{"id":51223,"date":"2020-02-19T01:16:54","date_gmt":"2020-02-19T00:16:54","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=51223"},"modified":"2020-02-19T01:18:35","modified_gmt":"2020-02-19T00:18:35","slug":"disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/","title":{"rendered":"Disidenti Prof. Arshi Pipa (1920-1997) nga burgu n\u00eb Shqip\u00ebri, doktor filozofie n\u00eb SHBA"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>N\u00eb p\u00ebrkujtim t\u00eb 100-vjetorit lindjes<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Klajd Kapinova<\/strong><\/p>\n<p>Koh\u00ebt e fundit kam par\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr voluminoz, Shqiptar\u00ebt e Amerik\u00ebs, t\u00eb botuar n\u00eb New York, e cila p\u00ebr informacionin e pasur dhe shum\u00eb foto origjinale t\u00eb panjohura m\u00eb par\u00eb si paraqitje formale \u00ebsht\u00eb model.<br \/>\n\u00c7do lib\u00ebr i shkruar mir\u00eb ose keq, ka vler\u00ebn e vet dhe autori mbetet i nderuar, mbasi n\u00eb vorbull\u00ebn e jet\u00ebs plot konkurenc\u00eb e mbijetese n\u00eb ShBA, ka sakrifikuar koh\u00ebn e \u00e7muar, p\u00ebr t&#8217;i ofruar lexuesit nj\u00eb informacion me p\u00ebrshkrime historike.<\/p>\n<figure style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/fjala.info\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/klajd-kapinova.jpg\" alt=\"Klajd Kapinova\" width=\"600\" height=\"450\"><figcaption class=\"wp-caption-text\">Klajd Kapinova<\/figcaption><\/figure>\n<p>Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb, se p\u00ebr p\u00ebrmbajtjen e librit t\u00eb ndaj t\u00eb nj\u00ebjtat mendime, mbasi servilizimin nuk e p\u00eblqen asnj\u00eb jet\u00ebshkrimor ose historian.<br \/>\nN\u00eb librin voluminoz dhe luksoz n\u00eb fjal\u00eb, diferencimi i figurave kryesore t\u00eb diaspor\u00ebs me ose pa reputacion, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb me para p\u00eblqimin krahinor, politik, kulturor, arsimor, etj., sesa i nisur nga misioni profesional n\u00eb pasqyrimin me realiz\u00ebm, t\u00eb kontributin e madh ose t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr jet\u00ebshkrimor p\u00ebr Shqiptar\u00ebt e Amerik\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn u b\u00eb shum\u00eb zhum\u00eb mediatike, mungon jeta e nj\u00eb nd\u00ebr profesor\u00ebt m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb komunitetit shqiptaro amerikan\u00eb dhe qarqet e perzgjedhura intelektuale universitare amerikane sikurse ishte e mbeti prof. Arshi Pipa, q\u00eb ishte nj\u00ebherazi kryetar i Federat\u00ebs Panshqiptare Vatra (1912) dhe editor i gazet\u00ebs s\u00eb saj Dielli (1909).<\/p>\n<p>Organzata n\u00eb fjal\u00eb, i ka propozuar shpesh me shkrim qeverive t\u00eb majta dhe \u201cdjathta\u201d n\u00eb vendlindje, q\u00eb t\u00eb dekorohen me tituj nderi disa \u201cfigura\u201d ende gjall\u00eb dhe t\u00eb moshuar t\u00eb komunitetit ton\u00eb, duke l\u00ebn\u00eb pas dore q\u00ebllimisht prof. Arshi Pip\u00ebn etj.<br \/>\nAutori i k\u00ebtij shkrimi, gjat\u00eb nj\u00eb takimi t\u00eb hapur n\u00eb zyrat e Vatr\u00ebs, Bronx, New York, i cili ato dit\u00eb po shoq\u00ebronte s\u00eb bashku me studiuesin dhe Sekretarin e Lidhjes s\u00eb Prizrenit zotin Tom\u00eb Mrijaj, dhe kryetarin Ismet Berisha etj., delegacionin nga Koosva, t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga profesor\u00eb dhe punonj\u00ebs shkencor\u00eb t\u00eb arkivit t\u00eb shtetit, q\u00eb kishin ardhur p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb arkivat dhe dokumentet e Lidhjes s\u00eb Tret\u00eb t\u00eb Prizrenit (1962), ngriti shqet\u00ebsimin e drejt\u00eb, p\u00ebr munges\u00ebn e vler\u00ebsimit t\u00eb figures s\u00eb intelektualit shkodran prof. Arshi Pipa, i cili, nuk \u00ebsht\u00eb propozuar asnj\u00ebher\u00eb n\u00eb list\u00ebn e gjat\u00eb t\u00eb hartuar nga Vatra, p\u00ebr tu vler\u00ebsuar nga Presidenca e Shqip\u00ebris\u00eb\u2026<\/p>\n<p>Gjithsesi t\u00eb shkruash p\u00ebr prof. Pip\u00ebn duhet t\u00eb kesh nj\u00eb njohje t\u00eb gj\u00ebr\u00eb, t\u00eb thell\u00eb dhe p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr aft\u00ebsi t\u00eb madhe interpretative t\u00eb mendimeve dhe studimeve me vlera, q\u00eb n\u00eb form\u00eb relike ia la amanet qytetit t\u00eb lindjes.<br \/>\nUn\u00eb, kam pasur fatin dhe nderin, q\u00eb t\u00eb jem i pranish\u00ebm kur n\u00eb Shkod\u00ebr mb\u00ebrrit\u00ebn 45 kuti me libra dhe dor\u00ebshkrime, q\u00eb profesori Pipa i la qytetit t\u00eb vet dhe si nderim vendlindja kishte disa vite q\u00eb i kishte ngritur n\u00eb bronz dy portrete v\u00ebllez\u00ebrve: martirit avokat Mysafer Pipa dhe prof. Arshi Pip\u00ebs, n\u00eb Muzeun Historik t\u00eb Qytetit&#8230;<\/p>\n<p>A mund t\u00eb quhet shkencor\u00eb e historik, nj\u00eb lib\u00ebr q\u00eb ka shpieguesin e emrave, dhe nuk ka asnj\u00eb literatur\u00eb referuese apo hulumtuese n\u00eb arkivat private apo shtet\u00ebrore n\u00eb ShBA!?<br \/>\nN\u00eb lib\u00ebr mungon diversiteti i mendimeve teza dhe hipoteza, ballafaqimi me faktet e argumente t\u00eb diskutueshme p\u00ebr nj\u00eb figur\u00eb me ose pa em\u00ebr.<br \/>\nMonotonia e p\u00ebrshkrimit t\u00eb njer\u00ebzve, uniformiteti dhe vet\u00eblavd\u00ebrimi i intervistuesve t\u00eb improvizuar, \u00ebsht\u00eb shoq\u00ebruesja kryesore n\u00eb disa faqe t\u00eb saj.<\/p>\n<p>Risit\u00eb jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb t\u00eb prera me thik\u00eb, se k\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb dhe nuk ka ndryshe. Si nuk u gjet nj\u00eb d\u00ebshmi autentike n\u00eb asnj\u00eb librari, arkiv shtet\u00ebror ose bibliotek\u00eb private, si fjala vjen, nj\u00eb certifikat\u00eb e lindjes ose t\u00eb regjistrimit t\u00eb nj\u00eb shqiptari (n\u00eb shtetin e Luizian\u00ebs), q\u00eb para 150 viteve paska ardhur n\u00eb ShBA dhe \u00ebsht\u00eb vendosur n\u00eb shtetin e Luizian\u00ebs, ku \u201cmendohet\u201d se \u00ebsht\u00eb \u201cvendosur\u201d edhe komuniteti m\u00eb i madh shqiptar, t\u00eb pakonstatuar nga shtypi amerikan!?<\/p>\n<p>N\u00eb lib\u00ebr mungon analiza e vendosjeve t\u00eb emigrant\u00ebve n\u00eb grupe ose ve\u00e7mas dhe d\u00ebshira ose prirja e emigrant\u00ebve p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb m\u00eb shum\u00eb me bisnesin se sa me shkollimin apo prirjet p\u00ebr t\u2019u integruar si lider shoq\u00ebror ose politik (karrier\u00eb profesionale), dukuri kjo shum\u00eb e p\u00ebrhapur n\u00eb trojet etnike shqiptare.<br \/>\nA nuk e tregon k\u00ebt\u00eb suksesi apo ekzistenca e 24 perandor\u00ebve me origjin\u00eb ilir\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn e Perandoris\u00eb Romake (Rom\u00eb dhe Konstandinopoj\u00eb) apo drejtimi e sh\u00ebrbimi me besnik\u00ebri n\u00eb Perandorin\u00eb Otomane t\u00eb 45 kryeministrave (vezirave) me origjin\u00eb arb\u00ebr apo shqiptar!?<\/p>\n<p>Kush nuk do t\u00eb kishte d\u00ebshir\u00eb t\u00eb lexonte ecurin\u00eb e integrimit t\u00eb shpejt\u00eb me sukses e pa vet\u00ebmburrje n\u00eb universitetet amerikane t\u00eb emigrant\u00ebve rinj, q\u00eb jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb lart shkollarisht se parardh\u00ebsit bashkatdhetar\u00eb t\u00eb ardhur dikur nga Shqip\u00ebria, Kosova, Mali i Zi e Maqedonia, se sa t\u00eb lexojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb asimiluarit \u201cshqiptar\u201d, q\u00eb nuk dinin as shkrim as k\u00ebndim.<\/p>\n<p><strong>Pipa vuajti n\u00eb burgjet komuniste<\/strong><\/p>\n<p>Prof. Arshi Pipa lindi n\u00eb Shkod\u00ebr, n\u00eb nj\u00eb familje intelektuale t\u00eb qytetit antik.<br \/>\nPipa, diplomohet p\u00ebr filozofi, n\u00eb Universitetin e Firences, n\u00eb vitin 1942. Ai dha m\u00ebsim n\u00eb Amerik\u00eb n\u00eb Kolegjin e Arkansasit si profesor i filozofis\u00eb dhe m\u00eb von\u00eb si profesor n\u00eb Universitetin e Minesot\u00ebs, ku ligj\u00ebroi let\u00ebrsin\u00eb italiane.<br \/>\nM\u00ebsimet fillore dhe t\u00eb mesme i mori n\u00eb vendlindje, t\u00eb parat te Kolegji Saverian e m\u00eb tej p\u00ebr 8 vjet n\u00eb Gjimnazin e Shkodr\u00ebs n\u00eb deg\u00ebn klasike, q\u00eb e p\u00ebrfundoi m\u00eb 1938.<\/p>\n<p>Me p\u00ebrkujdesjen e t\u00eb atit p\u00ebr edukat\u00ebn fetare, ndiqte m\u00ebsime n\u00eb medrese pasditeve. M\u00eb 1936 me poezin\u00eb N\u00eb lam\u00ebn e luft\u00ebs fitoi \u00e7mimin e tret\u00eb n\u00eb nj\u00eb konkurs poezie t\u00eb shpallur nga e p\u00ebrkohshmja katolike Cirka. M\u00eb pas studioi Let\u00ebrsi e Filozofi n\u00eb Universitetin e Firences, laureoi me tez\u00ebn Morali dhe feja tek Bergson.<br \/>\nU kthye n\u00eb Shqip\u00ebri dhe nga viti 1941 dhe deri n\u00eb fund t\u00eb vitit 1944 dha l\u00ebnd\u00ebn e filozofis\u00eb n\u00eb Licet\u00eb Shtet\u00ebrore t\u00eb Tiran\u00ebs, Shkodr\u00ebs dhe t\u00eb Durr\u00ebsit. N\u00eb vitin 1944 drejtoi revist\u00ebn Kritika, botuar nga Myzaferi. Kur Lidhja e Shkrimtar\u00ebve nisi botimin e organit Bota e Re, Pipa me Kutelin ishin t\u00eb vetmit jokomunist\u00eb n\u00eb k\u00ebshillin drejtues.<\/p>\n<p>Ai mori pjes\u00eb n\u00eb Kongresin e Par\u00eb t\u00eb Lidhjes n\u00eb tetor t\u00eb 1945, drejtuar nga Sk\u00ebnder Luarasi. P\u00ebr pak koh\u00eb, n\u00eb vitin 1945, qe m\u00ebsues i italishtes dhe i gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb Kolegjin e M\u00ebsuesve, Tiran\u00eb.<br \/>\nPasi u arrestua miku i tij Hysen Ballhysa m\u00eb 4 dhjetor 1946, Pip\u00ebn e arrestojn\u00eb m\u00eb 27 prill 1947 dhe pas tyre u arrestuan edhe Preng Ka\u00e7inari me poliglotin Pashk Gje\u00e7in.<br \/>\nPipa u akuzua se gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs kishte &#8220;drejtuar revista me ideologji fashiste p\u00ebr t\u00eb mashtruar popullin dhe p\u00ebr t\u00eb maskuar okupacionin fashist&#8221; dhe se vijonte pun\u00ebn me student\u00ebt e vet duke e akuzuar pushtetin komunist si terrorist, akuza p\u00ebr t\u00eb cilat u d\u00ebnua me 20 vjet heqje lirie.<\/p>\n<p>Pipa u burgos dhe vuajti n\u00eb burgjet dhe kampet e shfarosjes (Durr\u00ebs, korrik 1948 Vlo\u00e7isht, n\u00ebntor 1948 Gjirokast\u00ebr, Kor\u00e7\u00eb, Artizanati i Tiran\u00ebs, Burrel etj.), ku p\u00ebrve\u00e7 pun\u00ebs s\u00eb detyrueshme u b\u00eb nj\u00eb nga dor\u00ebzan\u00ebt e m\u00ebsimdh\u00ebnies s\u00eb let\u00ebrsis\u00eb, filozofis\u00eb dhe gjuh\u00ebve p\u00ebrgjat\u00eb d\u00ebnimit, ku shkroi librin me poezi Libri i Burgut.<br \/>\nFamiljen e shp\u00ebrngul\u00ebn disa her\u00eb derisa n\u00eb n\u00ebntor 1949 bashk\u00eb me 20 familje t\u00eb tjera t\u00eb persekutuara i shp\u00ebrnguli n\u00eb disa sht\u00ebpi boshe n\u00eb plazh. Gjat\u00eb rrug\u00ebtimit, i ati q\u00eb ishte i paralizuar, nd\u00ebrroi jet\u00eb.<br \/>\nLirohet m\u00eb 26 prill 1956 dhe nj\u00eb nat\u00eb t\u00eb fundver\u00ebs s\u00eb 1957 arratiset bashk\u00eb me t\u00eb motr\u00ebn, Fehimen. Vendoset n\u00eb Sarajev\u00eb deri n\u00eb vitin 1958.<\/p>\n<p><strong>Prof. Pipa oktor n\u00eb filozofie n\u00eb SHBA<\/strong><\/p>\n<p>Disidenti Pipa emigroi n\u00eb Shtetet e Bashkuara m\u00eb 1959. N\u00eb fillim punoi si ark\u00ebtar n\u00eb nj\u00eb hotel n\u00eb New York.<br \/>\nEm\u00ebrimi i tij i par\u00eb ishte n\u00eb kolegjin Philander Smith, Little Rock, Arkansas, ku ligj\u00ebroi p\u00ebr filozofi m\u00eb 1960. Vitin akademik pasues, drejtoi departamentin e gjuh\u00ebs italiane n\u00eb City University, Georgia, n\u00eb Shkoll\u00ebn e Gjuh\u00ebve dhe t\u00eb Gjuh\u00ebsis\u00eb dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb jepte m\u00ebsim filozofi, n\u00eb Kolegjin e Arteve t\u00eb Lira (ver\u00eb 1961 dhe 1962).<\/p>\n<p>Ka qene pedagog i gjuh\u00ebs italiane n\u00eb universitetin Kolumbia n\u00eb vitet 1961-1962, dhe profesor i asociuar i gjuh\u00ebs italiane, n\u00eb universitetin e Delfit, Garden City, dhe, n\u00eb t\u00eb njajt\u00ebn koh\u00eb, gjat\u00eb ver\u00ebs, dha filozofi n\u00eb Kolegjin e Arteve t\u00eb Lira..<br \/>\nN\u00eb vitet n\u00eb vazhdim ligj\u00ebroi tema filozofike n\u00eb kolegjin Adelphi Suffolk. Nga viti 1963-1966 ishte profesor i asociuar n\u00eb vitin akademik 1963-1964 n\u00eb departamentin e gjuh\u00ebs italiane, n\u00eb universitetin e Kalifornis\u00eb, Berkley.<\/p>\n<p>Atje jepte kursin e let\u00ebrsis\u00eb moderne italiane dhe drejtonte seminaret e kritik\u00ebs letrare, (De Sanctis, 1963, Kro\u00e7e, 1964, Viko, 1965), po ashtu si dhe n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, let\u00ebrsi dhe folklor m\u00eb 1965, si dhe filozofi romake.<br \/>\nN\u00eb vitin 1966, drejtoi disertacionet p\u00ebr grad\u00ebn e doktorit n\u00eb filozofi (Ph.D). P\u00ebrkrahu l\u00ebvizjen studentore t\u00eb Berkley University t\u00eb Kalifornis\u00eb, e njohun si \u201cFree speech movement\u201d, dhe arrin t\u00eb b\u00ebhet kritik i paanshem i poltik\u00ebs.<br \/>\nNga viti 1966, ka qen\u00eb n\u00eb fakultetin e Universitetit t\u00eb Minnesota-s dhe Minneapolis, fillimisht si profesor i asociuar (1966-1969), dhe m\u00eb pas si profesor i gjuh\u00ebs italiane, n\u00eb departamentin e gjuh\u00ebve fr\u00ebnge dhe italiane (Departamenti i Gjuh\u00ebve Romane gjat\u00eb vitit 1968).<\/p>\n<p>Prof. Pipa Arriti t\u00eb jet\u00eb pjes\u00ebtar i Universitetit t\u00eb Minesotes, si an\u00ebtar me t\u00eb drejta t\u00eb plota dhe gjithashtu kontribuonte n\u00eb planifikimin, hartimin dhe ndarjen e diplomave t\u00eb studimeve t\u00eb gjuh\u00ebs italiane.<br \/>\nProgrami p\u00ebr gradat e master-it u themelua n\u00eb vitin 1968, nd\u00ebrkoh\u00eb ai ishte drejtues i programit master (\u201cgraduate school\u201d) n\u00eb gjuh\u00ebn italiane. Tem\u00eb &#8211; diplomat p\u00ebr master dhe disertacionet e PhD u shkruan dhe u miratuan n\u00ebn drejtimin e tij.<br \/>\nU ka dh\u00ebn\u00eb m\u00ebsim kurseve t\u00eb ekstrakurrikulare t\u00eb gjuh\u00ebve, t\u00eb ndara n\u00eb kurse t\u00eb ul\u00ebt dhe t\u00eb larta, kurseve t\u00eb qytet\u00ebrimit dhe t\u00eb kultur\u00ebs n\u00eb anglisht, dhe n\u00eb ve\u00e7anti, kurseve ekstra-kurrikulare p\u00ebr shkrimtar\u00ebt e m\u00ebdhenj, (Dante, Boka\u00e7io, Manzoni, Leopardi), n\u00eb zhanret e \u201cPoezis\u00eb kalor\u00ebsiake\u201d, \u201cLet\u00ebrsis\u00eb Utopike\u201d, dhe temat krahasuese (Marksizmi dhe Ekzistencializmi n\u00eb tregim dhe dram\u00eb), p\u00ebrfshi seminaret (Ungareti dhe Montale, Viko dhe Kro\u00e7e).<\/p>\n<p>Ai ka dh\u00ebn\u00eb m\u00ebsim bashk\u00ebrisht, kurseve t\u00eb diplomuara t\u00eb gjuh\u00ebve fr\u00ebnge dhe italiane, (Simbolizmi Francez dhe Hermetizmi Italian, Romantizmi n\u00eb Franc\u00eb dhe n\u00eb Let\u00ebrsin\u00eb Italiane), duke pasuar me themelimin e programeve t\u00eb master-it, n\u00eb gjuh\u00ebt Fr\u00ebnge dhe Italiane (1970), t\u00eb konceptuar dhe hartuar me iniciativ\u00ebn e tij.<br \/>\nMe daljen n\u00eb pension u vendos p\u00ebrfundimisht n\u00eb Washington, D.C., pran\u00eb s\u00eb motr\u00ebs, ku edhe mbyll syt\u00eb&#8230;<\/p>\n<p><strong>Editori Pipa ishte i mpreht\u00eb n\u00eb analizat e temave bashk\u00ebkohore<\/strong><\/p>\n<p>Pipa, shquhet p\u00ebr veprimtari botuese n\u00eb larmin e shtypit periodik. Ai ka qen\u00eb botues dhe kryeredaktor organesh letrare e shkencore.<br \/>\nN\u00eb vitin 1944, kur Shqip\u00ebrija vuante n\u00ebn pushtimin e huaj, n\u00eb nj\u00eb mosh\u00eb t\u00eb re nxori revist\u00ebn Kritika Letrare, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn dallohet p\u00ebr trajtim original dhe objektiv t\u00eb personaliteteve t\u00eb letrave shqipe; ve\u00e7ori q\u00eb do ta shoq\u00ebroj\u00eb ate gjithnj\u00eb m\u00eb von\u00eb, kur do t\u00eb shkruaj veprat madhore n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb.<br \/>\nN\u00eb faqet e revist\u00ebs ravij\u00ebzoheshin kulmet e let\u00ebrsis\u00eb e t\u00eb kultur\u00ebs shqiptare si Noli, Konica, Migjeni.<br \/>\nKulme n\u00eb historin\u00eb e kritik\u00ebs son\u00eb letrare kan\u00eb mbetur edhe k\u00ebto punime t\u00eb Pip\u00ebs.<br \/>\nEseja e shkruar p\u00ebr Konic\u00ebn e d\u00ebshmon at\u00eb si nj\u00eb kritik t\u00eb kategoris\u00eb s\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet 1945-1946, qe an\u00ebtar i redaksis\u00eb s\u00eb revist\u00ebs Bota e Re. M\u00eb 1987, an\u00ebtar i redaksis\u00eb s\u00eb revist\u00ebs tremujore p\u00ebr mendimin kritik Telos (Kaliforni).<br \/>\nN\u00eb vitin 1990, filloi t\u00eb botoj n\u00eb Washington D. C. revist\u00ebn \u201cAlbanica \u2013 A quarterly Journal of Albanological Research and Criticism\u201d, revist\u00eb me vlera t\u00eb m\u00ebdha shkencore albanologjike.<br \/>\nMbas tre numrash, p\u00ebr arsye financiare, u nd\u00ebrpre ky botim aq i nevojsh\u00ebm e i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm sidomos p\u00ebr paraqitjen para bot\u00ebs t\u00eb gjendjes s\u00eb vertet\u00eb ekonomike e politike t\u00eb trojeve tona, dhe shkencave albanologjike.<\/p>\n<p>Mbrojtja e \u00e7\u00ebshtjes shqiptare n\u00eb t\u00eb gjitha trojet tona qe q\u00ebllimi i revist\u00ebs. Numri i par\u00eb iu kushtua \u201cTragjedis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs dhe aktor\u00ebve t\u00eb saj\u201d. N\u00eb ballin e revist\u00ebs u vizatua harta e Kosov\u00ebs s\u00eb bashku me pjes\u00ebn veriore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<br \/>\nS\u00eb bashku me shkrimtarin dhe publicistin e mir\u00ebnjohur mal\u00ebsor prof. Martin Camaj ishin disident\u00eb, q\u00eb punuan n\u00eb m\u00ebrgim dhe q\u00eb dhan\u00eb nj\u00eb kontribut t\u00eb madh intelektual n\u00eb fush\u00ebn e gjuh\u00ebsis\u00eb, let\u00ebrsis\u00eb, filozofis\u00eb, sociologjis\u00eb dhe publicistik\u00ebs.<br \/>\nE nj\u00ebjta indiferenc\u00eb edhe n\u00eb 22-vjetorin e vdekjes s\u00eb Arshi Pip\u00ebs. Sot \u00ebsht\u00eb dita kur kritiku, poeti, publicisti, u nda nga jeta n\u00eb SHBA, ndon\u00ebse p\u00ebr asnj\u00eb moment nuk u nda prej Atdheut t\u00eb tij t\u00eb lindjes.<\/p>\n<p>Pothuajse cdo vit ka heshtje rutin\u00eb ndaj figur\u00ebs s\u00eb madhe t\u00eb intelektualit t\u00eb shquar prof. Arshi Pipa.<br \/>\nKjo p\u00ebr faktin e keq, se institucionet kulturore, letrare dhe kulturore n\u00eb Shkod\u00ebr (Bashkia e qytetit), Tiran\u00eb (Akademia e Shkencave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb), etj., vazhdojn\u00eb t\u00eb sundohen nga ish p\u00ebrfaqsues t\u00eb rregjimit komunist, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb pushtet kudo, duke vazhduar ta urrejn\u00eb kritikun e pafalsh\u00ebm t\u00eb tyre prof. Pip\u00ebn, p\u00ebr inerci t\u00eb diktatorit dhe diktatur\u00ebs s\u00eb largkjoftit t\u00eb Dull\u00ebs s\u00eb Gjirokastr\u00ebs.<\/p>\n<p>Heshtje varri. Asnj\u00eb fjal\u00eb nga institucionet e Tiran\u00ebs, por as ato lokale, n\u00eb Shkod\u00ebr, t\u00eb vet\u00ebquajtur nga e kaluara si \u201cdjepi i kultur\u00ebs\u201d.<br \/>\nI vetmi rast pozitiv \u00ebsht\u00eb fakti se studiuesi dhe pedagogu i Fakultetit t\u00eb Histori Filologjis\u00eb, Lisandri Kola, ka pasur nj\u00eb p\u00ebrballje t\u00eb hapur publike.<br \/>\nP\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, dy her\u00eb me radh\u00eb (p\u00ebrmes gazet\u00ebs \u201cPanorama\u201d), Kola i \u00ebsht\u00eb drejtuar Bashkis\u00eb s\u00eb Shkodr\u00ebs p\u00ebr ngritjen e nj\u00eb memoriali kushtuar Pip\u00ebs, por indiferenca \u00ebsht\u00eb ajo \u00e7ka ka pasuar si gjithnj\u00eb pseudopushtetar\u00ebt q\u00eb hapur mohojn\u00eb qytetar\u00ebt e vet, q\u00eb jan\u00eb ndera dhe krenaria e qytetit ton\u00eb.<\/p>\n<p>Por njer\u00ebz t\u00eb mir\u00eb ka kudo. K\u00ebshtu nd\u00ebr homazhet e pakta, duket t\u00eb jet\u00eb ai i revist\u00ebs \u201cKens\u201d, botuar nga Lisandri dhe Aristea Kola, me nj\u00eb Komisi Shkencore e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga Arben Prendi, \u00c7ezarin Toma, Dhurata Shehri, Edlira Tonuzi, Persida Asllani, Marsel Nilaj, Vjollca Osja, Vin\u00e7ens Marku, ia ka kushtuar k\u00ebt\u00eb num\u00ebr pik\u00ebrisht prof. Arshi Pip\u00ebs.<br \/>\nAi p\u00ebrfundoi arsimin e mes\u00ebm n\u00eb vendlindje, e m\u00eb pas studioi p\u00ebr filozofi n\u00eb Universitetin e Firences (Itali).<br \/>\nPrej vitit 1941-1946 Pipa dha m\u00ebsim n\u00eb shkolla t\u00eb mesme t\u00eb Tiran\u00ebs e Durr\u00ebsit. Gjat\u00eb viteve \u201940, emri i Pip\u00ebs do t\u00eb ndeshet n\u00eb shtypin e koh\u00ebs.<\/p>\n<p>Ai do t\u00eb botoj poezi dhe kritika. N\u00eb vitin 1944, edhe pse n\u00eb mosh\u00eb fare t\u00eb re, ai b\u00ebhet botuesi i revist\u00ebs letrare Kritika, nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb- sishmet e koh\u00ebs s\u00eb vet, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ai botoi traktate p\u00ebr kritik\u00ebn letrare, p\u00ebrse duhet dhe a kemi.<br \/>\nP\u00ebrve\u00e7se botoi kritika t\u00eb autor\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb koh\u00ebs, ai vet\u00eb mori n\u00eb shqyrtim veprat e Nolit, si dhe ushtroi kritik\u00ebn e kritik\u00ebs, duke u p\u00ebrballur me t\u00eb tjer\u00eb kritik\u00eb, si n\u00eb rastin e Mitrush Kutelit. Pena e tij prej kritiku ishte godit\u00ebse dhe nuk do t\u00eb kalonte pa u v\u00ebn\u00eb re.<br \/>\nPor ky udh\u00ebtim nuk do t\u00eb zgjaste shum\u00eb. Me vendosjen e pushtetit popullor, Kritika, ashtu si edhe gjith\u00eb simotrat e saj, u mbyll\u00ebn.<\/p>\n<p>N\u00eb prill t\u00eb vitit 1946, Pipa u burgos nga regjimi komunist dhe vuajti p\u00ebr dhjet\u00eb vjet (1946-1956) n\u00eb burgjet dhe kampet e pun\u00ebs n\u00eb Durr\u00ebs, Vlo\u00e7isht, Kor\u00e7\u00eb, Tiran\u00eb, Burrel etj. At\u00ebher\u00eb lindi edhe libri me poezi Libri i Burgut.<br \/>\nPasi del nga burgu, arratiset n\u00eb vitin 1958 dhe vendoset p\u00ebrfundimisht n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs.<br \/>\nNdon\u00ebse nuk e pati t\u00eb leht\u00eb, ia doli t\u00eb b\u00ebnte at\u00eb q\u00eb dinte t\u00eb b\u00ebnte m\u00eb mir\u00eb, t\u00eb jepte m\u00ebsim n\u00eb universitetet m\u00eb t\u00eb d\u00ebgjuara t\u00eb SHBA. (Kolumbi, Kaliforni, Minesota etj.), si dhe t\u00eb shkruante e t\u00eb botonte poezi, estetik\u00eb, filozofi dhe kritik\u00eb letrare.<\/p>\n<p>Ka shkruar \u201cLund\u00ebrtar\u00eb\u201d, \u201cLibri i Burgut\u201d, \u201cRusha\u201d dhe \u201cMeridiana\u201d, pak t\u00eb njohura nga lexuesi shqiptar, si dhe \u201cTipologjia dhe periodizmi i let\u00ebrsis\u00eb shqiptare\u201d, \u201cFan Noli si nj\u00eb nga figurat komb\u00ebtare dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare shqiptare\u201d, \u201cHumanist\u00ebt italoshqiptar\u00eb\u201d, \u201cBised\u00eb p\u00ebrmbi Kadaren\u00eb\u201d, \u201cFenomeni Kadare\u201d etj.<br \/>\nDisa vite m\u00eb par\u00eb u botua vepra e tij filozofike \u201cSkica e nj\u00eb konceptimi mbi jet\u00ebn plot\u00ebsuar me Mbi gjeniun\u201d, shkruar n\u00eb gjuh\u00ebn italiane n\u00eb burgun e Burrelit, n\u00eb vitin 1955. Nd\u00ebrkaq ka ende shum\u00eb p\u00ebr t\u2019u botuar dhe njohur p\u00ebr Arshi Pip\u00ebn. (Revista Kens, Pipa \u2013 Epus, Num\u00ebr Special, 2017)<\/p>\n<p><strong>Mllefi kund\u00ebr Professor Emeritus Arshi Pip\u00ebs n\u00eb mediat e \u201cdjathta\u201d n\u00eb vendlindje<\/strong><\/p>\n<p>Miku im shkodran Bep Kuqani ish i burgosuri politik, nj\u00ebkohsisht ish-bashk\u00ebvujt\u00ebs me t\u00eb ndjerin prof. Arshi Pipa, para se t\u00eb nd\u00ebrroi jet\u00eb k\u00ebtu n\u00eb New York, m\u00eb dhuroi dor\u00ebshkrimin e tij mbi prof. Arshi Pip\u00ebn.<br \/>\nAi nd\u00ebr t\u00eb tjera, me nj\u00eb shqet\u00ebsim t\u00eb madh m\u00eb shprehu indinjat\u00ebn e tij ndaj gazet\u00ebs gjoja t\u00eb \u201cdjatht\u00eb\u201d me emrin e cuditsh\u00ebm 55, t\u00eb dat\u00ebs 4 tetor 2002 (q\u00eb cirret se p\u00ebrfaqson nenin 55 t\u00eb agjitacion e propagand\u00ebs t\u00eb ish Kushtetut\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb komunizmit, q\u00eb e mban vet\u00ebn t\u00eb \u201cpavarur\u201d, kund\u00ebrkomuniste e rrjedhimisht e spektrit t\u00eb djatht\u00eb, t\u2019i lejoj\u00eb vet\u00ebs botimin e shkarravinave t\u00eb tilla, plot mllefe dhe urretje kund\u00ebr nj\u00eb disidenti t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb kun\u00ebrkomunisti dhe p\u00ebrsonaliteti t\u00eb madh si prof. Arshi Pipa.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu n\u00ebn titullin: \u201cHetim i ri p\u00ebr vrasjen e Mehmet Shehut\u201d, gazeta 55 synonte t\u00eb njolloste padrejt\u00ebsisht nj\u00eb nd\u00ebr figurat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha e m\u00eb t\u00eb pastra t\u00eb disidenc\u00ebs komuniste, q\u00eb mund t\u00eb quhet me t\u00eb drejt\u00eb krenaria e k\u00ebsaj desidence, jeta dhe vepra e t\u00eb cilit e kan\u00eb nderuar dhe do t\u2019a nderojn\u00eb gjithmon\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt e kudondodhur, sepse e till\u00eb ka qen\u00eb e do t\u00eb mbetet figura e t\u00eb mir\u00ebnjohurit Profesor Emeritus Arshi Pipa.<\/p>\n<p><strong>Pipa, Apostull i Demokracis\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr disa dekada n\u00eb SHBA, Boston dhe New York, n\u00eb drejtim t\u00eb gazet\u00ebs Dielli, organ i Federat\u00ebs Panshqiptare Vatra, kan\u00eb vepruar personalitete t\u00eb shquara n\u00eb l\u00ebmin e atdhetaris\u00eb dhe t\u00eb gazetaris\u00eb shqiptare, sikurse shkruan editori Anton \u00c7efa.<br \/>\nK\u00ebshtu njeri pas tjetrit editor\u00eb t\u00eb Diellit, sipas radh\u00ebs kan\u00eb qen\u00eb: Fan Noli, Faik Konica, Kristo Floqi, Kristo Dako, Paskal Aleksi, Dennis Kambury, Kost\u00eb \u00c7ekrezi, Bahri Omari, Loni P. Hristo, Andon S. Frash\u00ebri, Andrea D. Elia, Nelo Drizari, Qerim Panariti, Xhevat Kallajxhi, Eduard Li\u00e7o.<\/p>\n<p>M\u00eb von\u00eb, n\u00eb vitet 1990-1994, gazeta ka kaluar n\u00eb duar t\u00eb ndryshme. N\u00eb vitin 1990: Din Derti; 1991: prof. Arshi Pipa (korrik, gusht-shtator); Gjon Bu\u00e7aj, Agim Karagjozi, Agim Rexhaj, me asistenc\u00ebn e Tahir Deskut (tetor-n\u00ebntor); prof. Arshi Pipa (dhjetor); 1992: prof. Arshi Pipa (janar, shkurt, mars, prill, maj-qershor); Agim Karagjozi, Gjon Bu\u00e7aj (korrik-n\u00ebntor) ; 1993: Agim Karagjozi (janar-qershor, korrik-tetor, n\u00ebntor-dhjetor); 1994: Agim Karagjozi (janar-shtator); Anton \u00c7efa (tetor-dhjetor 1994 deri n\u00eb numrin e fundit korrik-dhjetor 2006) etj.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe u intensifikuen lidhjet e tij me Vatr\u00ebn dhe Diellin. Gjithnji, ai ka qen\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtor i zellsh\u00ebm i Diellit.<br \/>\nShqet\u00ebsimet e tij p\u00ebr gjendjen e Vatr\u00ebs, n\u00eb k\u00ebte koh\u00eb, dhe mendimet e tij p\u00ebr prosperitetin e saj, ai i shprehu, s\u00eb pari, n\u00eb Dielli, n\u00eb artikullin e gjat\u00eb \u201cP\u00ebr riorganizimin e Vatr\u00ebs\u201d, (nr. i 16 gushtit 1983) dhe n\u00eb fjalimin e rastit t\u00eb 28 Nandorit 1986, \u201cP\u00ebr shp\u00ebtimin e Vatr\u00ebs\u201d, q\u00eb u botue n\u00eb Diellin e 28 shkurtit, 1987.<br \/>\nM\u00eb duket se Arshiu ka dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrcaktimin ma t\u00eb sakt\u00eb dhe ma t\u00eb bukur p\u00ebr Vatr\u00ebn: \u201cVatra asht nji monument historik i vet\u00ebdijes dhe kultur\u00ebs komb\u00ebtare\u201d.<\/p>\n<p>Ai ka shkruar me dhimbje kraharori p\u00ebr gjendjen e mjeruar t\u00eb Vatr\u00ebs dhe ka vler\u00ebsue lart prestigjin e saj ndaj organizatave t\u00eb tjera t\u00eb diaspor\u00ebs, gja qi i jep mund\u00ebsi e avantazh asaj t\u2019i baj\u00eb nji sherbim t\u00eb madh kombit, \u201ci cili do t\u00eb ket\u00eb vler\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe n\u00ebse Vatra mban nj\u00eb q\u00ebndrim sip\u00ebrpartiak dhe sip\u00ebrqeveritar\u201d. \u201cNd\u00ebrhymja e saj, shkruen Pipa, asht sidomos e rand\u00ebsishme nd\u00ebr raste kur t\u00eb drejtat e kombit shqiptar cenohen ose rrezikohen\u201d.<br \/>\nN\u00eb pranver\u00eb t\u00eb vitit 1991, Pipa u zgjodh kryetar i Vatr\u00ebs, pa qen\u00eb an\u00ebtar i saj, detyr\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn q\u00ebndroi vet\u00ebm nj\u00eb vit, sepse n\u00eb qershor t\u00eb 1992-shit, nuk u rizgjodh.<\/p>\n<p>Ai e mori kryesin\u00eb e Vatr\u00ebs me t\u00eb vetmin q\u00ebllim p\u00ebr ta v\u00ebn\u00eb at\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb problemeve me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb jasht\u00ebzakonshme historike, q\u00eb dol\u00ebn para kombit ton\u00eb: zhvillimeve demokratike n\u00eb Shqip\u00ebri dhe zgjidhjes s\u00eb problemit t\u00eb Kosov\u00ebs.<br \/>\nGjat\u00eb k\u00ebsaj kohe tep\u00ebr t\u00eb shkurt\u00ebr, ai iu kushtua me t\u00eb gjitha energjit\u00eb rim\u00ebk\u00ebmbjes s\u00eb Vatr\u00ebs, dhe kreu shum\u00eb pun\u00eb me vler\u00eb.<br \/>\nN\u00eb Albanica, n\u00eb nr. 3-4 t\u00eb vitit 1992, n\u00eb shkrimin On Vatra and Dielli, ai ka shkruar me holl\u00ebsi p\u00ebr to.<br \/>\nProf. Pipa si arsimtar, publicist, poet, gjuh\u00ebtar, kritik letrar, p\u00ebrkthyes dhe pedagog shqiptar, i ofroi Per\u00ebndimit t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb mbi gjendjen e shkrimtar\u00ebve dhe intelektual\u00ebve n\u00eb vitet e para t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb staliniste.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb p\u00ebrkujtim t\u00eb 100-vjetorit lindjes Klajd Kapinova Koh\u00ebt e fundit kam par\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr voluminoz, Shqiptar\u00ebt e Amerik\u00ebs, t\u00eb botuar n\u00eb New York, e cila p\u00ebr informacionin e pasur dhe shum\u00eb foto origjinale t\u00eb panjohura m\u00eb par\u00eb si paraqitje formale \u00ebsht\u00eb model. \u00c7do lib\u00ebr i shkruar mir\u00eb ose keq, ka vler\u00ebn e vet dhe autori [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":51224,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-51223","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Disidenti Prof. Arshi Pipa (1920-1997) nga burgu n\u00eb Shqip\u00ebri, doktor filozofie n\u00eb SHBA - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Disidenti Prof. Arshi Pipa (1920-1997) nga burgu n\u00eb Shqip\u00ebri, doktor filozofie n\u00eb SHBA - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"N\u00eb p\u00ebrkujtim t\u00eb 100-vjetorit lindjes Klajd Kapinova Koh\u00ebt e fundit kam par\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr voluminoz, Shqiptar\u00ebt e Amerik\u00ebs, t\u00eb botuar n\u00eb New York, e cila p\u00ebr informacionin e pasur dhe shum\u00eb foto origjinale t\u00eb panjohura m\u00eb par\u00eb si paraqitje formale \u00ebsht\u00eb model. \u00c7do lib\u00ebr i shkruar mir\u00eb ose keq, ka vler\u00ebn e vet dhe autori [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-02-19T00:16:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-02-19T00:18:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/arshi_pipa-bust.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"655\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"Disidenti Prof. Arshi Pipa (1920-1997) nga burgu n\u00eb Shqip\u00ebri, doktor filozofie n\u00eb SHBA\",\"datePublished\":\"2020-02-19T00:16:54+00:00\",\"dateModified\":\"2020-02-19T00:18:35+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\\\/\"},\"wordCount\":3732,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/02\\\/arshi_pipa-bust.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\\\/\",\"name\":\"Disidenti Prof. Arshi Pipa (1920-1997) nga burgu n\u00eb Shqip\u00ebri, doktor filozofie n\u00eb SHBA - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/02\\\/arshi_pipa-bust.jpg\",\"datePublished\":\"2020-02-19T00:16:54+00:00\",\"dateModified\":\"2020-02-19T00:18:35+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/02\\\/arshi_pipa-bust.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/02\\\/arshi_pipa-bust.jpg\",\"width\":800,\"height\":655,\"caption\":\"Arshi Pipa - bust\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Disidenti Prof. Arshi Pipa (1920-1997) nga burgu n\u00eb Shqip\u00ebri, doktor filozofie n\u00eb SHBA\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Disidenti Prof. Arshi Pipa (1920-1997) nga burgu n\u00eb Shqip\u00ebri, doktor filozofie n\u00eb SHBA - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Disidenti Prof. Arshi Pipa (1920-1997) nga burgu n\u00eb Shqip\u00ebri, doktor filozofie n\u00eb SHBA - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"N\u00eb p\u00ebrkujtim t\u00eb 100-vjetorit lindjes Klajd Kapinova Koh\u00ebt e fundit kam par\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr voluminoz, Shqiptar\u00ebt e Amerik\u00ebs, t\u00eb botuar n\u00eb New York, e cila p\u00ebr informacionin e pasur dhe shum\u00eb foto origjinale t\u00eb panjohura m\u00eb par\u00eb si paraqitje formale \u00ebsht\u00eb model. \u00c7do lib\u00ebr i shkruar mir\u00eb ose keq, ka vler\u00ebn e vet dhe autori [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2020-02-19T00:16:54+00:00","article_modified_time":"2020-02-19T00:18:35+00:00","og_image":[{"width":800,"height":655,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/arshi_pipa-bust.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"19 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"Disidenti Prof. Arshi Pipa (1920-1997) nga burgu n\u00eb Shqip\u00ebri, doktor filozofie n\u00eb SHBA","datePublished":"2020-02-19T00:16:54+00:00","dateModified":"2020-02-19T00:18:35+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/"},"wordCount":3732,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/arshi_pipa-bust.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/","name":"Disidenti Prof. Arshi Pipa (1920-1997) nga burgu n\u00eb Shqip\u00ebri, doktor filozofie n\u00eb SHBA - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/arshi_pipa-bust.jpg","datePublished":"2020-02-19T00:16:54+00:00","dateModified":"2020-02-19T00:18:35+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/arshi_pipa-bust.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/arshi_pipa-bust.jpg","width":800,"height":655,"caption":"Arshi Pipa - bust"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/disidenti-prof-arshi-pipa-1920-1997-nga-burgu-ne-shqiperi-doktor-filozofie-ne-shba\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Disidenti Prof. Arshi Pipa (1920-1997) nga burgu n\u00eb Shqip\u00ebri, doktor filozofie n\u00eb SHBA"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51223","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51223"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51223\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51227,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51223\/revisions\/51227"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}