{"id":61061,"date":"2020-11-09T12:44:04","date_gmt":"2020-11-09T10:44:04","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=61061"},"modified":"2020-11-09T12:44:04","modified_gmt":"2020-11-09T10:44:04","slug":"shperngulja-e-arrnauteve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/","title":{"rendered":"SHP\u00cbRNGULJA E ARRNAUT\u00cbVE"},"content":{"rendered":"<p><strong>Abdurrahim Ashiku<\/strong><\/p>\n<blockquote><p>Nj\u00eb material q\u00eb e vlen t\u00eb lexohet menduesh\u00ebm&#8230;<\/p><\/blockquote>\n<p>Ve\u00e7an\u00ebrisht k\u00ebto dit\u00eb kur Kosova \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb gryk\u00ebn e topit t\u00eb shpifjeve p\u00ebr gjenocid, e luft\u00ebtar\u00ebt e \u00e7lirimit t\u00eb saj jan\u00eb v\u00ebn\u00eb padrejt\u00ebsisht n\u00eb bank\u00ebn e t\u00eb akuzuarve.<\/p>\n<p>Rast\u00ebsisht, midis materialeve t\u00eb jet\u00ebs sime, shum\u00eb prej t\u00eb cil\u00ebve humb\u00ebn n\u00eb udh\u00ebtimin larg vendlindjes, rrug\u00ebve t\u00eb m\u00ebrgimit t\u00eb detyruar, n\u00eb nj\u00eb dosje gjeta dy nga tre leksionet q\u00eb n\u00eb vitin 1981, n\u00eb koh\u00ebn kur gjakosej Kosova nga serbosllav\u00ebt n\u00eb agonin\u00eb e shp\u00ebrb\u00ebrjes s\u00eb Jugosllavis\u00eb. Fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr dokumentin \u201cShp\u00ebrngulja e Arnaut\u00ebve\u201d dhe nj\u00eb studim p\u00ebr gjenocidin e pashembullt serbosllav ndaj shqiptar\u00ebve n\u00ebn Jugosllavi, shqiptar\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb, Serbin\u00eb e Ngusht\u00eb, Maqedoni dhe Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n<p>Materiali i tret\u00eb me pasurit\u00eb e m\u00ebdha ekonomike t\u00eb Kosov\u00ebs, panoram\u00eb e nj\u00eb vendi q\u00eb k\u00ebto pasuri po t\u00eb viheshin n\u00eb hulli t\u00eb popullit do ta b\u00ebnin Kosov\u00ebn nj\u00eb nga vendet m\u00eb t\u00eb begata t\u00eb Evrop\u00ebs, m\u00eb ka humbur.<br \/>\nPrej asaj kohe ruaj nj\u00eb bllok sh\u00ebnime t\u00eb ve\u00e7anta p\u00ebr Kosov\u00ebn marr\u00eb nga libri i Hivzi Islamit \u201cPopullsia e Kosov\u00ebs\u201d, lib\u00ebr n\u00eb fondin e bibliotek\u00ebs \u201cHaki St\u00ebrmilli\u201d t\u00eb Peshkopis\u00eb, si dhe t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb tjera t\u00eb asaj kohe.<\/p>\n<p>T\u00eb tre materialet jan\u00eb lexuar para popullit t\u00eb mbledhur n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb fshatrat e Dibr\u00ebs, n\u00eb brigada e sektor\u00eb pune, q\u00eb asokohe ishin n\u00eb gatishm\u00ebri p\u00ebr gjith\u00e7ka.<\/p>\n<p>Ishte koha kur dibran\u00ebt, t\u00eb lidhur ngusht\u00eb n\u00eb gjak e n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie ekonomike me Kosov\u00ebn e viset e tjera shqiptare ndar\u00eb me s\u00ebpat\u00ebn e kasap\u00ebve t\u00eb Londr\u00ebs, si edhe t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt, e jetonin me ankth at\u00eb \u00e7ka ndodhte n\u00eb Kosov\u00eb dhe ishin me shpirt e zem\u00ebr atje.<\/p>\n<p>Referati \u201cShp\u00ebrngulja e Arnaut\u00ebve\u201d \u00ebsht\u00eb plan gjenocidi dhe shp\u00ebrnguljeje masive i antishqiptarit t\u00eb madh Vaso \u00c7ubrillovi\u00e7i.<\/p>\n<p><strong>Po kush \u00ebsht\u00eb Vaso \u00c7ubrilloviqi?<\/strong><br \/>\nDr. Vaso \u00c7ubrillovi\u00e7i ka lindur n\u00eb vitin 1897. Qysh n\u00eb vitin 1914 ka qen\u00eb an\u00ebtar\u00eb i organizat\u00ebs \u201cBosnja e re\u201d. Si an\u00ebtar i k\u00ebsaj organizate nacionaliste serbe m\u00eb 23 gusht 1914, n\u00eb Sarajev\u00eb t\u00eb Bosnj\u00ebs, merr pjes\u00eb n\u00eb atentatin p\u00ebr vrasjen e trash\u00ebgimtarit t\u00eb fronit austriak Franc Ferdinandit.<\/p>\n<p>Q\u00eb nga viti 1930 ka qen\u00eb asistent docent dhe profesor n\u00eb fakultetin filozofik t\u00eb Beogradit.<br \/>\nM\u00eb 7 mars 1937, n\u00eb Beograd, i paraqet Klubit Kultural Serb planin n\u00eb form\u00eb referati \u201cShp\u00ebrngulja e arnaut\u00ebve\u201d (shqiptar\u00ebve) i cili u miratua nga ky institucion dhe u konsiderua si platforma, programi m\u00eb i p\u00ebrpunuar p\u00ebr \u00e7 \u2018komb\u00ebtarizimin, kolonizimin e serbizimin e Kosov\u00ebs dhe viseve t\u00eb tjera shqiptare n\u00eb Jugosllavi.<\/p>\n<p><span style=\"background-color: #ffff99;\"><em>Dr. Vaso \u00c7ubrilovi\u00e7 ka qen\u00eb k\u00ebshilltar i regjimit monarkist gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, pastaj minist\u00ebr, akademik, drejtor i Institutit t\u00eb Ballkanologjis\u00eb dhe an\u00ebtar i Lidhjes s\u00eb Komunist\u00ebve t\u00eb Jugosllavis\u00eb pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore<\/em><\/span><\/p>\n<p>Referati \u201cShp\u00ebrngulja e arnaut\u00ebve\u201d origjinali i t\u00eb cilit ruhet t\u00eb Institutin Ushtarako-historik XI\u201d, si\u00e7 do ta lexoni n\u00eb 19 faqet e tij mbyllet me shprehjen e eg\u00ebr&#8230;politik\u00ebn ton\u00eb t\u00eb kolonializmit e mundi pjelloria e grave shqiptare. Nga kjo duhet t\u00eb nxjerrim konkluzione dhe t\u00eb shpejtojm\u00eb derisa akoma ka koh\u00eb t\u00eb korrigjohemi&#8230;<\/p>\n<p><strong>Abdurahim Ashiku<\/strong>, <em>20 tetor 2014<\/em><\/p>\n<p><strong>SHP\u00cbRNGULJA E ARNAUT\u00cbVE<\/strong><\/p>\n<p>Problemi i shqiptar\u00ebve n\u00eb jet\u00ebn ton\u00eb nacionale e shtet\u00ebrore nuk \u00ebsht\u00eb i tanish\u00ebm. Ky problem ka luajtur nj\u00eb rol t\u00eb madh n\u00eb mesjet\u00eb, por mori r\u00ebnd\u00ebsi vendimtare nga fundi i shekullit t\u00eb 17-t\u00eb, n\u00eb koh\u00ebn kur masat serbe u shp\u00ebrngul\u00ebn n\u00eb drejtim t\u00eb veriut nga tokat e dikurshme t\u00eb vjetra t\u00eb Rashk\u00ebs dhe n\u00eb vend t\u00eb tyre u vendos\u00ebn mal\u00ebsor\u00ebt shqiptar\u00eb. Ata gradualisht zbresin nga malet e tyre dhe vendosen n\u00eb fushat pjellore t\u00eb Metohis\u00eb dhe Kosov\u00ebs dhe, duke dep\u00ebrtuar n\u00eb veri, p\u00ebrhapen n\u00eb drejtim t\u00eb Morav\u00ebs Jugore e Per\u00ebndimore, n\u00ebp\u00ebrmjet maleve t\u00eb Sharit zbresin n\u00eb drejtim t\u00eb Pollogut e prej andej n\u00eb drejtim t\u00eb Vardarit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, deri n\u00eb shekullin e 19-t\u00eb u krijua trek\u00ebnd\u00ebshi shqiptar, i cili, duke u mb\u00ebshtetur n\u00eb boshtin e vet Dib\u00ebr-Rogozna n\u00eb prapavij\u00ebn e vet armike, u fut thell\u00eb deri n\u00eb Nish dhe i ndau tokat tona t\u00eb vjetra t\u00eb Rashk\u00ebs nga Maqedonia dhe lugina e Vardarit.<\/p>\n<p>Kjo politik\u00eb shqiptare e populluar me element\u00eb anarshist\u00eb shqiptar\u00eb, n\u00eb shekullin e 19-t\u00eb pengoi \u00e7do lidhje t\u00eb fort\u00eb kulturore, arsimore dhe ekonomike midis tokave tona veriore e jugore. Kjo ishte arsyeja kryesore q\u00eb Serbia vet\u00ebm m\u00eb 1878, n\u00ebp\u00ebrmjet Vranj\u00ebs e Malit t\u00eb Zi t\u00eb Shkupit krijoi dhe mundi t\u00eb mbaj\u00eb lidhje t\u00eb vazhdueshme me Maqedonin\u00eb e t\u00eb ket\u00eb at\u00eb ndikim kulturor e politik n\u00eb Lugin\u00ebn e Vardarit ashtu si\u00e7 pritej. Bullgar\u00ebt, megjith\u00ebse m\u00eb von\u00eb e filluan jet\u00ebn shtet\u00ebrore se sa serb\u00ebt, n\u00eb fillim pat\u00ebn rezultate m\u00eb t\u00eb mira. K\u00ebt\u00eb pyk\u00eb shqiptare filloi ta cop\u00ebtoj\u00eb Serbia qysh n\u00eb kryengritjen e par\u00eb, duke i d\u00ebbuar banor\u00ebt m\u00eb verior shqiptar q\u00eb nga Jagorina.<\/p>\n<p>Pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb trek\u00ebnd\u00ebshit shqiptar e kishte p\u00ebr detyr\u00eb ta shpartalloj\u00eb shteti yn\u00eb i sotsh\u00ebm nga 1918 e k\u00ebtej, por ai nuk e b\u00ebri k\u00ebt\u00eb. Jan\u00eb disa arsye p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, por ne po p\u00ebrmendim vet\u00ebm ato m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmet:<\/p>\n<p>1.- Gabimi themelor i funksionar\u00ebve kompetent\u00eb t\u00eb asaj kohe, \u00ebsht\u00eb se n\u00eb Ballkanin e shqet\u00ebsuar e t\u00eb p\u00ebrgjakur, desh\u00ebn q\u00eb zgjidhjen e \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb m\u00ebdha etnike ta arrijn\u00eb me an\u00ebn e metodave per\u00ebndimore. Turqia solli n\u00eb Ballkan zakone t\u00eb marra nga Sheriati, sipas t\u00eb cilit me fitoren e luft\u00ebs dhe pushtimin e nj\u00eb vendi, fitoret e drejta mbi jet\u00ebn dhe pasurin\u00eb ndaj shtetasve t\u00eb n\u00ebnshtruar. Nga ata, edhe t\u00eb krishter\u00ebt ballkanas m\u00ebsuan se fitohet me ndeshje jo vet\u00ebm pushteti dhe sundimi, por edhe sht\u00ebpia dhe pasuria. M\u00eb 1912 e k\u00ebtej, i kan\u00eb zgjidhur ose jan\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn e zgjidhjes t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb pakicave nacionale me an\u00eb t\u00eb shp\u00ebrnguljes, ne kemi q\u00ebndruar n\u00eb metoda t\u00eb ngadalta e t\u00eb plog\u00ebta t\u00eb kolonizimit gradual. Rezultatet e k\u00ebsaj ishin negative. Rritja natyrale e shqiptar\u00ebve \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhe se sa numri i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i rritjes son\u00eb natyrale bashk\u00eb me kolonist\u00ebt (nga viti 1921 deri m\u00eb 1931 shtesa e shqiptar\u00ebve ka qen\u00eb 68.060 nd\u00ebrsa e serb\u00ebve 58.745 frym\u00eb, ndryshimi \u00ebsht\u00eb 9315 n\u00eb favor t\u00eb shqiptar\u00ebve). Duke pasur parasysh pjellorin\u00eb, rritjen e theksuar t\u00eb shqiptar\u00ebve, si dhe konditat gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb kolonizimit sipas metodave t\u00eb vjetra, ky disproporcion gjat\u00eb koh\u00ebs do t\u00eb b\u00ebhet gjithnj\u00eb e m\u00eb i madh, dhe n\u00eb fund do t\u00eb vej\u00eb n\u00eb pik\u00ebpyetje edhe ato pak suksese kolonizuese q\u00eb kemi arritur nga 1918 e deri sot.<\/p>\n<p>2.- Edhe vet\u00eb m\u00ebnyra e kryerjes s\u00eb kolonizimit sipas metod\u00ebs s\u00eb p\u00ebrdorur nuk u zbatua si duhet. M\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja \u00ebsht\u00eb se n\u00eb nj\u00eb problem t\u00eb till\u00eb me aq r\u00ebnd\u00ebsi nuk ekzistoi nj\u00eb plan i caktuar shtet\u00ebror, t\u00eb cilit duhej ti p\u00ebrmbahej e zbatonte \u00e7do regjim. Punohej cop\u00eb-cop\u00eb, sot p\u00ebr nes\u00ebr, \u00e7do minist\u00ebr prishte t\u00eb vjetr\u00ebn, at\u00eb t\u00eb paraardh\u00ebsit t\u00eb tij, duke mos krijuar edh ai vet\u00eb di\u00e7ka solide. Ligjet e rregullat ndryshoheshin, por edhe ashtu t\u00eb dob\u00ebta nuk viheshin n\u00eb jet\u00eb. Disa, sidomos deputet\u00ebt, po t\u00eb ishin nga vise t\u00eb vjetra, kur nuk mund t\u00eb fitonin mandatin n\u00eb krahin\u00ebn e vet, shkonin posht\u00eb n\u00eb Jug dhe k\u00ebrkonin mandatin nga komb\u00ebsia e tyre, duke sakrifikuar k\u00ebshtu interesat e m\u00ebdha nacionale e shtet\u00ebrore. Aparati i kolonizimit qe mjaft i shtrenjt\u00eb, i fryr\u00eb dhe i mbushur me njer\u00ebz jo vet\u00ebm t\u00eb pap\u00ebrgatitur nga ana profesionale, por edhe shpesh mendjem\u00ebdhenj e t\u00eb paaft\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb puna e tyre p\u00ebrb\u00ebnte nj\u00eb pik\u00ebpyetje n\u00eb vetvete.<\/p>\n<p>3.- Edhe ato disa mij\u00ebra familje q\u00eb u vendos\u00ebn nga lufta e k\u00ebtej nuk zun\u00eb rr\u00ebnj\u00eb n\u00eb vendin ku u vendos\u00ebn. N\u00eb Kosov\u00eb pati sukses m\u00eb shum\u00eb, sidomos n\u00eb lugin\u00ebn e Llapit, ku topli\u00e7an\u00ebt dep\u00ebrtuN VET\u00cb NGA VERIU N\u00cb JUG. K\u00ebtu jan\u00eb kolonit\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb p\u00ebrziera me element\u00eb nga krahina tona t\u00eb ndryshme, nd\u00ebrsa n\u00eb Drenic\u00eb e Metohi, si krahina m\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme, nuk pat\u00ebm sukses. Asnj\u00ebher\u00eb nuk duhet b\u00ebr\u00eb kolonizimi vet\u00ebm me malazez\u00eb. Jo p\u00ebr shkak se ata jan\u00eb element i keq kolonizues, por p\u00ebr arsye t\u00eb prirjeve t\u00eb tyre prej blegtori, sepse kjo ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb vet\u00ebm me gjenerat\u00ebn e par\u00eb. Gjenerata e dyt\u00eb \u00ebsht\u00eb krejt ndryshe, m\u00eb aktive dhe m\u00eb praktike. Fshati Petrov\u00eb n\u00eb Miro\u00e7, sip\u00ebr Danubit, q\u00eb \u00ebsht\u00eb i banuar vet\u00ebm me malazez\u00eb, \u00ebsht\u00eb fshati m\u00eb i p\u00ebrparuar n\u00eb Krajin\u00eb. Dhe sot, n\u00eb Serbi, mund t\u00eb gjenden me mij\u00ebra familje t\u00eb p\u00ebrparuara, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Toplic\u00eb e Kasanic\u00eb, q\u00eb jan\u00eb malazez\u00eb t\u00eb gjenerat\u00ebs s\u00eb par\u00eb dhe u p\u00ebrzien me element\u00eb p\u00ebrparimtar\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr Metohin\u00eb, ku mb\u00ebshtetja direkt me vatr\u00ebn e vjet\u00ebr b\u00ebn\u00eb t\u00eb mundur ruajtjen e zakoneve e shprehive t\u00eb vjetra. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye ka pasur kaq pak sukses kolonizimi n\u00eb gjith\u00eb Metohin\u00eb. Duhet pranuar se t\u00eb gjitha kolonit\u00eb kan\u00eb qen\u00eb vendosur mjaft keq, n\u00ebp\u00ebr toka kodrinore me driza dhe jo pjellore, si dhe gati krejt\u00ebsisht t\u00eb t\u00eb pa furnizuara me mjetet m\u00eb t\u00eb domozdoshme bujq\u00ebsore. Nd\u00ebrkoh\u00eb ata duheshin ndihmuar shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr, mbasi jan\u00eb koloni me elementin m\u00eb t\u00eb varf\u00ebr malazez.<\/p>\n<p>4.- Padyshim, shkaku kryesor i mossuksesit t\u00eb kolonizimit ton\u00eb n\u00eb ato vise ishte se tokat m\u00eb t\u00eb mira mbet\u00ebn n\u00eb duart e shqiptar\u00ebve. E vetmja m\u00ebnyr\u00eb e mundshme e kolonizimit ton\u00eb n\u00eb mas\u00eb, n\u00eb ato vise, ka qen\u00eb marrja e tokave shqiptar\u00ebve. Mbas luft\u00ebs, n\u00eb koh\u00ebn e rebelimit dhe t\u00eb aksioneve t\u00eb komit\u00ebve, do t\u00eb d\u00ebboheshin leht\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb shqiptar\u00ebsh p\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri, duke uzurpuar e shpron\u00ebsuar merat\u00eb e tyre t\u00eb pa ligj\u00ebruara. P\u00ebrs\u00ebri detyrohemi t\u00eb kthehemi k\u00ebtu n\u00eb gabimin trashanik t\u00eb konceptit ton\u00eb t\u00eb mbas luft\u00ebs mbi t\u00eb drejt\u00ebn e posedimit t\u00eb tok\u00ebs. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb shfryt\u00ebzonim konceptin e vet\u00eb shqiptar\u00ebve lidhur me pron\u00ebsin\u00eb e tyre mbi tok\u00ebn e uzurpuar dikur, gj\u00eb q\u00eb rrall\u00ebkush prej tyre ka pasur tapin\u00eb e Turqis\u00eb dhe k\u00ebt\u00eb mund ta ken\u00eb pasur vet\u00ebm p\u00ebr tok\u00ebn e bler\u00eb, neve n\u00eb d\u00ebmin ton\u00eb nacional e shtet\u00ebror, jo vet\u00ebm q\u00eb ligj\u00ebruam t\u00eb gjitha ato uzurpime, por akoma edhe m\u00eb keq, i m\u00ebsuam shqiptar\u00ebt me idet\u00eb e Evrop\u00ebs Per\u00ebndimore mbi posedimin e pron\u00ebs private. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ua dham\u00eb vet\u00eb k\u00ebt\u00eb arm\u00eb n\u00eb dor\u00eb, me t\u00eb cil\u00ebn do t\u00eb mbrohen, t\u2019i mbajn\u00eb tokat m\u00eb t\u00eb mira dhe t\u00eb na e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb pamundur nacionalizimin n\u00eb favor ton\u00eb t\u00eb viseve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme.<\/p>\n<p>Nga gjith\u00eb k\u00ebto q\u00eb u tha m\u00eb lart del se metodat e deritanishme t\u00eb politik\u00ebs ton\u00eb t\u00eb kolonizimit n\u00eb Jug, nuk kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb ato rezultate t\u00eb cilat n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb duhesh t\u2019i arrinim dhe tani q\u00ebndron si detyr\u00eb e jon\u00eb e madhe shtet\u00ebrore. K\u00ebto metoda nuk i kemi kritikuar p\u00ebr hir t\u00eb kritik\u00ebs, por q\u00eb n\u00eb baz\u00eb t\u00eb eksperienc\u00ebs t\u00eb gjejm\u00eb rrug\u00ebt e drejta p\u00ebr zgjidhjen e k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtje.<\/p>\n<p><strong>PROBLEMET E KOLONIZIMIT T\u00cb KRAHINAVE JUGORE<\/strong><\/p>\n<p>Ky bllok shqiptar\u00ebsh p\u00ebr rreth maleve t\u00eb Sharit \u00ebsht\u00eb i nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie t\u00eb madhe nacionalo-shtet\u00ebrore e strategjike p\u00ebr shtetin ton\u00eb.<\/p>\n<p>Blloku shqiptar, nga ana ushtarako-strategjike, z\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb nga m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmet n\u00eb vendin ton\u00eb, vend-shp\u00ebrndarja e lumenjve ballkanik\u00eb n\u00eb drejtim t\u00eb Adriatikut, Detit t\u00eb Zi dhe Egjeut. Mbajtja e k\u00ebsaj pozite strategjike vendos, n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb mir\u00eb, fatin e Ballkanit qendror, sidomos fatin e komunikacionit t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ballkanik Morav\u00eb-Vardar. Nuk jam\u00eb t\u00eb rastit zhvillimi shpesh her\u00eb k\u00ebtu i luft\u00ebrave vendimtare p\u00ebr fatin e Ballkanit, prandaj \u00ebsht\u00eb detyr\u00eb imperativ\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ne q\u00eb k\u00ebto pozita kaq t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme strategjike t\u00eb mos i l\u00ebshojm\u00eb q\u00eb t\u00eb na i mbaj n\u00eb duar elementi i huaj dhe armik. Aq m\u00eb tep\u00ebr p\u00ebrderisa ky element ka mb\u00ebshtetjen e shtetit nacional t\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs gjini. Ai sot \u00ebsht\u00eb i pafuqish\u00ebm, por edhe si i till\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb baz\u00eb e imperializmit italian, n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb cilit ai synon t\u00eb dep\u00ebrtoj\u00eb n\u00eb zemr\u00ebn e shtetit ton\u00eb. Kund\u00ebr k\u00ebtij dep\u00ebrtimi, mjeti m\u00eb i sigurt \u00ebsht\u00eb elementi yn\u00eb, i cili do t\u00eb doj\u00eb e do t\u00eb dij\u00eb t\u00eb mbroj\u00eb pron\u00ebn shtetin e vet.<\/p>\n<p>Mendoj p\u00ebrve\u00e7 k\u00ebtij blloku prej 18 rrethesh, shqiptar\u00ebt dhe pakicat e tjera nacionale n\u00eb krahin\u00ebn jugore jetojn\u00eb t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb dhe prandaj nuk jan\u00eb aq t\u00eb rreziksh\u00ebm p\u00ebr jet\u00ebn ton\u00eb nacionale e shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p>Kolonizimi nga veriu duhet pak\u00ebsuar n\u00eb krahinat e kolonizuara me Maqedonin\u00eb. N\u00eb k\u00ebto krahina edhe tok\u00eb ka pak, jan\u00eb krahina pasive dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ata jan\u00eb t\u00eb ndjesh\u00ebm nga prurja e kolonist\u00ebve nga Veriu. Aq m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb k\u00ebto veprime ata shikojn\u00eb me mosbesim tek ne. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se edhe ai kolonizim i pak\u00ebt, m\u00eb tep\u00ebr d\u00ebmton se sa sjell dobi. N\u00ebse do t\u00eb d\u00ebrgohen posht\u00eb, n\u00eb jug t\u00eb Malit t\u00eb Zi, t\u00eb Shkupit duhen \u00e7uar Vranjan\u00ebt, Leskovi\u00e7an\u00ebt, q\u00eb afrojn\u00eb me ta n\u00eb mentalitete dhe kultur\u00eb dhe n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb Dinarik\u00ebt me temperamentin e tyre t\u00eb pap\u00ebrmbajtur, t\u00eb ashp\u00ebr e t\u00eb paduruesh\u00ebm, mbasi tek vendasit, me element\u00eb t\u00eb till\u00eb shkaktohen t\u00eb k\u00ebqija dhe gjak.<\/p>\n<p>Problemi i Sanxhakut t\u00eb Novi-Pazarit po zgjidhet vetvetiu dhe nuk lot m\u00eb at\u00eb rol p\u00ebr jet\u00ebn ton\u00eb shtet\u00ebrore, t\u00eb cil\u00ebn e luajti deri m\u00eb 1912. Vet\u00ebm do t\u00eb p\u00ebrmendim q\u00eb me shp\u00ebrnguljen e shqiptar\u00ebve, nd\u00ebrpriten lidhjet e fundit nd\u00ebrmjet mysliman\u00ebve tan\u00eb n\u00eb Bosnj\u00eb e t\u00eb Novi-Pazarit, si dhe me bot\u00ebn tjet\u00ebr myslimane. Fakti q\u00eb ata shnd\u00ebrrohen n\u00eb<br \/>\nP\u00ebrmbledhje pakic\u00eb fetare, e vetmja pakic\u00eb n\u00eb Ballkan, do t\u00eb shpejtoj\u00eb nacionalizimin e tyre.<\/p>\n<p>Koh\u00ebt e fundit, Mali i Zi, u b\u00eb problem mjaft i r\u00ebnd\u00eb, vend i varf\u00ebr dhe nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb ushqej\u00eb popullsin\u00eb e vet, por me gjith\u00eb shp\u00ebrnguljet, ai nga viti 1912 e deri m\u00eb 1931 u shtua 16 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrmbledhje<\/strong>:<br \/>\nShqiptar\u00ebt \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb zmbrapsen vet\u00ebm me an\u00eb t\u00eb kolonizimit gradual, ky \u00ebsht\u00eb i vetmi popull q\u00eb arriti gjat\u00eb nj\u00eb mij\u00ebvje\u00e7arit t\u00eb fundit jo vet\u00ebm t\u00eb mbahet n\u00eb b\u00ebrtham\u00ebn e shtetit ton\u00eb, Rashk\u00ebs e Zet\u00ebs, por edhe t\u00eb na sjellin d\u00ebme, duke shtyr\u00eb kufijt\u00eb tan\u00eb etnik\u00eb n\u00eb drejtim t\u00eb veriut dhe t\u00eb lindjes. Nd\u00ebrsa kufijt\u00eb tan\u00eb etnik\u00eb n\u00eb mij\u00ebvje\u00e7arin e fundit shtriheshin n\u00eb veri deri n\u00eb Subotic\u00eb; n\u00eb veriper\u00ebndim deri n\u00eb Kupa; shqiptar\u00ebt na shtyn\u00eb nga krahina e Shkodr\u00ebs, kryeqytet i dikursh\u00ebm i Budinovit, nga Metohija dhe Kosova.<\/p>\n<p>E vetmja m\u00ebnyr\u00eb dhe i vetmi mjet \u00ebsht\u00eb forca brutale e nj\u00eb pushteti t\u00eb organizuar shtet\u00ebror, gj\u00eb q\u00eb ne kemi qen\u00eb gjithnj\u00eb mbi ta. Qysh nga 1912 e k\u00ebtej nuk kemi pasur suksese n\u00eb luft\u00eb me ta. Faji p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb i yni, mbasi k\u00ebt\u00eb pushtet nuk e kemi shfryt\u00ebzuar si duhet. P\u00ebr ndonj\u00eb nacionaliz\u00ebm t\u00eb tyre n\u00eb dobi ton\u00eb as q\u00eb mund t\u00eb flitet, por p\u00ebrkundrazi duke u mb\u00ebshtetur tek Shqip\u00ebria, zgjohej ndjenja e tyre nacionale e n\u00eb se nuk do t\u2019i q\u00ebrojm\u00eb hesapet me ta, ose ia lem\u00eb koh\u00ebs, p\u00ebr 20-30 vjet do t\u00eb kemi nj\u00eb irredentiz\u00ebm t\u00eb tmerrsh\u00ebm. Gjurm\u00ebt e t\u00eb cilit tashm\u00eb po duken dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pa evituar do t\u2019i vej\u00eb n\u00eb pik\u00ebpyetje t\u00eb gjitha posedimet tona n\u00eb Jug.<\/p>\n<p><strong>PROBLEMI ND\u00cbRKOMB\u00cbTAR I KOLONIZIMIT<\/strong><\/p>\n<p>Por t\u00eb nisemi nga pik\u00ebpamja se ngushtimi gradual i shqiptar\u00ebve me an\u00eb t\u00eb kolonizimit ton\u00eb t\u00eb ngadalsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb i pa efektsh\u00ebm, at\u00ebher\u00eb na mbetet e vetmja rrug\u00eb, shp\u00ebrngulja n\u00eb mas\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rats kemi parasysh dy shtete \u2013 Shqip\u00ebrin\u00eb dhe Turqin\u00eb.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebrin\u00eb me popullsi t\u00eb rrall\u00eb, me mo\u00e7ale t\u00eb shumta ende t\u00eb pa thara dhe lugina shterp\u00eb t\u00eb pa sistemuara, do t\u00eb ishte n\u00eb gjendje t\u00eb pranoj\u00eb disa qindra mij\u00ebra nga vendi yn\u00eb. Turqia moderne me sip\u00ebrfaqe t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb Azin\u00eb e Vog\u00ebl dhe Kurdistan, akoma t\u00eb pabanuara e t\u00eb papunuara, krijojn\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb pakufizuara p\u00ebr kolonizim t\u00eb brendsh\u00ebm.<\/p>\n<p>M\u00eb par\u00eb theksojm\u00eb se nuk duhet t\u00eb kufizohemi n\u00eb p\u00ebr\u00e7apjet diplomatike vet\u00ebm me Ankaran\u00eb, por duhet t\u00eb p\u00ebrdoren t\u00eb gjitha mjetet p\u00ebr ta bindur Tiran\u00ebn q\u00eb t\u00eb pranoj\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb t\u00eb shp\u00ebrngulurve. Besoj se kjo pun\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb do t\u00eb ec\u00eb me v\u00ebshtir\u00ebsi, sepse Italia do t\u00eb pengoj\u00eb k\u00ebt\u00eb proces, por t\u00eb hollat luajn\u00eb rol t\u00eb madh n\u00eb Tiran\u00eb.<\/p>\n<p>Turqia \u00ebsht\u00eb dakord q\u00eb, fillimisht, t\u00eb pranoj\u00eb rreth 200 mij\u00eb t\u00eb shp\u00ebrngulur ton\u00eb, duke cil\u00ebsuar q\u00eb k\u00ebta t\u00eb jen\u00eb shqiptar\u00eb, e kjo \u00ebsht\u00eb forma m\u00eb e pranuar p\u00ebr ne. D\u00ebshir\u00ebn e Turqis\u00eb duhet ta pranojm\u00eb me t\u00eb dy duart dhe ta shfryt\u00ebzojm\u00eb sa m\u00eb par\u00eb Konvent\u00ebn p\u00ebr shp\u00ebrngulje. Gjat\u00eb shp\u00ebrnguljes duhet studiuar konventa, t\u00eb cil\u00ebn ajo, vitet e fundit e ka p\u00ebrfunduar p\u00ebr t\u00eb tilla \u00e7\u00ebshtje me Greqin\u00eb, Rumanin\u00eb dhe Bullgarin\u00eb, duke pasur kujdes n\u00eb dy gj\u00ebra: nga ajo t\u00eb k\u00ebrkohet t\u00eb pranoj\u00eb nj\u00eb kuot\u00eb sa m\u00eb t\u00eb madhe, nd\u00ebrsa nga ana financiare i duhet edhe nj\u00eb ndihm\u00eb sa m\u00eb e madhe, sidomos p\u00ebr rregullimin e \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb transportimit sa m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb. Padyshim q\u00eb ky problem do t\u00eb ngjall\u00eb sadopak shqet\u00ebsime nd\u00ebrkomb\u00ebtare, gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e paevitueshme n\u00eb k\u00ebto raste.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast tani mund e duhet punuar p\u00ebr p\u00ebrfundimin e nj\u00eb konvente me t\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb problem. N\u00eb qoft\u00eb se nuk do t\u2019ia arrij\u00eb q\u00ebllimit, at\u00ebher\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn t\u00eb arrihet aq sa p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e shp\u00ebrnguljeve n\u00eb Turqi t\u00eb heshtin. E p\u00ebrs\u00ebrisim se ndjeshm\u00ebria e veprimit n\u00eb Tiran\u00eb dhe t\u00eb hollat e p\u00ebrdorura n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb racionale do t\u00eb mund t\u00eb luanin rol vendimtar n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje. Shp\u00ebrngulja e disa qindra mij\u00ebra shqiptar\u00ebsh nuk do t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb shp\u00ebrthimin e nj\u00eb lufte bot\u00ebrore. Vet\u00ebm organet kompetente duhet t\u00eb din\u00eb se \u00e7far\u00eb e nevojshme dhe t\u00eb luftohet me k\u00ebmb\u00ebngulje p\u00ebr realizimin e saj, duke mos u bazuar n\u00eb pengesat e mundshme nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Italia padyshim do t\u00eb nxjerr\u00eb pengesa t\u00eb shumta, por ajo sot \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr e z\u00ebn\u00eb me problemet e saj lidhur me Abisinin\u00eb dhe Austrin\u00eb sa t\u00eb goxoj\u00eb t\u00eb shkoj\u00eb aq larg n\u00eb kund\u00ebrv\u00ebnien e saj.<\/p>\n<p>Me th\u00ebn\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn rreziku m\u00eb i madh q\u00ebndron n\u00eb at\u00eb q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrzihen n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje aleat\u00ebt ton\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj Franca dhe Anglia. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, atyre u duhet p\u00ebrgjigjur me gjakftoht\u00ebsi dhe vendosm\u00ebri, sepse \u00ebsht\u00eb n\u00eb interesin e tyre sigurimi i linj\u00ebs Morav\u00eb-Vardar, gj\u00eb q\u00eb u pa edhe gjat\u00eb luft\u00ebs s\u00eb madhe t\u00eb fundit dhe kjo do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e sigurt p\u00ebr ne dhe p\u00ebr ata, vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb kur ne do t\u00eb sundojm\u00eb plot\u00ebsisht k\u00ebto vise rreth malit t\u00eb Sharit e n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p><strong>M\u00cbNYRA E SHP\u00cbRNGULJES<\/strong><\/p>\n<p>Tashm\u00eb kemi theksuar se \u00ebsht\u00eb efikase vet\u00ebm shp\u00ebrngulja n\u00eb mas\u00eb e shqiptar\u00ebve nga trek\u00ebnd\u00ebshi i tyre. E q\u00eb t\u00eb arrihet nj\u00eb shp\u00ebrngulje n\u00eb mas\u00eb, si kusht i par\u00eb \u00ebsht\u00eb krijimi i nj\u00eb psikoze t\u00eb p\u00ebrshtatshme, e cila mund t\u00eb krijohet me shum\u00eb m\u00ebnyra.<\/p>\n<p>I.- Dihet q\u00eb masa myslimane shum\u00eb shpejt i n\u00ebnshtrohet influencimit, sidomos fes\u00eb, besojn\u00eb shpejt e me fanatiz\u00ebm, prandaj n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb \u00ebsht\u00eb e nevojshme q\u00eb p\u00ebr shp\u00ebrnguljen e shqiptar\u00ebve t\u00eb b\u00ebjm\u00eb p\u00ebr vete klerin e tyre dhe njer\u00ebzit me influenc\u00eb, me para ose me shtr\u00ebngim. Duhet t\u00eb gjenden sa m\u00eb par\u00eb agjitator\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb propagandojn\u00eb p\u00ebr shp\u00ebrnguljen, mir\u00eb do t\u00eb ishte q\u00eb t\u00eb na i jepte Turqia k\u00ebta. Ata duhet t\u00eb p\u00ebrshkruajn\u00eb bukurit\u00eb e viseve t\u00eb reja n\u00eb Turqi, jetes\u00ebn e leht\u00eb dhe t\u00eb k\u00ebndshme atje, t\u00eb ndezin n\u00eb mas\u00eb fanatizmin fetar dhe tu zgjojn\u00eb krenarin\u00eb shtet\u00ebrore turke.<\/p>\n<p>II.- Mjet tjet\u00ebr do t\u00eb ishte shtr\u00ebngimi nga aparati shtet\u00ebror. Ai duhet t\u00eb shfryt\u00ebzoj\u00eb ligjet deri n\u00eb fund, me m\u00ebnyra q\u00eb ta b\u00ebjn\u00eb sa m\u00eb t\u00eb padurueshme q\u00ebndrimin e shqiptar\u00ebve tek ne: gjoba, burgime, aplikime t\u00eb kontraband\u00ebs, prerjen e pyjeve, p\u00ebrvetimeve, l\u00ebshimin e qeneve n\u00eb oborret e sht\u00ebpive, t\u00eb detyrojn\u00eb sa m\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz t\u00eb punojn\u00eb angari dhe t\u00eb merret \u00e7do mas\u00eb tjet\u00ebr q\u00eb mund t\u00eb praktikoj\u00eb nj\u00eb polici me p\u00ebrvoj\u00eb; masa ekonomike, mosnjohja e tapive t\u00eb vjetra, n\u00eb pun\u00ebt e kadastr\u00ebs n\u00eb k\u00ebto vise, duhen t\u00eb p\u00ebrfshihen menj\u00ebher\u00eb v\u00ebnia e taksave t\u00eb pam\u00ebshirshme, detyrimi i shlyerjes s\u00eb borxheve private e publike e kullotave shtet\u00ebrore e komunale, zhveshja nga koncesionet, heqja e lejeve afariste p\u00ebr kafene, dyqane tregtare, marrja e lejeve p\u00ebr monopole, pushimi nga puna shtet\u00ebrore, private, vetadministruese etj.<\/p>\n<p>Kjo do t\u00eb shpejtoj\u00eb procesin e shp\u00ebrngul\u00ebs; masa sanitare, zbatimi me dhun\u00eb i t\u00eb gjitha dispozitave edhe n\u00ebp\u00ebr sht\u00ebpia, prishja e mureve dhe e gardheve rreth sht\u00ebpive, zbatimi rigoroz i masave veterinare gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb pengoj\u00eb nxjerrjen e bag\u00ebtive n\u00eb treg, etj. Gjithashtu duhen aplikuar edhe masa praktike me efikasitet. Kur \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr fen\u00eb, shqiptar\u00ebt jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb ndjesh\u00ebm, prandaj edhe k\u00ebtu duhet t\u00eb preken. Kjo mund t\u00eb arrihet me keqtrajtimin e klerik\u00ebve, me prishjen e varrezave, me ndalimin e poligamis\u00eb dhe sidomos me zbatimin e pam\u00ebshirsh\u00ebm t\u00eb ligjit p\u00ebr d\u00ebrgimin e detyruar t\u00eb vajzave n\u00eb shkollat fillore kudo q\u00eb ato ndodhen.<\/p>\n<p>Edhe iniciativa private mund t\u00eb ndihmoj\u00eb shum\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim. Kolonist\u00ebve tan\u00eb, n\u00eb rast nevoje, duhet tu shp\u00ebrndajm\u00eb arm\u00eb. Medoemos duhet l\u00ebshuar nj\u00eb val\u00eb malazez\u00ebsh prej bjeshk\u00ebve q\u00eb t\u00eb shkaktojn\u00eb konflikte t\u00eb gjera me shqiptar\u00ebt n\u00eb Metohi. Ky konflikt duhet t\u00eb p\u00ebrgatitet n\u00ebp\u00ebrmjet njer\u00ebzve t\u00eb besuar, t\u00eb nxitet dhe t\u2019i jepet hov, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb krijohet nj\u00eb psikoz\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb, sikur shqiptar\u00ebt kan\u00eb ngritur krye dhe nga ana tjet\u00ebr, krejt ngjarja duhet paraqitur me keqardhje si konflikt v\u00ebllez\u00ebrish e fisesh dhe, n\u00eb rast nevoje, mund t\u2019i jepet karakter ekonomik. N\u00eb fund t\u00eb fundit, mund t\u00eb nxiten edhe turbullira lokale, t\u00eb cilat do t\u00eb shtypen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjakshme me mjetet m\u00eb efikase, por jo aq me ushtri sa me kolonist\u00eb, me fise malazeze dhe me \u00e7etnik\u00eb.<\/p>\n<p>III.- Mbetet edhe nj\u00eb mjet, t\u00eb cilin Serbia e ka p\u00ebrdorur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shum\u00eb praktike pas vitit 1878 duke djegur ilegalisht fshatra dhe blloqe qytetesh shqiptare.<\/p>\n<p><strong>ORGANIZIMI I SHP\u00cbRNGULJEVE<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb hart\u00ebn e bashkangjitur shihet se cil\u00ebt rrethe duhet t\u00eb shp\u00ebrngulen.<br \/>\nK\u00ebto jan\u00eb: Dibra e Sip\u00ebrme, Pollogu i Posht\u00ebm, Pollogu i Sip\u00ebrm, Mali i Sharit, Drenica, Peja, Istogu, Vu\u00e7iterna, Stavica, Llapi, Gra\u00e7anica, Nerodimja, Gjakova, Podgori, Gora, Podrimja, Gjilani dhe Ka\u00e7aniku.<\/p>\n<p>Nga k\u00ebto rrethe q\u00eb s\u00eb bashku p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb pyk\u00ebn shqiptare p\u00ebr ne, aktualisht, m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm jan\u00eb: Peja, Gjakova, Podrimja, Gora (Dragashi), Shari, Podgori, Istogu dhe Drenica \u2013 n\u00eb Veri t\u00eb malit t\u00eb Sharit. K\u00ebto jan\u00eb rrethe kufitare dhe duhen shp\u00ebrngulur me \u00e7do kusht. Rrethet n\u00eb thell\u00ebsi si i Ka\u00e7anikut, Gjilanit, Nerodim\u00ebs, Gra\u00e7anic\u00e7s, Llapit, Vu\u00e7itern\u00ebs, etj. mund\u00ebsisht duhen dob\u00ebsuar, sidomos ai i Ka\u00e7anikut, Vu\u00e7itern\u00ebs dhe i Llapit, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt duhen kolonizuar gradualisht e sistematikisht dhe kjo duhet t\u00eb realizohet gjat\u00eb dhjet\u00ebvje\u00e7arit.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb shp\u00ebrnguljeve t\u00eb para duhen pasur parasysh k\u00ebto gj\u00ebra:<br \/>\nN\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb kihet parasysh shp\u00ebrngulja e fshatrave dhe mandej e qyteteve. Fshatrat jan\u00eb m\u00eb kompakt\u00eb, prandaj paraqesin rrezik. Nuk duhen shp\u00ebrngulur vet\u00ebm t\u00eb varfrit, por edhe njer\u00ebzit e mes\u00ebm dhe t\u00eb pasur, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb kolon\u00ebn vertebrale tek \u00e7do popull. T\u00eb varfrit duke qen\u00eb pa mb\u00ebshtetje ekonomike nga bashkatdhetar\u00ebt p\u00ebrulen shpejt. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje me shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi dhe k\u00ebt\u00eb e theksoj me q\u00ebllim, mbasi \u00ebsht\u00eb nga shkaqet kryesore p\u00ebr mossuksesin sa duhet t\u00eb kolonizimit ton\u00eb n\u00eb Jug, sepse i shp\u00ebrngul\u00ebm t\u00eb varfrit, kurse t\u00eb pasurit mbet\u00ebn dhe k\u00ebshtu q\u00ebndrojm\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gjendje, ku si rezultat, shum\u00eb pak sip\u00ebrfaqe toke u p\u00ebrfitua p\u00ebr vendosjen e kolonist\u00ebve tan\u00eb. Gjat\u00eb p\u00ebrgatitjes s\u00eb psikoz\u00ebs p\u00ebr shp\u00ebrngulje, duhet b\u00ebr\u00eb \u00e7mos q\u00eb t\u00eb largohen fshatra t\u00eb t\u00ebra, n\u00eb fund t\u00eb fundit familje t\u00eb t\u00ebra.<\/p>\n<p>Me \u00e7do kusht duhet pasur parasysh q\u00eb t\u00eb mos mbeten k\u00ebtu pjes\u00eb familjesh t\u00eb shp\u00ebrngulura. Shteti yn\u00eb nuk duhet t\u00eb shpenzoj\u00eb miliona p\u00ebr tua leht\u00ebsuar jet\u00ebn shqiptar\u00ebve, por p\u00ebr ti hequr qafe sa t\u00eb jet\u00eb e mundur m\u00eb par\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb duhet penguar patjet\u00ebr blerja e pasuris\u00eb s\u00eb shqiptar\u00ebve q\u00eb shp\u00ebrngulen nga ata q\u00eb mbeten tek ne. Bashk\u00eb me k\u00ebt\u00eb duhet kombinuar shp\u00ebrngulja e individ\u00ebve dhe e fshatrave t\u00eb t\u00ebr\u00eb, n\u00eb qoft\u00eb se d\u00ebshirojm\u00eb t\u00eb kemi leht\u00ebsira gjat\u00eb procesit t\u00eb shp\u00ebrnguljes.<\/p>\n<p>Sapo t\u00eb bien dakord p\u00ebr tu shp\u00ebrngulur, duhet tu jepet ndihm\u00eb e gjithanshme. Tu paguhet menj\u00ebher\u00eb pasuria dhe t\u00eb shp\u00ebngulen nga ana administrative, dokumentet e udh\u00ebtimit tu jepen pa asnj\u00eb formalitet, t\u00eb ndihmohen p\u00ebr t\u00eb shkuar deri n\u00eb stacionin e par\u00eb hekurudhor, duke iu v\u00ebn\u00eb n\u00eb dispozicion trena deri n\u00eb Selanik dhe prej aty t\u00eb \u00e7ohen menj\u00ebher\u00eb n\u00eb vapor p\u00ebr n\u00eb Azi. Ka shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi q\u00eb udh\u00ebtimi t\u00eb jet\u00eb i rehatsh\u00ebm dhe pa shpenzime. Udh\u00ebtimin me tren mund\u00ebsisht ta b\u00ebjn\u00eb pa pages\u00eb, nj\u00ebkoh\u00ebsisht t\u00eb ndihmohen edhe me ushqime, mbase nga kjo varet shp\u00ebrngulja n\u00eb mas\u00eb apo jo. Frika e v\u00ebshtir\u00ebsive p\u00ebr udh\u00ebtim \u00ebsht\u00eb penges\u00eb kryesore e l\u00ebvizjeve t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye \u00ebsht\u00eb e domosdoshme t\u00eb evitohen v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb, duke i zgjidhur shpejt e n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb energjike pun\u00ebt rreth udh\u00ebtimit t\u00eb tyre. Duhet pasur kujdes q\u00eb ata t\u00eb ken\u00eb sa m\u00eb pak telashe rreth udh\u00ebtimit, mbasi njer\u00ebzit e thjesht\u00eb orientohen me v\u00ebshtir\u00ebsi, prandaj \u00ebsht\u00eb e nevojshme, tu m\u00ebsohet sistemi i transportit t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve n\u00ebp\u00ebrmjet agjencive t\u00eb m\u00ebdha dhe ato t\u00eb p\u00ebrdoren. I shp\u00ebrnguluri duhet t\u00eb kaloj\u00eb nga dora n\u00eb dor\u00eb, duke mos e ndjer\u00eb pesh\u00ebn e k\u00ebsaj l\u00ebvizje. Vet\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb mund t\u00eb krijohet lumi i shqiptar\u00ebve t\u00eb shp\u00ebrngulur i cili do t\u00eb boshatis\u00eb Jugun ton\u00eb nga shqiptar\u00ebt.<\/p>\n<p><strong>POPULLARIZIMI I KRAHINAVE T\u00cb SHP\u00cbRNGULURA<\/strong><\/p>\n<p>Problemi i vendosjes s\u00eb kolon\u00ebve n\u00eb vendet e boshatisura, nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb i vog\u00ebl nga largimi i shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p>Pyetja e par\u00eb q\u00eb shtrohet \u00ebsht\u00eb: Cil\u00ebt duhen vendosur atje?. M\u00eb e natyrshme \u00ebsht\u00eb q\u00eb atje t\u00eb vendoset elementi yn\u00eb nga krahinat pasive, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb malazes, hercegovinas, li\u00e7anas dhe kraishnicas. Malazez\u00ebt jan\u00eb m\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr shum\u00eb arsye, mbasi Metohia, Drenica dhe Kosova jan\u00eb vendet m\u00eb t\u00eb natyrshme, ku v\u00ebrshojn\u00eb nga malet e tyre t\u00eb varfra. Shtimi i popullsis\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi ka sjell\u00eb varfri, gj\u00eb q\u00eb koh\u00ebt e fundit ka shkaktuar l\u00ebvizje t\u00eb vazhdueshme docialo-politike, jo t\u00eb favorshme p\u00ebr pushtetin ton\u00eb shtet\u00ebror dhe mjaft t\u00eb rrezikshme p\u00ebr sa i p\u00ebrket rendit e qet\u00ebsis\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhme. Nuk na intereson q\u00eb atyre tu japim mis\u00ebr e pensione, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb e vetmja zgjidhje \u00ebsht\u00eb \u00e7uarja e tyre n\u00eb krahinat pjellore t\u00eb Metohis\u00eb, Drenic\u00ebs e Kosov\u00ebs, sepse afrohen m\u00eb mentalitet e temperament me shqiptar\u00ebt.<\/p>\n<p>Malazez\u00ebt jan\u00eb arma m\u00eb e p\u00ebrshtatshme p\u00ebr mposhtjen dhe largimin e Shqiptar\u00ebve. N\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb ata duhen p\u00ebrdor\u00eb n\u00eb viset shqiptare n\u00eb veri t\u00eb malit t\u00eb Sharit, por krahas tyre duhen kolonizuar edhe me nj\u00eb sasi li\u00e7anas, krashnicas, serb\u00ebsh, \u00e7a\u00e7akas, uzhi\u00e7anash dhe topli\u00e7anas. Kjo \u00ebsht\u00eb e nevojshme p\u00ebr t\u00eb krijuar tek ata shprehit\u00eb e pun\u00ebs dhe t\u00eb organizimit, p\u00ebr t\u00eb thyer psikologjin\u00eb e tyre nomade-kolektive prej mal\u00ebsor\u00ebsh, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb neutralizojm\u00eb k\u00ebt\u00eb psikologji me an\u00eb t\u00eb p\u00ebrzierjes dhe martesave nga vise t\u00eb ndryshme dinarike, k\u00ebshtu do t\u00eb arrihet t\u00eb krijohet nj\u00eb tip i ri malazezi m\u00eb pak lokal dhe m\u00eb tep\u00ebr i ngjash\u00ebm me serb\u00ebt.<\/p>\n<p>Kurbetlive serbojugor\u00eb, n\u00eb jug t\u00eb malit t\u00eb Sharit, duhet tu krijohen kondita t\u00eb p\u00ebrshtatshme, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb arrijn\u00eb t\u00eb fusin n\u00eb dor\u00eb toka pjellore. Ky do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb kontingjent i ndersh\u00ebm e pun\u00ebtor, i cili do t\u2019i jet\u00eb p\u00ebr t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn mir\u00ebnjoh\u00ebs k\u00ebtij shteti, n\u00eb rast se do t\u2019i krijohen kushte t\u00eb k\u00ebndshme p\u00ebr jet\u00ebn n\u00eb fshat. P\u00ebrgjith\u00ebsisht fshati i serb\u00ebve t\u00eb jugut ka t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb nga ne m\u00eb shum\u00eb kujdes e preokupacion se sa po i kushtojm\u00eb sot. Kolonizimi me an\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre varfanjak\u00ebve n\u00eb Pollog (t\u00eb Ep\u00ebrm e t\u00eb Posht\u00ebm) e n\u00eb Dib\u00ebr, si dhe dh\u00ebnia e kullotave k\u00ebtyre n\u00eb vend t\u00eb shqiptar\u00ebve, do t\u00eb b\u00ebj\u00eb q\u00eb t\u00eb kuptohet se ky shtet \u00ebsht\u00eb i tyre, si dhe do t\u00eb din\u00eb t\u2019i mbrojn\u00eb kufijt\u00eb me gjak.<\/p>\n<p>Pran\u00eb tyre, n\u00eb jug t\u00eb malit Shar dhe t\u00eb Malit t\u00eb Zi t\u00eb Shkupit mund t\u00eb kolonizohet me vranjan\u00ebt, leskov\u00e7an\u00ebt, pirotasit dhe vllasti\u00e7an\u00ebt, , sidomos ata t\u00eb fshatrave malore pasive. E p\u00ebrs\u00ebrisim edhe nj\u00ebher\u00eb se dinarik\u00ebt nuk duhen lejuar n\u00eb jug t\u00eb Malit t\u00eb Zi t\u00eb Shkupit e t\u00eb malit t\u00eb Sharit.<\/p>\n<p><strong>Kryesore \u2013 dh\u00ebnia e menj\u00ebhershme e tapive&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Gjat\u00eb kolonizimit t\u00eb fshatrave t\u00eb l\u00ebna nga shqiptar\u00ebt, duhet evituar avashll\u00ebku burokratik e cikrimtar. Kryesore n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb \u00ebsht\u00eb dh\u00ebnie e menj\u00ebhershme e tapive kolonist\u00ebve p\u00ebr pronat ku do t\u00eb vendosen, sepse nj\u00eb nga shkaqet kryesor t\u00eb mossuksesit t\u00eb kolonizimit ton\u00eb t\u00eb sotsh\u00ebm ka qen\u00eb ai, se kolonisti nuk e ka ndie veten t\u00eb sigurt n\u00eb pron\u00ebn ku \u00ebsht\u00eb vendosur, mbasi nuk i \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb tapia menj\u00ebher\u00eb dhe k\u00ebshtu ishte i ekspozuar para batak\u00e7ill\u00ebqeve t\u00eb shumta t\u00eb n\u00ebpun\u00ebsve dhe politikan\u00ebve t\u00eb pand\u00ebrgjegjsh\u00ebm. Fshatari e ndjen veten t\u00eb sigurt n\u00eb pron\u00ebn q\u00eb posedon vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb kur e din se askush nuk mund ta l\u00ebviz\u00eb nga ajo, prandaj duhet ti jepet menj\u00ebher\u00eb kjo garanci. Por, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, paraqet rrezikshm\u00ebri edhe dh\u00ebnia kolonistit e t\u00eb drejtave e t\u00eb drejtave t\u00eb plota mbi zot\u00ebrimin e pron\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb parim pronat e kolonist\u00ebve, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb kan\u00eb misionin e tyre shtet\u00ebror e nacional dhe ai q\u00eb i merr duhet t\u00eb kryej k\u00ebt\u00eb mision, prandaj ai nuk mund ta posedoj\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pakufizuar k\u00ebt\u00eb pasuri, mbasi midis tyre ka shum\u00eb njer\u00ebz t\u00eb ndrysh\u00ebm si proletar t\u00eb fshatit q\u00eb e kan\u00eb humbur ndjenj\u00ebn p\u00ebr tok\u00ebn ose blegtorin\u00eb, t\u00eb cil\u00ebve u duhet b\u00ebr\u00eb shprehi ekonomia fushore, k\u00ebshtu q\u00eb me forc\u00ebn e ligj\u00ebs duhet t\u00eb lidhen mbas tok\u00ebs. Kjo me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb ambientohen dhe ta duan krahin\u00ebn dhe vatr\u00ebn e tyre, e n\u00eb rast se nuk ia arrijn\u00eb ata, at\u00ebher\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn f\u00ebmij\u00ebt e tyre. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, jo m\u00eb pak se p\u00ebr 30 vjet, duhet tu ndalohet me ligj kolonist\u00ebve zot\u00ebrimi i plot\u00eb mbi tok\u00ebn, edhe pse u jepen menj\u00ebher\u00eb tapit\u00eb si posedues t\u00eb saj.<\/p>\n<p>Tek ne gruaja nuk g\u00ebzon t\u00eb drejt\u00ebn e trash\u00ebgimis\u00eb mbi tok\u00ebn, prandaj p\u00ebr t\u00eb evituar cop\u00ebzimin e tokave dhe posedimet e vogla, duhen p\u00ebrjashtuar grat\u00eb nga trash\u00ebgimia e tok\u00ebs s\u00eb kolonizuar, p\u00ebrve\u00e7 rasteve kur kolonisti nuk ka f\u00ebmij\u00eb meshkuj dhe mendon t\u00eb sjell\u00eb dh\u00ebndrin n\u00eb sht\u00ebpi. Posedimet q\u00eb u jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb kolonist\u00ebve deri tani kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb vogla. Duke marr\u00eb parasysh m\u00ebnyr\u00ebn ekstensive t\u00eb punimit t\u00eb tok\u00ebs, r\u00ebnien e \u00e7mimeve t\u00eb prodhimeve bujq\u00ebsore, si dhe p\u00ebrb\u00ebrjen e madhe (patriarkale) t\u00eb familjeve koloniste, ekonomia prej 5-10 hektar\u00ebsh nuk u siguron kolonist\u00ebve kushte p\u00ebr zhvillim dhe jet\u00ebs t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb m\u00eb mir\u00eb q\u00eb n\u00eb nj\u00eb krahin\u00eb t\u00eb vendoset nj\u00eb num\u00ebr m\u00eb i vog\u00ebl kolonist\u00ebsh me kushte m\u00eb t\u00eb mira zhvillimi, se sa nj\u00eb num\u00ebr i madh me gjendje gjysm\u00eb proletare fshati. \u00cbsht\u00eb ky edhe nj\u00eb nga shkaqet e mossuksesit t\u00eb deritanish\u00ebm t\u00eb kolonizimit n\u00eb Jug e n\u00eb Veri.<br \/>\nRrall\u00eb ndonj\u00eb popull ka nj\u00eb element adapt p\u00ebr kolonizim n\u00eb kushte kaq t\u00eb v\u00ebshtira, si\u00e7 e kemi ne. Edhe k\u00ebto pak suksese q\u00eb kemi n\u00eb kolonizim u arrit\u00ebn n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb k\u00ebtyre cil\u00ebsive kolonizuese t\u00eb rac\u00ebs son\u00eb. Vet\u00ebm fshatari yn\u00eb, i p\u00ebrplasur me prozhme e n\u00eb toka djerr\u00eb, nga nj\u00eb ambient n\u00eb tjetrin, qe n\u00eb gjendje q\u00eb t\u00eb jetoj\u00eb n\u00eb rrethana aq t\u00eb v\u00ebshtira. E \u00e7far\u00eb s\u2019do t\u00eb b\u00ebnte ai, n\u00eb rast se shteti do t\u2019i jepte ato q\u00eb kishte p\u00ebr detyr\u00eb t\u2019ia jepte.<\/p>\n<p><strong>Plani i Knjaz Nikoll\u00ebs p\u00ebr kolonizimin e trojeve shqiptare<\/strong><\/p>\n<p>M\u00eb 10 shkurt 1865, qeveria e Knjaz Mihajllos nxori ligjin \u201cMbi kolonizimin e t\u00eb huajve n\u00eb Serbi\u201d. Sipas tij, qeveria serbe u jepte kolonist\u00ebve t\u00eb varf\u00ebr t\u00eb krahinave p\u00ebrqark 3 jutra (Nj\u00eb jut\u00ebr baras me 6 dynym\u00eb) tok\u00eb t\u00eb punueshme dhe 3 jutra t\u00eb pa punueshme, sht\u00ebpin\u00eb, dy qe, nj\u00eb qerre, dy dhi ose dele, nj\u00eb dos\u00eb, mjetet e nevojshme p\u00ebr pun\u00eb dhe 120 grosh para n\u00eb dor\u00eb. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebtyre, vet\u00ebkuptohet,, edhe mis\u00ebr deri n\u00eb korrjen e par\u00eb. N\u00eb \u00e7do dy familje jepej nj\u00eb plug. Pasuria e tundshme dhe e patundshme u jepej kolonist\u00ebve p\u00ebr shfryt\u00ebzim pa t\u00eb drejt\u00eb shitjeje p\u00ebr 15 vjet. Mbas k\u00ebtij afati b\u00ebhej zot\u00ebrimi i i plot\u00eb i tyre mbi pron\u00ebn.<\/p>\n<p>Kolonist\u00ebt p\u00ebr pes\u00eb vjet p\u00ebrjashtoheshin nga t\u00eb gjitha llojet e taksave ndaj shtetit, p\u00ebr dhjet\u00eb vjet nuk i n\u00ebnshtroheshin detyrimin ushtarak t\u00eb ushtris\u00eb s\u00eb rregullt dhe p\u00ebr 5 vjet ushtris\u00eb popullore. Jehona qe e till\u00eb, sa p\u00ebr disa muaj u plot\u00ebsuan t\u00eb gjitha vendet e boshatisura nga shqiptar\u00ebt me kolonist\u00eb t\u00eb ardhur nga t\u00eb gjitha an\u00ebt, aq tep\u00ebr u kolonizua sa nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb ne nuk mund\u00ebm ta b\u00ebjm\u00eb p\u00ebr disa vjet mbas luft\u00ebs. Po t\u2019ua vente shteti k\u00ebto favorizime kolonist\u00ebve pas 1918-t\u00ebs, ndryshe do t\u00eb q\u00ebndronin sot me kolonizimin si n\u00eb Vojvodin\u00eb, ashtu edhe n\u00eb Sebin\u00eb Jugore. K\u00ebshtu duhet vepruar n\u00eb t\u00eb ardhmen, n\u00eb qoft\u00eb se d\u00ebshirojm\u00eb t\u00eb kemi sukses.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm duke ndjekur k\u00ebt\u00eb shembull dhe duke ditur se \u00e7far\u00eb k\u00ebrkohet, duke mos u kursyer as me gjak e as me para, shteti yn\u00eb do t\u00eb mund\u00eb t\u00eb krijoj\u00eb nga Kosova e Metohija nj\u00eb Toplic\u00eb t\u00eb Re.<\/p>\n<p>Pra, kolonist\u00ebve u duhen siguruar t\u00eb gjitha kushtet e jetes\u00ebs p\u00ebr disa vjet, n\u00eb se d\u00ebshirojm\u00eb q\u00eb ata t\u00eb mbeten atje. Pa m\u00ebshir\u00eb duhet t\u00eb shuajm\u00eb \u00e7do spekulim q\u00eb b\u00ebhet me sht\u00ebpit\u00eb dhe pronat e shqiptar\u00ebve t\u00eb shp\u00ebrngulur. Shteti duhet t\u00eb ruaj p\u00ebr vete t\u00eb drejt\u00ebn e pakufizuar t\u00eb disponimit t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb tundshme e t\u00eb patundshme t\u00eb t\u00eb shp\u00ebrngulurve dhe menj\u00ebher\u00eb pas largimit t\u00eb tyre, t\u00eb vendos\u00eb aty kolonist\u00ebt e vet. Kjo duhet b\u00ebr\u00eb me q\u00ebllim mbasi rrall\u00eb ka ndodh\u00eb q\u00eb t\u00eb shp\u00ebrngulet t\u00ebr\u00eb fshati me nj\u00ebher\u00ebsh. N\u00eb k\u00ebto fshatra duhet n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb vendosen malazez\u00eb si njer\u00ebz arrogant\u00eb t\u00eb pap\u00ebrmbajtur dhe t\u00eb paarsyesh\u00ebm, t\u00eb cil\u00ebt me sjelljet e tyre do ti detyrojn\u00eb shqiptar\u00ebt e ngelur q\u00eb t\u00eb shp\u00ebrngulen e mandej t\u00eb sillen n\u00eb k\u00ebto vende kolonist\u00eb nga vise t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Jo m\u00eb pak i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr ne \u00ebsht\u00ebproblemi i Vojvodin\u00ebs, sidomos trek\u00ebnd\u00ebshi hungarez n\u00eb Ba\u00e7ka, Senta Kulla, Ba\u00e7ka-Topalla. T\u00eb shkat\u00ebrrosh at\u00eb n\u00eb Vojvodin\u00eb, do t\u00eb thot\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00ebsoj sikur t\u00eb shkat\u00ebrrosh bllokun shqiptar rreth malit t\u00eb Sharit. K\u00ebta pun\u00ebtor\u00eb dhe posedues t\u00eb vegj\u00ebl hungarez\u00eb, bile edhe gjerman\u00eb, duhen \u00e7uar pjes\u00ebrisht n\u00eb Jug, mbasi n\u00eb Ba\u00e7ka, n\u00eb kufi me Hungarin\u00eb, ata paraqesin rrezik, aq m\u00eb tep\u00ebr kur serb\u00ebt n\u00eb Ba\u00e7ka p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb vet\u00ebm 25 p\u00ebr qind t\u00eb popullsis\u00eb. E po t\u00eb vendosen n\u00eb Serbin\u00eb Jugore, duke ruajtur pronat e tyre nga Shqip\u00ebria, do t\u00eb shnd\u00ebrrohen n\u00eb posedues t\u00eb mir\u00eb, do t\u00eb shkrihen me mas\u00ebn ton\u00eb dhe ajo q\u00eb ka m\u00eb tep\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsi, jan\u00eb m\u00eb t\u00eb ngritur se sa ton\u00ebt nga pik\u00ebpamja kulturore dhe do t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb si shembull n\u00eb punimin e p\u00ebrparuar t\u00eb tok\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>TENIKA E KOLONIZIMIT<\/strong><\/p>\n<p>E nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb P\u00ebr zgjidhjen e \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb polemizuar, \u00ebsht\u00eb ekzistenca e nj\u00eb aparati i cili do t\u00eb drejtoj\u00eb t\u00eb gjitha pun\u00ebt. Si rezultat i pun\u00ebs s\u00eb keqe t\u00eb aparatit t\u00eb deritanish\u00ebm t\u00eb politik\u00ebs son\u00eb t\u00eb kolonizimit, q\u00ebndron nj\u00eb pjes\u00eb e mir\u00eb e mossukseseve tona t\u00eb deritanishme,. E q\u00eb kjo n\u00eb t\u00eb ardhmen duhen b\u00ebr\u00eb riorganizime.<\/p>\n<p>Asnj\u00eb \u00e7\u00ebshtje nuk k\u00ebrkon aq vazhdim\u00ebsi e kujdes p\u00ebr tu v\u00ebn\u00eb n\u00eb jet\u00eb se sa kolonizimi. Ne kemi theksuar se nj\u00eb nga shkaqet kryesore t\u00eb mossuksesit t\u00eb kolonizimit ton\u00eb n\u00eb Jug dhe n\u00eb Veri, \u00ebsht\u00eb puna jo sistematike e drejtimit dhe ndryshimi i politik\u00ebs sipas nd\u00ebrrimit t\u00eb qeverive.<\/p>\n<p><strong>Kolonizimi t\u2019i besohet Shtabit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Q\u00eb t\u00eb evitohet kjo n\u00eb t\u00eb ardhmen kolonizimit i duhet besuar Shtabit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm. Sa sepse: Thjesht p\u00ebr arsye mbrojt\u00ebse. Ushtria jon\u00eb \u00ebsht\u00eb e interesuar q\u00eb n\u00eb kufijt\u00eb, sidomos n\u00eb sektor\u00ebt delikat\u00eb, t\u00eb vendos\u00eb elementin e vet. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, ajo do t\u00eb b\u00ebj\u00eb \u00e7mos q\u00eb t\u00eb siguroj\u00eb kufijt\u00eb me nj\u00eb kolonizim sa m\u00eb t\u00eb fort\u00eb. Shtabi i P\u00ebrgjithsh\u00ebm si institucion primar i mbrojtjes s\u00eb interesave nacionale, mund t\u2019i jap\u00eb shum\u00eb gjith\u00eb politik\u00ebs son\u00eb t\u00eb kolonizimit. Shtabi i P\u00ebrgjithsh\u00ebm do t\u00eb dij\u00eb m\u00eb s\u00eb miri t\u00eb mbroj\u00eb zbatimin e kolonizimit nga nd\u00ebrhyrjet private, t\u00eb mbroj\u00eb politik\u00ebn e kolonizimit nga interesaxhinj t\u00eb organizuar dhe nga influenca e jashtme, duke v\u00ebn\u00eb k\u00ebshtu n\u00eb jet\u00eb politik\u00ebn e drejt\u00eb t\u00eb kolonizimit ton\u00eb. Ka r\u00ebnd\u00ebsi edhe fakti se si do ta ket\u00eb m\u00eb leht\u00eb p\u00ebr t\u2019i bindur institucionet p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e \u00e7\u00ebshtjes dhe p\u00ebr t\u2019i \u00e7uar n\u00eb marrjen e vendimeve efikase. Edhe Skupshtina Popullore do t\u2019i besoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb atij dhe do t\u2019i jap\u00eb kredit\u00eb e nevojshme.<\/p>\n<p><strong>K\u00ebshill Shtet\u00ebror p\u00ebr kolonizimin<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb krye t\u00eb Inspektoratit t\u00eb Kolonizimit do t\u00eb q\u00ebndronte Inspektori i P\u00ebrgjithsh\u00ebm, i emruar me dekret, me propozim t\u00eb Ministrit, Shefit t\u00eb Shtabit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm dhe Kryeministrit: E gjith\u00eb puna T\u00ebr\u00eb kompleksin e pun\u00ebs, Shtabi i P\u00ebrgjithsh\u00ebm, do t\u00eb mund ta drejtonte n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb K\u00ebshilli Shtet\u00ebror p\u00ebr kolonizimin. Ky k\u00ebshill do t\u00eb ishte krejt\u00ebsisht autonom, duke qen\u00eb drejtp\u00ebrdrejt n\u00ebn urdhrat e shefit t\u00eb Shtabit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm dhe do t\u00eb kishte n\u00ebn pushtetin e vet t\u00eb gjith\u00eb organizmat e kolonizimit ton\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb K\u00ebshill duhet t\u00eb hyjn\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb disa ministrive t\u00eb interesuara, t\u00eb shoq\u00ebrive nacionale, organizatave teknike dhe t\u00eb institucioneve shkencore.<\/p>\n<p>Gabimi m\u00eb i madh i politik\u00ebs son\u00eb t\u00eb kolonizimit q\u00ebndron n\u00eb faktin q\u00eb, fjal\u00ebn kryesore n\u00eb t\u00eb e kishte burokracia e pa specializuar, e cila i zgjidhte \u00e7\u00ebshtjet t\u00eb cop\u00ebzuara e pa u thelluar n\u00eb to. Le t\u00eb kujtojm\u00eb vet\u00ebm kolonizimin e optimasit ton\u00eb nga Hungaria n\u00eb Ov\u00e7e Pole me kadrifikovet ose emigrant\u00ebt nga Istra dhe Gorica t\u00eb vendosura rreth Demir-Kapis\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb e nevojshme lidhja organike n\u00eb politik\u00ebn ton\u00eb t\u00eb kolonizimit nd\u00ebrmjet pushtetit shtet\u00ebror, iniciativat private dhe institucioneve shkencore. Iniciativat private mund t\u00eb veprojn\u00eb n\u00eb shum\u00eb drejtime si p.sh:<\/p>\n<p>\u201cMbrojtja Popullore\u201d &#8211; (Ushtri civile e ngritur nga shteti)<br \/>\n\u201cSokollashat\u201d \u2013 (Organizat\u00eb terroriste civile serbe e padeklaruar, e organizuar, armatosur e udh\u00ebhequr nga shteti p\u00ebr kund\u00ebr shqiptar\u00ebve. K\u00ebta vepronin gjysm\u00eb ilegalisht, duke bastisur fshatrat shqiptare nat\u00ebn, duke djegur dhe duke vrar\u00eb)<br \/>\n\u201c\u00c7etnik\u00ebt\u201d \u2013 \u00c7eta kriminel\u00ebsh civil\u00eb t\u00eb armatosur nga shteti t\u00eb destinuar p\u00ebr krime t\u00eb vazhdueshme t\u00eb shum\u00ebta q\u00eb lindin gjat\u00eb procesit t\u00eb kolonizimit ton\u00eb.<br \/>\nEdhe shoqatat kulturore si \u201cProsfeta\u201d (aesimi) n\u00eb Sarajev\u00eb, \u201cMatica Srpska\u201d (shoqata letrare serbe) n\u00eb Novi Sad, shoqata \u201cSv.Sava\u201d (Sh\u00ebn Sava) n\u00eb Beograd etj kan\u00eb gjithashtu detyrat e tyre lidhur me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<\/p>\n<p><strong>Krijimi i Institutit t\u00eb Kolonizimit&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Padyshim n\u00eb institucionet tona t\u00eb larta shkencore kan\u00eb nisur t\u00eb humbasin prestigjin q\u00eb kan\u00eb pasur dikur. Shkaku p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb se Universiteti dhe Akademia e Shkencave, gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb largohen nga jeta reale dhe po l\u00ebn\u00eb pas dore detyr\u00ebn kryesore q\u00eb ata kan\u00eb n\u00eb nj\u00eb vend relativisht t\u00eb prapambetur, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb vendi yn\u00eb: hapja e shtigjeve p\u00ebr aplikimin e arritjeve shkencore t\u00eb shekullit XX. Shum\u00eb miliarda do t\u00eb kurseheshin n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend, shum\u00eb gabime do t\u00eb evitoheshin n\u00eb politik\u00ebn ton\u00eb shtet\u00ebrore, si dhe n\u00eb at\u00eb t\u00eb kolonizimit po qe se m\u00eb par\u00eb problemet do t\u00eb studioheshin seriozisht dhe objektivisht nga punonj\u00ebsit shkencor\u00eb t\u00eb interesuar para se ata ti n\u00ebnshtroheshin zgjidhjes. Edhe n\u00eb politik\u00ebn ton\u00eb t\u00eb kolonizimit do t\u00eb fitohej m\u00eb shum\u00eb seriozitet, kontinuitet n\u00eb pun\u00eb dhe efikasitet n\u00eb v\u00ebnien n\u00eb jet\u00eb, po t\u00eb ishin marr\u00eb m\u00eb par\u00eb mendimet e specialist\u00ebve dhe t\u00eb punonj\u00ebsve shkencor\u00eb.<\/p>\n<p>Akademia Mbret\u00ebrore Serbe e Shkencave dhe Universiteti i Beogradit, m\u00eb t\u00eb interesuarit, t\u00eb nd\u00ebrmarrin iniciativ\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb organizim shkencor t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb kolonizimit tek ne. Kjo do t\u00eb ishte e mundshme p\u00ebr shum\u00eb arsye. N\u00eb universitetet kemi specialist\u00eb p\u00ebr \u00e7do \u00e7\u00ebshtje q\u00eb lidhet me kolonizimin. Pedagog\u00ebt e universitetit dhe akademik\u00ebt jan\u00eb punonj\u00ebs shkencor\u00eb t\u00eb pavarur, q\u00eb i n\u00ebnshtrohen m\u00eb pak influenc\u00ebs s\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme. Ata, tashm\u00eb kan\u00eb nj\u00eb eksperienc\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb tilla pun\u00eb dhe njohurit\u00eb e tyre shkencore jan\u00eb garanci objektive, prandaj ata duhet t\u00eb marrin iniciativ\u00ebn p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb Institut Kolonizimi, detyra e t\u00eb cilit do t\u00eb ishte marrja me studimin e kolonizimit. Pushteti shtet\u00ebror nga ana e tij, do t\u00eb ve\u00e7oj\u00eb nga disa ministri dhe nga t\u00eb gjitha institucionet q\u00eb jan\u00eb marr\u00eb deri tani me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje organizma dhe do t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb institucion t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, \u201cInspektoratin e kolonizimit\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb krye t\u00eb Inspektoratit t\u00eb Kolonizimit do t\u00eb q\u00ebndronte Inspektori i P\u00ebrgjithsh\u00ebm, i emruar me dekret, me propozim t\u00eb Ministrit, Shefit t\u00eb Shtabit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm dhe Kryeministrit. E gjith\u00eb puna n\u00eb Institutin p\u00ebr Kolonizim, si dhe n\u00eb Inspektoratin p\u00ebr Kolonizim do t\u00eb vihesh n\u00eb jet\u00eb me udh\u00ebzime dhe n\u00ebn mbik\u00ebqyrjen e K\u00ebshillit Shtet\u00ebror, nd\u00ebrsa Inspektorati i P\u00ebrgjithsh\u00ebm do t\u00eb varej nga Shefi i Shtabit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Instituti p\u00ebr Kolonizim do t\u00eb ndahej n\u00eb seksione:<br \/>\n1. Seksioni i Organizimit.<br \/>\n2. Seksioni i Arsimit dhe i Kultur\u00ebs<br \/>\n3. Seksioni i Financ\u00ebs<br \/>\n4. Seksioni i Bujq\u00ebsis\u00eb<br \/>\n5. Seksioni i Nd\u00ebrtimit<br \/>\n6. Seksioni i Higjien\u00ebs&#8230;etj.<\/p>\n<p>Seksionet n\u00eb marr\u00ebveshje me shoqatat dhe institucionet tekniko-shkencore, si edhe me shoq\u00ebrit\u00eb komb\u00ebtare, do t\u00eb studiojn\u00eb probleme t\u00eb kolonizimit, formulojn\u00eb direktiva etj. duke i dh\u00ebn\u00eb k\u00ebshtu politik\u00ebs son\u00eb t\u00eb kolonizimit nj\u00eb material me vler\u00eb, t\u00eb p\u00ebrpunuar dhe shkencor p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb vendime. N\u00eb krye t\u00eb k\u00ebtij Instituti do t\u00eb vihen njer\u00ebz nga K\u00ebshilli Shtet\u00ebror, t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb Ministrive p\u00ebrkat\u00ebse, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb Universitetit, t\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave dhe t\u00eb atyre organizatave private, nacionale dhe arsimore-kulturore, t\u00eb cilat do t\u00eb zgjidhen ose em\u00ebrohen n\u00eb k\u00ebt\u00eb K\u00ebshill. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast do t\u00eb kihet kujdes q\u00eb t\u00eb mos sillen njer\u00ebz dosido, por njer\u00ebz q\u00eb kan\u00eb njohuri dhe pasion p\u00ebr k\u00ebt\u00eb pun\u00eb t\u00eb madhe.<\/p>\n<p>Drejtuesit dhe n\u00ebpun\u00ebsit e Institutit t\u00eb zgjidhen me konkurs. Instituti do t\u2019i servir\u00eb Inspektoratit p\u00ebr Kolonizim, materiale t\u00eb p\u00ebrpunuara shkenc\u00ebrisht p\u00ebr zbatimin e politik\u00ebs s\u00eb kolonizimit. N\u00eb rast mosmarr\u00ebveshjesh n\u00eb mendime midis Inspektoratit p\u00ebr Kolonizim dhe Institutit n\u00eb fjal\u00eb, p\u00ebr ndonj\u00eb \u00e7\u00ebshtje themelore, fjal\u00ebn vendimtare e jep Shefi i Shtabit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Inspektorati p\u00ebr kolonizim, duhet t\u00eb ket\u00eb organet e tij ekzekutive n\u00eb teren, t\u00eb zgjedhur k\u00ebta nga njer\u00ebz t\u00eb frym\u00ebzuar e t\u00eb gatsh\u00ebm p\u00ebr k\u00ebt\u00eb pun\u00eb, pavar\u00ebsisht n\u00eb se jan\u00eb apo jo n\u00eb pun\u00eb shtet\u00ebrore. Prandaj, mund\u00ebsisht k\u00ebta duhen zgjedhur me konkurse dhe t\u00eb em\u00ebrohen me propozim t\u00eb Shefit t\u00eb Shtabit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm, nd\u00ebrsa t\u00eb komprometuarit dhe njer\u00ebzit e paaft\u00eb, t\u00eb hiqen. Gjat\u00eb pun\u00ebs, Inspektoriati dhe organet e tij, duhet t\u2019i evitojn\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb tep\u00ebr formalitetet burokratike, duke pasur parasysh vet\u00ebm nj\u00eb gj\u00eb: shp\u00ebrnguljen sa m\u00eb par\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve dhe vendosjen e kolonist\u00ebve tan\u00eb menj\u00ebher\u00eb.<\/p>\n<p>Aparati policor do t\u00eb luaj nj\u00eb rol mjaft t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb e nevojshme t\u00eb zgjidhen n\u00ebpun\u00ebs nga m\u00eb energjik\u00ebt e t\u00eb ndersh\u00ebm dhe t\u00eb d\u00ebrgohen atje. Transferimi i tyre duhet t\u00eb b\u00ebhet me p\u00eblqimin e Shefit t\u00eb Shtabit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm dhe p\u00ebr nj\u00eb pun\u00eb kaq t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb duhen shp\u00ebrblyer nga kredit\u00eb sekrete. Duhen marr\u00eb masa t\u00eb rrepta kund\u00ebr cilitdo prej tyre q\u00eb b\u00ebn edhe l\u00ebshimin m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl lidhur me zbatimin e rregullave. P\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb territorin e p\u00ebrmendur prej 18 rrethesh, duhet em\u00ebruar komisar i posa\u00e7\u00ebm, i cili do t\u00eb zbatonte urdhrat e inspektorit shtet\u00ebror p\u00ebr kolonizimin. Kryetar\u00ebve t\u00eb rretheve u duhet dh\u00ebn\u00eb plotfuqishm\u00ebri t\u00eb ve\u00e7anta dhe instruksionet p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje. Partive tona politike u duhet th\u00ebn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb prer\u00eb se u ndalohet kategorikisht mb\u00ebshtetja p\u00ebr rivalitet n\u00eb zgjedhje n\u00eb k\u00ebto rrethe dhe se u ndalohet deputet\u00ebve \u00e7do nd\u00ebrhyrje n\u00eb favor t\u00eb shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p>Vet\u00eb teknik\u00ebn organizative t\u00eb shp\u00ebrnguljes t\u00eb shqiptar\u00ebve dhe vendosjen e kolonist\u00ebve tan\u00eb, do ta p\u00ebrpunoj\u00eb Instituti Shtet\u00ebror dhe dhe Inspektorati p\u00ebr Kolonizim. Ndoshta nuk do t\u00eb ishte keq, q\u00eb p\u00ebrve\u00e7 k\u00ebtyre dy institucioneve shtet\u00ebrore, t\u00eb krijohet edhe nj\u00eb organizat\u00eb private, e cila do t\u00eb mb\u00ebshtetej nga shoqatat ekzistuese dhe do t\u00eb kishte p\u00ebr detyr\u00eb q\u00eb me vet\u00eb iniciativat private t\u00eb ndihmonin n\u00eb zbatimin e politik\u00ebs son\u00eb t\u00eb kolonizimit. M\u00eb mir\u00eb do t\u00eb ishte sikur k\u00ebt\u00eb pun\u00eb ta merrte p\u00ebrsip\u00ebr Lidhja e shoq\u00ebrive tona kulturore-arsimore. Ajo do t\u00eb interesohej p\u00ebr koordinimin e pun\u00ebs s\u00eb shoq\u00ebrive private me pun\u00ebn shtet\u00ebrore t\u00eb kolonizimit dhe do t\u00eb sh\u00ebrbente si nd\u00ebrlidh\u00ebse midis tyre dhe Institutit p\u00ebr Kolonizim.<\/p>\n<p><strong>MJETET FINANCIARE<\/strong><\/p>\n<p>Sa her\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb kritikuar politika jon\u00eb e kolonizimit p\u00ebr mossuksese, mbrojt\u00ebsit e saj gjithnj\u00eb jan\u00eb ankuar p\u00ebr mjetet e pakta financiare q\u00eb ka v\u00ebn\u00eb shteti n\u00eb dispozicion p\u00ebr k\u00ebt\u00eb pun\u00eb. Nuk e mohojm\u00eb se nuk \u00ebsht\u00eb k\u00ebshtu deri n\u00eb nj\u00eb far\u00eb mase, por duhet pranuar se m\u00eb tep\u00ebr \u00ebsht\u00eb shpenzuar p\u00ebr mbajtjen e k\u00ebtij aparati dhe p\u00ebr nj\u00eb pun\u00eb jo racionale, se sa p\u00ebr vet\u00eb kolonizimin. Megjithat\u00eb, n\u00eb rast se shteti nuk ka dh\u00ebn\u00eb aq sa duhet t\u00eb jepte, duhet kuptuar se \u00e7do shtet ka interesat e tij primare dhe sekondare. N\u00eb interesat primare futet, padyshim, edhe detyra e shtetit q\u00eb t\u00eb siguroj\u00eb vetveten n\u00eb krahinat e pasigurta nacionale, t\u00eb kolonizuara me element\u00ebt e vet. Para k\u00ebsaj detyre dhe k\u00ebtij preokupacioni, bien posht\u00eb t\u00eb gjitha angazhimet tjera. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb problem, t\u00eb hollat, mund e duhet t\u00eb gjenden. Po Jugosllavia jon\u00eb e sotme, mos vall\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb sakrific\u00eb t\u00eb till\u00eb? Po, ajo mundet e duhet ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb. Pra nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb ajo nuk ka mjete p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Para s\u00eb gjithash le t\u00eb p\u00ebrllogarisim aproksimakisht se sa do t\u2019i kushtonte shtetit ton\u00eb shp\u00ebrngulja e 200.000 shqiptar\u00ebve dhe vendosja e nj\u00eb numri po aq t\u00eb madh kolonist\u00ebsh tan\u00eb.<br \/>\nShp\u00ebrngulja e 40.000 familjeve shqiptare, duke e llogaritur mesatarisht nj\u00eb familje prej 5 an\u00ebtar\u00ebsh dhe shpennzimet prej 15.000 dinar\u00eb p\u00ebr \u00e7do familje, do t\u00eb kushtonte n\u00eb maksimum 600.000.000 dinar\u00eb. Shpenzimet e kolonizimit p\u00ebr vendosjen e 40.000 familjeve tona mund t\u00eb arrijn\u00eb n\u00eb maksimum 200.000.000 dinar\u00eb. P\u00ebr gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb pun\u00eb, n\u00eb asnj\u00eb rast, nuk do t\u00eb shpenzohen m\u00eb tep\u00ebr se 800.000.000 dinar\u00eb, dhe ja sepse:<br \/>\n1.- Shqiptar\u00ebt e shp\u00ebrngulur do t\u00eb len\u00eb jo vet\u00ebm tok\u00ebn, por edhe sht\u00ebpin\u00eb dhe veglat e pun\u00ebs. K\u00ebshtu, jo vet\u00ebm q\u00eb do t\u00eb mund t\u00eb vendoset pjesa m\u00eb e madhe e kolonist\u00ebve tan\u00eb n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e shqiptar\u00ebve por me nj\u00eb ndihm\u00eb sadopak t\u00eb vog\u00ebl n\u00eb bag\u00ebti dhe ushqime, k\u00ebta do ta marrin veten nga ana ekonomike dhe do t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb pavarur. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, edhe k\u00ebtu po n\u00ebnvizojm\u00eb se nuk duhet lejuar n\u00eb asnj\u00ebm\u00ebnyr\u00eb spekulimi privat me pasurit\u00eb e l\u00ebna nga shqiptar\u00ebt, ato duhet t\u2019i marr\u00eb shteti n\u00eb fillim dhe pastaj t\u2019ua jap\u00eb kolonist\u00ebve.<br \/>\n2.- Gjat\u00eb krijimit t\u00eb kolonive t\u00eb reja, atje ku e lyp nevoja, duhet t\u00eb p\u00ebrdoret forca ushtarake, ashtu si\u00e7 ka qen\u00eb p\u00ebrdor\u00eb gjat\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb Sremska Raqes dhe t\u00eb rind\u00ebrtimit t\u00eb fshatrave t\u00eb shkat\u00ebrruara nga t\u00ebrmeti n\u00eb vitin 1931 n\u00eb Jug. P\u00ebr nj\u00eb pun\u00eb t\u00eb till\u00eb, t\u2019i jepet ushtris\u00eb e drejta dhe mund\u00ebsia, q\u00eb me thirrjen e rezervist\u00ebve n\u00eb st\u00ebrvitje ose n\u00eb zgjatjen e afatit t\u00eb sh\u00ebrbimit ushtarak, t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb lloj sh\u00ebrbimi t\u00eb detyruesh\u00ebm pune p\u00ebr q\u00ebllime publike. Do t\u00eb ishte mir\u00eb q\u00eb n\u00eb k\u00ebto detyra t\u00eb ngarkonin rinin\u00eb ton\u00eb t\u00eb profilizuar mbas mbarimit t\u00eb universitetit, At\u00ebher\u00eb, duke punuar n\u00eb nj\u00eb pun\u00eb konstruktive n\u00eb interes t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm, shum\u00eb prej tyre do t\u00eb b\u00ebheshin t\u00eb nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm dhe m\u00eb realisht do t\u2019i shikonin gj\u00ebrat. Kjo do t\u00eb arrihej m\u00eb s\u00eb miri, kur t\u00eb rinjt\u00eb t\u00eb porsa ardhur nga universiteti, tu vihej si kusht, q\u00eb p\u00ebr t\u00eb filluar pun\u00ebn shtet\u00ebrore, m\u00eb par\u00eb duhet t\u00eb kalojn\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb caktuar n\u00eb pun\u00ebt e kolonizimit ton\u00eb. Me k\u00ebt\u00eb do t\u00eb ngushtohej edhe papun\u00ebsia e inteligjenc\u00ebs son\u00eb t\u00eb re e cila gjithnj\u00eb e m\u00eb tep\u00ebr po b\u00ebhet nj\u00eb problem social i v\u00ebshtir\u00eb tek ne.<br \/>\n3:- N\u00eb marr\u00ebveshje me organizatat dhe shoq\u00ebrit\u00eb e specializuara duhen k\u00ebrkuar rrug\u00ebt m\u00eb pak t\u00eb kushtueshme p\u00ebr hapjen e tokave nga shkurret, vaditjen, tharjen e mo\u00e7aleve etj. si dhe p\u00ebr nd\u00ebrtimin e sht\u00ebpive: Nd\u00ebrmarrjet private duhen v\u00ebn\u00eb n\u00eb dijeni, se gjat\u00eb grumbullimit t\u00eb materialeve t\u00eb nevojshme, shteti i ndihmon ato me doganime, n\u00eb tarifa hekururdhore, kredira e mjete t\u00eb tjera, dhe se shteti nga ana e tij, ka t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb prej tyre, q\u00eb p\u00ebr nj\u00eb pun\u00eb kaq t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, t\u00eb furnizojn\u00eb me materiale me \u00e7mim sa m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt. \u00c7\u00ebshtja e furnizimit me materiale duhet b\u00ebr\u00eb me an\u00eb kartelimesh e pastaj, shteti, n\u00eb marr\u00ebveshje me to, do t\u00eb caktoj\u00eb sasin\u00eb, kualitetin dhe \u00e7mimin e materialeve pa pazarll\u00ebqe fiktive. Nd\u00ebrmarrjet shtet\u00ebrore, hekurudhat dhe sidomos nd\u00ebrmarrjet pyjore, si SHIPAD etj. duhet t\u00eb vihen plot\u00ebsisht n\u00eb dispozicion t\u00eb K\u00ebshillit Shtet\u00ebror p\u00ebr kolonizimin.<br \/>\n4:- Gjat\u00eb kolonizimit, shteti, mund tu jap\u00eb kolonist\u00ebve prona me krediose me para n\u00eb dor\u00eb. Do t\u00eb ket\u00eb mjaft nga ata q\u00eb do t\u00eb blejn\u00eb toka n\u00eb vise t\u00eb reja dhe q\u00eb do t\u2019i shesin pronat e tyre n\u00eb vendlindje. Nga kjo, shteti do t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb parave q\u00eb u ka dh\u00ebn\u00eb. Theksojm\u00eb se, toka mund t\u2019i shitet vet\u00ebm atij q\u00eb vendoset p\u00ebrfundimisht n\u00eb t\u00eb dhe q\u00eb garanton se do ta punoj\u00eb at\u00eb. Toka e dh\u00ebn\u00eb me kredi nuk duhet t\u00eb jet\u00eb e shtrenjt\u00eb, kamata duhet t\u00eb jet\u00eb minimale, koha e shlyerjes s\u00eb kredis\u00eb duhet t\u00eb filloj\u00eb disa vjet mbas vendosjes s\u00eb kolonialistit, d.m.th. kur t\u00eb jet\u00eb fuqizuar ai nga ana ekonomike.<br \/>\nDuke marr\u00eb k\u00ebt\u00eb si baz\u00eb, shteti mund t\u00eb gjej\u00eb mjete nga dy burime:<br \/>\nT\u00eb gjith\u00eb shpenzimet p\u00ebr administrimin e k\u00ebsaj pune, shteti, duhet t\u2019i marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr e t\u2019i mbuloj\u00eb ato me t\u00eb ardhurat e tij t\u00eb zakonshme, duke \u00e7liruar fonde t\u00eb panevojshme dhe jo t\u00eb ngutshme nga sfera t\u00eb tjera.<br \/>\nBurimi tjet\u00ebr financiar do t\u00eb jet\u00eb huaja, t\u00eb cil\u00ebn do ta japin bankat shtet\u00ebrore vet\u00eb ose bashk\u00ebrisht me kapitalin ton\u00eb privat n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb nj\u00eb huaje t\u00eb brendshme t\u00eb detyruar. Si mb\u00ebshtetje e k\u00ebsaj do t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb detyrimet e dh\u00ebna nga shteti, si dhe t\u00eb ardhurat e kolonist\u00ebve, kur ata t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb pavarur.<br \/>\nT\u00eb marra s\u00eb bashku, shum\u00eb prej disa qindra miliona dinar\u00ebsh, nuk \u00ebsht\u00eb ndonj\u00eb shpenzim i madh p\u00ebr shtetin, n\u00eb krahasim me p\u00ebrfitimet q\u00eb ai do t\u00eb ket\u00eb n\u00eb fakt. Sigurimi i pikave tona m\u00eb nevralgjike n\u00eb Jug, me vendosjen e elementit ton\u00eb nacional, ne, kursejm\u00eb n\u00eb rast lufte disa divizione. Duke vendosur disa dhjet\u00ebra mij\u00eb familje si kolonist\u00eb nga krahinat tona pasive, sidomos nga Mali i Zi, leht\u00ebsohet kriza e r\u00ebnd\u00eb ekonomike n\u00eb ato vise dhe nga ana tjet\u00ebr, si rezultat i pun\u00ebs s\u00eb madhe q\u00eb do t\u00eb hapet gjat\u00eb kolonizimit, do t\u00eb b\u00ebj\u00eb t\u00eb mundur vendosjen n\u00eb pun\u00eb t\u00eb 10 mij\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve, duke i dh\u00ebn\u00eb k\u00ebshtu nj\u00eb nxitje ekonomis\u00eb ton\u00eb.<br \/>\nP\u00ebr nj\u00eb detyr\u00eb t\u00eb till\u00eb nacionale, strategjike-ushtarake dhe ekonomike, shteti e ka p\u00ebr detyr\u00eb dhe duhet t\u00eb sakrifikoj\u00eb disa qindra milion\u00eb dinar\u00eb. N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb shpenzoj\u00eb miliarda dinar\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrtimin e rrug\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare nga Subotica deri n\u00eb Caribrod, nga e cila, ndoshta, vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb larg\u00ebt do t\u00eb kemi p\u00ebrfitime reale, ai mund e duhet t\u00eb gjej\u00eb disa qindra milion\u00eb dinar\u00eb. Q\u00eb do t\u00eb na kthejn\u00eb p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb djepin e shtetit ton\u00eb.<\/p>\n<p><strong>K O N K L U Z I O N<\/strong><\/p>\n<p>Duke marr\u00eb parasysh t\u00eb gjitha sa u than\u00eb m\u00eb sip\u00ebr, nuk \u00ebsht\u00eb e rastit q\u00eb gjat\u00eb shqyrtimit t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb kolonizimit n\u00eb Jug, nisemi nga pik\u00ebpamja se m\u00ebnyra e vetme m\u00eb efikase e zgjidhjes s\u00eb k\u00ebtij problemi, \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrngulja e shqiptar\u00ebve n\u00eb mas\u00eb. Kolonizimi i shkall\u00ebzuar, ashtu si dhe n\u00eb vende t\u00eb tjera, nuk ka pasur sukses tek ne. Kur pushteti shtet\u00ebror d\u00ebshiron t\u00eb nd\u00ebrhyj\u00eb n\u00eb interes t\u00eb elementi t\u00eb vet, n\u00eb luft\u00eb p\u00ebr tok\u00ebn, mund t\u00eb ket\u00eb sukses vet\u00ebm se vepron brutalisht.<\/p>\n<p>P\u00ebrndryshe, vendasi i rr\u00ebnjosur n\u00eb vendlindjen e tij dhe i aklimatizuar, \u00ebsht\u00eb gjithnj\u00eb m\u00eb i fort\u00eb se kolonisti. Kjo, n\u00eb rastin ton\u00eb, duhet pasur sa m\u00eb par\u00eb parasysh, se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me rac\u00eb t\u00eb varf\u00ebr, me rr\u00ebnj\u00eb dhe pjellore, p\u00ebr t\u00eb pat th\u00ebn\u00eb i ndjeri Cviviq, se \u00ebsht\u00eb m\u00eb ekspansivja n\u00eb Ballkan. K\u00ebshtu m\u00eb 1918, Polonia, e mori p\u00ebrs\u00ebri Poznanin e vet. Statistikat tona t\u00eb viteve 1921-1931, t\u00eb cilat tashm\u00eb i kemi p\u00ebrmendur, tregojn\u00eb se edhe <strong>politik\u00ebn ton\u00eb t\u00eb kolonizimit e mundi pjelloria e grave shqiptare<\/strong>. Nga kjo duhet t\u00eb nxjerrim konkluzione dhe t\u00eb shpejtojm\u00eb deri sa akoma ka koh\u00eb q\u00eb t\u00eb korrigjohemi.<\/p>\n<p>E gjith\u00eb Evropa ndodhet n\u00eb nj\u00eb gjendje kaotike. Ne nuk dim\u00eb se \u00e7\u2019na sjell dita e nata. Nacionalizmi shqiptar edhe n\u00eb viset tona po rritet. Ta lesh gjendjen k\u00ebshtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb, do t\u00eb thot\u00eb, t\u00eb lejosh q\u00eb n\u00eb rast t\u00eb nj\u00eb konflikti bot\u00ebror ose t\u00eb ndonj\u00eb revolucioni social, q\u00eb n\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme jan\u00eb t\u00eb mundur edhe njeri edhe tjetri, do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb vesh n\u00eb pik\u00ebpyetje t\u00eb gjitha posedimet tona n\u00eb Jug. Pra, q\u00ebllimi i k\u00ebtij referati \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb evitohet kjo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Abdurrahim Ashiku Nj\u00eb material q\u00eb e vlen t\u00eb lexohet menduesh\u00ebm&#8230; Ve\u00e7an\u00ebrisht k\u00ebto dit\u00eb kur Kosova \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb gryk\u00ebn e topit t\u00eb shpifjeve p\u00ebr gjenocid, e luft\u00ebtar\u00ebt e \u00e7lirimit t\u00eb saj jan\u00eb v\u00ebn\u00eb padrejt\u00ebsisht n\u00eb bank\u00ebn e t\u00eb akuzuarve. Rast\u00ebsisht, midis materialeve t\u00eb jet\u00ebs sime, shum\u00eb prej t\u00eb cil\u00ebve humb\u00ebn n\u00eb udh\u00ebtimin larg vendlindjes, rrug\u00ebve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55688,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-61061","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>SHP\u00cbRNGULJA E ARRNAUT\u00cbVE - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"SHP\u00cbRNGULJA E ARRNAUT\u00cbVE - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Abdurrahim Ashiku Nj\u00eb material q\u00eb e vlen t\u00eb lexohet menduesh\u00ebm&#8230; Ve\u00e7an\u00ebrisht k\u00ebto dit\u00eb kur Kosova \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb gryk\u00ebn e topit t\u00eb shpifjeve p\u00ebr gjenocid, e luft\u00ebtar\u00ebt e \u00e7lirimit t\u00eb saj jan\u00eb v\u00ebn\u00eb padrejt\u00ebsisht n\u00eb bank\u00ebn e t\u00eb akuzuarve. Rast\u00ebsisht, midis materialeve t\u00eb jet\u00ebs sime, shum\u00eb prej t\u00eb cil\u00ebve humb\u00ebn n\u00eb udh\u00ebtimin larg vendlindjes, rrug\u00ebve [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-11-09T10:44:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/aashiku.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"50 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shperngulja-e-arrnauteve\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shperngulja-e-arrnauteve\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"SHP\u00cbRNGULJA E ARRNAUT\u00cbVE\",\"datePublished\":\"2020-11-09T10:44:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shperngulja-e-arrnauteve\\\/\"},\"wordCount\":9908,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shperngulja-e-arrnauteve\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/aashiku.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shperngulja-e-arrnauteve\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shperngulja-e-arrnauteve\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shperngulja-e-arrnauteve\\\/\",\"name\":\"SHP\u00cbRNGULJA E ARRNAUT\u00cbVE - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shperngulja-e-arrnauteve\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shperngulja-e-arrnauteve\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/aashiku.jpg\",\"datePublished\":\"2020-11-09T10:44:04+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shperngulja-e-arrnauteve\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shperngulja-e-arrnauteve\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shperngulja-e-arrnauteve\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/aashiku.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/aashiku.jpg\",\"width\":600,\"height\":600,\"caption\":\"A. Ashiku\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/shperngulja-e-arrnauteve\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"SHP\u00cbRNGULJA E ARRNAUT\u00cbVE\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"SHP\u00cbRNGULJA E ARRNAUT\u00cbVE - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"SHP\u00cbRNGULJA E ARRNAUT\u00cbVE - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Abdurrahim Ashiku Nj\u00eb material q\u00eb e vlen t\u00eb lexohet menduesh\u00ebm&#8230; Ve\u00e7an\u00ebrisht k\u00ebto dit\u00eb kur Kosova \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb gryk\u00ebn e topit t\u00eb shpifjeve p\u00ebr gjenocid, e luft\u00ebtar\u00ebt e \u00e7lirimit t\u00eb saj jan\u00eb v\u00ebn\u00eb padrejt\u00ebsisht n\u00eb bank\u00ebn e t\u00eb akuzuarve. Rast\u00ebsisht, midis materialeve t\u00eb jet\u00ebs sime, shum\u00eb prej t\u00eb cil\u00ebve humb\u00ebn n\u00eb udh\u00ebtimin larg vendlindjes, rrug\u00ebve [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2020-11-09T10:44:04+00:00","og_image":[{"width":600,"height":600,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/aashiku.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"50 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"SHP\u00cbRNGULJA E ARRNAUT\u00cbVE","datePublished":"2020-11-09T10:44:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/"},"wordCount":9908,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/aashiku.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/","name":"SHP\u00cbRNGULJA E ARRNAUT\u00cbVE - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/aashiku.jpg","datePublished":"2020-11-09T10:44:04+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/aashiku.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/aashiku.jpg","width":600,"height":600,"caption":"A. Ashiku"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/shperngulja-e-arrnauteve\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"SHP\u00cbRNGULJA E ARRNAUT\u00cbVE"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61061","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61061"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61061\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61062,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61061\/revisions\/61062"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}