{"id":54073,"date":"2020-04-18T23:09:12","date_gmt":"2020-04-18T22:09:12","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=54073"},"modified":"2020-04-18T23:09:12","modified_gmt":"2020-04-18T22:09:12","slug":"njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/","title":{"rendered":"NJERIU Q\u00cb I L\u00cbVIZI KUFIJT\u00cb E Q\u00cb PARAJS\u00cbN E MENDONTE SI BIBLIOTEK\u00cb"},"content":{"rendered":"<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/fjala.info\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/xhelal_zejneli1-300x200.jpg\" alt=\"Xhelal Zejneli\" width=\"300\" height=\"200\" \/>Xhelal Zejneli <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>JORGE LUIS BORGES<\/strong><\/p>\n<p><strong>Jorge Luis Borges <\/strong>(Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo, Buenos-Aires, 24 gusht 1899 \u2013 Gjenev\u00eb, 14 qershor 1986) \u00ebsht\u00eb shkrimtar argjentinas, nj\u00eb nga autor\u00ebt m\u00eb t\u00eb pavarur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore bashk\u00ebkohore. Proza e tij ndikoi duksh\u00ebm n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb bot\u00ebrore t\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XX.<\/p>\n<p>P\u00ebrdori pseudonimet Alex Ander,\u00a0Benjam\u00edn Beltran,\u00a0Andr\u00e9s Corthis,\u00a0Pascual G\u00fcida,\u00a0Bernardo Haedo,\u00a0Jos\u00e9 Tuntar\u00a0dhe bashk\u00eb me Bioy Casaresin si\u00a0Honorio Bustos Domecq\u00a0dhe\u00a0Benito Su\u00e1rez Lynch.<\/p>\n<p>Babi i tij Jorge Guillermo Borges ishte avokat dhe m\u00ebsues i psikologjis\u00eb. Gjyshja nga vija e babait ishte angleze. N\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tyre flitej spanjishtja dhe anglishtja, ndaj Jorge (Horhe) q\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri paralelisht i fliste t\u00eb dyja gjuh\u00ebt. E \u00ebma Leonor Acevedo Suarez m\u00ebsoi nga i shoqi anglishten dhe punoi si p\u00ebrkthyese. Familja e babait t\u00eb Borgesit ka prejardhje spanjolle dhe portugeze, por edhe angleze. Familja e s\u00eb \u00ebm\u00ebs \u00ebsht\u00eb me prejardhje spanjolle, mbase edhe portugeze. U rrit n\u00eb kuartin Palermo t\u00eb kryeqytetit, n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb madhe, me\u00a0 bibliotek\u00eb t\u00eb pasur. P\u00ebr shkak t\u00eb problemeve me t\u00eb parit, babai u detyrua t\u00eb pensionohet. Me t\u00eb tilla probleme m\u00eb von\u00eb do t\u00eb ballafaqohet edhe i biri.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1914 familja vendoset n\u00eb Gjenev\u00eb. K\u00ebtu babai iu n\u00ebnshtrua kontrollit specialist t\u00eb syve. Borgesi dhe e motra Norah k\u00ebtu ndjekin shkollimin. Borgesi m\u00ebson fr\u00ebngjishten dhe gjermanishten. Tregon interesim p\u00ebr <strong>simbolizmin<\/strong> francez, por edhe p\u00ebr \u00a0filozofin\u00eb gjermane.<em>\u00a0 <\/em>N\u00eb vitin 1918 diplomon n\u00eb Universitetin e Gjenev\u00ebs.<\/p>\n<p>Pas p\u00ebrfundimit t\u00eb Luft\u00eb s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore familja Borges q\u00ebndron tre vjet n\u00eb Lugano, n\u00eb Barcelon\u00eb, n\u00eb Majork\u00eb, n\u00eb Sevil\u00eb dhe n\u00eb Madrid. N\u00eb Spanj\u00eb Borgesi b\u00ebhet an\u00ebtar i avangard\u00ebs letrare, pra lidhet me <strong><em>ultraist\u00ebt<\/em><\/strong>. Poezia e par\u00eb e tij <em>\u201eHimn detit\u201c<\/em> e botuar n\u00eb revist\u00ebn Grecia, \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb stilin e poetit amerikan <strong>Vitmen<\/strong> (Walt Whitman, 1819-1892).<\/p>\n<p><strong>Sh\u00ebnim<\/strong>: Vitmeni n\u00eb mosh\u00ebn 12-vje\u00e7are e la shkoll\u00ebn.\u00a0 Shum\u00eb koh\u00eb para tij, edhe babai i tragjedis\u00eb moderne, <strong>Shekspiri<\/strong> e nd\u00ebrpreu shkollimin n\u00eb mosh\u00ebn 13-vje\u00e7are. Kjo ndikoi q\u00eb t\u00eb vihet n\u00eb dyshim autor\u00ebsia e tij p\u00ebr veprat q\u00eb i vishen atij. Liriku, epiku, dramaturgu, prozatori, p\u00ebrkthyesi, kritiku letrar dhe teoricieni <strong>Johan Volfgang G\u00ebte <\/strong>(Johann Wolfgang Goethe, 1749-1832) thot\u00eb se <em>arti \u00ebsht\u00eb krijim i gjeniut<\/em>. I till\u00eb ishte Shekspiri, ndaj ishte pik\u00ebrisht ai q\u00eb <strong><em>solli vdekjen n\u00eb sken\u00eb<\/em><\/strong>.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/strong><\/p>\n<p>Pas kthimit p\u00ebrfundimtar n\u00eb Buenos-Aires m\u00eb 1921, Borgesi p\u00ebrfshihet n\u00eb qarqet intelektuale argjentinase. Shkruan poezi me frym\u00ebzim lirik e mitologjik. Nj\u00ebherazi themelon edhe revista letrare. N\u00eb vitin 1923 botoi v\u00ebllimin e par\u00eb me poezi <em>\u201cAfshi p\u00ebr Buenos-Airesin\u201d<\/em>. Gjithnj\u00eb m\u00eb tep\u00ebr i kushton r\u00ebnd\u00ebsi llojit letrar q\u00eb e b\u00ebri t\u00eb famsh\u00ebm, <strong><em>rr\u00ebfimit fantastiko-filozofik<\/em><\/strong>. Tregimet e para Borgesi i p\u00ebrmblodhi n\u00eb p\u00ebrmbledhjen <em>\u201cHistoria e p\u00ebrgjithshme e neveris\u00eb\u201d<\/em>.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1927 Borgesi u operua nga nj\u00eb katarakt n\u00eb sy. Syri iu operua disa her\u00eb, por pa p\u00ebrmir\u00ebsim. Kah mesi i viteve \u201950 t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar <strong><em>u verbua plot\u00ebsisht<\/em><\/strong> q\u00eb t\u00eb p\u00ebrkujton <strong>Homerin<\/strong> e verb\u00ebt dhe <strong>Xhojsin<\/strong>.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1930 takoi tregimtarin 17-vje\u00e7ar argjentinas <strong>Kasares <\/strong>(Adolfo Bioya Casaresa, 1914-1999) me t\u00eb cilin e lidhi miq\u00ebsia dhe bashk\u00ebpunimi i p\u00ebrjetsh\u00ebm. Bashk\u00ebrisht shkruanin dhe hartonin antologji. P\u00ebrdornin pseudonimet: Honorio Bustos Domecq, B. Suarez Lynch, B. Lynch Davis.<\/p>\n<p>Kasaresi ishte i martuar me poeten dhe tregimtaren argjentinase <strong>Silvina Okampo <\/strong>(Silvina Ocampo, 1909-1994). Q\u00eb t\u00eb dy i p\u00ebrkisnin rrethit letrar t\u00eb Borgesit. K\u00ebtij qerthulli i takonin edhe filozofi dhe shkrimtari argjentinas <strong>Masedonio Fernandes <\/strong>(Macedonio Fernandez, 1874-1952), tregimtari dhe eseisti argjentinas, me <strong>gjak arb\u00ebreshi<\/strong> t\u00eb Italis\u00eb <strong>Ernesto Sabato<\/strong> (Ernesto Ferrari Sabato, 1911-1990), poeti dhe kritiku spanjoll <strong>Gilermo de Tore<\/strong> (Guillermo de Torre Ballesteros, 1900-1971) etj.<\/p>\n<p>M\u00eb 1928 De Tore u martua me motr\u00ebn e Borgesit, piktoren <strong>Norah Borges <\/strong>(Leonor Fanny \u201cNorah\u201d Borhes, 1901-1998) e cila i takonte <em>Grupit t\u00eb Florid\u00ebs<\/em>. Nofk\u00ebn \u201cNorah\u201d ia vuri i v\u00ebllai Borgesi.<\/p>\n<p>Borgesi dhe Kasaresi, her\u00eb me emrat e v\u00ebrtet\u00eb, her\u00eb me pseudonimet Honorio Bustos Domecq dhe B. Suarez Lynch shkruan proza satirike dhe dy skenar\u00eb filmi. M\u00eb 1981 k\u00ebto krijime dol\u00ebn si lib\u00ebr me pes\u00ebqind faqe.<\/p>\n<p>Pas kthimit t\u00eb familjes n\u00eb atdhe nga Spanja, Borgesi sjell edhe doktrin\u00ebn e <strong><em>ultraizmit<\/em><\/strong>. \u00a0E fillon karrier\u00ebn e vet duke shkruar poezi dhe ese q\u00eb i boton n\u00ebp\u00ebr revista letrare. Koleksioni i par\u00eb i tij me poezi \u201eAfshi p\u00ebr Buenos-Airesin\u201c u botua n\u00eb vitin 1923. N\u00eb k\u00ebt\u00eb vit Borgesi b\u00ebhet kryeredaktor i shtojc\u00ebs letrare t\u00eb gazet\u00ebs Kritika. K\u00ebtu botohen nj\u00eb pjes\u00eb e tregimeve t\u00eb tij t\u00eb cilat m\u00eb von\u00eb do t\u00eb botohen n\u00eb \u201eHistoria e p\u00ebrgjithshme e neveris\u00eb\u201c. K\u00ebto vepra jan\u00eb midis eseve jofiksionale dhe tregimeve t\u00eb shkurtra, p\u00ebr arsye se Borgesi i shfryt\u00ebzon elementet e fiksionit p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebfyer rr\u00ebfime t\u00eb v\u00ebrteta, si dhe fragmente letrare p\u00ebr t\u00eb cilat thot\u00eb se jan\u00eb p\u00ebrkthime fragmentesh t\u00eb veprave t\u00eb famshme, por q\u00eb rrall\u00eb jan\u00eb lexuar.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet n\u00eb vijim punon si bashk\u00ebpun\u00ebtor p\u00ebr sht\u00ebpin\u00eb botuese Emeqe Editore, duke shkruar nj\u00ebherazi edhe kolumna p\u00ebr EL Hogar, q\u00eb dilte n\u00eb vitet 1936-1939.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1941 del koleksioni i tij i par\u00eb me tregime t\u00eb shkurtra <em>\u201eKopshti i shtigjeve t\u00eb deg\u00ebzuara\u201c<\/em>. Libri p\u00ebrfshin tregimin <em>\u201eEl sur\u201c<\/em>. K\u00ebtu jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb edhe disa elemente <em>autobiografike<\/em> t\u00eb autorit, si p\u00ebr shembull fatkeq\u00ebsia q\u00eb kishte p\u00ebsuar. Duke qen\u00eb se p\u00ebr vepr\u00ebn e sip\u00ebrth\u00ebn\u00eb nuk iu dha ndonj\u00eb shp\u00ebrblim apo mir\u00ebnjohje, nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb revist\u00ebs s\u00eb vet t\u00eb numrit t\u00eb qershorit, Okampo ia kushtoi reparacionit t\u00eb Borgesit.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1937 Borgesi punon si ndihm\u00ebs i par\u00eb n\u00eb bibliotek\u00ebn e Miguel Cane-s, q\u00eb ishte deg\u00eb e bibliotek\u00ebs komunale t\u00eb Buenos-Airesit. N\u00eb vitin 1938 Borgesit i vdes babai me t\u00eb cilin ka qen\u00eb shum\u00eb i lidhur. N\u00eb nat\u00ebn e Vitit t\u00eb ri t\u00eb viti 1939, n\u00eb nj\u00eb aksident Borgesi l\u00ebndon kok\u00ebn. Derisa e merrte veten nga kjo fatkeq\u00ebsi, fillon t\u00eb shkruaj\u00eb n\u00eb stilin p\u00ebr t\u00eb cilin u b\u00eb i njohur.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1946 vjen n\u00eb pushtet <strong>Huan Peroni<\/strong> (Juan Peron, 1895-1974). Duke qen\u00eb kund\u00ebrshtar i hapur i fashizmit, i sistemit totalitar si dhe kritikues i ashp\u00ebr i <strong><em>populizmit<\/em><\/strong>, me ardhjen n\u00eb pushtet t\u00eb diktatorit Peron, Borgesin e largojn\u00eb nga puna. I mund\u00ebsojn\u00eb t\u00eb punoj\u00eb si inspektor tregu, por ai nuk pranon. Ekzistenc\u00ebn e siguron duke mbajtur ligj\u00ebrata n\u00eb Argjentin\u00eb dhe n\u00eb Uruguai p\u00ebr shkrimtar\u00ebt anglo-sakson\u00eb.<\/p>\n<p>Borgesi mbeti pa pun\u00eb dhe duke qen\u00eb se t\u00eb parit nisi t&#8217;i dob\u00ebsohet, nuk kishte mund\u00ebsi t\u00eb ekzistonte prej shkrimeve. Tani e fillon pun\u00ebn e ligj\u00ebruesit. S\u2019ka dyshim se pushtetar\u00ebt, p\u00ebr arsye politike dhe ideologjike, e syrvejonin pand\u00ebrprer\u00eb. N\u00eb saje t\u00eb suksesit t\u00eb arritur n\u00eb l\u00ebmin krijimtaris\u00eb letrare, b\u00ebhet personalitet publik. N\u00eb vitin 1950 b\u00ebhet kryetar i Shoqat\u00ebs s\u00eb Shkrimtar\u00ebve t\u00eb Argjentin\u00ebs, detyr\u00eb kjo q\u00eb e mbajti deri n\u00eb vitin 1953. \u00a0Nj\u00ebherazi, n\u00eb vitet 1950-1955 b\u00ebhet edhe profesor i let\u00ebrsis\u00eb angleze dhe amerikane n\u00eb Shoqat\u00ebn argjentinase t\u00eb kultur\u00ebs angleze.<\/p>\n<p>Tregimi i shkurt\u00ebr i tij \u201c<em>Emma Zunz\u201c<\/em> xhirohet si\u00a0film me emrin <em>Dias de odio<\/em>, i p\u00ebrkthyer n\u00eb anglisht si <em>Days of Wrath<\/em>. Filmi xhirohet n\u00eb vitin 1954 n\u00ebn regjin\u00eb e regjisorit argjentinas <strong>Leopold Tore Nilson<\/strong> (Leopoldo Torre Nilsson). Tani Borgesi fillon t\u00eb shkruaj\u00eb edhe skenar\u00eb filmi.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1955, me nism\u00ebn e <strong>Okampos<\/strong>, qeveria e re ushtarake <strong><em>antiperoniste<\/em><\/strong> e em\u00ebron n\u00eb pozit\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb Bibliotek\u00ebs Komb\u00ebtare. Meq\u00eb ishte i verb\u00ebt, p\u00ebr Borgesin argjentinasit thoshin: <em>\u201eZoti i ka dh\u00ebn\u00eb 800.000 libra dhe err\u00ebsir\u00eb\u201c.<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb vitet n\u00eb vijim Borgesit do t\u2019i jepet \u00e7mimi komb\u00ebtar p\u00ebr let\u00ebrsi, nd\u00ebrsa nga Universiteti Cuvo i Argjentin\u00ebs u shpall p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb <em>Doctor honoris causa<\/em>. M\u00eb von\u00eb do t\u00eb shpallet <em>doktor nderi <\/em>edhe nga universitete t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet 1956-1970 punoi si profesor i let\u00ebrsis\u00eb n\u00eb Universitetin e Buenos-Airesit. Me koh\u00eb t\u00eb p\u00ebrkohshme ka punuar n\u00ebp\u00ebr universitete t\u00eb ndryshme. I verb\u00ebt t\u00ebr\u00ebsisht, tanim\u00eb nuk mund, as t\u00eb lexonte e as t\u00eb shkruante, k\u00ebshtu q\u00eb iu mb\u00ebshtet p\u00ebr ndihm\u00eb t\u00eb \u00ebm\u00ebs me t\u00eb cil\u00ebn ishte po aq i af\u00ebrt sa me t\u00eb atin. Tani ajo punon si sekretare personale e tij. Homeri latinoamerikan ia diktonte mendimet, nd\u00ebrsa ajo i shkruante n\u00eb makin\u00eb shkrimi.<\/p>\n<p>N\u00eb fillim t\u00eb viteve \u201960 Borgesi fiton fam\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare. N\u00eb vitin 1961 merr \u00e7mimin <em>\u201cFormentor Prize\u201d<\/em> q\u00eb e ndan me romancierin dhe dramaturgun irlandez t\u00eb shprehjes gjuh\u00ebsore kryesisht franceze, <strong>Semjuel Beket<\/strong> (Samuel Becket, 1906-1989, laureat i \u00e7mimit \u201eNobel\u201c m\u00eb 1969). Beketi ishte tejet i njohur dhe i \u00e7muar n\u00eb zon\u00ebn gjuh\u00ebsore angleze, nd\u00ebrsa Borgesi n\u00eb at\u00eb koh\u00eb s&#8217;ishte as i njohur, as i p\u00ebrkthyer. Sapo iu dha \u00e7mimi i sip\u00ebrth\u00ebn\u00eb, bota filloi t\u00eb pyes\u00eb: Kush ishte ky njeri q\u00eb ndau \u00e7mim letrar me autorin e <em>antidram\u00ebs<\/em> legjendare <strong><em>\u201eDuke pritur Godon\u00eb\u201c<\/em>?!<\/strong><\/p>\n<p>Q\u00eb nga viti 1962 Borgesi do t\u00eb p\u00ebrkthehet edhe n\u00eb gjuh\u00ebn angleze. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb \u00a0\u00a0do t\u00eb mbaj\u00eb ligj\u00ebrata n\u00ebp\u00ebr Evrop\u00eb. N\u00eb vitin 1967 e nis bashk\u00ebpunimin pes\u00ebvje\u00e7ar me p\u00ebrkthyesin Norman Tomas di Gjovani (Norman Thomas di Giovanni). N\u00eb saje t\u00eb tij b\u00ebhet i njohur n\u00eb zon\u00ebn gjuh\u00ebsore angleze.<\/p>\n<p>Borgesi u martua dy her\u00eb. N\u00eb vitin 1967 u martua me miken e vet shum\u00ebvje\u00e7are <strong>Elsa Astete Millan <\/strong>(1911-2011), e cila sapo kishte mbetur vejush\u00eb. Martesa e tyre zgjati vet\u00ebm tre vjet.<\/p>\n<p>Kur Huan Peroni u kthye nga internimi, duke u zgjedhur n\u00eb vitin 1973\u00a0 p\u00ebrs\u00ebri kryetar i Argjentin\u00ebs, Borgesi jep dor\u00ebheqje nga detyra e drejtorit t\u00eb Bibliotek\u00ebs Komb\u00ebtare. U detyrua t\u00eb largohej nga vendi. Udh\u00ebtoi n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb i shoq\u00ebruar nga shkrimtarja e re <strong>Maria Kodama <\/strong>(1937-1986). Kjo ish studente dhe sekretare e Borhesit, n\u00ebn\u00ebn e kishte gjermane, nd\u00ebrsa baban\u00eb &#8211; japonez.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1975, pas vdekjes s\u00eb t\u00eb \u00ebm\u00ebs, Borgesi viziton vende t\u00eb ndryshme t\u00eb bot\u00ebs. Vizitat n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb i vazhdon deri n\u00eb fund t\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1986, pak muaj para vdekjes, Borgesi dhe Maria Kodam u kuror\u00ebzuan. Vitet e fundit i kaluan bashk\u00eb. N\u00eb vitin 1986 autori i \u201c<em>Alefit\u201d<\/em> vdiq n\u00eb Gjenev\u00eb nga kanceri n\u00eb m\u00ebl\u00e7i. U varros aty n\u00eb varrezat Cimeti\u00e8re des Roiso.<\/p>\n<p><strong>RRUGA KRIJUESE<\/strong>: Krijimtarin\u00eb letrare dhe eseistike Borgesi e zhvilloi n\u00eb periudh\u00ebn e viteve 1923-1986.\u00a0 \u00cbsht\u00eb tregimtar, poet dhe eseist. Krahas tregimeve t\u00eb shkurtra p\u00ebr t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb m\u00eb i njohur, ka shkruar edhe poezi, ese, skenar\u00eb filmi, kritika letrare, parath\u00ebnie dhe pasth\u00ebnie. Botoi nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh antologjish. P\u00ebrktheu n\u00eb spanjisht nga anglishtja, fr\u00ebngjishtja dhe gjermanishtja. Jetoi gjat\u00eb pjes\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb shekullit XX, k\u00ebshtu q\u00eb u ndikua nga stili modern i t\u00eb shkruarit, e n\u00eb ve\u00e7anti nga <strong>simbolizmi<\/strong>.<\/p>\n<p>Mu si prozatori e poeti ruso-amerikan <strong>Nabokov<\/strong> (Vladimir Vladimirovi\u00e7 Nabokov, San-Peterburg, 1899 \u2013 Montreux \/ Zvic\u00ebr, 1977) dhe prozatori e poeti irlandez<strong> Xhojs<\/strong> (James Joyce, 1882-1941), interesin p\u00ebr atdheun e vet Borgesi e kombinoi me interesa m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n<p>Nabokovi dhe Xhojsi shkruanin n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb gjuh\u00eb. Po k\u00ebshtu edhe Borgesi.\u00a0 Q\u00eb t\u00eb tre, n\u00eb shkrimet e tyre b\u00ebnin loj\u00eb virtuoze me gjuh\u00ebn. Me kalimin e koh\u00ebs Nabokovi dhe Xhojsi shkruanin vepra gjithnj\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe m\u00eb komplekse. Borgesi nd\u00ebrkaq, deri n\u00eb fund mbeti miniaturist. P\u00ebrpos k\u00ebsaj, p\u00ebr dallim nga Xhojsi dhe Nabokovi, krijimtaria e Borgesit largohej nga ajo q\u00eb ai e quante <em>\u201ebarok\u201c,<\/em> nd\u00ebrsa krijimtaria e k\u00ebtyre dyve, sa vente i afrohej <em>\u201cbarokut\u201d<\/em>. Krahasuar me veprat e faz\u00ebs s\u00eb hershme, <strong><em>stili<\/em><\/strong> i veprave t\u00eb m\u00ebvonshme t\u00eb Borgesit m\u00eb tep\u00ebr \u00ebsht\u00eb <strong>natyralist<\/strong> dhe <em>transparent<\/em>.<\/p>\n<p><strong>Sh\u00ebnim<\/strong>: Bashk\u00ebkoh\u00ebsi i Borgesit, Nabokov, deri n\u00eb vitin 1940 njihej me pseudonimin Vladimir Sirin. N\u00eb vitin 1919 familja e tij u largua nga Rusia. Shkollimin e vazhdoi n\u00eb Angli ku studioi biologjin\u00eb dhe let\u00ebrsin\u00eb. Nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb veprave n\u00eb rusisht i shkroi n\u00eb vitet 1922-1937 n\u00eb koh\u00ebn kur jetonte n\u00eb Berlin. Para se t\u00eb shp\u00ebrthente Lufta II Bot\u00ebrore, jetoi n\u00eb Paris. N\u00eb vitin 1940 emigroi n\u00eb ShBA dhe nisi t\u00eb shkruaj\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn angleze. Ishte <strong><em>vazhdues<\/em><\/strong> i lirikut dhe tregimtarit amerikan, artificialit <strong>Edgar Allan Po<\/strong> (Edgar Allan Poe,1809-1949), i tregimtarit e komediografit rus, groteskut <strong>Nikolaj Vasileviq Gogol<\/strong> (1809-1852), i romancierit francez, stilistit t\u00eb p\u00ebrkryer <strong>Gystav Flober<\/strong> (Gustave Flaubert, 1821-1880) dhe i virtuozit <strong>Xhejmz Xhojs<\/strong>.<\/p>\n<p>Nabakovi ishte paraardh\u00ebs i <strong>postmodernist\u00ebve<\/strong> si\u00e7 jan\u00eb: prozatori italian <strong>Italo Kalvino<\/strong> (Italo Calvino, 1923-1985), teoricieni, kritiku dhe romancieri italian <strong>Umberto Eko<\/strong> (Umberto Eco, 1932-2016), romancieri anglez, i shkolluar n\u00eb Oksford <strong>Xhon Robert Faulz<\/strong> (John Robert Fowles, 1926-2005) si dhe romancieri amerikan <strong>Tomas Raglz Pin\u00e7an<\/strong> (Thomas Ruggles Pynchon, 1937-).<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>* \u00a0\u00a0*\u00a0\u00a0 *<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1944 boton p\u00ebrmbledhjen me tregime <em>\u201dFiksione\u201d <\/em>q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga veprat themelore t\u00eb Borgesit. N\u00eb vitin 1951 kjo vep\u00ebr emblematike botohet n\u00eb Franc\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn fr\u00ebnge. Autori afirmohet n\u00eb shkall\u00eb komb\u00ebtare. N\u00eb vitin 1949 boton nj\u00eb tjet\u00ebr vep\u00ebr n\u00eb stilin e rr\u00ebfimit fantastiko-filozofik me titull <em>\u201cAlef dhe rr\u00ebfime t\u00eb tjera\u201d<\/em>. Vepra ia rriti prestigjin, duke ndikuar nj\u00ebherazi t\u00eb zgjidhej kryetar i Shoqat\u00ebs s\u00eb Shkrimtar\u00ebve t\u00eb Argjentin\u00ebs. Duke qen\u00eb nj\u00eb shoqat\u00eb antiperoniste, regjimi e shpalli t\u00eb paligjshme. N\u00eb vitin 1953 fillon botimi i veprave t\u00eb tij n\u00eb n\u00ebnt\u00eb v\u00ebllime.<\/p>\n<p>Me r\u00ebnien e regjimit t\u00eb Huan Peronit m\u00eb 1956, Borgesi em\u00ebrohet profesor i let\u00ebrsis\u00eb angleze n\u00eb Universitetin e Buenos-Airesit dhe drejtor i Bibliotek\u00ebs Komb\u00ebtare. P\u00ebr shkak t\u00eb verbimit progresiv, i ndalohet t\u00eb lexoj\u00eb dhe t\u00eb shkruaj\u00eb. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, p\u00ebr t\u00eb do t\u00eb shkruajn\u00eb e \u00ebma dhe miqt\u00eb.<\/p>\n<p>I kthehet poezis\u00eb ngase vargjet mund t\u2019i m\u00ebsoj\u00eb p\u00ebrmend\u00ebsh, e q\u00eb pastaj t\u2019i diktoj\u00eb. Udh\u00ebton n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb, mban ligj\u00ebrata n\u00eb ShBA, n\u00eb Peru, n\u00eb Izrael, n\u00eb Island\u00eb, shpesh jep intervista, kudo i japin shp\u00ebrblime dhe mir\u00ebnjohje. Pa l\u00ebn\u00eb gj\u00eb pa lexuar dhe i mb\u00ebrthyer nga k\u00ebrsh\u00ebria intelektuale, Borgesi nj\u00ebsoj e kultivonte <strong><em>form\u00ebn e shkurt\u00ebr<\/em><\/strong>, si n\u00eb varg, ashtu edhe n\u00eb proz\u00eb, si n\u00eb proz\u00ebn eseistike ashtu edhe n\u00eb at\u00eb fiksionale, shpeshher\u00eb edhe duke i nd\u00ebrthurur n\u00eb veprat si: <em>\u201cKrijuesi\u201d<\/em>, <em>\u201cAri i tigrave\u201d<\/em>.<\/p>\n<p>P\u00ebrjashtim b\u00ebjn\u00eb traktet e gjata q\u00eb i shkroi me bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt: <em>\u201c\u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb budizmi?\u201d, <\/em>me A. Juardon, <em>\u201cLet\u00ebrsit\u00eb e vjetra gjermane\u201d <\/em>me D. Ingenieros etj.<\/p>\n<p>N\u00eb poezi, me <em>ting\u00ebllim\u00ebn<\/em> <em>(sonetin)<\/em> dhe me <em>vargun e lir\u00eb<\/em> trajtonte p\u00ebrmbajtje nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet, duke krijuar her\u00eb-her\u00eb <em>glosa<\/em> p\u00ebr shum\u00eb dukuri dhe personazhe, duke e p\u00ebrzier abstraksionin intelektual dhe t\u00eb am\u00ebsht me <em>figur\u00ebn<\/em>, me <em>mitin<\/em> ose me <em>tregimin<\/em>.<\/p>\n<p>Tituj kryesor\u00eb t\u00eb krijimeve t\u00eb tij jan\u00eb: <em>\u201cFletorja e San Martinit\u201d\u00a0 \u201cT\u00eb tjer\u00ebt, t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb\u201d\u00a0 \u201cTr\u00ebndafili i thell\u00eb\u201d, \u201cMonedhat\u201d<\/em>. N\u00eb t\u00eb gjall\u00eb zgjodhi p\u00ebr botim antologjik mjaft vargje t\u00eb veta.<\/p>\n<p>Borgesi \u00ebsht\u00eb <strong><em>mjesht\u00ebr i tregimit t\u00eb shkurt\u00ebr<\/em><\/strong>. K\u00ebtu rrjedha narrative \u00ebsht\u00eb e ngjeshur n\u00eb stilin diskursiv t\u00eb trakteve filozofike, nd\u00ebrsa thurima fantastike b\u00ebhet shenj\u00eb mbrojt\u00ebse. Borgesi shpesh v\u00eb n\u00eb dyshim q\u00ebndrimin e tregimtarit, mistifikon theksimin e fakteve dhe ironizon forc\u00ebn njoh\u00ebse. Kjo vlen sidomos p\u00ebr <em>\u201cFiksionet\u201d<\/em>. Kudo n\u00ebp\u00ebr qarqe letrare lind\u00ebn breza krijuesish t\u00eb quajtur <strong><em>borgesist\u00eb<\/em><\/strong>.<\/p>\n<p>Tituj t\u00eb p\u00ebrmbledhjeve t\u00eb tjera, p\u00ebrpos <em>\u201cAlefit\u201d<\/em> jan\u00eb: <em>\u201cRaporti i Brodit\u201d<\/em>,<em>\u00a0 \u201cLibri i r\u00ebr\u00ebs\u201d<\/em>.<\/p>\n<p>Eset\u00eb i jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb p\u00ebrmbledhjet: <em>\u201cShqyrtimi\u201d<\/em>, <em>\u201cHistoria e amshimit\u201d<\/em>, <em>\u201cK\u00ebrkime t\u00eb tjera\u201d, \u201cN\u00ebnt\u00eb trakte p\u00ebr Danten\u201d<\/em>, <em>\u201eLibri i qenieve t\u00eb imagjinuara\u201c. <\/em><\/p>\n<p>Nj\u00eb pjes\u00eb e ligj\u00ebratave t\u00eb tij jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb p\u00ebrmbledhjet: <em>\u201eShtat\u00eb net\u201c <\/em>dhe<em> \u201cN\u00ebnt\u00eb trakte p\u00ebr Danten\u201d. <\/em><\/p>\n<p>Disa nga veprat e tij m\u00eb t\u00eb njohura merren me natyr\u00ebn e stin\u00ebve, me pafund\u00ebsin\u00eb, me pasqyrat (p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e tregimeve t\u00eb tij mbjellin nj\u00ebfar\u00eb frike), me labirintet, me realitetin dhe me identitetin. N\u00eb nj\u00eb pjese t\u00eb madhe t\u00eb tregimeve theksin e v\u00eb mbi nj\u00eb <strong><em>veprim fantastik<\/em><\/strong>, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb biblioteka e cila i p\u00ebrmban t\u00eb gjitha variacionet e mundshme t\u00eb tekstit n\u00eb librin me 410 faqe <em>(\u201eBiblioteka e Babilonis\u00eb\u201c)<\/em>, vendi ku priten t\u00eb gjitha drejtimet n\u00eb gjith\u00ebsi <em>(\u201eAlefi\u201c)<\/em> dhe viti n\u00eb t\u00eb cilin <em>koha nuk l\u00ebviz<\/em>, nd\u00ebrsa i \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb njeriut para se ndaj tij t\u00eb q\u00eblloj\u00eb nj\u00ebsiti i pushkatimit <em>(\u201eMrekullia e fsheht\u00eb\u201c).<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb fillimet e krijimtaris\u00eb letrare, faktet reale Borgesi i p\u00ebrziente me fiksionin apo me jorealen. Ka pasur raste kur p\u00ebrzierjet e tilla teproheshin, duke hyr\u00eb k\u00ebsisoj n\u00eb sfer\u00ebn e mashtrimit dhe t\u00eb g\u00ebnjeshtr\u00ebs letrare.<\/p>\n<p>Borgesi \u00ebsht\u00eb shkrimtar i cili i ka p\u00ebrfytyruar paraardh\u00ebsit e vet, i cili <strong><em>teologjin\u00eb dhe filozofin\u00eb i konsideronte gjini t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb fantastike<\/em><\/strong>, mjesht\u00ebr i paradokseve t\u00eb sajuara dhe i tautologjive t\u00eb q\u00ebllimshme, krijues i bot\u00ebve spirituale q\u00eb i nd\u00ebrton mbi g\u00ebrmadhat e traditave letrare apo t\u00eb veprave t\u00eb ve\u00e7anta, eseist brilant dhe egzeget shpirt\u00ebror. <strong>Toposin <\/strong>\u00a0e bot\u00ebs sikur librat dhe librat sikur bot\u00ebn, ai i shnd\u00ebrroi n\u00eb konstant\u00eb t\u00eb krijimtaris\u00eb s\u00eb vet.<\/p>\n<p><strong>VEPRAT<\/strong>: <em>Afshi p\u00ebr Buenos-Airesin (Fervor de Buenos Aires, 1923\u00a0), H\u00ebna e ballafaqimit\u00a0(Luna de enfrente, 1925), Fletoret e San Mart\u00ednit (Cuadernos de San Mart\u00edn, 1929\u00a0), Evaristo Carriego, 1930, Shqyrtimi (Discusi\u00f3n, 1932), Historia e p\u00ebrgjithshme e neveris\u00eb (Historia universal de la infamia, 1935\u00a0), \u201cHistoria e amshimit\u201d (Historia de la eternidad, 1936), Fiksione (Ficciones, 1944\u00a0), Alefi (El Aleph, 1949), K\u00ebrkime t\u00eb tjera (Otras inquisiciones, 1952), Krijuesi (El hacedor, 1960\u00a0, Tjet\u00ebr, nj\u00ebjt\u00eb (El otro, el mismo, 1964), P\u00ebr gjasht\u00eb tela (Para seis cuerdas, 1965), L\u00ebvdimi i hijes (Elogio de la sombra, 1969\u00a0), Raporti i Brodit (El informe de Brodie, 1970\u00a0), Ari i tigrave (El oro de los tigres, 1972\u00a0), Lib\u00ebr nga r\u00ebra (El libro de arena, 1975), \u201cTr\u00ebndafili i thell\u00eb\u201d (La rosa profonda, 1975), \u201cMonedhat\u201d La moneda de hierro, 1976), \u201eShtat\u00eb net\u201c (Siete noches), \u201cN\u00ebnt\u00eb trakte p\u00ebr Danten\u201d (Nueve ensayos dantescos, 1982),<\/em>.<em> \u00a0<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1961 Borgesi mori \u00e7mimin <strong><em>\u201cThe Formentor Prize\u201d<\/em><\/strong>, kurse <a href=\"https:\/\/hr.wikipedia.org\/wiki\/1979.\">n\u00eb vitin 1979<\/a>, \u00e7mimin spanjoll p\u00ebr let\u00ebrsi <strong><em>\u00bbCervantes\u00ab.<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xhelal Zejneli JORGE LUIS BORGES Jorge Luis Borges (Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo, Buenos-Aires, 24 gusht 1899 \u2013 Gjenev\u00eb, 14 qershor 1986) \u00ebsht\u00eb shkrimtar argjentinas, nj\u00eb nga autor\u00ebt m\u00eb t\u00eb pavarur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore bashk\u00ebkohore. Proza e tij ndikoi duksh\u00ebm n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb bot\u00ebrore t\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XX. P\u00ebrdori pseudonimet Alex Ander,\u00a0Benjam\u00edn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":31219,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35,8],"tags":[],"class_list":["post-54073","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-kulture","category-letersi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>NJERIU Q\u00cb I L\u00cbVIZI KUFIJT\u00cb E Q\u00cb PARAJS\u00cbN E MENDONTE SI BIBLIOTEK\u00cb - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"NJERIU Q\u00cb I L\u00cbVIZI KUFIJT\u00cb E Q\u00cb PARAJS\u00cbN E MENDONTE SI BIBLIOTEK\u00cb - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Xhelal Zejneli JORGE LUIS BORGES Jorge Luis Borges (Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo, Buenos-Aires, 24 gusht 1899 \u2013 Gjenev\u00eb, 14 qershor 1986) \u00ebsht\u00eb shkrimtar argjentinas, nj\u00eb nga autor\u00ebt m\u00eb t\u00eb pavarur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore bashk\u00ebkohore. Proza e tij ndikoi duksh\u00ebm n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb bot\u00ebrore t\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XX. P\u00ebrdori pseudonimet Alex Ander,\u00a0Benjam\u00edn [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-04-18T22:09:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/jorge_luis_borges1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"866\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"NJERIU Q\u00cb I L\u00cbVIZI KUFIJT\u00cb E Q\u00cb PARAJS\u00cbN E MENDONTE SI BIBLIOTEK\u00cb\",\"datePublished\":\"2020-04-18T22:09:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\\\/\"},\"wordCount\":3132,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/07\\\/jorge_luis_borges1.jpg\",\"articleSection\":[\"Kultur\u00eb\",\"Let\u00ebrsi\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\\\/\",\"name\":\"NJERIU Q\u00cb I L\u00cbVIZI KUFIJT\u00cb E Q\u00cb PARAJS\u00cbN E MENDONTE SI BIBLIOTEK\u00cb - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/07\\\/jorge_luis_borges1.jpg\",\"datePublished\":\"2020-04-18T22:09:12+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/07\\\/jorge_luis_borges1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/07\\\/jorge_luis_borges1.jpg\",\"width\":660,\"height\":866,\"caption\":\"Jorge Luis Borges\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"NJERIU Q\u00cb I L\u00cbVIZI KUFIJT\u00cb E Q\u00cb PARAJS\u00cbN E MENDONTE SI BIBLIOTEK\u00cb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"NJERIU Q\u00cb I L\u00cbVIZI KUFIJT\u00cb E Q\u00cb PARAJS\u00cbN E MENDONTE SI BIBLIOTEK\u00cb - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"NJERIU Q\u00cb I L\u00cbVIZI KUFIJT\u00cb E Q\u00cb PARAJS\u00cbN E MENDONTE SI BIBLIOTEK\u00cb - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Xhelal Zejneli JORGE LUIS BORGES Jorge Luis Borges (Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo, Buenos-Aires, 24 gusht 1899 \u2013 Gjenev\u00eb, 14 qershor 1986) \u00ebsht\u00eb shkrimtar argjentinas, nj\u00eb nga autor\u00ebt m\u00eb t\u00eb pavarur t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore bashk\u00ebkohore. Proza e tij ndikoi duksh\u00ebm n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb bot\u00ebrore t\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XX. P\u00ebrdori pseudonimet Alex Ander,\u00a0Benjam\u00edn [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2020-04-18T22:09:12+00:00","og_image":[{"width":660,"height":866,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/jorge_luis_borges1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"16 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"NJERIU Q\u00cb I L\u00cbVIZI KUFIJT\u00cb E Q\u00cb PARAJS\u00cbN E MENDONTE SI BIBLIOTEK\u00cb","datePublished":"2020-04-18T22:09:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/"},"wordCount":3132,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/jorge_luis_borges1.jpg","articleSection":["Kultur\u00eb","Let\u00ebrsi"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/","name":"NJERIU Q\u00cb I L\u00cbVIZI KUFIJT\u00cb E Q\u00cb PARAJS\u00cbN E MENDONTE SI BIBLIOTEK\u00cb - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/jorge_luis_borges1.jpg","datePublished":"2020-04-18T22:09:12+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/jorge_luis_borges1.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/jorge_luis_borges1.jpg","width":660,"height":866,"caption":"Jorge Luis Borges"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/njeriu-qe-i-levizi-kufijte-e-qe-parajsen-e-mendonte-si-biblioteke\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"NJERIU Q\u00cb I L\u00cbVIZI KUFIJT\u00cb E Q\u00cb PARAJS\u00cbN E MENDONTE SI BIBLIOTEK\u00cb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54073","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54073"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54073\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54074,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54073\/revisions\/54074"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31219"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54073"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54073"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54073"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}