{"id":63777,"date":"2021-01-28T22:50:19","date_gmt":"2021-01-28T21:50:19","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=63777"},"modified":"2021-01-29T06:55:12","modified_gmt":"2021-01-29T05:55:12","slug":"zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/","title":{"rendered":"Z\u00cbRI UNIVERSAL KUND\u00cbR TOTALITARIZMIT \u2013 ISMAIL KADARE"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignlef alignleft\" src=\"https:\/\/fjala.info\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/xhelal-zejneli.jpg\" alt=\"Xhelal Zejneli\" width=\"300\" height=\"300\" \/><\/p>\r\n<p><strong>Xhelal Zejneli<\/strong><\/p>\r\n<!-- \/wp:post-content -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p><strong><em>\u201cSi \u00e7do shkrimtar i madh, Eskili ishte i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm<\/em><\/strong><strong><em> se, n\u00eb krahasim me nj\u00eb\u00a0 zyrtar &#8211; t\u00eb mes\u00ebm apo t\u00eb lart\u00eb &#8211; q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsonte shtetin, ai ishte nj\u00eb princ, dhe jo vet\u00ebm i artit, por i gjith\u00eb kombit t\u00eb vet. Si i till\u00eb, ai q\u00ebndronte m\u00eb lart\u00eb se \u00e7do burr\u00eb shteti dhe se fati i Greqis\u00eb i r\u00ebndonte atij mbi supe m\u00eb shum\u00eb se \u00e7\u2019i r\u00ebndonte ndoshta krejt mekanizmit t\u00eb shtetit grek.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Ismail Kadare<\/strong><\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p><strong>ISMAIL KADARE <\/strong>(1936- ) \u2013\u00a0 Shkrimtar gjenial, i njohur n\u00eb p\u00ebrmasa bot\u00ebrore, i p\u00ebrkthyer n\u00eb 45 gjuh\u00eb t\u00eb bot\u00ebs. Lindi n\u00eb Gjirokast\u00ebr. Studioi gjuh\u00ebn dhe let\u00ebrsin\u00eb n\u00eb Universitetin e Tiran\u00ebs. Para vitit 1960 studio let\u00ebrsin\u00eb edhe n\u00eb Institutin Gorki n\u00eb Mosk\u00eb. I martuar me shkrimtaren <strong>Elena Kadare. <\/strong>Kan\u00eb dy vajza \u2013 Gres\u00ebn dhe Besian\u00ebn. N\u00eb fund t\u00eb vitit 1990, bashk\u00eb me familjen u largua nga Shqip\u00ebria dhe u vendos n\u00eb Paris. Lidhjet me atdheun nuk i nd\u00ebrpreu kurr\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr shkrimtar\u00ebt dhe intelektual\u00ebt m\u00eb t\u00eb shquar evropian\u00eb t\u00eb shekullit XX.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph {\"align\":\"center\"} -->\r\n<p class=\"has-text-align-center\" style=\"text-align: center;\"><strong>*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/strong><\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Kadareja nuk ka qen\u00eb as shkrimtar oborri, as eksponent i regjimit dhe as konformist. P\u00ebrkundrazi, ai ka qen\u00eb <strong>disident i heshtur<\/strong>. Kudo n\u00eb veprat e tij, regjimin diktatorial e sulmon n\u00eb form\u00ebn <strong><em>e alegorive<\/em><\/strong>. Vepra e tij duhet t\u00eb vler\u00ebsohet nga nj\u00eb pik\u00ebpamje t\u00ebr\u00ebsisht letrare, pra <strong><em>me kritere estetike<\/em><\/strong>. Fuqia e <em>realizmit socialist<\/em> ishe e pamjaftueshme p\u00ebrpara nj\u00eb talenti, si\u00e7 ishte Kadare. Kadare krijoi nj\u00eb <em>vep\u00ebr me karakter universal<\/em>, por q\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt i ka thell\u00eb n\u00eb tok\u00ebn shqiptare. Veprat e tij jan\u00eb pasqyrim i peripecive t\u00eb jet\u00ebs politike shqiptare. <strong><em>Ai<\/em><\/strong> <strong><em>\u00ebsht\u00eb z\u00ebri universal kund\u00ebr totalitarizmit<\/em><\/strong>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>P\u00ebr krijimtarin\u00eb e vet letrare Kadareja \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrblyer me \u00e7mime letrare nd\u00ebrkomb\u00ebtare prestigjioze dhemedekorime,n\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb bot\u00ebs: n\u00eb Franc\u00eb, n\u00eb Britani t\u00eb Madhe, n\u00eb Spanj\u00eb, n\u00eb Itali, n\u00eb Austri, n\u00eb Izrael, n\u00eb ShBA etj. \u00cbsht\u00eb vler\u00ebsuar lart dhe \u00ebsht\u00eb dekoruar edhe n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>\u00c7mimet dhe titujt m\u00eb prestigjioz me t\u00eb cil\u00ebt \u00ebsht\u00eb dekoruar Kadareja:<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>&#8211;\u00a0 <strong>Prix Mondial Cino Del Duca<\/strong>, Franc\u00eb 1992;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>&#8211; N\u00eb vitin 1996 Kadareja u shpall an\u00ebtar p\u00ebr jet\u00eb i <strong>Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave Morale dhe Politike t\u00eb Franc\u00ebs<\/strong>;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>&#8211; Presidenti i Shqip\u00ebris\u00eb e dekoroi me Urdhrin <strong>\u201cNderi i Kombit\u201d<\/strong>;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>&#8211; \u00c7mimi <strong>Bokacio<\/strong>, Itali 1997;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>&#8211; <strong>Herder Prize<\/strong>, Austri 1998;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>&#8211; <strong>Ovid Prize<\/strong>, Rumani 2003;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>&#8211; <strong>Man Brooker International Prize<\/strong>, Britani e Madhe, 2005; kandidat\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7mim ishin edhe nobelisti gjerman <strong>Gynter Gras <\/strong>(Gunter Wilhelm Grass, 1827-2015), nobelisti kolumbian, i famshmi <strong>Gabriel Garsia Markez <\/strong>(Marquez, 1927-2014), nobelisti japonez <strong>Kenzaburo Oe <\/strong>(1935-) i lauruar me \u00c7mimin Nobel m\u00eb 1994.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>&#8211; \u00c7mimi<strong> Princ of Asturias Awards <\/strong>p\u00ebr artet, Spanj\u00eb 2009; ishin 31 kandidat\u00eb nga 25 vende t\u00eb bot\u00ebs;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>&#8211; \u00c7mimi<strong> Lerici Pea<\/strong>, Itali 2010;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>&#8211; <strong>\u00c7mimi i Jerusalemit<\/strong> q\u00eb n\u00eb qarqet letrare bot\u00ebrore njihet si pararend\u00ebs i Nobelit p\u00ebr let\u00ebrsi, Izrael, 2015;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>&#8211; N\u00eb vitin 2017 u nderua me titullin prestigjioz <strong>Komandant i Legjionit t\u00eb Nderit<\/strong>, titull ky q\u00eb e rendit Kadaren\u00eb n\u00eb mesin e 250 personaliteteve m\u00eb t\u00eb shquara t\u00eb bot\u00ebs;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>&#8211; \u00c7mimi<strong> \u201cNomino\u201d <\/strong>n\u00eb qytetin Udino t\u00eb Italis\u00eb, 2018;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>&#8211; \u00c7mimi nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr let\u00ebrsi <strong>Neustadt<\/strong>, i njohur si Nobeli amerikan, Oklahoma, ShBA, 16 tetor 2019;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>&#8211; M\u00eb 31.12.2019 Presidenti i Franc\u00ebs Emanyel Makron ia jep titullin <strong>Oficer i Madh i Legjionit t\u00eb Nderit<\/strong>;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>&#8211; \u00c7mimi<strong> Pak Kyongui<\/strong>, Korea e Jugut, 2019 (n\u00eb mesin e 350 an\u00ebtar\u00ebve); etj.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph {\"align\":\"center\"} -->\r\n<p class=\"has-text-align-center\" style=\"text-align: center;\"><strong>*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/strong><\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p><strong>Veprat <\/strong>\u2013 Ka shkruar poezi, tregime, ese dhe romane. Ka shkruar edhe sprova, studime letrare, kritika, p\u00ebrshtypje udh\u00ebtimesh. \u00cbsht\u00eb edhe autor p\u00ebrkthimesh. M\u00eb 1961, bashk\u00eb me <strong>Drit\u00ebro Agollin <\/strong>(1931-2017) dhe me <strong>Fatos Arapin <\/strong>(1930- ) solli risi n\u00eb poezin\u00eb shqipe: F. Arapi me p\u00ebrmbledhjen <strong><em>Shtigje poetike<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1962, D. Agolli me p\u00ebrmbledhjen poetike <strong><em>Hapat e mia n\u00eb asfalt<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1961 dhe Kadareja me p\u00ebrmbledhjen <strong><em>Shekulli im<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1961. Q\u00eb t\u00eb tre, realizuan q\u00ebllime <strong>estetike, <\/strong>t\u00eb ndryshme prej poet\u00ebve paraardh\u00ebs.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>V\u00ebllimet poetike t\u00eb Kadares\u00eb: <em>Frym\u00ebzime djaloshare (1954), \u00cbnd\u00ebrrime (1957), \u00cbnd\u00ebrr industriale (1960), Shekulli im (1961), <\/em>poemat epiko-lirike <em>Poem\u00eb e blinduar (1962), P\u00ebrse mendohen k\u00ebto male (1964), Shqiponjat fluturojn\u00eb lart (1966), Shqip\u00ebria dhe tri Romat<\/em>; v\u00ebllimet <em>Motive me diell (1968), Koha (1976). <\/em>N\u00eb nj\u00eb p\u00ebrmbledhje me titull <strong><em>Pa form\u00eb \u00ebsht\u00eb qielli<\/em><\/strong> jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb 100 poezit\u00eb dhe poemat e Kadares\u00eb.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>N\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb poezive t\u00eb tij, p\u00ebrdori <strong><em>vargun e lir\u00eb<\/em><\/strong>. N\u00eb poezin\u00eb <em>intime<\/em>, poeti flet me t\u00eb dashur\u00ebn q\u00eb \u00ebsht\u00eb larg tij.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p><strong>N\u00eb poezin\u00eb e Kadares\u00eb mbizot\u00ebron miti i s\u00eb kaluar\u00ebs. Poeti evokon lavdin\u00eb e dikurshme.<\/strong> Poezia e tij \u00ebsht\u00eb thuajse p\u00ebrher\u00eb optimiste, sidomos <strong><em>tema e q\u00ebndres\u00ebs shum\u00ebshekullore t\u00eb popullit shqiptar n\u00eb rrug\u00ebn e tij t\u00eb gjat\u00eb<\/em><\/strong>. Poezia e tij <strong><em>hyjnizon historin\u00eb komb\u00ebtare, q\u00ebndres\u00ebn epike t\u00eb shqiptar\u00ebve, tok\u00ebn e t\u00eb par\u00ebve, gjuh\u00ebn shqipe<\/em>. Himnizon q\u00ebndres\u00ebn n\u00eb <em>motin e madh<\/em> \u2013 n\u00eb epok\u00ebn e Gjergj Kastriotit. Himnizon periudh\u00ebn e humanizmit evropian. <\/strong>N\u00eb poezin\u00eb <strong><em>Balada e zhvarrimit<\/em><\/strong> flet p\u00ebr fatin e shqiptar\u00ebve pas vdekjes s\u00eb Gjergj Kastriotit.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<blockquote><strong><em>Shqiptar\u00ebt, popull vazhdimisht n\u00eb rrudhje<\/em><\/strong>.<\/blockquote>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p><strong>PROZA<\/strong><\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani <strong><em>Gjenerali i ushtris\u00eb s\u00eb vdekur<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1963 flet p\u00ebr nj\u00eb gjeneral t\u00eb nj\u00eb vendi t\u00eb huaj, t\u00eb shoq\u00ebruar nga prifti, i cili vjen n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb fush\u00ebbetejat e saj, p\u00ebr t\u2019i mbledhur eshtrat e ushtar\u00ebve t\u00eb vrar\u00eb. K\u00ebta ushtar\u00eb kishin ardhur n\u00eb Shqip\u00ebri, p\u00ebr ta pushtuar at\u00eb dhe p\u00ebr ta n\u00ebnshtruar, por aty kishin gjetur vdekjen.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>M\u00eb1965, n\u00eb revist\u00ebn N\u00ebntori u botua romani i shkurt\u00ebr <strong><em>P\u00ebrbind\u00ebshi<\/em><\/strong>. Vepra ra viktim\u00eb e censur\u00ebs staliniste. Libri u ribotua pas nj\u00eb \u00e7erek shekulli n\u00eb Prizren 1990 dhe Tiran\u00eb 1991. P\u00ebrbind\u00ebshi n\u00eb fjal\u00eb nuk ishte ve\u00e7se kali i Troj\u00ebs para portave t\u00eb Ilionit, por k\u00ebtu \u2013 p\u00ebrbind\u00ebsh n\u00eb p\u00ebrthyerjen e koh\u00ebs. P\u00ebr kritik\u00ebn zyrtare, romani mund t\u00eb kishte <em>aludime politike<\/em>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Vitet 1966-1969 jan\u00eb vite t\u00eb \u201c<em>Revolucionit Kulturor<\/em>\u201d.\u00a0 Vepra <strong><em>L\u00ebkura e daulles<\/em><\/strong> <em>(1967)<\/em> u botua n\u00eb revist\u00ebn \u201c<em>N\u00ebntori<\/em>\u201d, p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb si lib\u00ebr m\u00eb vete me titullin <em>Dasma<\/em>. Romani <strong><em>Dasma<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1968, me vlera artistike t\u00eb kufizuara, trajton tem\u00ebn <strong><em>e emancipimit t\u00eb femr\u00ebs<\/em><\/strong>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>N\u00eb vitet \u201870, Kadareja i kthehet <strong>proz\u00ebs historike<\/strong>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani <strong><em>K\u00ebshtjella<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1970 \u00ebsht\u00eb vep\u00ebr <em>e q\u00ebndres\u00ebs historike t\u00eb shqiptar\u00ebve, p\u00ebrmendore e heroizmit komb\u00ebtar<\/em>. Kadareja i kthen syt\u00eb nga mesjeta shqiptare. Kemi rrethimin e nj\u00eb k\u00ebshtjelle shqiptare nga nj\u00eb ushtri turke prej 70.000 vetash. Ngjarja zhvillohet n\u00eb shek. XV, n\u00eb epok\u00ebn e Gjergj Kastriotit. Autori pasqyron rrethimin nga turqit t\u00eb nj\u00eb k\u00ebshtjelle mesjetare shqiptare, q\u00eb simbolizon Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb fushatat e Perandoris\u00eb Osmane p\u00ebr ta n\u00ebnshtruar at\u00eb. Shqip\u00ebria shihet me syt\u00eb e nj\u00eb t\u00eb huaji \u2013 pashait turk. Vepra drejtohet kund\u00ebr pushtuesve t\u00eb huaj. Kemi q\u00ebndres\u00ebn e arb\u00ebrve t\u00eb shekullit XV. K\u00ebshtjella simbolizon q\u00ebndres\u00ebn, rrethimin ose ngujimin (izolimin). Ky roman t\u00eb kujton romanin <strong><em>Il deserto dei Tatari<\/em><\/strong>, Milano 1940 <em>(Shkret\u00ebtira e tatar\u00ebve)<\/em> t\u00eb shkrimtarit italian <strong>Dino Buxati<\/strong>. <strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>M\u00eb 1967 doli vepra <strong><em>Qyteti jugut<\/em><\/strong>. M\u00eb von\u00eb, <em>Qyteti i jugut <\/em>sh\u00ebrbeu si baz\u00eb p\u00ebr lindjen e romanit <strong><em>Kronik\u00eb n\u00eb gur<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1971 me 18 kapituj dhe nj\u00eb epilog. N\u00eb t\u00eb flitet p\u00ebr Gjirokastr\u00ebn gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>M\u00eb 1975 u botua n\u00eb Tiran\u00eb romani <strong><em>N\u00ebntori i nj\u00eb kryeqyteti. <\/em><\/strong>K\u00ebtu b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr luft\u00ebn e partizan\u00ebve kund\u00ebr pushtimit gjerman n\u00eb Tiran\u00eb m\u00eb 1944. <strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani <strong><em>Dimri i vetmis\u00eb s\u00eb madhe<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1973, flet p\u00ebr prishjen e marr\u00ebdh\u00ebnieve me Bashkimin Sovjetik. \u00cbsht\u00eb vep\u00ebr me p\u00ebrmasa historike e politike. \u00cbsht\u00eb <em>nj\u00eb analiz\u00eb psikologjike e gjendjes s\u00eb shoq\u00ebris\u00eb gjat\u00eb periudh\u00ebs totalitare<\/em>. Pas nj\u00eb rishikimi t\u00eb autorit, n\u00eb vitin 1977 doli n\u00eb Tiran\u00eb me titullin <strong><em>Dimri i madh<\/em><\/strong>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p><strong><em>Dimri i vetmis\u00eb s\u00eb madhe<\/em><\/strong> duhej t\u00eb ishte libri i dyt\u00eb i <em>triptikut<\/em> <strong><em>\u201cKoha e grindjes\u201d<\/em><\/strong>, nj\u00eb sag\u00eb bashk\u00ebkohore mbi tre acarimet e Shqip\u00ebris\u00eb: me Jugosllavin\u00eb, m\u00eb pas me Bashkimin Sovjetik, e s\u00eb fundmi me maoizmin kinez. Libri i par\u00eb, <em>grindja me jugosllav\u00ebt, nuk u shkrua kurr\u00eb<\/em>. Pjesa p\u00ebrmbyll\u00ebse e diptikut <em>Koha e grindjes<\/em>, d.m.th. libri i tret\u00eb <strong><em>Koncert n\u00eb fund t\u00eb dimrit<\/em><\/strong>, i shkruar n\u00eb vitet 1980-1981, ia doli ta shoh\u00eb drit\u00ebn e botimit vet\u00ebm pas shtat\u00eb vitesh. Kritika zyrtare e cil\u00ebsoi romanin si vep\u00ebr anti-socialiste, q\u00eb <em>satirizonte <\/em>komunizmin shqiptar dhe at\u00eb bot\u00ebror. Romani u botua m\u00eb 1988, pak para r\u00ebnies s\u00eb komunizmit.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani i par\u00eb <strong><em>Qyteti pa reklama <\/em><\/strong>\u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb Mosk\u00eb, n\u00eb vjesht\u00eb t\u00eb vitit 1959, kur autori ishte 23 vje\u00e7.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani <strong><em>Muzgu i per\u00ebndive t\u00eb step\u00ebs <\/em><\/strong><em>(1978) <\/em>\u00ebsht\u00eb vep\u00ebr bashk\u00ebkohore me elemente autobiografike, si <strong><em>Kronik\u00eb n\u00eb gur<\/em><\/strong>. Autori flet p\u00ebr jet\u00ebn studentore t\u00eb vet si student n\u00eb Institutin Gorki t\u00eb Let\u00ebrsis\u00eb Bot\u00ebrore n\u00eb Mosk\u00eb, pak pas prishjes s\u00eb raporteve nd\u00ebrmjet Tiran\u00ebs dhe Mosk\u00ebs. Kemi nj\u00eb histori dashurie t\u00eb Kadares\u00eb me nj\u00eb vajz\u00eb ruse. Kemi dhe nj\u00eb kapitull p\u00ebr shkrimtarin <em>disident<\/em><strong> Boris Pasternak <\/strong><em>(1890-1960)<\/em>, autor i romanit <strong><em>Doktor Zhivago <\/em><\/strong><em>(1958)<\/em>, laureat i \u00c7mimit Nobel.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani <strong><em>Daullet e shiut<\/em><\/strong> denoncon <em>izolimin<\/em> e zgjedhur vullnetarisht. Ka qen\u00eb titulli fillestar i romanit <strong><em>Rrethimi<\/em><\/strong>. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb \u00ebsht\u00eb botuar n\u00eb vitin 1970.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>N\u00eb romanin <strong><em>Ura me tri harqe<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1978\u00a0 autori u kthehet fillesave <em>mitike<\/em> t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. I jep jet\u00eb nj\u00eb legjende shqiptare dhe ballkanike \u2013 <em>murimit<\/em>. Legjenda e murimit t\u00eb nj\u00eb qenieje njer\u00ebzore n\u00eb themelet e nj\u00eb ure apo t\u00eb nj\u00eb k\u00ebshtjelle \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrhapur n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb gojore shqiptare. P. sh. legjenda e k\u00ebshtjell\u00ebs s\u00eb Rozaf\u00ebs. Autori na jep nj\u00eb Shqip\u00ebri me princa, kont\u00eb, duk\u00eb, ipeshkvinj, udh\u00ebtar\u00eb t\u00eb ditur, prelat\u00eb t\u00eb shkolluar. Balada shqiptare \u00ebsht\u00eb e vetmja n\u00eb Ballkan q\u00eb b\u00ebn fjal\u00eb p\u00ebr <strong>murimin <\/strong>n\u00eb k\u00ebshtjell\u00eb.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/fjala.info\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/mosmarreveshja_kadare_cover2.jpg\" alt=\"Mosmarr\u00ebveshja - Kadare, cover 2\" width=\"900\" height=\"1389\" \/><\/p>\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Novela <strong><em>Komisioni i fest\u00ebs<\/em><\/strong> (1977) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr histori ballkanike. Jemi n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e shekullit XIX, t\u00eb mb\u00ebrthyer n\u00eb dar\u00ebt e Perandoris\u00eb Osmane. M\u00eb 1830 Mehmed Reshid pasha vjen n\u00eb Manastir p\u00ebr t\u00eb shpallur nj\u00eb amnisti p\u00ebr fiset kryengrit\u00ebse. Gjat\u00eb kremtimit t\u00eb k\u00ebtij akti, trupat e tij masakruan 500 krer\u00eb me familjet e tyre, duke zhdukur k\u00ebsisoj t\u00eb gjith\u00eb krer\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb jugut.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romanet <strong><em>Muzgu i per\u00ebndive t\u00eb step\u00ebs <\/em><\/strong>dhe <strong><em>Kamarja e turpit<\/em><\/strong>, si dhe novela <strong><em>Komisioni i fest\u00ebs<\/em><\/strong> jan\u00eb shkruar n\u00eb vitet 1972-1976.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani <strong><em>Pashall\u00ebqet e m\u00ebdha<\/em><\/strong> (1978) flet p\u00ebr pashall\u00ebkun e <strong>Ali pash\u00eb Tepelen\u00ebs<\/strong> (1741-1822), Luanit t\u00eb Janin\u00ebs. Ky e krijoi shtetin e tij autonom n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e jugut dhe mbajti marr\u00ebdh\u00ebnie diplomatike me Napoleonin dhe Per\u00ebndimin. Kryengritja e tij u shua nga Porta e Lart\u00eb. N\u00eb janar 1822, Ali pasha u kap dhe u ekzekutua duke ia prer\u00eb edhe kok\u00ebn n\u00eb nj\u00eb ishull n\u00eb liqenin e Janin\u00ebs ku ishte ngujuar. Kok\u00ebn e \u00e7oi n\u00eb Stamboll korrieri i mbret\u00ebror Tunxh Hatai p\u00ebr t\u2019u ekspozuar p\u00ebr publikun n\u00eb <em>kamaren e turpit<\/em>. N\u00eb disa botime n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb huaja, romani mban titullin <strong><em>Kamarja e turpit<\/em><\/strong>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Shum\u00eb tregime dhe romane t\u00eb shkurtra t\u00eb Kadares\u00eb jan\u00eb botuar n\u00eb tri p\u00ebrmbledhje: <strong><em>Emblema e dikurshme<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1977<em>, <strong>Gjakftoht\u00ebsia<\/strong><\/em>, Tiran\u00eb 1980 dhe <strong><em>Koha e shkrimeve<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1986. Dy v\u00ebllimet e fundit qen\u00eb thell\u00ebsisht <strong>jokonformiste<\/strong>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p><strong><em>Breznia e Hankonat\u00ebve<\/em><\/strong><em> (1977)<\/em> \u00ebsht\u00eb roman i shkurt\u00ebr me 78 episode. Autori v\u00eb n\u00eb dukje zellin, paragjykimet, konfliktet dhe rivalitetet e vogla, arritjet dhe d\u00ebshtimet e k\u00ebsaj familjeje, duke e ndjekur nga brezi n\u00eb brez gjat\u00eb nj\u00eb periudhe prej dy shekujsh. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim i gjat\u00eb, saga e nj\u00eb familjeje t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb Gjirokastr\u00ebs, shkruar n\u00eb form\u00eb kronike, tradit\u00eb kjo n\u00eb kultur\u00ebn shqiptare, q\u00eb nis me <em>\u201cRrethimin e Shkodr\u00ebs\u201d<\/em> t\u00eb <strong>Marin Barletit<\/strong> t\u00eb shkruar n\u00eb gjuh\u00ebn latine.\u00a0 <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>N\u00eb romanin<strong> <em>Kush e solli Doruntin\u00ebn?<\/em><\/strong><em> (1979) <\/em>autori zhytet n\u00eb <em>t\u00eb kaluar\u00ebn legjendare<\/em> t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00eb nj\u00eb <em>legjend\u00eb<\/em>. Para nesh kemi historin\u00eb e Kostandinit dhe t\u00eb s\u00eb motr\u00ebs Doruntin\u00ebs. Nj\u00eb grua plak\u00eb ka n\u00ebnt\u00eb djem e nj\u00eb vajz\u00eb. Tet\u00eb nga djemt\u00eb i kan\u00eb vdekur. N\u00ebna ngurron ta martoj\u00eb larg t\u00eb bij\u00ebn. Kostandini nd\u00ebrkaq ia jep fjal\u00ebn se do t\u2019ia sjell\u00eb t\u00eb bij\u00ebn sa her\u00eb t\u00eb d\u00ebshiroj\u00eb e \u00ebma. Kostandini vdes. N\u00ebna digjet nga malli p\u00ebr t\u00eb bij\u00ebn. Mallkon t\u00eb birin e vdekur q\u00eb nuk e mbajti fjal\u00ebn, <em>bes\u00ebn<\/em>. Ndon\u00ebse i vdekur, p\u00ebr ta mbajtur fjal\u00ebn, <em>bes\u00ebn<\/em>, Kostandini \u00e7ohet nga varri dhe niset n\u00eb Bohemin\u00eb e larg\u00ebt p\u00ebr te motra. N\u00eb nj\u00eb nat\u00eb tetori t\u00eb mjegullt, Doruntina mb\u00ebrrin tek e \u00ebma. Por ajo tanim\u00eb ishte n\u00eb agoni. Papritmas, Zonja m\u00ebm\u00eb dhe e bija Doruntina, vdesin. <em>Kostandini rikthehet p\u00ebr ta trazuar shpirtin e t\u00eb gjall\u00ebve<\/em>. Kush v\u00ebrtet ishte personi q\u00eb e solli Doruntin\u00ebn?! Me \u00e7\u00ebshtjen merret kapiten Stresi, n\u00ebpun\u00ebs i ul\u00ebt n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb mesjetare. Kjo t\u00eb kujton romanin e shkrimtarit italian <strong>Umberto Eko <\/strong><em>Il nome della rosa (Emri i tr\u00ebndafilit)<\/em>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani <strong><em>Prilli i thyer <\/em><\/strong><em>(1978)<\/em> u botua n\u00eb v\u00ebllimin <strong><em>Gjakftoht\u00ebsia<\/em><\/strong>. Ka ngjashm\u00ebri me <em>Kush e solli Doruntin\u00ebn? <\/em>Subjekti fillon me nj\u00eb vrasje. Ngjarja zhvillohet n\u00eb vitet 1930. Gjorg Berisha ka kryer at\u00eb q\u00eb ka k\u00ebrkuar babai i tij \u2013 t\u00eb v\u00ebr\u00eb nderin n\u00eb vend duke vrar\u00eb vras\u00ebsin e t\u00eb v\u00ebllait nga fisi i Kryeqyqes. Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me <em>gjakmarrjen<\/em> t\u00eb parashikuar me kanunin e <strong>Lek\u00eb Dukagjinit<\/strong>. Gjakmarrja kishte fshir\u00eb nga faqja e dheut familje t\u00eb t\u00ebra. Gjorgu ndoqi kanunin, duke u b\u00ebr\u00eb edhe vet\u00eb <em>viktim\u00eb<\/em> e radh\u00ebs. E vran\u00eb n\u00eb lule t\u00eb mosh\u00ebs, n\u00eb mes t\u00eb prillit, n\u00eb muajin e pranver\u00ebs, muaj i jet\u00ebs. <em>Prilli i thyer <\/em>\u00ebsht\u00eb ekranizuar tri her\u00eb n\u00eb versione kinematografike t\u00eb ndryshme. I fundmi, i titulluar <em>\u201cP\u00ebrtej diellit\u201d, <\/em>\u00ebsht\u00eb realizuar n\u00ebn regjin\u00eb e regjisorit brazilian <strong>Walter Sales<\/strong>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani <strong><em>N\u00ebpun\u00ebsi i pallatit t\u00eb \u00ebndrrave<\/em><\/strong><em>, <\/em>Tiran\u00eb 1981 \u00ebsht\u00eb botuar edhe si <strong><em>Pallati i \u00ebndrrave<\/em><\/strong>. \u00cbsht\u00eb konsideruar si <em>kryevep\u00ebr<\/em> e Kadares\u00eb. K\u00ebtu e kemi bot\u00ebn e <strong>Franc Kafk\u00ebs <\/strong>(1883-1924) dhe t\u00eb romanit <em>\u201c1984\u201d <\/em>t\u00eb <strong>Xhorxh Oruellit <\/strong>(George Orwell, 1903-1950). Personazh i romanit \u00ebsht\u00eb Mark Alemi. Ky caktohet me pun\u00eb n\u00eb <em>Tabir Saraj<\/em> q\u00eb ndodhet n\u00eb Stamboll. Kjo zyr\u00eb shtet\u00ebrore e Perandoris\u00eb Osmane <em>merret me studimin e \u00ebndrrave<\/em>. Detyr\u00eb e Mark Alemit \u00ebsht\u00eb <em>t\u00eb interpretoj\u00eb \u00ebndrrat <\/em>p\u00ebr t\u2019u dh\u00ebn\u00eb mund\u00ebsi autoriteteve osmane <em>t\u00eb mbysin q\u00eb n\u00eb embrion \u00e7do rebelim kund\u00ebr Perandoris\u00eb<strong>. <\/strong><\/em>N\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebsaj vepre autori demaskon edhe <em>regjimet totalitare.<\/em><\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani <strong><em>Krushqit jan\u00eb t\u00eb ngrir\u00eb <\/em><\/strong>u botua m\u00eb 1986 n\u00eb <em>Koha e shkrimeve<\/em>. Flet p\u00ebr ngjarjet dhe kryengritjen shqiptare n\u00eb Kosov\u00eb n\u00eb mars dhe prill t\u00eb vitit 1981. K\u00ebrkesa e shqiptar\u00ebve p\u00ebr statusin e republik\u00ebs brenda Federat\u00ebs jugosllave u ndesh me vendosjen e shtet-rrethimit nga Beogradi. Sipas legjend\u00ebs, <em>ora e mitologjis\u00eb shqiptare i ngrin krushqit para se t\u00eb arrijn\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb parandalohet ajo q\u00eb nuk duhet t\u00eb ndodh\u00eb<\/em>. Jan\u00eb dy dit\u00eb nga jeta e Teuta Shkrelit, kirurge n\u00eb nj\u00eb spital t\u00eb Prishtin\u00ebs gjat\u00eb ngjarjeve t\u00eb p\u00ebrgjakshme t\u00eb sip\u00ebrth\u00ebna. Serb\u00ebt \u00ebnd\u00ebrrojn\u00eb koh\u00ebn e Aleksand\u00ebr Rankoviqit (1909-1983), i cili \u00ebsht\u00eb personifikim i gjenocidit serb mbi shqiptar\u00ebt.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Edhe romani<em> <strong>Viti i mbrapsht\u00eb<\/strong><\/em> u botua n\u00eb librin <em>Koha e shkrimeve<\/em>. Flitet p\u00ebr vitin 1914, vit i rr\u00ebmujsh\u00ebm dhe vendimtar n\u00eb luft\u00ebn e shtetit shqiptar t\u00eb sapolindur, p\u00ebr t\u00eb mbetur gjall\u00eb. \u00cbsht\u00eb viti kur mbi qiellin e Ballkanit kaloi kometa e Hale-Bopit. N\u00eb Shqip\u00ebri mbret\u00ebronte rr\u00ebmuja dhe jo princi gjerman <strong>Vilhelm Vid <\/strong>(1876-1945). Qeveria e Turhan Pash\u00ebs kontrollonte vet\u00ebm nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb territorit t\u00eb vendit. Nd\u00ebr shqiptar\u00eb kishte p\u00ebrplasje interesash. Po k\u00ebshtu edhe midis francez\u00ebve, britanik\u00ebve dhe holandez\u00ebve. Shtetet fqinje nd\u00ebrkaq, kishin aspirata ekspansioniste. Forcat greke, serbe dhe malazeze e kishin shkelur vendin. Pas gjasht\u00eb muajve princi largohet nga Shqip\u00ebria.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Tregimi <strong><em>Sjell\u00ebsi i fatkeq\u00ebsis\u00eb<\/em><\/strong> \u2013 <strong><em>Islamo nox<\/em><\/strong> <em>(1984)<\/em> \u2013 Sulltani kishte urdh\u00ebruar q\u00eb t\u00eb gjitha femrat e Perandoris\u00eb Osmane t\u00eb mbuloheshin me per\u00e7e. Rrobaqep\u00ebse nga dhjet\u00eb qytete turke p\u00ebrgatit\u00ebn gjysm\u00ebmilioni per\u00e7e p\u00ebr motrat kok\u00ebforta evropiane. Per\u00e7et u ngarkuan n\u00eb mushkat e Haxhi Miletit dhe prej Stambolli mor\u00ebn rrug\u00ebn p\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani <strong><em>Koncert n\u00eb fund t\u00eb dimrit<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1988 ka mjaft paralele me romanin <strong><em>Dimri i madh<\/em><\/strong>. Kemi nj\u00eb kronik\u00eb 700 faqesh. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb v\u00ebshtrim grotesk mbi shk\u00ebputjen e Shqip\u00ebris\u00eb nga Kina postmaoiste m\u00eb 1978. Personazhet Besnik Struga, Sk\u00ebnder Bermema dhe Marku tani jan\u00eb 17 vjet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj se n\u00eb koh\u00ebn e prishjes s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb me sovjetik\u00ebt. Si n\u00eb veprat e tjera, edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb roman autori p\u00ebrdor gjer\u00ebsisht <em>simbole<\/em>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>N\u00eb romanin <strong><em>Dosja H <\/em><\/strong>dy studiues fiktiv\u00eb irlandezo-amerikan\u00eb, Maks Roth dhe Vili Norton nisen p\u00ebr n\u00eb malet e Shqip\u00ebris\u00eb veriore t\u00eb paraluft\u00ebs, me magnetofon n\u00eb dor\u00eb, <em>n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb atdheut t\u00eb eposit<\/em>. T\u00eb dy folklorist\u00ebt kan\u00eb p\u00ebr synim t\u00eb hetojn\u00eb ekzistimin e nj\u00eb lidhjeje t\u00eb mundshme nd\u00ebrmjet <strong><em>poezis\u00eb homerike<\/em><\/strong> dhe <em>k\u00ebng\u00ebve heroike t\u00eb k\u00ebnduara me lahut\u00eb nga mal\u00ebsor\u00ebt shqiptar\u00eb<\/em>. N\u00ebnprefekti i zon\u00ebs ua qep prapa agjentin sekret Dull\u00eb Baxhan\u00eb p\u00ebr t\u2019i v\u00ebzhguar. Popullata vendase dyshon mos t\u00eb ardhurit nga jasht\u00eb jan\u00eb spiun\u00eb? E bastisin selin\u00eb e tyre n\u00eb Hanin e Rrashtbuallit. Pajisjen e tyre, me z\u00ebrin e incizuar t\u00eb fshatar\u00ebve, e shkat\u00ebrrojn\u00eb. Misioni i tyre n\u00eb Shqip\u00ebri merr fund. Romani n\u00eb fjal\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb <strong>satir\u00eb. <\/strong>Ngjarjet zhvillohen n\u00eb vitin 1930. Autori u jep nj\u00eb goditje an\u00ebsore edhe prirjeve <strong><em>izolacioniste<\/em><\/strong> t\u00eb autoriteteve t\u00eb pasluft\u00ebs. <em>\u00a0<\/em>\u00a0<strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Me studimin letrar <strong><em>Autobiografia e popullit n\u00eb vargje<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1971, princi i kombit \u2013 Kadare, k\u00ebrkon t\u00eb zbuloj\u00eb <em>rr\u00ebnj\u00ebt e legjendave dhe t\u00eb poezis\u00eb popullore<\/em> q\u00eb aq shum\u00eb e kan\u00eb t\u00ebrhequr n\u00eb proz\u00ebn e vet.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Studimi m\u00eb i shkurt\u00ebr <strong><em>Mbi eposin e kreshnik\u00ebve<\/em><\/strong> <em>(1979) <\/em>heton prejardhjen e ciklit kryesor t\u00eb eposit heroik shqiptar q\u00eb njihet me emrin <strong><em>K\u00ebng\u00eb kreshnik\u00ebsh <\/em><\/strong>apo cikli i <strong><em>Mujit dhe Halilit<\/em><\/strong>. <em>Shtatqin vjet do t\u2019i djeg kullat<\/em>, i kanoset armikut, heroi kreshnik i eposit shqiptar.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>N\u00eb monografin\u00eb <strong><em>Eskili, ky humb\u00ebs i madh<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1990, Kadare flet p\u00ebr baban\u00eb e tragjedis\u00eb antike greke, Eskilin (rreth 525-456 para er\u00ebs son\u00eb), i cili ka shkruar 80 pjes\u00eb. Prej tyre kan\u00eb shp\u00ebtuar vet\u00ebm shtat\u00eb.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p><strong><em>Ardhja e Migjenit n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqipe<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1991 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sprov\u00eb p\u00ebr <strong>Migjenin <\/strong>(1911-1938), i cili me skicat n\u00eb proz\u00eb dhe me p\u00ebrmbledhjen poetike <strong><em>Vargjet e lira<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1936 dhe 1944, i dha fund <em>romantizmit<\/em> n\u00eb letrat shqiptare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb <strong><em>monografi<\/em> <\/strong>Kadareja shkruan: <strong><em>\u201cKa diktatura t\u00eb tmerrshme e djall\u00ebzisht t\u00eb p\u00ebrsosura ku profesioni i shkrimtarit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mallkim i v\u00ebrtet\u00eb\u201d<\/em><\/strong>. N\u00eb k\u00ebt\u00eb sprov\u00eb Kadareja p\u00ebrfshiu edhe nj\u00eb trajtim t\u00eb gjer\u00eb <em>\u201ct\u00eb autor\u00ebve reaksionar\u00eb\u201d<\/em> t\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb heshtje nga kritika letrare zyrtare.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p><strong><em>Ftes\u00eb n\u00eb studio<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 1990 \u00ebsht\u00eb botimi i fundit i Kadares\u00eb para largimit p\u00ebr n\u00eb Franc\u00eb n\u00eb vjesht\u00eb t\u00eb vitit 1990. Libri p\u00ebrmban 32 poezi si dhe p\u00ebrkthime poezish nga greqishtja, kinezishtja, fr\u00ebngjishtja, rumanishtja dhe rusishtja. Libri p\u00ebrmban edhe refleksione p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb e artet si dhe p\u00ebr ngjarjet aktuale. Autori lan\u00eb edhe ca llogari t\u00eb vjetra me shkrimtar\u00eb rival\u00eb.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Dy muaj para r\u00ebnies s\u00eb pushtetit monist, me gruan Eelen\u00ebn si dhe me dy vajzat, Kadareja iku nga Tirana dhe k\u00ebrkoi strehim politik n\u00eb Franc\u00eb. Motivet e largimit Kadareja i shpjegoi n\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshmen parisiene <strong><em>Le Monde<\/em><\/strong>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p><strong><em>Nga nj\u00eb dhjetor n\u00eb tjetrin<\/em><\/strong>, Paris, shkurt 1991 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kronik\u00eb q\u00eb mbulon periudh\u00ebn nga dhjetori 1989 deri n\u00eb dhjetor 1990. Libri ka edhe tone <strong><em>sarkastike<\/em><\/strong>. N\u00eb fr\u00ebngjisht, libri doli me titullin<strong> <em>Printemps albanais<\/em><\/strong>, Paris 1991 <em>(Pranvera shqiptare)<\/em>. Vepra \u00ebsht\u00eb vazhdim i librit <strong><em>Ftes\u00eb n\u00eb studio<\/em><\/strong>. Vala e par\u00eb e emigrimeve n\u00ebp\u00ebrmjet ambasadave gjermane, italiane dhe franceze n\u00eb Tiran\u00eb, n\u00eb korrik t\u00eb vitit 1990 shkakton panik n\u00eb <strong>aristokracin\u00eb e kuqe<\/strong>. Kadare botoi edhe let\u00ebrk\u00ebmbimin me presidentin Ramiz Alia n\u00eb maj 1990.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p><strong><em>Pesha e kryqit<\/em><\/strong>, Paris 1991 \u00ebsht\u00eb vepra e dyt\u00eb e Kadares\u00eb e botuar n\u00eb m\u00ebrgim. Mendohet si vazhdim i librit <strong><em>Ftes\u00eb n\u00eb studio<\/em><\/strong>. T\u00eb dyja veprat u botuan n\u00eb nj\u00eb v\u00ebllim t\u00eb vet\u00ebm prej 558 faqesh n\u00eb fr\u00ebngjishte. <em>Nga nj\u00eb dhjetor n\u00eb tjetrin, Ftes\u00eb n\u00eb studio <\/em>dhe <em>Pesha e kryqit<\/em> formojn\u00eb nj\u00eb lloj <em>trilogjie politiko-letrare<\/em>. <em>Pesha e kryqit <\/em>zbulon ankthin e Kadares\u00eb gjat\u00eb viteve t\u00eb pushtetit diktatorial. \u00cbsht\u00eb <em>autobiografia<\/em> e nj\u00eb romancieri n\u00ebn <em>regjimin stalinist, <\/em>i cili boton vepra pa qen\u00eb i sigurt p\u00ebr reagimin e <strong><em>gjysm\u00ebper\u00ebndive <\/em><\/strong>t\u00eb Byros\u00eb Politike. N\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr, autori flet p\u00ebr vuajtjet e veta n\u00ebn regjimin komunist, <em>por jo edhe p\u00ebr agonin\u00eb m\u00eb konkrete t\u00eb shum\u00eb shkrimtar\u00ebve dhe artist\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb<\/em>. Mbase kjo, nuk ka qen\u00eb q\u00ebllimi i vepr\u00ebs.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani <strong><em>Piramida<\/em> <\/strong>\u00ebsht\u00eb nj\u00eb alegori politike e historike. Gjysma \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb Shqip\u00ebri dhe gjysma tjet\u00ebr n\u00eb Franc\u00eb. U botua pjes\u00eb-pjes\u00eb si tregim n\u00eb gazet\u00ebn <em>Rilindja demokratike <\/em>n\u00eb janar 1991. N\u00eb Paris autori e zgjeroi n\u00eb roman 17 kapitujsh. S\u00eb pari, m\u00eb 1992, doli n\u00eb fr\u00ebngjisht, i p\u00ebrkthyer nga <strong>Jusuf Vrioni<\/strong>. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim marramend\u00ebs i ides\u00eb dhe i nd\u00ebrtimit t\u00eb piramid\u00ebs s\u00eb Keopsit n\u00eb Egjiptin e lasht\u00eb, por edhe i pushtetit politik absolut, e madje i marr\u00ebzis\u00eb njer\u00ebzore.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p><strong><em>\u201cArkeologu i diktatur\u00ebs, Kadareja zb\u00ebrthen hieroglifet e tmerrit q\u00eb tiran\u00ebt e t\u00eb gjitha ngjyrave kan\u00eb damkosur n\u00eb trupin e viktimave t\u00eb tyre\u201d<\/em><\/strong> \u2013 thot\u00eb <strong>Andre Clavel<\/strong>.\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<em>\u00a0\u00a0\u00a0<\/em><\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani <strong><em>Pasardh\u00ebsi<\/em><\/strong> <em>(2006)<\/em> \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb Paris. Kadareja sjell n\u00eb kujtes\u00eb enigm\u00ebn e 13 dhjetorit, vdekjen misterioze n\u00eb dhom\u00ebn e gjumit t\u00eb pasardh\u00ebsit t\u00eb diktatorit komunist. N\u00eb trupin e pasardh\u00ebsit u gjend nj\u00eb plumb n\u00eb zem\u00ebr. <strong><em>Vajza e Agamenonit <\/em><\/strong>dhe <strong><em>Pasardh\u00ebsi<\/em><\/strong> p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb <em>diptik<\/em>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Tregimi <strong><em>Leximi i Hamletit <\/em><\/strong>si dhe dy novelat <strong><em>\u201cRaporti i fsheht\u00eb\u201d<\/em><\/strong> dhe <strong><em>\u201cBised\u00eb p\u00ebr brilant\u00ebt n\u00eb pasditen e dhjetorit\u201d<\/em><\/strong>; tregimi <strong><em>Dit\u00eb kafenesh <\/em><\/strong>\u00ebsht\u00eb botuar si lib\u00ebr m\u00eb vete n\u00eb Amerik\u00eb;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p><strong><em>Qorrfermani<\/em><\/strong> p\u00ebr shkak t\u00eb subjektit delikat, <em>mbeti i pabotuar<\/em>;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p><strong><em>Hija, Vajza e Agamemnonit, Nata me h\u00ebn\u00eb <\/em><\/strong>jan\u00eb shkruar n\u00eb vitet 1984-1986 n\u00eb Tiran\u00eb;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani <strong><em>Spiritus <\/em><\/strong>\u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb Franc\u00eb n\u00eb vitet 1995-1996. N\u00eb t\u00eb trajtohen njgarje q\u00eb u p\u00ebrkasin dy koh\u00ebve: p\u00ebrpara dhe pas komunizmit;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani <strong><em>Lulet e ftohta t\u00eb marsit<\/em> <\/strong>\u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb Franc\u00eb n\u00eb vitet 1998-2000. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb nga veprat e rralla t\u00eb autorit, subjekti i s\u00eb cil\u00ebs bazohet t\u00ebr\u00ebsisht n\u00eb ngjarjet pas r\u00ebnies s\u00eb komunizmit n\u00eb Shqip\u00ebri. \u00cbsht\u00eb vepra m\u00eb e pik\u00eblluar e Kadares\u00eb, gati nj\u00eb <em>requiem<\/em>. Autori del hapur p\u00ebrball\u00eb realitetit shqiptar, i zymt\u00eb dhe pesimist, p\u00ebr nj\u00eb tok\u00eb q\u00eb e braktis\u00ebn <strong><em>per\u00ebndit\u00eb<\/em><\/strong>. <em>Marsi nuk \u00ebsht\u00eb ve\u00e7se i ftoht\u00eb. T\u00eb ftohta jan\u00eb dhe lulet<\/em>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Novela <strong><em>Tri k\u00ebng\u00eb zie p\u00ebr Kosov\u00ebn<\/em><\/strong> \u00ebsht\u00eb shkruar dhe \u00ebsht\u00eb botuar n\u00eb prag t\u00eb shp\u00ebrthimit t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>N\u00eb <strong><em>\u00c7lirimi i Serbis\u00eb prej Kosov\u00ebs<\/em><\/strong> Kadare flet p\u00ebr ndarjen midis shqiptar\u00ebve dhe serb\u00ebve, p\u00ebr shtremb\u00ebrimin e historis\u00eb nga serb\u00ebt, p\u00ebr arsyen p\u00ebrse ishte dashur, q\u00eb Serbia t\u00eb ishte e para q\u00eb ta njihte pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Dy romanet e shkurtra <strong><em>Shkaba<\/em><\/strong> dhe <strong><em>\u00c7\u00ebshtje t\u00eb marr\u00ebzis\u00eb<\/em><\/strong>; <em>Shkaba <\/em>\u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb ver\u00ebn e vitit 1995 n\u00eb Deauville t\u00eb Normandis\u00eb.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Romani <strong><em>Aktori <\/em><\/strong>i njohur m\u00eb par\u00eb me titullin <strong><em>\u201cJeta, loja dhe vdekja e Lul Mazrekut\u201d<\/em><\/strong>;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Kadareja \u00ebsht\u00eb i pasionuar p\u00ebr <em>tragjedin\u00eb<\/em> dhe p\u00ebr dy p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e saj \u2013 <strong>Eskilin <\/strong>dhe <strong>Shekspirin<\/strong>. <em>Miku, besa dhe gjakmarrja jan\u00eb rrotat e mekanizmit t\u00eb tragjedis\u00eb antike<\/em>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Tre romanet e fundit <strong><em>Aksidenti<\/em><\/strong> i shkruar n\u00eb vitet 2003-2004, u botua\u00a0n\u00eb fr\u00ebngjisht nga sht\u00ebpia botuese Fayard; <strong><em>Darka e gabuar<\/em><\/strong>, Tiran\u00eb 2008 dhe <strong><em>E penguara<\/em><\/strong> shkruar n\u00eb vitet 2008-2009;<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Sprovat <strong><em>Dantja i pashmangsh\u00ebm, Hamleti, princi i v\u00ebshtir\u00eb <\/em><\/strong>dhe <strong><em>Don Kishoti n\u00eb Ballkan<\/em><\/strong> jan\u00eb shkruar dhe jan\u00eb botuar pas r\u00ebnies s\u00eb komunizmit.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p><strong><em>Ra ky mort e u pam\u00eb<\/em><\/strong> <em>(1999)<\/em> \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ditar p\u00ebr Kosov\u00ebn; sprovat <strong><em>Kush\u00ebriri i engj\u00ebjve <\/em><\/strong>dhe <strong><em>Arti si m\u00ebkat<\/em><\/strong>; <strong><em>Legjenda e legjendave<\/em><\/strong>; <strong><em>Sorkadhet e trembura<\/em><\/strong>, nj\u00eb synops i gjer\u00eb p\u00ebr tjet\u00ebr art; dy dialog\u00eb t\u00eb Kadares\u00eb: me revist\u00ebn \u201c<em>Hylli i Drit\u00ebs<\/em>\u201d dhe <strong><em>E v\u00ebrteta q\u00eb del nga qilar\u00ebt<\/em><\/strong> me publicistin dhe shkrimtarin francez <strong>Stephane Courtois<\/strong>, botuar n\u00eb Odile Jacob si pasth\u00ebnie e botimit fr\u00ebngjisht t\u00eb librit t\u00eb <strong>Prof. Shaban Sinanit<\/strong>; sprova <strong><em>Identiteti europian i shqiptar\u00ebve<\/em><\/strong>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Drama <strong><em>Stin\u00eb e m\u00ebrzitshme n\u00eb Olimp<\/em><\/strong> \u00ebsht\u00eb e vetmja pjes\u00eb teatrale e Kadares\u00eb. Autori rind\u00ebrton trilogjin\u00eb e famshme t\u00eb <strong>Eskilit<\/strong>, prej s\u00eb cil\u00ebs, pas humbjes s\u00eb pjes\u00ebs s\u00eb par\u00eb dhe t\u00eb tret\u00eb, ka mbetur vet\u00ebm pjesa e mesme <strong><em>\u201cPrometheu i lidhur\u201d<\/em><\/strong>.<\/p>\r\n<!-- \/wp:paragraph -->\r\n\r\n<!-- wp:paragraph -->\r\n<p>Vepra e Kadares\u00eb vazhdimisht ka qen\u00eb n\u00eb list\u00ebn e kandidat\u00ebve p\u00ebr \u00e7mimin \u201c<em>Nobel<\/em>\u201d, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqiptare.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xhelal Zejneli \u201cSi \u00e7do shkrimtar i madh, Eskili ishte i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm se, n\u00eb krahasim me nj\u00eb\u00a0 zyrtar &#8211; t\u00eb mes\u00ebm apo t\u00eb lart\u00eb &#8211; q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsonte shtetin, ai ishte nj\u00eb princ, dhe jo vet\u00ebm i artit, por i gjith\u00eb kombit t\u00eb vet. Si i till\u00eb, ai q\u00ebndronte m\u00eb lart\u00eb se \u00e7do burr\u00eb shteti dhe se [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":50354,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4,35],"tags":[],"class_list":["post-63777","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori","category-kulture"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Z\u00cbRI UNIVERSAL KUND\u00cbR TOTALITARIZMIT \u2013 ISMAIL KADARE - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Z\u00cbRI UNIVERSAL KUND\u00cbR TOTALITARIZMIT \u2013 ISMAIL KADARE - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Xhelal Zejneli \u201cSi \u00e7do shkrimtar i madh, Eskili ishte i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm se, n\u00eb krahasim me nj\u00eb\u00a0 zyrtar &#8211; t\u00eb mes\u00ebm apo t\u00eb lart\u00eb &#8211; q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsonte shtetin, ai ishte nj\u00eb princ, dhe jo vet\u00ebm i artit, por i gjith\u00eb kombit t\u00eb vet. Si i till\u00eb, ai q\u00ebndronte m\u00eb lart\u00eb se \u00e7do burr\u00eb shteti dhe se [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-01-28T21:50:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-01-29T05:55:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"450\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"Z\u00cbRI UNIVERSAL KUND\u00cbR TOTALITARIZMIT \u2013 ISMAIL KADARE\",\"datePublished\":\"2021-01-28T21:50:19+00:00\",\"dateModified\":\"2021-01-29T05:55:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\\\/\"},\"wordCount\":4230,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/01\\\/ismail-kadare.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\",\"Kultur\u00eb\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\\\/\",\"name\":\"Z\u00cbRI UNIVERSAL KUND\u00cbR TOTALITARIZMIT \u2013 ISMAIL KADARE - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/01\\\/ismail-kadare.jpg\",\"datePublished\":\"2021-01-28T21:50:19+00:00\",\"dateModified\":\"2021-01-29T05:55:12+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/01\\\/ismail-kadare.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/01\\\/ismail-kadare.jpg\",\"width\":800,\"height\":450,\"caption\":\"Ismail Kadare\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Z\u00cbRI UNIVERSAL KUND\u00cbR TOTALITARIZMIT \u2013 ISMAIL KADARE\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Z\u00cbRI UNIVERSAL KUND\u00cbR TOTALITARIZMIT \u2013 ISMAIL KADARE - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Z\u00cbRI UNIVERSAL KUND\u00cbR TOTALITARIZMIT \u2013 ISMAIL KADARE - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Xhelal Zejneli \u201cSi \u00e7do shkrimtar i madh, Eskili ishte i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm se, n\u00eb krahasim me nj\u00eb\u00a0 zyrtar &#8211; t\u00eb mes\u00ebm apo t\u00eb lart\u00eb &#8211; q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsonte shtetin, ai ishte nj\u00eb princ, dhe jo vet\u00ebm i artit, por i gjith\u00eb kombit t\u00eb vet. Si i till\u00eb, ai q\u00ebndronte m\u00eb lart\u00eb se \u00e7do burr\u00eb shteti dhe se [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2021-01-28T21:50:19+00:00","article_modified_time":"2021-01-29T05:55:12+00:00","og_image":[{"width":800,"height":450,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"17 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"Z\u00cbRI UNIVERSAL KUND\u00cbR TOTALITARIZMIT \u2013 ISMAIL KADARE","datePublished":"2021-01-28T21:50:19+00:00","dateModified":"2021-01-29T05:55:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/"},"wordCount":4230,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori","Kultur\u00eb"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/","name":"Z\u00cbRI UNIVERSAL KUND\u00cbR TOTALITARIZMIT \u2013 ISMAIL KADARE - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare.jpg","datePublished":"2021-01-28T21:50:19+00:00","dateModified":"2021-01-29T05:55:12+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ismail-kadare.jpg","width":800,"height":450,"caption":"Ismail Kadare"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/zeri-universal-kunder-totalitarizmit-ismail-kadare\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Z\u00cbRI UNIVERSAL KUND\u00cbR TOTALITARIZMIT \u2013 ISMAIL KADARE"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63777","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63777"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63777\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63791,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63777\/revisions\/63791"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}