{"id":61087,"date":"2020-11-10T10:16:12","date_gmt":"2020-11-10T08:16:12","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=61087"},"modified":"2020-11-11T03:09:29","modified_gmt":"2020-11-11T01:09:29","slug":"revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/","title":{"rendered":"REVISTA \u201cSHEJZAT\u201d DHE ERNEST KOLIQI MARRIN N\u00cb MBROJTJE FASLLI HALITIN PAS DENIMIT POLITIK N\u00cb LUSHNJE"},"content":{"rendered":"<p><em>Revista \u201cKoha\u201d e Firences e krahason Faslli Halitin me Shollzhnecinin rus, n\u00eb kritikat ndaj abuzimit t\u00eb komunist\u00ebve me pushtetin<\/em><\/p>\n<blockquote><p>\u201cN\u00eb nj\u00eb koment t\u00eb tij p\u00ebr tablon\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb socialiste n\u00eb Shqip\u00ebri, Ernest Koliqi e p\u00ebrmend edhe persekutimin e Faslli Halitit, p\u00ebr shkak t\u00eb poezive t\u00eb tij, denoncuese ndaj njer\u00ebzve t\u00eb pushtetit. \u201cP\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar portretin e xhelatit humanist e artdash\u00ebs (Mehmet Shehu), na duket e p\u00ebrshtatshme vjersha \u201cNjeriu me kobure\u201d e poetit Faslli Haliti, z\u00ebri i t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb mbytur nga Partia.<sup>1<\/sup><\/p><\/blockquote>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Muj\u00eb Bucpapaj\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2020\/mujo-bucpapaj.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"right\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/> Studim nga <strong>Muj\u00eb Bu\u00e7papaj<\/strong><\/p>\n<p><strong>FRYMA DASHAKEQE NDAJ LIBRIT \u201cSOT\u201d, QYSH N\u00cb DISKUTIMET E PARA M\u00cb 1970<\/strong><\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e \u00e7uditshme p\u00ebrse gjith\u00eb kjo kund\u00ebrv\u00ebnie provokuese ndaj nj\u00eb libri t\u00eb nj\u00eb autori t\u00eb ri, pik\u00ebrisht nga mjediset ku ai jetonte dhe ku<br \/>\nkishte marr\u00eb frym\u00ebzimin, n\u00eb Lushnje. Mundet q\u00eb edhe letra agresive e treshes s\u00eb kryesuar nga shkrimtari K. R t\u00eb jet\u00eb shkruar ato dit\u00eb kur<br \/>\nishte b\u00ebr\u00eb edhe diskutimi i par\u00eb krijues i librit \u201cSot\u201d po n\u00eb fillim t\u00eb vitit 1970. K\u00ebt\u00eb zhvillim negativ dhe t\u00eb \u00e7uditsh\u00ebm e konfirmon edhe Ismail Kadare n\u00eb raportin e mbajtur prej tij n\u00eb Konferenc\u00ebn Komb\u00ebtare t\u00eb talenteve t\u00eb reja, n\u00eb prill 1970.<\/p>\n<p>Ismaili, nd\u00ebrsa flet p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrkujdesje dhe dashamir\u00ebsi m\u00eb t\u00eb madhe q\u00eb LSHA duhet t\u00eb tregoj\u00eb p\u00ebr promovimin e librave t\u00eb autor\u00ebve t\u00eb rinj, evidenton edhe raste negative, dashakeqe sidomos ndaj poetit Faslli Haliti. Ai posa\u00e7\u00ebrisht ndalet tek rasti i F.Halitit nd\u00ebrsa thot\u00eb: \u201cKa patur raste kur n\u00eb ndonj\u00eb diskutim krijues ka munguar dashamir\u00ebsia. Kam parasysh nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb d\u00ebrguar n\u00eb gazet\u00ebn \u201cDrita\u201d nga nj\u00eb letrar i ri i Lushnj\u00ebs, i cili shfaqte protest\u00ebn e tij n\u00eb lidhje me pritjen q\u00eb iu b\u00eb librit \u201cSot\u201d, t\u00eb poetit t\u00eb ri Faslli Haliti nga disa an\u00ebtar\u00eb t\u00eb rrethit letrar t\u00eb Lushnj\u00ebs. Nx\u00ebn\u00ebsi q\u00eb e shkruante k\u00ebt\u00eb let\u00ebr ankohej me t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebr faktin q\u00eb disa an\u00ebtar\u00eb t\u00eb rrethit letrar t\u00eb Lushnj\u00ebs, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb g\u00ebzoheshin q\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebqytetar i tyre botoi nj\u00eb lib\u00ebr t\u00eb mir\u00eb poetik, ata jo vet\u00ebm q\u00eb e prit\u00ebn n\u00eb k\u00ebmb\u00ebt e para k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr, por filluan kund\u00ebr autorit t\u00eb ri nj\u00eb fushat\u00eb akuzash spekulative.\u201d<sup>2<\/sup><\/p>\n<p>Kadare n\u00eb k\u00ebt\u00eb raport kryesor t\u00eb Konferenc\u00ebs p\u00ebrmend me pozitivitet &#8220;<em>Vjershat e Faslli Halitit, Natasha Lakos, Sadik Bejkos, Moikom Zeqos, Ndoc Paplek\u00ebs, Spiro Ded\u00ebs, Mehmet Elezit etj.<\/em>\u201d<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-50354 aligncenter\" src=\"https:\/\/fjala.info\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare.jpg\" alt=\"Ismail Kadare\" width=\"800\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare.jpg 800w, https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare-768x432.jpg 768w, https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare-696x392.jpg 696w, https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare-747x420.jpg 747w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>N\u00eb analiz\u00ebn e Kadares\u00eb m\u00eb tej thuhet: \u201cNuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb dallosh vargjet e ngrohta, plot mendime, q\u00eb kan\u00eb gjithmon\u00eb nj\u00eb rrjedh\u00eb t\u00eb vetvetishme t\u00eb Sadik Bejkos nga vjershat e shkurtra disa her\u00eb \u00e7apk\u00ebne, plot t\u00eb papritura t\u00eb k\u00ebndshme t\u00eb Fasli Halitit\u2026\u201d (Ismail Kadare: Fjala e shkrimtarit mbajtur n\u00eb Konferenc\u00ebn Komb\u00ebtare t\u00eb Talenteve t\u00eb Reja, 25 prill 1970.<sup>3<\/sup><\/p>\n<p>Kadare shprehet i shqet\u00ebsuar kund\u00ebr procedurave paragjykuese t\u00eb ndjekura nga enti i vet\u00ebm botues i vendit ndaj disa autor\u00ebve t\u00eb rinj, talentuar si Sadik Bejko, p\u00ebr vonesat q\u00eb po haste poeti i ri p\u00ebr botimin e librit t\u00eb par\u00eb. \u201cFakti q\u00eb vite me radh\u00eb, poeti i ri i talentuar<br \/>\nSadik Bejko, nuk po boton dot nj\u00eb lib\u00ebr vjershash, nuk mund t\u00eb p\u00ebrligjet\u2026\u201d<sup>4<\/sup><\/p>\n<p>Poeti Sadik Bejko e kujton k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ku si\u00e7 thot\u00eb ai \u201c<em>P\u00ebr shum\u00eb vite mua m\u00eb ktheheshin librat q\u00eb \u00e7oja p\u00ebr botim. Vjersh\u00ebn e par\u00eb e botova n\u00eb janar 1965, librin e par\u00eb e botova n\u00eb dhjetor 1972.<\/em>\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb studim kam botuar edhe informacione q\u00eb drejtuesit e sht\u00ebpin\u00eb botuese \u201cNaim Frash\u00ebri\u201d i raportonin sekretarit p\u00ebr kultur\u00ebn n\u00eb Komitetin Qendror t\u00eb PPSH-s\u00eb, Ramiz Alia p\u00ebr politik\u00ebn e censur\u00ebs q\u00eb ndiqnin ndaj disa autor\u00ebve n\u00eb mesin e t\u00eb cil\u00ebve p\u00ebrmendej edhe libri \u201cRr\u00ebnj\u00ebt\u201d i Sadik Bejkos, t\u00eb cil\u00ebn ia kishin kthyer disa her\u00eb autorit. Libri kishte figuracion t\u00eb err\u00ebt dhe prirje hermetike si tek poezit\u00eb:\u201cLumi\u201d \u201cMeditim\u201d, dhe \u201cRr\u00ebnj\u00ebt\u201d.<\/p>\n<p>Ja poezia \u201c<strong>Lumi<\/strong>\u201d<sup>5<\/sup>, nj\u00eb nga vershat e bukura:<\/p>\n<p><em>Mbr\u00ebmjeve n\u00eb trurin tim feksin<br \/>\nas vet\u00eb s\u2019e di \u00e7far\u00eb por ka di\u00e7ka q\u00eb feks.<br \/>\nParalel me rrug\u00ebn rrjedh nj\u00eb lum\u00eb.<br \/>\nMbi t\u00eb k\u00ebrruset e bie qyteti i mahnitsh\u00ebm n\u00ebp\u00ebr<br \/>\nreflekse.<br \/>\nreflekse, q\u00eb e joshin<br \/>\nsa nuk e verbojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr net.<br \/>\nMbr\u00ebmje, gjysmerr\u00ebsir\u00eb, eci un\u00eb<br \/>\ndhe lumi me drita mbi shpin\u00eb;<br \/>\nLumi duhet t\u2019i doj\u00eb shum\u00eb k\u00ebto drita,<br \/>\nnd\u00ebrsa rr\u00ebshqet vjedhuraz n\u00ebn to,<br \/>\nsi prind q\u00eb s\u2019do t\u2019i zem\u00ebrohet f\u00ebmija.<br \/>\nAto e p\u00ebrk\u00ebdhelin n\u00ebp\u00ebr trup,<br \/>\nato ia din\u00eb edhe gur\u00ebt e ftoht\u00eb q\u00eb ka n\u00eb fund.<\/em><\/p>\n<p><em>Po ai s\u2019mund t\u00eb mos ik\u00eb<\/em><br \/>\n<em>s\u2019mund t\u00eb ndalet, s\u2019mund t\u00eb presi;<\/em><br \/>\n<em>N\u00eb imazhin e tij,<\/em><br \/>\n<em>n\u00eb mishin e tij,<\/em><br \/>\n<em>n\u00eb shqet\u00ebsimin e tij, \u00ebsht\u00eb deti.<\/em><br \/>\n<em>Dhe kur i dalin p\u00ebrpara fushat,<\/em><br \/>\n<em>ai k\u00ebput e u jep masa uj\u00ebrash nga trupi i vet<\/em><br \/>\n<em>nd\u00ebrsa mes t\u00eb dy brigjeve brenda shtartit t\u00eb tij<\/em><br \/>\n<em>rr\u00ebshqet,<\/em><br \/>\n<em>por mua, kur eci pran\u00eb tij mbr\u00ebmjeve,<\/em><br \/>\n<em>n\u00ebp\u00ebr tru di\u00e7ka m\u00eb feks.<\/em><br \/>\n<em>Ndoshta brenda meje derdhet ky lum\u00eb<\/em><br \/>\n<em>me t\u00ebr\u00eb dritat, gj\u00ebr\u00ebsin\u00eb dhe shqet\u00ebsimin e vet<\/em><br \/>\n<em>N\u00eb qet\u00ebsin\u00eb a n\u00eb g\u00ebzimin,<\/em><br \/>\n<em>n\u00eb lodhjen a n\u00eb m\u00ebrzin\u00eb time<\/em><br \/>\n<em>dhe fare padashjen time dritat e tij m\u00eb feksin,<\/em><br \/>\n<em>M\u00eb feksin,<\/em><br \/>\n<em>nd\u00ebrsa si lumi shtartin,<\/em><br \/>\n<em>hapat e mia rrug\u00ebn ndjekin.<\/em><\/p>\n<p>Sadik Bejko arrin m\u00eb n\u00eb fund t\u00eb botoj\u00eb librin m\u00eb 1972, i cili ishte nga librat m\u00eb t\u00eb mir\u00eb poetik dhe n\u00eb koh\u00ebn e mbajtjes s\u00eb Festivalit t\u00eb 11-t\u00eb, t\u00eb K\u00ebng\u00ebs n\u00eb RTSH (Dhjetor 1973), ai ishte redaktor i teksteve n\u00eb k\u00ebt\u00eb institucion. Festivali u vu n\u00eb sh\u00ebnjestr\u00ebn e vet\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsit komunist qysh n\u00eb fillim t\u00eb vitit 1973. Dihen, tashm\u00eb pasojat, q\u00eb p\u00ebsuan kompozitor\u00ebt, k\u00ebng\u00ebtar\u00ebt, prezantuesit dhe autor\u00ebt e teksteve. Sadik Bejko ishte autor i teksteve t\u00eb tre prej k\u00ebng\u00ebve t\u00eb k\u00ebtij festivali dhe goditjet ndaj tij do t\u00eb ishin t\u00eb ashpra.<\/p>\n<p>Bejko d\u00ebnohet me riedukim si pun\u00ebtor n\u00ebntoke n\u00eb minier\u00ebn e qymyrgurit Memaliaj p\u00ebr gjasht\u00eb vjet (janar 1974- n\u00ebntor 1980), duke iu hequr edhe e drejta e botimit dhe po k\u00ebshtu libri nga qarkullimi.<\/p>\n<p>Nj\u00eb histori persekutimi e vazhdueshme ndaj poetit, t\u00eb cilit nuk dihet kush ia kishte veshur me dashakeq\u00ebsi nj\u00eb biografi t\u00eb keqe, pasojat e s\u00eb cil\u00ebs nuk i ishin ndar\u00eb asnj\u00ebher\u00eb. Poet shum\u00eb vite m\u00eb von\u00eb n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb thot\u00eb: \u201c<em>Kam qen\u00eb njeri me nder t\u00eb c\u00ebnuar, me t\u00eb drejta t\u00eb kufizuara, i nd\u00ebshkuar q\u00eb t\u00eb mos ushtroj profesionin tim si m\u00ebsues, t\u00eb mos ushtroj t\u00eb drejt\u00ebn e t\u00eb qenit shkrimtar. Njeri q\u00eb duhet t\u2019i n\u00ebnshtrohesha kok\u00ebulur padrejt\u00ebsis\u00eb, arbitaritetit shtet\u00ebror. P\u00ebr k\u00ebto nuk ka asnj\u00eb vendim gjykate, asnj\u00eb urdh\u00ebr administativ t\u00eb shkruar. Me urdhra verbal\u00eb q\u00eb vinin nga lart me telefon ti mund t\u00eb nd\u00ebshkoheshe pa t\u00eb drejt\u00eb q\u00eb t\u2019i n\u00ebnshtroheshe nj\u00eb gjykimi. Gruaja ime e p\u00ebsoi se nuk m\u00eb ndau (k\u00ebrkes\u00eb q\u00eb iu b\u00eb verbalisht), nga m\u00ebsuese ajo punoi mbi dhjet\u00eb vjet si normiste me turne, me rrog\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjysmuar<\/em>.\u201d<sup>6<\/sup><\/p>\n<p><strong>SHTYPI I EMIGRACIONIT POLITIK MERR N\u00cb MBROJTJE FASLLI HALITIN<\/strong><\/p>\n<p>Kritika letrare n\u00eb Shqip\u00ebri pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, ashtu si edhe vet\u00eb let\u00ebrsia, ishte e kontrolluar dhe e orientuar politikisht, gjithashtu. N\u00eb Kosov\u00eb tregohej v\u00ebmendje p\u00ebr prurjet e reja nga Tirana.\u201cRilindja\u201d botonte shum\u00eb libra t\u00eb seleksionuar n\u00eb Prishtin\u00eb dhe po ashtu merreshin n\u00eb shqyrtim librat e autor\u00ebve t\u00eb shquar n\u00eb poezi dhe n\u00eb proz\u00eb. Kritika atje nuk nd\u00ebrhynte me komente t\u00eb natyr\u00ebs politike apo duke b\u00ebr\u00eb hulumtime p\u00ebr autor\u00eb q\u00eb d\u00ebnoheshin, hiqeshin nga qarkullli apo gjendeshin n\u00eb fushata presionesh n\u00eb Shqip\u00ebri si\u00e7 ishte rasti i Faslli Halitit, sido q\u00eb veprat e tyre atje qarkullonin, pavar\u00ebsisht fatit politik t\u00eb autor\u00ebve t\u00eb tyre n\u00eb Tiran\u00eb.<\/p>\n<blockquote><p>&#8211; \u201cRevista periodike \u201cKoha e jon\u00eb\u201d, e p\u00ebrkohshme, politike, kulturore dhe shoq\u00ebrore, u botua n\u00eb Firence prej vitit 1962 deri me 1992 dhe n\u00eb faqet e saj gjat\u00eb 30 vjet\u00ebve kan\u00eb botuar shumica e eksponent\u00ebve t\u00eb shquar t\u00eb emigracionit politik shqiptar n\u00eb Europ\u00eb dhe SHBA. N\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb titulluar \u201cRruga e nj\u00eb poeti dhe rruga e kritik\u00ebs letrare n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e sotme\u201d dhe t\u00eb n\u00ebnshkruar me pseudonimin nga Ujk Mali, ler\u00ebsohet kritika nga brenda q\u00eb i vjen sistemit komunist. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, pas Shollzhnecinit rus ai merr si shembull kritik\u00ebn q\u00eb Faslli Haliti i ka b\u00ebr\u00eb abuzimit t\u00eb komunist\u00ebve me parimet utopike t\u00eb komunzimit.\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p>Shtypi letrar i diaspor\u00ebs ishte i pak\u00ebt dhe kryesohej nga \u201cShejzat\u201d e Ernest Koliqit (1903-1975). Shkrimtari dhe albanologu i njohur e drejtoi revist\u00ebn e tij akademike p\u00ebr 18 vjet m\u00eb radh\u00eb (1957-1975), duke patur bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb edhe shum\u00eb figura t\u00eb njohura t\u00eb emigracionit si Martin Camaj, Arshi Pipa etj. Revista tregonte v\u00ebmendje edhe ndaj zhvillimeve letrare dhe kulturore n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb koment t\u00eb tij p\u00ebr tablon\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb socialiste n\u00eb Shqip\u00ebri, Ernest Koliqi e p\u00ebrmend edhe persekutimin e Faslli Halitit, p\u00ebr shkak t\u00eb poezive t\u00eb tij, denoncuese ndaj njer\u00ebzve t\u00eb pushtetit.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar portretin e xhelatit humanist e artdash\u00ebs (Mehmet Shehu), na duket e p\u00ebrshtatshme vjersha \u201cNjeriu me kobure\u201d e poetit Faslli Haliti, z\u00ebri i t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb mbytur nga Partia.<sup>7<\/sup><\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr revist\u00eb q\u00eb u botua p\u00ebr 30 vjet n\u00eb Itali ishte \u201cKoha e jon\u00eb\u201d, nj\u00ebra nga periodiket e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb shtypit shqiptar n\u00eb emigracion pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>\u201cKoha e jon\u00eb\u201d<sup>8<\/sup>, n\u00eb nj\u00eb nga numrat e saj t\u00eb (janar-shkurt-mars t\u00eb vitit 1974), merr n\u00eb mbrojtje poetin Faslli Haliti. Nuk dihet se si botuesi, Elez Ndreu, kishte marr\u00eb informacion rreth d\u00ebnimit t\u00eb poetit pas nj\u00eb procesi demaskimi publik p\u00ebr shkak t\u00eb poem\u00ebs \u201carmiq\u00ebsore\u201d \u201cDielli dhe rr\u00ebkerat\u201d, por shkrimi flet me detaje rreth ngjarjes dhe hedhin dyshime p\u00ebr fatin e poetit, pas zhdukjes s\u00eb emrit t\u00eb poetit nga faqet e shtypit t\u00eb Tiran\u00ebs.<\/p>\n<p>Revista periodike \u201cKoha e jon\u00eb\u201d, e p\u00ebrkohshme, politike, kulturore dhe shoq\u00ebrore, u botua n\u00eb Firence prej vitit 1962 deri me 1992 dhe n\u00eb faqet e saj gjat\u00eb 30 vjet\u00ebve kan\u00eb botuar shumica e eksponent\u00ebve t\u00eb shquar t\u00eb emigracionit politik shqiptar n\u00eb Europ\u00eb dhe SHBA.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb titulluar \u201cRruga e nj\u00eb poeti dhe rruga e kritik\u00ebs letrare n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e<br \/>\nsotme\u201d dhe t\u00eb n\u00ebnshkruar me pseudonimin nga Ujk Mali, vler\u00ebsohet kritika nga brenda q\u00eb<br \/>\ni vjen sistemit komunist. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, pas Shollzhnecinit rus ai merr si shembull kritik\u00ebn q\u00eb<br \/>\nFaslli Haliti i ka b\u00ebr\u00eb abuzimit t\u00eb komunist\u00ebve me parimet utopike t\u00eb komunzimit.<\/p>\n<p>\u201c<em>Ky fakt kuptohet nga \u00e7do njeri anti-doktrinar n\u00eb qoft\u00eb se ai merr parasysh komunizmin<\/em><br \/>\n<em>thjesht si ide. Shqiptar\u00ebt q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb m\u00ebrgim politik, me vuajtje t\u00eb shumta dhe me<\/em><br \/>\n<em>nj\u00eb urrejtje t\u00eb zjarrt\u00eb kund\u00ebr sundues\u00ebve n\u00eb Tiran\u00eb, me zor mund t\u00eb p\u00ebrfytyrojn\u00eb pozitivisht iden\u00eb e komunizmit. Por kush mund t\u00eb mohonte me argumenta bind\u00ebse humanizmin e thell\u00eb nga i cili buron kjo ide: lirin\u00eb, vllaz\u00ebrin\u00eb, barazin\u00eb ekonomike, kulturale e shoq\u00ebrore! Fajin e kan\u00eb ata, q\u00eb k\u00ebt\u00eb ide t\u00eb bukur e kan\u00eb shfryt\u00ebzuar edhe abuzuar p\u00ebr q\u00ebllimet e veta&#8230;<\/em>\u201d<sup>9<\/sup><\/p>\n<p>Sipas sh\u00ebnimit kritik \u201cMendime t\u00eb tilla v\u00ebrtetohen nga gjendja e mjer\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn po shtypet dhe shp\u00ebrdorohet let\u00ebrsia n\u00eb R. P. t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Si mjet agjitacioni let\u00ebrsia gjendet n\u00eb duart e partis\u00eb. \u00c7do hap n\u00eb drejtim tjet\u00ebr d\u00ebnohet me rrept\u00ebsin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe. Partia<br \/>\nka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb far\u00eb kritike po gjithnj\u00eb n\u00eb kuadrin e \u201ctendenciozitetit klasor\u201d apo \u201cpartishm\u00ebris\u00eb\u201d; pra, nj\u00eb kritik\u00eb objektive, sado modeste q\u00eb t\u00eb jet\u00eb, s\u2019mund t\u00eb zhvillohet n\u00eb<br \/>\nkushte t\u00eb tilla. Lypset t\u00eb tregojsh p\u00ebrgjysm\u00eb dhe jo deri n\u00eb fund t\u00eb vargut&#8230;\u201d<sup>10<\/sup><\/p>\n<p>M\u00eb tej shkrimi n\u00eb mbrojtje t\u00eb Faslli Halitit thot\u00eb se \u201cDo t\u00eb flasim p\u00ebr poetin e ri Faslli Haliti. P\u00ebr rrethanat e tij personale nuk dim\u00eb gj\u00eb. Por fati i tij shqet\u00ebson. Gjat\u00eb vitit 1973 z\u00ebri i tij \u00ebsht\u00eb mbytur. Ai fliste kund\u00ebr padrejt\u00ebsive t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb shqiptare, ndoshta fliste tep\u00ebr qart\u00eb. Do t\u00eb botojm\u00eb k\u00ebtu disa nga vjershat e Faslli Haliti p\u00ebr t\u00eb treguar si u zhvillua ai si poet. N\u00eb fund t\u00eb studimit do t\u00eb ndjekin rrug\u00ebn e trishtuar t\u00eb kritik\u00ebs letrare, q\u00eb shkon hap pas hapi sipas porosive t\u00eb partis\u00eb fuqiplot\u00eb.<sup>11<\/sup><\/p>\n<p>N\u00eb revist\u00ebn \u201cN\u00ebndori\u201d nr.4, 1972, u botuan 9 vjersha t\u00eb F. Halitit. Nj\u00eb tem\u00eb kryesore n\u00eb to \u00ebsht\u00eb burokratizmi, marr\u00ebdh\u00ebniet e s\u00ebmura q\u00eb ushqehen nga njer\u00ebzit \u201cme autoritet\u201d dhe ambienti i tyre.\u201d Komentuesi jep si shembuj dy nga vjershat n\u00eb fjal\u00eb, \u201cDjali i sekretarit\u201d<br \/>\ndhe \u201c\u00c7ifliku\u201d t\u00eb cilat i boton t\u00eb plota.<\/p>\n<p><strong>DJALI I SEKRETARIT<\/strong><\/p>\n<p><em>Ju jeni burra.<\/em><br \/>\n<em>Mos e fusni djalin e sekretarit<\/em><br \/>\n<em>Klubeve, pasti\u00e7erive, kafeneve.<\/em><br \/>\n<em>Mos ja hidh\u00ebroni buz\u00ebt me kafe,<\/em><br \/>\n<em>Mos i jepni cigare me filt\u00ebr,<\/em><br \/>\n<em>Mos ia zverdhni dh\u00ebmb\u00ebt dhe gishtat,<\/em><br \/>\n<em>Mos e m\u00ebsoni me birr\u00eb,<\/em><br \/>\n<em>Me ver\u00eb,<\/em><br \/>\n<em>Konjak,<\/em><br \/>\n<em>E raki,<\/em><br \/>\n<em>Mos i flisni p\u00ebr vajza, p\u00ebr nuse, fejes\u00eb<\/em><br \/>\n<em>Ai ende \u00ebsht\u00eb adoleshent, fare i ri,<\/em><br \/>\n<em>Pastaj vajzat tuaja do ta gjejn\u00eb shokun vet\u00eb.<\/em><br \/>\n<em>Ju jeni pleq.<\/em><br \/>\n<em>Mos dilni me t\u00eb p\u00ebrkrahu pazarit p\u00ebrnat\u00eb,<\/em><br \/>\n<em>Djali i sekretarit nuk \u00ebsht\u00eb vaksin\u00eb,<\/em><br \/>\n<em>Nuk \u00ebsht\u00eb tel p\u00ebr\u00e7ues i tensionit t\u00eb lart\u00eb.<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00c7IFLIKU<\/strong><\/p>\n<p><em>Reforma agrare i zhduku \u00e7ifligjet,<\/em><br \/>\n<em>I ngushtuam oborret kooperativist\u00ebt.<\/em><br \/>\n<em>Por mbeti n\u00eb nd\u00ebrgjegjen individuale, n\u00eb<\/em><br \/>\n<em>shpirt,<\/em><br \/>\n<em>\u00c7ifligu i miq\u00ebsis\u00eb,<\/em><br \/>\n<em>\u00c7ifligu i shoq\u00ebris\u00eb.<\/em><br \/>\n<em>Kullosin manar\u00ebt e zinj t\u00eb p\u00ebrkrahjeve,<\/em><br \/>\n<em>Sh\u00ebndoshen desh\u00ebt rudak t\u00eb favoreve,<\/em><br \/>\n<em>Kali i zi i hat\u00ebreve bredh<\/em><br \/>\n<em>Dhe ik e ndale po deshe dot,<\/em><br \/>\n<em>T\u00eb turfullon n\u00eb fytyr\u00eb,<\/em><br \/>\n<em>T\u00eb shkel me k\u00ebmb\u00eb,<\/em><br \/>\n<em>T\u00eb merr p\u00ebrpara me gjoks.<\/em><br \/>\n<em>\u00c7ifligu miq\u00ebsi,<\/em><br \/>\n<em>\u00c7ifligu shoq\u00ebri.<\/em><br \/>\n<em>I p\u00ebrjetsh\u00ebm t\u00eb duket,<\/em><br \/>\n<em>I pashpron\u00ebsuesh\u00ebm t\u00eb duket ty?<\/em><br \/>\n<em>Por ja ne shpik\u00ebm nj\u00eb tjet\u00ebr reform\u00eb,<\/em><br \/>\n<em>Reform\u00ebn e kontrollit pun\u00ebtor;<\/em><br \/>\n<em>Shpron\u00ebsimi filloi,<\/em><br \/>\n<em>Shpron\u00ebsimi vazhdon.<\/em><\/p>\n<p>A don t\u00eb thot\u00eb poeti se \u201cgutta cavat lapiden\u201d apo \u201cme satire\u201d se po shpiken reforma, por<br \/>\n\u201c\u00e7ifliku\u201d, padrejt\u00ebsi e sistemit, vazhdon? Me paqart\u00ebsin\u00eb n\u00eb vjersh\u00eb mund t\u00eb thuhen shum\u00eb gj\u00ebra! T\u00eb lexohet me shum\u00eb kujdes n\u00eb poem\u00ebn e fundit t\u00eb poetit fjal\u00ebt e vargjeve si edhe fjal\u00ebt midis vargjeve!<sup>12<\/sup><\/p>\n<p>Sipas mendimit ton\u00eb ai ka krijuar me mjesht\u00ebri nj\u00eb efekt satirik shum\u00eb t\u00eb rrept\u00eb, por sa shtrenjt\u00eb e pagoi? Nuk e dim\u00eb, si\u00e7 tham\u00eb, pas nj\u00eb botimi t\u00eb k\u00ebsaj poeme n\u00eb gazet\u00ebn \u201cZ\u00ebri i Rinis\u00eb\u201d m\u00eb 16 dhjetor 1972, poeti nuk duket m\u00eb si autor n\u00eb shtypin shqiptar. Pas nj\u00eb viti ka shkak p\u00ebr shqet\u00ebsim.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Shejzat\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2020\/shejzat.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>\u00c7do v\u00ebzhgues me nj\u00eb njohuri sado t\u00eb pak\u00ebt n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e brendshme shqiptare mund t\u00eb kuptoj\u00eb \u00e7far\u00eb shqet\u00ebsim ka shkaktuar nj\u00eb poem\u00eb e till\u00eb. Ajo trajton nj\u00eb problem t\u00eb pranuesh\u00ebm (burokratizmin) por me aluzione t\u00eb palejueshme (rolin e partis\u00eb).<\/p>\n<p>Do t\u00eb japim disa pjes\u00eb nga kritikat letrare t\u00eb botuara rreth k\u00ebsaj poeme, po koment, vet\u00ebm<br \/>\nme disa n\u00ebnvizime, sepse gjykimet mund t\u00eb b\u00ebhen me leht\u00ebsi nga lexuesit vet\u00eb. Grupimi i kritikave \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nga ne.\u201d P\u00ebrfundon komenti.<sup>13<\/sup><\/p>\n<p>Komenti i gazet\u00ebs \u201cKoha e jon\u00eb\u201d mbyllet m\u00eb k\u00ebt\u00eb konkluzuon: \u201cPo, nuk kemi dyshim: Moikom Zeqo e shp\u00ebtoi l\u00ebkur\u00ebn. Nga ana tjet\u00ebr ai e humbi shpirtin. P\u00ebr Faslli Halitin \u2013 vet\u00ebm heshtje. Ra martir, apo? T\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb p\u00ebrgjigje! N\u00eb qoft\u00eb se nuk jepet llogari do t\u2019i themi bot\u00ebs: P\u00ebr nj\u00eb vep\u00ebr letrare si kjo d\u00ebnohet me heshtje apo m\u00eb keq nj\u00eb autor i talentuar n\u00eb nj\u00eb v\u00ebn t\u2019Europ\u00ebs n\u00eb shekullin XX! Dielli i Partis\u00eb ndri\u00e7on \u2013 dhe rr\u00ebkerat e tiranis\u00eb vazhdojn\u00eb.\u201d<sup>14<\/sup><\/p>\n<p><strong>GJYKIMI IDEOLOGJIK VAZHDON<\/strong><\/p>\n<p>Qysh kur Lenini shkroi n\u00eb artikullin e tij se \u201cLet\u00ebrsia duhet t\u2019i takoj\u00eb Partis\u00eb\u201d, jeta e shkrimtar\u00ebve dhe poet\u00ebve t\u00eb bot\u00ebs socialiste dhe bashk\u00eb m\u00eb t\u00eb edhe let\u00ebrsia e tyre kishte marr\u00eb nj\u00eb kthes\u00eb dramatike. Si\u00e7 dihet tashm\u00eb, fillmisht n\u00eb Bashkimin Sovjetik dhe pastaj n\u00eb gjith\u00eb kampin socialist pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, shkrimtar\u00ebve iu k\u00ebrkua q\u00eb t\u00eb bindeshin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb verb\u00ebr ndaj direktivave t\u00eb Partis\u00eb.<\/p>\n<p>Nga ky aneksim brutal, apo shtet\u00ebzim i let\u00ebrsis\u00eb, ata q\u00eb humb\u00ebn jo vet\u00ebm shpirtin krijues por edhe vet\u00eb jet\u00ebn, q\u00ebn\u00eb shkrimtar\u00ebt, p\u00ebr faktin e thjesht\u00eb se \u201cindividualiteti dhe liria e tyre nuk u mor\u00ebn parasysh.\u201d Q\u00eb k\u00ebtu fillon urrjetja e shkrimtar\u00ebve dhe e poet\u00ebve ndaj komunizmit shtr\u00ebngues, mospajtimi i tyre i p\u00ebrhersh\u00ebm me kufizimet e nj\u00ebpasnj\u00ebshme q\u00eb fillonin me dashurin\u00eb dhe mbaronin me mospranimin e Zotit.<\/p>\n<p>Nj\u00ebkoh\u00ebsisht tek ky mosbesim fillon edhe mbik\u00ebqyrja e stilit policor e shtetit ndaj shkrimtar\u00ebve. Nd\u00ebrsa partia b\u00ebnte thirrje q\u00eb let\u00ebrsia t\u00eb frym\u00ebzohej nga lufta e klas\u00ebs pun\u00ebtore apo t\u00eb b\u00ebnte pasqyrimin me objektivitet e realiz\u00ebm t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tyre, partia k\u00ebrkonte q\u00eb let\u00ebrsia t\u00eb mbushej me heronj t\u00eb pathyesh\u00ebm q\u00eb luftonin p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e revolucionit, pa u ankuar p\u00ebr asgj\u00eb dhe natyrisht pa treguar asnj\u00eb dob\u00ebsi t\u00eb natyr\u00ebs njer\u00ebzore.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e qart\u00eb se kjo let\u00ebrsi ishte shum\u00eb larg asaj krejt\u00ebsisht i rrem\u00eb.<br \/>\nN\u00ebse poeti apo shkrimtari paqyronte me realiz\u00ebm jet\u00ebn e klas\u00ebs pun\u00ebtore dhe fshatar\u00ebsis\u00eb punonj\u00ebse dhe gjithe jet\u00ebn shoq\u00ebrore n\u00eb socializ\u00ebm, me varf\u00ebrin\u00eb e skajshme, me zyrtar\u00eb dhe aparat\u00e7ik\u00eb t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb abuzonin me postet e tyre dhe p\u00ebrfitonin m\u00eb nj\u00eb mij\u00eb m\u00ebnyra, me njer\u00ebz t\u00eb d\u00ebnuar n\u00ebp\u00ebr burgje p\u00ebr shkak t\u00eb ideve t\u00eb tyre, me t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb jetonin si kafsh\u00eb n\u00ebp\u00ebr kampet e pun\u00ebs, d\u00ebnoheshe nga partia p\u00ebr nxirje t\u00eb realitetit.<\/p>\n<p>Realiteti ishte jo ai q\u00eb ekzistonte me t\u00eb vertet\u00eb, por ai q\u00eb i p\u00eblqente partis\u00eb. Prej k\u00ebtej, p\u00ebrgjith\u00ebsisht let\u00ebrisa dhe artet n\u00eb socializ\u00ebm gjykoheshin mbi kritere politike.<\/p>\n<p>Akademike Floresha Dado duke analizuar k\u00ebt\u00eb femomen shkruan se \u201cShkrimtar\u00ebt e koh\u00ebs s\u00eb socializmit nuk pat\u00ebn asnj\u00ebher\u00eb shansin t\u00eb kuptonin vlerat reale artistike. Ata u ndien t\u00eb lavd\u00ebruar apo t\u00eb kritikuar, vet\u00ebm n\u00eb aspektin ideor.&#8221; <sup>15<\/sup><\/p>\n<p><strong>R E F E R E N C A<\/strong>:<\/p>\n<p>1. <em>Ernest Koliqi, revista \u201cShenjzat\u201d, Rom\u00eb, 1975.<\/em><br \/>\n2. <em>Ismail Kadare: Fjala e shkrimtarit mbajtur n\u00eb Konferenc\u00ebn Komb\u00ebtare t\u00eb Talenteve t\u00eb Reja, 25 prill 1970. Arkivi Qendror i Shtetit, Ap. Komitetit Qendror t\u00eb PPSH-s\u00eb, (Struktura), Fondi 724. Dosja 156, Viti 1970, Fl. 4 dhe 25-51.<\/em><br \/>\n3. <em>Arkivi Qendror i Shtetit, Ap. Komitetit Qendror te PPSH-s\u00eb, (Struktura), Fondi 724. Dosja 156, Viti 1970, Fl. 4 dhe 25-51.<\/em><br \/>\n4. <em>Arkivi Qendror i Shtetit, Ap. Komitetit Qendror te PPSH-s\u00eb, (Struktura), Fondi 724. Dosja 156, Viti 1970, Fl. 4 dhe 25-51.<\/em><br \/>\n5. <em>Sadik Bejko: Libri \u201cRr\u00ebnj\u00ebt\u201d, Tiran\u00eb 1972, f. 18 p\u00ebr t\u00eb cilat libri ishte rikthyer disa her\u00eb p\u00ebr hermetiz\u00ebm dhe q\u00eb autori pas ripunimit i ka dh\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb trajt\u00eb q\u00eb p\u00ebrs\u00ebri ngjan nj\u00eb krijim interesant.<\/em><br \/>\n6. <em>Sadik Bejko. Gazeta Shqiptraja.com. 10 prill 2018. <a href=\"https:\/\/shqiptarja.com\/lajm\/te-heshtim-apo-te-perligjimkrimet-e-diktatures\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/shqiptarja.com\/lajm\/te-heshtim-apo-te-perligjimkrimet-e-diktatures<\/a><\/em><br \/>\n7. <em>Ernest Koliqi, revista \u201cShenjzat\u201d, Rom\u00eb, 1975.<\/em><br \/>\n8. <em>Numri i par\u00eb revist\u00ebs periodike \u201cKoha e jon\u00eb\u201d, doli n\u00eb Firence (Itali) n\u00eb muajin maj t\u00eb vitit 1962, nd\u00ebrkoh\u00eb m\u00eb pas n\u00eb vitet 1974-1992, ajo do t\u00eb sh\u00ebnonte si vend botimi Parisin (Franc\u00eb), nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kjo p\u00ebr t\u2019iu fshehur sigurimit t\u00eb dyfisht\u00eb t\u00eb UDB-s\u00eb jugosllave dhe sigurimit komunist t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs, sepse revista n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb botuar vet\u00ebm n\u00eb Firence. Revista \u201cKOHA E JON\u00cb\u201d, Flet\u00eb mendimesh dhe opinionesh t\u00eb Lira nd\u00ebrsa nga viti 1968 ishte e P\u00ebrkohshme Kulturore Politike Shoq\u00ebnore, organ i Partis\u00eb Bashkimi Demokrat Shqiptar q\u00eb vepronte n\u00eb m\u00ebrgim. Botues i revist\u00ebs ishte Isa Ndreu.<\/em><br \/>\n9. <em>Revista \u201cKoha e jon\u00eb\u201d, E p\u00ebrkohshme Politike Kulturore Shoqnore. Nr. 1-2-3, vjeti XIII, Janar \u2013 Shkurt &#8211; Mars, Firence 1974.<\/em><br \/>\n10. <em>Revista \u201cKoha e jon\u00eb\u201d, E p\u00ebrkohshme Politike Kulturore Shoqnore. Nr. 1-2-3, vjeti XIII, Janar \u2013 Shkurt &#8211; Mars, Firence 1974.<\/em><br \/>\n11. <em>Revista \u201cKoha e jon\u00eb\u201d, E p\u00ebrkohshme Politike Kulturore Shoqnore. Nr. 1-2-3, vjeti XIII, Janar \u2013 Shkurt &#8211; Mars, Firence 1974.<\/em><br \/>\n12. <em>Revista \u201cKoha e jon\u00eb\u201d, E p\u00ebrkohshme Politike Kulturore Shoqnore. Nr. 1-2-3, vjeti XIII, Janar \u2013 Shkurt &#8211; Mars, Firence 1974.<\/em><br \/>\n13. <em>Revista \u201cKoha e jon\u00eb\u201d, E p\u00ebrkohshme Politike Kulturore Shoqnore. Nr. 1-2-3, vjeti XIII, Janar \u2013 Shkurt &#8211; Mars, Firence 1974.<\/em><br \/>\n14. <em>Revista \u201cKoha e jon\u00eb\u201d, E p\u00ebrkohshme Politike Kulturore Shoqnore. Nr. 1-2-3, vjeti XIII, Janar \u2013 Shkurt &#8211; Mars, Firence 1974.<\/em><br \/>\n15. <em>Floresha Dado: \u201cLet\u00ebrsi e painterpretuar\u201d, Tiran\u00eb, 2010, faqe. 248.<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><em>Vazhdon gjykimi ideologjik ndaj poem\u00ebs \u201cDielli dhe rr\u00ebket\u00eb\u201d si \u201cantiparti\u201d dhe \u201carmiq\u00ebsore ndaj regjimit\u201d<\/em><\/p>\n<h3><strong>PAS ISMAIL KADRES\u00cb, SHKRIMTARI TJET\u00cbR TEODOR LA\u00c7O MERR N\u00cb MBROJTJE POETIN FASLLI HALITI<\/strong><\/h3>\n<blockquote><p>Shkrimtari Teodor La\u00e7o ishte i njohur me poem\u00ebn dhe problematik\u00ebn e saj. N\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb cilin e boton n\u00eb gazet\u00ebn \u201cDrita\u201d, me 12 shkurt 1973, p\u00ebrpiqet t\u00eb mbroj\u00eb poetin si p\u00ebr shfaqje t\u00eb formalzimit, ashtu edhe p\u00ebr gabime si\u00e7 thuheshin at\u00ebher\u00eb ideore, duke th\u00ebn\u00eb se \u201cAutori ka synuar t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb poem\u00eb kund\u00ebr burokratizmit, i cili k\u00ebtu \u00ebsht\u00eb kapur n\u00eb disa prej shfaqjeve t\u00eb tij si hat\u00ebrll\u00ebku, \u201cshpirti i repartit\u201d etj.<\/p><\/blockquote>\n<p>Edhe poezia e Faslli Halitit nuk i shp\u00ebtoi k\u00ebtij gjykimi t\u00eb nisur gjithnj\u00eb nga strukturat e partis\u00eb, nganj\u00ebher\u00eb hapur dhe her\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb b\u00ebra n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb fsheht\u00eb p\u00ebrmes raportesh, informacionesh dhe analizazh t\u00eb ekspert\u00ebve n\u00ebp\u00ebr zyra. Poezia sociale e F. Halitit, ndryshonte n\u00eb thelb nga ajo q\u00eb shkruante M. Zeqo apo F. Rreshpja, nd\u00ebrsa ngjante shpeshher\u00eb e af\u00ebrt me tematik\u00ebn kund\u00ebr burokratizmit me poezit\u00eb e Xhevahir Spahiut, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb \u201cHiqi syzet Mi\u00e7o\u201d etj. Kjo lloji poezie q\u00eb sulmonte socializmin n\u00eb pik\u00ebn e tij m\u00eb t\u00eb ndjeshme, si burokratizmi, ishte e rrezikshme po aq sa edhe hermetizmi i Zeqos, metaforizmi i Rreshpjes apo ekztencializmi i Spahiut. Prandaj rezulton i p\u00ebrgjuar dhe i<br \/>\nkontrolluar dhe i v\u00ebn\u00eb n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr.<\/p>\n<p>Nj\u00ebri prej k\u00ebtyre informacioneve q\u00eb raportonte n\u00eb Komitetin Qendror rreth nj\u00eb diskutimi \u201cMbi poezin\u00eb\u201d, t\u00eb zhvilluar n\u00eb Lidhjen e Shkrimtar\u00ebve dhe Artist\u00ebve m\u00eb 15-16 mars 1973, Faslli Haliti, akuzohet p\u00ebr nxirje t\u00eb realitetit, p\u00ebr p\u00ebrshkrim t\u00eb saj me ngjyra t\u00eb err\u00ebta dhe pa perspektiv\u00eb, biles edhe p\u00ebr r\u00ebnie n\u00eb pozitat e nj\u00eb mikroborgjezi. \u201cDuke e par\u00eb jet\u00ebn nga pozitat e nj\u00eb mikroborgjezi q\u00eb k\u00ebrkon prej shoq\u00ebris\u00eb t\u2019i plot\u00ebsohen disa k\u00ebrkesa rehatll\u00ebku, disa poet\u00eb n\u00eb ndonj\u00eb poem\u00eb e deformojn\u00eb realitetin. Ata i zmadhojn\u00eb me tendec\u00eb t\u00eb metat q\u00eb vihen re n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb, duke u ankuar dhe duke rrahur gjoksin. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb n\u00eb ndonj\u00eb krijim (si n\u00eb poem\u00ebn \u201cDielli dhe rr\u00ebket\u00eb\u201d t\u00eb Faslli Halitit) jeta shkruhet me ngjyra t\u00eb err\u00ebta, pa perspektiv\u00eb.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Teodor La\u00e7o\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2020\/teodor-laco.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb ndonj\u00eb rast tjet\u00ebr (si n\u00eb poem\u00ebn e Viktor Qurkut \u201cShk\u00eblqim\u201d) forcat shoq\u00ebrore t\u00eb sh\u00ebndetshme, pozitive jan\u00eb t\u00eb pafuqishme dhe nuk arrijn\u00eb t\u00eb kund\u00ebrvihen, t\u00eb kund\u00ebrveprojn\u00eb me ato negative. T\u00eb dyja k\u00ebto poema u quajt\u00ebn se kan\u00eb ndikime t\u00eb huaja, revizioniste. N\u00eb to realiteti yn\u00eb shtremb\u00ebrohet.\u201d<sup>1<\/sup><\/p>\n<p>N\u00eb fakt poeti i shqet\u00ebsuar p\u00ebr problemet sociale t\u00eb njer\u00ebzve, si\u00e7 ishte strehimi dhe indiferenc\u00ebs me t\u00eb cil\u00ebn priteshin qytetar\u00ebt nga zyrtar\u00ebt e lokal\u00eb, n\u00eb pjes\u00ebn e par\u00eb t\u00eb poem\u00ebs duket sikur po vajton.<\/p>\n<p>Kjo p\u00ebrmbajtje e dyshimt\u00eb p\u00ebrb\u00ebnte nj\u00eb tjet\u00ebr shkitje ideore, pasi dilte jasht\u00eb p\u00ebrkufizimit doktrinar t\u00eb nj\u00ebrit prej themelues\u00ebve t\u00eb realizmit socialist, Maksim Gorkit, i cili kishte pohuar se \u201cShkrimtar\u00ebt jan\u00eb mamia e socializmit, dhe varri i kapitalizmit.\u201d<\/p>\n<p>Ja si e p\u00ebrshkruan Faslliu k\u00ebt\u00eb jet\u00eb n\u00eb poem\u00ebn e tij e cila do t\u00eb konsiderohej menj\u00ebher\u00eb me frym\u00eb armiq\u00ebsore, revizioniste.<sup>2<\/sup><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p><em>\u201c\u00c7atia ime sentimentale,<br \/>\nDy re n\u00eb qiell-<br \/>\nAjo vu lot\u00ebt,<br \/>\nDy re n\u00eb qiell-<br \/>\nAjo vu me t\u00eb madhe.<br \/>\nNga syt\u00eb e tavanit tim<br \/>\nRrjedhin lot gjerb\u00ebsh vu, vu,<br \/>\nVu,<br \/>\nVu,<br \/>\nNat\u00eb e dit\u00eb,<br \/>\nRrjedhin me t\u00eb madhe,<br \/>\nRrjedhin<br \/>\nPik\u00eb,<br \/>\npik\u00eb!<br \/>\nJan\u00eb dadot tona,<br \/>\nJan\u00eb gjyshet tona<br \/>\nK\u00ebto pik\u00eb,<br \/>\nK\u00ebto gjerb\u00eb<br \/>\nQ\u00eb na v\u00ebn\u00eb n\u00eb gjum\u00eb,<br \/>\nMe z\u00ebrin e tyre t\u00eb verdh\u00eb<br \/>\nDhe p\u00ebr \u00e7udi,<br \/>\nK\u00ebto gjerb\u00eb,<br \/>\nK\u00ebto pik\u00eb<br \/>\nV\u00ebn\u00eb n\u00eb gjum\u00eb edhe shokun Lili<\/em><br \/>\n(<em>Shefin e strehimit n\u00eb komitetin ekzekutiv<\/em>.)<\/p>\n<p>Poema alarmoi pushtetin e koh\u00ebs i cili filloi gradualisht t\u2019i kund\u00ebrvihej autorit, me mjete politike duke futur n\u00eb pun\u00eb mekanzimat e tij; fillimisht t\u00eb d\u00ebnimit t\u00eb poem\u00ebs, pastaj t\u00eb demaskimit t\u00eb autorit n\u00eb publik dhe n\u00eb fund, d\u00ebnimit t\u00eb vet\u00eb poetit. Aty fillonte edhe r\u00ebnia e poetit, ndalimi i veprave, nxjerrja nga qarkullimi i tyre, q\u00eb shoq\u00ebrohej n\u00eb vijim me d\u00ebnimin q\u00eb do t\u00eb caktonte partia duke filluar nga burgu, puna e detyruar n\u00eb kooperativa apo n\u00eb kantiere nd\u00ebrtimi.<\/p>\n<p>Faslli Haliti tashm\u00eb kishte hyr\u00eb n\u00eb ingranazhet e institucioneve mbikqyr\u00ebse, nga ato t\u00eb sigurimit deri tek ato informuese. N\u00eb nj\u00eb raport tjet\u00ebr q\u00eb i shkonte Komitetit Qendror me tem\u00eb rreth disa problemeve t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb dhe arteve t\u00eb asaj periudhe, si\u00e7 thuhej \u201ct\u00eb revolucionarizimit t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb vendit\u201d, poema \u201cDielli dhe rr\u00ebkerat\u201d e Faslli Halitit evidentohet nga m\u00eb armiq\u00ebsoret dhe problematiket.<\/p>\n<p>Devijim nga fryma progresive e realizimit socialist dhe r\u00ebnie n\u00eb ndikimin e huaj revizionist apo borgjez, \u201c \u2026sipas informacionit koh\u00ebt e fundit jan\u00eb ndeshur \u2026 edhe n\u00eb ndonj\u00eb poem\u00eb, si \u201cDielli dhe rr\u00ebkerat\u201d e F. Halitit, dhe \u201cShk\u00eblqimi \u201c i V. Qurkut, vjersha si jet\u00eb e Xh. Spahiut, ciklet hermetike t\u00eb F. Arapit, M. Zeqos e ndonj\u00eb tjet\u00ebr.\u201d<sup>3<\/sup><\/p>\n<p>Poema njer\u00ebzore e Faslliut, sido q\u00eb e shkruar n\u00eb frym\u00ebn revolucionare t\u00eb Majakovskit, biles edhe n\u00eb stilin e tij me vargje dhe fjal\u00eb t\u00eb thyera, p\u00ebrmban ngarkesa t\u00eb m\u00ebdha emocionale dhe shpirt revolte kund\u00ebr burokracis\u00eb q\u00eb ua nxinte jet\u00ebn disa t\u00eb varf\u00ebrve q\u00eb nuk kishin ndikim dhe miq\u00ebsira n\u00eb komitetin ekzekutiv t\u00eb rrethit sa p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb n\u00eb koh\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt shp\u00ebrbleheshin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb padrejt\u00eb dhe abuzive p\u00ebrmes rrug\u00ebve t\u00eb dyshimta, si ryshfetet, thot\u00eb poeti, fenomene me t\u00eb cilat let\u00ebrsia socialiste nuk i pranonte, biles edhe vet\u00eb sistemi i refuzonte si t\u00eb huaja, pasi e konsideronte si nj\u00eb shfaqje t\u00eb kapitalizmit apo borgjezis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Dyshimi n\u00eb drejt\u00ebsin\u00eb e Partis\u00eb Komuniste dhe pushtetit popullor ishte i ndaluar t\u00eb mendohej dhe jo m\u00eb pastaj t\u00eb demonstrohej n\u00eb nj\u00eb poem\u00eb dhe akoma m\u00eb keq t\u00eb botohej edhe n\u00eb nj\u00eb gazet\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr koh\u00ebn si \u201cZ\u00ebri i rinis\u00eb\u201d n\u00eb Tiran\u00eb. T\u00eb gjith\u00eb e dim\u00eb q\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e nj\u00ebr\u00ebzve t\u00eb shtypit, sido t\u00eb kontrolluar dhe st\u00ebrkontrolluar p\u00ebrpiqeshin t\u2019i jepnin udh\u00eb n\u00eb gazetat ku punonin, denoncimit t\u00eb disa fenomeneve q\u00eb edhe p\u00ebr at\u00eb sistem q\u00eb bazohej teorikisht tek utopia e barazis\u00eb apo barazis\u00eb n\u00eb varf\u00ebri ishin t\u00eb r\u00ebnda. K\u00ebto hap\u00ebsira mbylleshin shpejt me urdh\u00ebr nga lart, nd\u00ebrsa p\u00ebr gazetar\u00ebt merreshin masa.<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb fund t\u00eb viteve 1980, disa gazetar\u00eb t\u00eb njohur q\u00eb punonin n\u00eb gazetat qendrore vazhduan t\u00eb d\u00ebnoheshin apo t\u00eb shkonin n\u00eb prodhim p\u00ebr nxirje t\u00eb realitetit socialist. P\u00ebr shembull, gazetari F. C u d\u00ebnua pse kishte shkruar nj\u00eb shkrim problemor ta z\u00ebm\u00eb pse ishte qelbur peshku n\u00eb Durr\u00ebs, gazetari M. C p\u00ebr nj\u00eb v\u00ebzhgim ku thoshte se nuk kishte marmulat\u00eb, apo marmalata ishte jasht\u00eb standardit, gazetari H.B qe d\u00ebnuar p\u00ebrs\u00ebri me riedukim n\u00eb prodhim, pse kishte denoncuar nj\u00eb problem krejt banal sot, ndarjen me hat\u00ebr dhe jo me transparenc\u00eb t\u00eb veshmbathjeve, gjithnj\u00eb dhe m\u00eb t\u00eb munguara n\u00eb tregun e qytetit e t\u00eb shum\u00eb gazetar\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb d\u00ebnuar n\u00ebp\u00ebr burgje me k\u00ebt\u00eb akuz\u00eb, pra t\u00eb nxirjes s\u00eb realitetit.<\/p>\n<p>E solla k\u00ebt\u00eb shembull se edhe brenda atij sistemi t\u00eb spastruar p\u00ebr kat\u00ebr pes\u00eb dekada me radh\u00eb nga armiqt\u00eb e brendsh\u00ebm, pati deri n\u00eb fund z\u00ebra q\u00eb luftonin kund\u00ebr tij n\u00eb aspektin social e njer\u00ebzor. Pasi formalizmi i socializmit shqiptar, n\u00eb kompleks, \u00ebsht\u00eb i pashembullt n\u00eb bot\u00ebn komuniste. Nga nj\u00ebra an\u00eb porositej formalisht q\u00eb t\u00eb denoncohej burokratizimi dhe nga ana tjet\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb e ngrenin at\u00eb, si problem t\u00eb degjenerimit politik t\u00eb vet\u00eb sistemit, ose d\u00ebnoheshin, ose demaskoheshin, me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn akuz\u00eb, p\u00ebr \u201cnxirje t\u00eb realitetit\u201d dhe akoma m\u00eb keq \u201cp\u00ebr agjitacion dhe propogan\u00eb kund\u00ebr pushtetit popullor\u201d.<\/p>\n<p>Kjo frym\u00eb kund\u00ebr padrejt\u00ebsive si\u00e7 duket ka q\u00ebn\u00eb edhe arsyeja q\u00eb redaksia e gazet\u00ebs \u201cZ\u00ebri i rinis\u00eb\u201d ia kishte botuar poem\u00ebn Faslli Halitit. Poem\u00eb q\u00eb mbart gjith\u00eb mllefin dhe urrejtjen ndaj padrejt\u00ebsis\u00eb dhe jo vet\u00ebm metaforike t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb pafuqish\u00ebm, q\u00eb u kan\u00eb mbetur vet\u00ebm grushtat, apo gur\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb drejt\u00ebsi.<\/p>\n<p>Ja nj\u00eb tjet\u00ebr fragment i poem\u00ebs:<\/p>\n<p><em>Shkret\u00ebtira e kontradikt\u00ebs s\u00eb strehimit<br \/>\nDo t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb qytet i ri banimi.<br \/>\nUrdh\u00ebr!<br \/>\nMe grushtin e klas\u00ebs pun\u00ebtore<br \/>\nThyejani dh\u00ebmb\u00ebt burokracis\u00eb!<br \/>\nThyejani dh\u00ebmb\u00ebt shokut Koli,<br \/>\nShokut Lili!<br \/>\nPo ua thyejm\u00eb,<br \/>\nNa duhen gur\u00eb,<br \/>\nMakinat n\u00eb gurore u vonuan.<br \/>\nPo i murosim dh\u00ebmb\u00ebt tuaj.<br \/>\nNe s\u2019mund t\u00eb rrim\u00eb pa pun\u00eb<br \/>\nNe s\u2019mund ta lem\u00eb me duar n\u00ebn gjerb\u00eb<br \/>\nEnverin,<br \/>\nPartin\u00eb,<br \/>\nNe i kemi piketa duart e tyre,<br \/>\nPiketa ku duhet t\u00eb hapim themele<br \/>\nPiketa ku duhet t\u00eb hedhim \u00e7atin\u00eb.<br \/>\nPartia,<br \/>\nEnveri<br \/>\nZgjuar rrin\u00eb?!<br \/>\nDhe v\u00ebn\u00eb dor\u00ebn ku pikon?!<br \/>\nDhe s\u2019ka gjerb\u00eb q\u00eb s\u2019e din\u00eb?!<br \/>\nSi s\u2019ka gjerb\u00eb q\u00eb s\u2019e din\u00eb?!<\/em><sup>4<\/sup><\/p>\n<p>N\u00eb fillim t\u00eb viteve 1970, frym\u00ebs liberale formaliste ku u p\u00ebrfshin\u00eb nj\u00eb num\u00ebr i konsideruar poet\u00ebsh dhe shkrimtar\u00ebsh t\u00eb rinj, disa teoricin\u00eb t\u00eb njohur u p\u00ebrpoq\u00ebn q\u00eb t\u2019i jepnin edhe nj\u00eb baz\u00eb teorike p\u00ebrmes nj\u00eb debati t\u00eb hapur n\u00eb gazet\u00ebn \u201cDrita\u201d. M\u00eb sakt\u00eb ata tentuan q\u00eb frym\u00ebmarrja q\u00eb kishte p\u00ebsuar poezia, piktura, muzika apo teatri, t\u00eb shoq\u00ebrohej edhe me nj\u00eb \u00e7ngurt\u00ebsim modest t\u00eb kornizave teorike t\u00eb realizmit socialist, si\u00e7 ishte nocioni i heroit pozitiv q\u00eb e kishte p\u00ebrthar\u00eb sidomos proz\u00ebn shqipe me heronj standard dhe uniform\u00eb n\u00eb \u00e7do vep\u00ebr. Tre vjet prej fillimit t\u00eb k\u00ebtij debati partia mendonte ta stoponte at\u00eb, me pretekstin se \u201cPohimet e b\u00ebra gjat\u00eb diskutimit mbi heroin pozitiv n\u00eb gazet\u00ebn Drita, kishin m\u00eb se nj\u00eb th\u00ebnie konfuze, kontraditore dhe t\u00eb gabuar\u2026\u201c<\/p>\n<p>Pasi kritikohen disa mendime t\u00eb Kundret Vel\u00e7\u00ebs dhe Xhafer Martinit p\u00ebr konceptet e tyre t\u00eb gabuara p\u00ebr krjimin e nj\u00eb \u201cheroi ide\u201d, japin edhe pamjen tjet\u00ebr deri n\u00eb vulgaritet. Grupi i ekstremit t\u00eb majt\u00eb shkonte deri aty sa t\u00eb konsideronin si hero pozitiv edhe nj\u00eb barak\u00eb. Ky detaj, raportohet edhe n\u00eb informacionin q\u00eb i shkonte KQ t\u00eb partis\u00eb.<\/p>\n<p>\u201c<em>\u2026 duke patur parasysh barak\u00ebn prej pupuliti n\u00eb romanin \u201cDasma\u201d u b\u00eb pohimi se \u201cvet\u00eb ajo barak\u00eb pupuliti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hero pozitiv<\/em>\u201d.<sup>5<\/sup><\/p>\n<p>Ap. Komitetit Qendror Informacioni duke iu referuar debatit t\u00eb zhvilluar n\u00eb gazet\u00ebn \u201cDrita\u201d rreth heroit pozitiv, i referohet edhe pohimeve t\u00eb kritikut Kudret Vel\u00e7a (i cili bashk\u00eb me mendimet e Gjergj Zhejit, konsderoheshin si bart\u00ebs t\u00eb mendimeve liberale), i cili thekson se \u201carti socialist mbeti \u201cn\u00eb kufijt\u00eb e artit t\u00eb shek. XIX, p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb larg\u00ebt, pa \u00e7elur rrug\u00eb t\u00eb reja drejt artit t\u00eb epok\u00ebs ton\u00eb.<sup>6<\/sup><\/p>\n<p>Ky ishte nj\u00eb konstatim i drejt\u00eb. Shum\u00eb vende t\u00eb lindjes nga ish-Jugosllavia fqinje deri n\u00eb BS let\u00ebrsia ishte hapur n\u00eb komunikimin e saj me per\u00ebndimin, kishin l\u00ebn\u00eb m\u00ebnjan\u00eb disa kufizime ideologjike t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Stalinit dhe Zhdanovit, duke p\u00ebrshtatur edhe shfaqje t\u00eb formalizimit dhe rrymave t\u00eb tjera per\u00ebndimore.<\/p>\n<p>Ta z\u00ebm\u00eb n\u00eb ish-Jugosllavia prej viteve 1950 filloi nj\u00eb kurs liberal n\u00eb let\u00ebrsi dhe arte i udh\u00ebhequr nga shkrimtari i njohur kroat Mirosllav K\u00ebrlezha, nd\u00ebrsa pjesa tjet\u00ebr e lindjes pas viteve 1960, nd\u00ebrsa Shqip\u00ebria vijonte me krenari t\u2019i q\u00ebndronte korrekt realizmit socialist dhe estetik\u00ebs ekstremiste, zhdanoviste.<\/p>\n<p>\u201cKritika tradicionale marksiste u p\u00ebrmbahej akoma termave si \u201ctipizimi, heroi pozitiv, lufta e klasave, konflikti si zgjidhje teknike e luft\u00ebs s\u00eb klasave brenda vepr\u00ebs letrare e artistike etj.<sup>7<\/sup><\/p>\n<p>Rugova n\u00eb studimin e tij komenton edhe kritik\u00ebn moderne marksiste e cila n\u00eb Tiran\u00eb konsiderohej revizioniste dhe dekadente dhe si e till\u00eb e rrezikshme. Sipas tij kritika moderne marksiste, \u201c<em>Ta quajm\u00eb kushtimisht k\u00ebshtu, \u00ebsht\u00eb ajo kritik\u00eb e cila k\u00ebrkon t\u00eb bazohet n\u00eb marksizmin si filozofi dhe teori e hapur ndaj problemeve t\u00eb koh\u00ebs, sipas shembullit t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb Marksit dhe raportit t\u00eb saj me koh\u00ebn e vet. Kjo kritik\u00eb z\u00eb t\u00eb zhvillohet sidomos mbas viteve 1960 dhe k\u00ebtej<\/em>\u201d.<sup>8<\/sup><\/p>\n<p>Rugova si shembull t\u00eb k\u00ebsaj kritike merr Gjergj Llukacin i cili v\u00eb nj\u00eb dilem\u00eb t\u00eb madhe \u201c<em>me konstatimin dhe bindjen se esktetika marksiste ekziston dhe nuk ekziston<\/em>.\u201c<sup>9<\/sup><\/p>\n<p>N\u00eb raportin n\u00eb fjal\u00eb d\u00ebrguar KQ t\u00eb partis\u00eb thuhet se \u201cN\u00eb botimet poetike t\u00eb botuara nga \u201cDrita\u201d, \u201cN\u00ebntori\u201d, \u201cZ\u00ebri i rinis\u00eb\u201d, \u2026 ka trajtim subjektiv dhe shtremb\u00ebrim t\u00eb realitetit. K\u00ebshtu p\u00ebr shembull n\u00eb poem\u00ebn e Faslli halitit \u201cDielli dhe rr\u00ebket\u00eb\u201d, nxihet realiteti yn\u00eb dhe ka influenca t\u00eb qarta revizioniste.\u201d<sup>10<\/sup><\/p>\n<p>Raporti godet edhe v\u00ebllimin me poezi t\u00eb Fatos Arapit \u201cMe jepni nj\u00eb em\u00ebr\u201d, i cili nuk u vu n\u00eb qarkullim. \u201cShumica e vjershave t\u00eb k\u00ebtij v\u00ebllimi jan\u00eb hermetike, mbyllen brenda nj\u00eb simbolike t\u00eb mjegullt. Me tendenca hermetizmi ka qen\u00eb edhe v\u00ebllimi i Frederik Rreshpjes \u201cN\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet\u201d t\u00eb cil\u00ebn sht\u00ebpia botuese \u201cNaim Frash\u00ebri\u201d, ia ktheu autorit dhe ai e solli t\u00eb rip\u00ebrt\u00ebrir\u00eb.\u201d<sup>11<\/sup><\/p>\n<p>Poema denonconte plag\u00ebn e padrejt\u00ebsive dhe t\u00eb ryshfetit tek zyrtar\u00ebt e pushtetit, t\u00eb cil\u00ebt anashkalonin t\u00eb varf\u00ebrit dhe t\u00eb tjer\u00ebt pa mb\u00ebshtetje, pa miq dhe t\u00eb njohur n\u00eb sferat e larta t\u00eb pushtetit. Ja nj\u00eb fragment nga poema \u201cDielli dhe rr\u00ebkerat\u201d:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p><em>P\u00ebr nj\u00eb hyrje,<br \/>\nP\u00ebr nj\u00eb hall,<br \/>\nNe trokisnim tek ju,<br \/>\nTrokisnim n\u00eb portat e buz\u00ebve tuaja,<br \/>\nMe gishtin e halleve tona trokisnim,<br \/>\nShoku Koli,<br \/>\nShoku Lili;<br \/>\nPortat e buz\u00ebve tuaja s\u2019hapeshin<br \/>\nDh\u00ebmb\u00ebt tuaj ky\u00e7eshin<br \/>\nMe nervoziz\u00ebm k\u00ebrcisnin.<br \/>\nVinte miq\u00ebsia,<br \/>\nHynte pa trokitur,<br \/>\nVinte shoq\u00ebria, hynte pa trokitur,<br \/>\nPortat e buz\u00ebve hapeshin vet\u00eb,<br \/>\nMuret e dh\u00ebmb\u00ebve shk\u00eblqenin.<br \/>\nQindra k\u00ebrkesat tona thyenin kok\u00ebn,<br \/>\nNuk futeshin dot,<br \/>\nNuk i hapnim dot.<br \/>\nNj\u00eb trokitje miku,<br \/>\nNj\u00eb trokitje shoku,<br \/>\nNj\u00eb cigare me filt\u00ebr,<br \/>\nI hapte fare leht\u00eb.<br \/>\nNj\u00eb rekomandim,<br \/>\nMiku,<br \/>\nShoku,<br \/>\nNj\u00eb porosi<br \/>\nShoku,<br \/>\nMiku<br \/>\nP\u00ebrpara ju vinin ata<br \/>\nJu vinin p\u00ebrpara nj\u00eb cigare, nj\u00eb paket\u00eb.<br \/>\nJu-<br \/>\nNj\u00eb hyrje iu vinit atyre p\u00ebrpara<br \/>\nNj\u00eb apartament<\/em><\/p>\n<p>Shkrimtari Teodor La\u00e7o ishte i njohur me poem\u00ebn dhe problematik\u00ebn e saj. N\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb cilin e boton n\u00eb gazet\u00ebn \u201cDrita\u201d, me 12 shkurt 1973, p\u00ebrpiqet t\u00eb mbroj\u00eb poetin si p\u00ebr shfaqje t\u00eb formalzimit, ashtu edhe p\u00ebr gabime si\u00e7 thuheshin at\u00ebher\u00eb ideore, duke th\u00ebn\u00eb se \u201cAutori ka synuar t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb poem\u00eb kund\u00ebr burokratizmit, i cili k\u00ebtu \u00ebsht\u00eb kapur n\u00eb disa prej shfaqjeve t\u00eb tij si hat\u00ebrll\u00ebku, \u201cshpirti i repartit\u201d.<\/p>\n<p>Sipas La\u00e7os: \u201cN\u00eb shum\u00eb artikuj dhe sh\u00ebnime kritike p\u00ebr poezin\u00eb e dy vjet\u00ebve t\u00eb fundit, do t\u00eb gjesh emrin e poetit Faslli Haliti. Nj\u00eb interesim t\u00eb till\u00eb i kritik\u00ebs p\u00ebr t\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb i rastit po i diktuar nga dimensionet e reja q\u00eb ka fituar s\u00eb fundi poezia e k\u00ebtij poeti, i cili u prezantua si nj\u00eb z\u00eb m\u00eb vete q\u00eb n\u00eb v\u00ebllimin e par\u00eb \u201cSot\u201d. Me at\u00eb tuf\u00eb poezish ai na tha se nuk k\u00ebndon \u201cn\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi\u201d me frym\u00ebzimin dhe ndjenj\u00ebn poetike\u2026<\/p>\n<p>D\u00ebshira p\u00ebr t\u00eb trajtuar tema t\u00eb mprehta sociale q\u00eb kan\u00eb n\u00eb brend\u00ebsi kontradikta t\u00eb koh\u00ebs, toni polemik e i zem\u00ebruar ndaj fenomeneve regresive e konservatore dhe karakteri konkret i komunikimit t\u00eb mendimit poetik me lexuesit, mendoj se p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb an\u00ebt m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb poezis\u00eb s\u00eb tij. Megjith\u00ebse ndonj\u00ebher\u00eb gjejm\u00eb edhe tek ai refleksin e nj\u00eb far\u00eb mode p\u00ebr t\u2019u \u201cnd\u00ebrlikuar\u201d, n\u00eb natyr\u00ebn e vet ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb poet q\u00eb komunikon drejt p\u00ebr drejt e n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sinqert\u00eb dhe andaj s\u2019mund t\u00eb b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr prirje \u201cgjysm\u00eb formaliste\u201d tek ai, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb shprehur ndonj\u00eb mendim p\u00ebr autorin.<\/p>\n<p>Tek poema \u201cDielli dhe rr\u00ebkerat\u201d, botuar n\u00eb \u201cZ\u00ebrin e Rinis\u00eb\u201d m\u00eb 16 dhjetor 1972, autori nuk e ka gjetur dot udh\u00ebn dhe s\u2019\u00ebsht\u00eb orientuar drejt ideologjikisht n\u00eb at\u00eb thell\u00ebsi ku ka dashur, t\u00eb hyj\u00eb. Autori ka synuar t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb poem\u00eb kund\u00ebr burokratizmit, i cili k\u00ebtu \u00ebsht\u00eb kapur n\u00eb disa prej shfaqjeve t\u00eb tij si hat\u00ebrll\u00ebku, \u201cshpirti i repartit\u201d. Akraball\u00ebku. Autori nuk e ka gjetur dot pik\u00ebv\u00ebshtrimin shoq\u00ebror t\u00eb problemit dhe raporti i tij me k\u00ebt\u00eb fenomen ka mbetur deri diku nj\u00eb raport subjektiv. Revolta n\u00eb poem\u00eb nuk p\u00ebrligjet nga pik\u00ebpamja sociale.<\/p>\n<p>Ajo krijon nj\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb zymt\u00eb p\u00ebr gj\u00ebndjen e pun\u00ebve n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb t\u00eb jet\u00ebs, kurse n\u00eb nj\u00eb pem\u00eb t\u00eb till\u00eb sintetike, q\u00eb synon t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsim, s\u2019ka pse t\u00eb ket\u00eb vend nj\u00eb tabllo e err\u00ebt e zymt\u00eb e till\u00eb. N\u00eb poem\u00eb vem\u00eb re se edhe kolizioni i disa detajeve dhe figurave artistike me mendimin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm, \u00ebsht\u00eb i pa qart\u00eb. Detajet dhe figurat mendojm\u00eb se duheshin zgjedhur n\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, q\u00eb ta ndri\u00e7onin fenomenin e t\u00eb sh\u00ebrbenin p\u00ebr ta p\u00ebr\u00e7uar realitetin q\u00eb p\u00ebrshkruhet tek mendja e lexuesit. Ka mjaft vargje q\u00eb jo vet\u00ebm krijojn\u00eb ekuivon dhe kontradiksione mendime brenda poem\u00ebs, po duke pasur n\u00eb vetvete detaje e mendime t\u00eb paqarta nuk i sh\u00ebrbejn\u00eb dh\u00ebnies me v\u00ebrtet\u00ebsi t\u00eb esenc\u00ebs s\u00eb fenomenit dhe t\u00eb koh\u00ebs\u201d.<sup>12<\/sup><\/p>\n<p>Sulmi q\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsi komunist Enver Hoxha u b\u00ebri n\u00eb bllok ndikimeve t\u00eb huaja n\u00eb let\u00ebrsi dhe arte n\u00eb plenumin e qershorit t\u00eb vitit 1973, u hapi rrug\u00eb sulmeve t\u00eb ashpra ndaj \u00e7do prirje p\u00ebr risi dhe novacion q\u00eb ishte v\u00ebn\u00eb re n\u00eb vitet 1970-1973.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb disa vepra letrare t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb artit, drama, poezi e poema, tregime e novela, n\u00eb ndonj\u00eb film etj.. \u00ebsht\u00eb shtremb\u00ebruar realiteti. Kontradiktat e ndryshme dhe lufta q\u00eb zhvillojn\u00eb Partia e popullit kund\u00ebr fenomeneve negativ\u00eb, pengesave e v\u00ebshtir\u00ebsive jan\u00eb pasqyruar jo nga pozitat e Partis\u00eb, por nga pozita t\u00eb kund\u00ebrta me to. K\u00ebshtu, n\u00eb mjaft raste lufta kund\u00ebr burokratizmit jepet e gabuar n\u00eb thelbin e saj, organet e pushteti ton\u00eb paraqiten t\u00eb mbytura nga burokratizmi dhe masat punonj\u00ebse krejt t\u00eb pafuqishme n\u00eb luft\u00ebn e burokrat\u00ebve\u201d.<sup>13<\/sup><\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb frym\u00eb t\u00eb inicuar nga udh\u00ebheqja komuniste qysh prej janarit t\u00eb vitit 1973 me fjal\u00ebn e diktatorit komunist n\u00eb Presidiumin e Kuvendit Popullor reagon edhe Lidhja e Shkrimtar\u00ebve dhe Artist\u00ebve. \u201cShk\u00ebndija t\u00eb shtremb\u00ebrimit t\u00eb p\u00ebrmbajtjes ka patur n\u00eb poezin\u00eb ton\u00eb edhe vitet e vitit t\u00eb fundit. \u00cbsht\u00eb rasti t\u00eb p\u00ebrmendim poem\u00ebn e F. Halitit, e nj\u00ebrit nga poet\u00ebt m\u00eb t\u00eb talentuar, \u201cDielli dhe rr\u00ebkerat\u201d, botuar n\u00eb \u201cZ\u00ebri i Rinis\u00eb\u201d 16 dhjetor 1972. Poema jep nj\u00eb panoram\u00eb t\u00eb zymt\u00eb t\u00eb jet\u00ebs. Forcat e gjalla t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb e v\u00ebshtrojn\u00eb nga larg gjendjen e shtremb\u00ebr q\u00eb krijon poeti. Partia dhe shteti duket sikur nuk veprojn\u00eb ndaj t\u00eb metave burokratike, ata v\u00ebshtrojn\u00eb dhe heshtin.<\/p>\n<p>Gj\u00eb q\u00eb n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb nuk i p\u00ebrgjigjet s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs\u201d.<sup>14<\/sup><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">(<em>Vijon numrin e arthsh\u00ebm<\/em>)<\/p>\n<p><strong>R E F E R E N C A<\/strong>:<\/p>\n<p>1. <em>Informacion p\u00ebr diskutimin \u201cMbi poezin\u00eb\u201d, t\u00eb zhvilluar n\u00eb Lidhjen e Shkrimtar\u00ebve dhe Artist\u00ebve m\u00eb 15-16 mars 1973. Arkivi Qendror i Shtetit. Ap. Komitetit Qendror t\u00eb PPSH-s\u00eb, (Struktura) Fondi 14, Dosja 46, Viti 1973. Fl. 4-7.<\/em><br \/>\n2. <em>Gazeta \u201cZ\u00ebri i Rinis\u00eb\u201d, Tiran\u00eb, 16 dhjetor 1972, fragment nga poema \u201cDielli dhe rr\u00ebk\u00ebrat\u201d.<\/em><br \/>\n3. <em>Mbi disa probleme t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb dhe arteve t\u00eb k\u00ebsaj periudhe t\u00eb revolucionarizimit t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb vendit\u201d, Raport d\u00ebrguar KQ, Arkivi Qendror i Shtetit. Ap. Komitetit Qendror t\u00eb PPSH-s\u00eb, (Struktura) Fondi 14, Dosja 294, Viti 1973. Fl. 19-59.<\/em><br \/>\n4. <em>Gazeta \u201cZ\u00ebri i Rinis\u00eb\u201d, Tiran\u00eb, 16 dhjetor 1972, fragment nga poema \u201cDielli dhe rr\u00ebk\u00ebrat\u201d.<\/em><br \/>\n5. <em>Mbi disa probleme t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb dhe arteve t\u00eb k\u00ebsaj periudhe t\u00eb revolucionarizimit t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb vendit\u201d, Raport d\u00ebrguar KQ, Arkivi Qendror i Shtetit. Ap. Komitetit Qendror t\u00eb PPSH-s\u00eb, (Struktura) Fondi 14, Dosja 240, Viti 1973. Fl. 16-48 t\u00eb PPSH-s\u00eb, (Struktura) Fondi 14, Dosja 294, Viti 1973. Fl. 19-59.<\/em><br \/>\n6. <em>Mbi disa probleme t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb dhe arteve t\u00eb k\u00ebsaj periudhe t\u00eb revolucionarizimit t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb vendit\u201d, Raport d\u00ebrguar KQ, Arkivi Qendror i Shtetit. Ap. Komitetit Qendror t\u00eb PPSH-s\u00eb, (Struktura) Fondi 14, Dosja 294, Viti 1973. Fl. 19-59.<\/em><br \/>\n7. <em>Ibrahim Rugova: \u201cRefuzimi estetik\u201d (Prishtin\u00eb 1987), marr\u00eb nga \u201cTeoria letrare, tekste t\u00eb zgjedhura\u201d Prishtin\u00eb 2013, f. 147.<\/em><br \/>\n8. <em>Ibrahim Rugova: \u201cRefuzimi estetik\u201d (Prishtin\u00eb 1987), marr\u00eb nga \u201cTeoria letrare, tekste t\u00eb zgjedhura\u201d Prishtin\u00eb 2013, f. 148.<\/em><br \/>\n9. <em>Ibrahim Rugova: \u201cRefuzimi estetik\u201d (Prishtin\u00eb 1987), marr\u00eb nga \u201cTeoria letrare, tekste t\u00eb zgjedhura\u201d Prishtin\u00eb 2013, f. 148.<\/em><br \/>\n10. <em>Mbi disa probleme t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb dhe arteve t\u00eb k\u00ebsaj periudhe t\u00eb revolucionarizimit t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb vendit\u201d, Raport d\u00ebrguar KQ, Arkivi Qendror i Shtetit. Ap. Komitetit Qendror t\u00eb PPSH-s\u00eb, (Struktura) Fondi 14, Dosja 294, Viti 1973. Fl. 19-59.<\/em><br \/>\n11. <em>Mbi ndikimet e huaja n\u00eb fush\u00ebn e kultur\u00ebs dhe arteve n\u00eb frym\u00ebn e fjalimeve t\u00eb fundit t\u00eb shokut Enver. Informacion p\u00ebr KQ t\u00eb PPSh-s\u00eb, rreth konkluzioneve t\u00eb diskutuara dhe aprovuara nga Komiteti i Kultur\u00ebs dhe Arteve n\u00eb Ministrin\u00eb e Arsimit dhe Kultur\u00ebs, m\u00eb 15 maj 1973. Arkivi Qendror i Poema \u201cDielli dhe rr\u00ebkerat\u201d ishte b\u00ebr\u00eb objekt i \u00e7do analize mbi poezin\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb.<\/em><br \/>\n12. <em>Teodor La\u00e7o: \u201cP\u00ebr nj\u00eb konceptim m\u00eb realist t\u00eb fenomeneve\u201d, gazeta \u201cDrita\u201d 25 shkurt 1973.<\/em><br \/>\n13. E<em>. Hoxha, Fjala n\u00eb Plenumin e Kat\u00ebrt t\u00eb KQ t\u00eb PPSH-s\u00eb, Tiran\u00eb, 26-28 qershor 1973.<\/em><br \/>\n14. <em>D. Agolli: \u201cPulsi i jet\u00ebs dhe pulsi i poezis\u00eb\u201d, gazeta Drita 11 mars 1973.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Revista \u201cKoha\u201d e Firences e krahason Faslli Halitin me Shollzhnecinin rus, n\u00eb kritikat ndaj abuzimit t\u00eb komunist\u00ebve me pushtetin \u201cN\u00eb nj\u00eb koment t\u00eb tij p\u00ebr tablon\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb socialiste n\u00eb Shqip\u00ebri, Ernest Koliqi e p\u00ebrmend edhe persekutimin e Faslli Halitit, p\u00ebr shkak t\u00eb poezive t\u00eb tij, denoncuese ndaj njer\u00ebzve t\u00eb pushtetit. \u201cP\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar portretin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":60616,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4,35,8],"tags":[],"class_list":["post-61087","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori","category-kulture","category-letersi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>REVISTA \u201cSHEJZAT\u201d DHE ERNEST KOLIQI MARRIN N\u00cb MBROJTJE FASLLI HALITIN PAS DENIMIT POLITIK N\u00cb LUSHNJE - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"REVISTA \u201cSHEJZAT\u201d DHE ERNEST KOLIQI MARRIN N\u00cb MBROJTJE FASLLI HALITIN PAS DENIMIT POLITIK N\u00cb LUSHNJE - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Revista \u201cKoha\u201d e Firences e krahason Faslli Halitin me Shollzhnecinin rus, n\u00eb kritikat ndaj abuzimit t\u00eb komunist\u00ebve me pushtetin \u201cN\u00eb nj\u00eb koment t\u00eb tij p\u00ebr tablon\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb socialiste n\u00eb Shqip\u00ebri, Ernest Koliqi e p\u00ebrmend edhe persekutimin e Faslli Halitit, p\u00ebr shkak t\u00eb poezive t\u00eb tij, denoncuese ndaj njer\u00ebzve t\u00eb pushtetit. \u201cP\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar portretin [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-11-10T08:16:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-11-11T01:09:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/faslli-haliti-foto.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"329\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"36 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"REVISTA \u201cSHEJZAT\u201d DHE ERNEST KOLIQI MARRIN N\u00cb MBROJTJE FASLLI HALITIN PAS DENIMIT POLITIK N\u00cb LUSHNJE\",\"datePublished\":\"2020-11-10T08:16:12+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-11T01:09:29+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\\\/\"},\"wordCount\":7251,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/faslli-haliti-foto.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\",\"Kultur\u00eb\",\"Let\u00ebrsi\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\\\/\",\"name\":\"REVISTA \u201cSHEJZAT\u201d DHE ERNEST KOLIQI MARRIN N\u00cb MBROJTJE FASLLI HALITIN PAS DENIMIT POLITIK N\u00cb LUSHNJE - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/faslli-haliti-foto.jpg\",\"datePublished\":\"2020-11-10T08:16:12+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-11T01:09:29+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/faslli-haliti-foto.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/faslli-haliti-foto.jpg\",\"width\":600,\"height\":329,\"caption\":\"Faslli Haliti - foto\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"REVISTA \u201cSHEJZAT\u201d DHE ERNEST KOLIQI MARRIN N\u00cb MBROJTJE FASLLI HALITIN PAS DENIMIT POLITIK N\u00cb LUSHNJE\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"REVISTA \u201cSHEJZAT\u201d DHE ERNEST KOLIQI MARRIN N\u00cb MBROJTJE FASLLI HALITIN PAS DENIMIT POLITIK N\u00cb LUSHNJE - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"REVISTA \u201cSHEJZAT\u201d DHE ERNEST KOLIQI MARRIN N\u00cb MBROJTJE FASLLI HALITIN PAS DENIMIT POLITIK N\u00cb LUSHNJE - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Revista \u201cKoha\u201d e Firences e krahason Faslli Halitin me Shollzhnecinin rus, n\u00eb kritikat ndaj abuzimit t\u00eb komunist\u00ebve me pushtetin \u201cN\u00eb nj\u00eb koment t\u00eb tij p\u00ebr tablon\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb socialiste n\u00eb Shqip\u00ebri, Ernest Koliqi e p\u00ebrmend edhe persekutimin e Faslli Halitit, p\u00ebr shkak t\u00eb poezive t\u00eb tij, denoncuese ndaj njer\u00ebzve t\u00eb pushtetit. \u201cP\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar portretin [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2020-11-10T08:16:12+00:00","article_modified_time":"2020-11-11T01:09:29+00:00","og_image":[{"width":600,"height":329,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/faslli-haliti-foto.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"36 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"REVISTA \u201cSHEJZAT\u201d DHE ERNEST KOLIQI MARRIN N\u00cb MBROJTJE FASLLI HALITIN PAS DENIMIT POLITIK N\u00cb LUSHNJE","datePublished":"2020-11-10T08:16:12+00:00","dateModified":"2020-11-11T01:09:29+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/"},"wordCount":7251,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/faslli-haliti-foto.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori","Kultur\u00eb","Let\u00ebrsi"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/","name":"REVISTA \u201cSHEJZAT\u201d DHE ERNEST KOLIQI MARRIN N\u00cb MBROJTJE FASLLI HALITIN PAS DENIMIT POLITIK N\u00cb LUSHNJE - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/faslli-haliti-foto.jpg","datePublished":"2020-11-10T08:16:12+00:00","dateModified":"2020-11-11T01:09:29+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/faslli-haliti-foto.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/faslli-haliti-foto.jpg","width":600,"height":329,"caption":"Faslli Haliti - foto"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/revista-shejzat-dhe-ernest-koliqi-marrin-ne-mbrojtje-faslli-halitin-pas-denimit-politik-ne-lushnje\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"REVISTA \u201cSHEJZAT\u201d DHE ERNEST KOLIQI MARRIN N\u00cb MBROJTJE FASLLI HALITIN PAS DENIMIT POLITIK N\u00cb LUSHNJE"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61087"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61096,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61087\/revisions\/61096"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}