Secili nga kombet apo shtetet ka rrethanat e veta historike, t\u00eb cilat kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me zhvillimin e shoq\u00ebris\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi por n\u00eb nj\u00eb aspekt m\u00eb t\u00eb detajuar nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr shum\u00eb kombe, historia ka rrjedhur sipas orekseve dhe interesave t\u00eb kombeve m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha apo perandorive n\u00ebp\u00ebr koh\u00ebrat e ndryshme.<\/p>\n
Un\u00eb nuk mund t\u2019a besoj, se ka qen\u00eb n\u00eb d\u00ebshir\u00ebn e nj\u00eb kombi pushtimi i vendit t\u00eb tij nga nj\u00eb komb tjet\u00ebr, qoft\u00eb i madh, i vog\u00ebl, i zhvilluar apo i pazhvilluar.
\nKjo \u00ebsht\u00eb n\u00eb instiktin e njeriut dhe si rezultat n\u00eb identitetin dhe nd\u00ebrgjegjen kolektive t\u00eb nj\u00eb kombi.
\nSigurisht kombet m\u00eb t\u00eb vogla kan\u00eb qen\u00eb dy-tre her\u00eb m\u00eb t\u00eb rrezikuara se kombet mesatarisht t\u00eb m\u00ebdha dhe ato t\u2019m\u00ebdha.<\/p>\n
T\u00eb gjith\u00eb e kemi t\u00eb qart\u00eb se filozofia mbi t\u00eb cil\u00ebn kan\u00eb rrjedhur zhvillimet historike t\u00eb kombeve dhe shteteve ka qen\u00eb pik\u00eb s\u00eb pari nj\u00eb p\u00ebrballje mes dy apo m\u00eb shum\u00eb pal\u00ebve n\u00eb luftime sulmuese (pushtuese) dhe mbrojt\u00ebse (mos-r\u00ebnia n\u00ebn pushtim).<\/p>\n
Un\u00eb nuk jam historian, por si shumica e qytetar\u00ebve t\u00eb k\u00ebtij vendi di rrethanat historike n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilat ka kaluar kombi yn\u00eb, aq fakte sa jan\u00eb t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb imazh t\u00eb qart\u00eb t\u00eb historis\u00eb ton\u00eb si komb, nga koha e Sk\u00ebnderbeut e deri n\u00eb dit\u00ebt tona.<\/p>\n
E kam theksuar edhe her\u00eb tjet\u00ebr, se nuk ka virus m\u00eb t\u00eb rreziksh\u00ebm p\u00ebr llogjik\u00ebn normale t\u00eb nj\u00eb njeriu \u00e7far\u00ebdo qoft\u00eb ai, sesa indoktrinimi.
\nNjeriu i indoktrinuar \u00ebsht\u00eb i rreziksh\u00ebm p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb, para njeriut t\u00eb indoktrinuar, budallain dhe injorantin duhet t\u2019i \u201cputh\u00ebsh\u201d n\u00eb ball\u00eb sepse p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb nuk p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb shqet\u00ebsim.<\/p>\n
D\u00ebshiroj t\u00eb theksoj se, sot shoq\u00ebria jon\u00eb p\u00ebr nga niveli arsimor dhe kulturor \u00ebsht\u00eb n\u00eb nivelin e qytetar\u00ebve t\u00eb kombeve e shteteve p\u00ebrrreth nesh dhe m\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n
Sot p\u00ebr sot, n\u00eb vendin ton\u00eb jan\u00eb shqet\u00ebsuese tre lloje indoktrinimesh:
\n– Fetar, i cili \u00ebsht\u00eb shfaqur pas vdekjes s\u00eb Sk\u00ebnderbeut.
\n– Politik, t\u00eb cilin e solli sistemi komunist.
\n– Vjedhja n\u00ebp\u00ebr institucionet shtet\u00ebrore dhe publike, ky lloj indoktrinimi \u00ebsht\u00eb gjetja jon\u00eb n\u00eb vitet e demokracis\u00eb, i cili p\u00ebrgjat\u00eb viteve ka njohur ve\u00e7se p\u00ebrkeq\u00ebsim, dhe jo n\u00eb pak raste ka \u201cfilozof\u00ebt dhe idhtar\u00ebt\u201d e vet t\u00eb mendimit dhe veprimit.<\/p>\n
Nd\u00ebrsa indoktrinimin ultranacionalist qytetar\u00ebt e kombit ton\u00eb nuk kan\u00eb pasur kurr\u00eb, pasi nuk dihet nj\u00eb luft\u00eb apo betej\u00eb q\u00eb ne kemi zhvilluar me fqinj\u00ebt tan\u00eb p\u00ebr arsye race, feje apo territori.
\nP\u00ebrkundrazi, ne jo pak her\u00eb kemi qen\u00eb objekt i ultranacionalizmit t\u00eb vendeve p\u00ebrreth nesh.<\/p>\n
Historia dhe problemet q\u00eb lidheshin me t\u00eb, deri pas vdekjes s\u00eb Sk\u00ebnderbeut, kan\u00eb rrjedhur edhe p\u00ebr ne si p\u00ebr t\u00eb gjitha vendet e tjera t\u00eb ballkanit.
\nAty rrjedha jon\u00eb (n\u00eb kontekstin historik) ka pasur nj\u00eb devijim t\u00eb fort\u00eb lidhur me kombet e tjera, pasi ne ram\u00eb p\u00ebr pes\u00eb shekuj n\u00ebn pushtimin absolut t\u00eb Turqis\u00eb, e cila nuk kishte gj\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt me kultur\u00ebn ton\u00eb dhe at\u00eb evropiane t\u00eb koh\u00ebs.<\/p>\n
Nuk d\u00ebshiroj t\u00eb ndalem n\u00eb detaje, por duke pasur parasysh periudh\u00ebn historike n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ndodhi dhe natyr\u00ebn apo q\u00ebllimet e perandoris\u00eb pushtuese, nuk mendoj se objekti i k\u00ebtij pushtimi t\u00eb ket\u00eb pasur ndonj\u00eb element q\u00eb i jepte frym\u00ebmarrje identitetit, karakterit dhe kultur\u00ebs son\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n
P\u00ebrkundrazi, mor\u00ebm nj\u00eb goditje t\u00eb pashembullt krahasuar me t\u00eb gjitha vendet e tjera europiane deri aty sa, vendet p\u00ebrreth dhe krejt Evropa e \u00e7uan aludimin e tyre n\u00eb skaj, \u201c\u00cbsht\u00eb apo nuk \u00ebsht\u00eb kombi shqiptar me nj\u00eb kultur\u00eb evropiane\u201d?!.<\/p>\n
Pa hyr n\u00eb asnj\u00eb pasoj\u00eb tjet\u00ebr t\u00eb brendshme q\u00eb lidhet me identitetin apo kultur\u00ebn, n\u00eb aren\u00ebn evropiane dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare deri k\u00ebtu na shpuri Turqia.<\/p>\n
N\u00eb fillim t\u00eb shekullit t\u00eb XX kur ne fituam pavar\u00ebsin\u00eb Evropa pyeste:
\n– A \u00ebsht\u00eb, apo nuk \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e kultur\u00ebs son\u00eb popullsia e k\u00ebtij vendi n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Evrop\u00ebs?!
\nUn\u00eb personalisht, cop\u00ebtimin e Shqip\u00ebris\u00eb e lidh pashmangshm\u00ebrisht dhe plot\u00ebsisht me pushtimin e Turqis\u00eb.
\nPo t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb historian turk n\u00eb bashk\u00ebbisedim, p\u00ebrse jo edhe nj\u00eb historian shqiptar i indoktrinuar me kultur\u00ebn dhe fen\u00eb e perandoris\u00eb s\u00eb asaj kohe, Turqis\u00eb.<\/p>\n
Do t\u00eb thot\u00eb, -Kur mor\u00ebt pavar\u00ebsin\u00eb nga ne u cop\u00ebtuat si komb, gj\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ne ua ruajt\u00ebm p\u00ebr 500 vite pushtim.
\nK\u00ebtij lloj historiani un\u00eb do t\u2019i thosha p\u00ebr mij\u00ebra vjet para se t\u00eb na pushtonit ju, kush na mbrojti nga cop\u00ebtimi i Evrop\u00ebs dhe i vendeve fqinje???<\/p>\n
Ne n\u00eb Evrop\u00eb dhe me t\u00eb nj\u00ebjtat vende fqinje kemi qen\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb historis\u00eb son\u00eb, dhe cop\u00ebtimi nuk ka ndodhur, edhe pse llogjikat dhe normat e koh\u00ebs kan\u00eb qen\u00eb shum\u00eb her\u00eb m\u00eb t\u00eb ashpra sesa n\u00eb fillim t\u00eb shekullit XX.
\nNgjarjet historike q\u00eb ndikuan n\u00eb cop\u00ebtimin e Shqip\u00ebris\u00eb i radhis si m\u00eb posht\u00eb:<\/p>\n
– Arsyeja determinante ishte pushtimi p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se pes\u00eb shekuj nga Turqia.
\n– Vijn\u00eb pes\u00eb vende bosh, pastaj vjen d\u00ebshira e vendeve fqinje p\u00ebr t\u00eb zgjeruar territoret e veta.
\n– Vijn\u00eb edhe nj\u00ebqind vende bosh, dhe radhis vendimin e fuqive t\u00eb m\u00ebdha evropiane p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar oreksin e vjet\u00ebr t\u00eb vendeve fqinje p\u00ebr nj\u00eb cop\u00ebtim t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb favor t\u00eb tyre.<\/p>\n
Vendim t\u00eb cilin fuqit\u00eb evropiane e mor\u00ebn m\u00eb shum\u00eb si nd\u00ebshkim p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, si nj\u00eb vend i cili ishte larguar goxha vlerave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta, sesa nj\u00eb vendim p\u00ebr t\u00eb k\u00ebnaqur fqinj\u00ebt tan\u00eb.
\nM\u00eb thoni nga ky cop\u00ebtim, cili nga vendet evropiane mori territore apo kolonizoi qoft\u00eb edhe nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vetme?!
\nJa ku \u00ebsht\u00eb Italia dhe nuk ka asnj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb territorit ton\u00eb.<\/p>\n
Ideja se Shqip\u00ebrin\u00eb e cop\u00ebtoi Evropa, \u00ebsht\u00eb sikur t\u00eb thuash se Gjermanin\u00eb e ndan\u00eb n\u00eb dy kampe-shtete me mur, vendet q\u00eb fituan luft\u00ebn e dyt\u00eb bot\u00ebrore, dhe nazizmi me Hitlerin nuk ishin shkak ose nuk kishin impaktin as p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl n\u00eb k\u00ebt\u00eb ndarje.
\nA funksionon kjo llogjik\u00eb n\u00eb pik\u00ebpamjen historike dhe politike?
\nUn\u00eb mendoj se jo.<\/p>\n
Gjithkush q\u00eb p\u00ebrpiqet t\u2019a paraqes kultur\u00ebn dhe identitetin ton\u00eb ndryshe p\u00ebrve\u00e7se atij evropian, i b\u00ebn nj\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb keq kombit, vetes, f\u00ebmij\u00ebve tan\u00eb dhe t\u00eb ardhmes ton\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt.
\nKushdo qoft\u00eb personi apo grupimet social-shoq\u00ebrore q\u00eb b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb fushat\u00eb t\u00eb till\u00eb t\u00eb drejt\u00ebp\u00ebrdrejt\u00eb, t\u00eb t\u00ebrthort\u00eb apo t\u00eb kamufluar, n\u00eb themel ka ve\u00e7se indoktrinimin fetar dhe asgj\u00eb tjet\u00ebr m\u00eb pak apo m\u00eb shum\u00eb.<\/p>\n
E th\u00ebne ndryshe indoktrinimi fetar, e \u00e7on deri n\u00eb at\u00eb pike sa orvatet t\u2019a z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb identitetin ton\u00eb komb\u00ebtar dhe evropian me \u201cidentitetin\u201d fetar.
\nNe sot jetojm\u00eb n\u00eb demokraci dhe gjith\u00ebsekush mund t\u00eb thot\u00eb e t\u00eb b\u00ebj\u00eb gjith\u00e7ka, t\u00eb cil\u00ebn nuk e ndalon ligji, por ajo q\u00eb dua t\u00eb them \u00ebsht\u00eb se \u201cnuk ka kusur p\u00ebr zi\u201d.<\/p>\n
Un\u00eb, nuk b\u00ebhet fjal\u00eb t\u00eb pajtohem me disa \u201cturkoshak\u00eb\u201d q\u00eb jan\u00eb Haxhi Qamil-\u00ebt e koh\u00ebve moderne t\u00eb cil\u00ebt \u00e7irren e rropaten p\u00ebr t\u00eb gjetur arsye se p\u00ebrse jan\u00eb t\u00eb till\u00eb!!!<\/p>\n
Por, edhe n\u00eb rrug\u00ebn ton\u00eb natyrore t\u00eb integrimit evropian, duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr ruajtjen e identitetin ton\u00eb komb\u00ebtar, si nj\u00eb vler\u00eb evropiane p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ne jemi p\u00ebrgjegj\u00ebs dhe p\u00ebrfitues t\u00eb ruajtjes s\u00eb saj.<\/p>\n
N\u00eb qoft\u00eb se Franca, Italia, Gjermania nuk e vrasin shum\u00eb mendjen p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se edhe ne t\u00eb \u201cia varim\u201d, pasi ata identitetin komb\u00ebtar, personalitetet e historis\u00eb dhe vlerat e tyre n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, i kan\u00eb t\u00eb njohura dhe t\u00eb mir\u00ebnjohura nga e gjith\u00eb bota. Nd\u00ebrsa ne duhet t\u2019i ruajm\u00eb, t\u2019i glorifikojm\u00eb dhe t\u00eb shkojm\u00eb n\u00eb familjen e madhe evropiane me specifikat dhe identitenin ton\u00eb.<\/p>\n
Bashkimi evropian nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u201ctryez\u00eb\u201d ku para se t\u00eb ulesh, t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb dor\u00ebzimin e identitetit dhe vlerave autentike komb\u00ebtare, dhe aty e mbrapa quhesh evropian-ist apo global-ist, p\u00ebrkundrazi.<\/p>\n
M\u00eb ka p\u00eblqyer nj\u00eb gjys\u00ebm-hapi i disa viteve m\u00eb par\u00eb, kur u diskutua q\u00eb, n\u00ebp\u00ebr zyrat kryesore t\u00eb institucioneve shtet\u00ebrore t\u00eb vendosej Ismail Qemali n\u00eb vend t\u00eb portretit t\u00eb Presidentit t\u00eb Republik\u00ebs.<\/p>\n
E quajta gjys\u00ebm-hapi, pasi aty duhej portreti i Sk\u00ebnderbeut i cili ishte m\u00eb bashkues n\u00eb sensin komb\u00ebtar dhe historik, nj\u00eb personalitet shqiptar me p\u00ebrmasa dhe vlera evropiane t\u00eb shquara.
\nP\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, do merrnin nj\u00eb goditje t\u00eb fort\u00eb aludimet e vendeve fqinje mbi origjin\u00ebn e k\u00ebtij personaliteti historik-evropian.<\/p>\n
Dihet se burri q\u00eb shpalli pavar\u00ebsin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb shekullit XIX-t\u00eb \u00ebsht\u00eb Ismail Qemali.
\nN\u00eb rrafsh evropian, nuk mendoj t\u00eb thot\u00eb njeri q\u00eb Ismail Qemali \u00ebsht\u00eb m\u00eb personalitet se Skenderbeu i cili \u00ebsht\u00eb edhe protagonisti i \u201cN\u00ebntorit t\u00eb Par\u00eb\u201d mbar\u00eb Arb\u00ebror.
\nAq m\u00eb tep\u00ebr, edhe vendet fqinje nuk kan\u00eb pretendime p\u00ebr origjin\u00ebn e Ismail Qemalit.<\/p>\n
Figura e dyt\u00eb shqiptare me p\u00ebrmasa bot\u00ebrore \u00ebsht\u00eb N\u00ebn\u00eb Tereza, edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ka p\u00ebrpjekje t\u00eb vendeve fqinje (Maqedonia) p\u00ebr origjin\u00ebn e saj.<\/p>\n
P\u00ebrse nuk hartohet nj\u00eb ligj q\u00eb portretet e k\u00ebtyre dy personaliteteve shqiptare me p\u00ebrmasa t\u00eb tilla, t\u00eb vendosen n\u00eb korridorin kryesor t\u00eb hyrjes s\u00eb \u00e7do institucioni shtet\u00ebror dhe publik?<\/p>\n
Cila \u00ebsht\u00eb arsyeja q\u00eb n\u00eb qendrat e 12 qyteteve-prefektura, t\u00eb mos vendosen p\u00ebrmendoret e k\u00ebtyre dy personaliteteve, apo n\u00eb Lugomaren e Vlor\u00ebs q\u00eb po nd\u00ebrtohet (n\u00ebse \u00ebsht\u00eb planifikuar)?
\nKjo do ishte nj\u00eb nis\u00ebm q\u00eb i sh\u00ebrben shum\u00eb identitetit ton\u00eb komb\u00ebtar p\u00ebr sot dhe akoma m\u00eb shum\u00eb brezave t\u00eb ardhsh\u00ebm.<\/p>\n
Nuk duhet t\u00eb mendojm\u00eb se historia jemi ne, t\u00eb gjall\u00ebt q\u00eb jetojm\u00eb tani, dhe ata q\u00eb b\u00ebn\u00eb dje \u201cluft\u00ebn Antifashiste Nacional \u00c7lirimtare\u201d!<\/p>\n
Vendet fqinje, n\u00eb t\u00eb ardhmen nuk t\u00eb marrin territoret, por t\u00eb vendosin n\u00eb diskutim origjin\u00ebn e personaliteteve me t\u00eb cilat t\u2019i njihesh dhe krenohesh n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n
Ne duhet t\u2019i b\u00ebjm\u00eb paraprit\u00eb k\u00ebsaj p\u00ebrpjekje t\u00eb mundshme, e cila n\u00eb t\u00eb ardhmen, n\u00eb qoft\u00eb se nuk jemi t\u00eb v\u00ebmendsh\u00ebm, do jet\u00eb terren i p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr fqinj\u00ebt tan\u00eb dhe q\u00ebllimet e tyre \u201cagresive-moderne\u201d ndaj nesh.<\/p>\n
Skender Do\u00e7i<\/strong> Secili nga kombet apo shtetet ka rrethanat e veta historike, t\u00eb cilat kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me zhvillimin e shoq\u00ebris\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi por n\u00eb nj\u00eb aspekt m\u00eb t\u00eb detajuar nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr shum\u00eb kombe, historia ka rrjedhur sipas orekseve dhe interesave t\u00eb kombeve m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha apo perandorive n\u00ebp\u00ebr koh\u00ebrat e ndryshme. Un\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":63083,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,8],"tags":[],"class_list":["post-63082","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-ese","category-letersi"],"yoast_head":"\n
\n9 Janar 2021<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"