{"id":71768,"date":"2021-10-01T00:33:25","date_gmt":"2021-09-30T22:33:25","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=71768"},"modified":"2021-10-01T22:09:43","modified_gmt":"2021-10-01T20:09:43","slug":"nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/","title":{"rendered":"NJ\u00cb ZJARR I VE\u00c7ANT\u00cb ME PREKJE\u00a0T\u00cb THELLA T\u00cb ND\u00cbRDIJES"},"content":{"rendered":"<p><em><span style=\"color: #999999;\">Pamje nga Biblioteka e Baki Ymerit n\u00eb Rumani<\/span><\/em><\/p>\n<p>Brahim (Ibish) <strong>AVDYLI<\/strong>:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>(Studim p\u00ebr vepr\u00ebn e Baki Ymerit, \u201eZjarri i Shenjt\u00eb\u201c,\u00a0<\/em><em>Klubi Letrar &#8217;94, Tetov\u00eb 2001.)<\/em><\/p>\n<ol>\n<li><strong>Bashk\u00ebpunimi i plot\u00eb i vet\u00ebdij\u00ebsimit t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Edhe pse kemi pasur nj\u00eb bashk\u00ebpunim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me <strong>Baki Ymerin<\/strong>, madje p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, m\u00eb vie n\u00eb mendje sa i p\u00ebrket p\u00ebrkthimeve t\u00eb tij n\u00eb t\u00eb dy gjuh\u00ebt, n\u00eb rumanishte e gjuh\u00ebn shqipe, pastaj edhe n\u00eb gjuh\u00ebn gjermane. Si p\u00ebrkthyes, i ka kthyer poezit\u00eb e mia s\u00eb pari n\u00eb gjuh\u00ebn rumune, sikur t\u00eb jen\u00eb t\u00eb shkruara atje, n\u00eb Bukuresht. Rumania dhe Bukureshti \u00ebsht\u00eb dheu i t\u00eb par\u00ebve tan\u00eb, apo i m\u00ebrgimtar\u00ebve t\u00eb par\u00eb dhe i poetit t\u00eb numruar me t\u00eb kat\u00ebr poet\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb shqiptar, Naimit, \u00c7ajupit e Migjenit: Aleks Stavre Drenova-<strong>ASDRENIT<\/strong> (1872-1947), i cili, jo vet\u00ebm m\u00eb mbetet n\u00eb kujtes\u00eb me poezit\u00eb e tij t\u00eb ve\u00e7anta, por edhe me tem\u00ebn e studimit, t\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebr te, e cila m\u00eb \u00ebsht\u00eb djegur me t\u00ebr\u00eb arkivin dhe sht\u00ebpin\u00eb time n\u00eb vendlindje, gjat\u00eb luft\u00ebs s\u00eb U\u00c7K-s\u00eb. Prandaj, pa pushuar, m\u00eb dhemb\u00eb shpirti p\u00ebr Asdenin dhe jet\u00ebn e tij.<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse Rumania \u00ebsht\u00eb e studiuar mir\u00eb n\u00eb \u00e7do drejtim, nga studius t\u00eb vlersh\u00ebm shqiptar dhe t\u00eb tjer\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt i kam mbledhur n\u00eb <em>\u201cfondin e m\u00ebrgat\u00ebs europiane\u201d<\/em>, e nuk m\u00eb premton koha q\u00eb t\u2019i rrahi t\u00eb gjitha \u00e7\u00ebshtjet, si sa u p\u00ebrket shifrave, por edhe t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb tjera tejet t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme; e m\u00eb mbeti peng n\u00eb zem\u00ebr, pse nuk e kisha fatin asnj\u00ebher\u00eb t\u00eb shkoj n\u00eb Rumani.<\/p>\n<p>Vepra q\u00eb po e zgjedhi me k\u00ebt\u00eb rast \u00ebsht\u00eb <em>\u201cZjarri i Shenjt\u00eb\u201d<\/em>, t\u00eb cil\u00ebn e kam bler\u00eb papriturazi, duke e k\u00ebrkuar nj\u00eb vendas tjet\u00ebr, n\u00ebp\u00ebr Arbonin e ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb Thurgaut\/CH, i cili edhe emrin e vet e ka shqiptaro-ilir, por t`i pyesish p\u00ebr origjin\u00ebn e tyre t\u00eb vjet\u00ebr, aspak nuk e din\u00eb t\u00eb japin nj\u00ebfar\u00eb p\u00ebrgjegje vendasit. Nj\u00eb klub i vet\u00ebm kuluror shqiptaro-zvicran kishte mbetur deri at\u00ebher\u00eb, vet\u00ebm me pak libra p\u00ebr pa u mbyllur. Nj\u00ebra nd\u00ebr k\u00ebto libra, ishte edhe vepra e <strong>Baki Ymerit<\/strong>. E bleva menj\u00ebher\u00eb, sepse njihesha vet\u00ebm p\u00ebrmes shkrimeve t\u00eb tija n\u00ebp\u00ebr shtypin ton\u00eb, por nuk njihesha personalisht.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Brahim Avdyli - Yjet e P\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb - Bashk\u00ebsia Kulturore e Shqiptar\u00ebve t\u00eb Rumanis\u00eb, Bukuresht 2008\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2021\/Brahim_Avdyli-Yjet_e_Perjetesise-Bashkesia_Kulturore_e_Shqiptareve_te_Rumanise-Bukuresht_2008.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em><span style=\"color: #999999;\">Yjet e p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb &#8211; lib\u00ebr n\u00eb dy gjuh\u00eb, shqip e rumanisht, nga Brahim Avdyli<\/span><\/em><\/p>\n<p><em>\u201eZjarri i Shenjt\u00eb\u201c<\/em>, me bot\u00ebn e vet magjike, m\u00eb zgjoi dy her\u00eb q\u00eb ta lexoja, e her\u00ebn e fundit, n\u00eb vitin 2021.<\/p>\n<p>Por, ne po u kthehemi t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb tij biografike. Poeti, p\u00ebrkthyesi dhe publicisti shqiptar, <strong>Baki Ymeri<\/strong>, ka lindur n\u00eb Shipkovic\u00eb t\u00eb Tetov\u00ebs, e cila na \u00ebsht\u00eb e njohur nga kontributi shqiptar, i derdhur n\u00eb kultur\u00ebn e p\u00ebrgjithshme komb\u00ebtare, por edhe nga periudha t\u00eb m\u00eb vonshme dhe aktuale. Ai i ka kryer studimet e larta p\u00ebr <strong>Gjuh\u00eb dhe Let\u00ebrsi Shqipe<\/strong>, n\u00eb Fakultetin e Filozofik t\u00eb Universitetit t\u00eb Prishtin\u00ebs (sot Republika e Kosov\u00ebs), n\u00eb vitet 1969-1973, dhe \u00ebsht\u00eb specializuar p\u00ebr gjuh\u00ebn rumune n\u00eb Vjen\u00eb t\u00eb Austris\u00eb, n\u00eb vitin 1974, duke vazhduar n\u00eb Bukuresht t\u00eb Rumanis\u00eb, n\u00eb vitin 1975. Ai vijonte shkall\u00ebn e tret\u00eb t\u00eb pas-studimit, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn i ka t\u00eb gjitha provimet dhe referatet me not\u00ebn 10, por titullin, si\u00e7 na e thot\u00eb vet\u00eb, e merr <em>\u201cpasi t\u00eb vdes\u00eb\u201d<\/em>. Doktorat\u00ebn n\u00eb tem\u00ebn: <em>\u201cLidhjet kulturore rumuno-shqiptare\u201d<\/em> e ka <em>\u201ct\u00eb rezervuar\u201d<\/em> kaher\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 se ka botuar n\u00eb gjuh\u00ebn rumune vepr\u00ebn time <em>\u201eStelele Ve\u015fniciei\/Yjet e P\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb\/Poezie albanez\u0103 din Kosova\u201c<\/em>, n\u00eb Bukuresht 2008, apo n\u00eb librin e p\u00ebrbash\u00ebt me <strong>Rizah Sheqirin<\/strong>, <strong>Radije Hoxh\u00ebn<\/strong>, <strong>Jusuf Zenunaj<\/strong>, <strong>Halil Haxhosaj<\/strong>, <strong>Arif Molliqin<\/strong>, <strong>Dem\u00eb Topallin<\/strong>, <strong>Mazllum Saneja<\/strong>, <strong>Sar\u00eb Gjergji<\/strong> dhe <strong>un\u00eb<\/strong>, <em>\u201eVullkanul r\u0103abd\u0103rii\/Vullkani i durimit\/Poeme traduse \u00een limba rom\u00e2n\u0103 de Baki Ymeri\u201c<\/em>, n\u00eb po at\u00eb vit dhe n\u00eb po at\u00eb vend, sikurse me shkrimet e mia edhe n\u00eb revist\u00ebn <strong>\u201eSHQIPTARI\/ALBANESUL\u201c<\/strong>, nj\u00eb revist\u00eb e nxjerrur p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nga <strong>Nikolla Na\u00e7o<\/strong>, m\u00eb 1888, por e rifilluar edhe nj\u00ebher\u00eb prej vitit 1993, drejtori i s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb rumuni <strong>Dr. Xhelku Maksuti<\/strong>, e Kryeredaktor <strong>Baki Ymerin<\/strong>. Pastaj edhe n\u00eb librin dy gjuh\u00ebsh, t\u00eb p\u00ebrkthyera nga p\u00ebrkthyesi <strong>Arb\u00ebr \u00c7eliku<\/strong> dhe p\u00ebrkthyesja <strong>Sarah Barbara Gretler<\/strong>, e ka b\u00ebr\u00eb redaktori <strong>Baki Ymeri<\/strong>, pa pun\u00ebn lekturore t\u00eb vepr\u00ebs, n\u00eb Amanda Edit Verlag, 2015, me recensione t\u00eb thukta t\u00eb tij, t\u00eb dh\u00ebna edhe n\u00eb Web-faqen time, duke dashur parasegjithash t\u00eb ndihmoj\u00eb lexuesit e mi gjermanfol\u00ebs.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Biblioteka e Baki Ymerit n\u00eb Bukuresht t\u00eb Rumanis\u00eb\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2021\/Biblioteka_e_Baki_Ymerit_ne_Bukuresht_te_Rumanise.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em><span style=\"color: #999999;\">Biblioteka n\u00eb Bukuresht e Baki Ymerit<\/span><\/em><\/p>\n<p>Ai, jo vet\u00ebm se ka dh\u00ebn\u00eb kontibut t\u00eb pamohuesh\u00ebm n\u00eb <strong>\u201eUnioni Kulturor Shqiptar n\u00eb Rumani\u201c (&#8220;The Albanian Cultural Union in Romania&#8221;)<\/strong>, qoft\u00eb me veprat e p\u00ebrkthyera shqip nga autoret dhe autor\u00ebt e Rumanis\u00eb, qoft\u00eb edhe t\u00eb nj\u00eb numri t\u00eb madh t\u00eb autoreve dhe autor\u00ebve shqiptar n\u00eb rumunisht, t\u00eb p\u00ebrcjellura me disa vler\u00ebsime kritike t\u00eb njohura rumune, apo duke e b\u00ebr\u00eb shum\u00eb t\u00eb vlershme lidhjen kulturore shqiptaro-rumune, <strong>por z\u00ebri i tij poetik nuk mbetet i shuar<\/strong>. P\u00ebrkundrazi. Pas <em>\u201cKaltrin\u00ebs\u201d<\/em> dhe <em>\u201cDardanis\u00eb\u201d<\/em> vie vepra e tret\u00eb poetike, e na ngulitet prej vet\u00ebdijes n\u00eb nd\u00ebrdije apo n\u00eb nd\u00ebrgjegjen ton\u00eb. Askush nuk e ka besuar se librin e tij <em>\u201eZjarri Shenjt\u00eb\u201c<\/em> e kam bler\u00eb n\u00eb Zvic\u00ebr dhe e kam lexuar tri her\u00eb radhazi, por n\u00eb koh\u00ebra t\u00eb ndryshme, me 2009, 2011 dhe tani, me 2021, sepse imponohet lehtas n\u00eb vet\u00ebdijen ton\u00eb njer\u00ebzore, me p\u00ebrkushtime engjullore t\u00eb dashuris\u00eb dhe t\u00eb lirik\u00ebs intime.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>Devalvimi i ndjenjave t\u00eb v\u00ebrteta dhe p\u00ebrmbajtja lirike<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Lirika intime pothuajse \u00ebsht\u00eb devalvuar, duke u nisur prej <em>\u201ekopjimit\u201c<\/em> t\u00eb verb\u00ebr nga <em>\u201etradita greke\u201c<\/em>, e ngat\u00ebrrohet edhe me <em>\u201elirik\u00ebn erotike\u201c<\/em>, gj\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e marrur prej tradit\u00ebs <em>\u201egreke\u201c<\/em>, por nj\u00eb fjal\u00eb e huazuar <strong>nga devalvimi per\u00ebdimor<\/strong>, q\u00eb shkon deri n\u00eb pufet e ulta t\u00eb shitjes me t\u00eb holla t\u00eb dashuris\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr ta dokumentuar fjal\u00ebn time, nga teoria e let\u00ebrsis\u00eb, po e marr pik\u00ebrisht nj\u00eb toerician shqiptar, <strong>Zejnullah Rrahmanin<\/strong>, i cili thot\u00eb se lirika intime apo e dashuris\u00eb <em>(jo erotike!)<\/em>, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga temat prej t\u00eb cil\u00ebs nuk i shp\u00ebton asnj\u00eb poet dhe p\u00ebrb\u00ebn fush\u00ebn e gj\u00ebr\u00eb dhe t\u00eb begatshme.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><img decoding=\"async\" title=\"Brahim Avdyli\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2021\/Brahim_Avdyli.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"right\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/><em><span style=\"color: #999999;\">Brahim Avdyli<\/span><\/em><\/p>\n<p>Nuk do shum\u00eb mend t\u00eb diskutohet, se <strong>lirikat dashuris\u00eb<\/strong> e kan\u00eb shtrir\u00eb shtratin n\u00eb kultur\u00ebn popullore t\u00eb shum\u00eb popujve, p.sh te kultuarat popullore shqiptare, arabe, kurde, marokene, apo t\u00eb tjera, t\u00eb cilat lidhen n\u00eb origjin\u00ebn shqiptare e bota nuk na jep\u00eb t\u00eb drejt\u00eb. Si duket, ata <em>\u201ce kopjojn\u00eb\u201d<\/em> k\u00ebt\u00eb tem\u00eb <strong><em>para se t\u00eb vdesin p\u00ebr atdhe<\/em><\/strong>, madje hypin mbi shkall\u00eb e deri n\u00eb kulm p\u00ebr tu futur n\u00eb odat e atyre femrave t\u00eb ulta p\u00ebr nj\u00eb <em>\u201cdashnor\u201d<\/em>, gj\u00eb q\u00eb t\u00eb vjen keq e p\u00ebr ta vjellur <em>\u201cemrin komb\u00ebtar\u201d<\/em>. Dashuria e v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb dashuri e shenjt\u00eb, n\u00eb tok\u00eb e n\u00eb qiell, pa e z\u00ebn\u00eb vet\u00eb n\u00eb goj\u00eb se kam nj\u00eb persiatje t\u00eb studimit mbi dashuris\u00eb, q\u00eb fillon prej Thotit e deri m\u00eb sot, t\u00eb dh\u00ebn\u00eb edhe n\u00eb gazetat tona elektronike, si nj\u00eb ndjenj\u00eb <strong>multidimensionale<\/strong>, q\u00eb \u00ebsht\u00eb krijuar prej lindjes s\u00eb njeriut, ku kjo ndjenj\u00eb e lart\u00eb \u00ebsht\u00eb mision i bot\u00ebs s\u00eb zotrave, n\u00eb bot\u00ebn tjet\u00ebr, dhe trasformohet te njeru, i cili lind n\u00ebp\u00ebr dhembje t\u00eb vdekjes, dhe na stimulohet prej qenieve njer\u00ebzore. Prandaj, t\u00eb shkruash p\u00ebr zjarrin intim t\u00eb dashuris\u00eb, <strong>si lirik\u00eb e shenjt\u00eb<\/strong>, e t\u00eb dy bot\u00ebrave paralele, pa marr\u00eb parasysh mosh\u00ebn, gjinin\u00eb, e vendin ku k\u00ebto lindin, <strong>\u00ebsht\u00eb nj\u00eb mbrekulli e ve\u00e7ant\u00eb<\/strong>.<\/p>\n<p>Ky lib\u00ebr poetiko-lirik, q\u00eb e kemi n\u00eb dor\u00eb, <em>\u201eZjarri i Shenjt\u00eb\u201c<\/em>, \u00ebsht\u00eb i ndar\u00eb n\u00eb k\u00ebto cikle t\u00eb ve\u00e7anta: <em>Ars poetica<\/em>; <em>Kaq e bukur dhe e \u00ebmb\u00ebl<\/em>; <em>Zgjohu \u00ebnd\u00ebrr e bukur<\/em>; dhe <em>Ishull i trazuar<\/em>. Jan\u00eb kat\u00ebr cikle me kat\u00ebr tituj poetik, t\u00eb cil\u00ebt sillen rreth e rrotull nga bota e n\u00eb vendlindje, si mjellm\u00eb e but\u00eb \u00ebnd\u00ebrrash, e q\u00eb jan\u00eb si val\u00eb e besnik\u00ebris\u00eb, dhe ngjallen n\u00ebp\u00ebrmes t\u00eb mrekullive t\u00eb fjal\u00ebve t\u00eb pakta, por me sinonime t\u00eb dashuris\u00eb \u00ebngjullore.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" title=\"Baki Ymeri - kur ishte i ri - si poet, p\u00ebrkthyes e publicist shqiptaro-rumun\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2021\/Baki_Ymeri-kur_ishte_i_ri-si_poet_perkthyes_e_publicist_shqiptaro-rumun.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" align=\"left\" border=\"0\" hspace=\"10\" \/><em><span style=\"color: #999999;\">Baki Ymeri n\u00eb rini<\/span><\/em><\/p>\n<p>Si\u00e7 e thot\u00eb studiusi i k\u00ebsaj vepre, Dr. <strong>Luan Top\u00e7iu<\/strong>, <em>\u201ei lindur nga nj\u00eb n\u00ebn\u00eb rumune dhe nga nj\u00eb baba shqiptar, autori i k\u00ebtyre vargjeve g\u00ebzon prioritetin p\u00ebr t\u00eb bashkuar dy burimet e m\u00ebdha, si\u00e7 jan\u00eb let\u00ebrsia shqipe dhe rumune. Ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shpirt i brisht\u00eb dhe d\u00ebshmon se e njeh fsheht\u00ebsin\u00eb e shnd\u00ebrrimit t\u00eb fjal\u00ebve n\u00eb drit\u00eb, duke i metaforizuar, s\u00eb bashku me shqet\u00ebsimet e Ballkanit (p\u00ebr mua: Gadishullin Ilirik!), edhe ndjenjat e dashuris\u00eb\u201c<\/em>.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n<p>P\u00ebrpos parath\u00ebnies, <strong><em>\u201cMetafora e shnd\u00ebrrimit t\u00eb fjal\u00ebve n\u00eb drit\u00eb\u201d<\/em><\/strong>, t\u00eb Dr. <strong>Luan Top\u00e7iu<\/strong>, dhe n\u00eb fund t\u00eb medimeve t\u00eb autor\u00ebve rumun Xhelku Maksuti, Marin Soresku, Ionel Zeana, Emilia Dabu dhe Viktor Marin Basarb, dhe sh\u00ebnimet p\u00ebr autorin, poezia e par\u00eb q\u00eb vie e shkruar, <em>\u201cPsalm\u201d<\/em>, i kontravers\u00ebs jet\u00ebsore, t\u00eb cil\u00ebn askush nuk na e thot\u00eb k\u00ebshtu t\u00eb trazuar, e cila i kushtohet <em>\u201cbukuris\u00eb s\u00eb hidhur\u201d<\/em>, dhe e cila <strong><em>\u201ce krijon jet\u00ebn\u201d<\/em><\/strong>, <strong>e fillon dhe e rikrijon ate<\/strong> <strong>p\u00ebrmes dashuris\u00eb<\/strong>, por si qenie delikate i frigohet njeriut mashkullor, sepse nuk ka forc\u00eb t\u00eb p\u00ebrballet shpesh me k\u00ebt\u00eb <em>\u201cgjini dhune\u201d<\/em>, q\u00eb ta mund t\u00eb keqen ton\u00eb, e cila m\u00eb shum\u00eb i fal\u00eb grushta asaj, e ka m\u00eb pak mend n\u00eb kok\u00eb.<\/p>\n<p>Poeti sh\u00ebtit midis tyre prej st\u00ebrgjyshit t\u00eb vet e deri te armiqt\u00eb e m\u00ebdhenj, dhe flijohet p\u00ebr dashurin\u00eb.<\/p>\n<p>Por pse e quan k\u00ebt\u00eb poezi lirike <em>\u201cPsalm\u201d<\/em>? Sepse dashuria e v\u00ebrtet\u00eb dhe e sinqert\u00eb, pa lajka, n\u00eb shenj\u00eb t\u00eb Zotit t\u00eb Madh, t\u00eb cilit i drejtohet edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb poezi, me thirrje <em>\u201cO Zot\u201d<\/em>, <strong>\u00ebsht\u00eb tem\u00eb e shenjt\u00eb<\/strong>, dhe <strong>shkruhet si psalm<\/strong>.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu fillon cikli i par\u00eb, <em>\u201cArs poetica\u201d<\/em>. Ne po vazhdojm\u00eb m\u00eb tutje dhe po ndalemi n\u00eb poezin\u00eb e thjesht\u00eb lirike, me emrin <em>\u201cMurmurim\u00eb\u201d<\/em>. Poezia lirike duhet t\u00eb jet\u00eb e thjesht\u00eb nga struktura, por t\u00eb ngritet lart\u00eb mbi horizontet e saja t\u00eb ideve, dhe t\u00eb t\u00eb pushtoj\u00eb me drith\u00ebrima, p\u00ebr ta ngjallur n\u00eb vet\u00ebdije k\u00ebt\u00eb trokitje t\u00eb leht\u00eb, q\u00eb t\u00eb sh\u00ebnohet edhe n\u00eb nd\u00ebrdije. K\u00ebto murmurima jan\u00eb t\u00eb ngjallura edhe n\u00eb melosin e kultur\u00ebn e tradit\u00ebs nacionale shqiptare. Kur murmuron qielli, ne trembemi. N\u00eb jet\u00ebn popullore shqiptare murmurim\u00ebn ia l\u00ebm\u00eb bot\u00ebs fem\u00ebrore, nd\u00ebrsa vet\u00ebtim\u00ebn bot\u00ebs mashkullore. K\u00ebshtu nuk i ka asnj\u00eb popull t\u00eb kualifikuara dhe asnj\u00eb gjuh\u00eb nuk mund t\u2019i thot\u00eb. Vet\u00ebtima \u00ebsht\u00eb forca dhe murmurima \u00ebsht\u00eb gj\u00ebmimi. Vet\u00ebdija e lasht\u00eb e k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtje e l\u00eb poetin q\u00eb t\u2019ua l\u00eb poetikisht si porosi nga femra e but\u00eb gjeneratave t\u00eb reja, si\u00e7 na jan\u00eb ato n\u00eb kultur\u00ebn komb\u00ebtare shqiptare.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignright\" title=\"Torzo e shpirtit tim - Amanda Edit Verlag\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2021\/Torzo_e_shpirtit_tim-Amanda_Edit_Verlag-2015.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #999999;\"><em>N\u00eb dy gjuh\u00eb-shqip e gjermanisht &#8211; Torzo e shpirtit tim &#8211; Amanda Edit Verlag, 2015<\/em><\/span><\/p>\n<p>Poeti ngritet deri te qielli, ku femra f\u00ebshf\u00ebrin\u00eb me gj\u00ebmim <em>\u201cme shpirtin n\u00eb buz\u00eb\u201d<\/em>, e cila murmuron p\u00ebr njeriun, q\u00eb \u00ebsht\u00eb mashkulli i saj dhe nuk e l\u00eb t\u00eb merzitet, prandaj thot\u00eb:<\/p>\n<p><em>\u201cMos u m\u00ebzit se<br \/>\n<\/em><em>Ne murmurojn\u00eb p\u00ebr ty.\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Poezia <em>\u201cMurmurim\u00eb\u201d<\/em>, faqe 15)<\/p>\n<p>A ka m\u00eb bukur se sa kjo tragjik\u00eb jete? Edhe n\u00eb dheun gjys\u00ebm t\u00eb huaj, me t\u00eb cil\u00ebn e lidh\u00eb m\u00ebma e tij, kudo endet e p\u00ebrshp\u00ebrit\u00eb me murmurimat e qiellit shqiptar\u00eb, p\u00ebr t\u00eb mos e l\u00ebn\u00eb t\u00eb qet\u00eb shpirtin e tij, n\u00eb ikje prej atdheut t\u00eb par\u00eb e n\u00eb atdheun e tij t\u00eb dyt\u00eb, t\u2019i thote bot\u00ebs m\u00eb t\u00eb gj\u00ebr\u00eb t\u00eb shkrimeve t\u00eb tilla, se femra murmuron p\u00ebr bashk\u00ebshortin e saj, dhe \u00ebsht\u00eb krijuar vet\u00eb p\u00ebr njeriun e p\u00ebr t\u00eb shtuar brezat, deri sa ta l\u00eb shpirti e kalon n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrhershme. Ky zjarr, na djeg\u00eb t\u00eb gjith\u00ebve, por nuk i kemi t\u00eb gjitha mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb ta ndjejm\u00eb artistikisht dhe ta themi k\u00ebt\u00eb ndarje evolutive, por na e thot\u00eb thjesht\u00eb e me pak fjal\u00eb poeti yn\u00eb lirik.<\/p>\n<p>Nga poezia n\u00eb poezi ndalem me analogjin\u00eb: Zotit t\u00eb Madh i duket pak t\u2019i drejtohet me fjal\u00ebt e thjeshta t\u00eb shqipes. Tani, as <em>\u201cBallkani\u201d<\/em> m\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb i denj\u00eb p\u00ebr ta thirur me t\u00ebr\u00eb qenien <em>\u201cO ZOT\u201d<\/em>, por e merr gjermanisht\u00ebn, sepse ashtu do t\u00eb ket\u00eb shtrirje m\u00eb t\u00eb gj\u00ebr\u00eb. Ai poezin\u00eb lirike, q\u00eb i drejtohet me shqip <em>\u201cO Zot\u201d<\/em> e quan <em>\u201cMein GOTT\/Zoti im\u201d<\/em>, sepse shqipja e vjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb posht\u00eb n\u00ebn trusnin\u00eb e mileniumeve dhe armiqve tan\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj, rreth e rrotull nesh. Ballkani \u00ebsht\u00eb mbushur me burra t\u00eb ligj, asi burrash q\u00eb gj\u00ebjn\u00eb <em>\u201cngush\u00ebllim\u201d<\/em> n\u00eb <em>\u201cvorbull\u00ebn e gotave\u201d<\/em>, p\u00ebr t\u00eb shlyer krejt\u00ebsisht t\u00eb kaluar\u00ebn e pa denj\u00eb, q\u00eb t\u00eb mos ken\u00eb ndjenja t\u00eb st\u00ebrholluara, para p\u00ebrg\u00ebdheljes s\u00eb shenjt\u00eb n\u00eb <em>\u201cmes t\u00eb buz\u00ebve t\u00eb femr\u00ebs\u201d<\/em>, q\u00eb \u00ebsht\u00eb ndjenj\u00eb e holl\u00eb, e jo ndjenja zhguni e t\u00eb trasha.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" title=\"Vepra e Baki Ymerit - Zjarri i shenjt\u00eb\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2021\/Zjarri_i_shenjte-Klubi_Letrar_94-Tetove_2001.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #999999;\"><em>Vepra e Baki Ymerit &#8211; Zjarri i shenjt\u00eb &#8211; Klubi Letrar 94 &#8211; Tetov\u00eb 2001<\/em><\/span><\/p>\n<p>Un\u00eb <strong>nuk e njoh personalisht<\/strong> <strong>Baki Ymerin<\/strong>, e le t\u00eb p\u00ebshp\u00ebritin sa t\u00eb duan njer\u00ebzit, por <strong>po merrem me poetin<\/strong> <strong>Baki Ymeri<\/strong>. Personi jet\u00ebsor duhet t\u00eb ndahet nga poezia e tij, p\u00ebr ta gjetur t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. Prandaj, k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr, k\u00ebshtu po e vler\u00ebsoj n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn time, sepse <strong>k\u00ebshtu nuk e ka vler\u00ebsuar askush<\/strong>. Njer\u00ebzit i din\u00eb sip\u00ebrfaq\u00ebsisht gj\u00ebrat. Ata jan\u00eb \u00e7\u2019burr\u00ebzuar n\u00ebn politikat ditore e vllavras\u00ebse. Vet\u00eb <em>\u201cBallkani\u201d<\/em> <em>(sepse Gadishulli Yllirik \u00ebsht\u00eb harruar qindra vite, q\u00eb p\u00ebrpara!)<\/em>, \u00ebsht\u00eb prishur e \u00e7\u2019njer\u00ebzuar deri aty <strong>sa vlleh\u00ebt<\/strong>, q\u00eb i dim\u00eb se jan\u00eb v\u00ebllez\u00ebrit tan\u00eb, por sot, <strong>me mendjen e rrotulluar n\u00eb <em>\u201cserb\u00eb\u201d<\/em><\/strong>, shkojn\u00eb deri atje sa t\u00eb vrasin pa m\u00ebshir\u00eb burra, gra e f\u00ebmij\u00eb shqiptar\u00eb; <strong>e i drejtohen Zotit t\u00eb Madh t\u2019ia nxjerrin syt\u00eb<\/strong>, q\u00eb t\u00eb mos i sheh ato t\u00eb k\u00ebqija q\u00eb vin\u00eb nga djalli, nga Kryedemoni, posht\u00eb vetes, e nuk e japin asnj\u00eb ndihm\u00eb!<\/p>\n<p>Prandaj po e themi se poeti lirik i p\u00ebrkryer, <strong>Baki Ymeri<\/strong> i drejtohet Zotit t\u00eb Madh p\u00ebrtej koh\u00ebrave, me pyetjen e tij se <em>\u201c\u00e7\u2019 far\u00eb burrash jan\u00eb ata\u201d<\/em>, t\u00eb cil\u00ebt e gj\u00ebjn\u00eb <em>\u201cn\u00eb p\u00ebrg\u00ebdheljen e got\u00ebs\u201d<\/em>, <strong>para p\u00ebrg\u00ebdheljes s\u00eb shenjt\u00eb t\u00eb femr\u00ebs<\/strong>, e n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn poeti lirik na thot\u00eb:<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignright\" title=\"Dokumeti i gazetaris\u00eb s\u00eb Baki Ymerit n\u00eb Rumani\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2021\/Dokumeti_i_gazetarise_se_Baki_Ymerit-ne_Rumani.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #999999;\"><em>Dokumeti i gazetaris\u00eb s\u00eb Baki Ymerit n\u00eb Rumani<\/em><\/span><\/p>\n<p><em>\u201cJeta b\u00ebhet nj\u00eb stacion<br \/>\n<\/em><em>Kur Venusi i Milos\u00eb<br \/>\n<\/em><em>(Ajo pa krah\u00eb)<br \/>\n<\/em><em>Nuk mund t\u2019i mbaj\u00eb<br \/>\n<\/em><em>Valigjet e koh\u00ebs\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia <em>\u201cMein Gott\u201d<\/em>, faqe 19)<\/p>\n<p><strong>Mir\u00ebsia <\/strong>gjendet tek <strong>N\u00ebna<\/strong>, nd\u00ebrsa <strong>fuqia dhe mendimi<\/strong> gjendet tek <strong>Babai<\/strong>. Prind\u00ebrit i ka me besime t\u00eb ndryshme, por edhe sot me t\u00eb folur. K\u00ebshtu nuk e kupton njeri i gjall\u00eb n\u00eb <em>\u201cBallkan\u201d<\/em>! Sikur <strong><em>njeriu ka mbetur pa t\u00eb dy an\u00ebt e mir\u00ebkuptimit<\/em><\/strong>! N\u00ebna e Baba jan\u00eb dashuruar deri n\u00eb vdekje, dhe \u00ebsht\u00eb shtuar <strong>brezi i tret\u00eb<\/strong>. Femrat jan\u00eb t\u00eb shenjta, ndonj\u00ebher\u00eb jan\u00eb delikate, por edhe t\u00eb rrebta, <strong>kur e do e v\u00ebrteta<\/strong>. Ai i drejtohet femr\u00ebs, q\u00eb e pret prej saj mir\u00ebsin\u00eb. Por, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ar\u00ebsyje t\u00eb vetme, ato nuk mund t\u2019i bartin <em>\u201cvaligjet e koh\u00ebs\u201d<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Asdreni - me drenovar\u00eb n\u00eb piknik n\u00eb pyllin Baneasa t\u00eb Bukureshtit\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2021\/Asdreni_me_drenovare_n\u00eb piknik ne_pyllin_Baneasa_te_Bukureshtit_ne_vitin_1938.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #999999;\"><em>Asdreni &#8211; i dyti nga e majta &#8211; me drenovar\u00eb n\u00eb piknik n\u00eb pyllin Baneasa t\u00eb Bukureshtit,<br \/>\nn\u00eb vitin 1938<\/em><\/span><\/p>\n<p>Poeti thot\u00eb n\u00eb poezin\u00eb <em>\u201cMeditim\u201d<\/em> se:<\/p>\n<p><em>\u201cPran\u00eb Lules s\u00eb p\u00ebrgjakur<br \/>\n<\/em><em>Un\u00eb rritem duke u zhuritur\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Poezia <em>\u201cMeditim\u201d<\/em>, faqe 23)<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>Termi i koh\u00ebs son\u00eb dhe vet\u00ebdija shkrimore e mendimit<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Zbraz\u00ebtia \u00ebsht\u00eb termi i koh\u00ebs son\u00eb<\/strong>. Vet\u00eb poeti rritet duke u zhuritur, kur asnj\u00ebri nuk e kupton se ai \u00ebsht\u00eb i vetmi q\u00eb do t\u00eb shtroj\u00eb lidhjet n\u00eb mes t\u00eb shteteve, kur shtetet e ndryshme nj\u00ebra tjetr\u00ebs ia nxjerrin edhe zemrat.<\/p>\n<p><strong>Baki Ymeri<\/strong> \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej shkrimtar\u00ebve, poet\u00ebve, publicist\u00ebve shqiptar\u00eb, i cili nuk ka pushuar t\u00eb na p\u00ebrkthej n\u00eb rumunishte shkimtar\u00ebt dhe poet\u00ebt e t\u00eb gjitha rrymave letrare shqiptare, nga t\u00eb gjitha trojet shqiptare, edhe mua n\u00eb tre libra t\u00eb t\u00ebra nga m\u00ebrgata, ndaj t\u00eb cilit e kam k\u00ebt\u00eb recension t\u00eb pabotuar, p\u00ebr lirikat e tija, <em>&#8220;Zjarri i shenjt\u00eb&#8221;<\/em>, Botuar nga Klubi Letrar `94, n\u00eb Tetov\u00eb 2001, n\u00eb vepr\u00ebn e par\u00eb n\u00eb dor\u00ebshkrim t\u00eb recensioneve, e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr e ve\u00e7ant\u00eb, madje e lirikave t\u00eb dashuris\u00eb dhe lirikave t\u00eb p\u00ebrgjithshme, me tone t\u00eb pashqiptuara asnj\u00ebher\u00eb m\u00eb par\u00eb, n\u00eb form\u00ebn m\u00eb adekuate t\u00eb k\u00ebtij poeti.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignright\" title=\"Antologjia e poezis\u00eb s\u00eb autor\u00ebve t\u00eb caktuar\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2021\/Antologjia_e_poezise_se_autoreve_te_caktuar.jpg\" alt=\"\" width=\"\u00a8300\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #999999;\"><em>Antologjia e poezis\u00eb s\u00eb autor\u00ebve t\u00eb caktuar &#8211; Vullkani i durimit &#8211; Bukuresht 2008<\/em><\/span><\/p>\n<p>Arti poetik ngritet n\u00eb shkall\u00ebn e tij t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb me t\u00eb zezat e koh\u00ebs, n\u00eb nj\u00eb ting\u00ebllim yjesh:<\/p>\n<p><em>\u201cJemi v\u00ebllez\u00ebr<br \/>\n<\/em><em>Q\u00eb nga koh\u00ebt antike:<br \/>\n<\/em><em>P\u00ebrher\u00eb t\u00eb mashtruar,<br \/>\n<\/em><em>T\u00eb pla\u00e7kitur e t\u00eb palgosur.<br \/>\n<\/em><em>N\u00ebnat tona dit\u00eb p\u00ebr dit\u00eb<br \/>\n<\/em><em>P\u00ebrpilojn\u00eb nj\u00eb fjalor<br \/>\n<\/em><em>Iliro-trako-tragjik<br \/>\n<\/em><em>Me bar\u00ebra mjekuese<br \/>\n<\/em><em>Derisa un\u00eb<br \/>\n<\/em><em>Flas me vetveten<br \/>\n<\/em><em>P\u00ebr demokracin\u00eb e er\u00ebrave,<br \/>\n<\/em><em>P\u00ebr prita armike<br \/>\n<\/em><em>Dhe k\u00ebshtjella t\u00eb fundosura\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia <em>\u201cArs poetica\u201d<\/em>, faqe 25).<\/p>\n<p>A duhet t\u2019u them un\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se sa kjo poezi q\u00eb thot\u00eb p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e hidhur, me fjal\u00eb t\u00eb thjeshta shqipe? Vllah\u00ebt tan\u00eb i kan\u00eb edhe sot qindra fjal\u00eb origjinale t\u00eb shqipes dhe poeti lirik i ka studiuar m\u00eb par\u00eb, por vllah\u00ebt e t\u00eb ashtuquajtur\u00ebs <strong><em>\u201cSerbi\u201d<\/em><\/strong>, na vritnin pa m\u00ebshir\u00eb dje e pardje, ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb ngrehurit <em>\u201cp\u00ebr veshi\u201d<\/em> p\u00ebr gjakderdhjet tona nga <strong>Sllobodan Millosheviqi<\/strong>, apo nga g\u00ebnjeshtari tjet\u00ebr <em>\u201cserbo-sllav\u201d<\/em>, <strong>Dobrica Qosiq<\/strong>, i cili e ka paturp\u00ebrsin\u00eb europiane q\u00eb t\u00eb nxjerr edhe shp\u00ebrblimin <em>\u201cNobel\u201d<\/em> p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb g\u00ebnj\u00ebshtare t\u00eb tij, duke qen\u00eb <em>\u201cKryetar i Republik\u00ebs s\u00eb Serbis\u00eb\u201d<\/em> dhe shkrimtar, apo edhe sot nga i pashpirti <em>\u201cnjeri\u201d<\/em>, q\u00eb duket ashtu, por <strong>\u00ebsht\u00eb kafsh\u00eb e madhe huligane<\/strong>, i cili vepron si Kryedemoni kund\u00ebr shqiptar\u00ebve, <strong>Vu\u00e7iq<\/strong>, i cili sot \u00ebnd\u00ebrron se do t\u2019i zhduk t\u00ebr\u00ebsisht shqiptar\u00ebt e mbret\u00ebrin\u00eb e dikurshme t\u00eb Dardanis\u00eb, prej t\u00eb cil\u00ebs <strong>e ka prejardhjen e shenjt\u00eb Europa<\/strong>.<\/p>\n<p>Kafsha e gjall\u00eb, sikurse t\u00eb atill\u00ebt t\u00eb quajtur <em>\u201cserb\u00eb\u201d<\/em>, do t\u2019 i zhdukin shqiptar\u00ebt, duke e pas\u00eb vjedhur emrin <em>\u201ce shtetit\u201d<\/em> t\u00eb tyre nga iliro-shqiptar\u00ebt-<strong><em>\u201cservia\u201d<\/em><\/strong><a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>, sepse n\u00eb kok\u00eb t\u00eb <strong><em>\u201cKombeve t\u00eb Bashkuara\u201d<\/em><\/strong> e kan\u00eb z\u00ebn\u00eb me dredhi <em>\u201cvendin e par\u00eb\u201d<\/em> <strong>sllav\u00ebt e Putinit<\/strong>. Sipas tyre, dhe shqipja duhet t\u00eb zhduket t\u00ebr\u00ebsisht, ani pse ky poet lirik e ka botuar q\u00eb n\u00eb vitin 1999 librin <em>\u201cDardania\u201d<\/em>, n\u00eb Delina, Bukuresht, e cila do t\u00eb thot\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb denj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtetes s\u00eb hidhur. Serb\u00ebt jetojn\u00eb me mendjen e nxitur n\u00eb kulm si <em>\u201cantishqiptar\u00eb\u201d <\/em>sot e 200 vjet m\u00eb par\u00eb, t\u00eb Pashiq\u00ebve e t\u00eb Qosiq\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb <em>\u201ct\u00eb lavd\u00ebruar\u201d<\/em> n\u00eb Evrop\u00eb me g\u00ebnjeshtrat e tyre t\u00eb m\u00ebdha.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Fjal\u00ebt g\u00ebnjyese t\u00eb Dobrica Cosic\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2021\/Fjalet_genjyese_te_Dobrica_Cosic.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #999999;\"><em>Fjal\u00ebt g\u00ebnjyese t\u00eb Dobrica Cosic<\/em><\/span><\/p>\n<p>Ne, nuk po ndalemi n\u00eb k\u00ebto t\u00eb v\u00ebrteta historike. Po i referohemi poezis\u00eb s\u00eb poetit <strong>Baki Ymeri<\/strong>. Po ndalemi te poezia lirike e cila \u00ebsht\u00eb e shkurt\u00ebr, por quhet <em>\u201cPoem\u00eb dashurie\u201d<\/em>. Poema \u00ebsht\u00eb e gjat\u00eb, por poema e tij \u00ebsht\u00eb nj\u00eb poezi e shkurt\u00ebr, q\u00eb thot\u00eb shum\u00eb p\u00ebr veten, si dashuri. Kjo \u00ebsht\u00eb poema e madhe e dashuris\u00eb, <strong>e cila \u00ebsht\u00eb e vog\u00ebl dhe e thukt\u00eb<\/strong>, e luanesh\u00ebs q\u00eb ka dalur p\u00ebr gjah, pra \u00ebsht\u00eb e bot\u00ebs fem\u00ebrore, q\u00eb <em>\u201ce mugullon drurin\u201d<\/em>, dhe e v\u00ebrteta n\u00eb nj\u00eb \u00e7ast t\u00eb koh\u00ebs e ka <em>\u201c\u00e7\u2019organizuar\u201d<\/em> si bot\u00eb e shenjt\u00eb dashurore, derisa nata e gjakut e ka b\u00ebr\u00eb tjet\u00ebr, sado q\u00eb poeti e sheh me syrin e tij si i zg\u00ebnjyer nga ajo q\u00eb mund t\u00eb ishte, por q\u00eb nuk mund t\u00eb jet\u00eb, <strong>e dh\u00ebn\u00eb pas gjahut<\/strong>.<\/p>\n<p>Poeti ngaz\u00ebllohet me kontradikt\u00ebn e vet jet\u00ebsore. Vetmia, ndon\u00ebse e quan ironikisht k\u00ebshtu <em>\u201cvetmi madh\u00ebshtore\u201d<\/em>, \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb e <em>\u201cp\u00ebrgjon n\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb\u201d<\/em> poetin. Kush nuk e ka p\u00ebrjetuar vetmin\u00eb asisojit, madje n\u00eb mesin e librave t\u00eb shumt\u00eb, q\u00eb e p\u00ebrgjojn\u00eb shkret\u00ebtir\u00ebn e jet\u00ebs dhe pyetjeve t\u00eb shumta, edhe n\u00eb rast se i ka pothuajse t\u00eb gatshme, por pa ndonj\u00eb p\u00ebrgjigje, madje edhe ato t\u00eb cilat i duhen <em>\u201cluanesh\u00ebs\u201d <\/em>s\u00eb shkret\u00ebrir\u00ebs, e cila <strong>do ta haj\u00eb dashurin\u00eb<\/strong>, n\u00ebse nuk ka tjet\u00ebr p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb:<\/p>\n<p><em>\u201cO vetmi e imja,<br \/>\n<\/em><em>O vetmi madh\u00ebshtore<br \/>\n<\/em><em>Q\u00eb p\u00ebrgjon n\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb!<br \/>\n<\/em><em>Ti i ke t\u00eb gjitha ato<br \/>\n<\/em><em>Q\u00eb i duhen nj\u00eb luaneshe<br \/>\n<\/em><em>Q\u00eb ka dal\u00eb p\u00ebr gjah<br \/>\n<\/em><em>Derisa nata e gjakut<br \/>\n<\/em><em>E mugullon drurin.\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia <em>\u201cPoem\u00eb dashurie\u201d<\/em>, faqe 32)<\/p>\n<p>Thon\u00eb se femrat jan\u00eb t\u00eb krijuara p\u00ebr hir\u00eb t\u00eb njeriut. K\u00ebshtu thon\u00eb fet\u00eb apo rr\u00ebfimet e feve e t\u00eb tjera. Ato jan\u00eb shnd\u00ebrruar sot n\u00eb luanesha t\u00eb shkret\u00ebtir\u00ebs. E shkret\u00ebtira \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrc\u00eblluar. Dashuria e saj mbetet n\u00eb realitet pa poem\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr e qart\u00eb! M\u00eb tep\u00ebr nuk kemi \u00e7ka flasim!<\/p>\n<p>Vepra quhet <em>\u201cZjarri i Shenjt\u00eb\u201d<\/em>, nga lirikat e p\u00ebrgjithshme dhe t\u00eb dashuris\u00eb. Ne i ndjejm\u00eb n\u00eb nd\u00ebrdije q\u00eb t\u00eb na jehojn\u00eb e t\u00eb na th\u00ebrrasin <strong>me t\u00eb vertetat e tyre t\u00eb shenjta<\/strong>, <strong>q\u00eb t\u00eb zgjohemi nga gjumi shekullor<\/strong>. Nuk \u00ebsht\u00eb dashuria multidimensionale <em>\u201cmakin\u00eb seksuale\u201d<\/em>, por <strong>dashuri e denj\u00eb e njer\u00ebzore dhe e urt\u00eb<\/strong>, e cila me lot pret q\u00eb rizgjohemi p\u00ebrtej mileniumeve, t\u00eb cilat na e kan\u00eb ndrydhur shpirtin p\u00ebrfudimisht e presin q\u00eb ta kuptojn\u00eb njer\u00ebzisht.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Aleksandre Lambert - Pse u tradh\u00ebtua toka shqiptare\" src=\"https:\/\/fjala.info\/2021\/Aleksandre_Lambert-Pse_u_tradhetua_toka_shqiptare.jpg\" alt=\"\" width=\"480\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #999999;\"><em>Aleksandre Lambert &#8211; Pse u tradh\u00ebtua toka shqiptare<\/em><\/span><\/p>\n<p>Po ndalemi edhe n\u00eb nj\u00eb poezi tjet\u00ebr t\u00eb artit poetik. Jo vet\u00ebm struktura e saj e ka nj\u00eb arritje t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb, por edhe p\u00ebrmbajtjen ideore. Mjellmat jan\u00eb t\u00eb zeza, si armiku yn\u00eb m\u00eb i madh dhe m\u00eb i ashp\u00ebr, t\u00eb quajtur me g\u00ebnjeshtra t\u00eb p\u00ebrditshme n\u00ebp\u00ebr shtypin e tyre, i cili <em>\u201ce pushton\u201d<\/em> bot\u00ebn, <em>\u201cserb\u00ebt\u201d<\/em>. Mjellmat e zeza jan\u00eb shkat\u00ebrruese t\u00eb t\u00eb mjellurave tona n\u00ebp\u00ebr fusha. Nd\u00ebrsa <em>\u201cFusha e mjellmave\u201d<\/em> \u00ebsht\u00eb Kosova, nj\u00eb pik\u00eb e shkat\u00ebrrimit nga <em>\u201cbaballar\u00ebt\u201d<\/em> e atyre q\u00eb i quajm\u00eb <em>\u201cserb\u00eb\u201d<\/em>, t\u00eb ringjallur nga demon\u00ebt, mbi <em>\u201cMbret\u00ebrin\u00eb e Dardanis\u00eb\u201d<\/em>, n\u00eb Gadishullin ILIRIK, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb shumta. Duan t\u2019ia zhdukin Gadishullit <strong>t\u00eb gjitha shenjat e shenjta<\/strong>, <strong>t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb k\u00ebtill\u00eb<\/strong>, si <strong>dhurat\u00eb e Zotit t\u00eb Madh<\/strong>, Krijuesit t\u00eb Bot\u00ebs, t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndruar lart\u00eb, mbi Yjet, n\u00eb Gjith\u00ebsi.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb apel q\u00eb krekosen n\u00ebp\u00ebr dritare mjellmat e zeza, poeti prej qenies s\u00eb gjall\u00eb e thot\u00eb, natyrisht thjesht\u00eb e kuptuesh\u00ebm, p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit:<\/p>\n<p><em>\u201cPo vij nga veriu i ngrir\u00eb<br \/>\n<\/em><em>Vij mbi nj\u00eb fron q\u00eb flakron<br \/>\n<\/em><em>Vij tek ty dhe trokas:<br \/>\n<\/em><em>Dil nj\u00ebher\u00eb p\u00ebrjashta,<br \/>\n<\/em><em>Dil p\u00ebrjashta dhe vdis,<br \/>\n<\/em><em>Dil p\u00ebrjashta e k\u00ebndo,<br \/>\n<\/em><em>Dil e mallko,<br \/>\n<\/em><em>B\u00ebj di\u00e7ka<br \/>\n<\/em><em>Dhe d\u00ebbom<br \/>\n<\/em><em>Prej nga kam ardhur!<br \/>\n<\/em><em>Dil dhe plas, t\u00eb them<br \/>\n<\/em><em>Se p\u00ebrndryshe do t\u00eb mbetem<br \/>\n<\/em><em>Nj\u00eb mjellm\u00eb e krekosur!\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia <em>\u201cFusha e mjellmave\u201d<\/em>, faqe 36)<\/p>\n<p>Pra, kjo \u00ebsht\u00eb mjellma e krekosur q\u00eb na kroket n\u00eb dritare t\u00eb koh\u00ebrave e n\u00eb nd\u00ebrdijen e thekshme na th\u00ebrret t\u00eb vdesim, duke i b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb mbrashtat, apo t\u00eb b\u00ebjm\u00eb di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb, ose q\u00eb t\u00eb thyejm\u00eb trimin\u00eb e shenjt\u00eb t\u00eb t\u00eb qenit arb\u00ebror-arban e alban, t\u00eb dashuris\u00eb s\u00eb jet\u00ebs, t\u00eb t\u00eb jetuarit e ndersh\u00ebm n\u00eb nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb pandeshme, q\u00eb mund t\u00eb quhet <em>\u201cjet\u00eb\u201d<\/em>! Ky \u00ebsht\u00eb <em>\u201carti poetik\u201d<\/em>, m\u00eb af\u00ebr se asgj\u00eb tjet\u00ebr se vdekja. Loja e jet\u00ebs duket e gjat\u00eb, e n\u00eb jet\u00ebn paralele vitet numrohen ndyshe. Kjo loj\u00eb luhet me t\u00eb gjith\u00eb neve, duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb udh\u00ebtojm\u00eb <em>\u201cDrejt Kepit t\u00eb Shpres\u00eb s\u00eb Mir\u00eb\u201d<\/em> <em>(<\/em>Poezia <em>\u201cLoja e jet\u00ebs\u201d)<\/em>, sepse:<\/p>\n<p><em>\u201cN\u00ebse ekziston n\u00eb bot\u00eb<br \/>\n<\/em><em>Di\u00e7ka m\u00eb madh\u00ebshtore se dielli<br \/>\n<\/em><em>P\u00ebr ta nisur dit\u00eb p\u00ebr dit\u00eb<br \/>\n<\/em><em>Jet\u00ebn, q\u00eb nga fillimi.\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Po aty, <em>\u201cLoja e jet\u00ebs\u201d<\/em>, faqe 42)<\/p>\n<p>at\u00ebher\u00eb, do t\u00eb ndalemi n\u00eb faktin e pamohuar se jeta e jon\u00eb \u00ebsht\u00eb e \u00ebmb\u00ebl dhe v\u00ebrtet\u00eb e bukur, por bukurin\u00eb e saj dhe \u00ebmb\u00eblsin\u00eb duhet q\u00eb ta gj\u00ebjm\u00eb t\u00eb gjith\u00eb, ta k\u00ebrkojm\u00eb kudo dhe ta arrijm\u00eb. Kjo pjes\u00eb \u00ebsht\u00eb e denj\u00eb p\u00ebr ndjenjat e arta e intime, kur bashk\u00eb me polin tjet\u00ebr t\u00eb dashuris\u00eb, ta ndejm\u00eb shijen e jet\u00ebs. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb e ka quajtur poeti pjes\u00ebn vijuese <em>\u201cKaq e bukur dhe e \u00ebmb\u00ebl\u201d<\/em>. N\u00eb k\u00ebt\u00eb cik\u00ebl, ka poezi t\u00eb v\u00ebrteta lirike, q\u00eb t\u00eb zgjojn\u00eb n\u00eb \u00ebnd\u00ebrr t\u2019i fatazosh bukurin\u00eb dhe lezetshm\u00ebrin\u00eb e femrave, si p.sh. \u201c<em>Tresha dashurie\u201d<\/em>, <em>\u201cMjalt\u00eb\u201d<\/em>, <em>\u201cNud (T\u00eb zhveshur e lakuriq)\u201d<\/em>, dhe shum\u00eb poezi lirike, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn:<\/p>\n<p><em>\u201cVet\u00ebm hyjneshat mund t\u00eb mburren<br \/>\n<\/em><em>Me po at\u00eb dridhje<br \/>\n<\/em><em>T\u00eb gjinj\u00ebve<br \/>\n<\/em><em>Kur ecin&#8230;\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia, <em>\u201cNud\u201d<\/em>, faqe 47)<\/p>\n<p>Si\u00e7 thot\u00eb poeti, <strong>k\u00ebto d\u00ebshira jan\u00eb arte magjike<\/strong>, q\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtjellin krejt\u00eb fuqish\u00ebm, kur shtati i saj \u00ebsht\u00eb krejt\u00ebsisht i zhveshur. Femra e stolisur <strong>me m\u00ebndafsh dhe aj\u00ebr<\/strong>, <strong>e q\u00eb jan\u00eb nj\u00eb dhunti e bot\u00ebs s\u00eb tyre<\/strong>, sepse m\u00ebndafshi \u00ebsht\u00eb pjesa m\u00eb e but\u00eb, m\u00eb e hijshme, m\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb, nd\u00ebrsa ajri simbolizon zhdukjen e saj, kur zhduket papriturazi, liriku e k\u00ebrkon gjithnj\u00eb portretin e femr\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb dashuruar n\u00eb te, p\u00ebrmes turm\u00ebs:<\/p>\n<p><em>\u201cShoh vet\u00ebm m\u00ebndafsh dhe aj\u00ebr<br \/>\n<\/em><em>Femra q\u00eb mbajn\u00eb si pesh\u00eb:<br \/>\n<\/em><em>Stoli, buz\u00ebqeshje, p\u00ebrqafime.<br \/>\n<\/em><em>E shoh vet\u00ebm munges\u00ebn t\u00ebnde.\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia, <em>\u201cFemra t\u00eb stolisura n\u00eb m\u00ebndafsh dhe aj\u00ebr\u201d<\/em>, faqe 49)<\/p>\n<p><strong>Fuqia e dashuris\u00eb e ngreh njeriun drejt fundit t\u00eb jet\u00ebs<\/strong>. M\u00eb par\u00eb, nuk e tham\u00eb \u00e7ka do t\u00eb thot\u00eb <em>\u201cTresha dashurie\u201d<\/em>. Ajo \u00ebsht\u00eb e krijuar e t\u00ebra n\u00eb strofa treshe. Edhe struktura e saj duhet t\u00eb na ndri\u00e7oj\u00eb di\u00e7ka t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. <em>Numri tre \u00ebsht\u00eb numri i tre zotrave t\u00eb jet\u00ebs son\u00eb, q\u00eb prej Egjyptit<\/em>. <strong>Edhe Zoti \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e loj\u00ebs son\u00eb t\u00eb dashuris\u00eb<\/strong>. Dikush e ndjen\u00eb arom\u00ebn e ngjyer t\u00eb dashuris\u00eb n\u00eb m\u00ebndafsh, por Zoti e ndri\u00e7on m\u00eb tutje dhe fut fuqin\u00eb e dashuris\u00eb.<\/p>\n<p>Emri i saj \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb n\u00eb pluhur, pra asgj\u00ebja, q\u00eb \u00ebsht\u00eb th\u00ebrmi deri n\u00eb zhdukje e me dhunti t\u00eb drejtuar n\u00eb pamurit me sy, t\u00eb cilat e shohin si\u00e7 \u00ebsht\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb jeta, deri sa ngrihet <em>\u201cmbi tinguj\u201d<\/em>. K\u00ebtu e kemi mund\u00ebsin\u00eb e p\u00ebrceptimit t\u00eb jet\u00ebs, deri n\u00eb fundt\u00eb saj, dhe poeti na thekson:<\/p>\n<p><em>\u201cFuqia e dashuris\u00eb, megjithate,<br \/>\n<\/em><em>M\u00eb mund\u00ebson q\u00eb t\u00eb kaloj rrug\u00ebn\u201d.<\/em><\/p>\n<p>(Po aty, nga e nj\u00ebjta poezi, n\u00eb p\u00ebrfundim)<\/p>\n<p>Cil\u00ebn <em>\u201crrug\u00eb\u201d<\/em> ia mund\u00ebson njeriut t\u00eb kaloj\u00eb? Fuqia e dashuris\u00eb i ndhmon atij t\u00eb kaloj\u00eb rrug\u00ebn e jet\u00ebs, nga jeta e p\u00ebrkohshme, n\u00eb jet\u00ebn tjet\u00ebr, n\u00eb jet\u00ebn paralele, t\u00eb cil\u00ebn <strong><em>Dante Aligeri ia kushton nj\u00eb vep\u00ebr t\u00eb t\u00ebr\u00eb me vargje, \u201cPurgatori\u201d<\/em><\/strong>, apo <strong>jeta e gjat\u00eb<\/strong>, <strong>e p\u00ebrhershme<\/strong>. Nuk duhet kuptuar vet\u00ebm dashuria me polin e kund\u00ebrt, e cila sot \u00ebsht\u00eb devalvuar me ndjenja artificiale t\u00eb dashuris\u00eb komerciale, se sa me ndjenja t\u00eb v\u00ebrteta e t\u00eb shenjta t\u00eb njeriut, ku njeriu e braktis\u00eb edhe vetveten, duke vrapuar pas bukuris\u00eb, <em>\u201cprej qeshis\u00eb s\u00eb hidhur\u201d<\/em> <em>(Poezia \u201dKoh` e krisur\u201d)<\/em>, ku <em>\u201cqershia e hidhur\u201d<\/em>, <strong>e lexuar n\u00eb mes t\u00eb reshtave<\/strong>, ku nuk ka aspak tekst, por ai duhet t\u00eb mendohet, pra <strong><em>n\u00ebnteksti<\/em><\/strong>, \u00ebsht\u00eb dashuria e polit tjet\u00ebr, q\u00eb \u00ebsht\u00eb zhdukur nj\u00ebher\u00eb, por poeti e ndjen\u00eb me mall\u00eb frym\u00ebn e saj mbi jast\u00ebkun e jet\u00ebs:<\/p>\n<p><em>\u201cNgase vet\u00ebm ne t\u00eb dy kemi kuptuar<br \/>\n<\/em><em>Se si takohet nj\u00eb parajs\u00eb<br \/>\n<\/em><em>Me nj\u00eb tjet\u00ebr parajs\u00eb<br \/>\n<\/em><em>Pa b\u00ebr\u00eb dot m\u00ebkat.\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia <em>\u201cMall\u201d<\/em>, faqe 51)<\/p>\n<p>Po ua them edhe nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb posa\u00e7me nga f\u00ebmij\u00ebria e djal\u00ebria: lexoni nj\u00ebher\u00eb dhe shihni kur t\u00eb mendoni ndonj\u00eb gj\u00eb. Por kur e lexoni nj\u00ebher\u00eb tjet\u00ebr, dhe pastaj mendoheni, keni p\u00ebr t\u00eb par\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se sa me nj\u00eb lexim t\u00eb par\u00eb. E n\u00ebse nuk mjaftojn\u00eb dy lexime, sepse duhet t\u2019u sillesh rreth e rrotull, pra nga t\u00eb gjitha an\u00ebt e mundshme t\u00eb mendimeve tuaja, dhe lexone edhe t\u00eb tret\u00ebn her\u00eb, ku do t\u00eb shihni di\u00e7ka t\u00eb papritur, q\u00eb nuk e keni par\u00eb me dy leximet e para. K\u00ebtu e kuptoni r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e tekstit t\u00eb lexuar, kontektin dhe n\u00ebntekstin, t\u00eb cilat e b\u00ebjn\u00eb m\u00eb t\u00eb dukshme intertekstualitetin.<\/p>\n<p>P.sh. kalimi i rrug\u00ebs \u00ebsht\u00eb kalimi i jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrkohshme, n\u00eb jet\u00ebm paralele, ku njeriu do t\u00eb merrej n\u00eb gjykim prej Zotrave dhe do t\u2019i caktohet vendi i tij i merituar, n\u00eb parajs\u00eb apo n\u00eb ferr. Kjo \u00ebsht\u00eb paramendim i poet\u00ebve, por edhe i feve t\u00eb ndryshme. Si vazhdim n\u00eb k\u00ebt\u00eb cik\u00ebl t\u00eb poezive lirike, ne po e marrim poezin\u00eb <em>\u201cImagjinat\u00eb\u201d<\/em>, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn fuqia e mendimit t\u00eb poetit vjen n\u00eb shprehje, si\u00e7 na ik\u00eb ai m\u00eb tutje, me artin e ikjes nga realiteti:<\/p>\n<p><em>\u201cM\u00ebsohu t\u2019i thyesh shkronjat<br \/>\n<\/em><em>Porsi lajthit\u00eb,<br \/>\n<\/em><em>P\u00ebr ta kuptuar thelbin e fjal\u00ebve.\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia <em>\u201cImagjinat\u00eb\u201d<\/em>, faqe 59)<\/p>\n<p>deri n\u00eb <em>\u201cK\u00ebshtjell\u00ebn e Bukuris\u00eb\u201d<\/em>, intertekstualiteti i s\u00eb cil\u00ebs na e ushqen t\u00ebr\u00eb mendimin ton\u00eb\u00a0 dhe imagjinat\u00ebn e k\u00ebsaj vepre.<\/p>\n<p>Kaq e bukur \u00ebsht\u00eb jeta vet\u00eb dhe kaq t\u00eb pakta jan\u00eb emb\u00eblsit\u00eb e bukuris\u00eb, q\u00eb na ushqen dashuria. Kush nuk e ndjen\u00eb dashurin\u00eb e bukuris\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb mir\u00ebfilli NJERI! Ajo t\u00eb bart\u00eb deri p\u00ebrtej jet\u00ebs, q\u00eb t\u00eb kryej misionin e jet\u00ebs! Pa e ndjer\u00eb gjate t\u00ebr\u00eb jet\u00ebs dashurin\u00eb multidimensionale, nuk jeton njer\u00ebzisht.<\/p>\n<p>Poetit i ting\u00ebllon n\u00eb nd\u00ebrdije si nj\u00eb puhiz\u00eb ajri, z\u00ebri i Pandor\u00ebs, e cila n\u00eb fund t\u00eb saj e ka nj\u00eb shpres\u00eb:<\/p>\n<p><em>\u201cZ\u00ebri i Pandor\u00ebs q\u00eb m\u00eb luste si ajrin:<br \/>\n<\/em><em>Eja t\u00eb lutem edhe nj\u00eb her\u00eb,<br \/>\n<\/em><em>Me at\u00eb zonj\u00eb!<br \/>\n<\/em><em>\u00cbsht\u00eb aq e bukur dhe e \u00ebmb\u00ebl<br \/>\n<\/em><em>Saq\u00eb m\u00eb duket<br \/>\n<\/em><em>Se n\u00eb shpirt ka nj\u00eb krua<br \/>\n<\/em><em>Q\u00eb duhet ta pish!\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia <em>\u201cKaq e bukur dhe e \u00ebmb\u00ebl\u201d<\/em>, faqe 60)<\/p>\n<p><strong>E kush \u00ebsht\u00eb Pandora (Pan-dora)?<\/strong> <strong><em>A e dini?<\/em><\/strong> Ndahet n\u00eb dy pjes\u00eb: <em>\u201cpan\u201d<\/em> \u00ebsht\u00eb <em>\u201cgjith\u00eb\u201d<\/em>, por pjesa e dyt\u00eb e saj, <em>\u201cdora\u201d<\/em>, na \u00ebsht\u00eb n\u00eb shqipe. Pes\u00eb gishta i ka nj\u00eb dor\u00eb e pes\u00eb drejtime simbolike. N\u00eb fund t\u00eb kutis\u00eb, i mbetet <strong><em>shpresa<\/em><\/strong>!<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha drejtimet i shterren, pos shpres\u00ebs. Ajo e mban\u00eb gjat\u00eb t\u00ebr\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n<p>Le t\u00eb thon\u00eb sa t\u00eb duan se <em>\u201c\u00ebsht\u00eb greke\u201d<\/em>, por g\u00ebnjehen. Ajo \u00ebsht\u00eb shqipe. Mitologjia e v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr Pandor\u00ebn do t\u00eb ket\u00eb mendime t\u00eb v\u00ebrteta, e jo lajka. Le ta quajn\u00eb si t\u00eb duan g\u00ebnjeshtar\u00ebt <em>\u201cshkenc\u00ebtar\u201d<\/em> t\u00eb historis\u00eb s\u00eb dhunshme, se Pandora \u00ebsht\u00eb <em>\u201cgreke\u201d<\/em>, edhe pse ata duan ta shkelnin me dhun\u00ebn bot\u00ebrore historin\u00eb iliro-pellazge, por ajo e ngrit\u00eb kok\u00ebn n\u00eb vet\u00ebdijen ton\u00eb prej nd\u00ebrdijes e poeti e do shum\u00eb apo patjet\u00ebr <em>\u201cn\u00eb gjuh\u00ebn shqipe\u201d<\/em> (Poezia <em>\u201cT\u00eb dua n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe\u201d<\/em>, faqe 64). Dashuria e v\u00ebrtet\u00eb e njeriut n\u00eb bot\u00ebn e p\u00ebrkohshme \u00ebsht\u00eb te <em>\u201cGra t\u00eb bukura me foshnja t\u00eb p\u00ebrgjumura\u201d<\/em> , kur poeti thot\u00eb:<\/p>\n<p><em>\u201cSe drita e fjal\u00ebs<br \/>\n<\/em><em>Q\u00eb e ka shk\u00eblqimin<br \/>\n<\/em><em>N\u00eb gurrat shqiptaro-vllahe<br \/>\n<\/em><em>\u00cbsht\u00eb dhurata e shtenjt\u00eb<br \/>\n<\/em><em>Nga Zemra e Zotit.\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Po aty, faqe 63)<\/p>\n<p>Ne, tani po e p\u00ebrfundojm\u00eb k\u00ebt\u00eb cik\u00ebl poezish\u00eb lirike n\u00eb vij\u00ebn e fuqishme t\u00eb porosive, e cila na vjen nga <strong><em>\u201dZemra e Zotit\u201d<\/em><\/strong>, t\u00eb cilat shkruhem me shkronja t\u00eb m\u00ebdha, prandaj i t\u00ebr\u00eb njeriu prej asaj zemre q\u00ebndron, e shpirti mund t\u00eb jet\u00eb aty, kur zemra e njeriut \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pasqyr\u00eb simbolike, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn q\u00ebndron <strong><em>Zoti i Madh, kur ajo pastrohet<\/em><\/strong>. Nd\u00ebr t\u00eb parat thuhet se aty shihen <strong>lidhjet e vjetra shqiptaro-vllahe, <\/strong>t\u00eb cilat dalin nga intertekstualiteti i shenjt\u00eb, p\u00ebr <em>\u201cv\u00ebllaun ton\u00eb\u201d<\/em>, jo p\u00ebr armikun e tmerrsh\u00ebm-serb\u00ebt, q\u00eb i ka p\u00ebrfshir\u00eb sikur me <strong>magji kolektive<\/strong> nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vlleh\u00ebve.<\/p>\n<p>Ne presim q\u00eb t\u00eb zgjohemi nga kjo llahtari me nj\u00eb \u00ebnd\u00ebr t\u00eb bukur, si\u00e7 na e thot\u00eb poeti, publicisti shqiptar e p\u00ebrkthyesi i pa lodhur, n\u00eb gjuh\u00ebt shqiptaro-rumune , me befasi t\u00eb k\u00ebndshme pran\u00eb altarit t\u00eb fjal\u00ebve!<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong><em>Piktura e p\u00ebrgjithshme t\u00eb vet\u00ebdijes dhe ndjenjave<\/em><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>T\u00eb gjitha poezit\u00eb lirike t\u00eb k\u00ebsaj vepre e plot\u00ebsojn\u00eb piktur\u00ebn e p\u00ebrgjithshme t\u00eb ndjenjave, jo t\u00eb verb\u00ebt, por shiqimi i plot\u00eb; jo komerciale, por e denj\u00eb t\u00eb shpirtave tan\u00eb; jo <em>\u201cerotike\u201d<\/em>, por intime dhe iracionale, deri te poezia lirike, e cila ia jep titullin p\u00ebrmbledhjes. K\u00ebtu, i kemi edhe nj\u00ebher\u00eb vargje t\u00eb tjera:<\/p>\n<p><em>\u201cIshuj plot drit\u00eb<br \/>\n<\/em><em>\u00cbnd\u00ebrroj,<br \/>\n<\/em><em>Maj\u00eb malesh<br \/>\n<\/em><em>Flamurin<br \/>\n<\/em><em>E kombit tim<br \/>\n<\/em><em>E shpaloj<br \/>\n<\/em><em>Dhe \u00ebnd\u00ebrroj:<br \/>\n<\/em><em>Rafte librash<br \/>\n<\/em><em>N\u00ebn qiellin e hapur&#8230;\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia <em>\u201c\u00cbnd\u00ebrr\u201d<\/em>, faqe 69)<\/p>\n<p><strong><em>\u00cbsht\u00eb nj\u00eb dashuri e v\u00ebrtet\u00eb komb\u00ebtare e njer\u00ebzore<\/em><\/strong>. Nd\u00ebr t\u00eb tjera, po e zgjedhi poezin\u00eb, <em>&#8220;Zjarri i shenjt\u00eb&#8221;<\/em>, e cila ia jep vet titullin p\u00ebrmbledhjes:<\/p>\n<p><em>\u201cFjal\u00ebt tua<br \/>\n<\/em><em>Derdhin zjarr<br \/>\n<\/em><em>P\u00ebrmbi trupin tim<br \/>\n<\/em><em>Dhe me zjarr e shuaj<br \/>\n<\/em><em>Zjarrin t\u00ebnd<br \/>\n<\/em><em>N\u00eb koh\u00ebn kur koha<br \/>\n<\/em><em>Ndezet<br \/>\n<\/em><em>Me prekje t\u00eb thella.<\/em><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>I shenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb ky zjarr<br \/>\n<\/em><em>Q\u00eb kall dhe shuan<br \/>\n<\/em><em>Dy etje.\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Po kjo poezi, faqe 75)<\/p>\n<p>Poeti, p\u00ebrkthyesi, publicisti apo lidhja direkte e bot\u00ebs shqiptare me bot\u00ebn rumune dhe e bot\u00ebs rumune me bot\u00ebn shqiptare, vjen me befasit\u00eb e leze\u00e7me t\u00eb vargjeve t\u00eb thjeshta, por simbolike, q\u00eb kallin e shuajn\u00eb dy etjet tona, t\u00eb nj\u00eb zjarri me prekje t\u00eb thella. Kur ta lexosh t\u00eb tret\u00ebn her\u00eb, fjala lidhet me zjarrin, q\u00eb \u00ebsht\u00eb i ndezur, p\u00ebrtej prekjeve t\u00eb thella t\u00eb nd\u00ebrdijes, pra nuk \u00ebsht\u00eb zjarr q\u00eb ndizet mbi prush, por <strong><em>zjarr i shenjt\u00eb<\/em><\/strong>, q\u00eb prek ndenjat, deri n\u00eb nd\u00ebrdije, dhe i cili \u00ebsht\u00eb fukam\u00eb njer\u00ebzore e ndjenjave t\u00eb njeriut, i cili na ndezet si bashkdyzim i t\u00eb dy poleve; \u00ebsht\u00eb i vetmi zjarr i shenjt\u00eb, q\u00eb udh\u00ebheq njeriun <strong>kah fundi i jet\u00ebs<\/strong>. Cirkulacioni i nd\u00ebrsjell\u00eb reciprokisht vjen t\u00eb kryhet jo vet\u00ebm n\u00eb vij\u00ebn horizontale, por akoma m\u00eb shum\u00eb n\u00eb vij\u00ebn vertikale.<\/p>\n<p>Megjithate, po ndalemi n\u00eb nj\u00eb poezi tjet\u00ebr. \u00cbsht\u00eb poezia <em>\u201cShk\u00eblqim nate\u201d<\/em>. Valet e vetmis\u00eb sikur e kaplojn\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebm, sepse i jan\u00eb shuar poetit t\u00eb gjitha mrekullit\u00eb, kur nj\u00eb gruaje q\u00eb mbeti pa mendime midis tyre, poetit dhe asaj, mu sikur dikush t\u2019ia kishte vjedhur mendimet. Ai th\u00ebrret k\u00ebshtu:<\/p>\n<p><em>\u201c&#8230;vishu n\u00eb fjalet e mia<br \/>\n<\/em><em>Me vele mendafshi t\u00eb lar\u00eb<br \/>\n<\/em><em>Q\u00eb p\u00ebr ty<br \/>\n<\/em><em>Shtruar i kisha prore<br \/>\n<\/em><em>P\u00ebr t\u00eb shtegtuar at\u00ebbot\u00eb,<br \/>\n<\/em><em>N\u00eb at\u00eb Parajse<br \/>\n<\/em><em>T\u00eb mrekullive hyjnore!\u201d<\/em><\/p>\n<p>(N\u00eb k\u00ebt\u00eb poezi, faqe 78)<\/p>\n<p>Kjo qe vala e vetmis\u00eb, q\u00eb e p\u00ebrfshin\u00eb bot\u00ebn, por edhe ata, poetin e gruan, t\u00eb cil\u00ebs ia vjedhin mendimet, n\u00eb nj\u00eb shk\u00eblqim nate. Nuk do shum\u00eb mend q\u00eb t\u00eb dihet se do t\u00eb jen\u00eb demon\u00ebt n\u00eb nj\u00eb <em>\u201cshk\u00eblqim nate\u201d<\/em>, ata q\u00eb jan\u00eb <em>\u201cdikush\u201d<\/em>, e q\u00eb jan\u00eb t\u00eb prir\u00eb t\u00eb shkat\u00ebrrojn\u00eb g\u00ebzimin dhe mrekullit\u00eb. Ku jan\u00eb mbrekullit\u00eb ata shkojn\u00eb pa diktuesh\u00ebm dhe i fusin turinjt\u00eb e shkat\u00ebrrimit.<\/p>\n<p>Edhe nat\u00ebn gjendet logjika e fjal\u00ebve. Ato jan\u00eb t\u00eb jetuara. I thot\u00eb poeti nga p\u00ebrvoja e tij e trisht\u00eb. Duhet tu ruhemi djajve t\u00eb nat\u00ebs q\u00eb na e shkat\u00ebrrojn\u00eb padiktuesh\u00ebm lumturin\u00eb. T\u00eb dijshmit duhet t\u2019i d\u00ebgjojm\u00eb, sepse na udh\u00ebheqin mir\u00eb nga p\u00ebrvoja e tyre e madhe e mrekullive hyjnore.<\/p>\n<p>Shpirti \u00ebsht\u00eb brumi i nd\u00ebrdijes sate, i zgjimit n\u00ebp\u00ebr furtun\u00eb, i kthesave t\u00eb p\u00ebrkohshme t\u00eb ndijimit, i roj\u00ebs s\u00eb padukshme t\u00eb qenies, e shum\u00eb t\u00eb tjerave.<\/p>\n<p><em>\u201cMendon se t\u00eb kesh shpirt<br \/>\n<\/em><em>Do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb kesh dhembje<br \/>\n<\/em><em>Por, t\u00eb kesh dhembje<br \/>\n<\/em><em>Do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb kesh shije.<\/em><\/p>\n<p><em>T\u00eb rrall\u00eb jan\u00eb njer\u00ebzit<br \/>\n<\/em><em>Q\u00eb e ndjejn\u00eb<br \/>\n<\/em><em>Er\u00ebn e shikimit.\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia <em>\u201cShija e shikimit\u201d<\/em>, faqe 84)<\/p>\n<p>\u00c7ka \u00ebsht\u00eb shikimi? Nuk na e thot\u00eb poeti, por ajo dihet. \u00cbsht\u00eb t\u00ebr\u00eb vrojtimi i hap\u00ebsir\u00ebs, deri te kufiri i horizontit, edhe i vetedijes, \u00e7ka \u00ebsht\u00eb mir\u00eb e \u00e7ka nuk \u00ebsht\u00eb mir\u00eb. Njeriu i vet\u00ebdijsh\u00ebn \u00ebsht\u00eb n\u00eb an\u00ebn e mir\u00eb. Ka shum\u00eb njer\u00ebz q\u00eb jan\u00eb n\u00eb an\u00ebn e lig\u00eb t\u00eb veprimeve, si n\u00eb dor\u00eb t\u00eb djallit, lanet pa\u00e7in. Do t\u00eb dini se cila \u00ebsht\u00eb shija e tij, \u00e7ka mund t\u00eb shkaktoj\u00eb nj\u00eb dhembje e \u00e7ka nuk mund t\u00eb shkatoj\u00eb nj\u00eb dhembje. T\u00eb kesh dhembje, do t\u00eb ndiesh e do t\u00eb kesh mund\u00ebsin\u00eb me shpirt q\u00eb t\u00eb ndash t\u00eb ligen e t\u00eb mir\u00ebn.<\/p>\n<p>M\u00eb n\u00eb fund, zgjohet n\u00eb drit\u00ebn e fjal\u00ebve, t\u00eb cilat na e godasin nd\u00ebrgjegjen:<\/p>\n<p><em>\u201cZgjimi \u00ebsht\u00eb shirti i syrit,<br \/>\n<\/em><em>Syri \u00ebsht\u00eb shpirti i gjumit-<br \/>\n<\/em><em>Lum ata<br \/>\n<\/em><em>(q\u00eb e ) E shuajn\u00eb dhe ndezin<br \/>\n<\/em><em>Drit\u00ebn e fjal\u00ebve!\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia <em>\u201cZgjimi\u201d<\/em>, faqe 85)<\/p>\n<p>Drita e fjal\u00ebve, e atyre q\u00eb shpirtin e kan\u00eb n\u00eb zgjim, do t\u00eb jen\u00eb n\u00eb piedestal t\u00eb zgjimeve tona para t\u00eb keqes, jan\u00eb vrojtoret e shikimeve t\u00eb zgjuara, e fjetjes s\u00eb atyre q\u00eb flejn\u00eb, n\u00eb kohen kur duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb zgjuar. K\u00ebta jan\u00eb poet\u00ebt: paraprij\u00ebst e viteve t\u00eb zgjuara:<\/p>\n<p><em>\u201cDo t\u2019ju urrej,<br \/>\n<\/em><em>Duke ju dashur prore&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>O, t\u00eb lazdruarat e Zotit<br \/>\n<\/em><em>Ju vini e merrni<br \/>\n<\/em><em>Nj\u00ebmij\u00eb m\u00ebkate<br \/>\n<\/em><em>N\u00eb shpirtin tim<br \/>\n<\/em><em>Q\u00eb s\u2019din t\u00eb urrej\u00eb&#8230;\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia <em>\u201cRima t\u00eb lazdruara\u201d<\/em>, faqe 88)<\/p>\n<p>Poeti nuk di t\u00eb urrej, as edhe armiqt\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj; \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn e Zotit, q\u00eb di vet\u00ebm t\u00eb dashuroj\u00eb prore, me dashurin\u00eb polivalente.<\/p>\n<p>K\u00ebtu po e p\u00ebrfundojn\u00eb edhe ciklin e tret\u00eb <em>\u201cZgjohu, \u00ebnd\u00ebrr e bukur\u201d<\/em>.<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><strong>K\u00ebndimi dhe vrojtimi i papritur i magjis\u00eb s\u00eb shkrimit<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Toka shqiptare, e ven\u00eb n\u00eb bastonin e pandalur t\u00eb shpishjeve e t\u00eb goditjeve, \u00ebsht\u00eb i padnar\u00eb p\u00ebr poetin, i cili nuk ndahet n\u00eb asnj\u00eb minut\u00eb prej <em>\u201cIshullit t\u00eb trazuar\u201d<\/em>, q\u00eb \u00ebsht\u00eb vendlindja e tij, e cila, ku t\u00eb shkoj\u00eb ai, e p\u00ebrcjell\u00eb ate. Ato nuk e l\u00ebn\u00eb t\u00eb qet\u00eb askund, as n\u00eb Rumani. Fillimi vie nga Shipkovica e tij, sepse ishte pjes\u00eb e denj\u00eb dhe e vog\u00ebl e <em>\u201cMbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Dardanis\u00eb\u201d<\/em>, q\u00eb shkon deri n\u00eb parahistori t\u00eb viteve, me rolin e saj t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, e cila duhet t\u00eb kthehet e t\u00eb shikoj\u00eb lirikun, t\u00eb kthyer nga Parajsa. Pse kthehet nga Parajsa, e nuk vjen nga Ferri? Sepse ferri d\u00ebnohet, e Parajsa \u00ebsht\u00eb e Zotit, dhe poet\u00ebt nuk duhet t\u00eb ken\u00eb g\u00ebnjeshtra, sepse me g\u00ebnjeshtra fillohet rruga kundrejt\u00eb Zotit, e udh\u00ebhequr prej Kryedemonin. E mira dhe e keqja e kan\u00eb nj\u00eb kufi t\u00eb prer\u00eb. T\u00eb mirat jan\u00eb me Zotin e parajs\u00ebn dhe t\u00eb k\u00ebqijat jan\u00eb me kund\u00ebrshtarin e tij, pra Kryedemonit. Poet\u00ebt jan\u00eb t\u00eb d\u00ebrguar prej Zotit, p\u00ebr ta p\u00ebrcjellur e para-vrojtuar jet\u00ebn, me dashuri, e jo me urrejtje, me g\u00ebnjeshtra, me dhun\u00eb. Ai e ka nj\u00eb mision dhe ky mision fillon nga vendi i lindjes:<\/p>\n<p><em>\u201cFrym\u00ebmarrja e juaj<br \/>\n<\/em><em>E mban\u00eb t\u00eb pashuar drit\u00ebn n\u00eb vat\u00ebr.<br \/>\n<\/em><em>E gjall\u00eb, Historia rritet n\u00eb ethe-<br \/>\n<\/em><em>Nd\u00ebrmjet mureve<br \/>\n<\/em><em>Ajo i shplan teshat,<br \/>\n<\/em><em>T\u00eb bardhat, teshat presin:<br \/>\n<\/em><em>\u00c7far\u00eb hijeshie!\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia, <em>\u201cShipkovica\u201d<\/em>, faqe 93)<\/p>\n<p>Historia na lidhet k\u00ebtu, e shnd\u00ebrruar n\u00eb ethe, pik\u00ebrisht me t\u00eb bardh\u00ebn e jet\u00ebs, q\u00eb \u00ebsht\u00eb e dukshme dhe e kapshme, drita, q\u00eb \u00ebsht\u00eb e ndezur n\u00eb vat\u00ebr, n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb atdheut. Me t\u00eb gjitha t\u00eb ligat e jet\u00ebs, me dhun\u00ebn e ndarjes dhe shp\u00ebrdarjes, Shipkovica i shp\u00ebrlan\u00eb teshat e bardha nga p\u00ebrbaltja e jet\u00ebs. Ngjyra e badh\u00eb \u00ebsht\u00eb prej fillimit t\u00eb jet\u00ebs ngjyra m\u00eb e dashur e brezave, prej \u00e7orap\u00ebve e deri n\u00eb plisin e bardh\u00eb. Edhe vet papa e mban\u00eb plisin e bardh\u00eb n\u00eb kok\u00eb, t\u00eb zgjatur, e edhe t\u00eb tjer\u00ebt n\u00eb kok\u00eb, deri n\u00eb shket\u00ebtirat e arabis\u00eb, q\u00eb e majn\u00eb shallin e bardh\u00eb t\u00eb kthyer n\u00eb lidhje nga vdekja e papritur, apo si rugovan\u00ebt tan\u00eb, q\u00eb e mb\u00ebshtjellin rreth kok\u00ebs, si nj\u00eb qefin t\u00eb vdekjes. Rugova \u00ebsht\u00eb n\u00eb dardanin\u00eb ton\u00eb, q\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb ashtu si\u00e7 e pat\u00ebn ndar\u00eb zotrat, por dhuna e sh\u00ebmtuar e armiq\u00ebve tan\u00eb m\u00eb t\u00eb paskrupullt reth e rreth nesh, prej Shipkovic\u00ebs e deri n\u00eb Kosov\u00eb, ku prekin t\u00eb ligjt\u00eb me t\u00eb ligat e tyre; e kthejn\u00eb historin\u00eb ton\u00eb t\u00eb dhimshme me ethe t\u00eb plota jetese. Poeti thot\u00eb:<\/p>\n<p><em>\u201cMuret d\u00ebgjojn\u00eb \u00e7\u2019thon\u00eb tr\u00ebndafilat n\u00eb m\u00ebngjes<br \/>\n<\/em><em>Pasqyrat d\u00ebgjojn\u00eb \u00e7\u2019ka thot\u00eb<br \/>\n<\/em><em>Sh\u00ebmb\u00eblltyra e juaj n\u00eb mesdit\u00eb.<br \/>\n<\/em><em>\u00c7far\u00eb hijeshie: teshat e bardha<br \/>\n<\/em><em>Rrjedhin p\u00ebrmes Shkum\u00ebs s\u00eb nat\u00ebs<br \/>\n<\/em><em>Dhe shkojn\u00eb p\u00ebrgjat\u00eb detit.<br \/>\n<\/em><em>Qenie e gjall\u00eb, Historia<br \/>\n<\/em><em>Ta pjek\u00eb buk\u00ebn n\u00eb Vat\u00ebr.<\/em><\/p>\n<p>(Po aty, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn faqe)<\/p>\n<p>Sikur historia e intergon koh\u00ebn n\u00eb vorbull\u00ebn e fatit e t\u00eb pafatit; \u00ebsht\u00eb nj\u00eb poezi e thukt\u00eb, e bukur dhe integrale, prej m\u00ebgjesit e deri n\u00eb muzgun e jet\u00ebs, me tr\u00ebndafilat apo me historin\u00eb, e cila e pjek\u00eb buk\u00ebn n\u00eb vater.<\/p>\n<p>Poeti vjen nga parajsa q\u00eb t\u00eb piketon me mall \u00e7do gj\u00eb t\u00eb vlershme t\u00eb saj, nga drita e deri te teshat e bardha, ku muret e pasqyra d\u00ebgjojn\u00eb. Poeti e d\u00ebgjon thell\u00ebsisht sh\u00ebmb\u00eblltyren e viteve. \u00cbsht\u00eb historia komb\u00ebtare q\u00eb sillet nga jeta e sotme n\u00eb jet\u00ebn paraprake; nga e djeshmja e ethshme e n\u00eb t\u00eb sotmen; nga e kaluara e vrugt\u00eb e n\u00eb sotmen, kur rrobet e bardha i shp\u00ebrlan\u00eb historia, q\u00eb i rri si roje e pavdekshme n\u00eb vat\u00ebr.<\/p>\n<p><strong>Poeti e ka nj\u00eb fjalor krejt\u00ebsisht t\u00eb ri dhe origjinal<\/strong>. Si Shipkovica ku flet historia, pastaj i nxjerr\u00eb n\u00eb <em>\u201cpazar\u201d<\/em>&#8211; q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb fillin prej shqipes s\u00eb vjet\u00ebr, para se t\u00eb ndaheshin gjuh\u00ebt, q\u00eb prej Babilonis\u00eb, kur u ndane gjuh\u00ebt e para prej shqipes s\u00eb vjet\u00ebr, dhe fjala <em>\u201cpa-zar\u201d<\/em>, do t\u00eb thosht\u00eb: pa e b\u00ebr\u00eb asnj\u00eb <em>\u201czari\u201d<\/em>, pa dh\u00ebn\u00eb kushte, atje ku mblidhen gj\u00ebrat q\u00eb nuk u nevojiten atyre njer\u00ebzve, por mund t\u00eb nd\u00ebrrohen me gj\u00ebrat q\u00eb u duhen atyre, para se t\u00eb dalin t\u00eb hollat e klas\u00ebs skllavo-pronar\u00ebve; edhe Homerin, edhe Balzakun, edhe Kadaren\u00eb, e t\u00eb tjer\u00eb, i shtyn t\u00eb b\u00ebrtasin pa pushim, sepse:<\/p>\n<p><em>\u201cErdhi edhe engulli atje<br \/>\n<\/em><em>P\u00ebrmes val\u00ebs s\u00eb qet\u00eb l\u00ebviz\u00ebse.<br \/>\n<\/em><em>Eja e na nxjirr prej k\u00ebtu!<br \/>\n<\/em><em>B\u00ebrtisnin prej tij:<br \/>\n<\/em><em>Homeri, Balzaku,<br \/>\n<\/em><em>Kadareja, Qosja&#8230;<br \/>\n<\/em><em>T\u00eb trembur<br \/>\n<\/em><em>Nga buz\u00ebqeshja e Stalinit.\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia <em>\u201cN\u00eb Pazar\u201d<\/em>, faqe 94)<\/p>\n<p>I tremb\u00eb edhe ata diktura buzagaze e dhun\u00ebs klasore. Komunizmi na pati shnd\u00ebrruar me dhun\u00eb t\u00eb eg\u00ebr klasore, n\u00eb klas\u00eb puntore e t\u00eb detyrueshme. Prap vie engjulli dhe prap ia rekomandon librin, t\u00eb \u00ebnd\u00ebrroj\u00eb me te.<\/p>\n<p>Edhe turma e \u00c7am\u00ebris\u00eb k\u00ebndon plot me dhembje, por kush e d\u00ebgjon ate, deri sa frika e \u00ebnd\u00ebrave apo e mallit t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb e kaplojn\u00eb:<\/p>\n<p><em>\u201cJepma Zot qet\u00ebsin\u00eb<br \/>\n<\/em><em>T\u00eb m\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb dhe pastaj<br \/>\n<\/em><em>Vetmin\u00eb time t\u00eb shenjt\u00eb<br \/>\n<\/em><em>Lere t\u00eb shkoj\u00eb p\u00ebrs\u00ebri<br \/>\n<\/em><em>Me turmat e Sharrit&#8230;\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia <em>\u201cD\u00ebshir\u00eb\u201d<\/em>, faqe 95)<\/p>\n<p>Magjia e tmerri e ndalin prej pragut t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb, n\u00eb poezin\u00eb me emrin e v\u00ebrtet\u00eb <em>\u201cDardania\u201d<\/em>, e kthehet me k\u00ebt\u00eb dhembje n\u00eb t\u00eb gjitha kodrat e lindjes, e fshatrave t\u00eb zon\u00ebs, q\u00eb digjen nga dhuna dhe fushave q\u00eb deg\u00ebdisen:<\/p>\n<p><em>\u201cEmri i yt\u00eb<br \/>\n<\/em><em>\u00cbsht\u00eb poem i tr\u00ebndafilt\u00eb<br \/>\n<\/em><em>Q\u00eb p\u00ebrmes nishanit t\u00eb pushk\u00ebs<br \/>\n<\/em><em>\u00cbsht\u00eb kunduar<br \/>\n<\/em><em>Nga brigjet e Adriatikut.\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga e nj\u00ebjta poezi, faqe 96)<\/p>\n<p>Nuk duhet t\u00eb p\u00ebrcjellim vet\u00ebm k\u00ebt\u00eb pikturim t\u00eb dhembjes historike, por t\u00eb shohim kur \u00ebsht\u00eb shkruar ajo, vitin 1998, apo dhe t\u00eb \u00ebnd\u00ebrrojm\u00eb kodrinat e Dardanis\u00eb n\u00ebn shikimet e Zotit, e t\u00eb kuptojm\u00eb mir\u00eb dhun\u00ebn mij\u00ebvje\u00e7are p\u00ebr t\u00eb shpopulluar k\u00ebt\u00eb vend t\u00eb shenjt\u00eb, nga majat e shigjetave t\u00eb Zotit t\u00eb Madh. Emri <em>\u201cDardania\u201d<\/em> vjen prej <strong><em>\u201cdard\u201d<\/em><\/strong>, t\u00eb cilat i japin majat e shigjetave t\u00eb Zotit.<\/p>\n<p>Zotit i drejtohet e t\u00ebr\u00eb p\u00ebrmbledhja lirike, por tekstualisht vet\u00ebm tri (3) poezi lirike jan\u00eb edhe me titullin <em>\u201cO Zot\u201d<\/em> apo <em>\u201cO Gott\u201d<\/em>. T\u00eb hysh n\u00eb l\u00ebkur\u00ebn e nj\u00eb endacaku n\u00eb dy ishuj t\u00eb d\u00ebshprimit: a) n\u00eb ishullin e vetmis\u00eb, q\u00eb mezi e gjykon dashurin\u00eb njer\u00ebzore deri n\u00eb shkret\u00ebrirat e fjal\u00ebve; dhe b) i shenjt\u00eb, me tesha t\u00eb bardha, q\u00eb nuk mund t\u2019i p\u00ebrbalt\u00eb as dhuna m\u00eb e vrugt\u00eb e trazimeve midis prind\u00ebrve t\u00eb urt\u00eb, nga t\u00eb dy shtetet e ndryshme; dhe t\u00eb jesh poet lirik mbrenda k\u00ebtyre konturave, <strong>\u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb<\/strong>! Atij i mbetet mendimi dhe lutja ndaj Zotit t\u00eb Madh, p\u00ebr jet\u00ebn e p\u00ebrjetshme!&#8230;<\/p>\n<p>N\u00eb poezin\u00eb lirike <em>\u201cLart\u00ebsim\u201d<\/em>, thuhen k\u00ebto fjal\u00eb t\u00eb pazakonshme, t\u00eb cilat fillojn\u00eb me <em>\u201cparajsen e vjedhur\u201d<\/em>, q\u00eb \u00ebsht\u00eb jetesa e vuajtjeve t\u00eb m\u00ebdha:<\/p>\n<p><em>\u201cN\u00eb mbr\u00ebmje vjen terri<br \/>\n<\/em><em>Dhe ik drita.<br \/>\n<\/em><em>N\u00eb m\u00ebngjes ik terri<br \/>\n<\/em><em>Dhe vjen drita.<br \/>\n<\/em><em>Prej nesh shk\u00ebputet<br \/>\n<\/em><em>Nj\u00eb val\u00eb trishtimi.<br \/>\n<\/em><em>Dhe s\u00ebrish lindim<br \/>\n<\/em><em>P\u00ebr t\u00eb vdekur dhe vdesim<br \/>\n<\/em><em>P\u00ebr t\u00eb lindur p\u00ebrs\u00ebri<br \/>\n<\/em><em>Duke u ngjitur<br \/>\n<\/em><em>Drejt\u00eb Per\u00ebndis\u00eb.\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Po n\u00eb k\u00ebt\u00eb poezi, faqe 104)<\/p>\n<p>Fshihet jeta e p\u00ebrkohshme me <em>\u201cparasjen e vjedhur\u201d<\/em>, e k\u00ebtu jan\u00eb provat e njeriut, n\u00eb k\u00ebt\u00eb jet\u00eb, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn do b\u00ebj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb ngjitemi drejt\u00eb Per\u00ebndis\u00eb. P\u00ebr tu ngjitur drejt Per\u00ebndis\u00eb duhet t\u00eb posedojm\u00eb nj\u00eb shpirt\u00eb t\u00eb bardh\u00eb, si rrobat e bardha, e zemr\u00ebn e pastruar nga \u00e7do urrejtje, smirn\u00eb e keqtrajtim i njeriut tjet\u00ebr, pra paq\u00ebsore, jo p\u00ebr luft\u00eb okupuese.<\/p>\n<p>Luft\u00ebrat e atyre popujve t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar n\u00eb shum\u00eb vuajtje t\u00eb tmerrshme t\u00eb nj\u00eb padrejt\u00ebsie apo okupimi, jan\u00eb m\u00eb s\u00eb t\u00eb lejueshme.<\/p>\n<p>P\u00ebr mbrojtje, i lind\u00eb Zoti i Madh apo Per\u00ebndia njer\u00ebzit e ve\u00e7ant\u00eb. R\u00ebnja p\u00ebr liri e pavar\u00ebsi, lavd\u00ebrohet edhe nga i madhi Zot!&#8230;<\/p>\n<p>Qe, <strong>po ua largoj nj\u00ebher\u00eb Baki Ymerin<\/strong> <strong>si njeri<\/strong> e <strong>po ua jap<\/strong> <strong>Baki Ymerin si poet<\/strong>, <strong><em>me sa mund t\u00eb gjykoj<\/em><\/strong>! <strong>Syri i t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs \u00ebsht\u00eb k\u00ebtu<\/strong>: <strong><em>vrojtimi i papritur i magjis\u00eb s\u00eb shkrimit<\/em><\/strong>. \u00cbsht\u00eb ndjeshm\u00ebria poetike e t\u00eb menduarit p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebnat e sinqerta t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrkohshme, t\u00eb b\u00ebr\u00eb me sprova t\u00eb m\u00ebdha.<\/p>\n<p>Ne, lindim p\u00ebrs\u00ebri p\u00ebr t\u00eb vdekur pas k\u00ebsaj, duke u lidhur me drit\u00ebn e duke e menduar t\u00eb ngjitemi drejt Per\u00ebndis\u00eb. A i p\u00ebrmbushim k\u00ebrkesat tona ndaj Zotit t\u00eb Madh, t\u00eb ngjitemi kah AI, i cili do t\u00eb na gjykoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebn, sa i kemi p\u00ebrmbushur detyrat tona, n\u00eb jet\u00ebn ton\u00eb t\u00eb p\u00ebrkohshme mbi tok\u00eb, etj. K\u00ebte, shumica e jon\u00eb nuk e din\u00eb. Me vetmi dhe pa e justifikuar me vepra t\u00eb ndershme, nuk \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrbushur jeta e jon\u00eb. Ate q\u00eb e kemi te pad\u00ebshiruar n\u00eb k\u00ebt\u00eb jet\u00eb, do ta kemi p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb p\u00ebrkoshme, sepse nuk ka ndonj\u00eb t\u00eb ndodhur, pa ndonj\u00eb shkak t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. Shkaku q\u00eb nuk e di, vjen si pasoj\u00eb. E gjith\u00eb kjo vuajtje e thell\u00eb lidhet me nj\u00eb shkak, q\u00eb nuk e ke ditur m\u00eb par\u00eb; me nj\u00eb ar\u00ebsyje t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb t\u00eb ndodhis\u00eb, q\u00eb nuk t\u00eb ka r\u00ebn\u00eb nd\u00ebrmend; me nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje, q\u00eb nuk e ke zgjidhur drejt\u00eb.<\/p>\n<p>Sot, kur rinia shetitet p\u00ebrmes hijes s\u00eb Neonit, me xhepat e zbraz\u00ebt; me kalvarin q\u00eb u r\u00ebndon mb supe, me dije ose pa dije; p\u00ebrderisa edhe <em>\u201cengjujt dergjen n\u00eb melakoli\u201d<\/em> (poezia <em>\u201cRinia\u201d<\/em>, faqe 106), <strong><em>poeti lirik e zgjedh rrug\u00ebn atdhetare<\/em><\/strong>, pa marrur pjes\u00eb n\u00eb vushtrimet e s\u00eb keqes n\u00eb jet\u00eb, dhe b\u00ebhet nj\u00eb <strong>mbret i besnik\u00ebris\u00eb<\/strong>, kur t\u00eb tjer\u00ebt shkojn\u00eb qorrazi, q\u00eb <em>\u201cta mjelin Ku\u00e7edr\u00ebn\u201d <\/em>(Poezia <em>\u201cN\u00ebn hijen e Neonit\u201d<\/em>, faqe 107). N\u00eb fakt, duhet shkruar <em>\u201cKulshedra\u201d<\/em>, por n\u00eb baz\u00eb t\u00eb rregullores s\u00eb gjuh\u00ebs letrare shqipe, ajo e ka humbur q\u00ebllimin e vrapimit t\u00eb saj, kulma-kulma. \u00cbsht\u00eb zhdukur n\u00eb gjuh\u00eb etja e Kulshedr\u00ebs p\u00ebr t\u00eb ndjekur di\u00e7ka, p\u00ebr ta z\u00ebn\u00eb ate, etj. Emri nuk e p\u00ebrmbush veprimin&#8230;<\/p>\n<p><strong>K\u00ebshtu vim\u00eb deri te ironia e jet\u00ebs<\/strong>, <em>\u201cErr\u00ebsir\u00eb mesjetare\u201d<\/em>. Ndahen brigjet, rrug\u00ebt, format, rrotullimet, mendimet, etj. Nuk e dim\u00eb t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje. Nj\u00ebra pal\u00eb shd\u00ebrrohet n\u00eb z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs dhe lavd\u00ebrues t\u00eb s\u00eb keqes, <strong>e nj\u00ebra pal\u00eb b\u00ebhem dhe jan\u00eb z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs t\u00eb liris\u00eb<\/strong>. N\u00eb realitet, zbritet n\u00eb ferrin e gjall\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj jete, kur <strong>Ku\u00e7dera e Kuqe<\/strong> fryhet e fryhet n\u00ebp\u00ebr t\u00ebr\u00eb territorin e z\u00ebn\u00eb prej g\u00ebnjeshtrave t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb BRSS-s\u00eb, edhe n\u00eb Ballkan e m\u00eb gj\u00ebr\u00eb:<\/p>\n<p><em>\u201cKu\u00e7edra endet n\u00ebp\u00ebr Ballkan<br \/>\n<\/em><em>Duke ndjell\u00eb trishtim,<br \/>\n<\/em><em>Kontinenti e shuan drit\u00ebn,<br \/>\n<\/em><em>Sht\u00ebpia e jon\u00eb d\u00ebp\u00ebrton<br \/>\n<\/em><em>N\u00eb nj\u00eb err\u00ebsir\u00eb mesjetare.\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Po te kjo poezi, faqe 111)<\/p>\n<p>Me \u00e7ka vjen poezia? Poeti (lirik apo abstrakt) e ka detyr\u00eb jet\u00ebsore jo vet\u00ebm t\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb jet\u00ebn ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb, por me ndjenja e figura artistike.<\/p>\n<p><strong>Baki Ymeri poet<\/strong>, dhe jo njeri, t\u00eb cilin nuk e njoh p\u00ebrsonalisht, por njihem me p\u00ebrkthyesin dhe njoh\u00ebsin e poezis\u00eb apo rrethanave t\u00eb ndryshme jet\u00ebsore, i lutet vetvetes si poet dhe artit t\u00eb fjal\u00ebs:<\/p>\n<p><em>\u201cPo qe se ke uri<br \/>\n<\/em><em>E v\u00eb edhe nj\u00eb cop\u00eb buke<br \/>\n<\/em><em>T\u00eb lyer me pak drit\u00eb&#8230;\u201d<\/em><\/p>\n<p>(<em>\u201cPoezia\u201d<\/em>, k\u00ebshtu quhet ajo, n\u00eb faqe 117)<\/p>\n<p>t\u00eb cil\u00ebn e gj\u00ebn\u00eb t\u00eb harruar n\u00eb mesdit\u00eb, si z\u00eb i zemr\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb \u00ebnd\u00ebrruar at\u00eb loj\u00eb t\u00eb fjal\u00ebve t\u00eb pap\u00ebrshtatshme. Pra, poeti e ka p\u00ebr detyr\u00eb q\u00eb t\u00eb barazoj\u00eb kudo gj\u00ebrat e \u00e7\u00ebshtjet dhe t\u2019i shoh\u00eb, apo t\u2019i ngjyj\u00eb n\u00eb drit\u00eb, p\u00ebr ta gjetur t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn artistike. <strong>Artistikja vie n\u00eb shenj\u00eb t\u00eb KRIJUESIT t\u00eb bot\u00ebs son\u00eb<\/strong>.<\/p>\n<p>Ne, po e p\u00ebrmbyllim k\u00ebt\u00eb shkrim t\u00eb gjat\u00eb, duke iu sjellur n\u00eb t\u00eb gjitha an\u00ebt librit poetik <em>\u201cZjarri i Shenjt\u00eb\u201d<\/em>, me poezin\u00eb e fundit:<\/p>\n<p><em>\u201c\u00cbsht\u00eb magjike<br \/>\n<\/em><em>Kjo drit\u00eb e tingullit&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><em>Fjala e fundit \u00ebsht\u00eb magji<br \/>\n<\/em><em>Q\u00eb na hedh<br \/>\n<\/em><em>N\u00eb drit\u00ebn e p\u00ebrjetshme.\u201d<\/em><\/p>\n<p>(Nga poezia <em>\u201cFjala e fundit\u201d<\/em>, faqe 123)<\/p>\n<p><strong>Si p\u00ebrfundim:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Baki Ymeri, si poet lirik<\/strong>, na imponohet me vargjet e thjeshta e t\u00eb dh\u00ebna n\u00eb nj\u00eb intertekstualitet artistik. Vargu i tij \u00ebsht\u00eb varg i ndjesh\u00ebm e i thurur me pedant\u00ebrin\u00eb artistike. Ai i shprish\u00eb kufijt\u00eb e dhunsh\u00ebm <em>\u201cnacional\u201d<\/em> dhe na gj\u00ebn\u00eb me tesha t\u00eb bardha prej babait ton\u00eb t\u00eb shenjt\u00eb, prej Polifemit dhe gruas s\u00eb tij Galatis\u00eb, prej t\u00eb cil\u00ebve kan\u00eb lindur tre djem dhe kan\u00eb udh\u00ebhequr tre popuj, n\u00eb Euro-Azin\u00eb e Vog\u00ebl dhe n\u00eb Gadishullin Ilirik <em>(jo Ballkan!)<\/em>: <strong>Iliri<\/strong>, <strong>Gali<\/strong> dhe <strong>Kelti<\/strong>. <strong>Ilir\u00ebt, gal\u00ebt dhe kelt\u00ebt jan\u00eb apo ishin popuj v\u00ebllez\u00ebr; e filtshin nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, gjuh\u00ebn e vjet\u00ebr shqipe<\/strong>.<\/p>\n<p>Poezia e tij \u00ebsht\u00eb edhe simbolike, p\u00ebrderisa na e hjek trishtimin e mbjellur nga realiteti jetik dhe na d\u00ebrgon n\u00eb jet\u00ebn m\u00eb t\u00eb arritur e t\u00eb qart\u00eb artistikisht, <strong><em>me nj\u00eb frym\u00eb t\u00eb leht\u00eb t\u00eb poezis\u00eb s\u00eb tij, me thyrje t\u00eb befasishme t\u00eb ndonj\u00eb vargju metaforik dhe artistik<\/em><\/strong>. Na merr nga jeta e p\u00ebrkohshme dhe na d\u00ebrgon n\u00eb nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb p\u00ebrhershme apo, q\u00eb t\u00eb jemi si d\u00ebshmitar\u00eb, na kthen nga Parasja p\u00ebr ta kuptuar m\u00eb drejt\u00eb jet\u00ebn e m\u00ebrzitshme t\u00eb Ferrit&#8230;<\/p>\n<p>Ne ua rekomandojn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb lexuesve t\u00eb pjekur q\u00eb ta lexojn\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr&#8230;<\/p>\n<hr \/>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Zejnullah Rrahmani, <em>\u201eTeorija e let\u00ebrsis\u00eb\u201c<\/em>, Faik Konica, Prishtin\u00eb 2008, faqe 251.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Dr. Luan Top\u00e7iu, <em>\u201eMetafora e shnd\u00ebrrimit t\u00eb fjal\u00ebve n\u00eb drit\u00eb\u201c<\/em>, Parath\u00ebnie, vepra poetike <em>\u201eZjarri i Shenjt\u00eb\u201c<\/em>, Klubi Kulturor `94, Tetov\u00eb 2001, faqe 7.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Shikoni po desh\u00ebt studimet e\u00a0 shkrimit t\u00eb Gazet\u00ebs elektronike Shqiptari, e dat\u00ebs 11 mars 2019, <em>\u201eAs komb dhe as etni nuk ka ekzistuar n\u00eb Mesjet\u00eb! Serbia u krijua si etnitet politik n\u00eb shekullin XIX mbi popullsin\u00eb shqiptare dhe vllahe\u201c<\/em>, n\u00eb <a href=\"http:\/\/www.gazetashqiptari.com\/as-komb-dhe-as-etni-nuk-ka-ekzistuar-ne-mesjte-serbia-u-krijua-si-etnitet-politik-ne-shekullin-e-xix-mbi-popullsine-shqiptare-dhe-vllahe\">http:\/\/www.gazetashqiptari.com\/as-komb-dhe-as-etni-nuk-ka-ekzistuar-ne-mesjte-serbia-u-krijua-si-etnitet-politik-ne-shekullin-e-xix-mbi-popullsine-shqiptare-dhe-vllahe<\/a> , apo n\u00eb vepr\u00ebn time t\u00eb formatit t\u00eb madh, <em>\u201eSondazhe p\u00ebr Kosov\u00ebn dhe kufirin e saj\u201c<\/em>, Lena Grafik, Prishtin\u00eb 2019, faqe 22.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pamje nga Biblioteka e Baki Ymerit n\u00eb Rumani Brahim (Ibish) AVDYLI: (Studim p\u00ebr vepr\u00ebn e Baki Ymerit, \u201eZjarri i Shenjt\u00eb\u201c,\u00a0Klubi Letrar &#8217;94, Tetov\u00eb 2001.) Bashk\u00ebpunimi i plot\u00eb i vet\u00ebdij\u00ebsimit t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb Edhe pse kemi pasur nj\u00eb bashk\u00ebpunim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me Baki Ymerin, madje p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, m\u00eb vie n\u00eb mendje sa i p\u00ebrket [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":71769,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,8,10],"tags":[],"class_list":["post-71768","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-letersi","category-poezi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>NJ\u00cb ZJARR I VE\u00c7ANT\u00cb ME PREKJE\u00a0T\u00cb THELLA T\u00cb ND\u00cbRDIJES - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"NJ\u00cb ZJARR I VE\u00c7ANT\u00cb ME PREKJE\u00a0T\u00cb THELLA T\u00cb ND\u00cbRDIJES - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pamje nga Biblioteka e Baki Ymerit n\u00eb Rumani Brahim (Ibish) AVDYLI: (Studim p\u00ebr vepr\u00ebn e Baki Ymerit, \u201eZjarri i Shenjt\u00eb\u201c,\u00a0Klubi Letrar &#8217;94, Tetov\u00eb 2001.) Bashk\u00ebpunimi i plot\u00eb i vet\u00ebdij\u00ebsimit t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb Edhe pse kemi pasur nj\u00eb bashk\u00ebpunim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me Baki Ymerin, madje p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, m\u00eb vie n\u00eb mendje sa i p\u00ebrket [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-09-30T22:33:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-10-01T20:09:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Biblioteka_e_Baki_Ymerit_Bukuresht_Rumani-dhe_pikturat.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"528\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"45 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"NJ\u00cb ZJARR I VE\u00c7ANT\u00cb ME PREKJE\u00a0T\u00cb THELLA T\u00cb ND\u00cbRDIJES\",\"datePublished\":\"2021-09-30T22:33:25+00:00\",\"dateModified\":\"2021-10-01T20:09:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\\\/\"},\"wordCount\":8950,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/Biblioteka_e_Baki_Ymerit_Bukuresht_Rumani-dhe_pikturat.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Let\u00ebrsi\",\"Poezi\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\\\/\",\"name\":\"NJ\u00cb ZJARR I VE\u00c7ANT\u00cb ME PREKJE\u00a0T\u00cb THELLA T\u00cb ND\u00cbRDIJES - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/Biblioteka_e_Baki_Ymerit_Bukuresht_Rumani-dhe_pikturat.jpg\",\"datePublished\":\"2021-09-30T22:33:25+00:00\",\"dateModified\":\"2021-10-01T20:09:43+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/Biblioteka_e_Baki_Ymerit_Bukuresht_Rumani-dhe_pikturat.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/Biblioteka_e_Baki_Ymerit_Bukuresht_Rumani-dhe_pikturat.jpg\",\"width\":800,\"height\":528,\"caption\":\"Biblioteka e Baki Ymerit, Bukuresht, Rumani - dhe pikturat\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"NJ\u00cb ZJARR I VE\u00c7ANT\u00cb ME PREKJE\u00a0T\u00cb THELLA T\u00cb ND\u00cbRDIJES\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"NJ\u00cb ZJARR I VE\u00c7ANT\u00cb ME PREKJE\u00a0T\u00cb THELLA T\u00cb ND\u00cbRDIJES - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"NJ\u00cb ZJARR I VE\u00c7ANT\u00cb ME PREKJE\u00a0T\u00cb THELLA T\u00cb ND\u00cbRDIJES - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Pamje nga Biblioteka e Baki Ymerit n\u00eb Rumani Brahim (Ibish) AVDYLI: (Studim p\u00ebr vepr\u00ebn e Baki Ymerit, \u201eZjarri i Shenjt\u00eb\u201c,\u00a0Klubi Letrar &#8217;94, Tetov\u00eb 2001.) Bashk\u00ebpunimi i plot\u00eb i vet\u00ebdij\u00ebsimit t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb Edhe pse kemi pasur nj\u00eb bashk\u00ebpunim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me Baki Ymerin, madje p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, m\u00eb vie n\u00eb mendje sa i p\u00ebrket [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2021-09-30T22:33:25+00:00","article_modified_time":"2021-10-01T20:09:43+00:00","og_image":[{"width":800,"height":528,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Biblioteka_e_Baki_Ymerit_Bukuresht_Rumani-dhe_pikturat.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"45 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"NJ\u00cb ZJARR I VE\u00c7ANT\u00cb ME PREKJE\u00a0T\u00cb THELLA T\u00cb ND\u00cbRDIJES","datePublished":"2021-09-30T22:33:25+00:00","dateModified":"2021-10-01T20:09:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/"},"wordCount":8950,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Biblioteka_e_Baki_Ymerit_Bukuresht_Rumani-dhe_pikturat.jpg","articleSection":["Artikuj","Let\u00ebrsi","Poezi"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/","name":"NJ\u00cb ZJARR I VE\u00c7ANT\u00cb ME PREKJE\u00a0T\u00cb THELLA T\u00cb ND\u00cbRDIJES - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Biblioteka_e_Baki_Ymerit_Bukuresht_Rumani-dhe_pikturat.jpg","datePublished":"2021-09-30T22:33:25+00:00","dateModified":"2021-10-01T20:09:43+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Biblioteka_e_Baki_Ymerit_Bukuresht_Rumani-dhe_pikturat.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Biblioteka_e_Baki_Ymerit_Bukuresht_Rumani-dhe_pikturat.jpg","width":800,"height":528,"caption":"Biblioteka e Baki Ymerit, Bukuresht, Rumani - dhe pikturat"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/nje-zjarr-i-vecante-me-prekje-te-thella-te-nderdijes\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"NJ\u00cb ZJARR I VE\u00c7ANT\u00cb ME PREKJE\u00a0T\u00cb THELLA T\u00cb ND\u00cbRDIJES"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71768","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=71768"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71768\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71785,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71768\/revisions\/71785"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/71769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=71768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=71768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=71768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}