{"id":70036,"date":"2021-07-04T01:25:42","date_gmt":"2021-07-03T23:25:42","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=70036"},"modified":"2021-07-04T01:30:47","modified_gmt":"2021-07-03T23:30:47","slug":"edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/","title":{"rendered":"EDNA O\u2019BRIEN: SHKRUAJ P\u00cbR T\u00cb KUPTUAR SE KUSH JAN\u00cb"},"content":{"rendered":"<p><em>Flet tregimtarja m\u00eb e madhe e gjuh\u00ebs angleze<\/em><\/p>\n<blockquote><p>Philip Roth tha se \u00abO\u2019Brien \u00ebsht\u00eb tregimtarja m\u00eb e madhe e gjuh\u00ebs angleze\u00bb. Ka debutuar me \u00abVajza nga fshati\u00bb, pasi jeta nuk jetohet n\u00eb rast se nuk tregohet, tani del \u00abVajza\u00bb: larg nga Irlanda, ajo futet n\u00eb ferrin nigerian t\u00eb skllaveve t\u00eb Boko Haram.<\/p><\/blockquote>\n<p>P\u00ebrgatiti: <strong>ARMIN TIRANA<\/strong><\/p>\n<p>Biseda me Edna O\u2019Brien \u00ebsht\u00eb zhvilluar me dy episode midis gushtit dhe shtatorit, n\u00ebp\u00ebrmjet post\u00ebs elektronike dhe videotelefonat\u00ebs. Takimi do t\u00eb duhej t\u00eb zhvillohej<br \/>\nt\u00ebr\u00ebsisht fizikisht n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e saj n\u00eb Lond\u00ebr, i anulluar m\u00eb pas prej rreziqeve lidhur me Covid. N\u00eb t\u00eb dyja dialog\u00ebt O\u2019Brien ka theksuar se kur ishte vajz\u00eb, n\u00eb Irland\u00eb, konsiderohej si soft in the head, \u00abnj\u00eb shprehje e bukur q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb pak e krisur, nj\u00eb \u00e7ik\u00eb budallaqe, pasi k\u00ebrkoja gjithmon\u00eb t\u00eb formoja shprehje lidhur me at\u00eb q\u00eb m\u00eb ndodhte. Nuk kishte libra n\u00eb sht\u00ebpi ku t\u00eb frym\u00ebzohesha, ama kisha shum\u00eb fantazi: tregoja p\u00ebr ret\u00eb, p\u00ebr myshkun n\u00eb nj\u00eb gur, pa u p\u00ebrq\u00ebndruar mbi pproblemet e familjes time sepse do t\u00eb nd\u00ebshkohesha. T\u00eb shkruarit ushqehej me nj\u00eb dimension shpirt\u00ebror q\u00eb m\u00eb shtynte n\u00eb kish\u00eb, edhe kur nuk kishte mesh\u00eb: isha shum\u00eb e p\u00ebrkor\u00eb. Nd\u00ebrkaq m\u00ebsoja edhe mir\u00ebsjelljen\u00bb.<\/p>\n<p>&#8211; <strong>Kush ta m\u00ebsonte?<\/strong><br \/>\n&#8211; \u00abKishim n\u00eb ferm\u00eb nj\u00eb pun\u00ebtore q\u00eb<br \/>\nkishte ardhur p\u00ebrpara se t\u00eb lindja un\u00eb. Ka<br \/>\nqen\u00eb njeriu q\u00eb m\u00eb ka treguar se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb<br \/>\nmir\u00ebsjellja. T\u00eb shtun\u00ebn, kur merrte parat\u00eb e<br \/>\njav\u00ebs \u2013 nuk paguhej kushedi se \u00e7far\u00eb \u2013 m\u00eb<br \/>\nblinte nj\u00eb \u00e7okollat\u00eb dhe un\u00eb e vendosja n\u00eb<br \/>\nnj\u00eb valixhe t\u00eb vog\u00ebl ku mbaja nj\u00eb kukull dhe<br \/>\ngj\u00ebra t\u00eb tjera t\u00eb vogla. Her\u00ebpas\u00ebhere i jepja<br \/>\nnj\u00eb t\u00eb kafshuar k\u00ebsaj \u00e7okollate q\u00eb natyrisht<br \/>\nnd\u00ebrkoh\u00eb ishte vjet\u00ebruar dhe, p\u00ebr pasoj\u00eb,<br \/>\nishte b\u00ebr\u00eb e keqe, pasi q\u00ebndronte aty p\u00ebr 3<br \/>\napo 4 jav\u00eb. Ishte shenja e par\u00eb e nj\u00eb vetmie q\u00eb<br \/>\ndo t\u00eb m\u00eb shoq\u00ebronte\u00bb. Mendoj p\u00ebr protagonisten<br \/>\ne \u00abShum\u00eb karrige t\u00eb kuqe t\u00eb vogla\u00bb.<br \/>\n\u00abAjo vetmi. Kur isha e vog\u00ebl, ja nj\u00eb shenjt\u00eb<br \/>\ntjet\u00ebr, do t\u00eb m\u00eb kishte p\u00eblqyer shum\u00eb t\u00eb m\u00eb<br \/>\np\u00ebrqafonin. Isha dhe jam akoma n\u00eb antitez\u00eb<br \/>\nme vet\u00ebveten, sikur t\u00eb kisha brenda vetes dy<br \/>\npersona: nj\u00ebri q\u00eb d\u00ebshironte izolimin dhe<br \/>\ntjetrin q\u00eb \u00ebnd\u00ebrronte nj\u00eb p\u00ebrqafim. T\u00eb dy n\u00eb<br \/>\npritje t\u00eb \u00e7lirimit\u00bb. \u00c7lirim. N\u00ebse mendoj p\u00ebr<br \/>\nfillin q\u00eb lidh \u00abVajza nga fshati\u00bb, debutimin<br \/>\ntuaj, me t\u00eb gjitha veprat tuaja, deri tek \u00abVajza\u00bb, romanin tuaj t\u00eb fundit, m\u00eb vjen n\u00eb<br \/>\nmendje detyrimi q\u00eb Flannery O\u2019Connor i<br \/>\nngarkoi let\u00ebrsis\u00eb: predispozimi ndaj liris\u00eb.<br \/>\n\u00abThuhet se tregimet e mia kan\u00eb kontribuar<br \/>\nn\u00eb \u00e7lirimin e vajzave dhe grave<br \/>\nirlandeze n\u00eb vitet \u201860. Shpresoj t\u2019ia ken\u00eb<br \/>\narritur: mendoj sidomos p\u00ebr nj\u00eb tregim t\u00eb<br \/>\nshkurt\u00ebr, t\u00eb titulluar Nj\u00eb grua skandaloze.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr flas p\u00ebr tok\u00ebn tone si nj\u00eb<br \/>\ntok\u00eb grash\u00eb t\u00eb shtypura dhe t\u00eb sakrifikueshme,<br \/>\ngj\u00eb q\u00eb pati si rezultat ndalimin<br \/>\ne romaneve t\u00eb mia dhe re\u00e7ensione shum\u00eb<br \/>\nt\u00eb ashpra t\u00eb veprave t\u00eb mia n\u00eb vitet n\u00eb vazhdim.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Edna O'Brien\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2021\/edna-o-brien.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>Mund t\u00eb thuhet sesi njeri deridiku<br \/>\njam \u00e7liruar; por jam edhe krijes\u00eb pjell\u00eb e<br \/>\nambientit tim ku kam lindur dhe e ndjenj\u00ebs<br \/>\ns\u00eb fajit t\u00eb trash\u00ebguar, q\u00eb nuk braktis kurr\u00eb<br \/>\nask\u00ebnd. Ndoshta ka nj\u00eb vler\u00eb n\u00eb qenien di\u00e7ka<br \/>\nkund\u00ebr t\u00eb cil\u00ebs t\u00eb rebelohesh dhe p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn<br \/>\nt\u00eb shkruash. Midis trilogjis\u00eb s\u00eb Vajzave nga<br \/>\nfshati dhe Vajz\u00ebs kam ndryshuar si njeri<br \/>\ndhe preokupimet e mia, shtuar indinjat\u00ebs<br \/>\ntime, kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb tani me barbarit\u00eb e t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebs. Vajza dhe Shum\u00eb karrige t\u00eb<br \/>\nkuqe t\u00eb vogla, romanet e mia m\u00eb t\u00eb fundit,<br \/>\nmerren me tema q\u00eb shkojn\u00eb p\u00ebrtej kufijve<br \/>\nt\u00eb jet\u00ebs time t\u00eb m\u00ebparshme. P\u00ebrtej konceptit<br \/>\nt\u00eb \u00e7lirimit, do p\u00ebrmendja edhe nevoj\u00ebn e<br \/>\npasjes s\u00eb nj\u00eb vet\u00ebd ijeje respktivisht asaj q\u00eb<br \/>\nndodh n\u00eb bot\u00eb. P\u00ebr t\u2019i \u00e7liruar dhe qen\u00eb t\u00eb<br \/>\nvet\u00ebdijsh\u00ebm shpesh duhet t\u00eb jesh praktikisht<br \/>\ni pam\u00ebshirsh\u00ebm\u00bb.<br \/>\n-Po ju keni qen\u00eb?<br \/>\n-\u00abKur isha e re, kur shkrova Vajza nga<br \/>\nfshati, e shkrova thuajse si sonambule.<br \/>\nKisha ardhur n\u00eb Lond\u00ebr me tim shoq dhe dy<br \/>\nf\u00ebmij\u00ebt e vegj\u00ebl, kisha marr\u00eb nj\u00eb paradh\u00ebnie<br \/>\n50 st\u00ebrlinash p\u00ebr t\u00eb shkruar nj\u00eb roman dhe,<br \/>\npasi i shpenzova menj\u00ebher\u00eb t\u00eb gjitha parat\u00eb,<br \/>\nromani duhej shkruar. Largimi nga Irlanda<br \/>\nm\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb liri: liri nga kisha, nga komuniteti<br \/>\ndhe nga familja. Kurajo. Besoj se kjo<br \/>\ndo t\u00eb thot\u00eb t\u00eb jesh e pam\u00ebshirshme\u00bb. Brenda<br \/>\nteje, p\u00ebrve\u00e7 inkoshienc\u00ebs, \u00e7far\u00eb kishte n\u00eb<br \/>\nat\u00eb debutim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm? \u00abMpreht\u00ebsia<br \/>\nse jeta nuk ishte e jetuar krejt\u00ebsisht<br \/>\nn\u00eb rast se nuk shkruhej. P\u00ebr t\u00eb qen\u00eb, duhej<br \/>\nt\u00eb shkruaja. Vajza fshati vjen nga k\u00ebtu dhe<br \/>\nnga disa libra t\u00eb munguara si lexuese, t\u00eb tilla<br \/>\nsi F\u00ebmij\u00ebria, Adoleshenca, Rinia e Tolstojit.<br \/>\nDo t\u00eb m\u00eb m\u00ebsonin aq shum\u00eb\u00bb.<br \/>\n-\u00c7far\u00eb tjet\u00ebr?<br \/>\n-\u00abLiria e madhe e lidhur me at\u00eb koh\u00eb,<br \/>\nkoh\u00ebn e debutimit. N\u00ebnkuptonte se nuk<br \/>\nduhej t\u00eb vuaja ankthin e kritik\u00ebve, e intervistuesve<br \/>\ndhe t\u00eb miriad\u00ebs s\u00eb nnd\u00ebprerjeve q\u00eb<br \/>\nm\u00eb kan\u00eb ndodhur n\u00eb vitet ku kam shkruar<br \/>\n25 libra. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb roman q\u00eb nd\u00ebrsa e shkruaja<br \/>\ne ka b\u00ebrr\u00eb m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb e m\u00eb t\u00eb gjall\u00eb<br \/>\nkujtes\u00ebn time, k\u00ebshtu q\u00eb mund ta rijetoja<br \/>\nimazhet dhe p\u00ebrvojat e l\u00ebna menjan\u00eb.<br \/>\nFushat rreth sht\u00ebpis\u00eb, pem\u00ebt dhe p\u00ebrrenjt\u00eb<br \/>\nqen\u00eb t\u00eb gjall\u00eb t\u00eb gjitha stin\u00ebt. F\u00ebshf\u00ebrima<br \/>\ndhe forca e er\u00ebs qen\u00eb shum\u00eb t\u00eb qarta n\u00eb<br \/>\nmendjen time, ashtu si magjia kur shikoja<br \/>\nd\u00ebbor\u00ebn t\u00eb binte prapa xhamit t\u00eb dritares<br \/>\ndhe deri v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e ndryshme sht\u00ebpijake.<br \/>\nNuk harroja asgj\u00eb dhe n\u00eb 3 jav\u00ebt q\u00eb shkrova<br \/>\nme dor\u00eb Vajza nga fshati, pasi kisha \u00e7uar<br \/>\nf\u00ebmij\u00ebt n\u00eb shkoll\u00eb, fjal\u00ebt dhe emocionet e<br \/>\nnevojshme m\u00eb rridhnin spontanisht. Them<br \/>\ngjithmon\u00eb se u shkruajt vet\u00eb\u00bb.<br \/>\n-Po n\u00eb vijim t\u00eb k\u00ebsaj vepre t\u00eb par\u00eb?<br \/>\n-\u00abN\u00eb vijim ka ardhur p\u00ebrvoja e krijuar<br \/>\nnga mosha, ndjeshm\u00ebria e nxjerr\u00eb nga<br \/>\ngjith\u00e7ka q\u00eb kisha lexuar dhe absorbuar. Pa<br \/>\nreshtur kurr\u00eb s\u00eb ndjekuri at\u00eb ekstaz\u00eb t\u00eb par\u00eb<br \/>\nt\u00eb shkujdesur t\u00eb \u00ebmb\u00ebl t\u00eb debutimit: sepse<br \/>\n\u00ebsht\u00eb ajo ekstaz\u00eb q\u00eb I mund\u00ebson nd\u00ebrgjegjes<br \/>\nt\u00eb jet\u00eb e \u00e7liruar. T\u00eb shkruarit<br \/>\n\u00ebsht\u00eb nj\u00eb martes\u00eb midis t\u00eb nd\u00ebrgjegjshmes<br \/>\ne t\u00eb pand\u00ebrgjegjshmes, dhe<br \/>\nm\u00eb pas t\u00eb rishkruarit, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e<br \/>\nkonsiderueshme, k\u00ebrkon q\u00eb t\u00eb spostohet<br \/>\nnga gjendja e \u00ebnd\u00ebrr\u00ebs n\u00eb nj\u00eb rrept\u00ebsi m\u00eb<br \/>\nt\u00eb madhe\u00bb. P\u00ebr rrept\u00ebsin\u00eb. Marguerite<br \/>\nYourcenar priste me ankth momentin<br \/>\ne rishkrimit p\u00ebr \u00abfshikulluar veset\u00bb:<br \/>\nshkruante me laps. Philip Roth shkruante<br \/>\ngjithmon\u00eb n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, prej dhimbjes<br \/>\ns\u00eb kurrizit dhe p\u00ebr t\u00eb sakt\u00ebsin\u00eb. Melville<br \/>\nkalonte n\u00eb revist\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e dogan\u00ebs ku<br \/>\npunonte p\u00ebr t\u00eb shkarkuar tensionin midis<br \/>\nnj\u00eb rishikimi dhe tjetrit. Edna O\u2019Brien?<br \/>\n\u00abO Zot. Mir\u00ebserdhe m\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e kaosit.<br \/>\nKaosi i par\u00eb: shkruaj me dor\u00eb. Kaosi i dyt\u00eb:<br \/>\nn\u00eb dor\u00ebn e par\u00eb shkruaj shum\u00eb shpejt pa e<br \/>\nrilexuar at\u00eb \u00e7ka kam shkruar dhe duke mos<br \/>\ne vrar\u00eb mendjen se ku e l\u00eb flet\u00ebn e sapombushur.<br \/>\nKaosi i tret\u00eb: kam qindra faqe t\u00eb<br \/>\nshp\u00ebrndara kudo n\u00eb sirtar\u00eb t\u00eb panum\u00ebrt \u2013<br \/>\nm\u00eb \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb\u00eb blej tavolina t\u00eb tjera p\u00ebr<br \/>\nt\u2019i mbledhur t\u00eb gjitha. Nuk p\u00ebrdor kompjuter<br \/>\nsepse t\u00eb shkruarit \u00ebsht\u00eb trupi im dhe nj\u00eb<br \/>\nfill drejtues midis trurit dhe dor\u00ebs time. Por<br \/>\ngj\u00ebja m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb t\u00eb jem e rrept\u00eb<br \/>\nme vet\u00ebveten\u00bb.<br \/>\nE theksonte jasht\u00ebzakonisht shum\u00eb<br \/>\nHemingway. \u00abSa m\u00eb ka m\u00ebsuar puna e k\u00ebtij<br \/>\nnjeriu. Hemingway pushonte se shkruari<br \/>\nn\u00eb momentin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, kur t\u00eb shkruarit<br \/>\narrinte fuqin\u00eb maksimale t\u00eb tij. Lamtumir\u00eb<br \/>\narm\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb roman i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm<br \/>\ndhe, kur i jam p\u00ebrkushtuar vepr\u00ebs time<br \/>\nt\u00eb par\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 Joyce dhe bard\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb<br \/>\nirlandez\u00eb, e kam rilexuar k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr q\u00eb m\u00eb<br \/>\nka m\u00ebsuar r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e gjuh\u00ebs karshi nj\u00eb<br \/>\nhistorie t\u00eb caktuar. Akoma sot ma m\u00ebson<br \/>\nta b\u00ebj. Dit\u00eb apo nat\u00eb: t\u00eb q\u00ebnit i pranish\u00ebm<br \/>\nn\u00eb lib\u00ebr q\u00eb ndodhet n\u00eb punim e sip\u00ebr, duke<br \/>\np\u00ebrdorur fjal\u00eb q\u00eb e gjall\u00ebrojn\u00eb. Dit\u00eb e nat\u00eb.<br \/>\nNuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ekzistenc\u00eb kushedi se \u00e7far\u00eb e<br \/>\nlumtur ajo e shkrimtarit, anipse un\u00eb jam e<br \/>\nE shtun\u00eb, 3 korrik 2021 15<br \/>\nCMYK<br \/>\nesse \u2022\u2022\u2022<br \/>\nlumtur\u00bb. Tek \u00abVajza\u00bb perceptohet kjo lumturi<br \/>\ne tregimit. Lumturi e n\u00ebnkuptuar edhe<br \/>\nsi drejt\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb lakuriq nj\u00eb ndodhi<br \/>\nt\u00eb dhimbshme. \u00abLe ta paraqesim n\u00eb k\u00ebto<br \/>\nterma: m\u00eb \u00ebsht\u00eb dashur ta tregoj historin\u00eb<br \/>\nn\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb realiste t\u00eb mundur dhe kjo,<br \/>\nsipas meje, \u00ebsht\u00eb t\u00eb legjitimosh fatet njer\u00ebzore.<br \/>\nM\u00ebngjesin e par\u00eb q\u00eb zbrita nga avioni<br \/>\nn\u00eb Abuja, kryeqytetin e Nigeris\u00eb, pas\u00eb nj\u00eb<br \/>\nturm\u00eb laramane, burra, gra e f\u00ebmij\u00eb, si nga<br \/>\nKulla e Babelit. Isha praktikisht e shokuar,<br \/>\npor n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyr\u00eb e mora veten, gjeta<br \/>\nnjer\u00ebzit e gatsh\u00ebm t\u00eb m\u00eb ndihmonin, gjeta<br \/>\norganizata t\u00eb ndryshme vullnetar\u00ebsh q\u00eb m\u00eb<br \/>\nk\u00ebshilluan se ku t\u00eb shkoja, motra mjek\u00ebsore,<br \/>\nmjek\u00eb, specialist\u00eb traume, n\u00ebna, gjyshe dhe<br \/>\ndisa vajza q\u00eb kishin qen\u00eb me mjaft fat t\u00eb<br \/>\narratiseshin nga burgjet e Boko Haram,<br \/>\nduke sjell\u00eb me vete k\u00ebt\u00eb ndjenj\u00eb terrori\u00bb.<br \/>\nFrika \u00ebsht\u00eb kolona mbajt\u00ebse e \u00abVajz\u00ebs\u00bb,<br \/>\npor i b\u00ebhet nj\u00eb forc\u00eb motorike m\u00eb e fort\u00eb e<br \/>\nindinjat\u00ebs.<br \/>\n\u00abFrika e k\u00ebtyre vajzave buron bashk\u00eb<br \/>\nme kurajon e tyre t\u00eb pashtruar. Panorama<br \/>\ne fshatit, n\u00eb dukje bosh, kopet\u00eb e dhive,<br \/>\nfulan\u00ebt q\u00eb drejtojn\u00eb bag\u00ebtin\u00eb, n\u00ebnat q\u00eb<br \/>\nmbajn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e tyre mbi shpatulla dhe<br \/>\ndrut\u00eb n\u00eb duart e tyre kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb gjitha<br \/>\nburim i madh frym\u00ebzimi p\u00ebr mua. E fshiva<br \/>\njet\u00ebn time t\u00eb Londr\u00ebs apo t\u00eb Irland\u00ebs dhe u<br \/>\nzhyta krejt\u00ebsisht n\u00eb gjith\u00e7ka asistoja p\u00ebrdit\u00eb<br \/>\nn\u00eb qytete, n\u00eb fshatra, n\u00eb fusha\u00bb. M\u00eb vjen<br \/>\n\u00e7udi t\u2019ju imagjinoj t\u00eb shk\u00ebputur nga Irlanda.<br \/>\n\u00abP\u00ebr t\u2019ia arritur, p\u00ebr ta fshir\u00eb Irland\u00ebn,<br \/>\nm\u00eb \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb q\u00ebndroj larg nga bota<br \/>\nq\u00eb m\u00eb rrethonte. \u00cbsht\u00eb motivi p\u00ebr t\u00eb cilin<br \/>\nshkrimtar\u00ebt shnd\u00ebrrohen n\u00eb eremit\u00eb\u00bb. Dhe<br \/>\nky \u00ebsht\u00eb ndoshta motivi p\u00ebr t\u00eb cilin kemi<br \/>\nq\u00ebndruar edhe nj\u00eb her\u00eb akoma jasht\u00eb nga<br \/>\nretorike, nga qarjet, nga let\u00ebrsia q\u00eb d\u00ebshiron<br \/>\nt\u00eb m\u00ebsoj\u00eb. \u00ab\u00cbsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje besimi, fati<br \/>\ndhe k\u00ebmb\u00ebnguljeje, por edhe lodhjeje. P\u00ebr<br \/>\nVajz\u00ebn u ktheva nga Nigeria me 20 blloqe<br \/>\nsh\u00ebnimesh t\u00eb shkruara me dor\u00eb dhe punova<br \/>\n3 vjet p\u00ebr romanin. Vendosa q\u00eb t\u00eb rr\u00ebfeja<br \/>\nhistorin\u00eb e shum\u00eb grave n\u00ebp\u00ebrmjet z\u00ebrit t\u00eb<br \/>\nnj\u00eb gruaje q\u00eb ndoshta do t\u2019i p\u00ebrfshinte n\u00eb<br \/>\nm\u00ebnyr\u00eb m\u00eb intime lexuesit e mi. Nuk ishte<br \/>\nvet\u00ebm kujtimi im q\u00eb m\u00eb p\u00ebrcillte atje: ishte<br \/>\np\u00ebrkat\u00ebsia n\u00eb at\u00eb lloj ul\u00ebrime denoncimi q\u00eb<br \/>\nd\u00ebshiroja ta sillja n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb. Efekti nuk<br \/>\nduhej t\u00eb iishte moralizues, por shqet\u00ebsues<br \/>\ndhe nxit\u00ebs. P\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb ekziston gjithmon\u00eb<br \/>\nndihma e t\u00eb m\u00ebdhenjve: tri librat q\u00eb rilexova<br \/>\nn\u00eb at\u00eb koh\u00eb qen\u00eb Zem\u00ebr err\u00ebsire i Conrad,<br \/>\nDuke pritur barbar\u00ebt i J. M. Coetzee dhe<br \/>\nHija e diellit I Kapuscinski\u00bb.<br \/>\n\u00c7far\u00eb libra t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenjsh keni<br \/>\nlexuar dhe lexoni? \u00abJames Joyce. Lib\u00ebrthi i<br \/>\npar\u00eb m\u00eb ra n\u00eb dor\u00eb kur ishte ende nj\u00eb studente<br \/>\ne \u00e7interesuar e Farmacis\u00eb. E bleva n\u00eb<br \/>\nDublin t\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr 5 qindarka: titullohej<br \/>\nIntroducing James Joyce i T. S. Eliot dhe<br \/>\nkujtoj se e kisha hapur n\u00eb faqen ku<br \/>\nEliot flet p\u00ebr Portret t\u00eb artistit kur ishte<br \/>\ni ri dhe p\u00ebr momentin n\u00eb t\u00eb cilin rr\u00ebfen p\u00ebr<br \/>\nnj\u00eb dark\u00eb ku shfaqet bukuria e p\u00ebrgatitjes<br \/>\ne tryez\u00ebs s\u00eb Krishtlindjes, me gota t\u00eb<br \/>\ngjitha kristali, oxhakun shum\u00eb t\u00eb bukur<br \/>\nt\u00eb ndezur, flak\u00ebn n\u00eb blu t\u00eb alkoolit p\u00ebr t\u00eb<br \/>\nkaramelizuar \u00ebmb\u00eblsir\u00ebn e fest\u00ebs. Lexoja<br \/>\nk\u00ebt\u00eb atmosfer\u00eb dhe papritmas u ndodha n\u00eb<br \/>\npjes\u00ebn klasike irlandeze ku plas sherri p\u00ebr<br \/>\nseksin dhe politik\u00ebn. E lexova dhe m\u00eb transformoi<br \/>\nsi tregimtare. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb po k\u00ebrkoja<br \/>\nt\u00eb shkruaja pa rezultat dhe ky q\u00eb momenti i<br \/>\ns\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs: kuptova se rr\u00ebnja e v\u00ebrtet\u00eb e t\u00eb<br \/>\nshkruarit ishte komuniteti im, sht\u00ebpia ime,<br \/>\nfamilja ime, vetja ime. Aty nuhata se do t\u00eb<br \/>\nduhej ta gjeja n\u00eb p\u00ebrvojat e mia, thuajse si<br \/>\np\u00ebr osmoz\u00eb, burimin e frym\u00ebzimit. Anipse<br \/>\nakoma nuk e dija mir\u00eb si ta b\u00ebja\u00bb.<br \/>\nJa pse \u00abVajza nga fshati\u00bb \u00ebsht\u00eb kirurgjikisht<br \/>\nautobiografik. \u00abE sakt\u00eb. N\u00eb nj\u00eb far\u00eb<br \/>\nkuptimi, Joyce ka qen\u00eb, si t\u00eb thuash, iniciimi<br \/>\nim dhe m\u00eb pas i jan\u00eb shtuar shum\u00eb libra t\u00eb<br \/>\ntjer\u00eb. P\u00ebr shembull \u00c7ehovi: t\u00eb lexosh histori<br \/>\nkaq t\u00eb v\u00ebrteta dhe t\u2019i kuptosh, sikur t\u00eb isha<br \/>\nvet\u00eb un\u00eb pjes\u00eb e asaj historie, sikur t\u00eb isha<br \/>\ne ulur aty n\u00eb krah t\u00eb autorit. Jan\u00eb t\u00eb shumt\u00eb<br \/>\nnjer\u00ebzit q\u00eb flasin e shkruajn\u00eb p\u00ebr emocione,<br \/>\npor vet\u00ebm \u00c7ehovi I priste deri sa t\u00eb arrinte<br \/>\ntek e v\u00ebrteta. Edhe v\u00ebllai i tij donte t\u00eb tregonte<br \/>\ndhe \u00c7ehovi i tha: \u201cAjo q\u00eb duhet t\u00eb<br \/>\nb\u00ebsh \u00ebsht\u00eb nshkruash \u00e7do gj\u00eb, perizazhin,<br \/>\npanoram\u00ebn, nj\u00eb event, n\u00ebp\u00ebrmjet syrit<br \/>\nemotiv t\u00eb personazhit. P\u00ebr shembull, sikur<br \/>\nt\u00eb ishte nj\u00eb dhom\u00eb e arreduar me mobilje<br \/>\nvet\u00ebm n\u00ebse protagonisti i historis\u00eb i shikon<br \/>\nv\u00ebrtet k\u00ebto mobilje\u00bb.<br \/>\nJoyce, Cechov dhe, n\u00ebse nuk gabohem,<br \/>\nBeckett. \u00abN\u00eb Irland\u00eb \u00ebsht\u00eb damkosur si<br \/>\n\u201cblasfemi\u201d. Kur e kam lexuar Beckett kam<br \/>\nkuptuar se librat e tij en\u00eb shum\u00eb af\u00ebr me<br \/>\nLibrin e Zhoelit. Gjuha e Ungjijve, n\u00eb kontrast<br \/>\nm\u00eb gjuh\u00ebn e Dhiat\u00ebs s\u00eb Vjet\u00ebr, q\u00eb nuk<br \/>\n\u00ebsht\u00eb e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, por<br \/>\nmedituese, m\u00eb ka ndihmuar n\u00eb shum\u00eb<br \/>\nm\u00ebnyra t\u00eb ndryshme. Sot m\u00eb p\u00eblqen Roberto<br \/>\nBola\u00f1o. Dhe gjithmon\u00eb Virginia Woolf,<br \/>\nSylvia Plath me poezit\u00eb e saj. P\u00ebr sa i p\u00ebrket<br \/>\nvendit tuaj, kam admiruar shum\u00eb Alberto<br \/>\nMoravia q\u00eb ka qen\u00eb I ndaluar n\u00eb vendin tim,<br \/>\nsi un\u00eb dhe si shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. Kujtoj se gjat\u00eb<br \/>\nnj\u00eb bisede me t\u00eb ka b\u00ebr\u00eb shaka sesa qem\u00eb t\u00eb<br \/>\ndy imoral\u00eb\u00bb.<br \/>\n-Pastaj Philip Roth, q\u00eb tha p\u00ebr ju:<br \/>\n\u00abShkrimtarja m\u00eb e madhe e gjuh\u00ebs<br \/>\nangleze\u00bb?<br \/>\n-\u00abAh, Philip! Ka qen\u00eb nj\u00eb shkrimtar i<br \/>\njasht\u00ebzakonsh\u00ebm sepse ia ka arritur tek e<br \/>\npamundura: turpi, seksi, denoncimi&#8230; ka<br \/>\nb\u00ebr\u00eb gjith\u00e7ka me nj\u00eb regjist\u00ebr arg\u00ebtues, interesant,<br \/>\njetik, ndryshe nga bashk\u00ebkoh\u00ebsit<br \/>\ne tij amerikane. Fjala q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrdorja<br \/>\nn\u00eb rastin e Roth \u00ebsht\u00eb menj\u00ebhershm\u00ebria.<br \/>\nIshte i menj\u00ebhersh\u00ebm: lexo nj\u00eb faqe t\u00eb tij<br \/>\ndhe gjendesh menj\u00ebher\u00eb ay. Nj\u00eb her\u00eb m\u00eb<br \/>\nka th\u00ebn\u00eb: \u201cTy t\u00eb ec\u00ebn mir\u00eb sepse n\u00eb Irland\u00eb<br \/>\nke gjith\u00eb ato shtigje p\u00ebr t\u2019i p\u00ebrshkruar, p\u00ebr<br \/>\nt\u2019i futur n\u00eb historit\u00eb tuaja. Kurse un\u00eb vij<br \/>\nnga Ne\u00eb Jersey ku panoramat jan\u00eb t\u00eb gjitha<br \/>\nt\u00eb kota dhe nuk m\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr asgj\u00eb\u201d\u00bb.<br \/>\nIrlanda. Kur e pyet\u00ebn Faulkner se pse e<br \/>\nkishte shpikur Yoknapata\u00ebpha, konten\u00eb e<br \/>\ntij imagjinare, ai u p\u00ebrgjigj se p\u00ebr t\u00eb shkruar<br \/>\nnj\u00eb lib\u00ebr \u00ebsht\u00eb e nevojshme t\u00eb kesh kujtes\u00ebn<br \/>\ne tok\u00ebs t\u00ebnde apo t\u00eb krijosh nj\u00eb tjet\u00ebr q\u00eb<br \/>\ne p\u00ebrmban. \u00abToka ime ka qen\u00eb nj\u00eb \u201cn\u00ebn\u00eb\u201d<br \/>\npsikopate. Edhe n\u00ebna ime e v\u00ebrtet\u00eb paksa<br \/>\nishte. Ama m\u00eb ka transmetuar d\u00ebshir\u00ebn,<br \/>\nvullnetin dhe aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb fshehurazi<br \/>\nshkrimtare. Si f\u00ebmij\u00eb, librat nuk qen\u00eb<br \/>\npjes\u00eb e jet\u00ebs time, n\u00eb sht\u00ebpi nuk ekzistonin,<br \/>\npor kisha akses tek p\u00ebrrallat, mitologjia dhe<br \/>\ntekste t\u00eb tjera t\u00eb zhanrit. Pa e kuptuar, k\u00ebto<br \/>\nkan\u00eb injektuar tek un\u00eb vullnetin p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb<br \/>\ne eg\u00ebr n\u00eb aspektin narrattiv dhe, nj\u00ebherazi,<br \/>\ne matur n\u00eb fjalor\u00bb. Si ka qen\u00eb l\u00ebnia e<br \/>\nIrland\u00ebs, transferimi n\u00eb Lond\u00ebr, b\u00ebrja<br \/>\npjes\u00eb e \u00abswinging London\u00bb me festat<br \/>\ndhe revolucionin e saj?<br \/>\n\u00abKur kam ardhur t\u00eb jetoj n\u00eb Angli mendoja<br \/>\nderi se zogjt\u00eb do t\u00eb ishin ndryshe<br \/>\nnga ata nga vija un\u00eb, aq e ndryshme ishte<br \/>\nnatyra. M\u00eb mungontte peisazhi irlandez<br \/>\ndhe pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kujtesa ndaj vendit<br \/>\ntim u rigjall\u00ebrua. Ndarja nga rr\u00ebnj\u00ebt \u00ebsht\u00eb<br \/>\ne dobishme p\u00ebr kujtimin pasi tregon objektin<br \/>\ne munges\u00ebs me brutalitet. Me kusht q\u00eb<br \/>\nt\u00eb mos i cedoj\u00eb retorik\u00ebs s\u00eb nostalgjis\u00eb.<br \/>\nP\u00ebrkundrazi, kam dhembshuri t\u00eb madhe<br \/>\np\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb harrojn\u00eb\u00bb. Grat\u00eb e librave<br \/>\ntuaja nuk harrojn\u00eb kurr\u00eb.<br \/>\n-\u00abThua?\u00bb.<br \/>\n-\u00abFillimisht isha vajz\u00eb, tani jo m\u00eb\u00bb, hyrja<br \/>\ne \u00abVajzz\u00ebs\u00bb p\u00ebrmban sipas meje edhe k\u00ebt\u00eb<br \/>\npasazh t\u00eb dhimbsh\u00ebm drejt nj\u00eb zhg\u00ebnjimi<br \/>\nadult, n\u00ebp\u00ebrmjet kujtes\u00ebs, drejtuar nj\u00eb epik\u00eb<br \/>\nmaskiliste q\u00eb plagos.<br \/>\n\u00abNuk mendoj se zhg\u00ebnjimi im i drejtohet<br \/>\nekskluzivisht burrave. Kam ndjesin\u00eb<br \/>\nse ndarjet e bot\u00ebs jan\u00eb pasoja e asaj sesa<br \/>\nqqeniet njer\u00ebzzore jan\u00eb larguar nga gjendja<br \/>\ne mir\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn, supozohet, se lindim.<br \/>\nDuke folur p\u00ebr p\u00ebrvoj\u00ebn time, kam vuajtur<br \/>\np\u00ebr shkak t\u00eb burrave, natyrisht, por jam<br \/>\nringritur dhe kam vazhduar t\u00eb shkruaj,<br \/>\npavar\u00ebsisht gjith\u00e7kaje, si\u00e7 kisha vendosur t\u00eb<br \/>\nb\u00ebje qysh kur kam qen\u00eb shum\u00eb e re. Sigurisht,<br \/>\nvazhdoj t\u00eb mendoj se artistet femra nuk<br \/>\nmarrin me t\u00eb njejt\u00ebn frekuenc\u00eb si ata meshkujt<br \/>\nmir\u00ebnjohjen, fam\u00ebn apo vendet m\u00eb t\u00eb<br \/>\nmira n\u00eb panteonin e let\u00ebrsis\u00eb. Megjithat\u00eb,<br \/>\np\u00ebr ironi t\u00eb fatit, grat\u00eb dine t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb<br \/>\nt\u00eb padrejta, jokorrekte dhe ngurruese ndaj<br \/>\ngrave t\u00eb tjera po aq sa burrat\u00bb.<br \/>\n-Keni dashuruar burra apo keni pasur<br \/>\nmodele q\u00eb ju kan\u00eb paq\u00ebtuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb<br \/>\nkuptim?<br \/>\n-\u00abKur isha vajz\u00eb tejmase romantike,<br \/>\ndashurit\u00eb e mia ideale v\u00ebrtiteshin nga<br \/>\nJez\u00f9si, tek Heathcliff i Majave t\u00eb stuhishme,<br \/>\nderi tek Dracula dhe shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb<br \/>\nn\u00eb mes; mund t\u00eb thuhet se tendencaat e mia,<br \/>\np\u00ebr pasoj\u00eb pasionet e mia, qen\u00eb mjegullisht<br \/>\ngotike. Por m\u00eb duhet t\u00eb thet se ka qen\u00eb<br \/>\nrritja e dy f\u00ebmij\u00ebve \u2014 nganj\u00ebher\u00eb, ndoshta<br \/>\nm\u00eb shum\u00eb indlugjenc\u00eb \u2014 ajo q\u00eb m\u00eb duket<br \/>\nse m\u00eb ka afruar me bot\u00ebn mashkullore apo<br \/>\nndoshta se e kem kuptuar m\u00eb mir\u00eb. Kisha<br \/>\nnj\u00eb frik\u00eb t\u00eb madhe nga burrat, nj\u00eb frik\u00eb q\u00eb e<br \/>\nkisha ndjer\u00eb gjithmon\u00eb: n\u00eb vitet \u201930 dhe \u201940<br \/>\nkur jam rritur n\u00eb Irland\u00eb, burrat dhe grat\u00eb<br \/>\njetonin krejt\u00ebsisht t\u00eb ndar\u00eb, shpesh kishte<br \/>\ngrindje n\u00ebp\u00ebr sht\u00ebpi, n\u00eb familje. N\u00eb kish\u00eb<br \/>\nburrat dhe grate uleshin ve\u00e7mas, n\u00eb zona t\u00eb<br \/>\nndryshme. K\u00ebshtu q\u00eb kisha frik\u00eb nga burrat,<br \/>\nnga dhuna e tyre, por edhe nga vullneti p\u00ebr<br \/>\nkontroll i tyre. Jam martuar me nj\u00eb burr\u00eb t\u00eb<br \/>\nprirur nga kontrolli q\u00eb n\u00ebnkupton se jam<br \/>\nmartuar me nj\u00eb person q\u00ebi frik\u00ebsohesha,<br \/>\nmendo se sa jam perverse. T\u00eb themi se nyjen<br \/>\ne ka zgjidhur m\u00ebm\u00ebsia: aty kam nisur ta<br \/>\nkuptoj bot\u00ebn mashkullore\u00bb.<br \/>\nEdhe e keni celebruaar, i referohem<br \/>\nshum\u00eb prej tregimeve tuaja t\u00eb shkurt\u00ebra.<br \/>\n\u00abMbi t\u00eb gjitha nj\u00ebrit, Mbreti i lopat\u00ebs, q\u00eb<br \/>\nparaqet gjendjen e v\u00ebshtir\u00eb fiziko \u2013 emotivve<br \/>\ne nj\u00eb djaloshi fshatar irlandez, q\u00eb duke<br \/>\nu transferuar n\u00eb Lond\u00ebr p\u00ebr t\u00eb punuar si<br \/>\npun\u00ebtor n\u00eb rrug\u00eb e n\u00eb kantiere, e gjen veten<br \/>\nt\u00eb mbyllur p\u00ebrgjithmon\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb rol. P\u00ebrtej<br \/>\nfem\u00ebrore dhe mashkullore, ajo q\u00eb m\u00eb p\u00eblqen<br \/>\nt\u00eb b\u00ebj \u00ebsht\u00eb t\u00eb marr dik\u00eb, nj\u00eb burr\u00eb, nj\u00eb vajz\u00eb,<br \/>\nnj\u00eb grua, di\u00e7ka t\u00eb prekshme, dhe m\u00eb pas ta<br \/>\nfus ndodhin\u00eb e tij n\u00eb nj\u00eb konketks politik.<br \/>\nNj\u00eb histori njer\u00ebzore, pa b\u00ebr\u00eb psikanaliz\u00eb\u00bb.<br \/>\nMegjithat\u00eb, psikanaliza qe p\u00ebr ju nj\u00eb<br \/>\np\u00ebrvoj\u00eb \u00e7liruese. \u00abPo dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb<br \/>\nve\u00e7ant\u00eb puna e \u00e7uar p\u00ebrpara me psikanalistin<br \/>\nRonald Laing, q\u00eb ka pasur nj\u00eb influenc\u00eb<br \/>\nt\u00eb madhe mbi jet\u00ebn dhe psikik\u00ebn time.<br \/>\nLaing ishte nj\u00eb njeri kompleks i gatsh\u00ebm<br \/>\nta duartrokiste sh\u00ebndetin mendon dhe t\u00eb<br \/>\nluftonte p\u00ebr ta eliminuar \u00e7mendurin\u00eb. M\u00eb<br \/>\nka formuar me heshtje dhe me kurajo. Bile<br \/>\ndua t\u00eb jem absolutisht i qart\u00eb: I kam k\u00ebrkuar<br \/>\nun\u00eb q\u00eb t\u00eb m\u00eb jao\u00eb LSD, nuk ma ka imponuar.<br \/>\nNdjeja, mendoj n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb justifikueshme,<br \/>\nse do t\u2019I zgjeronte horizontet e mia. Ajo q\u00eb<br \/>\ninjoroja \u00ebsht\u00eb se e gjitha kjo do t\u00eb kishte nj\u00eb<br \/>\n\u00e7mim: n\u00eb rastin qe nj\u00eb vit \u00e7mendurie dhe<br \/>\nhalu\u00e7inacionesh. P\u00ebr shembull, n\u00eb rast se nj\u00eb<br \/>\nlexues do t\u00eb lexonte nj\u00eb prej librave t\u00eb mi t\u00eb<br \/>\nshkruar p\u00ebrpara p\u00ebrvoj\u00ebs me LSD dhe pastaj<br \/>\nNat\u00ebn pa e ditur emrin e autorit, nuk besoj<br \/>\nse do t\u00eb ishte n\u00eb gjendje t\u00eb kuptonte se b\u00ebhet<br \/>\nfjal\u00eb p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjtin pperson. B\u00ebri gjith\u00e7ka<br \/>\npjes\u00eb t\u00eb p\u00ebrvojave q\u00eb vun\u00eb emocionet n\u00eb<br \/>\nqend\u00ebr t\u00eb ekzistenc\u00ebs time dhe t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb<br \/>\ntime. M\u00eb intensifikuan\u00bb.<br \/>\nEdhe austriaku Thomas Bernhard e p\u00ebrdori<br \/>\ntermin \u00abintensifikim\u00bb drejtuar zemr\u00ebs<br \/>\ns\u00eb tij treguese. I referohej terapis\u00eb godit\u00ebse<br \/>\nt\u00eb izolimit q\u00eb i fuqizoi vizionin emotiv. \u00abE<br \/>\ndua Bernhard pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. N\u00eb librat<br \/>\ne tij duket se nuk ka emocione, por n\u00eb t\u00eb<br \/>\nv\u00ebrtet\u00eb ka shum\u00eb t\u00eb thella.<br \/>\n\u00cbsht\u00eb nj\u00eb shkrimtar i rrept\u00eb, por kur e<br \/>\nd\u00ebgjoj ndjej rrahjen e zemr\u00ebs e nj\u00eb personi<br \/>\njasht\u00ebzakonisht t\u00eb zem\u00ebruar, nj\u00ebherazi<br \/>\nbrilant, i izolur, epikurian. Kontrollin e<br \/>\nemocionit mbi faqen, pasi q\u00eb n\u00eb jet\u00eb i nj\u00ebjti<br \/>\nemocion ka shp\u00ebrthyer pa kontroll: \u00ebsht\u00eb<br \/>\ngjith\u00e7ka. K\u00ebshtu ka ndodhur me Vajz\u00ebn: nuk<br \/>\ndoja t\u00eb shkruaja nj\u00eb lib\u00ebr sentimental, nuk<br \/>\ndoja as t\u00eb shkruaja nj\u00eb lib\u00ebr barbar pasi do<br \/>\nt\u00eb humbisja realitetin e ne njer\u00ebzve. \u00c7far\u00eb na<br \/>\nmbetet n\u00ebqoft\u00ebse nuk kuptojm\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb<br \/>\nse kush jemi?\u00bb.<\/p>\n<p>&#8211; <strong>T\u00eb konstatosh humanen: akti politik i Edna O\u2019Brien.<\/strong><br \/>\n&#8211; \u00abBesoj se edukimi m\u00eb i madh n\u00eb jet\u00eb vjen nga let\u00ebrsia. Nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb ndaloj\u00eb luft\u00ebrat dhe ndoshta nuk do t\u00eb jet\u00eb kurr\u00eb, por efektet q\u00eb ka mbi brendin\u00eb ton\u00eb jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb thella. N\u00eb bot\u00ebn sip\u00ebrfaq\u00ebsore t\u00eb etur p\u00ebr klish\u00e9 n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jetojm\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e nevojshme se kurr\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje e shenjt\u00eb\u00bb.<\/p>\n<p>(<em>nga <strong>La Lettura<\/strong><\/em>)<\/p>\n<p><em>Marr\u00eb nga Nacional<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Flet tregimtarja m\u00eb e madhe e gjuh\u00ebs angleze Philip Roth tha se \u00abO\u2019Brien \u00ebsht\u00eb tregimtarja m\u00eb e madhe e gjuh\u00ebs angleze\u00bb. Ka debutuar me \u00abVajza nga fshati\u00bb, pasi jeta nuk jetohet n\u00eb rast se nuk tregohet, tani del \u00abVajza\u00bb: larg nga Irlanda, ajo futet n\u00eb ferrin nigerian t\u00eb skllaveve t\u00eb Boko Haram. P\u00ebrgatiti: ARMIN TIRANA [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":70037,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,5,35],"tags":[],"class_list":["post-70036","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-intervista","category-kulture"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>EDNA O\u2019BRIEN: SHKRUAJ P\u00cbR T\u00cb KUPTUAR SE KUSH JAN\u00cb - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"EDNA O\u2019BRIEN: SHKRUAJ P\u00cbR T\u00cb KUPTUAR SE KUSH JAN\u00cb - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Flet tregimtarja m\u00eb e madhe e gjuh\u00ebs angleze Philip Roth tha se \u00abO\u2019Brien \u00ebsht\u00eb tregimtarja m\u00eb e madhe e gjuh\u00ebs angleze\u00bb. Ka debutuar me \u00abVajza nga fshati\u00bb, pasi jeta nuk jetohet n\u00eb rast se nuk tregohet, tani del \u00abVajza\u00bb: larg nga Irlanda, ajo futet n\u00eb ferrin nigerian t\u00eb skllaveve t\u00eb Boko Haram. P\u00ebrgatiti: ARMIN TIRANA [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-07-03T23:25:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-07-03T23:30:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/edna-o-brien-country-girl.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1257\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"EDNA O\u2019BRIEN: SHKRUAJ P\u00cbR T\u00cb KUPTUAR SE KUSH JAN\u00cb\",\"datePublished\":\"2021-07-03T23:25:42+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-03T23:30:47+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\\\/\"},\"wordCount\":3790,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/edna-o-brien-country-girl.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Intervista\",\"Kultur\u00eb\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\\\/\",\"name\":\"EDNA O\u2019BRIEN: SHKRUAJ P\u00cbR T\u00cb KUPTUAR SE KUSH JAN\u00cb - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/edna-o-brien-country-girl.jpg\",\"datePublished\":\"2021-07-03T23:25:42+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-03T23:30:47+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/edna-o-brien-country-girl.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/edna-o-brien-country-girl.jpg\",\"width\":800,\"height\":1257,\"caption\":\"Edna O'Brien - Country girl\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"EDNA O\u2019BRIEN: SHKRUAJ P\u00cbR T\u00cb KUPTUAR SE KUSH JAN\u00cb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"EDNA O\u2019BRIEN: SHKRUAJ P\u00cbR T\u00cb KUPTUAR SE KUSH JAN\u00cb - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"EDNA O\u2019BRIEN: SHKRUAJ P\u00cbR T\u00cb KUPTUAR SE KUSH JAN\u00cb - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Flet tregimtarja m\u00eb e madhe e gjuh\u00ebs angleze Philip Roth tha se \u00abO\u2019Brien \u00ebsht\u00eb tregimtarja m\u00eb e madhe e gjuh\u00ebs angleze\u00bb. Ka debutuar me \u00abVajza nga fshati\u00bb, pasi jeta nuk jetohet n\u00eb rast se nuk tregohet, tani del \u00abVajza\u00bb: larg nga Irlanda, ajo futet n\u00eb ferrin nigerian t\u00eb skllaveve t\u00eb Boko Haram. P\u00ebrgatiti: ARMIN TIRANA [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2021-07-03T23:25:42+00:00","article_modified_time":"2021-07-03T23:30:47+00:00","og_image":[{"width":800,"height":1257,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/edna-o-brien-country-girl.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"EDNA O\u2019BRIEN: SHKRUAJ P\u00cbR T\u00cb KUPTUAR SE KUSH JAN\u00cb","datePublished":"2021-07-03T23:25:42+00:00","dateModified":"2021-07-03T23:30:47+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/"},"wordCount":3790,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/edna-o-brien-country-girl.jpg","articleSection":["Artikuj","Intervista","Kultur\u00eb"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/","name":"EDNA O\u2019BRIEN: SHKRUAJ P\u00cbR T\u00cb KUPTUAR SE KUSH JAN\u00cb - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/edna-o-brien-country-girl.jpg","datePublished":"2021-07-03T23:25:42+00:00","dateModified":"2021-07-03T23:30:47+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/edna-o-brien-country-girl.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/edna-o-brien-country-girl.jpg","width":800,"height":1257,"caption":"Edna O'Brien - Country girl"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/edna-obrien-shkruaj-per-te-kuptuar-se-kush-jane\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"EDNA O\u2019BRIEN: SHKRUAJ P\u00cbR T\u00cb KUPTUAR SE KUSH JAN\u00cb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70036"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70036\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70039,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70036\/revisions\/70039"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/70037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}