{"id":54028,"date":"2020-04-17T22:15:09","date_gmt":"2020-04-17T21:15:09","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=54028"},"modified":"2020-04-17T23:03:28","modified_gmt":"2020-04-17T22:03:28","slug":"perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/","title":{"rendered":"P\u00ebrse nuk u lejuan shkollat shqipe n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Osmane?"},"content":{"rendered":"<p><strong><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/fjala.info\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/pirro_prifti.jpg\" alt=\"Pirro Prifti\" width=\"300\" \/>Prof. Pirro Prifti<\/strong> &#8211; <a href=\"https:\/\/revistadrini.info\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/\" rel=\"noopener noreferrer\" target=\"_blank\">Revista Drini<\/a><\/p>\n<p>Gjuha shqipe \u00ebsht\u00eb folur q\u00eb n\u00eb lasht\u00ebsi dhe ka mbishkrime si ato etruske, pellazge, madje dhe g\u00ebrmat t\u00eb ashtuquajtura greke t\u00eb vjetra, q\u00eb erdh\u00ebn nga fenikasit, u p\u00ebrdor\u00ebn n\u00eb fillim nga Pellazg\u00ebt dhe m\u00eb von\u00eb nga fiset ilire. T\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr t\u00eb folurit n\u00eb shqip kan\u00eb humbur por em\u00ebrtimet n\u00eb shqip dhe fjal\u00ebt e lashta me kuptim shqip, por t\u00eb shkruajtura n\u00eb latinisht dhe greqisht tregojn\u00eb se gjuha e lasht\u00eb, nga e cila trash\u00ebgojm\u00eb shqipen, ka egzistuar. T\u00eb folurit shqip jan\u00eb fjal\u00ebt e ilida\u00ebs dhe t\u00eb Odiseut, Emrat e Per\u00ebndive pagane, madje dhe fjala Helene \u00ebsht\u00eb shqip q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb \u2013 e l\u00ebn\u00eb e braktisur.<\/p>\n<p>Shqipja konsiderohet nj\u00eb gjuh\u00eb e i zoluar brenda familjes indo-evropiane; asnj\u00eb gjuh\u00eb tjet\u00ebr nuk \u00ebsht\u00eb lidhur p\u00ebrfundimisht me deg\u00ebn e saj. T\u00eb vetmet gjuh\u00eb t\u00eb tjera q\u00eb jan\u00eb an\u00ebtar\u00eb t\u00eb vet\u00ebm mbijetues i nj\u00eb dege t\u00eb indo-evropiane jan\u00eb armenishtja dhe greqishtja.<\/p>\n<p>Gjuha shqipe \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e grupit gjuh\u00ebsor indo-evropian dhe konsiderohet t\u00eb ket\u00eb evoluar nga nj\u00eb prej gjuh\u00ebve paleo-ballkanike t\u00eb antikitetit, megjith\u00ebse ende \u00ebsht\u00eb e paqart\u00eb se cila gjuh\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb paleo-ballkanike p\u00ebrfaq\u00ebson paraardh\u00ebsi i gjuh\u00ebs shqipe ose ku n\u00eb Evrop\u00ebn Jugore jetonte popullata. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi nuk ka d\u00ebshmi t\u00eb mjaftueshme, p\u00ebr t\u00eb lidhur shqipen me nj\u00eb prej k\u00ebtyre gjuh\u00ebve, qoft\u00eb nj\u00eb nga gjuh\u00ebt ilire (nga t\u00eb cilat historian\u00ebt m\u00eb s\u00eb shumti e konfirmojn\u00eb), ose trake dhe dake. Midis k\u00ebtyre mund\u00ebsive, ilirishtja zakonisht konsiderohet t\u00eb jet\u00eb prova m\u00eb e mundshme, edhe pse e pamjaftueshme ende e dob\u00ebson diskutimin (<em>Ranko Matasoviq, 2012<\/em>)<\/p>\n<p>Nj\u00eb e dh\u00ebn\u00eb n\u00eb shek e XIV \u00ebsht\u00eb pohimi i par\u00eb p\u00ebr t\u00eb folurit shqip (dhe me gjas\u00eb edhe gjuh\u00ebs s\u00eb shkruar) i p\u00ebrket nj\u00eb sh\u00ebnimi (1332) t\u00eb nj\u00eb domenikani, Gulielmo Adae, pastaj formula e pag\u00ebzimit nga Pal \u00cbngj\u00eblli m\u00eb 1462.<\/p>\n<p>Ilir\u00ebt-arb\u00ebrit, nuk shquhen se kishin interesim n\u00eb drejtimin, q\u00eb gjuha e tyre t\u00eb kishte vend edhe n\u00eb shkrime. Ata p\u00ebrdornin gjuh\u00ebn latine, greke dhe sllave n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e tyre administrative. Pra n\u00eb tekstet, letrat e gj\u00ebndura shkrimet jan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb asaj kohe sipas perandorive, q\u00eb kishin pushtuar Arb\u00ebrin\u00eb dhe Epirin, Pra n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Romake shkruhej me g\u00ebrma latin\u00eb dhe komunikohej latinisht dhe n\u00eb italishte t\u00eb vjet\u00ebr.<\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebt e lashta iliro-pellazg\u00ebt p\u00ebrdornin g\u00ebrmat, q\u00eb sot i quajn\u00eb greke apo greqishten e vjet\u00ebr. N\u00eb koh\u00ebn e Mbret\u00ebrive sllave Bullgare dhe Serbe, komunikimi zyrtar b\u00ebhej n\u00eb gjuh\u00ebn cirilik\u00eb sllavishte t\u00eb vjet\u00ebr, por edhe p\u00ebrdoreshin g\u00ebrmat cirilike.<\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb s\u00eb Bizantit komunikohej zyrtarisht n\u00eb gjuh\u00ebn byzantine, e cila kishte adaptuar g\u00ebrmat greke t\u00eb vjetra.<br \/>\nN\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Osmane komunikimi zyrtar b\u00ebhej me g\u00ebrmat dhe gjuh\u00ebn osmane.<\/p>\n<p>Pra sipas periudhave \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur nga shtresa e arsimuar e Arb\u00ebris\u00eb dhe e Epirit, gjuha nd\u00ebrkomb\u00ebtare e pushtuesit si dhe gjuha religjioze.<\/p>\n<p>Mund t\u00eb thuhet se p\u00ebrse arb\u00ebrit dhe Epirot\u00ebt nuk p\u00ebrdor\u00ebn nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb tyren t\u00eb shkruar? Interesant \u00ebsht\u00eb fakti se arb\u00ebrit dhe epirot\u00ebt e arsimuar shkruanin edhe n\u00eb gjuh\u00ebn e tyre por me g\u00ebrma latine sidomos ata t\u00eb fes\u00eb katolike dhe me g\u00ebrma greke ata t\u00eb fes\u00eb orthodokse si dhe me g\u00ebrma osmane ata t\u00eb fes\u00eb islame.<\/p>\n<p>Pra <strong>nj\u00eb nga shkaqet q\u00eb pengoi gjuh\u00ebn shqipe ishte ndarja fetare<\/strong>. Njer\u00ebzit e arsimuar arb\u00ebr dhe epirto\u00eb t\u00eb atyre periudhave e gjet\u00ebn m\u00eb t\u00eb leht\u00eb t\u00eb shkruanin n\u00eb gjuh\u00ebn dhe me g\u00ebrmat q\u00eb p\u00ebrdorte feja p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n<blockquote><p>Pra nd\u00ebrgjegja komb\u00ebtare n\u00eb Arb\u00ebri dhe n\u00eb Epir nuk ishte formuar ashtu si\u00e7 duhej.<\/p><\/blockquote>\n<p>Shkaku i dyt\u00eb ishte <strong>pushtimi Osman<\/strong>, i cili largoi nga Arb\u00ebria dhe Epiri gjysm\u00ebn e popullat\u00ebs dhe m\u00eb kryesorja ishte se u larguan njer\u00ebzit e shtres\u00ebs s\u00eb mesme dhe t\u00eb pasur q\u00eb ishin t\u00eb arsimuar, por mbet\u00ebn n\u00eb Arb\u00ebri dhe Epir, mal\u00ebsor\u00ebt dhe njer\u00ebzit, q\u00eb u larguan n\u00eb malet e Arb\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb Epirit.<\/p>\n<p>Arb\u00ebria dhe Epiri u zbraz nga popullata gjat\u00eb shek t\u00eb XVI sidomos zonat fushore, t\u00eb cilat u populluan nga bujkrob\u00ebr t\u00eb ardhur nga Persia, Abhazia, Cerkezia, Iraku Siria, Libani, dhe osman\u00eb si pushtues (m\u00eb tep\u00ebr jenicar\u00eb me origjin\u00eb arb\u00ebr), si dhe nga arb\u00ebr dhe epirot\u00eb t\u00eb islamizuar q\u00eb p\u00ebrfituan pronat bosh. Madje pas programit papal FIDE erdh\u00ebn murgj katolik\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt gradualisht soll\u00ebn n\u00eb disa zona veriore popullat\u00eb katolike nga Tunizia, Maroku, Italia. (?!)<\/p>\n<p>Faktori tjet\u00ebr q\u00eb dominoi p\u00ebr t\u00eb penguar hapjen e shkollave shqipe, ishte indiferenca e popullat\u00ebs dhe d\u00ebshira p\u00ebr t&#8217;iu shmangur raprezaljeve t\u00eb osman\u00ebve. Kjo popullat\u00eb jo vet\u00ebm ishte e pa-arsimar por gjithnj\u00eb n\u00eb luft\u00eb kun\u00ebr osman\u00ebve madje dhe kund\u00ebr arb\u00ebrve t\u00eb sllavizuar, t\u00eb cil\u00ebt u quajt\u00ebn nga arb\u00ebrit e islamizuar &#8211; si <em>shkije<\/em>, pra arb\u00ebr q\u00eb u serbizuan me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb ruanin pronat dhe fen\u00eb.<\/p>\n<p>Arb\u00ebrit q\u00eb nuk u larguan por q\u00eb ndenj\u00ebn n\u00eb Arb\u00ebri dhe Epir, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb ruanin pron\u00ebn dhe fen\u00eb orthodokse iu afruan kishave serbe, p\u00ebr t\u00eb ruajtur fen\u00eb dhe pronat, iu afruan kishave sllave dhe bizantine, t\u00eb cilat kishin nj\u00eb status t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb nga Sulltani. K\u00ebshtu q\u00eb ata lan\u00eb etnin\u00eb p\u00ebr Fen\u00eb dhe Pronat. Arb\u00ebrit q\u00eb iu afruan kish\u00ebs serbe u quajt\u00ebn <em>shkije<\/em> (nga fjala <em>shizma<\/em> &#8211; \u00e7arje, ndarje), arb\u00ebrit q\u00eb iu afruan p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn ar\u00ebsye kish\u00ebs sllave bullgare u quajt\u00ebn maqedon\u00eb, arb\u00ebrit q\u00eb jetonin n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Zet\u00ebs (Balshajt) u afruan af\u00ebr kish\u00ebs sllave serbe dhe u quajt\u00ebn malazez\u00eb (duke p\u00ebrdorur fjal\u00ebn MALESI p\u00ebr emrin Mali i zi). Arvanitasit m\u00eb von\u00eb iu afruan kish\u00ebs greko-bizantine dhe fol\u00ebn greqisht.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb periudh\u00ebs midis Shek XVI-XVIII, si pasoj\u00eb e zhvendosjeve masive t\u00eb popullat\u00ebs arb\u00ebrore, konvertimit n\u00eb fen\u00eb islame dhe ardhjes s\u00eb t\u00eb huajve me fen\u00eb islame lindi popullata q\u00eb fliste arb\u00ebrisht por ishte islame, t\u00eb cil\u00ebt u quajt\u00ebn shqiptar\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrsa u p\u00ebrket Arb\u00ebrve q\u00eb ik\u00ebn, ata mor\u00ebn trajtat e popullsis\u00eb t\u00eb vendit ku shkuan, madje u b\u00ebn\u00eb dhe fakto\u00eb nxit\u00ebs p\u00ebr krijimin e shteteve t\u00eb reja t\u00eb tyre. Arb\u00ebresh\u00ebt e ikur fol\u00ebn italisht por ruajt\u00ebn ritin lindor t\u00eb kish\u00ebs dhe u kthyen n\u00eb <em>Unite<\/em>, pra orthodoks\u00eb q\u00eb vareshin nga Vatikani dhe flo\u00ebn italisht. Abr\u00ebrit q\u00eb ik\u00ebn n\u00eb Rumani themeluan mbret\u00ebrin\u00eb rumun\u00eb dhe Moldave dhe themeluan edhe kryeqytetin <em>Bukuresht<\/em> (<em>i bukur \u00ebsht\u00eb<\/em>).<\/p>\n<p>Arb\u00ebrit katolik\u00eb q\u00eb ik\u00ebn n\u00eb Raguza (kryesisht zona veri-per\u00ebndimore e qytetit Shkod\u00ebr dhe Lezh\u00ebs), u quajt\u00ebn kroat\u00eb.<\/p>\n<p>Problemi tjet\u00ebr i madh ishte numuri madh i popullat\u00ebs arb\u00ebr-epirote, q\u00eb u rrembye nga osman\u00ebt si pengje, ose kryetar\u00ebt e fiseve arb\u00ebr dhe Epirot\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt u konvertuan p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar gjithashtu ofiqe, pasuri dhe prona, p\u00ebr shkak t\u00eb bashk\u00ebpunimit me osman\u00ebt. K\u00ebta arb\u00ebr t\u00eb konvertuar n\u00eb islam u b\u00ebn\u00eb gjithashtu drejtues t\u00eb Perandoris\u00eb Osman\u00eb, t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb t\u00eb Egjiptit, drejtues n\u00eb Siri, n\u00eb Liban, duke humbur gjithashtu etnin\u00eb p\u00ebr pasurin\u00eb, madje u b\u00ebn\u00eb edhe mbrojt\u00ebs fanatik\u00eb t\u00eb islamit e deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme. Llogaritet q\u00eb n\u00eb Turqin\u00eb e sotme n\u00eb \u00e7do 5 turq, 2 jan\u00eb me origjin\u00eb shqiptare. Kjo e fundit ndodhi edhe p\u00ebr pasoj\u00eb e Traktatit t\u00eb Lozan\u00ebs t\u00eb vitit 1919, dhe d\u00ebbimi nga trojet etnike i shum\u00eb shqiptar\u00ebve kosovar\u00eb dhe t\u00eb Maqedonis\u00eb e t\u00eb \u00c7am\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p><strong>At\u00ebher\u00eb del pyetja, p\u00ebrse n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb osmane e deri n\u00eb vitin 1908, kur u realizua Kongresi i Manastirit nuk ku lejua zyrtarisht gjuha shqipe dhe shkollat shqipe.<\/strong> N\u00eb fakt egzistonin shkolla fetare por q\u00eb nuk shkruhej n\u00eb fjal\u00eb shqip por sipas religjionit: italisht &#8211; serbisht &#8211; bullgarisht &#8211; osmanisht &#8211; greqisht.<\/p>\n<p>Shkaku \u00ebsht\u00eb lufta e Arb\u00ebris\u00eb dhe Epirit kund\u00ebr pushtuesve osman\u00eb, t\u00eb cil\u00ebve u soll\u00ebn shum\u00eb kok\u00eb\u00e7arje n\u00eb Perandorin\u00eb e tyre, aq sa kur Sulltan Mehmet Fatihu, q\u00eb pushtoi Arb\u00ebrin\u00eb pas pushtimit t\u00eb Shkodr\u00ebs n\u00eb janar 1479 vendosi t\u00eb mos jer\u00eb `gur mbi gur` n\u00eb Arb\u00ebri dhe i rrafshoi t\u00eb gjitha kalat\u00eb e Arb\u00ebris\u00eb dhe u soll mizorisht ndaj arb\u00ebrve dhe Epirot\u00ebve t\u00eb krishter\u00eb kudo q\u00eb ishin, duke i vrar\u00eb, masakruar, p\u00ebrdhunuarm, dogj\u00ebn mor\u00ebn gra e f\u00ebmij\u00eb rob\u00ebr, duke i \u00e7uan skllev\u00ebr n\u00eb Anadoll, dhe i larguan nga vendi i tyre, aq sa gati nj\u00eb shekull pra, deri n\u00eb mes t\u00eb shek XVI nuk kishte banor\u00eb n\u00eb zonat fushore, Arb\u00ebria ishte bosh.<\/p>\n<p>Pas Pushtimit t\u00eb Konstandinopoj\u00ebs n\u00eb qershor 1453, Sulltan Mehmet Fatihu restauroi Patriarkat\u00ebsn Ekumenike Ortodokse n\u00eb 6 janar 1454, por Katedralen e Shen Sofis\u00eb e ktheu n\u00eb Xhami. Ky Sulltan i lejoi n\u00ebshtetasve t\u00eb tij jo mysliman\u00eb disa liri fetare, duke u siguruar, q\u00eb ata t\u00eb ishin t\u00eb bindur dhe t\u00eb zbatonin rregullat. Autoriteti i tij u shtri n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Kristian\u00ebt Orthodoks\u00eb t\u00eb Perandoris\u00eb Osmane. Kjo metod\u00eb lejoi nje drejtim indirekt Bizantin\u00ebve t\u00eb krishter\u00eb dhe u lejoi t\u00eb okupuarve t\u00eb ndjeheshin relativisht autonom\u00eb, nd\u00ebrsa Sulltan Mehmet Fatihu filloi t\u00eb rimodeloj\u00eb qytetin sipas m\u00ebnyr\u00ebs turke, duke e kthyer Konstandinopoj\u00ebn n\u00eb kryeqytetin e Turqis\u00eb, i cili mbeti kryeqytet deri n\u00eb vitin 1920.<\/p>\n<p>(<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Mehmed_the_Conqueror#Repopulation_of_Constantinople_(1453%E2%80%931478)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Mehmed_the_Conqueror#Repopulation_of_Constantinople_(1453%E2%80%931478)<\/a>.)<\/p>\n<p>Kjo u dha mund\u00ebsi arb\u00ebrve t\u00eb mundur q\u00eb mbet\u00ebn n\u00eb Arb\u00ebri dhe Epir t\u00eb konvertoheshin n\u00eb fen\u00eb islame ose t\u00eb afroheshin af\u00ebr kish\u00ebs orthodokse sllave apo bizantine, t\u00eb cil\u00ebs iu lejua nj\u00eb autonomi e ve\u00e7ant\u00eb nga Sulltan Mehmet Fatihu p\u00ebr t\u00eb drejtuar orthodoksin\u00eb n\u00eb Ballkanin e pushtuar.<\/p>\n<p>Pra po t\u00eb rreshtojm\u00eb shkaqet se p\u00ebrse nuk u hap\u00ebn shkollat shqipe n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb osmane at\u00ebhere mund t\u00eb themi se shkaqet dhe faktor\u00ebt ishin:<\/p>\n<p>&#8211; pushtimi Osman detyroi t\u00eb largohet shtresa e arsimuar e Arb\u00ebris\u00eb jasht\u00eb vendit ose i masakroi ata q\u00eb nuk u larguan.<\/p>\n<p>&#8211; Arb\u00ebria dhe Epiri humb\u00ebn mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb b\u00ebheshin shtete p\u00ebr shkak t\u00eb pushtimit e p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ar\u00ebsye nuk pati m\u00eb vet\u00ebdije etnike pas pushtimit, por vet\u00ebm nj\u00eb vet\u00ebdije religjioze, e cila u p\u00ebrshtat sipas mund\u00ebsis\u00eb q\u00eb i u dha popullsis\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; indiferenca e popullat\u00ebs q\u00eb mbeti ndaj arsimimit atdhetar, p\u00ebr shkak t\u00eb kushteve t\u00eb r\u00ebnda t\u00eb jetes\u00ebs, por edhe p\u00ebr shkak t\u00eb ndryshimit rr\u00ebnj\u00ebsor t\u00eb popullat\u00ebs nga Arb\u00ebr n\u00eb shqipfol\u00ebs, si dhe zgjidhja e problemve bazuar n\u00eb gjuh\u00ebn religjioze q\u00eb p\u00ebrdorej &#8211; prishja e binomit FE+ATDHE, gj\u00eb q\u00eb arb\u00ebrit dhe epirot\u00ebt nuk faleshin n\u00eb nj\u00eb Fe por n\u00eb shum\u00eb Fe.<\/p>\n<p>&#8211; Propaganda islame e cila p\u00ebrmend\u00ebte, q\u00eb nuk ka kombe t\u00eb ve\u00e7anta p\u00ebr ata q\u00eb jan\u00eb mysliman\u00eb, por vet\u00ebm nj\u00eb Komb\u00ebsi ajo-Islame.<\/p>\n<p>&#8211; t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn element p\u00ebrdori edhe Orthodoksia Fanariote me qend\u00ebr n\u00eb Stamboll t\u00eb lejuar nga osman\u00ebt q\u00eb drejtonin orthodoks\u00ebt e Ballkanit, duke predikuar q\u00eb ka vet\u00ebm nj\u00eb komb orthodoks dhe jo etni t\u00eb tjera,<\/p>\n<p>&#8211; Kisha katolike nuk e p\u00ebrdori elementin Komb katolik, por duke par\u00eb se Perandoria orthodokse e Bizantit humbi dhe u shthur, p\u00ebrfitoi p\u00ebr t\u00eb katolicizuar bizantin duke sjelle prift\u00ebrinj katolike murgj jezuit\u00eb sipas Programit FIDE p\u00ebr t\u00eb ri-kristianizuar Ballkanin, por duke l\u00ebn\u00eb n\u00eb heshtje etnin\u00eb arb\u00ebr dhe etnin\u00eb e re, q\u00eb lindi shqiptar\u00ebt mysliman\u00eb shqipfol\u00ebs. Pra zbatoi edhe ajo parull\u00ebn &#8216;dividere et impero&#8217;.<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrmbledhje t\u00eb zhvendosjeve t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb popullat\u00ebs arb\u00ebrore-epirote dhe t\u00eb ardhjes s\u00eb bujkrob\u00ebrve nga Anadolli si dhe t\u00eb komandant\u00ebve arb\u00ebr t\u00eb konvertuar, q\u00eb mbushnin radh\u00ebt e jeni\u00e7er\u00ebve, si dhe t\u00eb disa princerve arb\u00ebr, q\u00eb u konvertuan p\u00ebr poste, para dhe prona n\u00eb islam, mund t\u00eb p\u00ebrshkruajm\u00eb k\u00ebto pasjoa p\u00ebr Arb\u00ebrin\u00eb dhe Epirin\u00eb, t\u00eb cilat pas Kuvendit t\u00eb Arb\u00ebrit 1703, u quajt\u00ebn shqiptar\u00eb dhe me p\u00ebrhapjen e fjal\u00ebs, vendi u quajt Shqip\u00ebri, sepse ky term filloi t\u00eb p\u00ebrdoret edhe nga orthodoks\u00ebt vendalinj (kryesisht vlleh\u00eb dhe arb\u00ebr t\u00eb vjet\u00ebr), dhe nga katolik\u00ebt shqiptar\u00eb (p\u00ebrfshi t\u00eb ardhurit katolik\u00eb t\u00eb d\u00ebrguar nga Vatikani).<\/p>\n<p>Shkijet u formuan gjat\u00eb shek XVI-XVIII. Madje identike, kur p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb u fol p\u00ebr &#8216;shqiptaret&#8217; mysliman\u00eb, s\u00eb bashku me arb\u00ebrit e krishter\u00eb katolik\u00eb n\u00eb vitin 1703 n\u00eb Kon\u00e7ilin e Arb\u00ebrit, t\u00eb mbajtur n\u00eb nj\u00eb fshat t\u00eb Lezh\u00ebs me urdh\u00ebr t\u00eb Papa Albanit.<\/p>\n<p>Madje arb\u00ebrit orthodoks\u00eb t\u00eb Maqedonis\u00eb u bullgarizuan, duke iu afruar kish\u00ebs bullgare dhe flasin maqedonisht. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja q\u00eb maqedonasit e sot\u00ebm shumica e t\u00eb cil\u00ebve jan\u00eb arb\u00ebr t\u00eb bullgarizuar nuk e ndjejne veten si bullgar\u00eb, por si maqedonas.<\/p>\n<p>Po k\u00ebshtu malazez\u00ebt shumica jan\u00eb arb\u00ebr orthodoks\u00eb t\u00eb sllavizuar af\u00ebr kish\u00ebs serbe, por nuk e ndjejne veten serb\u00eb dhe shpik\u00ebn termin Mali i zi ose shqip\u00ebrimi i fjal\u00ebs MALESI.<\/p>\n<blockquote><p>P\u00ebrse nuk e lejoi turku gjuh\u00ebn e Arb\u00ebrit t\u00eb shkruhej? Kjo ka disa probleme q\u00eb nuk jan\u00eb zgjidhur nga historian\u00ebt, por mendoj per keto aresye: Mllefi dhe inati i madh, q\u00eb pat\u00ebn me Sk\u00ebnderbeun dhe fiset e arb\u00ebrit dhe t\u00eb Epirit.<\/p><\/blockquote>\n<p>Ishte faji i Sulltan Mehmet Fatihut, i cili nxorri ligjin p\u00ebr t\u00eb mbrojtur kishat orthodokse dhe ndonje katolike n\u00eb Arberi Epir dhe Ballkan, me kusht q\u00eb t\u00eb ruheshin pronat e kishave, por ato duhet t\u00eb paguanin hara\u00e7 dhe t\u00eb lejonin ushtrin\u00eb osmane sa her\u00eb t\u00eb kishte nevoje t\u00eb kalonte n\u00ebp\u00ebr tokat dhe pronat e kish\u00ebs. <em>S\u00eb dyti<\/em>, Sulltani lejoi q\u00eb t\u00eb lejoheshin t\u00eb shkruhej gjuha sllave dhe ajo bizantine (sot greke), por nuk e lejoi gjuh\u00ebn e Arb\u00ebrit apo arb\u00ebrisht ose epirotisht.<\/p>\n<blockquote><p>Pra, nuk eshte faji vetem i Patrikan\u00ebs se Stambolit &#8211; Fanarit, q\u00eb sot p\u00ebrfaq\u00ebsohet nga Bartolomeu.<\/p><\/blockquote>\n<p><em>S\u00eb treti<\/em>, sepse konvertimi n\u00eb islam n\u00eb mas\u00eb i arb\u00ebrve dhe epirot\u00ebve q\u00eb mbeten aty, qoft\u00eb me dhun\u00eb qoft\u00eb me para (p\u00ebr t\u00eb pasurit), qoft\u00eb me poste, e shuajti ndjenj\u00ebn komb\u00ebtare t\u00eb arb\u00ebrve dhe epirot\u00ebve<\/p>\n<p><em>S\u00eb kat\u00ebrti<\/em>, dihet q\u00eb shtresa e pasur dhe shtresa e mesme u largua nga vendi. K\u00ebta ishin t\u00eb arsimuar por u larguan, k\u00ebshtu q\u00eb n\u00eb Arb\u00ebri mbeten mal\u00ebsoret pa shkoll\u00eb dhe t\u00eb ardhurit nga Anadolli si bujkrob\u00ebr q\u00eb e m\u00ebsuan arb\u00ebrishten pasi erdh\u00ebn, si dhe disa prij\u00ebsa fisesh, te cilet u konvertaun ne islam, p.sh, dy nga djemte e Pal dhe Lek\u00eb Dukagjinit u konvertuan me deshire ne islam, sepse ruajten pasurine dhe disa toka ne Dukagjin, ose Topiajt, njeri nga djemte u kthe ne islam dhe mori mbiemrin toptan, Stanisha Kastrioti u konvertua ne islam, vetem sepse ruajten pasurine dhe pronen.<\/p>\n<p><em>S\u00eb pesti<\/em>, pengjet arber qe ne vegjeli te marra nga osmanet luajten rol ne heqjen e deshires per te legalizuar arberishten por ne vend te saj lejuan osmanishten.<\/p>\n<p><strong>Qysh n\u00eb 1827 sulltani osman dhe Patriarkana Ortodokse e Stambollit vendos\u00ebn ndalimin e gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb krejt territoret e perandoris\u00eb osmane.<\/strong> Iu dha liri vet\u00ebm hapjes s\u00eb shkollave osmane, serbe, greke, bullgare e rumune. Shkolla shqipe u ndalua me ligj perandorak dhe politik\u00ebn shovene ortodokse t\u00eb Patriarkan\u00ebs s\u00eb Stambollit, pasi synohej q\u00eb shqiptar\u00ebt t\u00eb b\u00ebheshin n\u00ebnshtetas musliman\u00eb t\u00eb perandoris\u00eb, me q\u00eb shumica kishin p\u00ebrqafuar at\u00eb fe, dhe t\u00eb mos kishte komb shqiptar, nd\u00ebrsa Patriarkana synonte p\u00ebrfshirjen e ortodoks\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00ebn pushtetin e kish\u00ebs greke (<em>ish bizantine<\/em>).<\/p>\n<p>Gjuha shqipe u lejua te shkruhej ne Kohen e Sulltan Abdyl Hamitit, kur ajo iu dor\u00ebzua atij q\u00eb ta shikonte e ta miratonte n\u00eb vitin 1876. &#8216;Alfabetaria e gjuhes Shqipe&#8217; u gj\u00ebnd n\u00eb arkivat e Bibliotek\u00ebs s\u00eb Stambollit z. Ajten Krasiniqi \u2013 Arden, nga Drejtori i Bibliotek\u00ebs &#8216;Jazma Eserihi Kutuphanesi&#8217; z. Sali Shahin dhe Drejtori i Bibliotek\u00ebs &#8216;Nadir Eserihi Kutuphanesi&#8217; z. Ebu Bekir Kaya,\u00a0Alfabetaria e gjuhes shqipe u shkruajt me g\u00ebrma latine dhe disa greke n\u00eb 36 g\u00ebrma nga Sami Frash\u00ebri, Jani Vreto, Pashko Vasa, etj.<\/p>\n<p>N\u00eb fillim t\u00eb librit shkruhet &#8216;i dhurohet Sulltan Abdyl Hamitit nga truprojet shqiptar\u00eb&#8217;. Sulltan Abdyl Hamiti dinte shqip (<a href=\"https:\/\/www.gazetatema.net\/2019\/11\/23\/dossier-kjo-eshte-alfabetarja-e-gjuhes-shqipe-dhuruar-sulltan-abdyl-hamitit-ii-me-1879\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/www.gazetatema.net\/2019\/11\/23\/dossier-kjo-eshte-alfabetarja-e-gjuhes-shqipe-dhuruar-sulltan-abdyl-hamitit-ii-me-1879\/<\/a>)<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, gjat\u00eb periudh\u00ebs pes\u00eb shekullore t\u00eb sundimit osman n\u00eb Shqip\u00ebri, qeveria osmane ndaloi q\u00eb m\u00eb 1881 e deri m\u00eb 1908 shkrimin dhe k\u00ebndimin n\u00ebp\u00ebr shkolla. Ky urdh\u00ebr nuk ndaloi natyrisht ata q\u00eb merreshin me let\u00ebrsin\u00eb shqiptare t\u00eb vazhdonin n\u00eb pun\u00ebn e tyre, por pengoi arsimimin komb\u00ebtar p\u00ebr gati 30 vjet (Vlora E., Nj\u00eb v\u00ebshtrim mbi kultur\u00ebn e popullit Shqiptar, Rom\u00eb: Arti Grafiche Comm. A. Urbinati, \u201cSh\u00eajzat = [Le Pleiadi]: Vjeti VII, Nr. 05 &#8211; 06 &#8211; 07 &#8211; 08. fq. 215.)<\/p>\n<p><strong>N\u00eb 1887 n\u00eb Shqip\u00ebri kishte 3 mij\u00eb shkolla, nga t\u00eb cilat: 1.200 shkolla publike osmane, po aq greke private, 300 shkolla bullgare, serbe e vllahe.<\/strong> \u201cZosimea\u201d greke e Janin\u00ebs ishte shkolla p\u00ebr shqiptar\u00ebt, por pak prej tyre u b\u00ebn\u00eb grekofon\u00eb, si edhe n\u00eb shkollat e tjera sllave. <strong>Shkoll\u00eb shqipe kishte vet\u00ebm nj\u00eb, me drejtor Pandeli Sotirin<\/strong>, dhe meq\u00ebn\u00ebse gjuha e shkolla shqipe qen\u00eb ndaluar, edhe P. Sotiri u vra nga shoven\u00ebt grek\u00eb (<a href=\"http:\/\/www.gazetadita.al\/pse-nuk-lejohen-shkollat-ne-gjuhen-shqipe-ne-greqi-e-turqi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">http:\/\/www.gazetadita.al\/pse-nuk-lejohen-shkollat-ne-gjuhen-shqipe-ne-greqi-e-turqi\/<\/a>),<\/p>\n<p>Kongresin e Manastirit t\u00eb mbajtur nga intelektual\u00ebt shqiptar\u00eb nga 14 deri m\u00eb 22 n\u00ebntor 1908, n\u00eb Manastir, i cili vendosi se cili alfabet do t\u00eb p\u00ebrdoret dhe \u00e7far\u00eb do t\u00eb ishte drejtshkrimi standard shqiptar. K\u00ebshtu mbetet gjuha letrare. Alfabeti \u00ebsht\u00eb alfabeti latin me shtimin e shkronjave <strong>\u00eb<\/strong>, <strong>\u00e7<\/strong> dhe dhjet\u00eb digraphs: <strong>dh<\/strong>, <strong>th<\/strong>, <strong>xh<\/strong>, <strong>gj<\/strong>, <strong>nj<\/strong>, <strong>ng<\/strong>, <strong>ll<\/strong>, <strong>rr<\/strong>, <strong>zh<\/strong> dhe <strong>sh<\/strong>.<\/p>\n<blockquote><p>Gjuha shqipe p\u00ebrfshin gjuh\u00ebn standarde ose gjuh\u00ebn e nj\u00ebsuar letrare shqipe, e cila u miratua n\u00eb Kongresin e Drejtshkrimit t\u00eb Shqipes n\u00eb vitin 1972 n\u00eb Tiran\u00eb, dhe t\u00eb gjitha dialektet, n\u00ebndialektet e t\u00eb folurat q\u00eb fliten nga shqiptar\u00ebt.<\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"mailto:priftipirro2017@gmail.com\">priftipirro2017@gmail.com<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Pirro Prifti &#8211; Revista Drini Gjuha shqipe \u00ebsht\u00eb folur q\u00eb n\u00eb lasht\u00ebsi dhe ka mbishkrime si ato etruske, pellazge, madje dhe g\u00ebrmat t\u00eb ashtuquajtura greke t\u00eb vjetra, q\u00eb erdh\u00ebn nga fenikasit, u p\u00ebrdor\u00ebn n\u00eb fillim nga Pellazg\u00ebt dhe m\u00eb von\u00eb nga fiset ilire. T\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr t\u00eb folurit n\u00eb shqip kan\u00eb humbur por em\u00ebrtimet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":54029,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-54028","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>P\u00ebrse nuk u lejuan shkollat shqipe n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Osmane? - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"P\u00ebrse nuk u lejuan shkollat shqipe n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Osmane? - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Prof. Pirro Prifti &#8211; Revista Drini Gjuha shqipe \u00ebsht\u00eb folur q\u00eb n\u00eb lasht\u00ebsi dhe ka mbishkrime si ato etruske, pellazge, madje dhe g\u00ebrmat t\u00eb ashtuquajtura greke t\u00eb vjetra, q\u00eb erdh\u00ebn nga fenikasit, u p\u00ebrdor\u00ebn n\u00eb fillim nga Pellazg\u00ebt dhe m\u00eb von\u00eb nga fiset ilire. T\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr t\u00eb folurit n\u00eb shqip kan\u00eb humbur por em\u00ebrtimet [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-04-17T21:15:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-04-17T22:03:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sulltan-osmani-murati-bajazit-shek-15.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"P\u00ebrse nuk u lejuan shkollat shqipe n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Osmane?\",\"datePublished\":\"2020-04-17T21:15:09+00:00\",\"dateModified\":\"2020-04-17T22:03:28+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\\\/\"},\"wordCount\":3140,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sulltan-osmani-murati-bajazit-shek-15.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\\\/\",\"name\":\"P\u00ebrse nuk u lejuan shkollat shqipe n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Osmane? - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sulltan-osmani-murati-bajazit-shek-15.jpg\",\"datePublished\":\"2020-04-17T21:15:09+00:00\",\"dateModified\":\"2020-04-17T22:03:28+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sulltan-osmani-murati-bajazit-shek-15.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sulltan-osmani-murati-bajazit-shek-15.jpg\",\"width\":600,\"height\":920,\"caption\":\"Sulltan Osmani - Murati - Bajaziti -shek 15\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"P\u00ebrse nuk u lejuan shkollat shqipe n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Osmane?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"P\u00ebrse nuk u lejuan shkollat shqipe n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Osmane? - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"P\u00ebrse nuk u lejuan shkollat shqipe n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Osmane? - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Prof. Pirro Prifti &#8211; Revista Drini Gjuha shqipe \u00ebsht\u00eb folur q\u00eb n\u00eb lasht\u00ebsi dhe ka mbishkrime si ato etruske, pellazge, madje dhe g\u00ebrmat t\u00eb ashtuquajtura greke t\u00eb vjetra, q\u00eb erdh\u00ebn nga fenikasit, u p\u00ebrdor\u00ebn n\u00eb fillim nga Pellazg\u00ebt dhe m\u00eb von\u00eb nga fiset ilire. T\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr t\u00eb folurit n\u00eb shqip kan\u00eb humbur por em\u00ebrtimet [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2020-04-17T21:15:09+00:00","article_modified_time":"2020-04-17T22:03:28+00:00","og_image":[{"width":600,"height":920,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sulltan-osmani-murati-bajazit-shek-15.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"16 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"P\u00ebrse nuk u lejuan shkollat shqipe n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Osmane?","datePublished":"2020-04-17T21:15:09+00:00","dateModified":"2020-04-17T22:03:28+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/"},"wordCount":3140,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sulltan-osmani-murati-bajazit-shek-15.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/","name":"P\u00ebrse nuk u lejuan shkollat shqipe n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Osmane? - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sulltan-osmani-murati-bajazit-shek-15.jpg","datePublished":"2020-04-17T21:15:09+00:00","dateModified":"2020-04-17T22:03:28+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sulltan-osmani-murati-bajazit-shek-15.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sulltan-osmani-murati-bajazit-shek-15.jpg","width":600,"height":920,"caption":"Sulltan Osmani - Murati - Bajaziti -shek 15"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/perse-nuk-u-lejuan-shkollat-shqipe-ne-kohen-e-perandorise-osmane\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"P\u00ebrse nuk u lejuan shkollat shqipe n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Osmane?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54028","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54028"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54033,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54028\/revisions\/54033"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54029"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}