{"id":53092,"date":"2020-03-29T11:51:39","date_gmt":"2020-03-29T10:51:39","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=53092"},"modified":"2020-03-29T12:49:59","modified_gmt":"2020-03-29T11:49:59","slug":"virgjili-eneida","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/","title":{"rendered":"VIRGJILI \u2013 \u201cENEIDA\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-17422 alignleft\" src=\"https:\/\/fjala.info\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/xhelal_zejneli1-300x200.jpg\" alt=\"Xhelal Zejneli\" width=\"300\" height=\"200\" \/>Xhelal Zejneli<\/strong><\/p>\n<p><strong>Publie Virgjili Maroni <\/strong>(<em>Publius Vegilius Maro, 70-19 para K.<\/em>) \u00ebsht\u00eb poet i madh epik i let\u00ebrsis\u00eb romake. T\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr jet\u00ebn e tij gjenden tek autor\u00ebt e lasht\u00eb. Lindi n\u00eb fshatin Anda af\u00ebr Mantov\u00ebs n\u00eb veri t\u00eb Italis\u00eb. U shkollua n\u00eb Kremon\u00eb, n\u00eb Medionalum (Milano) dhe n\u00eb Napoli. Mori njohuri p\u00ebr gjuh\u00ebn greke, p\u00ebr filozofin\u00eb etj. N\u00eb vitin 53 para K., vajti n\u00eb Rom\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndjekur specializimin n\u00eb l\u00ebmin e retorik\u00ebs. Q\u00eb andej u kthye n\u00eb vendlindje. N\u00eb idilin e jet\u00ebs fshatare vazhdoi t\u2019i studionte poet\u00ebt dhe filozof\u00ebt antik\u00eb grek\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 43 para K. Virgjilin e vizitoi <strong>Asinie Polion<\/strong>-i, i cili i sugjeroi q\u00eb t\u2019i p\u00ebrkushtohet krijimtaris\u00eb letrare. P\u00ebr arsye politike, i humbi pronat n\u00eb vendlindje, ndaj u vendos n\u00eb Rom\u00eb, ku iu bashk\u00ebngjit qerthullit letrar t\u00eb themeluar nga pasaniku dhe shtetari romak,\u00a0 <strong>Mecena <\/strong>(Gaius Clinie Maecenas, 68 para K. &#8211; 8). Virgjilin dhe Horacin, mb\u00ebshtet\u00ebsi financiar i poet\u00ebve dhe i krijuesve artistik\u00eb, Mecena, i futi n\u00eb pallatin e perandorit Oktavian Augustit. Mecena ishte mik dhe k\u00ebshilltar i Oktavian Augustit, i cili, sipas disa studiuesve, jetonte me gruan e Mecen\u00ebs.<\/p>\n<p>Virgjili ishte bashk\u00ebkoh\u00ebs:<\/p>\n<p>&#8211; i <strong>Jul Cezarit <\/strong>(Gaius Julius Caesar, 100-44 para K.), reformator i madh, prij\u00ebs politik e ushtarak dhe themelues i Perandoris\u00eb Romake;<\/p>\n<p>&#8211; i <strong>Ciceronit <\/strong>(Marcus Tullius Cicero, 106-43 para K.), politikan dhe konsull, orator i shquar dhe prozator, u vra n\u00eb atentat; \u00ebsht\u00eb i njohur p\u00ebr sentenc\u00ebn: <strong><em>\u201cNj\u00eb komb mund t\u2019u mbijetoj\u00eb t\u00eb marr\u00ebve t\u00eb vet, madje edhe t\u00eb marr\u00ebve ambicioz\u00eb, por nuk mund t\u2019u mbijetoj\u00eb tradhtar\u00ebve q\u00eb jan\u00eb brenda\u201d<\/em><\/strong>;<\/p>\n<p>&#8211; i <strong>Horacit <\/strong>(Quintus Horatius Flacus, 65-8 para K.), nj\u00eb nga poet\u00ebt lirik\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj romak\u00eb, i cili n\u00eb vitin 38 para K. hyri n\u00eb qerthullin e <strong>Mecen\u00ebs<\/strong>;<\/p>\n<p>&#8211; i perandorit <strong>Oktavian August <\/strong>(Gaius Julius Caesar Octavianus, 63 para K. \u2013 viti 14 pas K.), themelues faktik i Perandoris\u00eb Romake dhe perandor i par\u00eb i saj; nip nga motra i Cezarit, bir i adoptuar dhe trash\u00ebgimtar i Cezarit; q\u00eb at\u00ebher\u00eb njihet si Oktavian.\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>N\u00ebn ndikimin e poezis\u00eb greke <strong><em>t\u00eb periudh\u00ebs aleksandrine<\/em><\/strong> q\u00eb u zhvillua aty nga shekulli III para K., Virgjili krijoi <em>poezi lirike<\/em>. P\u00ebr nga p\u00ebrsiatjet dhe idet\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb Virgjili \u00ebsht\u00eb i af\u00ebrt me poetin filozof, autorin e epit filozofik <em>\u201cMbi natyr\u00ebn\u201d<\/em> <em>(De rerum natura)<\/em>, <strong>Lukrecin <\/strong>(Titus Lucretius Carus, 99-55 para K.), nd\u00ebrsa p\u00ebr nga ndjenjat, me nj\u00ebrin prej poet\u00ebve lirik\u00eb elegjiak\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj romak\u00eb <strong>Katulin <\/strong>(Gaius Valerius Catullus, rreth 84 &#8211; rreth 54 para K.). Katuli ishte p\u00ebrfaq\u00ebsuesi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i t\u00eb par\u00ebs shkoll\u00eb lirike romake &#8211; <strong><em>neoterik\u00ebs<\/em><\/strong>.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/strong><\/p>\n<p><strong>LET\u00cbRSIA ROMAKE <\/strong>\u2013 P\u00ebrpos krijuesve letrar\u00eb t\u00eb sip\u00ebrth\u00ebn\u00eb t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb romake, krijues t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj jan\u00eb edhe: komediografi romak m\u00eb i fuqish\u00ebm <strong>Plauti <\/strong>(Tit Makcije Plaut, 254-184 para K.), nj\u00ebri prej poet\u00ebve m\u00eb t\u00eb njohur <em>t\u00eb dashuris\u00eb<\/em> n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb bot\u00ebrore <strong>Publie Nazon<\/strong> <strong>Ovidi <\/strong>(Publius Ovidius Naso, 43 para K. \u2013 18 pas K.) dhe <strong>Petronie Arbiter <\/strong>(Tit ose Gaj, ? \u2013 vdiq n\u00eb vitn 66 pas K.), bashk\u00ebkoh\u00ebs i perandorit romak <strong>Neronit<\/strong> (<em>Nero Claudius fillius Caesar Augustus Germanicus, 37 pas K. \u2013 68 pas K.<\/em>).<\/p>\n<p>Me vepr\u00ebn letrare t\u00eb vet, me motivet, me tematik\u00ebn, me format dhe me prosedet\u00eb e stilit, Virgjili ushtroi ndikim t\u00eb madh te t\u00eb gjitha let\u00ebrsit\u00eb evropiane.<\/p>\n<p>Me p\u00ebrmbledhjen prej dhjet\u00eb poezive, <strong><em>\u201cBukoliket\u201d<\/em><\/strong> (<em>Poezi baritore<\/em>, 42-39 para K., q\u00eb m\u00eb von\u00eb n\u00ebp\u00ebr dor\u00ebshkrime u quajt\u00ebn <strong><em>ekloge<\/em><\/strong>) e p\u00ebrforcoi form\u00ebn tradicionale t\u00eb idilit baritor, n\u00eb t\u00eb cilin barinjt\u00eb e viseve t\u00eb Arkadis\u00eb legjendare zhvillojn\u00eb dialog\u00eb dhe monolog\u00eb. I frym\u00ebzuar nga poeti grek q\u00eb kishte shkruar idile, <strong>Teokriti <\/strong>(300 \u2013 rreth 250 para K.), Virgjili krijoi <em>lloj lirik t\u00eb ri n\u00eb poezin\u00eb romake<\/em>. Krahas personazheve mitologjike dhe t\u00eb sajuara, shfaqen edhe bashk\u00ebkoh\u00ebsit, k\u00ebshtu q\u00eb disa poezi t\u00eb tij kan\u00eb karakter <em>alegorie politike<\/em>. Cil\u00ebsia kryesore e poezive t\u00eb tij q\u00ebndron n\u00eb p\u00ebrjetimin poetik krejt t\u00eb ri t\u00eb peizazhit, gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb ndikoj\u00eb fuqish\u00ebm te krijuesit letrar\u00eb t\u00eb m\u00ebvonsh\u00ebm.<\/p>\n<p>(Arkadia ishte zon\u00eb malore e Peloponezit n\u00eb Greqi ku banonin kryesisht barinjt\u00eb apo \u00e7oban\u00ebt. Te Virgjili, Arkadia \u00ebsht\u00eb sinonim i nj\u00eb visi ideal barinjsh, ku mbizot\u00ebron paqja dhe thjesht\u00ebsia mu si n\u00eb epok\u00ebn e vjet\u00ebr. Q\u00eb k\u00ebndej e kemi edhe <strong><em>poezin\u00eb arkadike<\/em><\/strong> <strong>\u2013 eklogun, idilin, pastoralen)<\/strong>.<\/p>\n<p>Vep\u00ebr e dyt\u00eb poetike e Virgjilit \u00ebsht\u00eb epi didaktik <strong><em>\u201cGjeorgjiket\u201d <\/em><\/strong><em>(Mbi bujq\u00ebsin\u00eb, <\/em>37-29 para K.<em>)<\/em>. P\u00ebrb\u00ebhet prej <em>kat\u00ebr librave<\/em> (k\u00ebng\u00ebve) p\u00ebr bujq\u00ebsin\u00eb, pem\u00ebtarin\u00eb e drunjt\u00eb e tjer\u00eb, blegtorin\u00eb dhe bletarin\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb k\u00ebng\u00eb e jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr <em>natyr\u00ebn, p\u00ebr pun\u00ebn n\u00eb fush\u00eb dhe p\u00ebr dashurin\u00eb ndaj vendlindjes<\/em>. P\u00ebr nga p\u00ebrkryerja e shprehjes dhe tablot\u00eb poetike, konsiderohet m\u00eb e mira vep\u00ebr e Virgjilit.<\/p>\n<p>Me dy poemat e sip\u00ebrth\u00ebna, <em>\u201cBukoliket\u201d <\/em>dhe <em>\u201cGjeorgjiket\u201d<\/em> Virgjili b\u00ebri em\u00ebr dhe u b\u00eb tejet i njohur.<\/p>\n<p>Epi \u201cEneida\u201d i b\u00ebnte jehon\u00eb edhe politik\u00ebs s\u00eb themeluesit t\u00eb Perandoris\u00eb Romake, Oktavian Augustit, i cili orvatej t\u2019i shtynte fshatar\u00ebt p\u00ebr t\u00eb punuar n\u00ebp\u00ebr arat e l\u00ebna pas dore.<\/p>\n<p>I preokupuar me pik\u00ebpamjet politike t\u00eb Oktavian Augustit, do t\u2019i rreket pun\u00ebs p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb ep p\u00ebr st\u00ebrgjysh\u00ebrit mitik\u00eb t\u00eb romak\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb. Shkroi epin e trim\u00ebris\u00eb <strong><em>\u201cEneida\u201d<\/em>,<\/strong>\u00a0 i njohur n\u00eb p\u00ebrmasa bot\u00ebrore. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim kishte vajtur n\u00eb Greqi. Kishte shkuar edhe te rr\u00ebnojat e Troj\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb. Me t\u2019u kthyer n\u00eb Itali, n\u00eb Brindizi, ishte s\u00ebmur\u00eb dhe kishte vdekur.<\/p>\n<p>Tri veprat e sip\u00ebrth\u00ebna: <em>\u201cBukoliket\u201d, \u201cGjeogjiket\u201d <\/em>dhe <em>\u201cEneid\u00ebn\u201d<\/em> i shkroi n\u00eb <em>heksametrin epik<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201cENEIDA\u201d <\/strong>\u2013 \u00cbsht\u00eb poem\u00eb epike. Virgjili i hyri pun\u00ebs p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb epok\u00ebs s\u00eb Oktavian Augustit nj\u00eb <strong><em>epope romake<\/em><\/strong>. N\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr madhore poeti i k\u00ebndon zanafill\u00ebs legjendare t\u00eb romak\u00ebve dhe madh\u00ebshtis\u00eb s\u00eb tyre. Vepra doli n\u00eb drit\u00eb pas vdekjes s\u00eb autorit. I k\u00ebndon t\u00eb kaluar\u00ebs dhe fam\u00ebs s\u00eb popullit romak.<\/p>\n<p>I frym\u00ebzuar nga epet e <strong>Homerit<\/strong> <em>\u201cIliada\u201d<\/em> dhe <em>\u201cOdisea\u201d<\/em>, Virgjili mori prej tyre skem\u00ebn e kompozicionit dhe shum\u00eb prosede t\u00eb stilit, por ia doli t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr t\u00eb m\u00ebvet\u00ebsishme n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb romake. Krijoi nj\u00ebherazi edhe shembullin klasik t\u00eb epit dhe t\u00eb stilit epik.<\/p>\n<p>Poeti i k\u00ebndon heroit trojan <strong>Eneut<\/strong>, i cili i shp\u00ebtoi vdekjes pas shkat\u00ebrrimit t\u00eb Troj\u00ebs. Eneu, me t\u00eb birin Aksanin, lundroi drejt Italis\u00eb me synimin q\u00eb n\u00eb gryk\u00ebn e Tiberit t\u00eb themeloj\u00eb nj\u00eb perandori t\u00eb re. Virgjili donte ta paraqes\u00eb Eneun edhe si paraardh\u00ebs t\u00eb popullit romak. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, tek ai z\u00ebn\u00eb fill romak\u00ebt. T\u00ebrthorazi, synonte po ashtu q\u00eb Oktavian Augustin ta paraqes\u00eb si t\u00eb birin e <strong><em>Vener\u00ebs<\/em><\/strong>, p\u00ebr arsye se sipas mitit, Eneu ishte me prejardhje hyjnore.<\/p>\n<p>Epi p\u00ebrb\u00ebhet prej 12 librave apo 9896 vargjeve, t\u00eb k\u00ebnduara n\u00eb <em>heksametrin daktilik<\/em>. Subjekti i poem\u00ebs ndahet n\u00eb dy pjes\u00eb. \u00c7donj\u00ebra pjes\u00eb p\u00ebrmban nga <em>gjasht\u00eb libra<\/em>. Q\u00eb t\u00eb dyja p\u00ebrmbajn\u00eb 12 sish.<\/p>\n<p>P\u00ebr nga tematika, pjesa e par\u00eb i afrohet \u201cOdises\u00eb\u201d s\u00eb Homerit dhe n\u00eb t\u00eb flitet p\u00ebr shtegtimet plot peripeci e rreziqe t\u00eb Eneut dhe t\u00eb bashk\u00ebluft\u00ebtar\u00ebve t\u00eb tij trojan\u00eb.<\/p>\n<p>Pjesa e dyt\u00eb, n\u00eb shum\u00eb pik\u00ebpamje \u00ebsht\u00eb e ngjashme me \u201cIliad\u00ebn\u201d dhe n\u00eb t\u00eb flitet p\u00ebr luft\u00ebrat e Eneut e t\u00eb bashk\u00ebluft\u00ebtar\u00ebve t\u00eb tij, n\u00eb Itali.<\/p>\n<p>N\u00eb \u201cIliad\u00eb\u201d, Homeri e ka paraqitur Eneun si hero, t\u00eb paracaktuar p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb vepra t\u00eb m\u00ebdha. K\u00ebt\u00eb veti <em>t\u00eb fatit t\u00eb paracaktuar<\/em> t\u00eb Eneut, Virgjili e vuri n\u00eb themel t\u00eb \u201cEneid\u00ebs\u201d, duke e b\u00ebr\u00eb nj\u00ebherazi edhe forc\u00eb l\u00ebviz\u00ebse t\u00eb t\u00eb gjitha ngjarjeve q\u00eb shtjellohen n\u00eb vep\u00ebr.<\/p>\n<p><strong>K\u00ebnga e par\u00eb (Libri I):<\/strong> N\u00eb vargjet e para t\u00eb k\u00ebng\u00ebs s\u00eb par\u00eb, e kemi tematik\u00ebn e dy poemave homerike: <strong><em>luft\u00ebrat<\/em><\/strong> dhe <strong><em>rravgimet<\/em><\/strong>.<\/p>\n<p>Veprimi n\u00eb ep fillon sipas parimit <em>\u201cin medias res\u201d<\/em>. Nga Sicilia, Eneu lundron me er\u00ebra t\u00eb mbara drejt brigjeve t\u00eb Italis\u00eb. Lundrimin ia pengon armikja e vjet\u00ebr e tij dhe e trojan\u00ebve, hyjnesha <strong><em>Junona<\/em><\/strong>, e cila te grek\u00ebt quhet <strong><em>Hera<\/em><\/strong>.<\/p>\n<p>Eneu ishte bir i <strong><em>Ankisit<\/em><\/strong> dhe i hyjnesh\u00ebs <strong><em>Venera (Af\u00ebrdita)<\/em><\/strong>. Sipas legjend\u00ebs, princi trojan <strong>Paridi <\/strong><em>moll\u00ebn e art\u00eb <\/em>ia dha Af\u00ebrdit\u00ebs. K\u00ebtu z\u00eb fill edhe armiq\u00ebsia e Her\u00ebs ndaj trojan\u00ebve.<\/p>\n<p>Me t\u2019i par\u00eb duke lundruar, Junona t\u00ebrbohet. P\u00ebr hir t\u00eb saj, <em>hyjnia e er\u00ebrave<\/em>, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb stuhie t\u00eb fort\u00eb ia shkat\u00ebrron Eneut nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb flot\u00ebs. Ai detyrohet t\u00eb zbarkoj\u00eb n\u00eb brigjet e Afrik\u00ebs. E k\u00ebshilluar nga e \u00ebma <strong><em>Venera<\/em><\/strong> <em>(Af\u00ebrdita),<\/em> e cila i shfaqet si nj\u00eb vash\u00eb gjahtare, Eneu shkon n\u00eb Kartagjen\u00eb. K\u00ebtu pritet me bujari nga mbret\u00ebresha fenikase<strong> Didona<\/strong>, e cila, e ikur nga qyteti i Tirit ku ia kishin vrar\u00eb burrin, kishte ardhur n\u00eb k\u00ebto vise t\u00eb larg\u00ebta p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb qytet t\u00eb ri, Kartagjen\u00ebn. Me gostin\u00eb e shtruar p\u00ebr nder t\u00eb miqve t\u00eb larg\u00ebt, me flak\u00ebz\u00ebn e dashuris\u00eb s\u00eb Didon\u00ebs p\u00ebr Eneun dhe me lutjet q\u00eb ajo ia drejton k\u00ebtij p\u00ebr t\u2019ia treguar me holl\u00ebsi vuajtjet e tij, mbyllet libri i par\u00eb apo k\u00ebnga e par\u00eb.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 K\u00ebnga e dyt\u00eb<\/strong>: N\u00eb k\u00ebng\u00ebn e dyt\u00eb dhe n\u00eb t\u00eb tret\u00ebn, Eneu ia tregon Didon\u00ebs p\u00ebrjetimet e veta. Gjat\u00eb gostis\u00eb, ai flet p\u00ebr fundin tragjik t\u00eb Troj\u00ebs.<\/p>\n<p>Grek\u00ebt duke par\u00eb se nuk mund ta merrnin qytetin me trim\u00ebri, menduan t\u00eb nd\u00ebrtonin nj\u00eb kal\u00eb vigan prej druri, n\u00eb barkun e madh t\u00eb t\u00eb cilit ishin fshehur disa nga trimat grek\u00eb m\u00eb t\u00eb \u00e7artur.<\/p>\n<p>Nj\u00eb varg n\u00eb \u201cEneid\u00ebn\u201d e Virgjilit thot\u00eb: <strong><em>Timeo Danaos et dona ferentes <\/em><\/strong><em>[<\/em><em>Kam frik\u00eb prej danajve (grek\u00ebve), madje edhe dhurata kur sjellin]<\/em>.<\/p>\n<p>Trojan\u00ebt u besuan fjal\u00ebve t\u00eb <strong>Sinonit<\/strong> grek, i cili u tha se kjo ishte nj\u00eb dhurat\u00eb e \u00e7muar, q\u00eb do t\u2019u sillte fat e do ta ruante Troj\u00ebn. Falltari <strong>Laokoon <\/strong>i porositi t\u00eb mos u z\u00ebn\u00eb bes\u00eb fjal\u00ebve t\u00eb Sinonit. Per\u00ebndit\u00eb armike t\u00eb trojan\u00ebve nxor\u00ebn nga thell\u00ebsit\u00eb nj\u00eb gjarp\u00ebr vigan q\u00eb e mbyti Laokoonin s\u00eb bashku me dy f\u00ebmij\u00ebt e tij. Trojan\u00ebt, duke e konsideruar k\u00ebt\u00eb si d\u00ebnim q\u00eb i jepej Laokoonit p\u00ebr g\u00ebnjeshtr\u00ebn q\u00eb tha, hoq\u00ebn \u00e7do dyshim dhe e fut\u00ebn kalin e drunjt\u00eb brenda mureve t\u00eb k\u00ebshtjell\u00ebs. Nat\u00ebn, n\u00eb qet\u00ebsin\u00eb e thell\u00eb q\u00eb kishte mbuluar Troj\u00ebn, luft\u00ebtar\u00ebt grek\u00eb t\u00eb fshehur n\u00eb barkun e kalit, dalin, i vrasin rojet, i \u00e7elin dyert e k\u00ebshtjell\u00ebs. Si rrufe futen brenda luft\u00ebtar\u00ebt grek\u00eb, q\u00eb ishin fshehur n\u00eb ishullin Tened.<\/p>\n<p>M\u00eb n\u00eb fund, Troja u gjend midis <em>heroizmit t\u00eb q\u00ebndres\u00ebs trojane<\/em> dhe <em>eg\u00ebrsis\u00eb s\u00eb akejve<\/em>, q\u00eb vrisnin e prisnin. Sulmet e kobshme t\u00eb zjarreve digjnin dhe shkretonin n\u00eb t\u00eb kat\u00ebr an\u00ebt.<\/p>\n<p>I porositur nga <strong>Hektori<\/strong>, i cili i fanitet n\u00eb gjum\u00eb, pas shum\u00eb trim\u00ebrish, Eneu, bashk\u00eb me baban\u00eb <strong>Ankisin<\/strong>, me t\u00eb birin <strong>Askanin<\/strong> dhe me shum\u00eb trojan\u00eb, merr rrug\u00ebn e m\u00ebrgimit. N\u00eb at\u00eb rr\u00ebmuj\u00eb, gruan e vet <strong>Kreus\u00ebn<\/strong>, e humbi nga syt\u00eb.<\/p>\n<p><strong>K\u00ebnga e tret\u00eb<\/strong>: K\u00ebtu flitet p\u00ebr rravgimet, bredhjet e\u00a0 Eneut dhe t\u00eb bashk\u00ebluft\u00ebtar\u00ebve t\u00eb tij, n\u00ebp\u00ebr dete dhe vende t\u00eb ndryshme. M\u00eb n\u00eb fund Eneu merr rrug\u00ebn drejt brigjeve t\u00eb Italis\u00eb. Por, nj\u00eb shtr\u00ebngat\u00eb e fuqishme i hedh udh\u00ebtar\u00ebt n\u00eb ishujt Strofad\u00eb t\u00eb detit Jon. Q\u00eb andej shkojn\u00eb n\u00eb <em>Butrint<\/em>, ku priten me bujari nga <strong>Andromaka<\/strong>, e cila pas vrasjes s\u00eb Hektorit, bie skllave n\u00eb duart e djalit t\u00eb Akilit, <strong>Pirro Neoptolemit<\/strong> dhe b\u00ebhet grua e tij. Djali i tyre, <strong>Heleni<\/strong>, parafol\u00ebs i dalluar, i profetizon Eneut p\u00ebr rreziqet e shumta, me t\u00eb cilat do t\u00eb ballafaqoheshin n\u00eb tok\u00eb dhe n\u00eb det, para se t\u00eb mb\u00ebrrinin n\u00eb Itali. Ai i k\u00ebshillon t\u2019i bien rreth e rrotull Sicilis\u00eb dhe t\u00eb mos shkojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr gryk\u00ebm e rrezikshme q\u00eb ruhej nga dy p\u00ebrbind\u00ebsh t\u00eb tmerrsh\u00ebm, <strong>Skila <\/strong>dhe <strong>Karibdi<\/strong>.<\/p>\n<p>(Fatin tragjik t\u00eb Andromak\u00ebs e ka paraqitur edhe dramaturgu francez i shekullit XVII <strong>Zhan Rasin <\/strong>(Jean Racine, 1639-1699) n\u00eb tragjedin\u00eb <em>\u201cAndromaka\u201d<\/em>).<\/p>\n<p>Eneu e \u00e7on tregimin deri n\u00eb \u00e7astin kur mb\u00ebrrin n\u00eb Sicili, ku i vdes i ati, Ankisi, n\u00eb qytetin Drepanon (sot Trapani). Niset nga Sicilia dhe merr rrug\u00ebn drejt viseve t\u00eb Italis\u00eb s\u00eb Veriut, por stuhia e hedh n\u00eb brigjet e Afrik\u00ebs s\u00eb Veriut, n\u00eb trojet ku sundonte mbret\u00ebresha Didona, e cila, sipas Virgjilit, themeloi qytetin e njohur n\u00eb histori, Kartagjen\u00ebn.<\/p>\n<p><strong>K\u00ebnga<\/strong> <strong>e kat\u00ebrt<\/strong>: N\u00eb k\u00ebt\u00eb k\u00ebng\u00eb apo lib\u00ebr hapet nj\u00eb tablo e bukur, nj\u00eb oaz\u00eb ku heroi i lodhur dhe i rraskapitur, gjen prehjen dhe dashurin\u00eb.<\/p>\n<p>Didona, duke e d\u00ebgjuar rr\u00ebfimin e Eneut p\u00ebr rravgimet e tij plot rreziqe e fatkeq\u00ebsi, bie n\u00eb dashuri me t\u00eb. Por <em>ajo<\/em> <em>ishte lidhur me nj\u00eb betim t\u00eb shenjt\u00eb me t\u00eb shoqin, t\u00eb cilit derisa ishte gjall\u00eb, i kishte th\u00ebn\u00eb se do t\u2019i q\u00ebndronte besnike<\/em> p\u00ebr t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn. N\u00eb nd\u00ebrgjegjen e saj zhvillohet lufta midis <strong><em>ndjenj\u00ebs s\u00eb dashuris\u00eb<\/em><\/strong> dhe <strong><em>detyr\u00ebs ndaj t\u00eb shoqit<\/em><\/strong>.<\/p>\n<p>Didona dhe Eneu dalin p\u00ebr gjah. N\u00eb pyll i z\u00eb nj\u00eb shtr\u00ebngat\u00eb, e ngritur q\u00ebllimisht nga Junona. T\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb i shoq\u00ebronin, shp\u00ebrndahen t\u00eb tmerruar. P\u00ebr t\u2019u mbrojtur, q\u00eb t\u00eb dy futen n\u00eb nj\u00eb guv\u00eb. Aty lidhen me martes\u00eb, n\u00eb mes t\u00eb <em>shkreptimave<\/em> dhe <em>gj\u00ebmimeve<\/em>, shenja fatale q\u00eb paralajm\u00ebronin luft\u00ebrat e ardhshme midis Kartagjen\u00ebs dhe qytetit, q\u00eb do t\u00eb themelojn\u00eb st\u00ebrnip\u00ebrit e Eneut, Rom\u00ebs.<\/p>\n<p>Prij\u00ebsi trojan do t\u00eb kishte jetuar i shkujdesur nga misioni q\u00eb ia kishte ngarkuar fati, i lumtur me gruan e tij, Didon\u00ebn mbret\u00ebresh\u00eb. Por <strong><em>Jovi (Zeusi)<\/em><\/strong> e d\u00ebrgon lajm\u00ebtarin e per\u00ebndive t\u00eb Olimpit, <strong><em>M\u00ebrkurin<\/em><\/strong> (te grek\u00ebt \u2013 <strong><em>Hermesi<\/em><\/strong>) q\u00eb t\u2019ia p\u00ebrkujtoj\u00eb Eneut misionin me t\u00eb cilin ishte nisur nga Troja. E urdh\u00ebron t\u00eb l\u00ebr\u00eb Kartagjen\u00ebn dhe t\u00eb lundroj\u00eb drejt Italis\u00eb. Eneu, pasi e d\u00ebgjon mesazhin e per\u00ebndis\u00eb, p\u00ebrgatitet fshehurazi p\u00ebr nisje.<\/p>\n<p>Didona e heton dhe me lot n\u00eb sy i lutet t\u00eb mos e l\u00ebr\u00eb. Por, kur v\u00ebren se Eneu nuk thyhet, i drejtohet me fjal\u00ebt plot zem\u00ebrim e dhembje. E d\u00ebrgon t\u00eb motr\u00ebn <strong>An\u00ebn, <\/strong>t\u2019i lutet Eneut, q\u00eb ta shtyj\u00eb nisjen edhe p\u00ebr ca koh\u00eb. Por, lutjet, lot\u00ebt dhe ankimet s\u2019e ndryshojn\u00eb dot gjendjen.<\/p>\n<p>At\u00ebher\u00eb, mbret\u00ebresha e mjer\u00eb, pasi ka humbur \u00e7do shpres\u00eb, me nj\u00eb <em>apostrof\u00eb<\/em> plot dhimbje e m\u00ebri, u drejtohet hyjnive t\u00eb hakmerren p\u00ebr t\u00eb, kund\u00ebr Eneut dhe trojan\u00ebve: <em>Diellit<\/em>, si d\u00ebshmitar i ndjenj\u00ebs s\u00eb sinqert\u00eb q\u00eb e lidh at\u00eb me Eneun; <em>Junon\u00ebs<\/em>, mbrojt\u00ebse e Kartagjen\u00ebs, q\u00eb kujdesej edhe p\u00ebr jet\u00ebn martesore, nga e cila ajo (Didona) kishte p\u00ebsuar nj\u00eb zhg\u00ebnjim t\u00eb r\u00ebnd\u00eb; <em>Hekat\u00ebs<\/em>, hyjnesh\u00ebs s\u00eb ferrit, t\u00eb hijeve dhe t\u00eb shpirtrave t\u00eb k\u00ebqij; <em>Eurieve<\/em>, demon\u00eb t\u00eb mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb n\u00ebntok\u00ebs, t\u00eb nd\u00ebrgjegjes s\u00eb vrar\u00eb dhe t\u00eb hakmarrjes.<\/p>\n<p>Pas k\u00ebsaj apostrofe dhe mallkimeve t\u00eb r\u00ebnda q\u00eb l\u00ebshon mbi kryet e Eneut, Didona vret veten me nj\u00eb kam\u00eb, q\u00eb ia kishte falur ai. K\u00ebshtu p\u00ebrfundon k\u00ebnga e kat\u00ebrt dhe bashk\u00eb me t\u00eb edhe drama e Didon\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, k\u00ebnga e kat\u00ebrt \u00ebsht\u00eb vazhdim i k\u00ebng\u00ebs s\u00eb par\u00eb, duke qen\u00eb nj\u00ebherazi edhe <strong><em>roman dashurie<\/em><\/strong> nd\u00ebrmjet Didon\u00ebs dhe Eneut, q\u00eb p\u00ebrfundon tragjikisht. Eneu ik\u00ebn, nd\u00ebrsa Didona vret veten.<\/p>\n<p><strong>K\u00ebnga e pest\u00eb dhe e gjashta<\/strong>: Eneu lundron p\u00ebrs\u00ebri drejt Sicilis\u00eb dhe n\u00eb qytetin Drepanon organizon lodra e ceremoni p\u00ebrkujtimore me rastin e p\u00ebrvjetorit t\u00eb par\u00eb t\u00eb vdekjes s\u00eb babait t\u00eb vet, Ankisit. Grat\u00eb trojane, t\u00eb frym\u00ebzuara nga Junona, t\u00eb lodhura nga shtegtimet e gjata plot rreziqe, ua v\u00ebn\u00eb zjarrin anijeve. Shp\u00ebtojn\u00eb vet\u00ebm kat\u00ebr anije me ndihm\u00ebn e Jovit, i cili l\u00ebshon nj\u00eb rrebesh shiu.<\/p>\n<p>Eneu niset nga Sicilia drejt brigjeve t\u00eb Italis\u00eb, shkon n\u00eb Kuma dhe q\u00eb andej mb\u00ebrrin n\u00eb gryk\u00ebn e lumit Tevere. Mbreti i Laciumit, <strong>Latini<\/strong>, i pret trojan\u00ebt me bujari dhe ia jep Eneut dor\u00ebn e s\u00eb bij\u00ebs, <strong>Lavinia<\/strong>, ngaq\u00eb <strong><em>orakulli<\/em><\/strong> kishte folur q\u00eb m\u00eb par\u00eb p\u00ebr martes\u00ebn e saj me heroin trojan. Junona, duke mos e duruar vendosjen e trojan\u00ebve n\u00eb Lacium, nxit kund\u00ebr Eneut m\u00ebrin\u00eb e mbretit t\u00eb rutul\u00ebve, <strong>Turnit<\/strong>, t\u00eb cilit ia kishin premtuar dor\u00ebn e Lavinias.<\/p>\n<p><strong>K\u00ebng\u00ebt VII <\/strong>deri<strong> XII<\/strong>: N\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb poem\u00ebs p\u00ebrshkruhen luft\u00ebrat midis rutul\u00ebve, t\u00eb prir\u00eb nga mbretit i tyre Turni dhe trojan\u00ebve, me Eneun n\u00eb krye. Nga t\u00eb dyja pal\u00ebt flak\u00ebrojn\u00eb arm\u00ebt dhe shquhen heronjt\u00eb p\u00ebr trim\u00ebrit\u00eb e tyre.<\/p>\n<p>Si n\u00eb pjes\u00ebn e par\u00eb t\u00eb rravgimeve, ashtu edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb, shum\u00eb\u00e7ka na kujton <strong>Homerin<\/strong>. K\u00ebnga e dymb\u00ebdhjet\u00eb dhe e fundit, flet p\u00ebr <em>dyluftimin<\/em> nd\u00ebrmjet Eneut dhe Turnit q\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb fundin e luft\u00ebs dhe fitoren. Pas nj\u00eb p\u00ebrleshjeje t\u00eb ashp\u00ebr, Turni vritet.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>Shum\u00eb motive, situata, m\u00ebnyra shtjellimi t\u00eb ngjarjeve, Virgjili i mori prej <strong>Homerit<\/strong>, por secili prej tyre vuri n\u00eb vep\u00ebr vul\u00ebn e individualitetit krijues t\u00eb vet. Dallimi kryesor q\u00ebndron n\u00eb frym\u00ebn e p\u00ebrgjithshme q\u00eb p\u00ebrshkon vepr\u00ebn e secilit prej tyre. N\u00ebse poemat homerike karakterizohen nga natyrshm\u00ebria dhe spontaniteti, \u201cEneida\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr e medituar, e filtruar n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb procesi t\u00eb studiuar t\u00eb arsyetimit p\u00ebr q\u00ebllime t\u00eb caktuara. N\u00ebse n\u00eb poemat e Homerit, krahas heronjve t\u00eb idealizuar, \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb edhe nj\u00eb tablo realiste e shoq\u00ebris\u00eb njer\u00ebzore n\u00eb nj\u00eb stad t\u00eb caktuar t\u00eb zhvillimit t\u00eb saj, n\u00eb \u201cEneid\u00ebn\u201d e Virgjilit vihet re prirja p\u00ebr t\u00eb idealizuar jo vet\u00ebm heronjt\u00eb, por edhe lasht\u00ebsin\u00eb e Rom\u00ebs dhe t\u00eb fiseve t\u00eb tjera italike.<\/p>\n<p>Pra, disa historian\u00eb t\u00eb let\u00ebrsive antike thon\u00eb se n\u00eb thelbin e \u201cEneid\u00ebs\u201d ndodhet e t\u00ebr\u00eb \u201cIliada\u201d dhe \u201cOdisea\u201d. Megjith\u00ebk\u00ebt\u00eb, origjinaliteti i Virgjilit \u00ebsht\u00eb i ve\u00e7ant\u00eb. T\u00eb ve\u00e7anta jan\u00eb sidomos p\u00ebrshkrimet e stuhive, dashuria e Eneut dhe Didon\u00ebs, <em>roman i v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb vargje<\/em>, krahasimet e ndryshme dhe qart\u00ebsia e kthjell\u00ebt. Lidhshm\u00ebrin\u00eb e vepr\u00ebs, Virgjili nuk arriti ta p\u00ebrkryej\u00eb ngase papritmas e rr\u00ebmbeu vdekja.<\/p>\n<p>Pjesa ku flitet p\u00ebr vdekjen e Laokoonit e \u00e7on lexuesin n\u00eb domenin e arteve figurative. Sot dihet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sigurt se Virgjili e kishte par\u00eb kompleksin e mermert\u00eb t\u00eb tre skulptor\u00ebve t\u00eb <strong><em>shkoll\u00ebs s\u00eb Rodit<\/em><\/strong>, ku tregohet lufta e Laokoonit me gjarpinjt\u00eb. Kjo p\u00ebrmendore e mermert\u00eb u krijua n\u00eb vitin 50 para K. dhe u d\u00ebrgua n\u00eb Rom\u00eb. M\u00eb von\u00eb ishte mbuluar n\u00ebn rr\u00ebnojat e nj\u00eb pallati, p\u00ebr t\u2019u nxjerr\u00eb m\u00eb 14 janar 1506. Sot ruhet n\u00eb Muzeun e Vatikanit.<\/p>\n<p>N\u00eb baz\u00eb t\u00eb k\u00ebtij kompleksi prej mermeri, shkrimtari gjerman <strong>Lesing <\/strong>(Gotthold Ephraim Lessing, 1729-1781), n\u00eb vitin 1766 shkroi vepr\u00ebn <strong><em>\u201cLaokooni ose p\u00ebr kufijt\u00eb e artit figurativ dhe poezis\u00eb\u201d<\/em><\/strong>, q\u00eb kishte nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe p\u00ebr zhvillimin e estetik\u00ebs s\u00eb koh\u00ebs s\u00eb re.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb poem\u00ebn epike \u201cEneida\u201d, Virgjili ka trajtuar nj\u00eb l\u00ebnd\u00eb t\u00eb gjer\u00eb legjendare nga <strong><em>mitologjia romake<\/em><\/strong>, me prirje t\u00eb theksuar politike, p\u00ebr t\u00eb k\u00ebnduar me nj\u00eb stil t\u00eb ngritur, zanafill\u00ebn e lasht\u00eb t\u00eb Rom\u00ebs, lavdin\u00eb e saj t\u00eb ardhme si dhe doket e virtytet shpirt\u00ebrore t\u00eb fiseve italike. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, \u201cEneida\u201d \u00ebsht\u00eb quajtur <strong><em>epope komb\u00ebtare e romak\u00ebve<\/em><\/strong>.<\/p>\n<p>\u201cEneida\u201d \u00ebsht\u00eb shkruar me nj\u00eb stil t\u00eb ngritur plot patos, me varg t\u00eb rrjedhsh\u00ebm dhe elegant, me nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb pasur n\u00eb shprehje e figura. Bashk\u00ebkoh\u00ebsit e poetit, vepr\u00ebn e prit\u00ebn me entuziaz\u00ebm.<\/p>\n<p>Edhe m\u00eb von\u00eb, n\u00eb koh\u00ebn e mesme dhe n\u00eb epok\u00ebn e Rilindjes e k\u00ebndej, \u201cEneida\u201d \u00ebsht\u00eb konsideruar si nj\u00eb nga veprat m\u00eb t\u00eb bukura, q\u00eb ka krijuar gjenia njer\u00ebzore.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xhelal Zejneli Publie Virgjili Maroni (Publius Vegilius Maro, 70-19 para K.) \u00ebsht\u00eb poet i madh epik i let\u00ebrsis\u00eb romake. T\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr jet\u00ebn e tij gjenden tek autor\u00ebt e lasht\u00eb. Lindi n\u00eb fshatin Anda af\u00ebr Mantov\u00ebs n\u00eb veri t\u00eb Italis\u00eb. U shkollua n\u00eb Kremon\u00eb, n\u00eb Medionalum (Milano) dhe n\u00eb Napoli. Mori njohuri p\u00ebr gjuh\u00ebn greke, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":53093,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4,35],"tags":[],"class_list":["post-53092","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori","category-kulture"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>VIRGJILI \u2013 \u201cENEIDA\u201d - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"VIRGJILI \u2013 \u201cENEIDA\u201d - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Xhelal Zejneli Publie Virgjili Maroni (Publius Vegilius Maro, 70-19 para K.) \u00ebsht\u00eb poet i madh epik i let\u00ebrsis\u00eb romake. T\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr jet\u00ebn e tij gjenden tek autor\u00ebt e lasht\u00eb. Lindi n\u00eb fshatin Anda af\u00ebr Mantov\u00ebs n\u00eb veri t\u00eb Italis\u00eb. U shkollua n\u00eb Kremon\u00eb, n\u00eb Medionalum (Milano) dhe n\u00eb Napoli. Mori njohuri p\u00ebr gjuh\u00ebn greke, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-03-29T10:51:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-03-29T11:49:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/la_eneida-virgilio.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"980\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/virgjili-eneida\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/virgjili-eneida\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"VIRGJILI \u2013 \u201cENEIDA\u201d\",\"datePublished\":\"2020-03-29T10:51:39+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-29T11:49:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/virgjili-eneida\\\/\"},\"wordCount\":3530,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/virgjili-eneida\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/03\\\/la_eneida-virgilio.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\",\"Kultur\u00eb\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/virgjili-eneida\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/virgjili-eneida\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/virgjili-eneida\\\/\",\"name\":\"VIRGJILI \u2013 \u201cENEIDA\u201d - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/virgjili-eneida\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/virgjili-eneida\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/03\\\/la_eneida-virgilio.jpg\",\"datePublished\":\"2020-03-29T10:51:39+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-29T11:49:59+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/virgjili-eneida\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/virgjili-eneida\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/virgjili-eneida\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/03\\\/la_eneida-virgilio.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/03\\\/la_eneida-virgilio.jpg\",\"width\":600,\"height\":980,\"caption\":\"La Eneida - Virgilio\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/virgjili-eneida\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"VIRGJILI \u2013 \u201cENEIDA\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"VIRGJILI \u2013 \u201cENEIDA\u201d - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"VIRGJILI \u2013 \u201cENEIDA\u201d - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Xhelal Zejneli Publie Virgjili Maroni (Publius Vegilius Maro, 70-19 para K.) \u00ebsht\u00eb poet i madh epik i let\u00ebrsis\u00eb romake. T\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr jet\u00ebn e tij gjenden tek autor\u00ebt e lasht\u00eb. Lindi n\u00eb fshatin Anda af\u00ebr Mantov\u00ebs n\u00eb veri t\u00eb Italis\u00eb. U shkollua n\u00eb Kremon\u00eb, n\u00eb Medionalum (Milano) dhe n\u00eb Napoli. Mori njohuri p\u00ebr gjuh\u00ebn greke, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2020-03-29T10:51:39+00:00","article_modified_time":"2020-03-29T11:49:59+00:00","og_image":[{"width":600,"height":980,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/la_eneida-virgilio.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"18 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"VIRGJILI \u2013 \u201cENEIDA\u201d","datePublished":"2020-03-29T10:51:39+00:00","dateModified":"2020-03-29T11:49:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/"},"wordCount":3530,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/la_eneida-virgilio.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori","Kultur\u00eb"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/","name":"VIRGJILI \u2013 \u201cENEIDA\u201d - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/la_eneida-virgilio.jpg","datePublished":"2020-03-29T10:51:39+00:00","dateModified":"2020-03-29T11:49:59+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/la_eneida-virgilio.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/la_eneida-virgilio.jpg","width":600,"height":980,"caption":"La Eneida - Virgilio"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/virgjili-eneida\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"VIRGJILI \u2013 \u201cENEIDA\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53092","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53092"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53092\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53096,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53092\/revisions\/53096"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/53093"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=53092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=53092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}