u00eb sulmoj\u00eb, at\u00ebher\u00eb Forcat e Armatosura Shqiptare do t\u2019i shkat\u00ebrrojn\u00eb plot\u00ebsisht. Nj\u00eb deklarat\u00eb sa k\u00ebrc\u00ebnuese edhe ironizuese ndaj fqinj\u00ebve.<\/p>\n<p><strong>Enver Hoxha<\/strong><br \/>\n\u201c<em>Shqip\u00ebria socialiste \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend paqedash\u00ebs, q\u00eb nuk k\u00ebrkon t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnoj\u00eb ose t\u00eb frik\u00ebsoj\u00eb njeri me politik\u00ebn e saj t\u00eb jashtme t\u00eb drejt\u00eb dhe korrekte. Republika Popullore e Shqip\u00ebris\u00eb ka synuar kurdoher\u00eb q\u00eb me t\u00eb tre fqinj\u00ebt e saj q\u00eb ka rreth e rrotull t\u00eb rroj\u00eb n\u00eb fqinj\u00ebsi normale. N\u00eb qoft\u00eb se ndonj\u00ebr\u00ebs prej tyre nuk i p\u00eblqyeka kjo fqinj\u00ebsi normale dhe korrekte at\u00ebher\u00eb aq pun\u00eb na prish. Monarkofashist\u00ebt grek\u00eb kan\u00eb gati 25 vjet q\u00eb deklarojn\u00eb se jan\u00eb n\u00eb gjendje lufte m\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb p\u00ebr arsyen bind\u00ebse se Italia fashiste q\u00eb sulmoi me arm\u00eb dhe pushtoi Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb 1939, sulmoi dhe Greqin\u00eb. Duhet nj\u00eb logjik\u00eb fashisti grek q\u00eb t\u00eb gargariset 25 vjet me radh\u00eb me k\u00ebt\u00eb ide gjeniale dhe unikale. Por ne u themi fashist\u00ebve grek\u00eb, nuk e shikoni, iu prish gjiza Republik\u00ebs Popullore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb se ju deklaroni se jeni n\u00eb gjendje lufte.<\/em><\/p>\n<p><em>Por ne e kemi p\u00ebr detyr\u00eb t\u2019i paralajm\u00ebrojm\u00eb: &#8211; Uleni bishtin, se n\u00eb rast se do t\u00eb hyni n\u00eb aventura do t\u2019ju nd\u00ebshkojm\u00eb r\u00ebnd\u00eb, n\u00eb qoft\u00eb se ju do t\u00eb godisni kufijt\u00eb tan\u00eb ne do t\u2019ju kthejm\u00eb n\u00eb k\u00ebrma, n\u00eb qoft\u00eb se mendoni se jeni epror\u00eb n\u00eb njer\u00ebz dhe n\u00eb armatime dhe Shqip\u00ebrin\u00eb Socialiste do ta g\u00eblltisni shpejt e shpejt, provojeni sa ju vlen l\u00ebkura. N\u00eb qoft\u00eb se ju mendoni t\u00eb sillni zjarrin n\u00eb kufijt\u00eb tan\u00eb ne ju themi se zjarri q\u00eb ju ndizni do t\u00eb p\u00ebrv\u00ebloj\u00eb vatrat tuaja dhe at\u00ebher\u00eb do t\u00eb q\u00ebrohen mir\u00eb hesapet<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb viteve n\u00eb vijim marr\u00ebdh\u00ebniet shqiptaro-greke p\u00ebsonin ulje dhe ngritje t\u00eb vazhdueshme. Enver Hoxha n\u00eb ndryshim me vitet e m\u00ebparshme, p\u00ebrpiqej t\u00eb tregohej i kujdessh\u00ebm duke p\u00ebrdorur nj\u00eb politik\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs ishte vendosja e marr\u00ebdh\u00ebnieve diplomatike me vendin fqinj. Pas nj\u00eb kalvari t\u00eb gjat\u00eb, Shqip\u00ebria dhe Greqia do t\u00eb firmosin bashk\u00ebpunimin e tyre n\u00eb 6 maj 1971. Qeveria shqiptare u tregua e kujdesshme q\u00eb traktati p\u00ebr vendosjen e marr\u00ebdh\u00ebnieve diplomatike t\u00eb mos linte asnj\u00eb shteg p\u00ebr keqkuptime apo interpretime q\u00eb ajo kishte b\u00ebr\u00eb ndonj\u00eb l\u00ebshim kundrejt grek\u00ebve p\u00ebr zon\u00ebn e Jugut t\u00eb vendit. T\u00eb vetmit q\u00eb tentuan t\u00eb pengonin k\u00ebt\u00eb proces t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ishin nj\u00eb grup deputet\u00ebsh t\u00eb Janin\u00ebs. Qeveria greke arriti t\u2019i b\u00ebnte ball\u00eb kund\u00ebrshtimit t\u00eb qarqeve nacionaliste greke, p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr vendosi se Kongresit Vorio-Epirot nuk do t\u2019i jepej m\u00eb r\u00ebnd\u00ebsia e m\u00ebparshme dhe asnj\u00eb zyrtar grek nuk do ta p\u00ebrsh\u00ebndeste k\u00ebt\u00eb aktivitet. Ajo premtoi se \u00e7\u00ebshtjen e Vorio Epirit tashm\u00eb do ta ndiqte vet\u00ebm n\u00eb rrug\u00eb diplomatike.<\/p>\n<p>Pak koh\u00eb para rivendosjes s\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve zyrtare me Greqin\u00eb, Sigurimi i Shtetit mundi t\u00eb zbulonte aktivitetin e agjentit grek, Papastrati. P\u00ebr shkak t\u00eb statusit t\u00eb tij t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ai u mor n\u00eb pyetje nga drejtuesit m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb hetuesis\u00eb shqiptare. N\u00eb dosjen e arkivuar n\u00eb arkivin e Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme dhe t\u00eb publikuar n\u00eb librin \u201c<em>Sh\u00ebrbimi i fsheht\u00eb<\/em>\u201d i Bekim Budos zbulohen detaje t\u00eb plota t\u00eb m\u00ebnyr\u00ebs sesi kishte funksionuar agjentura greke q\u00eb n\u00eb fillim shekull.<\/p>\n<p>Pohimet e a<strong>gjentit Papastrati<\/strong> ishin n\u00eb fakt nj\u00eb konfirmim i raporteve t\u00eb shumta q\u00eb Sh\u00ebrbimi Sekret Shqiptar kishte mundur t\u00eb siguronte q\u00eb prej viteve 1920 e deri n\u00eb \u00e7lirimin e vendit nga pushtuesit. Roli i ve\u00e7ant\u00eb i Vasil Shahinit, por edhe bashk\u00ebpun\u00ebtorit t\u00eb tij t\u00eb ngusht\u00eb, Jani Diamanti, zbulohen edhe nga Papastrati n\u00eb seancat e gjata t\u00eb pyetjeve n\u00eb hetuesi.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Si nisi bashk\u00ebpunimi juaj me agjentur\u00ebn greke?<br \/>\n<strong>Papastrati<\/strong>: Kam qen\u00eb an\u00ebtar bashk\u00eb me dy fshatar\u00eb n\u00eb silogun Vorio Epirot t\u00eb Athin\u00ebs. Mbaj mend q\u00eb n\u00eb nj\u00eb nga mbledhjet q\u00eb zhvillonim, kryetari Kristaq Zografo na foli p\u00ebr perspektiv\u00ebn tashm\u00eb t\u00eb hapur me p\u00eblqimin e qeveris\u00eb greke dhe Patriarkan\u00ebs s\u00eb Stambollit do t\u2019i p\u00ebrvisheshim pun\u00ebs p\u00ebr aneksimin e Vorio Epirit q\u00eb sipas tij ishin toka greke qysh n\u00eb lasht\u00ebsi dhe si e kishim amanet prej t\u00eb par\u00ebve q\u00eb \u00ebndrr\u00ebn e bashkimit me Greqin\u00eb ta b\u00ebnim realitet. Dora-dor\u00ebs un\u00eb u b\u00ebra nj\u00eb nga p\u00ebrkrah\u00ebsit kryesor\u00eb t\u00eb Zografos. N\u00eb k\u00ebto aktivitete jam njohur edhe me patriotin tim nga Dervi\u00e7ani, <em>Vasil Shahini<\/em>, i cili me sa duket m\u00eb kishte studiuar dhe m\u00eb rekomandoi te gjenerali grek, <em>Vasil Mellaj<\/em>, i cili kishte qen\u00eb komandant divizioni i trupave greke n\u00eb Gjirokast\u00ebr dhe q\u00eb drejtonte dhe nj\u00eb zyr\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbimit t\u00eb fsheht\u00eb t\u00eb zbulimit ushtarak grek, <em>Alfa Dhio<\/em>.<\/p>\n<p>Gjeneralit i p\u00eblqeva qysh nga fillimi p\u00ebr njohurit\u00eb e mia p\u00ebr historin\u00eb e kultur\u00ebn helene, \u00e7\u2019ka m\u00eb von\u00eb i krijoi nj\u00eb besim t\u00eb madh tek un\u00eb duke pyetur edhe n\u00eb lidhjet e tij t\u00eb af\u00ebrta n\u00eb Shqip\u00ebri dhe Greqi, sidomos Pandelimon Kotokon e Orest Anastasjadhin. K\u00ebshtu, gjenerali i urdh\u00ebroi k\u00ebta t\u00eb themelonin organizat\u00ebn Mavi n\u00eb kryesin\u00eb e s\u00eb cil\u00ebs isha dhe un\u00eb, Vasil Shahini dhe Jani Diamanti. Nj\u00eb nd\u00ebr detyrat e para t\u00eb organizat\u00ebs ishte t\u00eb pengonim me \u00e7do kusht q\u00eb minoriteti t\u00eb merrte pjes\u00eb n\u00eb Luft\u00ebn Nacional\u00e7lirimtare, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb n\u00eb strukturat e saj t\u00eb infiltronim agjent\u00eb tan\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt duhet t\u00eb b\u00ebnin karrier\u00eb dhe m\u00eb pas t\u00eb na sh\u00ebrbenin n\u00eb planin ton\u00eb p\u00ebr t\u00eb \u00e7liruar nj\u00ebher\u00eb e p\u00ebrgjithmon\u00eb Vorio Epirin.<\/p>\n<p>Krijuam edhe komitetet vorio-epirote me an\u00ebtar\u00eb Andon Qirjaqin, Misto Papadhim\u00ebn, Dhimit\u00ebr Mestakulin, Lefter Guvelin, Jorgo Zoton, Gligor Labovitin e t\u00eb tjer\u00eb, t\u00eb cil\u00ebve u vum\u00eb detyra t\u00eb qarta t\u00eb b\u00ebnin propagand\u00eb n\u00eb tri hallka kryesore <strong>kleri<\/strong>, <strong>shkolla<\/strong> dhe <strong>shtypi<\/strong>. K\u00ebto l\u00ebvizje do t\u00eb mb\u00ebshteteshin fort nga shtypi grek, q\u00eb kishte p\u00ebr detyr\u00eb edhe <strong>p\u00ebr\u00e7arjen mes mysliman\u00ebve dhe ortodoks\u00ebve<\/strong>. Dhespoti Spiridhoni duhet t\u00eb rekrutonte sa m\u00eb shum\u00eb nx\u00ebn\u00ebs p\u00ebr t\u00eb vazhduar shkoll\u00ebn e Vellas, gj\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn kishim marr\u00eb nga qeveria fonde t\u00eb posa\u00e7me. Kotoko duhet t\u00eb punonte me klerik\u00ebt ortodoks\u00eb shqiptar\u00eb, pjesa m\u00eb e madhe e t\u00eb cil\u00ebve ishin rekrutuar nga zbulimi grek, Asfalia.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Si u riaktivizua agjentura e vjet\u00ebr dhe si u rekrutuan t\u00eb tjer\u00ebt?<br \/>\n<strong>Papastrati<\/strong>: Gjenerali Vasil Mellaj na kishte porositur p\u00ebr riaktivizimin e agjentur\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr krahas rekrutimeve t\u00eb reja q\u00eb do t\u00eb b\u00ebnim sidomos n\u00eb radh\u00ebt e student\u00ebve dhe nx\u00ebn\u00ebsve shqiptar\u00eb q\u00eb kishin kryer studimet n\u00eb shkollat greke. Vasil Shahini punonte me disa kategori si tregtar\u00ebt, m\u00ebsues grekofon\u00eb dhe kryepleq duke riaktivizuar sidomos Gligor Kicatin dhe Jani Foton nga Poli\u00e7ani, Doktor Ilia Zerin nga Sopiku, Doktor Sokrat Bozhorin nga Terihati, Andon Qirjaqin nga Glina, Tehma Labovitin nga Gjirokastra, Dhimit\u00ebr Mastakulin nga Kakodhiqi, Jorgo Zerin nga Dhuvjani.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Cila ishte mb\u00ebshtetja e qeveris\u00eb greke p\u00ebr organizat\u00ebn Mavi dhe p\u00ebr Qevan? Si argumentohej kjo ndihm\u00eb?<br \/>\n<strong>Papastrati<\/strong>: N\u00eb mbledhjet tona ku diskutoheshin probleme t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme asistonin rregullisht edhe dy deputet\u00eb grek\u00eb, Trailidhis dhe Villjara, t\u00eb cil\u00ebt na p\u00ebrcillnin direktivat kryesore t\u00eb qeveris\u00eb greke p\u00ebr k\u00ebto probleme. Ata shtronin me forc\u00eb nevoj\u00ebn e furnizimit me kontingjente t\u00eb reja t\u00eb rinis\u00eb greke <em>Metaksa<\/em> me deg\u00eb t\u00eb saj n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e Jugut. Ata insistonin mos t\u00eb kurseheshin fondet q\u00eb na ishin v\u00ebn\u00eb n\u00eb dispozicion, m\u00ebsuesit e sapoem\u00ebruar merrnin 200 franga n\u00eb muaj dhe organizator\u00ebt e rinis\u00eb monarkiste Metaksa t\u00eb shp\u00ebrbleheshin me honorare. Nga ana tjet\u00ebr, gjeneral Mellaj porosiste p\u00ebr t\u00eb kaluar n\u00eb krijimin e formacioneve ushtarake dhe rolin kryesor do ta luante <em>Qeva<\/em> e silogjet vorio-epirote duke m\u00ebnjanuar gabimet e t\u00eb shkuar\u00ebs kur si rrjedhoj\u00eb e kund\u00ebrsulmit t\u00eb \u00e7etave shqiptare n\u00eb zon\u00ebn e Kurveleshit n\u00eb trev\u00ebn e Vurgut dhjet\u00ebra familje minoritar\u00ebsh u larguan p\u00ebr n\u00eb Korfuz dhe gjetk\u00eb. K\u00ebto detyra ne u p\u00ebrpoq\u00ebm t\u2019i realizonim sidomos gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>Agjenti Papastrati q\u00eb prej koh\u00ebsh punonte edhe n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb shtetit shqiptar zbulon m\u00ebnyr\u00ebn e organizimit, funksionimit dhe lidhjet me \u00e7etat e armatosura q\u00eb u ngrit\u00ebn p\u00ebr t\u2019iu kund\u00ebrv\u00ebn\u00eb partizan\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb jug t\u00eb vendit. Direktivat q\u00eb jepeshin nga njer\u00ebzit e Napolon Zerv\u00ebs dhe mb\u00ebshtetja e lobit grek n\u00eb Amerik\u00eb. Papastrati pranon se informacionet q\u00eb u jepte Sigurimit t\u00eb Shtetit Shqiptar ishin vet\u00ebm dizinformacione p\u00ebr t\u00eb hequr v\u00ebmendjen nga l\u00ebvizjet e v\u00ebrteta t\u00eb silogjeve vorio-epirote.<\/p>\n<p><strong>Hetuesi<\/strong>: Ku q\u00ebndronte funksioni juaj si agjent dopio rol?<br \/>\n<strong>Papastrati<\/strong>: Jam rekrutuar nga zbulimi shqiptar, i cili me sa duket ishte n\u00eb dijeni t\u00eb aktivitetit tim t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm dhe m\u00eb mbante n\u00eb lidhje s\u00eb fundi dhe vet\u00eb ish-kryetari i deg\u00ebs s\u00eb Gjirokastr\u00ebs n\u00ebnkoloneli Manol M, gj\u00eb q\u00eb m\u00eb leht\u00ebsoi shum\u00eb p\u00ebr kryerjen e detyrave t\u00eb mia, duke m\u00eb mund\u00ebsuar realizimin e takimeve me agjent\u00ebt kryesor\u00eb q\u00eb kisha n\u00eb lidhje, q\u00eb nga Gjirokastra n\u00eb Vlor\u00eb e deri n\u00eb Durr\u00ebs. Ishim n\u00eb periudh\u00ebn kur aktiviteti yn\u00eb po kalonte n\u00eb faz\u00ebn e riorganizimit, pra kalimit n\u00eb rrug\u00eb t\u00eb vogla agjenturore, n\u00eb \u00e7eta dhe formacione luftarake sidomos n\u00eb qytetet e m\u00ebdha n\u00eb Gjirokast\u00ebr, Vlor\u00eb, Lushnj\u00eb e deri n\u00eb Durr\u00ebs. Kuadrot kryesore t\u00eb zbulimit t\u00eb Zerv\u00ebs na k\u00ebrkonin me ngulm p\u00ebr t\u00eb futur n\u00eb L\u00ebvizjen Nacional\u00e7lirimtare kuadrot tona agjenturore. Nga ana tjet\u00ebr, drejtuesit kryesor\u00eb t\u00eb partis\u00eb greke EDE (<em>Bashkimi Demokrat i oficer\u00ebve grek\u00eb<\/em>), kishte filluar t\u00eb riaktivizonte <em>Partin\u00eb arqiomarksiste greke<\/em>, ku <em>Avjazi<\/em>, k\u00ebrkonte me \u00e7do kusht t\u00eb riafirmonte si forc\u00eb kryesore n\u00eb Epirin e Veriut, i nxitur nga lobi grek n\u00eb Amerik\u00eb, i cili do t\u00eb krijonte m\u00eb von\u00eb Konfederat\u00ebn Panhelenike Greke, e cila sponsorizohej nga milioner\u00ebt grek\u00eb, Patriakana e Stambollit, Kisha Autoqefale Greke e deri tek Onasi miliarderi i flot\u00ebs tregtare greke.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb v\u00ebshtrim, aktiviteti im ka qen\u00eb shum\u00ebplan\u00ebsh dhe dopiorol. Informatat q\u00eb i raportoja sigurimit shqiptar, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi ishin dizinformacione, me q\u00ebllim q\u00eb ata t\u00eb merreshin me problemet n\u00eb radh\u00ebt e tyre dhe t\u00eb largoheshin sa m\u00eb shum\u00eb nga agjentura jon\u00eb, organizimi yn\u00eb dhe nga kontingjentet tona. Menj\u00ebher\u00eb pas Konferenc\u00ebs s\u00eb Pez\u00ebs erdhi udh\u00ebzimi mbi krijimin e k\u00ebshillave vorio-epirote, si dhe \u00e7etave t\u00eb armatosura me platform\u00eb gjoja p\u00ebr t\u00eb luftuar pushtuesit italian\u00eb dhe m\u00eb von\u00eb ata gjerman\u00eb. K\u00ebshtu, krijuam \u00e7et\u00ebn e Dhrovjanit me komandant Lefter Guvelin e Jorgo Zoton, \u00e7et\u00ebn e Thimio Lolit e t\u00eb Kristo Pilos t\u00eb cil\u00ebt i hodh\u00ebm n\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr batalionit partizan \u00c7am\u00ebria, duke b\u00ebr\u00eb nj\u00eb gabim t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, dhe nuk zbatuam porosit\u00eb e gjeneralit Mellaj. Pas Luft\u00ebs Nacional\u00e7lirimtare, meqen\u00ebse qeveria shqiptare dhe ushtria saj po hynte n\u00eb pun\u00ebt tona t\u00eb brendshme ne kishim marr\u00eb detyr\u00eb t\u00eb kalonim n\u00eb veprime m\u00eb t\u00eb organizuara grupet e vogla agjenturore do t\u2019i kthenin n\u00eb rezistenca, duke i dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb kish\u00ebs ortodokse, e cila do t\u00eb kishte nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb pun\u00ebn ton\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb veprimtari do ta shtrinim deri n\u00eb qytetin e Durr\u00ebsit duke e shoq\u00ebruar me propagand\u00eb kund\u00ebr shtetit shqiptar, pamund\u00ebsin\u00eb e tij p\u00ebr t\u00eb qeverisur vendin, si dhe t\u00eb d\u00ebnonim kudo edhe n\u00eb forumet nd\u00ebrkomb\u00ebtare diskriminimin q\u00eb i b\u00ebnin ata minoritetit grek dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi krahinave tona t\u00eb Vorio Epirit. Detyra kryesore e jona n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb ishte q\u00eb t\u00eb krijonim nj\u00eb gjendje pasigurie dhe anarshie duke e shoq\u00ebruar me provokacione n\u00eb kufi, me q\u00ebllim krijimin e kushteve p\u00ebr nj\u00eb nd\u00ebrhyrje t\u00eb armatosur, duke plot\u00ebsuar kushtet e misionit sekret Front i Hapur i cili do t\u00eb kombinohej n\u00eb luft\u00ebn e grupeve ushtarake q\u00eb do t\u00eb futeshin n\u00ebp\u00ebrmjet kufirit, gj\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ishte marr\u00eb edhe p\u00eblqimi i organeve t\u00eb sh\u00ebrbimeve sekrete italiane, t\u00eb cilat nga ana e tyre po p\u00ebrgatisnin n\u00eb Bari t\u00eb Italis\u00eb grupe agjenturore p\u00ebr t\u2019u futur n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00ebp\u00ebrmjet kufirit shqiptaro-grek, q\u00eb drejtoheshin nga koloneli i zbulimit italian De Agostini dhe q\u00eb quhej Fronti i Mbyllur.<\/p>\n<p>Pas rivendosjes s\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve diplomatike, shteti shqiptar u p\u00ebrpoq ta shfryt\u00ebzonte t\u00eb pakt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb kontrolluar n\u00eb terren gjendjen e minoritetit shqiptar n\u00eb Greqi n\u00eb zon\u00ebn e \u00c7am\u00ebris\u00eb pas d\u00ebbimeve t\u00eb dhunshme n\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. Ambasadori shqiptar gjat\u00eb vizit\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb \u00c7am\u00ebri m\u00eb 5 deri n\u00eb 9 qershor 1972 konstatoi se n\u00eb zona t\u00eb caktuara si ato t\u00eb Sulit af\u00ebr Janin\u00ebs, Prevez\u00ebs, Igumenic\u00ebs, Parg\u00ebs, Filatit dhe me pak n\u00eb at\u00eb t\u00eb Art\u00ebs kishte mbetur nj\u00eb num\u00ebr i konsideruesh\u00ebm banor\u00ebsh me origjin\u00eb shqiptare, t\u00eb cil\u00ebt jetonin kryesisht n\u00eb k\u00ebto fshatra. Pavar\u00ebsisht kontrollit n\u00eb terren, shteti grek nuk pohonte asgj\u00eb zyrtarisht duke fshehur dhe mos pranuar pranin\u00eb e shqiptar\u00ebve n\u00eb tokat e saj. Kryetari i Bashkis\u00eb s\u00eb Igumenic\u00ebs, i cili kishte origjin\u00eb shqiptare dhe fliste shqip, pohoi se kishte ende fshatra t\u00eb t\u00ebra q\u00eb flisnin shqip. Madje, ai tha se mund t\u00eb gjesh shum\u00eb plaka q\u00eb nuk din\u00eb fare greqisht.<\/p>\n<p>Por p\u00ebrmir\u00ebsimi i marr\u00ebdh\u00ebnieve nuk kishte frenuar d\u00ebshirat ekspansioniste t\u00eb shtetit grek q\u00eb vijonte aksionet e fshehta me an\u00eb t\u00eb agjenturave t\u00eb tij. Si rezultat i d\u00ebshtimeve n\u00eb p\u00ebrplasjen me Sigurimin e Shtetit, ato ishin b\u00ebr\u00eb thjesht m\u00eb t\u00eb sofistikuara e m\u00eb t\u00eb mbuluara. Q\u00eb pas 1973 edhe aktiviteti i silogjeve vorio-epirote nisi rigjall\u00ebrimin n\u00eb disa nd\u00ebr qytetet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha greke, por edhe n\u00eb vende t\u00eb tjera t\u00eb bot\u00ebs ku synohej shfryt\u00ebzimi i shoqatave t\u00eb shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p><em>QEVA<\/em> ( <em>Komiteti Qendror i Luft\u00ebs p\u00ebr Vorio Epirin<\/em> ) dhe silogjet q\u00eb e rrethonin ruanin pozicionin e fort\u00eb dhe mjaft aktiv n\u00eb propagand\u00ebn dhe luft\u00ebn e gjithanshme ndaj Shqip\u00ebris\u00eb. Sigurisht, kjo organizat\u00eb vepronte n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebpunimi t\u00eb ngusht\u00eb me struktura t\u00eb caktuara shtet\u00ebrore, t\u00eb cilat jepnin udh\u00ebzime p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn e veprimit. Deri n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1970, QEVA drejtohej nga <em>Pandelejmon Kotoko<\/em>, nj\u00eb njohje e vjet\u00ebr ky e organeve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb shqiptare. Kotoko ishte s\u00eb bashku me Vasil Shahinin e vrar\u00eb nga komunist\u00ebt n\u00eb Gjirokast\u00ebr n\u00eb 1943 dhe Jani Diamantin e zhdukur koh\u00eb m\u00eb von\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr themeluesit e <em>organizat\u00ebs terroriste Mavi<\/em>, ndryshe e njohur si <em>Fronti p\u00ebr \u00c7lirimin e Vorio Epirit<\/em>. Pas vdekjes s\u00eb Kotokos, m\u00eb 1972, n\u00eb krye t\u00eb QEVA-s erdhi <em>Peshkopi i Janin\u00ebs Serafinos<\/em>.<\/p>\n<p>Si\u00e7 shkruhet edhe n\u00eb librin e Beqir Metes \u201c<em>Shqip\u00ebria dhe Greqia, paqja e v\u00ebshtir\u00eb<\/em>\u201d, n\u00eb vitin 1974 n\u00eb Greqi u krijua federat\u00eb panepirote me qend\u00ebr n\u00eb Athin\u00eb, e cila zhvillonte nj\u00eb propagand\u00eb t\u00eb hapur dhe t\u00eb fort\u00eb kund\u00ebr shtetit shqiptar. Krijimi i qeveris\u00eb s\u00eb re n\u00eb Greqi pas rr\u00ebzimit t\u00eb Junt\u00ebs s\u00eb Papadhopullosit forcoi pozitat e qarqeve vorio-epirote, t\u00eb cilat rifilluan aktivitetin e tyre normalisht dhe me intensitet t\u00eb plot\u00eb. Megjithat\u00eb, ashtu si qeveria e m\u00ebparshme edhe kabineti i ri t\u00eb pakt\u00ebn zyrtarisht p\u00ebrpiqej t\u00eb ruante marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb mira e t\u00eb balancuara.<\/p>\n<p>Nga viti n\u00eb vit, marr\u00ebdh\u00ebniet shqiptaro-greke l\u00ebkundeshin duke u p\u00ebrmir\u00ebsuar dhe p\u00ebrkeq\u00ebsuar her\u00eb pas here. Mbajta n\u00eb fuqi e ligjit t\u00eb luft\u00ebs ruante nj\u00eb distanc\u00eb t\u00eb fort\u00eb mes dy vendeve. Nga krahu tjet\u00ebr qarqet e silogjeve vorio-epirote ushtronin nj\u00eb presion t\u00eb fort\u00eb kundrejt t\u00eb gjitha qeverive greke q\u00eb t\u00eb ruanin q\u00ebndrimin e prer\u00eb ndaj Shqip\u00ebris\u00eb. Gjat\u00eb viteve 1976 e n\u00eb vijim emigracioni grek intensifikoi veprimtarin\u00eb, shkak u b\u00eb nj\u00eb vendim i qeveris\u00eb shqiptare p\u00ebr nd\u00ebrrimin e t\u00eb gjith\u00eb emrave fetar\u00eb. Por nga dekreti u acarua edhe qeveria greke, e cila e quajti k\u00ebt\u00eb nj\u00eb sulm t\u00eb hapur ndaj t\u00eb drejtave t\u00eb minoritetit grek n\u00eb Shqip\u00ebri. Si\u00e7 thuhet edhe n\u00eb dokumentet e koh\u00ebs t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme dhe asaj t\u00eb Brendshme, n\u00eb Greqi u organizuan protesta t\u00eb shumta ku mor\u00ebn pjes\u00eb mij\u00ebra aktivist\u00eb t\u00eb silogjeve vorio-epirote.<\/p>\n<p>Ardhja n\u00eb pushtet n\u00eb Greqi e qeveris\u00eb s\u00eb majt\u00eb t\u00eb Papandreut n\u00eb vitin 1981 p\u00ebrmir\u00ebsoi disi marr\u00ebdh\u00ebniet. Gjat\u00eb viteve 1984 e n\u00eb vijim mes Shqip\u00ebris\u00eb dhe Greqis\u00eb u n\u00ebnshkruan 5 marr\u00ebveshje bashk\u00ebpunimi n\u00eb disa sektor\u00eb. N\u00eb janar t\u00eb 1985-s u hap edhe pika kufitare e Kakavij\u00ebs, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb filluan bisedimet edhe p\u00ebr marr\u00ebveshje t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Por nd\u00ebrkoh\u00eb, n\u00eb Greqi krijohet Sfeva, Komiteti Koordinues Studentor i Luft\u00ebs p\u00ebr Vorio Epirin. Drejtues i k\u00ebsaj organizate p\u00ebr shum\u00eb vite do t\u00eb ishte pik\u00ebrisht <em>Peshkopi i Konic\u00ebs, Sebastianos<\/em>, i cili m\u00eb pas do t\u00eb drejtonte edhe <em>PA-SI-VA<\/em> (<em>Paneliniu Sindezmu Vorioepiritiko Agonas<\/em>), <em>Konfederata Panhelenike e Luft\u00ebs Vorio-Epirote<\/em> edhe kjo nj\u00eb organizat\u00eb radikale, e cila punonte p\u00ebr pavar\u00ebsin\u00eb e t\u00eb ashtuquajturit Vorio Epir. Peshkopi Sebastianos ishte nga ata njer\u00ebz q\u00eb mbronin nj\u00eb tez\u00eb edhe m\u00eb ekstreme p\u00ebr Vorio Epirin, pasi sipas tij, kufijt\u00eb q\u00eb i p\u00ebrkisnin Greqis\u00eb shkonin deri n\u00eb qytetin e Durr\u00ebsit.<\/p>\n<p>Me nj\u00eb presion n\u00eb rritje silogjet vorio-epirote, federata panepirote e Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs dhe Kanadas\u00eb, por edhe Kisha Ortodokse sponsorizuan dhe mb\u00ebshtet\u00ebn nj\u00eb seanc\u00eb d\u00ebgjimore n\u00eb n\u00ebnkomitetet e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut t\u00eb Kongresit Amerikan n\u00eb 1983. T\u00eb gjith\u00eb d\u00ebshmitar\u00ebt ishin element\u00eb grekofon\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt prej vitesh kishin punuar aktivisht n\u00eb propagand\u00ebn e tyre kund\u00ebr shtetit shqiptar. Mes tyre disa minoritar\u00eb grek\u00eb q\u00eb ishin arratisur vite m\u00eb par\u00eb nga Shqip\u00ebria, Elias Fani, Thomas Karathanos dhe Elias Lekas. Gjat\u00eb seancave ata paraqit\u00ebn d\u00ebshmi t\u00eb forta dhe t\u00eb rreme duke pretenduar se n\u00eb Shqip\u00ebri ishin t\u00eb vendosur m\u00eb shum\u00eb se 450 mij\u00eb grek\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt persekutoheshin nga shteti shqiptar. K\u00ebto deklarata t\u00eb rreme ndikuan drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb raportin e departamentit t\u00eb shtetit ku shkruhej mbi persekutimin q\u00eb i b\u00ebhej minoritetit grek n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>N\u00eb 1987 qeveria greke shpalli q\u00ebndrimin se i kishte dh\u00ebn\u00eb fund zyrtarisht gjendjes s\u00eb luft\u00ebs me Shqip\u00ebrin\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb, kund\u00ebr k\u00ebtij vendimi u organizuan tubime t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb shoqatave epirote n\u00eb Greqi. N\u00ebn drejtimin e mitropolitit t\u00eb Konic\u00ebs, Sevastianos, Ilia Bexios nj\u00ebrit prej drejtuesve t\u00eb Federat\u00ebs Panepirore n\u00eb SHBA, Thoma Karathanos, Foti Galicit t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues shoqatash nacionaliste iu b\u00eb presion qeveris\u00eb greke duke kaluar deri n\u00eb k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta p\u00ebr veprime t\u00eb dhunshme. Por pavar\u00ebsisht deklaratave t\u00eb qeveris\u00eb greke, shpejt u kuptua se nga ana e tyre ishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje mashtruese, pasi ky ligj nuk u abrogua nga Parlamenti si institucioni i vet\u00ebm kushtetues q\u00eb kishte t\u00eb drejt\u00eb ta b\u00ebnte k\u00ebt\u00eb. Ligji i luft\u00ebs mbetej n\u00eb fuqi.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb viteve 1987 \u2013 1990 Organizatat e shumta vorio-epirote dhe silogjet vijuan intensivisht aktivitetin e tyre duke p\u00ebrdorur m\u00eb s\u00eb shumti organizmat nd\u00ebrkomb\u00ebtare, sidomos amerikane ku multimiliarder\u00ebt grek\u00eb kishin nj\u00eb influenc\u00eb t\u00eb madhe. Misioni dhjet\u00ebra vje\u00e7ar i silogjeve, organizatave vorio-epirote, por edhe i shtetit grek q\u00eb p\u00ebr 45 vjet m\u00eb s\u00eb shumti ishte b\u00ebr\u00eb nga jasht\u00eb kufijve shqiptar\u00eb do t\u00eb rifillonte aktivitetin pas ndryshimeve politike n\u00eb Shqip\u00ebri, q\u00eb sh\u00ebnuan r\u00ebnien e regjimit komunist.<br \/>\nTashm\u00eb p\u00ebr faj edhe t\u00eb politik\u00ebs, shpeshher\u00eb servile shqiptare dhe varf\u00ebris\u00eb n\u00eb mas\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, rruga u rihap p\u00ebrs\u00ebri duke u kthyer n\u00eb nj\u00eb autostrad\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb hyrje-daljesh t\u00eb elementeve q\u00eb k\u00ebrkonin hapur shk\u00ebputjen e Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe bashkimin e tij me Greqin\u00eb.<\/p>\n<p>70 vitet e agjentur\u00ebs greke jan\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb pjes\u00eb e historis\u00eb s\u00eb gjat\u00eb, e cila vazhdon edhe sot, m\u00eb e rafinuar, m\u00eb e fsheht\u00eb, m\u00eb e sofistikuar, por gjithsesi, thjesht\u00ebsisht e identifikueshme p\u00ebr k\u00ebdo q\u00eb ka ndjekur apo q\u00eb ndjek reagimet, takimet, deklaratat e l\u00ebvizjet e nj\u00eb s\u00ebr\u00eb individ\u00ebsh, t\u00eb cil\u00ebt sot gjejn\u00eb lirin\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb gjith\u00e7ka pa asnj\u00eb shqet\u00ebsim n\u00eb mes t\u00eb dit\u00ebs n\u00eb \u00e7do cep t\u00eb Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Hyjn\u00eb e dalin p\u00ebrmes kufijve zyrtar\u00eb shpesh t\u00eb shoq\u00ebruar edhe nga burokrat\u00eb me kostum t\u00eb qeverive shqiptare, t\u00eb cil\u00ebt me nj\u00eb serviliz\u00ebm n\u00eb kufijt\u00eb e t\u00eb neveritshmes pranojn\u00eb gjith\u00e7ka edhe kur n\u00ebn sy u shkelen simbolet komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Ky <em>dossier<\/em> nxori n\u00eb sip\u00ebrfaqe p\u00ebrtej emrave t\u00eb agjent\u00ebve e njer\u00ebzve t\u00eb implikuar me silogjet vorio-epirote, tre element\u00eb kryesor\u00eb. Ashtu si\u00e7 rezulton nga t\u00eb gjitha dokumentet e koh\u00ebs, agjentura e vendit fqinj synonte q\u00eb prej vitit 1920 e m\u00eb par\u00eb <em>p\u00ebrhapjen e shkollave greke<\/em>, <em>meshimin n\u00eb kishat ortodokse n\u00eb gjuh\u00ebn greke<\/em> dhe <em>pushtimin ekonomik t\u00eb Jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb<\/em>. <em><strong>Cil\u00ebn nga k\u00ebto nuk ka arritur sot dhe me k\u00ebt\u00eb rit\u00ebm, n\u00ebse e lejojm\u00eb \u00e7far\u00eb do mund t\u00eb arrij\u00eb nes\u00ebr?<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pjesa e par\u00eb &#8211; 2011\/06 &#8211; Marr\u00eb nga: https:\/\/zgjohushqiptar.com.al\/2011\/06\/26\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures\/ DOSSIER N\u00eb rrjedh\u00ebn e shekujve, Shqip\u00ebria, toka aq shum\u00eb e d\u00ebshiruar nga fqinj\u00ebt e fuqit\u00eb e m\u00ebdha, p\u00ebr vet\u00eb pozit\u00ebn e saj gjeografike si nj\u00eb ur\u00eb midis Lindjes dhe Per\u00ebndimit e me nj\u00eb dalje t\u00eb lakmueshme n\u00eb det, \u00ebsht\u00eb gjendur shpesh n\u00eb kufijt\u00eb e ekzistenc\u00ebs si [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":51206,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-51205","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Kali i Troj\u00ebs, 70 vitet e agjentur\u00ebs greke n\u00eb Shqip\u00ebri (DOSSIER) - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kali i Troj\u00ebs, 70 vitet e agjentur\u00ebs greke n\u00eb Shqip\u00ebri (DOSSIER) - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pjesa e par\u00eb &#8211; 2011\/06 &#8211; Marr\u00eb nga: https:\/\/zgjohushqiptar.com.al\/2011\/06\/26\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures\/ DOSSIER N\u00eb rrjedh\u00ebn e shekujve, Shqip\u00ebria, toka aq shum\u00eb e d\u00ebshiruar nga fqinj\u00ebt e fuqit\u00eb e m\u00ebdha, p\u00ebr vet\u00eb pozit\u00ebn e saj gjeografike si nj\u00eb ur\u00eb midis Lindjes dhe Per\u00ebndimit e me nj\u00eb dalje t\u00eb lakmueshme n\u00eb det, \u00ebsht\u00eb gjendur shpesh n\u00eb kufijt\u00eb e ekzistenc\u00ebs si [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-02-18T10:21:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-03-01T00:48:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/agjentet-ilustrim.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"780\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"439\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"115 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"Kali i Troj\u00ebs, 70 vitet e agjentur\u00ebs greke n\u00eb Shqip\u00ebri (DOSSIER)\",\"datePublished\":\"2020-02-18T10:21:14+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-01T00:48:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\\\/\"},\"wordCount\":23009,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/02\\\/agjentet-ilustrim.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\\\/\",\"name\":\"Kali i Troj\u00ebs, 70 vitet e agjentur\u00ebs greke n\u00eb Shqip\u00ebri (DOSSIER) - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/02\\\/agjentet-ilustrim.jpg\",\"datePublished\":\"2020-02-18T10:21:14+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-01T00:48:24+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/02\\\/agjentet-ilustrim.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/02\\\/agjentet-ilustrim.jpg\",\"width\":780,\"height\":439,\"caption\":\"Agjent\u00ebt - ilustrim\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kali i Troj\u00ebs, 70 vitet e agjentur\u00ebs greke n\u00eb Shqip\u00ebri (DOSSIER)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kali i Troj\u00ebs, 70 vitet e agjentur\u00ebs greke n\u00eb Shqip\u00ebri (DOSSIER) - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Kali i Troj\u00ebs, 70 vitet e agjentur\u00ebs greke n\u00eb Shqip\u00ebri (DOSSIER) - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Pjesa e par\u00eb &#8211; 2011\/06 &#8211; Marr\u00eb nga: https:\/\/zgjohushqiptar.com.al\/2011\/06\/26\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures\/ DOSSIER N\u00eb rrjedh\u00ebn e shekujve, Shqip\u00ebria, toka aq shum\u00eb e d\u00ebshiruar nga fqinj\u00ebt e fuqit\u00eb e m\u00ebdha, p\u00ebr vet\u00eb pozit\u00ebn e saj gjeografike si nj\u00eb ur\u00eb midis Lindjes dhe Per\u00ebndimit e me nj\u00eb dalje t\u00eb lakmueshme n\u00eb det, \u00ebsht\u00eb gjendur shpesh n\u00eb kufijt\u00eb e ekzistenc\u00ebs si [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2020-02-18T10:21:14+00:00","article_modified_time":"2020-03-01T00:48:24+00:00","og_image":[{"width":780,"height":439,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/agjentet-ilustrim.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"115 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"Kali i Troj\u00ebs, 70 vitet e agjentur\u00ebs greke n\u00eb Shqip\u00ebri (DOSSIER)","datePublished":"2020-02-18T10:21:14+00:00","dateModified":"2020-03-01T00:48:24+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/"},"wordCount":23009,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/agjentet-ilustrim.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/","name":"Kali i Troj\u00ebs, 70 vitet e agjentur\u00ebs greke n\u00eb Shqip\u00ebri (DOSSIER) - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/agjentet-ilustrim.jpg","datePublished":"2020-02-18T10:21:14+00:00","dateModified":"2020-03-01T00:48:24+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/agjentet-ilustrim.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/agjentet-ilustrim.jpg","width":780,"height":439,"caption":"Agjent\u00ebt - ilustrim"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/kali-i-trojes-70-vitet-e-agjentures-greke-ne-shqiperi-dossier\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kali i Troj\u00ebs, 70 vitet e agjentur\u00ebs greke n\u00eb Shqip\u00ebri (DOSSIER)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51205","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51205"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51205\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51986,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51205\/revisions\/51986"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51206"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}