{"id":68149,"date":"2021-05-06T19:17:06","date_gmt":"2021-05-06T17:17:06","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=68149"},"modified":"2021-05-07T00:01:15","modified_gmt":"2021-05-06T22:01:15","slug":"sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/","title":{"rendered":"\u201cSindromi i Havan\u00ebs\u201d, nj\u00eb sulm i sofistikuar mjek\u00ebsor kund\u00ebr SHBA-ve?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Prof. Pirro Prifti<\/strong>, Tiran\u00eb &#8211; <a href=\"https:\/\/drini.us\/sindromi-i-havanesnje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Drini.us<\/a> &#8211; <em>6 Maj 2021<\/em><\/p>\n<p>Sindroma Havana \u00ebsht\u00eb nj\u00eb grup i shenjave dhe simptomave mjek\u00ebsore t\u00eb raportuara nga stafi i ambasadave t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Kanadas\u00eb n\u00eb Kub\u00eb, q\u00eb datojn\u00eb nga fundi i vitit 2016, si dhe m\u00eb pas n\u00eb disa vende t\u00eb tjera, duke p\u00ebrfshir\u00eb Shtetet e Bashkuara.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2017, Presidenti Donald Trump akuzoi Kub\u00ebn p\u00ebr kryerjen e sulmeve t\u00eb paspecifikuara, duke shkaktuar k\u00ebto simptoma. Shtetet e Bashkuara reduktuan stafin n\u00eb ambasad\u00ebn e tyre n\u00eb minimum si p\u00ebrgjigje. N\u00eb vitin 2018, diplomat\u00ebt amerikan\u00eb n\u00eb Kin\u00eb raportuan probleme t\u00eb ngjashme me ato t\u00eb raportuara n\u00eb Kub\u00eb, si dhe agjent\u00eb t\u00eb fsheht\u00eb t\u00eb CIA-s, q\u00eb veprojn\u00eb n\u00eb vende t\u00eb tjera, q\u00eb po negocionin me ato vende mbi m\u00ebnyrat p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar operacionet e fshehta t\u00eb Rusis\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn.<\/p>\n<p>Studimet pasuese t\u00eb diplomat\u00ebve t\u00eb prekur n\u00eb Kub\u00eb, t\u00eb botuara n\u00eb revist\u00ebn JAMA n\u00eb 2018, gjet\u00ebn prova se diplomat\u00ebt p\u00ebrjetuan nj\u00eb form\u00eb t\u00eb d\u00ebmtimit t\u00eb trurit, por nuk p\u00ebrcaktuan shkakun e l\u00ebndimeve. Nd\u00ebrsa nuk ka konsensus t\u00eb ekspert\u00ebve p\u00ebr shkakun e simptomave, nj\u00eb bashk\u00ebautor i studimit JAMA konsideroi se arm\u00ebt mikroval\u00eb ishin \u201cnj\u00eb i dyshuar kryesor\u201d p\u00ebr fenomenin. Nj\u00eb komitet i ekspert\u00ebve t\u00eb Akademive Komb\u00ebtare t\u00eb Shkencave, Inxhinieris\u00eb dhe Mjek\u00ebsis\u00eb t\u00eb Sh.B.A-s\u00eb arriti n\u00eb p\u00ebrfundimin n\u00eb Dhjetor 2019 q\u00eb energjia me mikroval\u00eb (specifikisht, energjia RF e drejtuar me impuls) \u201c<em>duket t\u00eb jet\u00eb mekanizmi m\u00eb i besuesh\u00ebm n\u00eb shpjegimin e k\u00ebtyre rasteve midis atyre q\u00eb komisioni konsideroi<\/em>\u201d por q\u00eb \u201d<em>secili shkak i mundsh\u00ebm mbetet spekulativ<\/em>.&#8221;<\/p>\n<p>Ky sindrom u vu re p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Kub\u00eb tek Personeli i ambasad\u00ebs amerikane.<\/p>\n<p>N\u00eb gusht 2017, filluan t\u00eb shfaqeshin raporte se personeli diplomatik amerikan dhe kanadez [20] n\u00eb Kub\u00eb kishin p\u00ebrjetuar probleme sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb pazakonta dhe t\u00eb pashpjegueshme q\u00eb datojn\u00eb nga fundi i vitit 2016. Numri i qytetar\u00ebve amerikan\u00eb, q\u00eb p\u00ebrjetuan simptoma ishte 26 q\u00eb nga qershori 2018.<\/p>\n<p>Problemet sh\u00ebndet\u00ebsore zakonisht kishin nj\u00eb shfaqje t\u00eb papritur: viktima papritmas do t\u00eb fillonte t\u00eb d\u00ebgjonte zhurma t\u00eb \u00e7uditshme g\u00ebrryese, q\u00eb ata i kuptonin se vinin nga nj\u00eb drejtim i ve\u00e7ant\u00eb. Disa prej tyre e p\u00ebrjetuan at\u00eb si nj\u00eb presion ose dridhje; ose si nj\u00eb ndjesi e krahasueshme me ngasjen e nj\u00eb makine me dritaren e mb\u00ebshtjell\u00eb pjes\u00ebrisht posht\u00eb. Koh\u00ebzgjatja e k\u00ebtyre zhurmave varionte nga 20 sekonda n\u00eb 30 minuta dhe gjithnj\u00eb ndodhte nd\u00ebrsa diplomat\u00ebt ishin n\u00eb sht\u00ebpi ose n\u00eb dhomat e hotelit. Njer\u00ebzit e tjer\u00eb af\u00ebr, an\u00ebtar\u00ebt e familjes dhe mysafir\u00ebt n\u00eb dhomat fqinje, nuk raportuan se kishin d\u00ebgjuar asgj\u00eb.<\/p>\n<p>U spekullua se ky sindrom kishte t\u00eb b\u00ebnte me nj\u00eb <strong>sulm sonic<\/strong> (zanor). N\u00eb janar 2018, Associated Press raportoi se nj\u00eb raport jo-publik i FBI-s\u00eb nuk gjeti prova t\u00eb nj\u00eb sulmi zanor t\u00eb q\u00ebllimsh\u00ebm. Nj\u00eb raport i n\u00ebntorit 2018 n\u00eb New Yorker zbuloi se hetimi i FBI-s\u00eb mbi incidentet ishte penguar nga konflikti me CIA dhe Departamenti i Shtetit; CIA hezitoi t\u00eb zbulonte, madje edhe p\u00ebr agjensit\u00eb e tjera qeveritare t\u00eb SHBA, identitetet e oficer\u00ebve t\u00eb prekur, p\u00ebr shkak t\u00eb shqet\u00ebsimit t\u00eb CIA-s p\u00ebr rrjedhjet e mundshme. Rregullat federale p\u00ebr privat\u00ebsin\u00eb e regjistrave mjek\u00ebsor\u00eb t\u00eb punonj\u00ebsve gjithashtu penguan hetimin.<\/p>\n<p>N\u00eb Mars 2018, skanimet MRI dhe testet e tjera t\u00eb marra nga nj\u00eb neurolog kryesor n\u00eb Pittsburgh, n\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb paspecifikuar t\u00eb diplomat\u00ebve kanadez\u00eb treguan prova t\u00eb d\u00ebmtimit t\u00eb trurit q\u00eb pasqyronin d\u00ebmtimet q\u00eb kishin hasur disa nga homolog\u00ebt e tyre amerikan\u00eb. N\u00eb pranver\u00ebn e vitit 2018, Global Affairs Canada p\u00ebrfundoi postimet familjare n\u00eb Kub\u00eb dhe t\u00ebrhoqi t\u00eb gjith\u00eb stafin me familje. Disa nga Kanadez\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt u ndikuan n\u00eb vitin 2017 u raportua se ende nuk ishin n\u00eb gjendje t\u00eb rinisnin pun\u00ebn e tyre p\u00ebr shkak t\u00eb ashp\u00ebrsis\u00eb s\u00eb s\u00ebmundjeve t\u00eb tyre. Fakti q\u00eb nga Shkurti 2019, nuk kishte njohuri p\u00ebr shkakun e \u201csindrom\u00ebs Havana\u201d e kishte b\u00ebr\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr RCMP t\u00eb hetoj\u00eb.<\/p>\n<blockquote><p>Pasi incidenti u b\u00eb publik, Ministri i Jasht\u00ebm Kuban akuzoi SHBA p\u00ebr g\u00ebnjeshtra p\u00ebr incidentin dhe mohoi p\u00ebrfshirjen Kubane n\u00eb problemet sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb p\u00ebrjetuara nga diplomat\u00ebt ose njohurit\u00eb p\u00ebr kauz\u00ebn e tyre.<\/p><\/blockquote>\n<p>Qeveria Kubane ofroi t\u00eb bashk\u00ebpunoj\u00eb me SHBA n\u00eb nj\u00eb hetim t\u00eb incidenteve. Ajo pun\u00ebsoi rreth 2000 shkenc\u00ebtar\u00eb dhe oficer\u00eb t\u00eb zbatimit t\u00eb ligjit, t\u00eb cil\u00ebt intervistuan 300 fqinj\u00eb t\u00eb diplomat\u00ebve, ekzaminuan dy hotele dhe gjithashtu ekzaminuan mjek\u00ebsor\u00eb jo-diplomat\u00eb, q\u00eb mund t\u00eb ishin ekspozuar.<\/p>\n<p>Egzaminimet e realizuara nga ekipi i Universitetit t\u00eb Pensilvanis\u00eb, botuar n\u00eb korrik 2019, zbuluan se krahasuar me nj\u00eb grup t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm kontrolli, diplomat\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt kishin raportuar l\u00ebndime kishin p\u00ebrjetuar trauma t\u00eb trurit; Skanimet e avancuara t\u00eb MRI (posa\u00e7\u00ebrisht res-fMRI, MRI multimodale dhe MRI difuzioni) zbuluan \u201c<em>ndryshime n\u00eb v\u00ebllimin e t\u00ebr\u00eb trurit t\u00eb l\u00ebnd\u00ebs s\u00eb bardh\u00eb, v\u00ebllimit rajonal t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes gri dhe t\u00eb bardh\u00eb, integritetit mikrostrukturor cerebellar dhe lidhjes funksionale n\u00eb rrjetet d\u00ebgjimore dhe vizuospatiale<\/em>\u201d, por nuk gjet\u00ebn asnj\u00eb ndryshimet n\u00eb funksionet ekzekutive.<\/p>\n<p>Studimi arriti n\u00eb p\u00ebrfundimin se personeli i qeveris\u00eb amerikane ishte plagosur fizikisht n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me simptomat q\u00eb ata p\u00ebrshkruan, por nuk shprehu asnj\u00eb p\u00ebrfundim mbi shkakun ose burimin e d\u00ebmtimit. New York Times raportoi: \u201c<em>Ekspert\u00ebt e jasht\u00ebm u ndan\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundimet e studimit. Disa pan\u00eb prova t\u00eb reja t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme; t\u00eb tjer\u00ebt thon\u00eb se \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb hap i par\u00eb drejt nj\u00eb shpjegimi dhe \u00ebsht\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u interpretuar duke pasur parasysh numrin e vog\u00ebl t\u00eb pacient\u00ebve.<\/em>\u201d<\/p>\n<p>Teorit\u00eb n\u00eb lidhje me shkakun supozojne q\u00eb d\u00ebmtimet ose kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjne me ultratingujt ose sipas Sociologut Robert Bartholomew dhe Robert Baloh, nd\u00ebr t\u00eb tjer\u00eb, argumentojn\u00eb kund\u00ebr teoris\u00eb s\u00eb mikroval\u00ebve dhe propozojn\u00eb q\u00eb sindroma t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb shembull i nj\u00eb s\u00ebmundjeje psikogjene masive. Bartholomew shprehu mosbesim n\u00eb d\u00ebshmin\u00eb e drejtorit mjek\u00ebsor t\u00eb Departamentit t\u00eb Shtetit Dr. Charles Rosenfarb se departamenti kishte \u201cp\u00ebrjashtuar\u201d histerin\u00eb masive \u201csi nj\u00eb shkak&#8221;.<\/p>\n<p>N\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb q\u00ebndrimit t\u00eb tij, Bartholomew ka v\u00ebrejtur se: bio-inxhinier Kenneth Foster pretendon se \u00e7do lidhje midis efektit mikroval\u00eb Frey dhe sindrom\u00ebs Havana \u00ebsht\u00eb e pakuptimt\u00eb, n\u00eb shum\u00eb prej rasteve tingujt e raportuar nga diplomat\u00ebt jan\u00eb identifikuar si tingulli i insekteve, llojet e simptomave q\u00eb jan\u00eb raportuar p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb ankesa t\u00eb zakonshme t\u00eb pacient\u00ebve dhe raporti i NAS nuk arriti t\u00eb referoj\u00eb prova se modeli i p\u00ebrhapjes s\u00eb shp\u00ebrthimeve \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me nj\u00eb shpjegim t\u00eb s\u00ebmundjes psikogjene.<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, Ragini Verma i Shkoll\u00ebs s\u00eb Mjek\u00ebsis\u00eb t\u00eb Universitetit t\u00eb Pensilvanis\u00eb Perlman, i cili ishte autori bashk\u00eb-udh\u00ebheq\u00ebs i studimit 2019 JAMA, e konsideroi si \u201ckrejt\u00ebsisht shkak psikogjenik ose psikosomatik\u201d t\u00eb ishte shum\u00eb e pamundur, duke pasur parasysh gjetjet e studiuesve.<\/p>\n<p>Incidente t\u00eb tjera ndodh\u00ebn n\u00eb Kin\u00eb ishte n\u00eb Prill 2018 n\u00eb konsullat\u00ebn amerikane n\u00eb Guangzhou, konsullata m\u00eb e madhe e SHBA n\u00eb Kin\u00eb. Punonj\u00ebsi raportoi se ai kishte p\u00ebrjetuar simptoma q\u00eb nga fundi i vitit 2017. Disa individ\u00eb u d\u00ebrguan n\u00eb Shtetet e Bashkuara p\u00ebr ekzaminim mjek\u00ebsor. Nj\u00eb incident tjet\u00ebr ishte raportuar m\u00eb par\u00eb nga nj\u00eb punonj\u00ebs i USAID n\u00eb Ambasad\u00ebn e SHBA n\u00eb Tashkent, Uzbekistan, n\u00eb shtator 2017; raporti i punonj\u00ebsit u zbrit nga Departamenti i Shtetit i ShBA.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2020, New York Times raportoi se diplomat\u00ebt amerikan\u00eb dhe oficer\u00ebt e inteligjenc\u00ebs, duke p\u00ebrfshir\u00eb udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb lart\u00eb, ishin p\u00ebrplasur me t\u00eb em\u00ebruarit e administrat\u00ebs Trump, duke p\u00ebrfshir\u00eb drejtoren e CIA-s Gina Haspel dhe drejtuesit e Departamentit t\u00eb Shtetit, p\u00ebr natyr\u00ebn dhe shkaqet e sulmeve t\u00eb dyshuara. Nj\u00eb hetim i Times zbuloi se Departamenti i Shtetit kishte \u201c<em>prodhuar vler\u00ebsime t\u00eb paq\u00ebndrueshme t\u00eb pacient\u00ebve dhe ngjarjeve, t\u00eb injoruara jasht\u00eb diagnozave mjek\u00ebsore dhe mbajtur informacione themelore nga Kongresi<\/em>\u201d. Times q\u00eb Haspel nuk ishte i bindur p\u00ebr p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e Rusis\u00eb, apo edhe n\u00ebse ndodhi nj\u00eb sulm (<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Havana_syndrome\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Havana syndrome \u2013 wikipedia<\/em><\/a>).<\/p>\n<p>Sipas shkrimit t\u00eb Jeff Pegues, Sara Cook n\u00eb 1 maj 2021 me titull `<em>SHBA heton sulmin e dyshuar t\u00eb energjis\u00eb pran\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb<\/em>`, Agjencit\u00eb e SHBA t\u00eb zbatimit t\u00eb ligjit po hetojn\u00eb dy sulme t\u00eb mundshme t\u00eb drejtuara t\u00eb energjis\u00eb ndaj punonj\u00ebsve t\u00eb qeveris\u00eb n\u00eb tok\u00ebn e SHBA. Nj\u00eb nga sulmet e dyshuara t\u00eb energjis\u00eb ndodhi n\u00eb an\u00ebn jugore t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb n\u00eb n\u00ebntor, dhe besohet se ka s\u00ebmurur nj\u00eb ndihm\u00ebs t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb. Ky incident pasoi nj\u00eb t\u00eb ngjash\u00ebm n\u00eb 2019 n\u00eb nj\u00eb periferi t\u00eb Virxhinias, e cila thuhet se plagosi nj\u00eb ndihm\u00ebs duke ecur me qenin e saj.<\/p>\n<p>Kushtet e pretenduara t\u00eb viktimave nuk dihen, por Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb konfirmoi se Presidenti Biden \u00ebsht\u00eb informuar p\u00ebr nj\u00eb nga incidentet. Senator\u00ebt po k\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebrgjigje p\u00ebr sulmet misterioze. \u201c<em>Ka personel q\u00eb \u00ebsht\u00eb d\u00ebmtuar. Ne duhet t\u00eb sigurohemi q\u00eb ata marrin kujdesin dhe p\u00ebrfitimet q\u00eb u nevojiten<\/em>,\u201d tha senatorja e New Hampshire Jeanne Shaheen. Drejtori i Inteligjenc\u00ebs Komb\u00ebtare Avril Haines tha se udh\u00ebheq\u00ebsit jan\u00eb p\u00ebrqendruar n\u00eb \u00e7\u00ebshtjen \u201ce r\u00ebnd\u00ebsishme\u201d.<\/p>\n<p>Por zyrtar\u00ebt thon\u00eb se \u00ebsht\u00eb shum\u00eb her\u00ebt p\u00ebr t\u00eb treguar se \u00e7far\u00eb ka ndodhur. N\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, Agjencia e Siguris\u00eb Komb\u00ebtare e ka p\u00ebrshkruar nj\u00eb sulm energjetik si nj\u00eb \u201c<em>arm\u00eb t\u00eb sistemit me mikroval\u00eb me fuqi t\u00eb lart\u00eb<\/em>\u201d q\u00eb mund t\u00eb \u201c<em>laj\u00eb banesat e nj\u00eb sh\u00ebnjestre n\u00eb mikroval\u00eb<\/em>\u201d dhe \u201c<em>t\u00eb vras\u00eb nj\u00eb armik me kalimin e koh\u00ebs dhe pa l\u00ebn\u00eb prova<\/em>\u201d (<em>U.S. investigates suspected energy attack near white House \u2013 CBS News<\/em>).<\/p>\n<p>Sulmet me origjin\u00eb t\u00eb panjohur q\u00eb kan\u00eb shkaktuar d\u00ebmtime t\u00eb personelit t\u00eb inteligjenc\u00ebs s\u00eb Ambasadave t\u00eb SHBA-ve n\u00eb v\u00ebnde t\u00eb ndryshme t\u00eb bot\u00ebs dhe suli I fundit n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb bardh\u00eb kan\u00eb shqet\u00ebsuar qeverin\u00eb e SHBA dhe vet\u00eb Presidentin Biden, por agresor\u00ebt nuk jan\u00eb mundur t\u00eb identifikohen. SHBA ka drejtuar gishtin nga Rusia, por dyshojn\u00eb q\u00eb rus\u00ebt t\u00eb ken\u00eb dor\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb tip sulmi t\u00eb sofistikuar mjeksoro-elektronik, dhe gishti \u00ebsht\u00eb drejtuar tek kinez\u00ebt dhe Kuba, megjithse Kuba e hodhi posht\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb till\u00eb. Sidoqoft\u00eb k\u00ebto sulme po kryhen pothuajse n\u00eb t\u00eb gjitha kontinentet, dhe SHBA po marrin n\u00eb konsiderat\u00eb t\u00eb gjitha mund\u00ebsit\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Referencat:<\/strong><\/p>\n<p><em>&#8211; \u201cCuba Travel Advisory\u201d. Travel.state.gov. Department of State. January 10, 2018. Archived from the original on January 30, 2018. Retrieved June 22, 2018.<br \/>\n&#8211; \u201c\u2018Havana syndrome\u2019 likely caused by directed microwaves \u2013 US report\u201d. BBC News. December 6, 2020.<br \/>\nBroad, William J. (September 1, 2018). \u201cMicrowave Weapons Are Prime Suspect in Ills of U.S. Embassy Workers\u201d. New York Times. Archived from the original on May 13, 2020. Retrieved September 2, 2018.<br \/>\n\u2013 Consensus Study Report: An Assessment of Illness in U.S. Government Employees and Their Families at Overseas Embassies Archived December 9, 2020, at the Wayback Machine, Standing Committee to Advise the Department of State on Unexplained Health Effects on U.S. Government Employees and Their Families at Overseas Embassies, of the National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (2020).<br \/>\n&#8211; Sample, Ian (February 24, 2018). \u201cFresh row over mysterious sickness affecting US diplomats in Cuba\u201d. The Guardian. Archived from the original on April 6, 2018. Retrieved April 6, 2018.<br \/>\n\u2013 Bartholomew, Robert (2021). \u201cNAS report on \u201cHavana Syndrome\u201d mired in controversy\u201d. Skeptical Inquirer. 45 (2): 7\u20138. Archived from the original on May 2, 2021. Retrieved May 2, 2021.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><a href=\"mailto:priftipirro2017@gmail.com\">priftipirro2017@gmail.com<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Pirro Prifti, Tiran\u00eb &#8211; Drini.us &#8211; 6 Maj 2021 Sindroma Havana \u00ebsht\u00eb nj\u00eb grup i shenjave dhe simptomave mjek\u00ebsore t\u00eb raportuara nga stafi i ambasadave t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Kanadas\u00eb n\u00eb Kub\u00eb, q\u00eb datojn\u00eb nga fundi i vitit 2016, si dhe m\u00eb pas n\u00eb disa vende t\u00eb tjera, duke p\u00ebrfshir\u00eb Shtetet e Bashkuara. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":57551,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-68149","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u201cSindromi i Havan\u00ebs\u201d, nj\u00eb sulm i sofistikuar mjek\u00ebsor kund\u00ebr SHBA-ve? - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cSindromi i Havan\u00ebs\u201d, nj\u00eb sulm i sofistikuar mjek\u00ebsor kund\u00ebr SHBA-ve? - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Prof. Pirro Prifti, Tiran\u00eb &#8211; Drini.us &#8211; 6 Maj 2021 Sindroma Havana \u00ebsht\u00eb nj\u00eb grup i shenjave dhe simptomave mjek\u00ebsore t\u00eb raportuara nga stafi i ambasadave t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Kanadas\u00eb n\u00eb Kub\u00eb, q\u00eb datojn\u00eb nga fundi i vitit 2016, si dhe m\u00eb pas n\u00eb disa vende t\u00eb tjera, duke p\u00ebrfshir\u00eb Shtetet e Bashkuara. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-05-06T17:17:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-05-06T22:01:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Pirro-Prifti-UET.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"696\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"923\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"\u201cSindromi i Havan\u00ebs\u201d, nj\u00eb sulm i sofistikuar mjek\u00ebsor kund\u00ebr SHBA-ve?\",\"datePublished\":\"2021-05-06T17:17:06+00:00\",\"dateModified\":\"2021-05-06T22:01:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\\\/\"},\"wordCount\":1969,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/06\\\/Pirro-Prifti-UET.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\\\/\",\"name\":\"\u201cSindromi i Havan\u00ebs\u201d, nj\u00eb sulm i sofistikuar mjek\u00ebsor kund\u00ebr SHBA-ve? - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/06\\\/Pirro-Prifti-UET.jpg\",\"datePublished\":\"2021-05-06T17:17:06+00:00\",\"dateModified\":\"2021-05-06T22:01:15+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/06\\\/Pirro-Prifti-UET.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/06\\\/Pirro-Prifti-UET.jpg\",\"width\":696,\"height\":923,\"caption\":\"Pirro Prifti, UET\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201cSindromi i Havan\u00ebs\u201d, nj\u00eb sulm i sofistikuar mjek\u00ebsor kund\u00ebr SHBA-ve?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cSindromi i Havan\u00ebs\u201d, nj\u00eb sulm i sofistikuar mjek\u00ebsor kund\u00ebr SHBA-ve? - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u201cSindromi i Havan\u00ebs\u201d, nj\u00eb sulm i sofistikuar mjek\u00ebsor kund\u00ebr SHBA-ve? - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Prof. Pirro Prifti, Tiran\u00eb &#8211; Drini.us &#8211; 6 Maj 2021 Sindroma Havana \u00ebsht\u00eb nj\u00eb grup i shenjave dhe simptomave mjek\u00ebsore t\u00eb raportuara nga stafi i ambasadave t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Kanadas\u00eb n\u00eb Kub\u00eb, q\u00eb datojn\u00eb nga fundi i vitit 2016, si dhe m\u00eb pas n\u00eb disa vende t\u00eb tjera, duke p\u00ebrfshir\u00eb Shtetet e Bashkuara. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2021-05-06T17:17:06+00:00","article_modified_time":"2021-05-06T22:01:15+00:00","og_image":[{"width":696,"height":923,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Pirro-Prifti-UET.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"\u201cSindromi i Havan\u00ebs\u201d, nj\u00eb sulm i sofistikuar mjek\u00ebsor kund\u00ebr SHBA-ve?","datePublished":"2021-05-06T17:17:06+00:00","dateModified":"2021-05-06T22:01:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/"},"wordCount":1969,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Pirro-Prifti-UET.jpg","articleSection":["Artikuj"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/","name":"\u201cSindromi i Havan\u00ebs\u201d, nj\u00eb sulm i sofistikuar mjek\u00ebsor kund\u00ebr SHBA-ve? - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Pirro-Prifti-UET.jpg","datePublished":"2021-05-06T17:17:06+00:00","dateModified":"2021-05-06T22:01:15+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Pirro-Prifti-UET.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Pirro-Prifti-UET.jpg","width":696,"height":923,"caption":"Pirro Prifti, UET"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/sindromi-i-havanes-nje-sulm-i-sofistikuar-mjekesor-kunder-shba-ve\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201cSindromi i Havan\u00ebs\u201d, nj\u00eb sulm i sofistikuar mjek\u00ebsor kund\u00ebr SHBA-ve?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68149","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=68149"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68171,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68149\/revisions\/68171"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/57551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=68149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=68149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}