{"id":70033,"date":"2021-07-04T01:15:04","date_gmt":"2021-07-03T23:15:04","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=70033"},"modified":"2021-07-04T01:15:04","modified_gmt":"2021-07-03T23:15:04","slug":"cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/","title":{"rendered":"\u00c7DO FJAL\u00cb DI DI\u00c7KA T\u00cb RRETHIT VICIOZ"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #999999;\"><em>Mbajtja e fjal\u00ebs s\u00eb Nobelit<\/em><\/span><\/p>\n<p>Nga <strong>Herta M\u00fcller<\/strong><\/p>\n<p>KE FACOLET\u00cb? Ishte pyetja q\u00eb ime (\u00eb) m\u00eb ma b\u00ebnte \u00e7do m\u00ebngjes, duke q\u00ebndruar n\u00eb k\u00ebmb\u00eb te porta e sht\u00ebpis\u00eb son\u00eb, para se t\u00eb dilja n\u00eb rrug\u00eb. Un\u00eb nuk kisha facolet\u00eb. Dhe pasi nuk kisha, do t\u00eb kthehesha ta merrja nj\u00eb. Kurr\u00eb nuk merrja facolet\u00eb pasi gjithnje e prisja pyetjen e saj. Facoleta ishte d\u00ebshmi se ime m\u00eb m\u00ebngjeseve kujdesej p\u00ebr mua. Pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb dit\u00ebs kujdesesha vet\u00eb p\u00ebr veten.<\/p>\n<p>Pyetja KE FACOLET\u00cb ishte shfaqje e t\u00ebrthort\u00eb e dashuris\u00eb. Di\u00e7ka m\u00eb e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb do t\u00eb kishte qen\u00eb sikletos\u00ebse t\u00eb cil\u00ebn fshatar\u00ebt nuk e praktikojn\u00eb. Dashuria e kishte maskuar veten si pyetje. Ishte m\u00ebnyra e vetme si kjo mund t\u00eb thuhej, m\u00ebnyr\u00eb e that\u00eb, n\u00eb z\u00ebrim autoritar, apo n\u00eb manovrim t\u00eb shkath\u00ebt pune. Ashp\u00ebrsia e z\u00ebrit bile vinte n\u00eb pah but\u00ebsin\u00eb.<\/p>\n<p>\u00c7do m\u00ebngjes te porta nj\u00ebher\u00eb shkoja pa facolet\u00eb dhe her\u00ebn tjet\u00ebr me t\u00eb. Vet\u00ebm pastaj dilja n\u00eb rrug\u00eb, thuajse pasja e facolet\u00ebs do t\u00eb thoshte se me mua poashtu kisha t\u00eb pranishme maman\u00eb. Nj\u00ebzet vite m\u00eb von\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb isha e vetme n\u00eb qytet duke punuar si p\u00ebrkthyese n\u00eb nj\u00eb uzine mekanike. Zgjohesha n\u00eb ora pes\u00eb t\u00eb m\u00ebngjesit, pun\u00ebn e filloja n\u00eb ora gjasht\u00eb e gjysm\u00eb. Altoparlanti n\u00eb oborrin e fabrik\u00ebs gj\u00ebmonte \u00e7do m\u00ebngjes me himnin komb\u00ebtar, n\u00eb nd\u00ebrprerjet e drek\u00ebs me k\u00ebndimet n\u00eb kor t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve. Por pun\u00ebtor\u00ebt thjesht uleshin p\u00ebrmbi hajet e tyre me syt\u00eb e zbraz\u00ebt si pjata kallaji dhe duart e lerosura me graso. Ushqimi i tyre ishte i mb\u00ebshtjell\u00eb me gazet\u00eb.<\/p>\n<p>Para se t\u00eb hanin copat e past\u00ebrmas\u00eb s\u00eb derrit s\u00eb pari g\u00ebrvishtnin me thik\u00eb boj\u00ebn e shkronjave t\u00eb mbetura t\u00eb gazet\u00ebs, pra, bojen e makinave t\u00eb shtypit. Dy vite kaluan n\u00eb regjimin e caktuar nj\u00ebjt\u00eb, secila dit\u00eb e ngjashme me tjetr\u00ebn. N\u00eb vitin e tret\u00eb rutin\u00ebs i erdhi fundi. Tri her\u00eb p\u00ebr nj\u00eb jav\u00eb her\u00ebt n\u00eb m\u00ebngjes nj\u00eb vizitor u shfaq n\u00eb zyr\u00ebn time: burr\u00eb zgjatarosh, eshtragjere, me sy t\u00eb kalt\u00ebr xix\u00ebllues &#8211; kolos prej Securitate-s. Her\u00ebn e par\u00eb duke q\u00ebndruar n\u00eb k\u00ebmb\u00eb shfryu n\u00eb mua, dhe shkoi.<\/p>\n<p>Her\u00ebn e dyt\u00eb hoqi xhakavent\u00ebn, e vari n\u00eb kunjin e dollapit me ky\u00e7 dhe u ul. At\u00eb m\u00ebngjes kisha sjell ca tulipan\u00eb nga sht\u00ebpia dhe i rregulloja n\u00eb vazo. Burri soditi n\u00eb mua dhe m\u00eb l\u00ebvdoi p\u00ebr shkatht\u00ebsit\u00eb e ve\u00e7anta njer\u00ebzore. Z\u00ebri i tij ishte dredharak. U ndjeva e shqet\u00ebsuar. Kund\u00ebrshtova lavd\u00ebrimin e tij dhe e garantova se kuptoja e isha me p\u00ebrvoj\u00eb n\u00eb tulipan\u00ebt, por jo me njer\u00ebzit.<\/p>\n<p>At\u00ebher\u00eb ai tha me lig\u00ebsi se m\u00eb njihte mua m\u00eb mir\u00eb nga \u00e7&#8217;i njihja un\u00eb tulipan\u00ebt. Pas k\u00ebtyre fjal\u00ebve e vuri xhakavent\u00ebn mbi ll\u00ebr\u00ebn e tij dhe u largua.<\/p>\n<p>Her\u00ebn e tret\u00eb ai u ul, kurse un\u00eb q\u00ebndrova n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, pasi kishte v\u00ebn\u00eb \u00e7ant\u00ebn p\u00ebr\u00a0 dokumente n\u00eb karrigien time. Nuk guxova ta l\u00ebviz at\u00eb te dyshemeja. Shfryu n\u00eb mua se isha krejt e trash\u00eb nga mendja, m\u00eb quajti hileqare n\u00eb pun\u00eb dhe zusk\u00eb, t\u00eb degjeneruar si busht\u00ebr e humbur.<\/p>\n<p>Shtyu tulipan\u00ebt buz\u00eb skajit t\u00eb tavolin\u00ebs, pastaj vendosi flet\u00ebn e pashkruar dhe stilolapsin n\u00eb mesin e tavolin\u00ebs. B\u00ebrtiti n\u00eb mua: shkruaj. Pa u ulur fare, shkrova \u00e7ka ai diktonte &#8211; emrin tim, dat\u00ebn e lindjes dhe adres\u00ebn. Pastaj se s&#8217;do t&#8217;i tregoja askujt, s&#8217;ka r\u00ebnd\u00ebsi sa i af\u00ebrt \u00ebsht\u00eb ndonj\u00eb mik apo familjar, se un\u00eb\u2026 dhe pastaj erdhi fjala e tmerrshme: colaborez\u2026 do t\u00eb bashk\u00ebpunoj.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb un\u00eb ndala t\u00eb shkruarit. L\u00ebshova stilolapsin, vajta te dritarja dhe pash\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn e pluhurosur, t\u00eb pashtruar e plot gropa, dhe n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb kurrizdala p\u00ebrskaj. Dhe kulmi i gjith\u00eb ironis\u00eb ishte se kjo rrug\u00eb e shkat\u00ebrruar ishte quajtur Strada Gloriei &#8211; Rruga e Lavdis\u00eb. N\u00eb Rrug\u00ebn e Lavdis\u00eb n\u00eb pem\u00ebn e zhveshur t\u00eb manit ishte ulur nj\u00eb mace. Ishte macja e fabrik\u00ebs me veshin e shqyer. Dhe p\u00ebrmbi macjen dielli i hersh\u00ebm i m\u00ebngjesit.<\/p>\n<p>Ndri\u00e7onte sikur daulle e verdh\u00eb. Thash\u00eb: N-am caracterul &#8211; Nuk kam karakter\/forc\u00eb morale p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Fola p\u00ebr rrug\u00ebn jasht\u00eb. Fjala KARAKTER njeriun e Securitate-s e b\u00ebri histerik, pra, me sjellje t\u00eb pakontrolluara. E grisi letr\u00ebn dhe copat i hodhi n\u00eb dysheme. Pastaj me sa duket p\u00ebrfytyroi si kishte p\u00ebr t&#8217;i rr\u00ebfyer shefit t\u00eb tij se kishte provuar t\u00eb m\u00eb an\u00ebtar\u00ebsonte sepse u k\u00ebrrus, kapi cop\u00ebzat dhe i hodhi n\u00eb \u00e7ant\u00ebn e tij t\u00eb dokumenteve. Pas k\u00ebsaj psher\u00ebtiu thell\u00eb dhe, i mundur, p\u00ebrplasi vazon me tulipan\u00eb p\u00ebr mur.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa ajo u shkat\u00ebrrua l\u00ebshoi nj\u00eb z\u00eb me k\u00ebrc\u00ebllim\u00eb, thuajse ajri kishte dh\u00ebmb\u00eb. Me \u00e7ant\u00ebn e dokumenteve n\u00ebn sqetull, tha qet\u00eb: Do t\u00eb pendohesh, do t\u00eb t\u00eb hedhim n\u00eb lum\u00eb (q\u00eb lumi t\u00eb t\u00eb marr\u00eb). Thash\u00eb si p\u00ebr vete: N\u00ebse e n\u00ebnshkruaj at\u00eb, m\u00eb s&#8217;do jem n\u00eb gjendje t\u00eb jetoj me veten dhe k\u00ebt\u00eb do duhej ta b\u00ebja me kok\u00ebn time. K\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb m\u00eb mir\u00eb n\u00ebse ju e b\u00ebni k\u00ebt\u00eb, (m\u00eb hidhni n\u00eb lum\u00eb). N\u00eb at\u00eb koh\u00eb dera e zyr\u00ebs ishte e hapur dhe ai kishte shkuar. Jasht\u00eb n\u00eb Strada Gloriei macja e fabrik\u00ebs kishte k\u00ebrcyer nga druri n\u00eb kulmin e nd\u00ebrtes\u00ebs. Nj\u00eb deg\u00eb ishte duke k\u00ebrcyer sikur trampolin\u00eb.<\/p>\n<p>Dit\u00ebn tjet\u00ebr filloi t\u00ebrheqja e litarit. Ata donin t\u00eb m\u00eb shihnin jasht\u00eb fabrik\u00ebs. \u00c7do m\u00ebngjes n\u00eb ora 6:30 kisha p\u00ebr t\u00eb raportuar te drejtori. Kryetari i Sindikat\u00ebs zyrtare dhe sekretari i partis\u00eb ishin poashtu n\u00eb k\u00ebt\u00eb zyr\u00eb. Sikur nj\u00eb koh\u00eb pyeste ime m\u00eb: KE FACOLETE drejtori tash m\u00eb pyeste \u00e7do m\u00ebngjes: Ke gjetur pun\u00eb? \u00c7do m\u00ebngjes i dhash\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn p\u00ebrgjigje: As jam duke shikuar kund p\u00ebr t\u00eb. E p\u00eblqej pun\u00ebn k\u00ebtu n\u00eb fabrik\u00eb. Dua t\u00eb rri k\u00ebtu deri n\u00eb pension.<\/p>\n<p>Nj\u00eb m\u00ebngjesi erdha t\u00eb punoj dhe jasht\u00eb zyr\u00ebs sime n\u00eb dyshemen\u00eb e korridorit gjeta shtrir\u00eb fjalor\u00ebt e mi t\u00eb trash\u00eb. Hapa der\u00ebn; nj\u00eb inxhinier rrinte ulur pran\u00eb tavolin\u00ebs sime. Tha: Njer\u00ebzit para se t\u00eb hyn\u00eb supozohet se duhet t\u00eb trokasin. Ky \u00ebsht\u00eb vendi im, ti k\u00ebtu nuk ke m\u00eb pun\u00eb. Nuk mund t\u00eb shkoja n\u00eb sht\u00ebpi, ndonj\u00eb munges\u00eb e paarsyeshme do t&#8217;u kishte dh\u00ebn\u00eb pretekst t\u00eb m\u00eb l\u00ebshonin nga puna. M\u00eb gjat\u00eb nuk kisha zyr\u00eb, tash v\u00ebrtet kisha p\u00ebr t&#8217;u siguruar se vija t\u00eb punoj, n\u00ebn asnj\u00eb rrethan\u00eb nuk b\u00ebnte t\u00eb d\u00ebshtoja t\u00eb jem aty.<\/p>\n<p>Shoqja ime, se cil\u00ebs i rr\u00ebfeja gjith\u00e7ka nd\u00ebrsa ecnim p\u00ebr sht\u00ebpi posht\u00eb rrug\u00ebs Strada Gloriei, n\u00eb fillim, m\u00eb liroi nj\u00ebr\u00ebn qoshe t\u00eb tavolin\u00ebs s\u00eb saj. Por nj\u00eb m\u00ebngjes ajo q\u00ebndroi jasht\u00eb zyr\u00ebs s\u00eb saj dhe m\u00eb tha: Nuk mund t\u00eb t\u00eb l\u00eb m\u00eb brenda.<\/p>\n<p>Secili \u00ebsht\u00eb duke th\u00ebn\u00eb se je informatore. Hilet kishin kaluar posht\u00eb, thashethema ishte v\u00ebn\u00eb n\u00eb qarkullim n\u00eb mes shok\u00ebve t\u00eb pun\u00ebs. Kjo ishte m\u00eb e keqja. Ti mund ta mbrosh veten kund\u00ebr nj\u00eb sulmi, por nuk mund t\u00eb b\u00ebsh asgj\u00eb kund\u00ebr shpifjes. \u00c7do dit\u00eb p\u00ebrgatisja veten p\u00ebr gjith\u00e7ka, p\u00ebrfshir\u00eb dhe vdekjen. Por un\u00eb nuk mund t&#8217;ia dilja mban\u00eb me k\u00ebt\u00eb pabesi. Asnj\u00eb shpjegim s&#8217;b\u00ebnte q\u00eb kjo t\u00eb durohej.<\/p>\n<p>Shpifja t\u00eb mbush\u00eb me ndyr\u00ebsi, t\u00eb zihet fryma se nuk mund ta mbrosh veten. N\u00eb mendjen e shok\u00ebve t\u00eb mi t\u00eb pun\u00ebs isha sakt\u00eb ajo \u00e7ka kisha refuzuar p\u00ebr t&#8217;u b\u00ebr\u00eb. N\u00ebse do t&#8217;i kisha spiunuar ata do t\u00eb m\u00eb kishin besuar pa ngurrimin m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl. N\u00eb thelb ata ishin duke m\u00eb nd\u00ebshkuar pasi i kisha kursyer. Prej tash un\u00eb v\u00ebrtet duhej t\u00eb sigurohesha se vija p\u00ebr t\u00eb punuar, po zyr\u00eb m\u00eb nuk kisha, dhe prejse shoqja nuk m\u00eb la m\u00eb gjat\u00eb n\u00eb zyr\u00ebn e saj, ngela n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e shkall\u00ebve, e pazonja t\u00eb vendosja \u00e7far\u00eb t\u00eb b\u00ebj. Ngjita e zbrita shkall\u00ebt disa her\u00eb dhe papritmas u b\u00ebra f\u00ebmija e n\u00ebn\u00ebs s\u00eb vet, pasi KISHA FACOLET\u00cb. E vendosa at\u00eb n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn nga shkall\u00ebzat mes katit t\u00eb par\u00eb dhe t\u00eb dyt\u00eb, e shtriva me kujdes dhe u ula n\u00eb te.<\/p>\n<p>Fjalor\u00ebt e mi t\u00eb trash\u00eb i mb\u00ebshteta n\u00eb gjurin tim dhe p\u00ebrktheva p\u00ebrshkrimet e makinave hidraulike. Isha e zgjuara e shkall\u00ebve dhe zyra ime ishte facoleta. N\u00eb koh\u00ebn kur hanim drek\u00eb n\u00eb shkall\u00eb m&#8217;u bashkua shoqja ime. Hangr\u00ebm buk\u00eb s\u00eb bashku si\u00e7 kishim b\u00ebr\u00eb n\u00eb zyr\u00ebn e saj, e para k\u00ebsaj n\u00eb zyr\u00ebn time. Prej altoparlantit n\u00eb oborr fabrike refreni i pun\u00ebtor\u00ebve k\u00ebndonte rreth lumturis\u00eb s\u00eb njer\u00ebzve, si gjithnj\u00eb. Shoqja ime mbaroi drek\u00ebn e saj dhe qau (p\u00ebr fatin tim). Un\u00eb nuk qava. Kisha p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar e fort\u00eb, e paepur. Koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. P\u00ebr disa jav\u00eb q\u00eb nuk mbaronin kurr\u00eb, derisa u l\u00ebshova nga puna.<\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebn kur isha men\u00e7urakja, historia e p\u00ebrralla e shkall\u00ebve, shikova fjal\u00ebn SHKALL\u00cbZ n\u00eb fjalor: shkall\u00ebza e par\u00eb \u00ebsht\u00eb SHKALL\u00cbZ E NISJES, shkall\u00ebza e fundit SHKALL\u00cbZ e DALJES. (Shkall\u00ebza e hyrjes shpesh quhet edhe SHKALL\u00cbZ E SHKURTUAR apo KRAH\/ B\u00cbRRYL HUNDEDEMI &#8211; nga drejtimi q\u00eb merr mbi ngritjen e pare). Nivelet horizontale jan\u00eb pjes\u00ebt ku ecet me k\u00ebmb\u00eb dhe k\u00ebto jan\u00eb lidhur me FAQET e SHKALL\u00cbZ\u00cbS &#8211; me pjes\u00ebt e ngritura vertikale. Hap\u00ebsirat e zbraz\u00ebta n\u00eb mes shkall\u00ebve jan\u00eb quajtur edhe SYT\u00cb E SHKALL\u00cbS. Un\u00eb tashm\u00eb dija nj\u00eb num\u00ebr fjal\u00ebsh t\u00eb bukura q\u00eb kishin t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me pjes\u00ebt e makinave lubrifikuese hidraulike: LIDHJE BISHTDALL\u00cbNDYSHJE, SUPORT I LAKUAR SI QAF\u00cb MJELLME.<\/p>\n<p>Tash isha nj\u00eblloj e habitur me emrat poetik\u00eb t\u00eb pjes\u00ebve t\u00eb shkall\u00ebve, me bukurin\u00eb e gjuh\u00ebs teknike. KRAH\/B\u00cbRRYL dhe SY, FAQE) &#8211; k\u00ebshtu shkalla paska trup. E punuar me dru apo gur, \u00e7imento apo hekur: pse njer\u00ebzit k\u00ebmb\u00ebngulin n\u00eb imponimin e paraqitjes s\u00eb sendeve shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnda\/kaba, pse em\u00ebrtojn\u00eb l\u00ebnd\u00ebn e vdekur sipas mishit t\u00eb tyre, duke e personifikuar k\u00ebt\u00eb si pjes\u00eb trupi? \u00cbsht\u00eb kjo ndjeshm\u00ebria e fshehur e domosdoshme ta b\u00ebj\u00eb pun\u00ebn e vrazhd\u00eb t\u00eb durueshme p\u00ebr teknik\u00ebt? Mos \u00e7do pun\u00eb n\u00eb \u00e7do fush\u00eb ndjek principin e nj\u00ebjt\u00eb si pyetja e n\u00ebn\u00ebs sime rreth facolet\u00ebs?<\/p>\n<p>Kur isha e vog\u00ebl kishim n\u00eb sht\u00ebpi nj\u00eb sirtar facoletash, q\u00eb gjithmon\u00eb ishte i ndar\u00eb n\u00eb dy radh\u00eb, me tre stiva secila radh\u00eb.\u00a0N\u00eb an\u00ebn e majt\u00eb facoletat e burrave p\u00ebr tim at\u00eb dhe tim gjysh. N\u00eb an\u00ebn e djatht\u00eb facoletat e grave p\u00ebr time m\u00eb dhe gjyshe. N\u00eb mes facoletat e f\u00ebmij\u00ebve p\u00ebr mua.<\/p>\n<p>Sirtari ishte portret familjar n\u00eb program facoletash. Facoletat e burrave ishin m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhat, me skaje t\u00eb err\u00ebta bordurash ngjyr\u00eb kafe, gri, t\u00eb kuqe apo t\u00eb bardh\u00eb. Facoletat e grave ishin m\u00eb t\u00eb vogla, dhe e kaltra e \u00e7elur, e kuqja, apo e blerta ishin ngjyrat e skajeve t\u00eb tyre. Facoletat e f\u00ebmij\u00ebve ishin m\u00eb t\u00eb voglat: katror\u00eb t\u00eb bardh\u00eb pa bordur\u00eb pikturuar me lule apo kafsh\u00eb. Tri llojet e facoletave ishin ndar\u00eb n\u00eb ato p\u00ebr p\u00ebrdorim t\u00eb p\u00ebrditsh\u00ebm, radha e p\u00ebrparme, dhe ato t\u00eb rezervuara p\u00ebr t\u00eb Diel\u00ebn, radha e prapme. T\u00eb dielave facoleta kishte p\u00ebr t&#8217;u p\u00ebrshtatur me ngjyr\u00ebn e rrobave q\u00eb vishje, edhe n\u00ebse kjo nuk ishte q\u00eb shihet.<\/p>\n<p>Asnj\u00eb send n\u00eb sht\u00ebpi, p\u00ebrfshir\u00eb dhe veten ton\u00eb, p\u00ebr ne nuk kishte qen\u00eb aq me r\u00ebnd\u00ebsi sa facoletat. P\u00ebrdorimet e tyre ishin universale: te teshtimat, rrjedhja e gjakut nga hund\u00ebt; p\u00ebr l\u00ebndime dore, b\u00ebrryli apo gjuri, p\u00ebr qarje, apo p\u00ebr kafshim n\u00eb te p\u00ebr ta ndrydhur qarjen. Facoleta e ftoht\u00eb e lagur e v\u00ebn\u00eb n\u00eb ball\u00eb p\u00ebr dhimbje koke. E lidhur n\u00eb kat\u00ebr qoshe, kjo ishte k\u00ebsul\u00eb kund\u00ebr djeg\u00ebjes s\u00eb diellit apo shiut. N\u00ebse kishe p\u00ebr t\u00eb mbajtur n\u00eb mend di\u00e7ka, b\u00ebje lidhjen nyj\u00eb ta ndihmoje kujtes\u00ebn t\u00ebnde. P\u00ebr bartjen e \u00e7antave t\u00eb r\u00ebnda e mb\u00ebshtillje rreth dor\u00ebs.<\/p>\n<p>Kur treni nisej prej stacionit e val\u00ebvisje t\u00eb thoje lamtumir\u00eb. Dhe pasi fjala p\u00ebr lotin (TR\u00c4NE) n\u00eb dialektin ton\u00eb t\u00eb Banatit (TR\u00c4N) ting\u00ebllonte sikur fjala Rumune p\u00ebr trenin (TREN), g\u00ebrvima e vagonave n\u00eb binar\u00eb p\u00ebr mua gjithnj\u00eb ting\u00ebllonte sikur qarje\/lot. N\u00eb fshat n\u00ebse ndokush vdiste n\u00eb sht\u00ebpi menj\u00ebher\u00eb rreth mjekr\u00ebs i lidhnin facolet\u00ebn q\u00eb goja t\u00eb rrinte e mbyllur kur niste shtangia e kufom\u00ebs. N\u00eb qytet kur shembej nj\u00eb njeri skaj rrug\u00ebs, ndonj\u00eb kalimtar gjithnj\u00eb mirrte facolet\u00eb dhe mbulonte fytyr\u00ebn e tij &#8211; k\u00ebshtu facoleta b\u00ebhej vendi i par\u00eb i paqjes i njeriut t\u00eb vdekur.<\/p>\n<p>N\u00eb dit\u00ebt e nxehta verore von\u00eb n\u00eb mbr\u00ebmje ne f\u00ebmij\u00ebve prind\u00ebrit do t\u00eb na d\u00ebrgonin tek varrezat t\u00eb ujisnim lulet. Rrinim s\u00eb bashku n\u00eb grupe prej dy apo tre vetash, duke e ujitur shpejt nj\u00ebrin varr e pastaj tjetrin. M\u00eb von\u00eb do t\u00eb mblidheshim pran\u00eb e pran\u00eb n\u00eb shkall\u00ebt e kish\u00ebz\u00ebs dhe vrojtonim tuf\u00ebzat e mjegull\u00ebs s\u00eb bardh\u00eb t\u00eb ngriheshin nga varreza. Ato do ngriheshin caz\u00eb lart dhe pastaj zhdukeshin n\u00eb err\u00ebsir\u00eb. P\u00ebr ne ato ishin shpirta t\u00eb t\u00eb vdekurve, silueta kafsh\u00ebsh, syze, shishe t\u00eb vogla e filxhan\u00eb, dor\u00ebza dhe \u00e7orap\u00eb. Dhe her\u00eb pas here facolet\u00eb e bardh\u00eb me skaje t\u00eb zeza si nata.<\/p>\n<p>M\u00eb von\u00eb, kur isha duke e takuar Oskar Pastiorin q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb shkruaja rreth deportimit t\u00eb tij n\u00eb kampin Sovjetik t\u00eb pun\u00ebs, ai m\u00eb tha se nj\u00eb n\u00ebn\u00eb e moshuar ruse i kishte dh\u00ebn\u00eb atij facolet\u00eb b\u00ebr\u00eb prej batiste t\u00eb bardh\u00eb. Mbase ju t\u00eb dy do t\u00eb jeni me fat, i thoshte gruaja Ruse, dhe ti do kthehesh shpejt n\u00eb sht\u00ebpi, e k\u00ebshtu b\u00ebn dhe im bir. Djali i saj ishte i mosh\u00ebs s\u00eb nj\u00ebjt\u00eb si Oskar Pastiori dhe aq larg nga sht\u00ebpia sa ishte larg ai, por n\u00eb drejtim t\u00eb kund\u00ebrt, tha ajo, n\u00eb batalionin nd\u00ebshkimor. Oskar Pastiori kishte trokitur n\u00eb der\u00ebn e saj, lyp\u00ebs gjys\u00ebm i uritur duke k\u00ebrkuar t\u00eb tregtonte nj\u00eb barr\u00eb qymyrguri p\u00ebr pak\u00ebz buk\u00eb. Ajo e lejoi at\u00eb brenda dhe i dha sup\u00eb t\u00eb ngroht\u00eb. Dhe kur pa hund\u00ebn e tij t\u00eb pikonte n\u00eb sahan i dha batiste-n e bardh\u00eb q\u00eb askush s&#8217;e kishte p\u00ebrdorur p\u00ebrpara.<\/p>\n<p>Me bordur\u00ebn e saj a-jour dhe zbukurimet n\u00eb form\u00eb tr\u00ebndafilash qepur sakt\u00eb me fill m\u00ebndafshi me ngjyra, facoleta ishte di\u00e7ka e bukur q\u00eb e p\u00ebrvet\u00ebsoi, por edhe l\u00ebndoi lypsarin. Ishte kombinim: shp\u00ebtim b\u00ebr\u00eb nga batiste dhe kordele mat\u00ebse me material m\u00ebndafshi i r\u00ebnies se tij nga sh\u00ebndeti. P\u00ebr gruan Oskar Pastiori ishte poashtu kombinim: lyp\u00ebsar jo i r\u00ebndomt\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e saj dhe f\u00ebmij\u00eb i humbur n\u00eb bot\u00eb. Ai ishte i g\u00ebzuar dhe i prekur thell\u00eb me gjestin e gruas q\u00eb p\u00ebr te ishte poashtu me dy personalitete: grua e panjohur Ruse dhe n\u00ebn\u00eb e brengosur me pyetjen: KE FACOLET\u00cb?<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Herta M\u00fcller - \u00c7mim Nobel\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2021\/herta-mueller-cmim-nobel.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #999999;\"><em>Herta M\u00fcller gjat\u00eb ceremonis\u00eb s\u00eb marrjes s\u00eb \u00c7mimit Nobel<\/em><\/span><\/p>\n<p>Q\u00ebkur e d\u00ebgjova k\u00ebt\u00eb rr\u00ebfim kisha b\u00ebr\u00eb pyetjen: vall\u00eb, \u00ebsht\u00eb KE FACOLET\u00cb e vlefshme n\u00eb mbi gjysm\u00ebn e bot\u00ebs, gjithkund ku ka shk\u00eblqim d\u00ebbore, midis ngrirjes dhe shkrirjes s\u00eb saj? Mos kjo kalon mes malesh e stepash duke kap\u00ebrcyer \u00e7do kufi, t\u00eb arrij\u00eb n\u00eb perandorin\u00eb gjigante mbuluar me kampe nd\u00ebshkimore e kampe pune?<\/p>\n<p>Pyetja KE FACOLET\u00cb, vall\u00eb, \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb hiqet qafe, edhe me drap\u00ebr e \u00e7ekan edhe me t\u00eb gjitha kampet e riedukimit t\u00eb Stalinit?<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse e kam folur gjuh\u00ebn Rumune me dekada, vet\u00ebm duke llafosur me Oskar Pastiorin e kuptova se fjala Rumune p\u00ebr facolet\u00eb \u00ebsht\u00eb batist\u0103. Shembull tjet\u00ebr se sa sensuale \u00ebsht\u00eb gjuha Rumune, duke \u00e7uar fjal\u00ebt e saj me urdh\u00ebr t\u00eb thjesht\u00eb drejt n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb gj\u00ebrave. Materiali nuk b\u00ebn rrug\u00eb t\u00eb t\u00ebrthort\u00eb as kalim anash, por e p\u00ebrshkruan veten si facolet\u00eb &#8211; t\u00eb gatshme, si batist\u0103.<\/p>\n<p>Oskar Pastiori e mbajti at\u00eb facolet\u00eb n\u00eb boh\u00e7\u00ebn e pla\u00e7kave si relikt t\u00eb nj\u00eb n\u00ebne me dy personalitete e djal\u00eb t\u00eb dyfisht\u00eb. Dhe pas pes\u00eb vitesh jetes\u00eb n\u00eb kampe ai e solli at\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi. Pasi facoleta e tij e bardh\u00eb batist\u0103 ishte shpres\u00eb dhe frik\u00eb. N\u00eb lejoi njeriu t&#8217;i dalin dore nj\u00ebher\u00eb shpresa e frika, vdes.<\/p>\n<p>Pas bised\u00ebs son\u00eb rreth facolet\u00ebs s\u00eb bardh\u00eb harxhova gjysm\u00eb nate duke i ngjitur asaj kolazh fjal\u00ebsh n\u00eb kart\u00eb t\u00eb bardh\u00eb p\u00ebr Oskar Pastiorin:<br \/>\nPikat po vall\u00ebzojn\u00eb k\u00ebtu tha Bea<br \/>\nBrenda n\u00eb got\u00ebn bishtgjat\u00eb t\u00eb qum\u00ebshtit<br \/>\nLarje rrobash t\u00eb bardha n\u00eb vask\u00ebn e hirt\u00eb &#8211; jeshile<br \/>\nGati t\u00eb gjitha materialet<br \/>\nKorrespondojne me paran\u00eb e d\u00ebrguar<br \/>\nShih k\u00ebtu<br \/>\nUn\u00eb jam kal\u00ebrues treni dhe<br \/>\nQershi n\u00eb kuti sapuni<br \/>\nKurr\u00eb nuk flas me njer\u00ebz t\u00eb huaj<br \/>\nApo p\u00ebrmes centralit telefonik.<br \/>\nKur vajta ta shoh at\u00eb m\u00eb von\u00eb gjat\u00eb jav\u00ebs t&#8217;ia<br \/>\njipja kollazhin, ai m\u00eb tha:<br \/>\nTi ke p\u00ebr t\u00eb ngjitur edhe<br \/>\nP\u00cbR OSKARIN p\u00ebrmbi.<\/p>\n<p>I thash\u00eb: \u00c7kado q\u00eb t\u00eb jap ajo \u00ebsht\u00eb jotja. Ai tha: Ti ke p\u00ebr ta ngjitur edhe at\u00eb, Pasi pa t\u00eb karta s&#8217;dihet p\u00ebr k\u00eb \u00ebsht\u00eb. E mora prapa n\u00eb sht\u00ebpi dhe ngjita sip\u00ebr: P\u00cbR OSKARIN. Pastaj jav\u00ebn tjet\u00ebr kur ia \u00e7uam atij, thuajse s\u00eb pari kisha l\u00ebn\u00eb port\u00ebn pa facolet\u00eb dhe tash p\u00ebr her\u00eb t\u00eb dyt\u00eb isha kthyer me facolet\u00eb.<\/p>\n<p>Rr\u00ebfimi i dyt\u00eb poashtu mbaron me facolet\u00eb.<\/p>\n<p>Gjysh\u00ebrit e mi kishin nj\u00eb djal\u00eb me emrin Matz\/Mac. N\u00eb vitet e 1930-ta ai ishte d\u00ebrguar t\u00eb studionte biznes n\u00eb Temishuar, q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb kontrollonte tregtin\u00eb familjare t\u00eb drith\u00ebrave dhe dyqanin e gj\u00ebrave ushqimore. M\u00ebsuesit e shkoll\u00ebs ishin nga Rajhu Gjerman, Nazist\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. Mac-i mund t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb i st\u00ebrvitur caz\u00eb si tregtar, por n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb ai ishte m\u00ebsuar t\u00eb jet\u00eb Nazist &#8211; me shp\u00eblarje truri sipas planit. Pasi kreu at\u00eb shkoll\u00eb, Mac-i ishte Nazist i flakt\u00eb, person i ndryshuar. Ai i k\u00eblthiti parullat anti-semitike, dhe ishte aq i pap\u00ebrmbajtur, si nj\u00eb i pamend. Gjyshi im e qortoi disa her\u00eb: ai i cili t\u00ebr\u00eb pasurin\u00eb e tij e kishte arritur nga miqt\u00eb hebrenj t\u00eb tregtis\u00eb.<\/p>\n<p>Dhe kur asgj\u00eb nuk ndihmoi, Mac-in e shuplakosi disa her\u00eb pse nuk merrte vesh\u00eb. Por aft\u00ebsia e mendjes s\u00eb njeriut t\u00eb ri kishte qen\u00eb fshir\u00eb. Ai lozi ideologji fshati, duke ngacmuar shok\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt ishin duke e shmangur frontin. Mac-i kishte pun\u00eb tavoline n\u00eb armat\u00ebn Rumune. Prap\u00ebseprap\u00eb ndiente shtys\u00eb t\u00eb l\u00ebvizte nga teoria n\u00eb praktik\u00eb, k\u00ebshtu doli vullnetar p\u00ebr SS dhe k\u00ebrkoi t\u00eb d\u00ebrgohej n\u00eb front. Ca muaj m\u00eb von\u00eb erdhi n\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb<br \/>\nmartohej. M\u00eb i men\u00e7ur duke pas\u00eb par\u00eb krimet n\u00eb front, m\u00ebsoi formul\u00ebn asokohe magjike t&#8217;i<br \/>\nikte luft\u00ebs p\u00ebr disa dit\u00eb. Formula magjike ishte quajtur leje p\u00ebr martes\u00eb.<\/p>\n<p>Gjyshja ime mbante dy fotografi t\u00eb djalit t\u00eb saj Mac. V\u00ebn\u00eb prapa n\u00eb sirtar: nj\u00ebra foto martese dhe tjetra foto vdekjeje. Fotografia e martes\u00ebs tregonte nusen e veshur n\u00eb t\u00eb bardha, m\u00eb e gjat\u00eb se ai p\u00ebr nj\u00eb shuplak\u00eb dore, e holl\u00eb dhe serioze &#8211; Madon\u00eb e ngjyer. N\u00eb kok\u00ebn e saj ishte v\u00ebn\u00eb kurora e luleve, b\u00ebr\u00eb prej dylli q\u00eb b\u00ebnte drit\u00eb si t\u00eb qe zbardhur nga flok\u00eb d\u00ebbore. Pran\u00eb saj ishte Mac-i n\u00eb Nazi uniform\u00eb, ushtar n\u00eb vend t\u00eb burrit, roj\u00eb nuseje n\u00eb vend t\u00eb dh\u00ebndrrit. Sapo u kthye n\u00eb front, erdhi fotoja e vdekjes.<\/p>\n<p>Kjo foto tregonte ushtarin e gjor\u00eb t\u00eb b\u00ebr\u00eb cop\u00ebcop\u00eb nga mina. Fotoja e vdekjes \u00ebsht\u00eb e\u00a0 madhe sa shuplaka e dor\u00ebs n\u00eb mesin e fush\u00ebs s\u00eb zez\u00eb ku pirgu i vog\u00ebl gri i mbetjeve njer\u00ebzore shihej duke u prehur n\u00eb rrob\u00ebn e bardh\u00eb. Kundruall fush\u00ebs s\u00eb zez\u00eb rroba e bardh\u00eb dukej e vog\u00ebl si facolet\u00eb f\u00ebmije, katror i bardh\u00eb me kompozimin e \u00e7uditsh\u00ebm pikturuar n\u00eb mes.<\/p>\n<p>P\u00ebr gjyshen time kjo foto ishte poashtu kombinim: n\u00eb rrob\u00ebn e bardh\u00eb ishte Nazisti i vdekur, e n\u00eb kujtes\u00ebn e saj djali i gjall\u00eb. Gjyshja ime i mbajti k\u00ebto dy foto brenda librit t\u00eb saj t\u00eb lutjeve sa qe gjall\u00eb. Lutej \u00e7do dit\u00eb, dhe lutjet e saj me siguri kishin poashtu kuptime t\u00eb dyfishta.<\/p>\n<p>Duke e pranuar ndryshimin e beft\u00eb prej djali t\u00eb dashur n\u00eb Nazist fanatik, ato fjal\u00eb t\u00eb saj mbase lusnin Zotin t\u00eb b\u00ebnte veprimin ekuilibrues t\u00eb p\u00eblqimit t\u00eb djalit dhe t\u00eb m\u00ebshirimit t\u00eb Nazistit.<\/p>\n<p>Gjyshi im ishte ushtar n\u00eb Luft\u00ebn e Par\u00eb Bot\u00ebrore. Dinte p\u00ebr \u00e7ka ishte duke folur kur fliste, shpesh dhe i acaruar, lidhur me djalin e tij Mac: Kur flamujt nisin t\u00eb val\u00ebviten, mendimi praktik rr\u00ebshqet drejt n\u00eb r\u00ebnie borie. Kjo v\u00ebrejtje poashtu adresohej te diktatura vijuese, t\u00eb cil\u00ebn un\u00eb e p\u00ebrjetova. \u00c7do dit\u00eb mund t\u00eb shihnit mendimin praktik t\u00eb spekulant\u00ebve, t\u00eb vegj\u00ebl e t\u00eb m\u00ebdhenj, duke rr\u00ebshqitur drejt n\u00eb r\u00ebnie borie. Un\u00eb vendosa t\u00eb mos fryej n\u00eb at\u00eb bori.<\/p>\n<p>Si f\u00ebmij\u00eb, megjithat\u00eb, kisha p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar t\u00eb loz n\u00eb harmonik\u00eb &#8211; kund\u00ebr vullnetit tim. Pasi n\u00eb sht\u00ebpi kishim harmonik\u00ebn e kuqe e cila i p\u00ebrkiste ushtarit t\u00eb vdekur Mac. Rripat e saj ishin shum\u00eb t\u00eb gjat\u00eb p\u00ebr mua. T&#8217;i mbaja t\u00eb mos rr\u00ebshqisnin nga supet e mia, m\u00ebsuesi i harmonik\u00ebs rripat i lidhte me facolet\u00eb bashk\u00eb pas shpin\u00ebs time. A mund t\u00eb themi sakt\u00eb se mos objektet e vogla &#8211; qofshin bori, harmonika apo facoleta &#8211; edhepse ndryshojn\u00eb nd\u00ebrmjet vete kan\u00eb di\u00e7ka t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt? Se ato i binden rrethit vicioz (me cen\/t\u00eb mbrap\u00ebsht), apo si e th\u00ebrrasim ne gjerman\u00ebt rrethit t\u00eb djallit. Mund ta besojm\u00eb k\u00ebt\u00eb, por jo ta themi. Ende, at\u00eb \u00e7far\u00eb njeriu nuk mund ta thot\u00eb, mund ta shkruaj\u00eb. Pasi t\u00eb shkruarit \u00ebsht\u00eb veprim i heshtur\/pa z\u00eb, pun\u00eb prej kok\u00ebs te dora. Goja \u00ebsht\u00eb kap\u00ebrcyer. Un\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe gjat\u00eb diktatur\u00ebs fola, pasi kisha vendosur t\u00eb mos i fryej boris\u00eb.<\/p>\n<p>Zakonisht kjo e folur imja \u00e7onte te pasojat shum\u00eb t\u00eb dhembshme. Por t\u00eb shkruarit filloi n\u00eb heshtje, aty n\u00eb shkall\u00ebt e fabrik\u00ebs, ku e l\u00ebn\u00eb m\u00ebnjan\u00eb, kisha p\u00ebr t\u00eb ardhur te fjal\u00ebt me m\u00eb shum\u00eb shprehim\u00ebsi. \u00c7ka ishte duke ndodhur m\u00eb nuk mund t\u00eb shprehej me fjal\u00eb\/t\u00eb folur. Shum\u00eb-shum\u00eb mund t\u00eb thuheshin pjes\u00eb t\u00eb p\u00ebrcjella nga jasht\u00eb, por jo plot\u00ebnia e vet\u00eb ndodhive. Se ato mund vet\u00ebm t&#8217;i p\u00ebshp\u00ebrisja n\u00eb kok\u00ebn time, pa z\u00eb, n\u00eb nj\u00eb rreth vicioz gjat\u00eb shkrimit t\u00eb fjal\u00ebve.<\/p>\n<p>Reagoja me frik\u00eb vdekjeje e d\u00ebshir\u00eb t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr jet\u00eb. Me uri p\u00ebr fjal\u00ebt. Asgj\u00eb pos ardhjes v\u00ebrdall\u00eb t\u00eb fjal\u00ebve nuk mund ta rrokte gjendjen time. Kjo e shkruante germ\u00eb &#8211; p\u00ebr &#8211; germ\u00eb \u00e7ka goja nuk mund ta shprehte. Turresha pas ndodhive, jipesha e t\u00ebra n\u00eb fjal\u00ebt dhe v\u00ebrtitjen e tyre djall\u00ebzore, derisa dilte n\u00eb shesh di\u00e7ka q\u00eb kurr\u00eb s&#8217;e kisha ditur m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Paralel me realitetin vihej n\u00eb veprim pantomima e fjal\u00ebve (pantomim\u00eb=gjuha e gjesteve\/gjuha memece). Pa respektuar ndonj\u00eb dimenzion real, kjo zvog\u00eblonte gj\u00ebrat kryesore dhe rriste gj\u00ebrat e dor\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb. Nd\u00ebrsa gjuha memece m\u00ebsynte xhindosur p\u00ebrpara, rrethi vicioz i fjal\u00ebve vendoste nj\u00eb lloj logjike magjepse n\u00eb at\u00eb \u00e7ka ishte jetuar. Pantomima \u00ebsht\u00eb e pam\u00ebshirshme dhe kryene\u00e7e, tamam aq droguese sa edhe lodh\u00ebse. Tema e diktatur\u00ebs \u00ebsht\u00eb domosdo e pranishme, pasi natyr\u00ebshm\u00ebria nuk kthehet p\u00ebrs\u00ebri kur nj\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb shkat\u00ebrruar gati krejt\u00ebsisht.<\/p>\n<p>Tema \u00ebsht\u00eb aty n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb n\u00ebnkuptueshme, por fjal\u00ebt jan\u00eb ato q\u00eb nxjerrin tem\u00ebn kudo q\u00eb duan. Asgj\u00eb m\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e sakt\u00eb dhe gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n<p>Kur isha e zgjuara e shkall\u00ebve, isha aq e vetmuar sa kisha qen\u00eb si f\u00ebmij\u00eb duke i d\u00ebrguar lop\u00ebt n\u00eb lugin\u00ebn pran\u00eb lumit. Haja gjethe e lule q\u00eb t\u00eb isha sikur ato, pasi ato dinin si ta jetonin jet\u00ebn e un\u00eb jo. Atyre luleve u flisja n\u00eb em\u00ebr: gjemba\u00e7i qum\u00ebshtor mirrej me mend t\u00eb ishte bima me gjemba e qum\u00ebsht n\u00eb k\u00ebrcell. Por bima nuk donte t&#8217;ia dinte p\u00ebr emrin gjemba\u00e7i qum\u00ebshtor.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu un\u00eb provoja t\u00eb sajoja emra q\u00eb s&#8217;kishin as qum\u00ebsht as gjemba: brinj\u00ebmpreht\u00eb, qaf\u00ebgjilp\u00ebr\u00eb. K\u00ebta emra t\u00eb shpikur zbulonin \u00e7arje e hendek n\u00eb mes bim\u00ebs dhe meje, dhe \u00e7arja b\u00ebhej gremin\u00eb: ishte turp q\u00eb flisja z\u00ebsh\u00ebm me vetveten dhe jo me bim\u00ebn. Por turpi ishte i mir\u00eb p\u00ebr mua. Un\u00eb kujdesesha p\u00ebr lop\u00ebt dhe kumbimi i fjal\u00ebve kujdesej p\u00ebr mua.<\/p>\n<p>Ndjeva:<br \/>\n\u00c7do fjal\u00eb n\u00eb fytyr\u00ebn t\u00ebnde<br \/>\nDi di\u00e7ka t\u00eb rrethit vicioz<br \/>\nPor at\u00eb nuk e thot\u00eb<\/p>\n<p>Kumbimi i fjal\u00ebve e di se ka p\u00ebr t\u00eb mashtruar, sepse objektet mashtrojn\u00eb me materialet e tyre dhe emocionet \u00e7orientojn\u00eb me nojmat\/veprimet p\u00ebr efekt e tyre.<\/p>\n<p>Kumbimi i fjal\u00ebve, bashk\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn q\u00eb ting\u00ebllon jeton n\u00eb pik\u00ebtakimin e p\u00ebrbashk\u00ebt, u mashtrimi i materialeve dhe ai i gjesteve vijn\u00eb s\u00eb bashku. N\u00eb shkrim, nuk mund t\u00eb b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr besim, por m\u00eb tep\u00ebr p\u00ebr nj\u00eb mashtrim t\u00eb ndersh\u00ebm.<\/p>\n<p>N\u00eb fabrik\u00eb, at\u00ebher\u00eb kur isha men\u00e7urakja, historia e p\u00ebrralla e shkall\u00ebve dhe facoleta ishte b\u00ebr\u00eb zyra ime, un\u00eb poashtu p\u00ebrmir\u00ebsoja fjal\u00ebn e bukur treppenzins\/shkall\u00eb interesi apo ascending interest rate (p\u00ebrqindja e interesit n\u00eb rritje) ku shkalla e rritjes se interesit rritet sikur ngjitja n\u00eb shkall\u00eb. (N\u00eb Gjermanisht kjo \u00ebsht\u00eb quajtur stair interest\/shkall\u00eb dobie). K\u00ebto shkall\u00eb rritjeje jan\u00eb harxhim p\u00ebr dik\u00eb dhe burim t\u00eb ardhurash p\u00ebr tjetrin. N\u00eb shkrim duhen edhe nj\u00ebra edhe tjetra, sa m\u00eb thell\u00eb g\u00ebrmoj n\u00eb tekst.<\/p>\n<p>Sa m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb shkrimi m\u00eb rr\u00ebmben mua, aq m\u00eb shum\u00eb e tregon t\u00eb jetuar\u00ebn, e cila nuk ka ekzistuar n\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb. Vet\u00ebm fjal\u00ebt e b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb zbulim, pasi ato m\u00eb her\u00ebt s&#8217;e kan\u00eb ditur k\u00ebt\u00eb. Dhe aty ku ato befas kapin p\u00ebrvojen e jetuar, aty e pasqyrojn\u00eb at\u00eb m\u00eb s\u00eb miri. N\u00eb fund b\u00ebhen aq bind\u00ebse sa p\u00ebrvoja e jetuar duhet t\u00eb kapet p\u00ebr to t\u00eb mbrohet t\u00eb mos shembet.<\/p>\n<p>M\u00eb duket se materialet nuk e njohin materien e tyre, gjestet nuk i njohin ndjesit\u00eb e tyre, dhe fjal\u00ebt nuk e njohin goj\u00ebn q\u00eb i flet. Por p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb sigurt p\u00ebr ekzistenc\u00ebn ton\u00eb, ne ua kemi nevoj\u00ebn objekteve, gjesteve dhe fjal\u00ebve. N\u00eb fund t\u00eb fundit, sa m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb e marrim fjal\u00ebn, aq m\u00eb t\u00eb lir\u00eb b\u00ebhemi. N\u00ebse goja jon\u00eb \u00ebsht\u00eb e ndaluar, at\u00ebher\u00eb vetveten orvatemi ta shpallim n\u00ebp\u00ebrmjet gjesteve, dhe objekteve. Ato jan\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb shpjegohen dhe marrin koh\u00eb para se ta v\u00ebn\u00eb jasht\u00eb dyshimin. Mund t\u00eb na ndihmojn\u00eb ta riorganizojm\u00eb degradimin\/p\u00ebruljen n\u00eb dinjitet.<\/p>\n<p>Her\u00ebt nj\u00eb m\u00ebngjesi, pak\u00ebz para se t\u00eb emigroja prej Rumanis\u00eb, nj\u00eb polic fshati erdhi p\u00ebr n\u00ebn\u00ebn time. Ajo ishte pothuajse n\u00eb port\u00eb, kur u ndesh me te. KE FACOLET\u00cb. Ajo nuk kishte. Edhepse polici ishte i paduruar, ajo u kthye ta mirrte facolet\u00ebn. N\u00eb stacion polici u b\u00eb i xhindosur fare. Rumuni i n\u00ebn\u00ebs sime ishte shum\u00eb i kufizuar ta kuptoj\u00eb britm\u00ebn e tij.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu ai la zyr\u00ebn dhe nga jasht\u00eb i vuri shulin der\u00ebs. Ime m\u00eb u ul aty e mbyllur t\u00ebr\u00eb dit\u00ebn e lume. Or\u00ebt e para u ul buz\u00eb tavolin\u00ebs s\u00eb tij dhe qajti. Pastaj ajo eci posht\u00eb &#8211; e &#8211; lart dhe filloi p\u00ebrdorimin e facolet\u00ebs s\u00eb lagur me lot\u00ebt e saj t\u00eb fshij\u00eb pluhurin e mobilieve. Dhe pas k\u00ebsaj nga qoshja mori kov\u00ebn e ujit dhe nga grem\u00e7i n\u00eb mur peshqirin dhe pastroi dyshemen\u00eb. Un\u00eb isha e tronditur thell\u00eb kur ma rr\u00ebfeu k\u00ebt\u00eb. Si mund ta pastroje zyr\u00ebn p\u00ebr t\u00eb? e pyeta. Ajo, pa turbullim, tha. Isha kujdesur p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb ca pun\u00eb ta kaloja koh\u00ebn. Dhe zyra ishte aq e papast\u00ebr. Gj\u00eb e mir\u00eb q\u00eb kisha facolet\u00eb t\u00eb madhe burrash me vete.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb e kuptova se n\u00ebp\u00ebrmjet p\u00ebruljes shtes\u00eb, por te vullnetshme, ajo kishte krijuar dinjitet p\u00ebr veten e saj n\u00eb at\u00eb ndalim-arrestim.<br \/>\nProvova t\u00eb gjej p\u00ebr k\u00ebt\u00eb nj\u00eb kollazh:<br \/>\nMendova p\u00ebr tr\u00ebndafilin e guximsh\u00ebm t\u00eb zemr\u00ebs sime<br \/>\nP\u00ebr shpirtin e padobish\u00ebm sikur sit\u00eb<br \/>\nPor roja pyeti<br \/>\nKush e siguron ep\u00ebrsin\u00eb<br \/>\nI thash\u00eb: ai q\u00eb shp\u00ebton l\u00ebkur\u00ebn<br \/>\nK\u00eblthiti: l\u00ebkura nuk \u00ebsht\u00eb<br \/>\nAsgj\u00eb vet\u00ebm cop\u00eb e batiste-s s\u00eb d\u00ebmtuar Shkujdesur.<\/p>\n<p>Sa do t\u00eb doja t\u00eb nxjerr nj\u00eb fjali p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb diktatura u hoqi dinjitetin \u00e7do dit\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb deri edhe dit\u00ebt e tanishme &#8211; fjali q\u00eb, ndoshta, do t\u00eb mbante fjal\u00ebn facolet\u00eb. Apo dhe pyetjen. KE FACOLET\u00cb? Mund t\u00eb jet\u00eb q\u00eb pyetja p\u00ebr facolet\u00ebn nuk ka qen\u00eb kurr\u00eb lidhur me te, por m\u00eb par\u00eb p\u00ebr vetmin\u00eb ther\u00ebse t\u00eb qenies njer\u00ebzore?<\/p>\n<p><em>Nga anglishtja: Zymber Elshani<\/em><\/p>\n<p><em>Marr\u00eb nga Nacional<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mbajtja e fjal\u00ebs s\u00eb Nobelit Nga Herta M\u00fcller KE FACOLET\u00cb? Ishte pyetja q\u00eb ime (\u00eb) m\u00eb ma b\u00ebnte \u00e7do m\u00ebngjes, duke q\u00ebndruar n\u00eb k\u00ebmb\u00eb te porta e sht\u00ebpis\u00eb son\u00eb, para se t\u00eb dilja n\u00eb rrug\u00eb. Un\u00eb nuk kisha facolet\u00eb. Dhe pasi nuk kisha, do t\u00eb kthehesha ta merrja nj\u00eb. Kurr\u00eb nuk merrja facolet\u00eb pasi gjithnje [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":70034,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,12],"tags":[],"class_list":["post-70033","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-letersi","category-tregime"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u00c7DO FJAL\u00cb DI DI\u00c7KA T\u00cb RRETHIT VICIOZ - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u00c7DO FJAL\u00cb DI DI\u00c7KA T\u00cb RRETHIT VICIOZ - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mbajtja e fjal\u00ebs s\u00eb Nobelit Nga Herta M\u00fcller KE FACOLET\u00cb? Ishte pyetja q\u00eb ime (\u00eb) m\u00eb ma b\u00ebnte \u00e7do m\u00ebngjes, duke q\u00ebndruar n\u00eb k\u00ebmb\u00eb te porta e sht\u00ebpis\u00eb son\u00eb, para se t\u00eb dilja n\u00eb rrug\u00eb. Un\u00eb nuk kisha facolet\u00eb. Dhe pasi nuk kisha, do t\u00eb kthehesha ta merrja nj\u00eb. Kurr\u00eb nuk merrja facolet\u00eb pasi gjithnje [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-07-03T23:15:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/herta-mueller.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"398\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"\u00c7DO FJAL\u00cb DI DI\u00c7KA T\u00cb RRETHIT VICIOZ\",\"datePublished\":\"2021-07-03T23:15:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\\\/\"},\"wordCount\":5263,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/herta-mueller.jpg\",\"articleSection\":[\"Let\u00ebrsi\",\"Tregime\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\\\/\",\"name\":\"\u00c7DO FJAL\u00cb DI DI\u00c7KA T\u00cb RRETHIT VICIOZ - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/herta-mueller.jpg\",\"datePublished\":\"2021-07-03T23:15:04+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/herta-mueller.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/herta-mueller.jpg\",\"width\":600,\"height\":398,\"caption\":\"Herta M\u00fcller\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u00c7DO FJAL\u00cb DI DI\u00c7KA T\u00cb RRETHIT VICIOZ\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u00c7DO FJAL\u00cb DI DI\u00c7KA T\u00cb RRETHIT VICIOZ - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u00c7DO FJAL\u00cb DI DI\u00c7KA T\u00cb RRETHIT VICIOZ - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Mbajtja e fjal\u00ebs s\u00eb Nobelit Nga Herta M\u00fcller KE FACOLET\u00cb? Ishte pyetja q\u00eb ime (\u00eb) m\u00eb ma b\u00ebnte \u00e7do m\u00ebngjes, duke q\u00ebndruar n\u00eb k\u00ebmb\u00eb te porta e sht\u00ebpis\u00eb son\u00eb, para se t\u00eb dilja n\u00eb rrug\u00eb. Un\u00eb nuk kisha facolet\u00eb. Dhe pasi nuk kisha, do t\u00eb kthehesha ta merrja nj\u00eb. Kurr\u00eb nuk merrja facolet\u00eb pasi gjithnje [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2021-07-03T23:15:04+00:00","og_image":[{"width":600,"height":398,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/herta-mueller.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"20 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"\u00c7DO FJAL\u00cb DI DI\u00c7KA T\u00cb RRETHIT VICIOZ","datePublished":"2021-07-03T23:15:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/"},"wordCount":5263,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/herta-mueller.jpg","articleSection":["Let\u00ebrsi","Tregime"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/","name":"\u00c7DO FJAL\u00cb DI DI\u00c7KA T\u00cb RRETHIT VICIOZ - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/herta-mueller.jpg","datePublished":"2021-07-03T23:15:04+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/herta-mueller.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/herta-mueller.jpg","width":600,"height":398,"caption":"Herta M\u00fcller"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/cdo-fjale-di-dicka-te-rrethit-vicioz\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u00c7DO FJAL\u00cb DI DI\u00c7KA T\u00cb RRETHIT VICIOZ"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70033","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70033"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70033\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70035,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70033\/revisions\/70035"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/70034"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}