{"id":65507,"date":"2021-03-13T01:53:45","date_gmt":"2021-03-13T00:53:45","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=65507"},"modified":"2021-03-13T02:03:04","modified_gmt":"2021-03-13T01:03:04","slug":"ringjallje-dhe-shenjterim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/","title":{"rendered":"RINGJALLJE DHE SHENJT\u00cbRIM?!&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Sh\u00ebnim p\u00ebr nj\u00eb ditar, me rastin e 40 Vjetorit<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>(Xhemajli Berisha &#8211; <\/em><strong>DITAR<\/strong><em>: 1 janar 1979 \u2013 25 mars 1981)<\/em><\/p>\n<p><em>N\u00eb vitin 2014, m\u00ebsuesi dhe intelektuali <strong>Abas Fejzullahi<\/strong>, q\u00eb jeton n\u00eb qytetin Solothurn, n\u00eb Zvic\u00ebr, m\u00eb ofroi dor\u00ebshkrimin e \u201cDitarit\u201d t\u00eb Xhemajli Berish\u00ebs, t\u00eb cilit i jam shum\u00eb mir\u00ebnjoh\u00ebs. Ky sh\u00ebnimi kritik, qe planifikuar p\u00ebr ta shoq\u00ebruar botimin e Ditarit, i cili me sa di nuk \u00ebsht\u00eb publikuar kurr\u00eb. Sivjet mbush\u00ebn plot 40 Vjet, nga dit\u00ebt e mbrama kur ai ka mbajtur ato sh\u00ebnime, prandaj shfryt\u00ebzoj rastin p\u00ebr t\u2019iu b\u00ebr\u00eb ftes\u00eb publike Institucioneve p\u00ebrkat\u00ebse Shtet\u00ebrore n\u00eb Kosov\u00eb, Organizatave dhe individ\u00ebve, p\u00ebr ta botuar k\u00ebt\u00eb ditar, i cili \u00ebsht\u00eb dokumenti m\u00eb origjinal i asaj kohe! Natyrisht, ashtu si qe planifikuar, bashk\u00eb me k\u00ebt\u00eb sh\u00ebnim t\u00eb cilin e kam shkruar p\u00ebr at\u00eb ditar. (Autori Sh. D.)<\/em><\/p>\n<p><em>Shkruan: <\/em><strong>Shefqet DIBRANI<\/strong><\/p>\n<h3><strong>Ringjallja:<\/strong><\/h3>\n<p>Dor\u00ebshkrimet e tilla jan\u00eb t\u00eb rralla, si personalitet edhe Xhemajli Berisha. Ai jetoi pak por sh\u00ebnoi pavdek\u00ebsin\u00eb. DITARI na qart\u00ebson dram\u00ebn e tij jet\u00ebsore, intelektuale dhe angazhimin e Tij p\u00ebr lirin\u00eb e Kosov\u00ebs! Me nje fjale, po ringjallet kujtimi p\u00ebr t\u00eb!&#8230;<\/p>\n<p><em>\u201cPo vendos t\u2019i shkruaj \u201cKUJTIMET E MIJA\u201d, t\u2019i shkruaj ngjarjet ma me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb jet\u00ebs sime \u201cDit\u00ebt e mija\u201d. Ato, ndofta s\u2019kan\u00eb asnj\u00eb vler\u00eb p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt, por p\u00ebr mua jan\u00eb interesante&#8230; e k\u00ebto jan\u00eb kujtime t\u00eb bukura rinore, sado q\u00eb n\u00eb to ka edhe qaste t\u00eb r\u00ebnda e m\u00ebrzit\u00ebse. E p\u00ebrse t\u00eb mos i pavdek\u00ebsoj pra k\u00ebto kujtime q\u00eb mund t\u00eb m\u00eb ftekin (kujtojn\u00eb) dikur nj\u00eb varg t\u00eb gjat\u00eb vuajtjesh e brengash?\u201d. <\/em><\/p>\n<p>K\u00ebshtu i ka nisur sh\u00ebnimet e para Xhemajli Berisha, i sigurt p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e k\u00ebtij DITARI n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb, dhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr ka shprehur parandjenj\u00ebn p\u00ebr fatin tragjik q\u00eb e priste. Pavar\u00ebsisht nga ky induksion shpirt\u00ebror, ai ka qen\u00eb i vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr rrug\u00ebn q\u00eb ka marr\u00eb dhe p\u00ebr tagrin q\u00eb duhej paguar.<\/p>\n<p>Gjithsesi DITARI i Xhemajli Berish\u00ebs, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dokument letrar i cili sjell t\u00eb paprekshme atmosfer\u00ebn e atyre viteve, frym\u00ebzimet e asaj kohe p\u00ebr t\u00eb cilat brezi im i ka t\u00eb p\u00ebrjetuara deri n\u00eb thell\u00ebsin\u00eb shpirt\u00ebrore. Duke lexuar k\u00ebto kujtime, (sidomos kur dihet edhe fati tragjik i autorit), pa m\u00ebdyshje vlera historike merr konotacione t\u00eb tjera dhe r\u00ebnd\u00ebsia letrare e k\u00ebtij DITARI b\u00ebhet si nj\u00eb uvertur\u00eb e rrall\u00eb n\u00eb librin e sot\u00ebm shqip. Dokumentet e tilla shestojn\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e angazhimeve politike t\u00eb asaj kohe, t\u00eb koh\u00ebs kur mbulohej me petkun e rrem t\u00eb Vet\u00ebqeverisjes Socialiste n\u00eb Jugosllavi, kurse shkalla e diskriminimit nga Kosova gjer\u00eb n\u00eb republik\u00ebn e skajshme Slloveni ishte dalluese, ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb nata dhe dita. Megjithk\u00ebt, DITARI rreket me jet\u00ebn e r\u00ebndomt\u00eb t\u00eb nj\u00eb studenti i cili me besnik\u00ebrin\u00eb e mundshme e ka p\u00ebrshkruar jet\u00ebn n\u00eb rrethanat e asaj kohe, sidomos dalin m\u00eb n\u00eb pah ambiciet e asaj gjenerate, e cila m\u00ebtonte p\u00ebrmes shkollimit t\u00eb ndryshonin gjendjen, v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb r\u00ebnduar q\u00eb kishte popull\u00ebsia shqiptare n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb mbar\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e Jugosllavis\u00eb.<\/p>\n<p>DITAR, sjell atmosfer\u00ebn e atyre viteve, vite k\u00ebto q\u00eb p\u00ebrgatitnin Kosov\u00ebn drejt sfidave t\u00eb m\u00ebdha dhe drejt nj\u00eb konflikti t\u00eb pashmangsh\u00ebm. Edhe pse autori nuk shpjegon se ishte n\u00eb ndonj\u00eb grup a l\u00ebvizje, p\u00ebrshkrimi i ngjarjeve dhe angazhimi i tij i gjithansh\u00ebm na qojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb sakt\u00eb se ai ka qen\u00eb i angazhuar n\u00eb t\u00eb gjitha aktivitetet kulturore, si dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb edhe i angazhuar n\u00ebp\u00ebr organizatat ilegale t\u00eb asaj kohe. Jo vet\u00ebm, kaq por ndikimi prijatar leht\u00eb do t\u00eb n\u00ebnkuptohet.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht nga p\u00ebrpjekja p\u00ebr t\u2019i regjistruar ngjarjet sa m\u00eb s\u00eb sakt\u00eb, p\u00ebrs\u00ebri disa ngjarje mbeten t\u00eb amullta, shum\u00eb t\u00eb tjera nuk kuptohen dhe disa t\u00eb tjera vet\u00ebm jan\u00eb cekur, po nuk jan\u00eb shtjelluar. Kjo amulli t\u00eb b\u00ebn\u00eb me kuptuar se Xhemajliu ishte i vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb dhe rrezikun e k\u00ebtyre sh\u00ebnimeve t\u00eb cilat po t\u00eb binin n\u00eb duart e njer\u00ebzve t\u00eb UDB-es, deshifrimi i kodeve dhe koncepteve do t\u2019ishte b\u00ebr\u00eb me leht\u00ebsi, kurse d\u00ebmi do t\u00eb ishte kolosal.<\/p>\n<h3><strong>Ndikimi i Shqip\u00ebris\u00eb ose Shqip\u00ebria si frym\u00ebzim!<\/strong><\/h3>\n<p>Ndikimi i Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb i paevituesh\u00ebm. Dihet se propaganda e Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb programin e saj ideologjik kishte edhe propagand\u00ebn e cila madh\u00ebronte b\u00ebmat dhe sukseset e partis\u00eb e cila n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe ka pasur efektin e saj, duke ndikuar drejtp\u00ebrdrejt tek qytetar\u00ebt shqiptar me banim n\u00eb Kosov\u00eb dhe gjithandej viseve t\u00eb tyre n\u00eb ish Jugosllavi. Ky ndikim i Shqip\u00ebris\u00eb dhe bindjet p\u00ebr <em>\u201clul\u00ebzimin e sistemit socialist n\u00eb Shqip\u00ebri\u201d,<\/em> p\u00ebr arritjet q\u00eb i kishte Partia e Pun\u00ebs, p\u00ebr avancimin e femr\u00ebs dhe p\u00ebr barazit\u00eb e shumta q\u00eb gjoja i kishte \u201ckrijuar?!\u201d ai sistem, p\u00ebrme k\u00ebtyre sh\u00ebnimeve, na vijn\u00eb si pik\u00ebpamje t\u00eb brishta, naive dhe t\u00eb paprekshme, ku gjenerata t\u00eb t\u00ebra do ta p\u00ebrjetojn\u00eb DITARIN si nj\u00eb dokument origjinal i asaj kohe.<\/p>\n<p>Besimi i kosovar\u00ebve p\u00ebr jet\u00ebn e lul\u00ebzuar n\u00eb Shqip\u00ebri, pa m\u00ebdyshje ekzistonte n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, dhe ky koncept ishte ngulitur n\u00eb kokat e asaj gjenerate e cila mendonte se vet\u00ebm p\u00ebrmes <em>\u201ckonceptit komunist p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb\u201d<\/em> mund t\u00eb realizohej aspirata e popullit shqiptar p\u00ebr liri dhe pavar\u00ebsi. Sa ishte e mir\u00eb kjo doktrin\u00eb p\u00ebr zhvillimet politike n\u00eb Kosov\u00eb, dhe si do ta lexojn\u00eb DITARIN, qytetar\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb Londineze \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtje m\u00eb vete, por k\u00ebto sh\u00ebnime sjellin t\u00eb dh\u00ebna konkrete p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn e frym\u00ebzimit dhe emancipimit t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb dhe m\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n<p>Ta z\u00ebm\u00eb DITARI i dat\u00ebs 16. VIII. 1979, mban titullin <em>\u201cKur do t\u00eb na ngroh ai diell p\u00ebrtej Pashtrikut?\u201d,<\/em> (kurse t\u00eb gjith\u00eb e dim\u00eb se Pashtriku \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mal q\u00eb shtrihet n\u00eb mes Gjakov\u00ebs dhe Tropoj\u00ebs, kurse p\u00ebrtej shtrihet Shqip\u00ebria), gj\u00eb q\u00eb mendohej se dielli i Shqip\u00ebris\u00eb djellonte m\u00eb ndryshe, ose t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb at\u00eb koh\u00eb k\u00ebshtu mendohej. N\u00eb DITARIN e dat\u00ebs, 14. IX. 1979, ai ka shkruar: \u201c<em>Nd\u00ebrsa TVT ishte si gjithnj\u00eb i preokupuar me probleme pune dhe rezultate t\u00eb arritura. Kan\u00eb me se t\u00eb krenohen, dhe u lumt\u00eb. K\u00ebrdi t\u00eb madhe po jetojm\u00eb dhe provojm\u00eb ne \u201ckomunist\u00ebt e pa inkuadruar\u201d<\/em>. Pa dyshim himnizimet p\u00ebr sistemin socialist n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste, n\u00eb k\u00ebt\u00eb DITAR jan\u00eb evidente dhe p\u00ebrplot patetiz\u00ebm?! Megjithat\u00eb mendoj se kjo gj\u00eb nuk e zbeh p\u00ebrmbajtjen e DITARIT, p\u00ebrkundrazi, duhet t\u00eb lexohet pa e shk\u00ebputur nga konteksti kohor\u00eb, sepse k\u00ebto rr\u00ebfime, si do q\u00eb t\u00eb merren jan\u00eb pasqyr\u00eb origjinale e asaj kohe dhe duhet shqyrtuar jo duke e shk\u00ebputur prej atij konteksti.<\/p>\n<p>Po nj\u00eb himnizim i till\u00eb patetik lexohet edhe n\u00eb dit\u00ebn e vdekjes s\u00eb Hysni Kapos, (23 n\u00ebntor 1979), p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00eb dit\u00ebt 25 \u2013 26 t\u00eb atij muaji, ku dallohen glorifikimet p\u00ebr thuaja gati t\u00eb gjitha figurat komuniste t\u00eb asaj kohe, duke mos e harruar as fush\u00ebn e artit:<em> \u201cV\u00ebrtet\u00eb arti po lul\u00ebzon n\u00eb Shqip\u00ebri, mandej edhe artist t\u00eb shquar po lindin dita m\u00eb dit\u00eb\u201d,<\/em> (E premte, 3. X. 1980).<\/p>\n<p>Pa dyshim, himnizime t\u00eb k\u00ebsaj natyre kemi me boll\u00ebk, pasi ato arritje i proklamonte televizioni dhe radioja. Ajo propagand\u00eb besohej e p\u00ebrjetohej thell\u00eb, duke menduar se ai rend shoq\u00ebror n\u00eb RPSSH, ishte i p\u00ebrkryer?! K\u00ebto gj\u00ebra q\u00eb i theksuam, nuk jan\u00eb v\u00ebrejtje, ishte nj\u00eb ilustrim, kur dihet se ndikimi ideologjik n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ka qen\u00eb i pa shmangsh\u00ebm.<\/p>\n<h3><strong>Komunizmi si ideologji!<\/strong><\/h3>\n<p>Xhemajliu ishte Njeri i asaj kohe, edhe ai t\u00eb kaluar\u00ebn e shihte t\u00eb sh\u00ebmtuar dhe madh\u00ebronte t\u00eb arriturat e sistemit socialist n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste, e cila si ideologji hasej kudo n\u00eb libra, n\u00eb radio e televizion, n\u00eb teat\u00ebr e familje, duke luajtur nj\u00eb ndikim t\u00eb fuqish\u00ebm. Madje edhe pik\u00ebpamja komuniste p\u00ebr t\u2019u \u00e7liruar ka qen\u00eb doktrin\u00eb e shnd\u00ebrruar n\u00eb ideologji, k\u00ebt\u00eb e shpreh edhe Xhemajliu n\u00eb DITAR duke th\u00ebn\u00eb se<em> \u201cStalini si vazhdues i rrug\u00ebs marksiste. Sidomos komunist i v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb treguar lidhur me barazin\u00eb e komb\u00ebtare, e kjo shumic\u00ebs s\u00eb popujve zaptues nuk u konvenon\u201d, <\/em>(17. 04. 1979).<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb plan e gjejm\u00eb t\u00ebr\u00eb terminologjin\u00eb e koh\u00ebs, pik\u00ebpamjet e sistemit komunist p\u00ebr borgjezin\u00eb, p\u00ebr kapitalizmin dhe p\u00ebr shum\u00eb fenomene t\u00eb tjera, t\u00eb cilat ishin rekuizit\u00eb e asaj kohe. Nga ky priz\u00ebm DITARI sjell elemente origjinale, dhe b\u00ebn\u00eb nj\u00eb trajtim real t\u00eb koncepteve, kuptohet p\u00ebr koh\u00ebn q\u00eb po flasim.<\/p>\n<p>Ky koncept q\u00eb theksuam m\u00eb lart, shihet edhe n\u00eb trajtimin e zhvillimeve globale, si\u00e7 ishte rasti i Palestin\u00ebs, ku bota komuniste, ve\u00e7mas Jugosllavia shprehte nj\u00eb solidarizim n\u00eb p\u00ebrpjekjen e saj p\u00ebr \u00e7lirim. Po nga ky priz\u00ebm shihej edhe bota kapitaliste, q\u00eb d.m.th. \u00e7do gj\u00eb \u00ebsht\u00eb par\u00eb me syzet e err\u00ebta t\u00eb PPSH-s\u00eb. Ja si e p\u00ebrshkruan n\u00eb nj\u00eb rast bot\u00ebn kapitaliste: <em>\u201cFjal\u00eb q\u00eb n\u00eb vetvete shpreh padrejt\u00ebsi, shfryt\u00ebzim, tallje eksploatim, shtypje, varf\u00ebrim i shumic\u00ebs, padrejt\u00ebsi, keqp\u00ebrdorim, krime t\u00eb turpshme\u201d,<\/em> (E premte, 12. IX. 1980).<\/p>\n<h3><strong>Ndikimi i profesor\u00ebve!<\/strong><\/h3>\n<p><em>\u201cNisia q\u00eb zhvillohej ishte shum\u00eb interesante pasi q\u00eb na p\u00ebrkiste pik\u00ebrisht neve, popullit shqiptar q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrbuzur nga borgjezia serbomadhe\u201d,<\/em> (E m\u00ebrkur\u00eb, 9. V. 1979). Po ashtu <em>\u201cgazda Muhamet\u201d,<\/em> kuptohet \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr nj\u00eb intelektual t\u00eb formuar dhe me pik\u00ebpamje p\u00ebrparimtare, me t\u00eb cilin Xhemajli Berisha b\u00ebnte shpesh debate. Ve\u00e7mas bie n\u00eb sy ndikimi i profesor\u00ebve nga Shqip\u00ebria, pasi n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, \u00e7do gj\u00eb q\u00eb vinte nga atje, pranohej e shenjt\u00eb dhe tejet e p\u00ebrkryer. K\u00ebt\u00eb e d\u00ebshmon e dh\u00ebna se aty ku ligj\u00ebronin profesor\u00ebt e atjesh\u00ebm sallat ishin p\u00ebrplot, madje edhe me student nga katedrat tjera. Profesor\u00ebt priteshin me duartrokitje, kurse student\u00ebt ngriheshin n\u00eb k\u00ebmb\u00eb p\u00ebr ta nderuar ligj\u00ebruesin n\u00eb fjal\u00eb, gj\u00eb q\u00eb bie ndesh me mentalitetin pedagogjik q\u00eb haset n\u00eb Evrop\u00ebn per\u00ebndimore, ku student\u00ebt nuk l\u00ebvizin nga vendi me rastin e hyrjes s\u00eb profesorit n\u00eb sall\u00eb.<\/p>\n<p>Xhemajliu n\u00eb sh\u00ebnimet e tij b\u00ebn\u00eb vler\u00ebsime pozitive edhe p\u00ebr profesor\u00ebt tjer\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt ai do t\u00eb shprehet: Profa meriton \u00e7do l\u00ebvdat\u00eb, ligj\u00ebronte rrjedhsh\u00ebm, e zot\u00ebronte l\u00ebnd\u00ebn etj.: <em>\u201cVajta n\u00eb ligj\u00ebrata t\u00eb analiz\u00ebs s\u00eb bilancit. Edhe pse \u00ebsht\u00eb nga l\u00ebnd\u00ebt m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira, profesori e b\u00ebn\u00eb l\u00ebnd\u00ebn shum\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb. V\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb pedagog e jo llafe\u201c,<\/em> (E enjte, 16. X. 1980). Po ashtu n\u00eb DITAR gjejm\u00eb edhe vler\u00ebsime t\u00eb kund\u00ebrta: <em>\u201cNga ora 15:00 vajta n\u00eb ligj\u00ebrata t\u00eb planifikimit. L\u00ebnd\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme, por kush t\u00eb shpjegoj se? V\u00ebrtet\u00eb krime po b\u00ebhen n\u00eb \u00e7do l\u00ebmi. Ai burri i bot\u00ebs merr rrog\u00eb, ndoshta edhe n\u00eb raport 6 e m\u00eb shum\u00eb se pun\u00ebtori. Thon\u00eb mandej u lodh\u00ebm s\u00eb punuari\u201d,<\/em> (E m\u00ebrkur\u00eb, 22. X. 1980<strong>.<\/strong><\/p>\n<h3><strong>Citatet dhe mendime me vler\u00eb:<\/strong><\/h3>\n<p>Vler\u00eb tjet\u00ebr, bile mjaft\u00eb specifike e k\u00ebtij DITARI, jan\u00eb citatet e shumta dhe mendime t\u00eb tjera. Ai n\u00eb gjysm\u00ebn e par\u00eb t\u00eb vitit 1979, sh\u00ebnimet e dit\u00ebs zakonisht i ka mbyllur me ndonj\u00eb citat t\u00eb personaliteteve t\u00eb shquara bot\u00ebrore, po aty k\u00ebtu ka edhe aso t\u00eb personaliteteve t\u00eb njohura komb\u00ebtare. M\u00eb pas ky vullnet i autorit vjen duke u zbehur. Me kalimin e koh\u00ebs, (jo n\u00eb form\u00eb citatesh), por n\u00ebp\u00ebr sh\u00ebnimet e tij t\u00eb shumta, ka mendime e mesazhe, (t\u00eb cilat mund t\u00eb nxirren dhe t\u00eb p\u00ebrdor\u00ebn si citate), q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb se mendimi i tij politik, filozofik e kulturor, dita dit\u00ebs avancohej dhe b\u00ebhej sa interesant po aq me vler\u00eb. Ta z\u00ebm\u00eb: <em>\u201cSa interesant \u00ebsht\u00eb psikologjia e njeriut: Gjithnj\u00eb n\u00eb ndryshim, p\u00ebrher\u00eb n\u00eb l\u00ebvizje\u201d. \u201cVet\u00ebm kujtimet mund t\u00eb bashkohen\u201d,<\/em> (22 shkurt 1979). <em>\u201cKoha kalon duke bartur me vete edhe neve q\u00eb na shpie drejt\u00eb s\u00eb ardhmes\u201d,<\/em> (23 shkurt 1979).<\/p>\n<p><em>\u201cE v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb se sa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb t\u00eb pengohet veprimi nga nj\u00eb q\u00ebllim, interesimi shtohet edhe m\u00eb tep\u00ebr p\u00ebr at\u00eb q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb mb\u00ebrrihet me \u00e7do kusht\u201d,<\/em> (E enjte, 6. XII. 1979). <em>\u201c\u00c7udi me disa njer\u00ebz, din\u00eb shum\u00eb pak, kurse p\u00ebr t\u00eb folur s\u2019l\u00ebn\u00eb lami pa i futur hund\u00ebt\u201d,<\/em> (E shtun\u00eb, 23. VIII. 1980). <em>\u201cI pabesi, i lig e kusar, \u00ebsht\u00eb ngjitur aq lart dhe u b\u00eb kryetar\u201d, <\/em>po a thua nuk vlen edhe p\u00ebr dit\u00ebt tona kjo th\u00ebnie, ka shkruar vet autori n\u00eb koh\u00ebn e tij, n\u00eb DITARIN e tij?! <em>\u201cJo nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm shkolla e rregullt ku njeriu kishte me u pajis me njohuri t\u00eb ndryshme. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr jeta \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb na m\u00ebson gj\u00ebrat m\u00eb t\u00eb ndryshme\u201d,<\/em> (E premte, 12. IX. 1980). <em>\u201c\u00c7uditem me aft\u00ebsit\u00eb e njeriut. Kur\u00eb ndodhet n\u00eb rrezik b\u00ebhet m\u00eb i fort\u00eb dhe i patundsh\u00ebm\u201d,<\/em> (E enjte, 25. IX. 1980).<em> \u201cPo s\u2019kalove n\u00ebp\u00ebr kopsht, s\u2019ke p\u00ebr ta shijuar arom\u00ebn e luleve. Po s\u2019t\u00eb theri zemr\u00ebn ndonj\u00eb shikim i ndonj\u00eb vashe s\u2019ke p\u00ebr t\u00eb kuptuar \u00e7\u2019do t\u00eb thot\u00eb fjala: dashuri\u201d,<\/em> (E h\u00ebn\u00eb, 1. XII. 1980).<\/p>\n<p>Pa dyshim n\u00eb k\u00ebt\u00eb DITAR, ka mund\u00ebsi t\u00eb nxirren edhe shum\u00eb mendime, citate e th\u00ebne me vler\u00eb. Po ashtu p\u00ebr ndonj\u00eb ngjarje kronologjike t\u00eb asaj kohe. Ta z\u00ebm\u00eb kur paska vdekur Ismet Gusia e Eqrem \u00c7abej, kur paska ndodhur t\u00ebrmeti n\u00eb Ulqin ose dridhja e tok\u00ebs n\u00eb Prishtin\u00eb etj. Po ashtu ka informacione t\u00eb shumta edhe p\u00ebr shfaqje filmash a p\u00ebr nj\u00eb ngjarje n\u00eb teat\u00ebr, nj\u00eb artikull n\u00eb gazet\u00eb, nj\u00eb ligj\u00ebrat\u00eb me interes, nj\u00eb ndodhi n\u00eb fakultet, nj\u00eb flirt, nj\u00eb udh\u00ebtim p\u00ebr Prizren, nj\u00eb grindje e shum\u00eb ngjarje t\u00eb tjera q\u00eb e p\u00ebrplot\u00ebsoj DITARIN edhe n\u00eb aspekt t\u00eb tjera, duke e b\u00ebr\u00eb vepr\u00ebn m\u00eb josh\u00ebse dhe m\u00eb t\u00eb kompletuar.<\/p>\n<h3><strong>Thjesht\u00ebsia, monotonia dhe vlera:<\/strong><\/h3>\n<p>Gjithsesi itinerari i tij \u00ebsht\u00eb sa monoton n\u00eb dukje t\u00eb par\u00eb, po aq p\u00ebrmbajtjesor \u00ebsht\u00eb n\u00eb esenc\u00eb. Ndoshta p\u00ebr gjenerat\u00ebn e internetit dhe telefonave celular\u00eb do t\u00eb dukej kjo gj\u00eb sikur t\u00eb kishte ndodhur shekuj m\u00eb par\u00eb, por jo ashtu, pasi t\u00eb gjitha ngjarjet kan\u00eb ndodhur diku para kat\u00ebr dekadash. Jo vet\u00ebm sa p\u00ebr krahasimin e zhvillimit t\u00eb teknologjis\u00eb informative, por p\u00ebr t\u00eb par\u00eb se si jan\u00eb l\u00ebn\u00eb takimet, sa kan\u00eb zgjatur pritjet, pikat e takimit e k\u00ebshtu me radh\u00eb \u00ebsht\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u2019u lexuar, sepse DITARI edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb plan \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kronik\u00eb mjaft interesante, d.m.th. \u00ebsht\u00eb i mbushur me sh\u00ebnime t\u00eb thjeshta p\u00ebr ngjarje t\u00eb r\u00ebndomta por q\u00eb b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb vler\u00eb m\u00eb vete.<\/p>\n<h3><strong>Vizitat kultur\u00eb e koh\u00ebs:<\/strong><\/h3>\n<p>Jan\u00eb interesante vizitat tek t\u00eb njohurit dhe familjar\u00ebt q\u00eb shprehin kultur\u00eb, respekt dhe nj\u00eb lloj identiteti. Por si do ta merr brezi i ri, mendja e t\u00eb cil\u00ebve, jo pak, nuk do t\u2019ua p\u00ebrthekoj\u00eb at\u00eb mentalitet, at\u00eb koh\u00eb!&#8230; N\u00eb nj\u00eb rast ai shkruan: <em>\u201cSikur t\u00eb mos jan\u00eb vizitat, njeriu do t\u00eb kishte v\u00ebshtir\u00eb jet\u00ebn\u201d,<\/em> (E shtun\u00eb, 9. II. 1980). Respekti p\u00ebr n\u00ebn\u00ebn v\u00eb n\u00eb spikam\u00eb dashurin\u00eb etij p\u00ebr t\u00eb:<em> \u201cI p\u00ebrgatita pla\u00e7kat dhe u p\u00ebrsh\u00ebndeta me n\u00ebn\u00ebn. Ajo nuk mundi pa i lagur qepallat me lot. Ishte vet\u00ebm. E dija se do t\u00eb m\u00ebrzitej edhe m\u00eb tej, por \u00e7far\u00eb t\u2019i b\u00ebja. Aty tek porta u p\u00ebrsh\u00ebndeta edhe me bac\u00ebn Haxhi dhe mora udh\u00ebn p\u00ebr n\u00eb Prizren\u201d,<\/em> (E h\u00ebn\u00eb, 1. IX. 1980).<\/p>\n<p>Edhe p\u00ebr motrat ai kishte t\u00eb njetin repsket. K\u00ebt\u00eb e d\u00ebshmojn\u00eb sh\u00ebnimet e dat\u00ebs 3. XI. 1979, ku ka p\u00ebrshkruar nj\u00eb bised\u00eb me motrat e tij, bised\u00eb kjo q\u00eb plot\u00ebson edhe m\u00eb tej virtytin e tij n\u00eb raport me t\u00eb tjer\u00ebt: <em>\u201cU zgjova m\u00eb von\u00eb se sa n\u00eb Prishtin\u00eb dhe pas m\u00ebngjesit fillova t\u00eb m\u00ebsoj. Sidomos disa detyra statistikore i ushtrova mjaft mir\u00eb. P\u00ebr pushim dola n\u00eb dhom\u00ebn e ndej\u00ebs ku ishin edhe dy motrat e mija t\u00eb cilat d\u00ebshironin q\u00eb t\u00eb bisedonin shum\u00eb me mua. Ato si her\u00ebve tjera ashtu edhe k\u00ebt\u00eb here shpreh\u00ebn d\u00ebshir\u00ebn q\u00eb sa m\u00eb par\u00eb t\u00eb fejohesha dhe mandej edhe p\u00ebr dasm\u00eb kishin mjaft d\u00ebshir\u00eb. Un\u00eb i d\u00ebgjoja dhe m\u00eb qeshej me to. E madhja thoshte t\u00eb martohesha me t\u00eb shkolluar nd\u00ebrsa e vogla ngulte k\u00ebmb\u00eb p\u00ebr t\u00eb pashkolluar\u201d, <\/em>(E shtun\u00eb, 3. XI. 1979).<\/p>\n<h3><strong>Situatat e pap\u00ebrshtatshme dhe ato konfliktuoze:<\/strong><\/h3>\n<p>Xhemajliu duket se ka qen\u00eb nj\u00eb tip paksa temperament dhe nganj\u00ebher\u00eb konfliktuoz. K\u00ebto fenomene aty k\u00ebtu ndeshen n\u00eb DITARIN e tij, n\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e rasteve ai pendohet dhe shpreh ndjesi, por shpeshher\u00eb ka qen\u00eb i vendosur n\u00eb q\u00ebndrimet e tij duke mos u penduar fare p\u00ebr gjendjen e krijuar. \u201c<em>N\u00eb sall\u00eb disi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jo t\u00eb nxitshme i cak\u00ebrrova fjal\u00ebt me Isniun e p\u00ebr hiq gj\u00eb. S\u2019munda ta duroja mendjemadh\u00ebsin\u00eb e tij\u201d,<\/em> (Data, 30. 03. 1979). <em>\u201cShkuam n\u00eb mens\u00eb dhe si zakonisht filluam t\u00eb prisnim n\u00eb radh\u00eb. Erdhi edhe Bekriu dhe filloi t\u00eb m\u00eb k\u00ebrkonte falje nga ajo q\u00eb kishte ndodhur mbr\u00ebm\u00eb\u201d,<\/em> (E m\u00ebrkur\u00eb, 9. IV. 1980). <em>\u201cDikur m\u00eb von\u00eb erdhi dhe Halimi e mbas tij edhe Bekriu, q\u00eb tashm\u00eb i kishte kaluar hidh\u00ebrimi\u201d,<\/em> (5. III. 1981).<\/p>\n<p>Ai ishte nj\u00eb karakter q\u00eb nuk e ka duruar padrejt\u00ebsin\u00eb, k\u00ebt\u00eb mund ta shpjegoj ky rast? <em>\u201cFilluan t\u00eb na shp\u00ebrndanin nga nj\u00eb detyr\u00eb. Nj\u00eb gj\u00eb q\u00eb s\u2019m\u00eb p\u00eblqeu q\u00eb n\u00eb fillim ishte ajo se aty ndodhej edhe nj\u00eb prof. serb i cili kinse ndihmonte prof\u00ebn ton\u00eb. N\u00eb bredhjet e tij n\u00ebp\u00ebr amfiteat\u00ebr i shkoi p\u00ebrdore q\u00eb t\u00eb hetonte disa student kinse duke kopjuar dhe menj\u00ebher\u00eb ua merrte detyrat. Ky gjest i tij m\u00eb therte n\u00eb zem\u00ebr gj\u00eb q\u00eb m\u00eb von\u00eb pezmi arriti kulmin. S\u2019munda t\u00eb p\u00ebrmbahesha dhe shp\u00ebrtheva si vullkan duke derdhur vrerin: \u201eMjaft kan\u00eb q\u00ebndruar mbi kok\u00eb si skifter &#8211; s\u2019\u00ebsht\u00eb m\u00eb koha e Rankoviqit\u201c- k\u00ebto fjal\u00eb ia shqiptova me nervozitet profes i cili n\u00eb fillim u trondit\u00eb e pastaj mblodhi vet\u00ebn dhe m\u00eb lejoj q\u00eb t\u00eb dilja jasht\u00eb duke p\u00ebrgjysmuar detyrat\u2026\u201d, <\/em>(Data, 1 prill 1979).<\/p>\n<p>Ka edhe raste t\u00eb tjera t\u00eb shpeshta, t\u00eb shumta, q\u00eb shprehin k\u00ebt\u00eb temperament, q\u00eb shprehin pendimin dhe nxitimin e tij <em>\u201cp\u00ebr hi\u00e7gj\u00eb\u201d,<\/em> si\u00e7 shprehej edhe vet ai, (1. 11. 1979). N\u00eb nj\u00eb rast nj\u00eb konflikt tjet\u00ebr e p\u00ebrshkruan ndodhin\u00eb k\u00ebshtu: <em>\u201cNd\u00ebrkoh\u00eb vajta t\u2019a d\u00ebrgoja v\u00ebrtetimin p\u00ebr kredi por u zura p\u00ebr hi\u00e7gj\u00eb me n\u00ebpun\u00ebsen. Vet\u00ebm pse e quajta \u201cTeze\u201c dhe v\u00ebrtet\u00eb nuk ishte edhe aq e re\u201d,<\/em> (E mart\u00eb, 14. X. 1980). Por Xhemajliu edhe p\u00ebr k\u00ebso rastesh ka shprehur nj\u00eb humor t\u00eb holl\u00eb dhe mjaft\u00eb t\u00eb pranuesh\u00ebm: <em>\u201cUn\u00eb i inatosur nga sjelljet e tij q\u00eb i kishte marr\u00eb trakat nat\u00ebn e kaluar, nuk ia dhash\u00eb, mandej puna vajti gjer aty sa q\u00eb u desht\u00eb q\u00eb t\u00eb kap\u00ebrthenim pak\u00eb edhe fizikisht\u201d,<\/em> (E premte, 6. VI. 1980).<\/p>\n<h3><strong>Dallavere, falsifikime dhe veprime mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse&#8230;<\/strong><\/h3>\n<p>Jeta studentore, aranzhimet e tyre, sistemimi, planifikimi dhe mir\u00ebmbajtja e dhomave, rrobave t\u00eb trupit, frizurave t\u00eb cilave iu ka kushtuar kujdes, marrja e pozave, kontaktet, vizitat n\u00ebp\u00ebr dhoma, loja me letra e me shah, d\u00ebgjimi i muzik\u00ebs e deri tek shp\u00ebrndarja e literatur\u00ebs pak a shum\u00eb e ndaluar, si dhe shum\u00eb e shum\u00eb gj\u00ebra q\u00eb e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb at\u00eb jet\u00eb ashtu si\u00e7 ka qen\u00eb, jan\u00eb nj\u00eb uvertur\u00eb tjet\u00ebr mjaft\u00eb interesante e cila si kujtime shumk\u00eb do ta kthen n\u00eb at\u00eb koh\u00eb q\u00eb tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe e harruar. Por, v\u00ebrtetimet, falsifikimet, kryerja e sh\u00ebrbimeve administrative e shum\u00eb gj\u00ebra t\u00eb karakterit human p\u00ebr shok\u00eb e t\u00eb njohur e b\u00ebjn\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb kompletuar portretin njer\u00ebzor t\u00eb Xhemajliut.<\/p>\n<p><em>\u201cArdhja e Beq\u00ebs ka r\u00ebnd\u00ebsi pasi q\u00eb ma dha v\u00ebrtetimin e tij p\u00ebr t\u00eb rregulluar pasaport\u00ebn. Dhe nj\u00eb mend e rregullova p\u00ebrmes uthull\u00ebs dhe bardh\u00ebs e cila ishte efikas p\u00ebr t\u00eb shlyer gjurm\u00ebt e lapsit kimik\u201d,<\/em> (E h\u00ebn\u00eb, 9. VII. 1979), ose n\u00eb nj\u00eb rast t\u00eb ngjash\u00ebm n\u00eb sigurimin e dhom\u00ebs n\u00eb konvikt ai ka shkruar: <em>\u201cmandej un\u00eb me dallavere pa vonuar shum\u00eb koh\u00eb e rregullova edhe k\u00ebt\u00eb pun\u00eb kaq t\u00eb m\u00ebrzitshme dhe t\u00eb koklavitur&#8230; dhe vajta ta shikoja dhom\u00ebn. Ishte e mir\u00eb. Mandej edhe nxeh\u00ebsja ishte p\u00ebr mrekulli\u201d,<\/em> (E enjte, 9. X. 1980).<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb flet\u00eb DITARI lexojm\u00eb k\u00ebt\u00eb titull: \u201cLOJ\u00cb INTERESANTE DHE E DOBISHME\u201d, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn shkruan: <em>\u201cFjal\u00eb pas fjale ato vun\u00eb bast se kush pranonte t\u00eb dilte tek shitorja n\u00eb qoshe t\u00eb rrug\u00ebs dhe t\u00eb fshinte k\u00ebpuc\u00eb. Ximi, Qenani dhe Mesuti ven\u00eb n\u00eb bast q\u00eb, ai q\u00eb pranonte kishte dhurat\u00eb nga kat\u00ebrmij\u00eb din. Un\u00eb i mora brushat dhe ngjyr\u00ebn dhe fillova nga puna. Shum\u00eb kalimtar shkoqeshin s\u00eb qeshuri. Mandej u ktheva n\u00eb banes\u00eb. Desha t\u2019ua kthej parat por ata nuk i mor\u00ebn. At\u00ebher\u00eb vajta dhe i bleva dy kg. banane dhe kat\u00ebr qese tamb\u00ebl.\u201d,<\/em> (E h\u00ebn\u00eb, 7. V. 1979). Edhe nj\u00eb sh\u00ebnim tjet\u00ebr mjaft interesant?!<\/p>\n<p><strong><em>DEKLAROJ:<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>Nga data e sodit betohem se nuk do t\u00eb thithi,<br \/>\n<\/em><em>mandej as edhe nj\u00eb cigare.<br \/>\n<\/em><em>Deklarata u p\u00ebrshkrua &#8211; 4:00.<br \/>\n<\/em><em>Ps. Pason n\u00ebnshkrimi.<\/em><\/p>\n<p>(<strong>E premte, 26. IX. 1980<\/strong>).<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht k\u00ebsaj deklarate, m\u00eb von\u00eb ky betim \u00ebsht\u00eb thyer, sepse m\u00eb dat\u00ebn 17. XI. 1980, do t\u00eb gjejm\u00eb k\u00ebt\u00eb sh\u00ebnim: <em>\u201cMjaft\u00eb jam i d\u00ebshp\u00ebruar dhe m\u00ebsimi nuk m\u00eb m\u00ebsohet. Ma k\u00ebnda vet\u00ebm t\u00eb thithi duhan\u201d<\/em>. Edhe nj\u00eb rast tjet\u00ebr: <em>\u201cNdalohem tek nj\u00eb kiosk\u00eb dhe mbasi q\u00eb mora nj\u00eb pako cigare eci me ombrell\u00eb n\u00eb dor\u00eb\u201d,<\/em> (E h\u00ebn\u00eb, 22. XII. 1980), etj. etj.<\/p>\n<h3><strong>Q\u00ebndrimi ndaj fes\u00eb dhe patriarkalizmi:<\/strong><\/h3>\n<p>Nj\u00eb dukuri q\u00eb del n\u00eb pah \u00ebsht\u00eb q\u00ebndrimi ndaj fes\u00eb dhe dukurive t\u00eb tjera primitive t\u00eb cilat n\u00eb at\u00eb koh\u00eb luftoheshin nga shtresa e re q\u00eb po shkollohej dhe emancipohej. Pastaj b\u00ebhej p\u00ebrpjekje p\u00ebr shkollimin dhe emancipimin e femr\u00ebs. Bisedat n\u00eb ndeja, n\u00eb ceremonit\u00eb fetare e mortore, n\u00eb rrug\u00eb e autobus, kudo e ku jo, ishte nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u2019i ndryshuar bot\u00ebkuptimet, p\u00ebr jet\u00ebn dhe shoq\u00ebrin\u00eb. Pastaj vizitat tek t\u00eb af\u00ebrmit, pra musafirll\u00ebku ka qen\u00eb form\u00eb tradicionale e koh\u00ebs. T\u00eb gjitha k\u00ebto elemente e plot\u00ebsojn\u00eb k\u00ebt\u00eb DITAR, duke e b\u00ebr\u00eb mendimin pedagogjik t\u00eb Xhemajliut edhe m\u00eb t\u00eb avancuar.<\/p>\n<p>N\u00eb DITAR, Xhemajliu mjaft\u00eb shpesh flet p\u00ebr dukurit patriarkale si\u00e7 ishin fejesat e hershme, vrasjet dhe hakmarrjet t\u00eb cilat jan\u00eb kundruar si fenomene regresive q\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e pengonin, prandaj ai vazhdimisht \u00ebsht\u00eb preokupuar me k\u00ebt\u00eb problematik\u00eb: \u201c<em>Pas darke biseda erdhi e u b\u00eb m\u00eb e gjall\u00eb, pasi q\u00eb erdhi edhe Hoxha i fshatit aq keq ram n\u00eb konflikt sa q\u00eb ende pa u b\u00ebr\u00eb ora 21:00, ai i mblodhi \u00e7aklat dhe iku s\u00eb bashku me disa fetar t\u00eb tjer\u00eb\u201d,<\/em> (E diel, 29. IV. 1979), ose nj\u00eb rast tjet\u00ebr: <em>\u201cndodhej hoxha i kapardisur si biban&#8230; T\u00eb tjer\u00ebt me respekt luanin nga vendi sa here q\u00eb ai p\u00ebrmendte emrin e pejgamberit apo t\u00eb vet Zotit. M\u00eb vrau thell\u00eb n\u00eb shpirt nj\u00eb gjest i till\u00eb, nj\u00eb bised\u00eb e till\u00eb. Gjaku mu ngrit, por arsyeja e pandehu vullnetin. Ishte vendi p\u00ebr heshtje\u201d,<\/em> (E mart\u00eb, 7. X. 1980).<\/p>\n<h3><strong>Parandjenja dhe shprehjet meditative:<\/strong><\/h3>\n<p>Parandjenja, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fenomen tjet\u00ebr i cili ndeshet kudo dhe kahdo n\u00eb k\u00ebt\u00eb DITAR. Ai ka pasur mjaft\u00eb shtr\u00ebngime shpirt\u00ebrore dhe dilema p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrthyer, dukuri k\u00ebto q\u00eb manifestohen nga dita n\u00eb dit\u00eb, ose nga stina n\u00eb stin\u00eb, ve\u00e7mas n\u00eb gjysm\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb vitit 1980, dhe n\u00eb muajt e par\u00eb t\u00eb vitit 1981. <em>\u201cT\u00eb gjith\u00eb pinin. Secili kishte arsye se pse pinte. Disa nga g\u00ebzimi e t\u00eb tjer\u00ebt nga ndonj\u00eb hidh\u00ebrim. E un\u00eb, un\u00eb p\u00ebrse pi? E di se un\u00eb s\u2019b\u00ebj pjes\u00eb as n\u00eb grupin e par\u00eb as t\u00eb fundit\u201d,<\/em> (E premte, 11. V. 1979). <em>\u201c<\/em><em>S\u2019di pra! Por di se ku ka rrokaqiej, ka edhe kasolle, ku ka burokrat, ka varfanjak, lypsar t\u00eb shtypur. Pra ka diferenca, eksploatim, thithje gjaku, luft\u00eb, divergjenca, mendjemadh\u00ebsi e degjenerim. Vall\u00eb k\u00ebshtu mb\u00ebrrihet komunizmi? A k\u00ebsaj na i themi vet\u00ebqeverisje?\u201d,<\/em> (E diel, 1. VII. 1979).<\/p>\n<p>Ngjarjet jan\u00eb par\u00eb nga prizmi i koh\u00ebs dhe jan\u00eb interpretuar ashtu si\u00e7 i kultivonte ajo koh\u00eb, duke par\u00eb negativisht gj\u00ebrat n\u00eb Kosov\u00eb dhe duke himnizuar Shqip\u00ebrin\u00eb, komunizmin. Si rezultat i k\u00ebsaj ka qen\u00eb nj\u00eb urrejtje e madhe p\u00ebr bot\u00ebn per\u00ebndimore dhe kapitalizmin si sistem.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb vazhd\u00eb t\u00eb qasjeve lexohet nj\u00eb gjendje me ngarkesa mjaft\u00eb t\u00eb dukshme. E k\u00ebt\u00eb e ndeshim edhe n\u00eb DITARIN e dat\u00ebs 11 qershor 1980, ku ka shkruar se <em>\u201ct\u00eb jetosh shumica e mendimtar\u00ebve pohojn\u00eb si t\u00eb luftosh. Pra \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aktivitet i njeriut ndaj bot\u00ebs q\u00eb e rrethon, si dhe ndaj nj\u00eb bote q\u00eb nuk shihet por q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e gjer\u00eb se sa ajo q\u00eb na rrethon&#8230; Shum\u00eb gj\u00ebra q\u00eb ndodhin, v\u00ebshtir\u00eb t\u2019i kuptoj mandej dhe sikur tua z\u00eb kuptimin prap\u00ebseprap\u00eb \u00e7\u2019t\u00eb duhet kur, kur nuk mund njeriu t\u2019iu kund\u00ebrvihet. S\u2019dua t\u00eb jem pesimist, por pa mendua s\u2019po mund t\u00eb duroj. E n\u00ebse sado pak\u00eb thellohem n\u00eb ndonj\u00eb problematik\u00eb, padyshim se do t\u00eb ndodhem n\u00eb pozit\u00eb kritike\u201c.<\/em><\/p>\n<p>Ajo gjendje p\u00ebr t\u00eb dukej e pa shpres\u00eb ose ai kishte hyr\u00eb ne vorbull\u00ebn e veprimit ilegal, e q\u00eb n\u00ebnkuptohet n\u00eb vazhdimin e DITARIT po t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs dit\u00eb: <em>\u201cPo \u00e7\u2019fitova un\u00eb nga jeta q\u00eb e jetova gjer\u00eb n\u00eb k\u00ebto vite? Apo pse mundohem t\u00eb l\u00eb gjurm\u00eb n\u00ebp\u00ebr r\u00ebr\u00ebn e pafund, kur jam i bindur se ato medoemos, jo fort\u00eb larg do ti humbas ndonj\u00eb furtun\u00eb. Apo ku ndodh\u00ebn gjurm\u00ebt e paraardh\u00ebsve t\u00eb mi?\u201d,<\/em> (E m\u00ebrkur\u00eb, 11. VI. 1980). I k\u00ebsaj natyre \u00ebsht\u00eb edhe sh\u00ebnimi n\u00eb dit\u00ebt vijuese<strong>: <\/strong><em>\u201cThon\u00eb ka ZOT! I fal\u00ebm n\u00ebse ndodhet ndokund. Por n\u00ebse do t\u00eb ekziston me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb dhe (q\u00eb \u00ebsht\u00eb ashtu i drejt) i shef t\u00eb b\u00ebrat, padyshim do t\u00eb p\u00eblciste nga padrejt\u00ebsia\u201d, <\/em>(E mart\u00eb, 8. VII. 1980).<\/p>\n<h3><strong>Lirika poetike:<\/strong><\/h3>\n<p>Udh\u00ebtimi p\u00ebr n\u00eb Prizren, sidomos m\u00ebnyra se si e p\u00ebrshkruan qytetin e lasht\u00eb t\u00eb japin p\u00ebr t\u00eb kuptuar shpirtin lirik dhe mjaft poetik t\u00eb Xhemajliut. K\u00ebso p\u00ebrshkrime rreth natyr\u00ebs vijn\u00eb aty k\u00ebtu si inspirime rasti e \u00e7asti. K\u00ebso detajesh kemi me boll\u00ebk, por ia vlen ta ve\u00e7ojm\u00eb nj\u00eb ngjarje q\u00eb ka ndodhur n\u00eb qendr\u00ebn e student\u00ebve<em>: <strong>\u201c<\/strong>Jet\u00eb, gjall\u00ebrim vlon n\u00eb k\u00ebto dit\u00eb. E sidomos atmosfera madh\u00ebshtore \u00ebsht\u00eb mbr\u00ebmja n\u00eb mens\u00eb ku vlojn\u00eb student dhe studente t\u00eb \u00e7do profili. \u00cbsht\u00eb v\u00ebrtet\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi e pashpjegueshme p\u00ebr njeriun q\u00eb ndodhet n\u00eb at\u00eb ambient. Sa e \u00ebmb\u00ebl dhe komplikuar por e domosdoshme dhe reale\u201d, (<\/em>E premte, 19. X. 1979).<\/p>\n<p>Poezit\u00eb e Xhemajli Berish\u00ebs qesin n\u00eb pah shpirtin lirik, jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrjetuara dhe kan\u00eb vler\u00eb. Po k\u00ebshtu mund t\u00eb radhiten edhe poezit\u00eb satirike t\u00eb cilat jan\u00eb krijime t\u00eb realizuara mir\u00eb, nd\u00ebrsa poezia ideologjike \u00ebsht\u00eb e krijuar disi dhunsh\u00ebm. Kjo na b\u00ebn\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar p\u00ebr shpirtin e d\u00eblir\u00eb q\u00eb kishe ai.<\/p>\n<p>Xhemajliu, ishte student aktiv dhe gjat\u00eb asaj kohe i jan\u00eb publikuar mjaft\u00eb shkrime. Madje ka qen\u00eb tradit\u00eb e koh\u00ebs, kultur\u00eb m\u00eb vete, leximi, analiza dhe komentimi i poezive dhe teksteve letrare, e k\u00ebt\u00eb gj\u00eb e d\u00ebshmon edhe ai vet n\u00eb DITARIN e 29 qershorit 1979, ku shkruan: <em>\u201cMandej filluam t\u2019i analizonim disa poezi q\u00eb ishin t\u00eb botuara\u201d, <\/em>nd\u00ebrsa<em> \u201c<\/em>Tribuna<em>\u201d<\/em> <em>q\u00eb kishte dal nga fakulteti juridik. Kishte disa krijues t\u00eb ri me disa krijime q\u00eb menj\u00ebher\u00eb t\u00eb b\u00ebnin p\u00ebrshtypje se ende ishim t\u00eb papjekura. N\u00eb te edhe un\u00eb e kisha nj\u00eb poezi:<\/em> \u201cP\u00ebrjet\u00ebsia\u201d <em>dhe nj\u00eb humoresk\u00eb<\/em> <em>\u201c<\/em>Hallet e Syl\u00ebs<em>\u201d<\/em>, (E m\u00ebrkur\u00eb, 25. IV. 1979).<\/p>\n<h3><strong>Modestia dhe dashuria:<\/strong><\/h3>\n<p>Modestia e Xhemajli Berish\u00ebs mund t\u00eb shihet e trajtohet nga shum\u00eb pamje, qoft\u00eb gjat\u00eb krijimit ku n\u00eb asnj\u00eb rast pun\u00ebn e vet nuk e cil\u00ebson t\u00eb p\u00ebrkryer, po aq n\u00eb biseda me shok\u00eb. N\u00eb veprime askund nuk dihet roli i tij prij\u00ebs, ky rol mund t\u00eb n\u00ebnkuptohet. Po ashtu kur shkruan p\u00ebr provimet ka nj\u00eb lloj modestie, ta z\u00ebm\u00eb kur \u00ebsht\u00eb rr\u00ebzuar n\u00eb provim dihet qart\u00eb se nuk ka arritur ta jap provimin por kur ka kaluar ose e gjejm\u00eb \u201cu p\u00ebrgjigja pozitivisht\u201d, \u201cisha n\u00eb mesin e shok\u00ebve\u201d, \u201cedhe emri im ishte i publikuar\u201d. Por, n\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e rasteve dihet dita dhe koha e hyrjes n\u00eb provim, por jo edhe rezultati. Aimund t\u00eb n\u00ebnkuptohet kur e urojn\u00eb, ose kur shkruan se u g\u00ebzua dikush, edhe at\u00eb n\u00eb form\u00eb t\u00eb n\u00ebntekst n\u00eb dit\u00ebt vijuese e n\u00eb ngjarje t\u00eb tjera. N\u00eb dy tre raste ka shkruar <em>\u201cja me k\u00ebt\u00eb provim e fitova kushtin p\u00ebr ta regjistruar semestrin\u201d<\/em> vijues e k\u00ebshtu me radhe. Xhemajliu ishte komunikativ, i dashur dhe shoq\u00ebrohej shum\u00eb.<\/p>\n<h3><strong>Flirtet:<\/strong><\/h3>\n<p>Nga DITARI duket se Xhemajliu si student ka pas kontakte t\u00eb shumta me femra, nganj\u00ebher\u00eb sikur lihet p\u00ebrshtypja se ka qen\u00eb specialist i k\u00ebsaj fushe, nj\u00eb aventurier i rangut t\u00eb lart\u00eb, por n\u00ebse gj\u00ebrat shikohen m\u00eb me kujdes do t\u00eb duket sikur jan\u00eb loj\u00eb fjal\u00ebsh, sa p\u00ebr t\u2019u justifikuar, sa p\u00ebr t\u2019u maskuar n\u00eb veprimet e tij patriotike t\u00eb cilat p\u00ebrgjoheshin se sa t\u00eb nj\u00eb aventurieri.<\/p>\n<p>Jo pak flet\u00eb, jan\u00eb t\u00eb mbushur me k\u00ebso detaje q\u00eb krijojn\u00eb p\u00ebrshtypjen se ai ka qen\u00eb i vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr k\u00ebto sh\u00ebnime se mund t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb n\u00eb polici, prandaj duket ky lloj flirti m\u00eb shum\u00eb ka qen\u00eb p\u00ebr t\u2019u maskuar se sa nj\u00eb prirje e avancuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, megjithat\u00eb ne po i sjellim disa detaje t\u00eb cilat si p\u00ebrshkrime jan\u00eb mjaft\u00eb interesante: <em>\u201cE prita gjersa darkoj e mandej fillova ta joshi me fjal\u00eb. Pritje dhe asnj\u00eb tjet\u00ebr\u201d,<\/em> (E premte, 22. II. 1980). <em>\u201cBahtjari ndenji n\u00eb bibliotek\u00eb nd\u00ebrsa un\u00eb me t\u00eb dy cucat dola n\u00eb qytet ku&#8230; ndenj\u00ebm disa or\u00eb duke biseduar gj\u00ebra t\u00eb ndryshme\u201d,<\/em> (E h\u00ebn\u00eb, 10. III. 1980). <em>\u201cUn\u00eb u bishtnoj dhe nisem nga nj\u00eb drejtim me Hanifen. Me padurim pres se \u00e7do t\u00eb m\u00eb thoshte ajo. I hym\u00eb bised\u00ebs, ajo priste nj\u00eb rast t\u00eb till\u00eb dhe si m\u00eb par\u00eb ishte e t\u00eb nj\u00ebjtit mendim. I tregova p\u00ebr t\u00eb gjitha dhe m\u00eb n\u00eb fund u p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebm me nj\u00eb shtr\u00ebngim duarsh t\u00eb flakta\u201d,<\/em> (E mart\u00eb, 25. III. 1980), <em>\u201cErdhi edhe momenti i d\u00ebshiruar, kur para meje kaloj vasha me flok\u00eb t\u00eb dredhura. <\/em><\/p>\n<p><em>Iu afrova me but\u00ebsi dhe sjellje t\u00eb kulturuar. Ftoht\u00eb m\u00eb shpoi shikimi i ashp\u00ebr\u201d, <\/em>(E mart\u00eb, 6. V. 1980). <em>\u201cAty u takova me Ximin e mandej pas drekimit s\u00eb bashku me te shkuam me i shoq\u00ebruar pejanet gjer\u00eb n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb grandit\u201d, <\/em>(E premte, 17. X. 1980). <em>\u201cu kthyem n\u00eb mens\u00eb. Tollovia si zakonisht ishte mjaft\u00eb e madhe mir\u00ebpo pritja sot m\u00eb dukej jo fort\u00eb e gjat\u00eb. Pas darke e k\u00ebrkova Ajsh\u00ebn dhe me te zhvilluam nj\u00eb bised\u00eb mjaft\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. Por ajo si e ndrojtur, e po sigurisht me forcat e veta, po e v\u00ebrej se ka nj\u00eb lloj p\u00ebrtese, mir\u00ebpo filli gjithnj\u00eb \u00ebsht\u00eb i till\u00eb\u201d,<\/em> (E m\u00ebrkur\u00eb, 12. XI. 1980).<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kapitull flirtimesh t\u00eb shumta lindin mjaft\u00eb dilema n\u00ebse k\u00ebto jan\u00eb tamam takime reale apo ngjarje imagjinare?! N\u00eb nj\u00eb sh\u00ebnimi t\u00eb dat\u00ebs 22. XII. 1980, duket sikur flirti ka qen\u00eb vet\u00ebm rekuizit\u00eb p\u00ebr t\u2019u maskuar n\u00eb veprimet e tij ilegale pasi disa shprehje figurative l\u00ebn\u00eb p\u00ebr t\u00eb dyshuar: \u201c<em>E mbr\u00ebmja erdhi e bardh\u00eb. D\u00ebbora e kishte stolisur bukur shum\u00eb. Edhe inspirimi p\u00ebr dashuri\u00e7ka\u2026 Sheshazi vet\u00ebm d\u00ebshirat\u2026 Dim\u00ebr i v\u00ebrtet\u201d.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u201cUn\u00eb megjithat\u00eb s\u2019kisha mund\u00ebsi t\u00eb dilja ndokund ver\u00ebs, gjithnj\u00eb mendoja n\u00eb plag\u00ebn e zemr\u00ebs dhe n\u00eb vajz\u00ebn q\u00eb shum\u00eb e desha. K\u00ebshtu e ka kjo jet\u00eb. Shpesh takohesha me te por vet\u00ebm me rastsime, tjet\u00ebr mund\u00ebsi nuk kisha. Ajo kishte p\u00ebsuar \u201cfiasko\u201d n\u00eb studime. Rast\u00ebsisht u takova m\u00eb 12 shkurt t\u00eb 79. Udh\u00ebtuam gjer\u00eb n\u00eb Prizren nga Prishtina, por d\u00ebshira mbeti e pa th\u00ebn\u00eb. Sidomos heshtja e saj m\u00eb t\u00ebrbonte fare&#8230; Ajo fare mir\u00eb e dinte q\u00eb e dashuroja, prandaj p\u00ebrse heshtte? U detyrova t\u00eb shkruaj edhe n\u00eb \u201cZ\u00ebrin e rinis\u00eb\u201c p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Punimi ishte v\u00ebshtir\u00eb ta l\u00ebkundin edhe megjithat\u00eb arsyetohej me t\u00eb m\u00ebdha. Mendova t\u00eb l\u00ebshoj pe. Fatin ta k\u00ebrkoj tek ndonj\u00eb tjet\u00ebr, edhe pse veproja kund\u00ebr vullnetit t\u00eb zemr\u00ebs. Rrug\u00ebdalje tjet\u00ebr s\u2019kishte. Dhe v\u00ebrtet\u00eb e gjeta. Mandej shum\u00eb m\u00eb t\u00eb q\u00eblluar se e para\u201d.<\/em><\/p>\n<p><em>\u201cKaluan tre vite. Ajo ishte e fejuar. Shpesh m\u00eb kujtonte fundin e k\u00ebsaj loje q\u00eb un\u00eb as d\u00ebshiroja ta m\u00ebsoj. Shpejt e kuptova se kjo lidhje q\u00eb un\u00eb e pata quajtur dashuri nuk ishte ve\u00e7se ndjenja interesi. Ajo me mua u lidh jo se m\u00eb dashuronte, krahasuar me t\u00eb fejuarin e vet, isha m\u00eb i favorizuar. Erdhi edhe momenti kur dashuria duhej provuar. E hetova se m\u00eb kishte g\u00ebnjyer dhe dal\u00ebngadal\u00eb u stepa. U ndam\u00eb. Ajo u martua me t\u00eb fejuarin, nd\u00ebrsa un\u00eb vazhdova jet\u00ebn si m\u00eb par\u00eb n\u00eb vetmi. V\u00ebshtir\u00eb qenka t\u00eb gjesh shoqe t\u00eb jet\u00ebs, t\u00eb zemr\u00ebs dhe t\u00eb bes\u00ebs. Sido q\u00eb t\u00eb jet\u00eb kurr\u00eb nuk do t\u00eb pranoj t\u00eb lidh fatin me ndonj\u00ebr\u00ebn q\u00eb nuk e dua\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb plan, arsyeja dhe k\u00ebrkim falja kan\u00eb qen\u00eb edhe edukat\u00eb edhe kultur\u00eb e Xhemajliut, pas nj\u00eb incidenti m\u00eb 24. I. 1981, t\u00eb nes\u00ebrmen e lexojm\u00eb k\u00ebt\u00eb sh\u00ebnim: <em>\u201cU zgjova me vones\u00eb, nd\u00ebrsa syt\u00eb i kisha t\u00eb \u00ebnjtur nga pagjum\u00ebsia. Vajta t\u00eb k\u00ebrkoja t\u00eb falur por nuk munda. Menj\u00ebher\u00eb kur m\u00eb pa u qel n\u00eb fytyr\u00eb. U g\u00ebzua. Edhe un\u00eb i buz\u00ebqesha por zemra m\u00eb r\u00ebnkonte. U ndam\u00eb me shpres\u00eb se do takoheshim s\u00ebrish t\u00eb nes\u00ebrmen, <\/em>(E diel, 25. I. 1981).<\/p>\n<h3><strong>Lodhjet, mungesat dhe provimet:<\/strong><\/h3>\n<p>Nga ndejat e gjata, nga takimet e shumta, qoft\u00eb duke biseduar \u201cp\u00ebr gj\u00ebra t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme?!\u201d, qoft\u00eb duke luajtur a gj\u00eb tjet\u00ebr, Xhemajliu shum\u00eb or\u00eb m\u00ebsimi nuk i ka mbajtur: <em>\u201cKoh\u00ebve t\u00eb fundit nga pagjum\u00ebsia q\u00eb po fle m\u00eb von\u00eb edhe gjumi po m\u00eb del m\u00eb von\u00eb. Gjith\u00eb ligj\u00ebratat e grupit t\u00eb par\u00eb s\u2019po mundem kurrsesi me i d\u00ebgjua\u201d,<\/em> (E shtun\u00eb, 21. IV. 1979).<\/p>\n<p>Duke lexuar me v\u00ebmendje k\u00ebt\u00eb DITAR, krijohet p\u00ebrshtypja se ai studimet i ka nis vet\u00ebm sa p\u00ebr t\u2019u justifikuar se \u00ebsht\u00eb duke studiuar, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u2019i vazhdoj aktivitetet e tija. T\u00eb gjitha angazhimet e tij politike, gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs, kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb plan t\u00eb par\u00eb, studimet n\u00eb t\u00eb dytin, p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb n\u00eb rend t\u00eb fundit. Por, kur t\u00eb kuptohet se d\u00ebshir\u00eb e tij ka qen\u00eb p\u00ebr t\u00eb studiuar mjek\u00ebsin\u00eb, gj\u00eb q\u00eb aty nuk e kan\u00eb pranuar, e m\u00eb pas ai e ka regjistruar nj\u00ebkoh\u00ebsisht fakultetin ekonomik dhe at\u00eb juridik, nd\u00ebrsa nga sh\u00ebnimet kuptohet se ka vazhduar n\u00eb ekonomik, ndon\u00ebse \u00ebnd\u00ebrr e tij ka mbetur studimi i gjuh\u00eb dhe let\u00ebrsi shqipe, pasi let\u00ebrsin\u00eb e kishte pasion.<\/p>\n<p>Xhemajliu ka qen\u00eb nj\u00eb personalitet me ambicie t\u00eb m\u00ebdha dhe ka poseduar kultur\u00eb universale, p\u00ebr brezin e tij tejet i ve\u00e7ant\u00eb. Ai ka qen\u00eb i angazhuar (n\u00eb planin politik), m\u00eb shum\u00eb se kushdo tjet\u00ebr: <em>\u201cKa disa dit\u00eb q\u00eb n\u00eb zem\u00ebr m\u00eb vlon di\u00e7 dhe nj\u00ebherit edhe kok\u00ebn nuk e kam t\u00eb qet\u00eb. Di\u00e7 po m\u00eb mundon, k\u00ebt\u00eb un\u00eb e di fare mir\u00eb, por nuk kam forc\u00eb q\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb ball\u00eb dhe t\u00eb dal nga kjo rrug\u00eb e cila fundin e ka shum\u00eb t\u00eb pa qart\u00eb. Eh si \u00ebsht\u00eb edhe kjo krijes\u00eb e quajtur Njeri: p\u00ebrplot d\u00ebshira dhe vet\u00ebm d\u00ebshira. E si mund t\u00eb i plot\u00ebsoj\u00eb t\u00eb gjitha ato q\u00eb k\u00ebrkohen, kur t\u00eb shumt\u00ebn e rasteve var\u00ebn nga vullneti i tjetrit?\u201d <\/em>ose po aty <em>\u201cDisponimet jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme e q\u00eb mua po m\u00eb lajm\u00ebrohen t\u00eb nduarduershme. Vizita ime n\u00eb qytet shum\u00eb m\u00eb disponoi dhe m\u00eb largoi nga disa mendime q\u00eb ndoshta jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb rrezikshme\u201d, <\/em>(E h\u00ebn\u00eb, 6. VIII. 1979).<\/p>\n<p>Nga agjendat e shumta t\u00eb takimeve dhe vizitave, atij iu ka reflektuar edhe n\u00eb m\u00ebsime, por se ishte shum\u00eb i angazhuar duket p\u00ebrgjat\u00eb t\u00ebr\u00eb DITARIT, ku prioritet iu ka dh\u00ebn\u00eb aktiviteteve. \u201c<em>Nga ora 14:00 edhe un\u00eb u p\u00ebrgjigja dhe e dhash\u00eb t\u00eb vetmin provim t\u00eb vitit t\u00eb par\u00eb\u201d,<\/em> (E h\u00ebn\u00eb, 23. IV. 1979). <em>\u201cProfesori na shp\u00ebrndau nga nj\u00eb detyr\u00eb. Filluam nga puna. Q\u00eb mendimet e para e pash\u00eb se nuk mund t\u2019i zgjidhja andaj pas pak u ngrita dhe dola jasht\u00eb. Sh\u00ebndosh p\u00ebr shtator\u201d,<\/em> (E shtun\u00eb, 2. VI. 1979)<em>.<\/em> N\u00eb nj\u00eb rast tjet\u00ebr shkruan: <em>\u201cP\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar sistematikisht, kam vazhduar e besoj se ndoshta edhe rezultati nuk do t\u00eb mungoi. Se p\u00ebr ndryshe s\u2019kam si arsyetohem. Pun\u00eb tjet\u00ebr nuk jam duke z\u00ebn\u00eb me dor\u00eb, kjo edhe po m\u00eb bren\u00eb, por s\u2019di si t\u2019ia b\u00ebj\u00eb. M\u00eb vjen keq p\u00ebr prind\u00ebrit, se p\u00ebr ndryshe aq m\u00eb b\u00ebn\u00eb\u201d,<\/em> (E m\u00ebrkur\u00eb, 8. VIII. 1979).<\/p>\n<p>Padyshim, nga sh\u00ebnimet e k\u00ebtij DITARI, kuptohet se Xhemajliu, ka qen\u00eb nj\u00eb tip i ve\u00e7ant\u00eb, i arsyesh\u00ebm t\u00eb cilin e kan\u00eb preokupuar edhe gj\u00ebrat m\u00eb t\u00eb imta. Ai ka qen\u00eb i dashur dhe mjaft\u00eb i arsyesh\u00ebm edhe n\u00eb raport me familjen, prandaj n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb b\u00ebnte aktivitet politik dhe ka arritur n\u00eb afat optimal t\u2019i kryej edhe provimet. <em>\u201cNdenj\u00ebm pak e mandej ata u ngrit\u00ebn nd\u00ebrsa un\u00eb fillova t\u00eb m\u00ebsoj, pa pretendim q\u00eb ta \u201dmbaja \u00e7uranin nat\u00ebn e bajramit\u201d,<\/em> (E shtun\u00eb, 10. XI. 1979), ose <em>\u201ckur p\u00ebrfunduam nxora nj\u00eb konkludim se ende nuk ishte p\u00ebrvet\u00ebsuar l\u00ebnda sa duhet, por sidoqoft\u00eb, fati duhej provuar,<\/em> (E shtun\u00eb, 17. XI. 1979).<\/p>\n<p>Sipas k\u00ebtyre sh\u00ebnimeve, kushtin p\u00ebr t\u00eb regjistruar vitin e dyt\u00eb e ka fituar tek n\u00eb afatin e tetorit, por kjo gjendje te Xhemajliu nuk ka ndryshuar edhe m\u00eb von\u00eb, edhe n\u00eb afatet tjera. E, p\u00ebr nj\u00eb gjendje t\u00eb komplikuar dhe p\u00ebr munges\u00eb disponimi p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar na qart\u00ebson nj\u00eb fragment t\u00eb cilin po e citojm\u00eb:<em> \u201cgj\u00ebrat e v\u00ebshtira m\u00ebsohen vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb kur ndodhesh para v\u00ebshtir\u00ebsis\u00eb. Ashtu ndodh edhe me mua: provimet i m\u00ebsoj pa kurrfar\u00eb shije. Pos kur ofrohet afati at\u00ebher\u00eb ndryshojn\u00eb gj\u00ebrat\u201d,<\/em> (E premte, 21. III. 1980).<\/p>\n<p>Shihet se p\u00ebr Xhemajliun, asnj\u00eb provim, asnj\u00eb afat nuk kan\u00eb pasur prioritet karshi veprimtaris\u00eb politike, e kjo gjendje \u00ebsht\u00eb manifestuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb dukshme edhe n\u00eb nat\u00ebn e fundit para se t\u00eb hynte n\u00eb provim: <em>\u201cPo s\u2019m\u00eb doli gjumi n\u00eb m\u00ebngjes? Vajti dhe ky afat si ai i Qershorit\u201d <\/em>andaj <em>\u201cP\u00ebr t\u2019u siguruar p\u00ebr t\u00eb nes\u00ebrmen e porosita nj\u00eb cimer t\u00eb dhom\u00ebs tjet\u00ebr p\u00ebr t\u00eb m\u00eb zgjuar n\u00eb m\u00ebngjes\u201d,<\/em> (E premte, 5. IX. 1980). E n\u00eb nj\u00eb dit\u00eb tjet\u00ebr ai shkruan: <em>\u201cGjumi m\u00eb doli bukur her\u00ebt&#8230; Sapo i t\u00ebrhoqa pyetjet e dita se do t\u00eb kaloja&#8230; N\u00eb fund kur i mor\u00ebm indekset e pash se nota ishte pozitive\u201d, <\/em>(E shtun\u00eb, 6. IX. 1980).<\/p>\n<p>Se ka pasur nj\u00eb rol jasht\u00ebzakonisht t\u00eb madh n\u00eb angazhimet politike s\u2019ka dyshim, por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb edhe nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr t\u2019i kryer provimet me rregull dhe n\u00eb afat e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb dram\u00ebn e tij jet\u00ebsore m\u00eb sfiduese: <em>\u201cDikur na i shp\u00ebrndau indekset. E hapa me t\u00eb shpejt\u00eb dhe shikova not\u00ebn kaluese. Me k\u00ebt\u00eb provim e fitova statusin e absolventit&#8230; Shkova n\u00eb banes\u00eb dhe prej andej u ktheva p\u00ebr ta regjistruar semestrin\u201d<\/em>, (E h\u00ebn\u00eb, 29. IX. 1980).<\/p>\n<h3><strong>Jeta studentore dhe ajo kulturore:<\/strong><\/h3>\n<p>Nj\u00eb kaptin\u00eb me vete, padyshim \u00ebsht\u00eb jeta studentore, peripecit\u00eb e shumta, organizimi i saj\u00eb, p\u00ebrballimi i studimeve etj. T\u00eb gjitha k\u00ebto ngjarje kthehen n\u00eb kujtes\u00ebn e lexuesit p\u00ebrmes k\u00ebtij DITARI i cili p\u00ebr gjenerata e gjenerata do t\u00eb rikujtohet si nj\u00eb \u00ebnd\u00ebrr q\u00eb i takon t\u00eb kaluar\u00ebs s\u00eb harruar, prandaj DITARI ka edhe simbolik\u00ebn e \u201cringjalljes\u201d e cila rikthen dhe rikujton me sinqeritetin m\u00eb t\u00eb madh at\u00eb koh\u00eb. <em>\u201cSot koha ishte mjaft e ftoht\u00eb. Dol\u00ebm t\u00eb gjenim naft\u00eb por kot. Shkuam n\u00eb kat\u00ebrsh dhe Sejdiut ia mor\u00ebm nxeh\u00ebsen e shkuam n\u00eb banes\u00eb\u201d,<\/em> (E diel, 24. II. 1980). Sipas rr\u00ebfimeve, kjo gjendje ka zgjatur shum\u00eb, mungesa e karburantit p\u00ebr ngrohje ka qen\u00eb shum\u00eb e theksuar, po m\u00eb mir\u00eb le t\u00eb lexohen flet\u00ebt e dat\u00ebs <em>25, 28 <\/em>t\u00eb atij muaji.<em> \u201cM\u00eb von\u00eb ram t\u00eb flinim, pa mundur t\u00eb m\u00ebsonim sadopak&#8230;\u201d,<\/em> (E enjte, 28. II. 1980), \u201c<em>por me q\u00eb n\u00eb banes\u00eb nuk kisha derivat dhe koha ishte shum\u00eb e ftoht\u00eb s\u00eb bashku me ta shkuam n\u00eb Restorant Rugova ku ndenj\u00ebm disa or\u00eb\u201d,<\/em> (E mart\u00eb, 4. III. 1980), <em>\u201cmadje edhe ishte bukur ftoht\u00eb gj\u00eb q\u00eb ishte v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb m\u00ebsoja\u201d,<\/em> (E enjte, 6. III. 1980).<\/p>\n<p>Ne e kemi theksuar edhe m\u00eb par\u00eb, por vizitat tek student\u00ebt, nga t\u00eb njohurit dhe familjar\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb shpeshta dhe jo rrall\u00eb t\u00eb mundimshme, sepse kan\u00eb mundur t\u2019i pengojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar: <em>\u201cK\u00ebto dit\u00eb mjaft\u00eb jan\u00eb vizitat q\u00eb po na i b\u00ebjn\u00eb t\u00eb njohurit tan\u00eb, bile e kemi mjaft\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar sadopak\u201d,<\/em> (E shtun\u00eb, 7. VI. 1980). <em>\u201cM\u00eb von\u00eb erdhi Qerkini. Vinte nga sht\u00ebpia sepse edhe \u00e7ant\u00ebn e kishte me veti. U njoftuam me hallet e nj\u00ebri-tjetrit. Ai ishte tep\u00ebr indiferent ndaj disa rasteve. Jo mendjemadh\u00ebsi por naivitet. Ai mbasi q\u00eb iku s\u00ebrish u kthye p\u00ebr t\u00eb fjetur. U ngushtuam ca dhe rregulluam vend. Mir\u00ebpritnim gjithnj\u00eb! Miku pritet me \u00e7ka ka. Ndenj\u00ebm deri n\u00eb or\u00ebt e vona\u201d, <\/em>(E h\u00ebn\u00eb, 22. IX. 1980).<\/p>\n<p>Jeta e student\u00ebve varej shum\u00eb edhe nga rrethanat e sistemit pedagogjik n\u00eb shkoll\u00eb, p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00ebp\u00ebr fakultete, pasi dihet se burokracia e profesor\u00ebve dhe sistemit ka qen\u00eb mjaft\u00eb e disfavorshme p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb student\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt jo pak kan\u00eb bredhur pas provimeve, pas regjistrimit dhe ligj\u00ebratave t\u00eb cilat jo pak jan\u00eb mbajtur t\u00eb shtunave dhe t\u00eb dielave, duke na qitur n\u00eb pah edhe nj\u00eb an\u00eb t\u00eb sistemit burokratik q\u00eb ishte nd\u00ebrtuar n\u00eb Kosov\u00eb, (P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb krahaso DITARIN: E h\u00ebn\u00eb, 23. VII. 1979).<\/p>\n<p>Po ashtu Xhemajliu i p\u00ebrcillte me v\u00ebmendje t\u00eb gjitha zhvillimet kulturore dhe lexonte shum\u00eb. Ai p\u00ebrve\u00e7 shkrimeve, poezive dhe leximit p\u00ebrcillte me v\u00ebmendje seminare dhe ligj\u00ebrata t\u00eb caktuara q\u00eb mbaheshin n\u00eb Fakultetin Filologjik, e ku kan\u00eb \u00a0ligj\u00ebruar profesor t\u00eb caktuar p\u00ebr tema dhe ngjarje t\u00eb ve\u00e7anta: <em>\u201cShkuam p\u00ebr drek\u00eb e mandej edhe n\u00eb fakultetin filozofik ku akademiku Idriz Ajeti ligj\u00ebroi nj\u00eb ligj\u00ebrat\u00eb p\u00ebr Aleksand\u00ebr Xhuvanin. Aty t\u00eb pranish\u00ebm ishin shum\u00eb persona shoq\u00ebroro &#8211; politik. Ishte edhe p\u00ebrgatitje \u2013 recitimi si dhe Kori &lt;<strong>Kolegjium Kantorium<\/strong>&gt; merrte pjes\u00eb\u201d<\/em>, (E premte, 14. III. 1980), ose <em>\u201cpak pushova e mandej mora t\u00eb lexoi nga romani i Nazmi Rrahmanit \u201c<strong>Toka e p\u00ebrgjakur<\/strong>\u201d,<\/em> (E mart\u00eb, 29. I. 1980), diku tjet\u00ebr shkruan se ishte duke lexuar romanin \u201cGjarpinjt\u00eb e gjakut\u201d, t\u00eb disidentit t\u00eb njohur Adem Dema\u00e7i, (E m\u00ebrkur\u00eb, 14. V. 1980), e k\u00ebshtu me radh\u00eb.<\/p>\n<p>Jo vet\u00ebm q\u00eb mirrej me leximin, por Xhemajliu ka zhvilluar edhe debate t\u00eb shumta p\u00ebr libra dhe konceptet t\u00eb tyre. Nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb na d\u00ebshmon biseda e tij me Bac\u00ebn Muhamed, p\u00ebrkitazi me librin e Rexhep Qosjes \u201cMorfologjia e nj\u00eb fushate\u201d:<em> \u201cPasi u kthyem nga dreka para kopshtit u ul\u00ebm me bac\u00ebn Muhamed dhe filluam nga bisedat. Ai kategorikisht i kritikonte disa dukuri q\u00eb jo vet\u00ebm jan\u00eb manifestuar por q\u00eb vazhdojn\u00eb avazin edhe n\u00eb dit\u00ebt e tona. Fjala rrodhi dhe rreth polemizimeve t\u00eb pareshtura t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb dhe atyre u dha nj\u00eb kritik\u00eb t\u00eb merituar. Sepse \u00e7do gj\u00eb q\u00eb krijohet me nj\u00eb shoq\u00ebri nuk mund t\u00eb jet\u00eb e t\u00ebra e pa vler\u00eb ashtu si\u00e7 e mohon Qosja\u201d, <\/em>(E shtun\u00eb, 17. V. 1980).<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 librit, angazhimeve politike, ndjekjeve t\u00eb ligj\u00ebratave Xhemajliu ka p\u00ebrcjell me k\u00ebrsh\u00ebri edhe sportin: <em>\u201cNdenj\u00ebm ca e mandej u nisem p\u00ebr t\u00eb shikuar meqin n\u00eb mes t\u00eb Prishtin\u00ebs dhe t\u00eb Kabllarit. Ndeshja &#8211; meqi ishte interesant&#8230;. N\u00eb dobi t\u00eb vendor\u00ebve. Aty nj\u00ebherit iu dor\u00ebzuan edhe N. Gashit <\/em>(Nazif)<em> nj\u00eb mori mir\u00ebnjohjesh dhe aparate t\u00eb ndryshme nga se ai do t\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetej prej sot me boksin..\u201d,<\/em> (E shtun\u00eb, 12. IV. 1980).<\/p>\n<h3><strong>Titujt, flet\u00ebt e munguara dhe fillimet e nj\u00eb procesi&#8230;:<\/strong><\/h3>\n<p>Disa nga titujt e sh\u00ebnimeve ditore, duken se nuk jan\u00eb t\u00eb lidhur me ngjarjen e dit\u00ebs, si di\u00e7ka abstrakte, por nuk q\u00ebndron k\u00ebshtu, sepse duke e lexuar DITARIN me v\u00ebmendje do t\u00eb v\u00ebrejm\u00eb se titujt jan\u00eb ndodhi e ngjarjes t\u00eb cil\u00ebn shkurtimisht e inkorporon pa pasur nevoj\u00eb t\u00eb merrej m\u00eb gjat\u00eb. Ta z\u00ebm\u00eb n\u00eb dit\u00ebn, \u201cE premte 12. X. 1979\u201d, ai v\u00eb n\u00eb titull <em>\u201eDit\u00eblindja e shokut Enver Hoxha\u201c<\/em>, por asnj\u00eb fjal\u00eb t\u00eb vetme nuk e shkruan m\u00eb n\u00eb DITAR. Diku mungojn\u00eb disa flet\u00eb, jo si gabim teknik i librit por ashtu mungojn\u00eb edhe n\u00eb versionin origjinal t\u00eb tij, <em>(p.sh. nga data 4 \u2013 10 dhjetor 1980), <\/em>e p\u00ebr fat t\u00eb keq nuk dihet pse?! \u00c7\u2019ndjenj\u00eb ka pas, \u00e7far\u00eb detyre a ndonj\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi tjet\u00ebr?!&#8230;<\/p>\n<p>Nga k\u00ebto sh\u00ebnime, (edhe ata q\u00eb nuk e kan\u00eb njohur m\u00eb par\u00eb), do t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb se Xhemajliu ka pasur nj\u00eb jet\u00eb dinamike dhe mjaft\u00eb t\u00eb angazhuar, ka qen\u00eb humanist dhe solidar, ai ka kryer shum\u00eb pun\u00eb administrative p\u00ebr miq e shok\u00eb, u ka ndihmuar n\u00eb p\u00ebrgatitje t\u00eb provimeve, kollofiumeve, n\u00eb shkrimin e seminareve etj. Ai, n\u00eb t\u00eb gjitha k\u00ebto raste duket i arsyesh\u00ebm dhe i dashur, modest edhe at\u00ebher\u00eb kur prezantohej me ndonj\u00eb poezi a shkrim n\u00ebp\u00ebr revista dhe gazeta t\u00eb koh\u00ebs.<\/p>\n<p>DITARI p\u00ebrfundon m\u00eb 23 dhjetor 1980, m\u00eb pas ka nj\u00eb <em>\u201cAutobiografi e shkruar ngutas\u201d<\/em>, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn thot\u00eb: \u201c<em>A ka gj\u00eb m\u00eb t\u00eb vlefshme dhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme se sa kur e ke t\u00eb shkruar DITARIN e jet\u00ebs? Kjo pa dyshim \u00ebsht\u00eb pun\u00eb mjaft e v\u00ebshtir\u00eb, por e \u00e7mueshme dhe e domosdoshme \u00ebsht\u00eb, kur n\u00eb te p\u00ebrfshihet jeta m\u00eb e vrullshme dhe m\u00eb dinamike &#8211; rinia. Me k\u00ebt\u00eb DITAR po e p\u00ebrfundoj jet\u00ebn studenteske, si jet\u00eb m\u00eb josh\u00ebse dhe m\u00eb komplekse\u201d.<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb sh\u00ebnim gjejm\u00eb nj\u00eb shprehje elokuente e thukt\u00eb dhe p\u00ebrmbajtjesore. Mjaft\u00eb interesant i p\u00ebrshkruan rrethanat shoq\u00ebrore e politike, gjendjen e v\u00ebshtir\u00eb sociale, flet p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebrin\u00eb, shkollimin e mes\u00ebm dhe koh\u00ebn studenteske, duke l\u00ebn\u00eb sh\u00ebnime origjinale dhe t\u00eb vyeshme. Aty shpjegohet jeta e tij mjaft\u00eb e detajizuar q\u00eb le p\u00ebr ti kuptuar edhe m\u00eb mir\u00eb rrethanat e asaj kohe, jet\u00ebn e tij, ambiciet e shum\u00eb e shum\u00eb \u00ebndrra t\u00eb pa realizuara.<\/p>\n<p>Po ashtu edhe n\u00eb <em>\u201cSh\u00ebnime dhe kujtime nga jeta studentore\u201d,<\/em> jan\u00eb pak a shum\u00eb sh\u00ebnime ekzotike, pasi si\u00e7 duket veprimtaria n\u00eb ilegalitet hyn\u00eb n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb m\u00eb dinamike gj\u00eb q\u00eb edhe natyra e sh\u00ebnimeve ndryshon duke u marr\u00eb m\u00eb shum\u00eb me teori e koncepte t\u00eb caktuara: <em>\u201cThon\u00eb se pa d\u00ebbor\u00eb edhe dimri nuk vjen i bukur\u201d, <\/em>(E premte, 16. I. 1981), ose tek sh\u00ebnimi i dat\u00ebs 21 janar 1981, <em>\u201cKur vullneti i kalon kufijt\u00eb\u201d,<\/em> ka nj\u00eb lloj p\u00ebrshkrimi me elemente t\u00eb theksuara erotike, n\u00eb pasuse t\u00eb tjer\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrshkrim m\u00eb i sofistikuar dhe kjo m\u00eb duket \u00ebsht\u00eb rezultat i dinamik\u00ebs s\u00eb veprimit i cili kishte hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb t\u00eb re veprimi, prandaj \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb se <em>\u201cdo t\u00eb ndihmojm\u00eb n\u00eb shpejtimin e historive\u201d,<\/em> (23. I. 1981).<\/p>\n<p>V\u00ebrtet\u00eb kjo gjenerat\u00eb i ka p\u00ebrshpejtuar proceset t\u00eb cilat lidhen edhe me fillimet e shthurjes s\u00eb Jugosllavis\u00eb titiste, dhe devalvimin e titizmit si koncept i liris\u00eb dhe barazis\u00eb p\u00ebr kombet dhe komb\u00ebsit\u00eb.<\/p>\n<p>Shtrohet pyetja n\u00ebse Xhemajli Berisha dhe brezi i tij ishin t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm, p\u00ebr sakrific\u00ebn dhe p\u00ebr pasojat?! K\u00ebt\u00eb dilem\u00eb na e heq nj\u00eb mendim i tij ku shprehet: <em>\u201cA ka gj\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb se t\u00eb ecurit me hapa t\u00eb sigurt drejt\u00eb ardhm\u00ebris\u00eb i lumtur, pa p\u00ebrfillur kurrfar\u00eb pengese?\u201d,<\/em> (E m\u00ebrkur\u00eb, 28. I. 1981) ose <em>\u201eD\u00ebnimin m\u00eb t\u00eb tmerrsh\u00ebm dhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb mund t\u00eb ma jepni, vet\u00ebm n\u00ebse m\u00eb izolojn\u00eb dhe nuk m\u00eb l\u00ebn\u00eb t\u00eb qet\u00eb t\u00eb deklarohem\u201d,<\/em> (E enjte, 29. I. 1981).<\/p>\n<p>Shfaqja e pak\u00ebnaq\u00ebsive politike ka qen\u00eb pjes\u00eb e vazhdueshme e aktivitetit patriotik t\u00eb Xhemajli Berish\u00ebs, por me kalimin e koh\u00ebs k\u00ebto mendime dalin m\u00eb t\u00eb rafinuara, m\u00eb t\u00eb sforcuara dhe me t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta, duke marr\u00eb konotacione filozofike n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb, e n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr duke d\u00ebshmuar avancimin e mendimit t\u00eb tij politik e filozofik: <em>\u201cTh\u00ebn\u00eb tro\u00e7, pa liri ekonomike s\u2019ka liri politike. Liria nuk k\u00ebrkohet as fal\u00ebt. Ajo fitohet me gjak\u201d,<\/em> (E shtun\u00eb, 31. I. 1981).<\/p>\n<p>Veprimtaria patriotike e cila zhvillohej kryesisht n\u00eb ilegalitet, (n\u00eb publik aplikohej vet\u00ebm si nj\u00eb lloj propagande gojore), e kishte b\u00ebr\u00eb platform\u00ebn e vet, ajo kishte shtrir\u00eb celulat e veprimit t\u00eb organizuar, qoft\u00eb p\u00ebrmes deklaratave e pamfleteve politike q\u00eb paralajm\u00ebronin pak\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb cilat mund t\u00eb shp\u00ebrthenin nga dita n\u00eb dit\u00eb. <em>\u201cDhe deklarata u firmos nga treshi\u201d, <\/em>(E h\u00ebn\u00eb, 2. II. 1981), ose, <em>\u201cKonventa ishte firmosur dhe tash k\u00ebrkohet vet\u00ebm t\u00eb jet\u00ebsohet\u201d,<\/em> (E mart\u00eb, 3. II. 1981).<\/p>\n<p>Sh\u00ebnimet e m\u00eb pasme, dhe ato t\u00eb dat\u00ebs vijuese jan\u00eb t\u00eb shkruara me nj\u00eb gjuh\u00eb figurative dhe sofistikim mjaft\u00eb interesant. K\u00ebt\u00eb mendim e d\u00ebshmon m\u00eb s\u00eb miri \u201c<strong><em>Letra e pa adresuar\u201d<\/em><\/strong>, e cila mban dat\u00ebn (25 shkurt 1981). Kjo let\u00ebr \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dokument i rrall\u00eb, nj\u00eb let\u00ebr origjinale e cila qoft\u00eb p\u00ebr p\u00ebrmbajtje, qoft\u00eb p\u00ebr drejtshkrim e bukurshkrim na b\u00ebn\u00eb m\u00eb t\u00eb v\u00ebmendsh\u00ebm n\u00eb raport me shum\u00eb veti t\u00eb rralla q\u00eb e kan\u00eb pasur personalitetet e caktuara, n\u00eb mesin e t\u00eb cil\u00ebve \u00ebsht\u00eb edhe Xhemajli Berish\u00ebn. Por letra \u00ebsht\u00eb plot alegori, sepse aq sa duket nj\u00eb let\u00ebr intime dhe personale e shkruar me lirik\u00eb dashurie, po aq \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrgjithshme dhe politike sepse n\u00eb thelb p\u00ebrshkruan dhe interpreton figurativisht gjendjen e r\u00ebnd\u00eb dhe t\u00eb pa pranueshme q\u00eb mbret\u00ebronte n\u00eb at\u00eb koh\u00eb dhe n\u00eb ato vite n\u00eb Kosov\u00eb. Situat\u00eb e cila ishte para nj\u00eb shp\u00ebrthimi t\u00eb pashmangsh\u00ebm!&#8230;<\/p>\n<h3><strong>Frym\u00ebzimi si ndikim dhe alegoria shpreh\u00ebse&#8230;<\/strong><\/h3>\n<p>Q\u00eb nga dita e par\u00eb kur nis DITARIN e ku shpreh\u00eb bindjen e tij se k\u00ebto sh\u00ebnime do t\u2019i sh\u00ebrbejn\u00eb t\u00eb ardhmes, Xhemajli Berisha, vazhdimisht ka theksuar pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb e tij me gjendjen e shqiptar\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb mbar\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e Jugosllavis\u00eb. K\u00ebto ngjarje ai i kundron nga forma t\u00eb ndryshme dhe vazhdimisht iu ka kund\u00ebrvu asaj \u201cpaqes s\u00eb rreme\u201d, q\u00eb proklamohej edhe nga struktura t\u00eb caktuara t\u00eb Lidhjes Komuniste n\u00eb Kosov\u00eb dhe m\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb DITAR, ai sjell sekuenca t\u00eb cilat edhe pas kaq vitesh t\u00eb b\u00ebjn\u00eb p\u00ebr t\u00eb qeshur: <em>\u201cPas nj\u00eb gjysm\u00eb ore e l\u00ebshova radion e cila lajm\u00ebroi p\u00ebr vdekjen e Eduard Kardelit. L\u00ebngonte nga s\u00ebmundja dhe m\u00eb n\u00eb fund&#8230;! Pas darke na polli nj\u00eb lop\u00eb e b\u00ebri nj\u00eb muzat shum\u00eb t\u00eb hijsh\u00ebm, kurse TV transmetonte inserte nga jeta dhe veprimtaria e Kardelit\u201d,<\/em> (Data, 10 shkurt 1979).<\/p>\n<p>Por ironia si shprehje nuk ka qen\u00eb vet\u00ebm n\u00eb planin politik kur ka atakuar konceptet e sistemit jugosllav. Xhemajliu edhe si natyr\u00eb duket karakteristike pasi ka pasur nj\u00eb begraund shum\u00eb t\u00eb gjer\u00eb: <em>\u201cM\u00eb von\u00eb u takuam edhe me Hav\u00ebn. Kishte qen\u00eb n\u00eb Gjermani dhe ishte pajisur me: \u201ddoj\u00e7 kultur\u00eb\u201d,<\/em> (E mart\u00eb, 21. VIII. 1979), nd\u00ebrsa n\u00eb aspektet e mendimit m\u00eb t\u00eb avancuar ai b\u00ebn\u00eb p\u00ebrkufizime t\u00eb till\u00eb: \u201c<em>At\u00ebher\u00eb njeriu do t\u2019i ngjasonte ndonj\u00eb lloj kafshe, por t\u00eb p\u00ebrsosur\u201d, <\/em>ose <em>\u201cpo u ngrit ndonj\u00eb dallg\u00eb e detit t\u00eb t\u00ebrbuar t\u00eb gjith\u00eb do t\u00eb fundosen\u201d,<\/em> (E premte, 29. II. 1980).<\/p>\n<p>Brumi patriotik i Xhemajli Berish\u00ebs \u00ebsht\u00eb ngjizur nga tradita komb\u00ebtare, ku mbi t\u00eb \u00ebsht\u00eb frym\u00ebzuar. Kryesisht periudha e \u201cRilindjes Komb\u00ebtare\u201d ka ushtruar ndikim tek ai. Xhemajliu n\u00eb sh\u00ebnimet e tij i ka p\u00ebrmendur figurat e shquara si\u00e7 jan\u00eb: Isa Boletini, Bajram Curri, Azem Bejta e Shote Galica etj, veprimtaria e t\u00eb cil\u00ebve pa dyshim ka ndikuar n\u00eb frym\u00ebzimin e tij patriotik. N\u00eb k\u00ebt\u00eb plan, <em>(si\u00e7 e kemi theksuar edhe m\u00eb par\u00eb),<\/em> kan\u00eb ndikuar edhe koncertet e ansambleve t\u00eb caktuara, sidomos ato nga RPSSH, filmat, dramat dhe ekspozitat, t\u00eb cilat n\u00eb at\u00eb koh\u00eb e kishin shpeshtuar prezantimin e tyre edhe n\u00eb Prishtin\u00eb, profesor\u00ebt, familja e kush m\u00eb shum\u00eb dhe kush m\u00eb pak etj.<\/p>\n<p>Shpeshher\u00eb Xhemajliu i ka p\u00ebrmbyllur aktivitetet e caktuara n\u00eb form\u00eb t\u00eb nj\u00eb rezymeje, zakonisht n\u00eb fund t\u00eb muajve apo t\u00eb vitit. M\u00ebnyr\u00eb mjaft\u00eb magjepse, me figuracione dhe alegori t\u00eb shumta: <em>\u201cV\u00ebrtet\u00eb ka vuajtur populli yn\u00eb i mjer\u00eb e m\u00eb n\u00eb fund lirin e fituar filluam ta g\u00ebzojn\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt. Nd\u00ebrsa luft\u00ebtar\u00ebt e v\u00ebrtet\u00eb u zhdukeshin pa m\u00ebshir\u00eb\u201d,<\/em> ose <strong>\u201c<\/strong><em>Ku jan\u00eb trimat: Rifat Berisha, Banush Sedllari, Ramadan Kajtazi, Rifat Mamusha, Perllat Gjolekaj, Mehmet Alia e shum\u00eb e shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb? E qart\u00eb! T\u00eb gjith\u00eb i vran\u00eb, pse? Sepse desh\u00ebn lirin\u00eb!&#8230; Lirin\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn luftuan. Sepse desh\u00ebn t\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb se ne jemi shqiptar\u00eb dhe kemi t\u00eb drejt\u00eb q\u00eb edhe shkaba dykrer\u00ebshe t\u00eb valoj e lir\u00eb! Sepse d\u00ebshiruan q\u00eb mos t\u00eb thurim gardh nga v\u00ebllau e t\u00eb v\u00ebllaz\u00ebrohemi me armiq, q\u00eb den baba den jan\u00eb munduar t\u2019mi nxjerrin syt\u00eb!\u201d,<\/em> (Data, 31 janar 1979).<\/p>\n<p>Refreni <em>\u201cFilluam t\u00eb bisedonim p\u00ebr shum\u00eb gj\u00ebra\u201d<\/em>, p\u00ebrs\u00ebritet shpesh, pa shpjeguar se p\u00ebr \u00e7ka bisedonin, apo cilat ishin ato gj\u00ebra t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme?! Natyrisht n\u00eb kontekst t\u00eb zhvillimeve politike t\u00eb asaj kohe, dhe t\u00eb DITARIT si t\u00ebr\u00ebsi merret vesh: <em>\u201cShum\u00eb tema i rrah\u00ebm por kryesisht u ndal\u00ebm rreth \u00e7\u00ebshtjes politike dhe imediate t\u00eb kombit ton\u00eb duke i p\u00ebrkujtuar t\u00eb gjitha rrethanat p\u00ebrmes t\u00eb cilave ka kaluar\u201d,<\/em> (Data, 21 mars 1979).<\/p>\n<h3><strong>Celulat dhe veprimtaria ilegale:<\/strong><\/h3>\n<p>Pjesa m\u00eb kapitale e k\u00ebtij DITARI, padyshim \u00ebsht\u00eb veprimtaria e tij patriotike, n\u00ebn prizmin e s\u00eb cil\u00ebs jan\u00eb par\u00eb e trajtuar pothuajse t\u00eb gjitha ngjarjet, qofshin ato t\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb apo zhvillimet politike, kulturore, ekonomik etj. N\u00eb k\u00ebt\u00eb DITAR, Xhemajliu nuk e thekson se ishte i organizuar dhe as q\u00eb ka qen\u00eb pjes\u00eb e grupit, por aty k\u00ebtu v\u00ebrehen t\u00eb gjitha elementet e grupeve t\u00eb organizuara: <em>\u201cMe q\u00eb s\u2019kisha mund\u00ebsi q\u00eb t\u00eb shkoja p\u00ebr Prizren e p\u00ebrsh\u00ebndeta Nazmiun duke iu d\u00ebrguar t\u00eb fala shok\u00ebve\u201d,<\/em> (Data, 30. 03. 1979). <em>\u201cMir\u00ebpo pun\u00ebt na vajt\u00ebn ters&#8230; N\u00eb qytet u takuam t\u00eb gjith\u00eb shok\u00ebt q\u00eb i kishin l\u00ebshuar \u201ckull\u00ebn n\u00ebn m\u00ebshir\u00ebn e pushtuesit\u201c. U p\u00ebrsh\u00ebndeta me ta dhe s\u00eb bashku me Ximin shkuam n\u00eb banes\u00eb t\u00eb tyre e cila ishte e mb\u00ebrthyer nga&#8230; dhe Fati\u201d,<\/em> (Data, 6 prill 1979). <em>\u201cPas pak Nazmiu u kthye dhe ne s\u00eb bashku me te shkuam n\u00eb aksionin e planifikuar, p\u00ebr asgj\u00eb. Ky plan shkoi kot ngase nuk ndodhej n\u00eb sht\u00ebpi personazhi kryesor\u201d, <\/em><strong>(<\/strong>E mart\u00eb, 9. X. 1979). <em>\u201cKoha k\u00ebto dit\u00eb ishte mjaft e ngroht\u00eb, por po ndodhin disa trazira politike, dhe gjendja nuk \u00ebsht\u00eb stabile. Pritet t\u00eb rrjedh ndonj\u00eb tollovi\u201d,<\/em> (E shtun\u00eb, 16. II. 1980). <em>\u201cM\u00eb von\u00eb shkuam p\u00ebr dark\u00eb ku mbas ngr\u00ebnies u kthyem n\u00eb konvikt. Gjat\u00eb rrug\u00ebs ishim t\u00eb p\u00ebrcjell&#8230;\u201d<\/em>, (E shtun\u00eb, 23. II. 1980). <em>\u201cPres p\u00ebr nj\u00eb takim t\u00eb pa qart\u00eb por t\u00eb sigurt. Ora ishte rreth 18:00 dhe v\u00ebrtet\u00eb u b\u00eb ashtu si\u00e7 e mendoja por mandej gj\u00ebrat ndryshuan. Takimi u shty edhe p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb&#8230;\u201d,<\/em> (E h\u00ebn\u00eb, 3. III. 1980).<\/p>\n<p>Skem\u00ebn politike t\u00eb asaj kohe e r\u00ebndonte inflacioni i madh i cili kishte qitur n\u00eb pah pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb sociale t\u00eb cilat jan\u00eb p\u00ebrdorur me mjesht\u00ebri p\u00ebr t\u2019u hapur rrug\u00eb mund\u00ebsive t\u00eb reja, k\u00ebrkesave t\u00eb reja: <em>\u201cU ktheva p\u00ebr t\u2019i nxjerr bonat, por nuk punonin. Ia kishin ngritur \u00e7mimin e ushqimit, nd\u00ebrsa student\u00ebt kishin reaguar dhe pritej t\u00eb zgjidhej kjo \u00e7\u00ebshtje. N\u00eb fund u vendos q\u00eb \u00e7mimi t\u00eb ngelte si\u00e7 kishte qen\u201d,<\/em> (E mart\u00eb, 1. IV. 1980). <em>\u201cMe zjarr t\u00eb madh uronte p\u00ebr sukseset e pritura nga inteligjencia dhe arsimimi q\u00eb pa m\u00ebdyshje jan\u00eb baz\u00eb p\u00ebr ngritjen e nj\u00eb populli\u201d, <\/em>(E premte, 11. VII. 1980). <em>\u201cMenduam p\u00ebr aksionin e nes\u00ebrm, mandej dhe planet i parashikuam ashtu si\u00e7 mendonim se \u00ebsht\u00eb m\u00eb s\u00eb miri&#8230; Aksion i p\u00ebrpikt\u00eb\u201d,<\/em> (E shtun\u00eb, 12. VII. 1980).<\/p>\n<p>Se grupet e organizuar ishin n\u00eb ofensiv\u00eb dhe b\u00ebnin pun\u00ebn e tyre na shpjegon ky p\u00ebrshkrim alegorik dhe mjaft\u00eb interesant: <em>\u201cE diel 13. VII. 1980,<\/em> <em>u zgjuam von\u00eb, dhe di\u00e7 punuam n\u00eb kopsht. M\u00eb von\u00eb u nis\u00ebm p\u00ebr n\u00eb qytetin buz\u00eb Vardarit. Sot kemi p\u00ebr t\u00eb zhvilluar ndeshjen. Edhe partner\u00ebt tan\u00eb erdh\u00ebn nga ora 20:00. Pas gjysm\u00eb ore filloi aksioni. Fitorja ishte e suksesshme. T\u00eb g\u00ebzuar q\u00eb s\u2019kishim pranuar gola u kthyem n\u00eb sht\u00ebpi. Gjat\u00eb rrug\u00ebs k\u00ebnga s\u2019kishte mbarim\u201d. <\/em>Edhe rreshtat e m\u00eb posht\u00ebm d\u00ebshmojn\u00eb p\u00ebr veprimtari t\u00eb organizuar. <em>\u201cI treguam (Ximit), p\u00ebr aksionin e s\u00eb diel\u00ebs\u201d, (E mart\u00eb, 15. VII. 1980). ose \u201cT\u00eb t\u00ebr\u00eb u g\u00ebzuan kur mor\u00ebn lajmin e fitores. Nga ora 23:00 u ngrit\u00ebm q\u00eb andej dhe mb\u00ebrrit\u00ebm n\u00eb sht\u00ebpi\u201d,<\/em> (E m\u00ebrkur\u00eb, 16. VII. 1980).<\/p>\n<p>Nga detaji n\u00eb vazhdim, shihet se Xhemajliu shp\u00ebrthente dhe nuk i duronte padrejt\u00ebsit\u00eb: <em>\u201cJo, o njer\u00ebz t\u00eb liq! S\u2019keni gjetur njer\u00ebz tu besojn\u00eb p\u00ebrrallave tuaja t\u00eb \u00e7oroditura. Mallkuar qofshi p\u00ebr jet\u00eb e mot. U ngrita q\u00eb andej i m\u00ebrzitur, por krenar q\u00eb n\u00eb surrat ua thash tro\u00e7 t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn\u201d,<\/em> (E enjte, 17. VII. 1980).<\/p>\n<p>Po ashtu, nga k\u00ebto sh\u00ebnime mund t\u00eb vijm\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundim se Xhemajliu ka poseduar nj\u00eb vet\u00ebdije sakrifikuese dhe se ka qen\u00eb i sigurt n\u00eb fitore! K\u00ebt\u00eb na d\u00ebshmon\u00eb sh\u00ebnimi i dat\u00ebs 8 tetor 1980, n\u00eb t\u00eb cilin ka shkruar: <em>\u201cDo ia shtojm\u00eb faqet Historis\u00eb dhe p\u00ebr disa dekada dhe do rrotullojm\u00eb me krenari k\u00ebt\u00eb l\u00ebmsh t\u00eb pa bindur. Do fitojm\u00eb\u201d,<\/em> nd\u00ebrsa t\u00eb nes\u00ebrmen m\u00eb 9 tetor 1980 ai shkruan: <em>\u201cE di se do t\u00eb zhytem edhe un\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb qull q\u00eb po p\u00ebrgatitet. Athua se \u00e7\u2019do t\u00eb del fundi\u2026?\u201d. <\/em><\/p>\n<p>DITARI ka edhe indikacione t\u00eb tjera t\u00eb shumta t\u00eb cilat shpien n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim: <em>\u201cNga ora 14:00 u p\u00ebrsh\u00ebndeta me Ximin dhe s\u00eb bashku me Bahtjarin shkuam n\u00eb Stacion. E nxora bulet\u00ebn dhe koh\u00eb kisha mbi gjysm\u00eb ore. N\u00eb pritje u takova edhe me Shpres\u00ebn. Hym\u00eb n\u00eb nj\u00eb \u00ebmb\u00ebltore. Papritur erdhi nj\u00eb kontroll. Por u mor\u00ebm vesh. N\u00eb koh\u00ebn e duhur u nisa p\u00ebr n\u00eb kryeqytet\u201d,<\/em> (E m\u00ebrkur\u00eb, 10. IX. 1980). Ajo kontroll\u00eb e papritur sikur e shpjegon edhe nj\u00eb lloj parandjenje, se p\u00ebrcillej kjo tashm\u00eb dihej: <em>\u201cE nes\u00ebrmja bukur shum\u00eb m\u00eb frik\u00ebson. S\u2019di si do t\u00eb del fundi, megjith\u00ebse parandiej nj\u00eb pasiguri\u201d,<\/em> (E marte 21. X. 1980).<\/p>\n<p>Shpeshhere k\u00ebto sh\u00ebnime kan\u00eb nj\u00eb figuracion t\u00eb mbyllur, pasi dihej se ai ishte i angazhuar. Ta z\u00ebm\u00eb m\u00eb dat\u00ebn 17. XII. 1980, n\u00eb sh\u00ebnimin q\u00eb mban titullin <em>\u201cT\u00eb presin detyra t\u00eb m\u00ebdha dhe serioze\u201d,<\/em> ai b\u00ebn\u00eb nj\u00eb p\u00ebrshkrim enigmatik, q\u00eb lidhet me aktivitetin politik ku p\u00ebrmes alegoris\u00eb lihet t\u00eb n\u00ebnkuptohen shum\u00eb gj\u00ebra t\u00eb veprimit ilegal. <em>\u201cSidomos m\u00eb librin e vet\u00ebqeverisjes nuk po kam durim ta m\u00ebsoj. M\u00eb shkurt se \u00ebsht\u00eb e tep\u00ebrt t\u00eb lodhi kok\u00ebn me gj\u00ebra q\u00eb th\u00ebn\u00eb tro\u00e7 jan\u00eb rrena\u201d, <\/em>(26. II. 1981).<\/p>\n<h3><strong>Pranvera e Vitit 1981:<\/strong><\/h3>\n<p>Pranvera e vitit 1981, p\u00ebrkat\u00ebsisht dy muajt e par\u00eb t\u00eb atij viti kan\u00eb p\u00ebrcaktuar fatet e popullit shqiptar\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, pasi rinia studentore ishte e vendosur p\u00ebr ndryshime t\u00eb atij rendi shoq\u00ebror e politik. <em>\u201cSot n\u00eb dom nuk kishte vizit\u00eb, sepse n\u00eb korridor kishin hedhur trakte\u201d,<\/em> (1. III. 1981).<\/p>\n<p>N\u00eb nat\u00ebn e fundit para se t\u00eb plasnin demonstratat e pranver\u00ebs s\u00eb vitit 1981, Xhemajli Berisha, n\u00eb DITARIN e tij ka l\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb testament: <em>\u201cPas tri ore u kthyem q\u00eb andej s\u00eb bashku me Limanin dhe&#8230; u ndal\u00ebm n\u00eb restorantin \u201cBeograd\u201c. Aty ndenj\u00ebm bukur shum\u00eb dhe p\u00ebrgatitem plane t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr nj\u00eb rend t\u00eb ri dhe t\u00eb p\u00ebrparuar\u201d,<\/em> (10. III. 1981).<\/p>\n<p>E, n\u00eb DITARIN e 11 marsit 1981, Xhemajli Berisha ka shkruar:<em> \u201cPara dite vajta n\u00eb ligj\u00ebrata t\u00eb planifikuarit dhe politik\u00ebs afariste. N\u00eb \u00e7mime nuk ndenja por u ktheva n\u00eb banes\u00eb. Koha \u00ebsht\u00eb bukur shum\u00eb e ngroht\u00eb. Dol\u00ebm n\u00eb qytet p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebtitur. Pothuajse t\u00ebr\u00eb dit\u00ebn ishim n\u00eb sheti. N\u00eb mbr\u00ebmje shkuam p\u00ebr t\u00eb ndenjur tek Halimi. Ximi shkoi me Agimin n\u00eb bibliotek\u00eb. Q\u00eb andej na soll\u00ebn nj\u00eb lajm\u00eb q\u00eb bukur shum\u00eb e prisja. Student\u00ebt ishin ngritur n\u00eb grev\u00eb. Iu bashkuam edhe ne k\u00ebsaj rr\u00ebmuje. Filluam me britme t\u00eb shprehim revolt\u00ebn. Shum\u00eb kushtet i kemi t\u00eb v\u00ebshtira. N\u00eb nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb till\u00eb s\u2019do mend se \u00ebsht\u00eb e pa evitueshme demonstrata.<\/em> <em>Mor\u00ebm udh\u00ebtimin nga qyteti. D\u00ebgjoheshin thirrje t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme: \u201cposht\u00eb borgjezia\u201d, rroft\u00eb klasa pun\u00ebtore. <strong>K\u00ebrkojm\u00eb Republik\u00ebn!<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>Me k\u00ebto thirrje arrit\u00ebm n\u00eb shesh ku zhvilloheshin korzot\u00eb. Besonim se me ne do t\u00eb bashkoheshin edhe qytetar\u00ebt. Por u g\u00ebnjyem. Ata nuk u bashkuan. Prej K\u00ebshillit Ekzekutiv filluam demonstrimin nga mesi i qytetit. N\u00eb fund u p\u00ebrlesh\u00ebm me forcat policore. Aktiviteti ende zgjerohej, megjith\u00ebse jo me nj\u00eb organizim t\u00eb suksessh\u00ebm. Shumica jan\u00eb t\u00eb paformuar si njer\u00ebz me mendime dhe shpirt revolucionar. Demonstrata vazhdoi gjer\u00eb n\u00eb ora 4:00\u201d,<\/em> (Dat\u00eb, 11. III. 1981).<\/p>\n<h3><strong>Veprimtaria kishte hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb t\u00eb re:<\/strong><\/h3>\n<p>Tanim\u00eb veprimtaria patriotike e grupeve t\u00eb organizuara kishte hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb t\u00eb re. M\u00eb nuk kishte kthim prapa, andaj l\u00ebvizjet e shpejta, koordinimi i mir\u00eb duhej t\u00eb p\u00ebrdorej n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb demonstratat e student\u00ebve t\u00eb marrin karakter gjith\u00ebpopullor, duke shpreh pak\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb totale me sistemin e Jugosllavis\u00eb Socialiste. Ishte e qart\u00eb se do t\u00eb nisin arrestime dhe burgosje masive, edhe sh\u00ebrbimi sekret informativ ishte vu n\u00eb l\u00ebvizje, edhe policia dhe zyrtar\u00ebt politik. Por si\u00e7 shihet edhe nga DITARI i cili po ashtu \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsuar me gj\u00ebra t\u00eb r\u00ebndomta q\u00eb sillte dita e asaj kohe, n\u00eb esenc\u00eb kishte zhvillimet politike. N\u00eb nj\u00eb rast e ka theksuar se jan\u00eb \u201c<em>ndar\u00eb me nj\u00eb shtr\u00ebngim dore dhe nj\u00eb v\u00ebshtrim t\u00eb zjarrt\u00eb\u201d,<\/em> (19. III. 1981).<\/p>\n<p>Pas dy &#8211; tre dit\u00ebsh Xhemajliu ka shkruar se: <em>\u201cGjumi m\u00eb doli me koh\u00eb, por nuk munda t\u00eb shkoja n\u00eb ligj\u00ebrata. Isha tep\u00ebr i lodhur. Mandej k\u00ebmb\u00ebt nuk mundsha as t\u2019i l\u00ebvizja. M\u00eb von\u00eb shkova p\u00ebr drek\u00eb por mezi u l\u00ebshova n\u00ebp\u00ebr shkall\u00eb&#8230; Mora t\u00eb m\u00ebsoj, mir\u00ebpo nuk kisha kurrfar\u00eb disponimi. Kot\u00eb mundohesha t\u00eb m\u00ebsoj nga se prej ngjarjeve t\u00eb 11 marsit p\u00ebr m\u00ebsim as q\u00eb mendoj. Si un\u00eb jan\u00eb pothuajse t\u00eb gjith\u00eb student\u00ebt. Mbret\u00ebron nj\u00eb ndjenj\u00eb pasigurie, nj\u00eb urrejtje. L\u00ebvizje t\u00eb shumta po organizohen. A thua do t\u00eb p\u00ebrfundoj kjo nism\u00eb vet\u00ebm me kaq? Padyshim se jo. Domosdo se do t\u2019i dal edhe koka k\u00ebsaj pune. K\u00ebrkesa yn\u00eb mori nj\u00eb kahe krejt\u00ebsisht tjet\u00ebr\u201d, <\/em>(E mart\u00eb, 24. III. 1981).<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa n\u00eb dat\u00ebn e 25 marsit 1981, dat\u00eb kjo q\u00eb lidhet me demonstrata masive q\u00eb kan\u00eb ndodhur t\u00eb nes\u00ebrmen, ai tregon se <em>\u201cU nisa p\u00ebr n\u00eb qytet jo aq me pun\u00eb, sa p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar pun\u00eb. Tek sht\u00ebpia e mallrave takohem me ekonomist\u00ebt dhe si zakonisht fillojm\u00eb me bisedat e njohura.<\/em> <em>Arrit\u00ebm gjer\u00eb n\u00eb fakultet ku u ndam\u00eb, me nj\u00eb mori fjal\u00ebsh prek\u00ebse dhe inkurajuese\u201d,<\/em> (E m\u00ebrkur\u00eb, 25. III. 1981).<\/p>\n<p>N\u00eb DITARIN e asaj dite, Xhemajli Berisha ka shkruar nj\u00eb tekst p\u00ebrmbyll\u00ebs duke l\u00ebn\u00eb p\u00ebrshtypjen e nj\u00eb v\u00ebzhguesi t\u00eb r\u00ebndomt\u00eb i cili n\u00eb asnj\u00eb rast nuk \u00ebsht\u00eb implikuar n\u00eb k\u00ebto organizime. Po ashtu duhet theksuar se teksti n\u00eb vijim i p\u00ebrmbyll sh\u00ebnimet e p\u00ebrfshira n\u00eb k\u00ebt\u00eb DITAR, i cili mbetet nj\u00eb dokument i rrall\u00eb q\u00eb i afrohet lexuesit.<em> \u201cPas darke dol\u00ebm para konviktit dhe filluam t\u00eb loznim me top. M\u00eb von\u00eb ia b\u00ebhu Ximi me Xhel\u00ebn nga Prizreni. Ata kishin qen\u00eb edhe n\u00eb Shkup. M\u00eb von\u00eb hyjm\u00eb Brenda dhe filluam t\u00eb bisedonim. Nj\u00eb lajm\u00eb q\u00eb na treguan pa dyshim se na g\u00ebzoj pa mas\u00eb. Edhe n\u00eb Prizren sot ishin ngritur n\u00eb demonstrat\u00eb nx\u00ebn\u00ebs e student. M\u00eb erdhi e pa besueshme por shum\u00eb e q\u00eblluar\u201d,<\/em> (25. III. 1981).<\/p>\n<p>Nga kjo q\u00eb trajtuam deri m\u00eb tani dhe shum\u00eb materiale t\u00eb tjera q\u00eb nuk arrit\u00ebm t\u2019i p\u00ebrthekojm\u00eb brenda k\u00ebtij shkrimi prezantues, n\u00ebnkuptojm\u00eb se Xhemajli Berisha ishte nd\u00ebr organizator\u00ebt kryesor t\u00eb Demonstratave t\u00eb Vitit 1981.<\/p>\n<h3><strong>Epilog ose shenjt\u00ebrimi?!&#8230;<\/strong><\/h3>\n<p>DITARI i Xhemajli Berish\u00ebs, \u00ebsht\u00eb vet jete ime, jeta e gjenerat\u00ebs sime, e atyre q\u00eb ishin t\u00eb organizuar dhe atyre mij\u00ebra t\u00eb tjer\u00ebve q\u00eb b\u00ebnin po k\u00ebt\u00eb propagand\u00eb e cila haset n\u00eb k\u00ebt\u00eb DITAR, por nuk u takonin radh\u00ebve t\u00eb organizuara. Ata i takonin asaj kohe, atij frym\u00ebzimi dhe atij rebelimi q\u00eb do t\u00eb ndodhte, ashtu si\u00e7 ndodhi. Ndon\u00ebse nuk jemi njohur me Xhemajliun, DITARI i tij m\u00eb njohu m\u00eb mir\u00eb me te, po m\u00eb shum\u00eb m\u00eb njohu me jet\u00ebn time, me jet\u00ebn e gjenerat\u00ebs son\u00eb e cila i ka po k\u00ebto rrjedha.<\/p>\n<p>Jan\u00eb emocionet e asaj kohe, peripecit\u00eb frym\u00ebzimet, besimi n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e p\u00ebrparuar, dogmat fetare e deri tek ndikimi i filmave, koncerteve, teatrit, ekspozitave t\u00eb shumta q\u00eb kan\u00eb ndihmuar n\u00eb ngritje e vet\u00ebdijes qytetare.<\/p>\n<p>Jan\u00eb shum\u00eb manifestime e ngjarje t\u00eb tjera, sportive e kulturore e deri tek filmat e asaj kohe si <em>\u201cLul\u00ebkuqet mbi mure\u201d, \u201cGjeneral gramafoni\u201d,<\/em> ose filmat indian \u201cBIDAI\u201d e t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb e kthejn\u00eb mendjen e gjenerat\u00ebs son\u00eb n\u00eb ato vite p\u00ebrplot sakrifica.<\/p>\n<p>Ai brez kishte merita dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsi historike. Xhemajliu iku her\u00ebt dhe shkoi si engj\u00ebll n\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsi. Ky DITAR rikthen kujtimin p\u00ebr t\u00eb, jo vet\u00ebm tek miqt\u00eb dhe t\u00eb njohur, por edhe tek ne q\u00eb jetuam pran tij e bashk\u00eb me t\u00eb, dhe nuk e njoh\u00ebm. Padyshim ne jetuam at\u00eb jet\u00eb, p\u00ebrjetuam ato ngjarje, por <em>n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi ajo gjenerat\u00eb ishte shtylla e asaj jete t\u00eb angazhuar, e q\u00eb n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre Xhemajli Berisha, ishte ai personalitet i cili me DITARIN e tij u mundua t\u2019i pavdek\u00ebsoj ato zhvillime! <\/em>Prijetari mbetet prij\u00ebs gjithmon\u00eb, edhe at\u00ebher\u00eb edhe sot ku p\u00ebrmes k\u00ebtij DITARI po na rikthen kujtes\u00ebn ton\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, n\u00eb ato ngjarje t\u00eb atyre viteve&#8230;<\/p>\n<p>Edhe N\u00cbNAT?!&#8230; \u201cAto vazhdimisht kan\u00eb shkuar pas bijve t\u00eb vet\u201d, duke ua rr\u00ebfyer jet\u00ebn e tyre, kurse f\u00ebmij\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb obliguar ato amanete t\u2019i shpiejn\u00eb gjer\u00eb n\u00eb Dit\u00ebn e Pavar\u00ebsis\u00eb?!&#8230; Fatkeq\u00ebsisht ka shum\u00eb ngjarje q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt i kan\u00eb marr\u00eb me vete?! Nj\u00eb t\u00eb till\u00eb e gjejm\u00eb edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb DITAR: <em>\u201cMbas darke n\u00ebna filloi t\u00eb m\u00eb tregoi p\u00ebr nj\u00eb histori t\u00eb vjet\u00ebr\u201d,<\/em> (E m\u00ebrkur\u00eb, 6. II. 1980). Kjo histori, kjo ngjarje \u00e7far\u00ebdo kuptimi t\u00eb ket\u00eb pasur, m\u00eb nuk do t\u00eb zb\u00ebrthehet. Kurr\u00eb m\u00eb, ashtu sikurse mjaft\u00eb angazhime dhe veprimtari t\u00eb Xhemajli Berish\u00ebs, do t\u00eb na mbeten p\u00ebrgjithmon\u00eb enigmatike&#8230; Ai nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb n\u00eb mesin ton\u00eb p\u00ebr t\u00eb d\u00ebftuar e p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebfyer a p\u00ebr tu rr\u00ebfyer, por ai ka l\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb DITAR, (edhe pse mjaft\u00eb i fragmentarizuar), do t\u00eb b\u00ebj\u00eb jet\u00ebn e vet, ashtu si\u00e7 e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb profet\u00ebt jet\u00ebn me ringjalljen e tyre!<\/p>\n<p>Xhemajli Berisha, tani p\u00ebrjeton ringjalljen, ai s\u2019ka nevoj\u00eb p\u00ebr shenjt\u00ebrim, pasi p\u00ebr t\u00eb gjall\u00eb e pat b\u00ebr\u00eb shenjt\u00ebrimin e Tij?!&#8230;<\/p>\n<p><em>Zvic\u00ebr, korrik 2014.<br \/>\n<\/em><strong>Shefqet Dibrani<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sh\u00ebnim p\u00ebr nj\u00eb ditar, me rastin e 40 Vjetorit (Xhemajli Berisha &#8211; DITAR: 1 janar 1979 \u2013 25 mars 1981) N\u00eb vitin 2014, m\u00ebsuesi dhe intelektuali Abas Fejzullahi, q\u00eb jeton n\u00eb qytetin Solothurn, n\u00eb Zvic\u00ebr, m\u00eb ofroi dor\u00ebshkrimin e \u201cDitarit\u201d t\u00eb Xhemajli Berish\u00ebs, t\u00eb cilit i jam shum\u00eb mir\u00ebnjoh\u00ebs. Ky sh\u00ebnimi kritik, qe planifikuar p\u00ebr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":65508,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4,35],"tags":[],"class_list":["post-65507","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori","category-kulture"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>RINGJALLJE DHE SHENJT\u00cbRIM?!... - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"RINGJALLJE DHE SHENJT\u00cbRIM?!... - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sh\u00ebnim p\u00ebr nj\u00eb ditar, me rastin e 40 Vjetorit (Xhemajli Berisha &#8211; DITAR: 1 janar 1979 \u2013 25 mars 1981) N\u00eb vitin 2014, m\u00ebsuesi dhe intelektuali Abas Fejzullahi, q\u00eb jeton n\u00eb qytetin Solothurn, n\u00eb Zvic\u00ebr, m\u00eb ofroi dor\u00ebshkrimin e \u201cDitarit\u201d t\u00eb Xhemajli Berish\u00ebs, t\u00eb cilit i jam shum\u00eb mir\u00ebnjoh\u00ebs. Ky sh\u00ebnimi kritik, qe planifikuar p\u00ebr [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-03-13T00:53:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-03-13T01:03:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Xhemajli_Berisha-portret.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"46 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/ringjallje-dhe-shenjterim\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/ringjallje-dhe-shenjterim\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"RINGJALLJE DHE SHENJT\u00cbRIM?!&#8230;\",\"datePublished\":\"2021-03-13T00:53:45+00:00\",\"dateModified\":\"2021-03-13T01:03:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/ringjallje-dhe-shenjterim\\\/\"},\"wordCount\":11792,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/ringjallje-dhe-shenjterim\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/Xhemajli_Berisha-portret.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\",\"Kultur\u00eb\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/ringjallje-dhe-shenjterim\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/ringjallje-dhe-shenjterim\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/ringjallje-dhe-shenjterim\\\/\",\"name\":\"RINGJALLJE DHE SHENJT\u00cbRIM?!... - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/ringjallje-dhe-shenjterim\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/ringjallje-dhe-shenjterim\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/Xhemajli_Berisha-portret.jpg\",\"datePublished\":\"2021-03-13T00:53:45+00:00\",\"dateModified\":\"2021-03-13T01:03:04+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/ringjallje-dhe-shenjterim\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/ringjallje-dhe-shenjterim\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/ringjallje-dhe-shenjterim\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/Xhemajli_Berisha-portret.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/Xhemajli_Berisha-portret.jpg\",\"width\":300,\"height\":400,\"caption\":\"Xhemajli Berisha - portret\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/ringjallje-dhe-shenjterim\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"RINGJALLJE DHE SHENJT\u00cbRIM?!&#8230;\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"RINGJALLJE DHE SHENJT\u00cbRIM?!... - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"RINGJALLJE DHE SHENJT\u00cbRIM?!... - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Sh\u00ebnim p\u00ebr nj\u00eb ditar, me rastin e 40 Vjetorit (Xhemajli Berisha &#8211; DITAR: 1 janar 1979 \u2013 25 mars 1981) N\u00eb vitin 2014, m\u00ebsuesi dhe intelektuali Abas Fejzullahi, q\u00eb jeton n\u00eb qytetin Solothurn, n\u00eb Zvic\u00ebr, m\u00eb ofroi dor\u00ebshkrimin e \u201cDitarit\u201d t\u00eb Xhemajli Berish\u00ebs, t\u00eb cilit i jam shum\u00eb mir\u00ebnjoh\u00ebs. Ky sh\u00ebnimi kritik, qe planifikuar p\u00ebr [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2021-03-13T00:53:45+00:00","article_modified_time":"2021-03-13T01:03:04+00:00","og_image":[{"width":300,"height":400,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Xhemajli_Berisha-portret.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"46 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"RINGJALLJE DHE SHENJT\u00cbRIM?!&#8230;","datePublished":"2021-03-13T00:53:45+00:00","dateModified":"2021-03-13T01:03:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/"},"wordCount":11792,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Xhemajli_Berisha-portret.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori","Kultur\u00eb"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/","name":"RINGJALLJE DHE SHENJT\u00cbRIM?!... - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Xhemajli_Berisha-portret.jpg","datePublished":"2021-03-13T00:53:45+00:00","dateModified":"2021-03-13T01:03:04+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Xhemajli_Berisha-portret.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Xhemajli_Berisha-portret.jpg","width":300,"height":400,"caption":"Xhemajli Berisha - portret"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/ringjallje-dhe-shenjterim\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"RINGJALLJE DHE SHENJT\u00cbRIM?!&#8230;"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65507","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65507"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65507\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65511,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65507\/revisions\/65511"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}