{"id":56067,"date":"2020-05-23T01:02:39","date_gmt":"2020-05-23T00:02:39","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=56067"},"modified":"2020-05-23T01:28:42","modified_gmt":"2020-05-23T00:28:42","slug":"shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/","title":{"rendered":"SHKENCA\/ Kur dhe si p\u00ebrfundon nj\u00eb pandemi?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Gina Kolata<\/strong>, <em>New York Times<\/em><\/p>\n<blockquote><p>Historian\u00ebt dallojn\u00eb dy momente p\u00ebrfundimtare p\u00ebr pandemit\u00eb: fundi q\u00eb lidhet me sh\u00ebndetin, kur incidenca dhe vdekshm\u00ebria bien, dhe fundi shoq\u00ebror, kur frika p\u00ebr shkak t\u00eb s\u00ebmundjes zhduket.<\/p><\/blockquote>\n<p>&#8220;<em>Sot, duke e pyetur veten<\/em>&#8221; se kur do t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb e gjith\u00eb kjo &#8220;<em>n\u00eb thelb pyes se kur do t\u00eb vij\u00eb p\u00ebrfundimi social<\/em>,&#8221; shpjegon Dr. Jeremy Greene, nj\u00eb historian i mjek\u00ebsis\u00eb n\u00eb Universitetin Johns Hopkins. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, mund t\u00eb ndodh\u00eb q\u00eb fundi t\u00eb mos vij\u00eb, sepse epidemia \u00ebsht\u00eb zhdukur, por sepse popullsia \u00ebsht\u00eb lodhur duke jetuar n\u00eb panik dhe ka m\u00ebsuar t\u00eb jetoj\u00eb me s\u00ebmundjen.<\/p>\n<p>Allan Brandt, nj\u00eb historian n\u00eb Harvard, \u00ebsht\u00eb i bindur se ky mekaniz\u00ebm po zhvillohet p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb lidhje me Covid-19. &#8220;<em>si\u00e7 evidentohet n\u00eb debatin p\u00ebr rihapjen, diskutimet p\u00ebr t\u00eb ashtuquajturin fundin e pandemis\u00eb nuk p\u00ebrcaktohen nga t\u00eb dh\u00ebnat mjek\u00ebsore dhe sh\u00ebndet\u00ebsore, por nga procesi socio-politik<\/em>&#8220;. P\u00ebrfundimi i nj\u00eb pandemie &#8220;<em>\u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e nd\u00ebrlikuar<\/em>&#8220;, konfirmon Dora Vargha, historiane e Universitetit t\u00eb Exeter. \u201c<em>N\u00ebse shikojm\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, nuk gjejm\u00eb nj\u00eb narrativ\u00eb t\u00eb sakt\u00eb. P\u00ebr k\u00eb mbaron pandemia? Kush e p\u00ebrcakton?<\/em>\u201d<\/p>\n<p><strong>Luftoni frik\u00ebn dhe injoranc\u00ebn<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb epidemi frike mund t\u00eb ndodh\u00eb edhe n\u00eb munges\u00eb t\u00eb nj\u00eb epidemie sh\u00ebndet\u00ebsore. Susan Murray nga Royal College of Surgeons n\u00eb Dublin, e ka par\u00eb vet\u00eb k\u00ebt\u00eb n\u00eb vitin 2014, kur punonte n\u00eb nj\u00eb spital ruraln\u00eb Irland\u00eb. N\u00eb muajt e m\u00ebparsh\u00ebm n\u00eb Afrik\u00ebn Per\u00ebndimore mbi nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb mij\u00eb njer\u00ebz kishin vdekur nga Ebola, nj\u00eb s\u00ebmundje e r\u00ebnd\u00eb virale, q\u00eb \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht ngjit\u00ebse dhe shpesh vdekjeprur\u00ebse. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb epidemia ishte duke u zbehur dhe nuk kishte raste t\u00eb infektimit n\u00eb Irland\u00eb, por frika n\u00eb opinionin publik ishte e dukshme.<\/p>\n<p>&#8220;<em>Njer\u00ebzit ishin t\u00eb tmerruar n\u00eb rrug\u00eb dhe n\u00eb reparte<\/em>,&#8221; kujtoi koh\u00ebt e fundit Murray n\u00eb nj\u00eb artikull t\u00eb botuar n\u00eb New England Journal of Medicine. &#8220;<em>N\u00eb autobus ose tren, t\u00eb kishe ngjyr\u00ebn e gabuar t\u00eb l\u00ebkur\u00ebs ishte e mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr shikime t\u00eb ashpra t\u00eb pasagjer\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb. Nj\u00eb koll\u00eb ishte e mjaftueshme q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb largoheshin menj\u00ebher\u00eb<\/em>&#8220;. N\u00eb Dublin, punonj\u00ebsit e sh\u00ebndetit po p\u00ebrgatiteshin p\u00ebr m\u00eb t\u00eb keqen, nga frika se mos nuk kishin pajisje t\u00eb p\u00ebrshtatshme mbrojt\u00ebse. Kur nj\u00eb i ri nga nj\u00eb vend i prekur nga Ebola erdhi n\u00eb dhom\u00ebn e urgjenc\u00ebs, askush nuk donte t\u00eb afrohej. Infermier\u00ebt u fsheh\u00ebn dhe mjek\u00ebt k\u00ebrc\u00ebnuan t\u00eb dilnin nga spitali.<\/p>\n<p>Murray kujton se ishte e vetmja q\u00eb pati guximin t\u00eb kujdeset p\u00ebr pacientin, duke u kufizuar n\u00eb kujdesin paliativ, p\u00ebr shkak t\u00eb gjendjes s\u00eb p\u00ebrparuar t\u00eb tumorit q\u00eb e kishte prekur at\u00eb. Konfirmimi se burri nuk ishte infektuar me Ebola erdhi nj\u00eb or\u00eb para vdekjes s\u00eb tij. Tre dit\u00eb m\u00eb von\u00eb, Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndetit shpalli p\u00ebrfundimin e epidemis\u00eb s\u00eb ebol\u00ebs.<\/p>\n<p>&#8220;<em>Ne duhet t\u00eb jemi t\u00eb gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb luftuar frik\u00ebn dhe injoranc\u00ebn me t\u00eb nj\u00ebjtin angazhim me t\u00eb cilin luftojm\u00eb virusin<\/em>,&#8221; shkroi Murray, &#8220;<em>p\u00ebrndryshe frika do t\u00eb shkaktoj\u00eb d\u00ebme t\u00eb m\u00ebdha tek njer\u00ebzit m\u00eb t\u00eb preksh\u00ebm, madje edhe n\u00eb vendet, ku nuk ka as edhe nj\u00eb rast infeksioni. Nj\u00eb epidemi e frik\u00ebs mund t\u00eb ket\u00eb pasoja t\u00eb tmerrshme, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00ebse kombinohet me \u00e7\u00ebshtje q\u00eb lidhen me rac\u00ebn, privilegjin dhe gjuh\u00ebn<\/em>.&#8221;<\/p>\n<p>Gjat\u00eb dy mij\u00eb viteve t\u00eb fundit, njer\u00ebzimi \u00ebsht\u00eb goditur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur nga murtaja, nj\u00eb s\u00ebmundje q\u00eb ka shkaktuar vdekjen e miliona njer\u00ebzve dhe ka ndryshuar rrjedh\u00ebn e historis\u00eb. \u00c7do epidemi e murtaj\u00ebss ka krijuar p\u00ebrher\u00eb nj\u00eb frik\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe se ajo e m\u00ebparshmja.<\/p>\n<p><strong>Tre val\u00eb t\u00eb murtaj\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>Murtaja bubonike, me nofk\u00ebn &#8220;<em>vdekja e zez\u00eb<\/em>&#8220;, \u00ebsht\u00eb shkaktuar nga <em>Yersinia pestis<\/em>, nj\u00eb bakter q\u00eb gjendet n\u00eb pleshtat e brejt\u00ebsve, por gjithashtu mund t\u00eb transmetohet nga nj\u00eb person n\u00eb tjetrin, p\u00ebrmes piklave t\u00eb frym\u00ebmarrjes, dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye nuk mund t\u00eb zhduket thjesht duke vrar\u00eb brejt\u00ebsit.<\/p>\n<p>Mary Fissel, historiane e Universitetit Johns Hopkins, kujton se n\u00eb historin\u00eb e njer\u00ebzimit kan\u00eb ndodhur tre val\u00eb t\u00eb m\u00ebdha murtajash: <em>murtaja e Justinianit n\u00eb shekullin e gjasht\u00eb<\/em>, <em>epidemia mesjetare n\u00eb shekullin e kat\u00ebrmb\u00ebdhjet\u00eb<\/em> dhe <em>pandemia midis shekullit n\u00ebnt\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb dhe shek. XX<\/em>.<\/p>\n<p>Pandemia mesjetare filloi n\u00eb 1331 n\u00eb Kin\u00eb. S\u00ebmundja, s\u00eb bashku me nj\u00eb luft\u00eb shkat\u00ebrruese civile, vrau gjysm\u00ebn e popullsis\u00eb s\u00eb Kin\u00ebs, m\u00eb pas udh\u00ebtoi p\u00ebrgjat\u00eb rrug\u00ebve tregtare p\u00ebr n\u00eb Europ\u00eb, Afrik\u00ebn e Veriut dhe Lindjen e Mesme. Midis 1347 dhe 1351 murtaja rezultoi n\u00eb vdekjen e nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebs s\u00eb popullsis\u00eb europiane. N\u00eb Siena, Itali, gjysma e banor\u00ebve humb\u00ebn jet\u00ebn.<\/p>\n<p>&#8220;<em>Nuk \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn njer\u00ebzore t\u00eb llogaritet kjo gj\u00eb e tmerrshme<\/em>,&#8221; shkruante kronisti i shekullit t\u00eb kat\u00ebrmb\u00ebdhjet\u00eb Agnolo di Tura, &#8220;<em>q\u00eb mund t\u00eb thuhet se \u00ebsht\u00eb i bekuar ai q\u00eb nuk e pa kaq shum\u00eb tmerr<\/em>&#8220;. Dhe vdisnin pothuajse menj\u00ebher\u00eb. &#8220;<em>N\u00eb Siena kufomat grumbulloheshin n\u00eb varre masive<\/em>.&#8221;<\/p>\n<p>N\u00eb Firence, Boccaccio shkruante se &#8220;<em>jo ndryshe ai kujdesej p\u00ebr burrat q\u00eb vdiq\u00ebn, q\u00eb tani do t\u00eb kujdeseshin p\u00ebr dhit\u00eb<\/em>&#8220;. Disa u fsheh\u00ebn n\u00eb sht\u00ebpi, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt refuzuan t\u00eb njihnin k\u00ebrc\u00ebnimin dhe besonin se e vetmja zgjidhje ishte &#8220;<em>pirja shum\u00eb dhe k\u00ebnaq\u00ebsia dhe shkonin e k\u00ebndonin p\u00ebrreth, zbavitja dhe k\u00ebnaqja e oreksit me gjith\u00e7ka q\u00eb mundnin, dhe \u00e7far\u00ebdo q\u00eb t\u00eb ndodhte t\u00eb qeshnin dhe talleshin<\/em>&#8220;.<\/p>\n<p>Pandemia p\u00ebrfundimisht mbaroi, por murtaja u rikthye n\u00eb p\u00ebrndjekje t\u00eb njer\u00ebzimit. Nj\u00eb nga epidemit\u00eb m\u00eb t\u00eb k\u00ebqia shp\u00ebrtheu n\u00eb Kin\u00eb n\u00eb 1855 dhe u p\u00ebrhap n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, duke vrar\u00eb m\u00eb shum\u00eb se dymb\u00ebdhjet\u00eb milion njer\u00ebz vet\u00ebm n\u00eb Indi. Autoritetet sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb Bombajit dogj\u00ebn lagje t\u00eb t\u00ebra n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb hequr qafe murtaj\u00ebn, &#8220;<em>por askush nuk e dinte n\u00ebse kjo gj\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb sillte ndonj\u00eb t\u00eb mir\u00eb<\/em>&#8220;, kujton historiani i Yale, Frank Snowden.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb pse ndikimi i murtaj\u00ebs bubonike \u00ebsht\u00eb dob\u00ebsuar. Disa ekspert\u00eb argumentojn\u00eb se temperaturat m\u00eb t\u00eb ftohta mund t\u00eb ken\u00eb vrar\u00eb pleshtat q\u00eb mbartin s\u00ebmundjen. Por ky aspekt, sipas Snowden, nuk do t\u00eb ndikonte n\u00eb transmetimin n\u00ebp\u00ebrmjet frym\u00ebmarrjes. P\u00ebrndryshe, shkaku mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb ndryshim tek minjt\u00eb. N\u00eb shekullin XIX, n\u00eb fakt, vektor\u00ebt e murtaj\u00ebs nuk ishin m\u00eb minjt\u00eb e zinj, por ato gri, m\u00eb t\u00eb fort\u00eb, agresiv\u00eb dhe t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb jetuar larg qenieve njer\u00ebzore. &#8220;<em>Me siguri askush nuk i donte ata si kafsh\u00eb sht\u00ebpiake<\/em>&#8220;, b\u00ebn shaka Snowden. Nj\u00eb hipotez\u00eb tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb se bakteri ka evoluar duke u b\u00ebr\u00eb m\u00eb pak vdekjeprur\u00ebs. Ose mbase veprimet e njer\u00ebzve, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb praktika e v\u00ebnies s\u00eb zjarrit n\u00ebp\u00ebr fshatra, kan\u00eb shuar efektet e s\u00ebmundjes.<\/p>\n<p>Murtaja, megjithat\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb zhdukur kurr\u00eb. N\u00eb Shtetet e Bashkuara, s\u00ebmundja \u00ebsht\u00eb endemike n\u00eb mesin e qenve prateriea, brejt\u00ebsve q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb jug-per\u00ebndim dhe mund t\u00eb kaloj\u00eb te njer\u00ebzit. Sno\u00ebden thot\u00eb se nj\u00eb mik i tij u infektua gjat\u00eb nj\u00eb q\u00ebndrimi n\u00eb nj\u00eb hotel n\u00eb Ne\u00eb Mexico: i ftuari i fundit n\u00eb dhom\u00ebn ku po q\u00ebndronte kishte nj\u00eb qen, pleshtat e t\u00eb cilit kishin transportuar bacilin. Rastet e k\u00ebtij lloji jan\u00eb t\u00eb rralla, dhe sot murtaja mund t\u00eb mjekohet me antibiotik\u00eb. Megjithat\u00eb, \u00e7do lajm p\u00ebr nj\u00eb rast t\u00eb ri shkakton panik.<\/p>\n<p><strong>Fundi i nj\u00eb epidemie<\/strong><\/p>\n<p>Varicela \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga s\u00ebmundjet q\u00eb kan\u00eb arritur n\u00eb fundin e tyre mjek\u00ebsor, por ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rast i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm p\u00ebr disa arsye. Para s\u00eb gjithash, ekziston nj\u00eb vaksin\u00eb efektive q\u00eb mbron \u00a0\u00a0individin gjat\u00eb jet\u00ebs. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, virusi q\u00eb shkakton s\u00ebmundjen, Variola maior, nuk ka nj\u00eb kafsh\u00eb prit\u00ebse, prandaj zhdukja e dhenve nga qeniet njer\u00ebzore ka zhdukur p\u00ebrfundimisht s\u00ebmundjen. M\u00eb n\u00eb fund, simptomat jan\u00eb aq specifike sa q\u00eb ato mund t\u00eb shoq\u00ebrohen leht\u00ebsisht me virusin, duke leht\u00ebsuar karantinat efektive dhe gjurmimin e besuesh\u00ebm t\u00eb kontakteve. N\u00eb \u00e7do rast, kur varicela ishte ende nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim, efektet e saj kan\u00eb qen\u00eb shkat\u00ebrruese. Epidemia ka goditur popullsin\u00eb njer\u00ebzore p\u00ebr t\u00eb pakt\u00ebn tre mij\u00eb vjet. Individ\u00ebt e infektuar zhvillonin nj\u00eb ethe t\u00eb lart\u00eb, pastaj skuqje q\u00eb mbusheshin me qelb dhe shkaktonin plag\u00eb t\u00eb thella pasi t\u00eb thaheshin. S\u00ebmundja vriste 30 p\u00ebrqind t\u00eb personave t\u00eb infektuar, zakonisht pas vuajtjeve t\u00eb m\u00ebdha.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1633, nj\u00eb epidemi e madhe e varicel\u00ebs \u00a0midis amerikan\u00ebve vendas &#8220;<em>shokoi t\u00eb gjitha komunitetet autokton\u00eb n\u00eb verilindje dhe sigurisht leht\u00ebsoi vendosjen e britanik\u00ebve n\u00eb Masa\u00e7usets<\/em>&#8220;, shpjegon historiani i Harvardit David S. Jones. William Bradford, drejtuesi i kolonis\u00eb s\u00eb Plymouth, &#8220;<em>na ka l\u00ebn\u00eb nj\u00eb llogari p\u00ebr efektet e varic\u00ebl\u00ebs tek vendasit, duke th\u00ebn\u00eb se pu\u00e7rrat shp\u00ebrthejn\u00eb duke &#8220;ngjitur&#8221; l\u00ebkur\u00ebn e t\u00eb s\u00ebmur\u00ebve n\u00eb shtret\u00ebr. Kur pacienti kthehet p\u00ebrreth, nj\u00eb an\u00eb e t\u00ebr\u00eb e trupit i \u00ebsht\u00eb zhveshur l\u00ebkura. Ajo \u00ebsht\u00eb e mbuluar n\u00eb gjak, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pamje e frikshme. Personi i fundit q\u00eb kontraktoi varic\u00ebl\u00ebn n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb naturale ishte Ali Maow Maalin, nj\u00eb kuzhinier nga nj\u00eb spital n\u00eb Somali, n\u00eb 1977. Maalin u sh\u00ebrua, por vdiq nga malarja n\u00eb 2013.<\/em>&#8221;<\/p>\n<p><strong>Gripet e harruara<\/strong><\/p>\n<p>Gripi i vitit 1918 shpesh propozohet si nj\u00eb shembull i d\u00ebmit t\u00eb shkaktuar nga nj\u00eb pandemi dhe dobia e karantin\u00ebs dhe distancimit shoq\u00ebror. Para se t\u00eb zhdukej, gripi vrau mes \u00a0pes\u00ebdhjet\u00eb dhe nj\u00ebqind milion njer\u00ebz n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. Virusi preku t\u00eb rriturit e mosh\u00ebs s\u00eb re dhe t\u00eb mosh\u00ebs s\u00eb mesme, duke l\u00ebn\u00eb f\u00ebmij\u00eb jetim\u00eb dhe duke privuar familje nga mb\u00ebshtetja, p\u00ebrvec trupave t\u00eb d\u00ebrguar n\u00eb front n\u00eb kulmin e Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore. N\u00eb vjesht\u00ebn e vitit 1918, mjeku me fam\u00eb \u00cbilliam Vaughan u d\u00ebrgua n\u00eb Camp Devens, af\u00ebr Boston, p\u00ebr t&#8217;u marr\u00eb me nj\u00eb grip ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb d\u00ebmsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Vaughan pa se &#8220;<em>qindra t\u00eb rinj t\u00eb veshur me uniforma nga vendi i tyre shfaqeshin n\u00eb korridoret e spitalit n\u00eb grupe me dhjet\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz. Ato shtrohen derisa \u00e7do vend i disponuesh\u00ebm t\u00eb jet\u00eb i z\u00ebn\u00eb, por m\u00eb shum\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb arrijn\u00eb.\u00a0Shpejt \u00a0fytyra e tyre merr nj\u00eb \u00e7ehre t\u00eb kalt\u00ebr dhe ata zhvillojn\u00eb nj\u00eb koll\u00eb t\u00eb fort\u00eb me gjak n\u00eb g\u00eblbaz\u00eb. N\u00eb m\u00ebngjes, kufomat jan\u00eb grumbulluar n\u00eb morg, t\u00eb grumbulluara si copa drunjsh<\/em>\u201d. Sipas Vaughan, virusi demonstroi &#8220;<em>inferioritetin e shpikjeve njer\u00ebzore n\u00eb krahasim me natyr\u00ebn, \u00a0n\u00eb shkat\u00ebrrimin e jet\u00ebs njer\u00ebzore<\/em>&#8220;.<\/p>\n<p>Pas p\u00ebrfshirjes s\u00eb t\u00eb gjith\u00eb planetit, gripi humbi fuqin\u00eb e tij derisa u b\u00eb nj\u00eb variant i gripit t\u00eb but\u00eb q\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet \u00e7do vit. &#8220;<em>Ndoshta ky ishte nj\u00eb zjarr q\u00eb digjej pasi digjej gjith\u00eb druri leht\u00ebsisht i arritsh\u00ebm<\/em>&#8220;, spekulon Snowden. N\u00eb at\u00eb rast kishte edhe nj\u00eb p\u00ebrfundim shoq\u00ebror. Lufta e Par\u00eb Bot\u00ebrore mbaroi dhe njer\u00ebzit ishin t\u00eb gatsh\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb fillim t\u00eb ri dhe t\u00eb etur p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb pas tyre makthin e s\u00ebmundjes dhe konfliktin e luft\u00ebs. Deri disa muaj m\u00eb par\u00eb gripi i vitit 1918 ishte vet\u00ebm nj\u00eb kujtim i venitur.<\/p>\n<p>Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, njer\u00ebzimi ka p\u00ebrjetuar pandemi t\u00eb tjera t\u00eb gripit, shpesh serioze edhe pse kurr\u00eb t\u00eb krahasueshme me at\u00eb t\u00eb vitit 1918. Gripi i Hong Kongut i 1968, p\u00ebr shembull, rezultoi n\u00eb vdekjen e nj\u00eb milion njer\u00ebzve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn, p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00ebqind mij\u00eb n\u00eb Shtetet e Bashkuara. N\u00eb at\u00eb rast viktimat ishin kryesisht t\u00eb moshuar. Sot virusi ende qarkullon si nj\u00eb grip sezonal, por v\u00ebshtir\u00eb se dikush kujton ndikimin e tij fillestar dhe frik\u00ebn q\u00eb pasoi.<\/p>\n<p><strong>Si do t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb Covid-19?<\/strong><\/p>\n<p>Sipas historian\u00ebve \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb n\u00eb rastin e Covid-19 p\u00ebrfundimi shoq\u00ebror i pandemis\u00eb t\u00eb dal\u00eb para asaj mjek\u00ebsor. Njer\u00ebzit mund t\u00eb lodhen nga kufizimet n\u00eb pik\u00ebn e &#8220;deklarimit&#8221; t\u00eb mbaruar t\u00eb pandemis\u00eb edhe n\u00ebse virusi do t\u00eb vazhdojn t\u00eb godas\u00eb popullsin\u00eb dhe para se nj\u00eb vaksin\u00eb t\u00eb jet\u00eb e disponueshme p\u00ebr kurim.<\/p>\n<p>&#8220;<em>Un\u00eb mendoj se duhet t\u00eb marrim n\u00eb konsiderat\u00eb aspektin e rraskapitjes dhe zhg\u00ebnjimit nga pik\u00ebpamja e psikologjis\u00eb sociale<\/em>&#8220;, n\u00ebnvizon historiani i Yale Naomi Rogers. &#8220;<em>Mund t\u00eb vij\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur njer\u00ebzit thon\u00eb se &#8220;mjaft, un\u00eb duhejj t\u00eb kthehem n\u00eb jet\u00ebn time normale<\/em>.&#8221;<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb kuptim ajo tashm\u00eb po ndodh. Guvernator\u00ebt e disa shteteve amerikane kan\u00eb hequr disa kufizime duke lejuar rihapjen e salloneve t\u00eb bukuris\u00eb dhe palestrave, duke injoruar paralajm\u00ebrimet e ekspert\u00ebve t\u00eb sh\u00ebndetit. Nd\u00ebrsa kushtet ekonomike p\u00ebrkeq\u00ebsohen p\u00ebr shkak t\u00eb virusit, gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz do t\u00eb ndiejn\u00eb se u b\u00eb mjaft. &#8220;<em>Ky lloj konflikti po shfaqet<\/em>,&#8221; konfirmon Rogers. Autoritetet sh\u00ebndet\u00ebsore tregojn\u00eb p\u00ebr p\u00ebrfundimin mjek\u00ebsor, por disa njer\u00ebz e kan\u00eb n\u00eb mendje p\u00ebrfundimin shoq\u00ebror. &#8220;<em>Kush do t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr shpalljen e p\u00ebrfundimit t\u00eb pandemis\u00eb?<\/em>&#8220;, Pyet Rogers. &#8220;<em>Kur themi &#8216;nuk ka mbaruar ende&#8217;, \u00e7far\u00eb kuptojm\u00eb sakt\u00ebsisht?<\/em>&#8221; Sipas Brandt nuk do t\u00eb ket\u00eb fitore t\u00eb papritur. P\u00ebrcaktimi i p\u00ebrfundimit t\u00eb pandemis\u00eb aktuale &#8220;<em>do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb proces i gjat\u00eb dhe i v\u00ebshtir\u00eb<\/em>&#8220;.<\/p>\n<p><em>P\u00ebrgatiti: <a href=\"https:\/\/nacionale.info\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Nacionale.info<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gina Kolata, New York Times Historian\u00ebt dallojn\u00eb dy momente p\u00ebrfundimtare p\u00ebr pandemit\u00eb: fundi q\u00eb lidhet me sh\u00ebndetin, kur incidenca dhe vdekshm\u00ebria bien, dhe fundi shoq\u00ebror, kur frika p\u00ebr shkak t\u00eb s\u00ebmundjes zhduket. &#8220;Sot, duke e pyetur veten&#8221; se kur do t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb e gjith\u00eb kjo &#8220;n\u00eb thelb pyes se kur do t\u00eb vij\u00eb p\u00ebrfundimi social,&#8221; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56068,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,173],"tags":[],"class_list":["post-56067","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-covid-19"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>SHKENCA\/ Kur dhe si p\u00ebrfundon nj\u00eb pandemi? - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"SHKENCA\/ Kur dhe si p\u00ebrfundon nj\u00eb pandemi? - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Gina Kolata, New York Times Historian\u00ebt dallojn\u00eb dy momente p\u00ebrfundimtare p\u00ebr pandemit\u00eb: fundi q\u00eb lidhet me sh\u00ebndetin, kur incidenca dhe vdekshm\u00ebria bien, dhe fundi shoq\u00ebror, kur frika p\u00ebr shkak t\u00eb s\u00ebmundjes zhduket. &#8220;Sot, duke e pyetur veten&#8221; se kur do t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb e gjith\u00eb kjo &#8220;n\u00eb thelb pyes se kur do t\u00eb vij\u00eb p\u00ebrfundimi social,&#8221; [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-05-23T00:02:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-05-23T00:28:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/maska-1918.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"778\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"SHKENCA\\\/ Kur dhe si p\u00ebrfundon nj\u00eb pandemi?\",\"datePublished\":\"2020-05-23T00:02:39+00:00\",\"dateModified\":\"2020-05-23T00:28:42+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\\\/\"},\"wordCount\":2327,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/maska-1918.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Covid-19\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\\\/\",\"name\":\"SHKENCA\\\/ Kur dhe si p\u00ebrfundon nj\u00eb pandemi? - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/maska-1918.jpg\",\"datePublished\":\"2020-05-23T00:02:39+00:00\",\"dateModified\":\"2020-05-23T00:28:42+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/maska-1918.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/maska-1918.jpg\",\"width\":1024,\"height\":778,\"caption\":\"Maska-1918\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"SHKENCA\\\/ Kur dhe si p\u00ebrfundon nj\u00eb pandemi?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"SHKENCA\/ Kur dhe si p\u00ebrfundon nj\u00eb pandemi? - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"SHKENCA\/ Kur dhe si p\u00ebrfundon nj\u00eb pandemi? - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Gina Kolata, New York Times Historian\u00ebt dallojn\u00eb dy momente p\u00ebrfundimtare p\u00ebr pandemit\u00eb: fundi q\u00eb lidhet me sh\u00ebndetin, kur incidenca dhe vdekshm\u00ebria bien, dhe fundi shoq\u00ebror, kur frika p\u00ebr shkak t\u00eb s\u00ebmundjes zhduket. &#8220;Sot, duke e pyetur veten&#8221; se kur do t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb e gjith\u00eb kjo &#8220;n\u00eb thelb pyes se kur do t\u00eb vij\u00eb p\u00ebrfundimi social,&#8221; [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2020-05-23T00:02:39+00:00","article_modified_time":"2020-05-23T00:28:42+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":778,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/maska-1918.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"SHKENCA\/ Kur dhe si p\u00ebrfundon nj\u00eb pandemi?","datePublished":"2020-05-23T00:02:39+00:00","dateModified":"2020-05-23T00:28:42+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/"},"wordCount":2327,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/maska-1918.jpg","articleSection":["Artikuj","Covid-19"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/","name":"SHKENCA\/ Kur dhe si p\u00ebrfundon nj\u00eb pandemi? - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/maska-1918.jpg","datePublished":"2020-05-23T00:02:39+00:00","dateModified":"2020-05-23T00:28:42+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/maska-1918.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/maska-1918.jpg","width":1024,"height":778,"caption":"Maska-1918"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shkenca-kur-dhe-si-perfundon-nje-pandemi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"SHKENCA\/ Kur dhe si p\u00ebrfundon nj\u00eb pandemi?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56067","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56067"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56067\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56072,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56067\/revisions\/56072"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56068"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}