{"id":73321,"date":"2021-11-27T10:09:25","date_gmt":"2021-11-27T08:09:25","guid":{"rendered":"https:\/\/fjala.info\/?p=73321"},"modified":"2021-11-27T10:19:59","modified_gmt":"2021-11-27T08:19:59","slug":"skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/","title":{"rendered":"SKENA POLITIKE SHQIPTARE N\u00cb MAQEDONIN\u00cb E VERIUT"},"content":{"rendered":"

Xhelal Zejneli<\/strong><\/p>\n

Zgjidhja e nj\u00eb kauze komb\u00ebtare varet nga determinant\u00ebt historik\u00eb si dhe nga determinant\u00ebt sociologjik\u00eb. N\u00eb rrethana t\u00eb tilla, lind nga gjiri i atij populli nj\u00eb front komb\u00ebtar<\/strong> apo nj\u00eb l\u00ebvizje politike<\/strong>. Zgjidhja e nj\u00eb kauze komb\u00ebtare varet nga nj\u00eb sindrom faktor\u00ebsh, si jan\u00eb:<\/p>\n

– \u00e7asti historik; shp\u00ebrb\u00ebrja e Jugosllavis\u00eb s\u00eb Titos paraqet moment historik p\u00ebr zgjidhjen e kauzave komb\u00ebtare t\u00eb popujve q\u00eb ishin pjes\u00eb e federat\u00ebs jugosllave;
\n– pozita gjeopolitike e rajonit ku figuron kauza komb\u00ebtare;
\n– r\u00ebnd\u00ebsia strategjike e rajonit p\u00ebr Fuqit\u00eb e M\u00ebdha apo p\u00ebr superfuqit\u00eb;
\n– pasurit\u00eb n\u00ebntok\u00ebsore t\u00eb rajonit, si\u00e7 jan\u00eb nafta, gazi etj.;
\n– p\u00ebrplasjet e qytet\u00ebrimeve apo t\u00eb kulturave;
\n– p\u00ebrplasjet fetare, si\u00e7 jan\u00eb islami dhe krishterimi;
\n– lidhjet historike eventuale t\u00eb nj\u00eb populli me nj\u00eb Fuqi t\u00eb Madhe;
\n– nd\u00ebrthurja e interesave t\u00eb Fuqive t\u00eb M\u00ebdha n\u00eb rajonin e caktuar;
\n– konstelacioni rajonal i forcave;
\n– konstelacioni global i forcave.<\/p>\n

P\u00ebr arsye gjeopolitike dhe gjeostrategjike, shqiptar\u00ebt natyrsh\u00ebm i takojn\u00eb sfer\u00ebs per\u00ebndimore t\u00eb ndikimit, p\u00ebrkat\u00ebsisht zon\u00ebs per\u00ebndimore t\u00eb interesit. Me nj\u00eb fjal\u00eb, shqiptar\u00ebt jan\u00eb aleat\u00eb t\u00eb natyrsh\u00ebm t\u00eb ShBA-s\u00eb dhe t\u00eb Gjermanis\u00eb, pik\u00ebrisht p\u00ebr dy arsye:<\/p>\n

– e para, shqiptar\u00ebt nuk jan\u00eb sllav\u00eb;
\n– e dyta, shqiptar\u00ebt breg\u00ebzohen me dy dete \u2013 Adriatikun dhe Jonin.<\/p>\n

Duke mos qen\u00eb sllav\u00eb, nj\u00eb faktor i fuqish\u00ebm shqiptar, do t\u00eb ishte penges\u00eb p\u00ebr krijimin e nj\u00eb shteti t\u00eb fort\u00eb sllav n\u00eb Ballkan. Nj\u00eb Shqip\u00ebri e fort\u00eb, d.m.th. e bashkuar, do t\u00eb ishte penges\u00eb p\u00ebr krijimin e nj\u00eb Serbie t\u00eb Madhe, e cila \u00ebsht\u00eb satelite politike historike e Rusis\u00eb dhe p\u00ebr\u00e7uese e interesit rus n\u00eb rajon.<\/p>\n

Duke mos qen\u00eb sllav\u00eb, shqiptar\u00ebt jan\u00eb p\u00ebr\u00e7ues t\u00eb natyrsh\u00ebm t\u00eb interesit amerikan apo gjerman n\u00eb gadishull. Jan\u00eb shqiptar\u00ebt ata q\u00eb e sjellin Amerik\u00ebn apo Gjermanin\u00eb n\u00eb rajon.<\/p>\n

Shkenca gjermane i studion shqiptar\u00ebt q\u00eb nga filozofi dhe matematikani Gotfrid Vilhelm Lajbnic <\/strong>(Gottfried Wilhelm Freiherr (baron) von Leibniz, 1646-1716) e deri n\u00eb dit\u00ebt tona. N\u00eb Konferenc\u00ebn e Ambasador\u00ebve n\u00eb Lond\u00ebr (1913), Austro-Hungari dhe Italia mbronin Shqip\u00ebrin\u00eb, nd\u00ebrsa Franca dhe Anglia, duke na konsideruar mbetje turke n\u00eb Ballkan, mbronin Greqin\u00eb dhe Serbin\u00eb. Q\u00ebndrimi rus dihej, gjithmon\u00eb kund\u00ebr shqiptar\u00ebve dhe p\u00ebr popujt sllav\u00eb t\u00eb Ballkanit, sidomos p\u00ebr Serbin\u00eb, p\u00ebr Malin e Zi, nd\u00ebrsa mbi baza t\u00eb ortodoksis\u00eb, edhe p\u00ebr Greqin\u00eb.<\/p>\n

Politika gjermane e shekullit XIX ka qen\u00eb Drang nach Osten<\/em><\/strong> (Drejt Lindjes). P\u00ebr t\u2019u zgjeruar n\u00eb Lindje, Gjermanis\u00eb i duhej t\u00eb kalonte edhe n\u00ebp\u00ebr Ballkan. Prandaj Gjermania dhe Austro-Hungaria b\u00ebnin \u00e7mos p\u00ebr ta parandaluar formimin e nj\u00eb shteti t\u00eb madh sllav n\u00eb gadishull. K\u00ebto dy fuqi historike t\u00eb kontinentit t\u00eb vjet\u00ebr synonin krijimin e nj\u00eb shteti shqiptar t\u00eb konsoliduar i cili t\u00eb ishte dig\u00eb p\u00ebr shtrirjen e popujve sllav\u00eb n\u00eb rajon dhe p\u00ebr penetrimin e Rusis\u00eb n\u00eb t\u00eb. Interesat strategjik\u00eb t\u00eb Fuqive t\u00eb M\u00ebdha nuk ndryshojn\u00eb pothuajse kurr\u00eb.<\/p>\n

N\u00eb p\u00ebrputhje me politik\u00ebn Drang nach Osten<\/em><\/strong>, t\u00eb gjitha vendet e Evrop\u00ebs Lindore futur n\u00ebn ombrell\u00ebn e NATO-s dhe t\u00eb BE-s\u00eb. Interesin q\u00eb e ka pasur nj\u00eb Fuqi e Madhe n\u00eb shekujt e kaluar, e ka edhe sot. Kjo Fuqi e Madhe interesin sot mund ta realizoj\u00eb, jo vet\u00ebm me luft\u00eb, por edhe n\u00eb rrug\u00ebn politike dhe ekonomike. President\u00ebt amerikan\u00eb nd\u00ebrrohen, por interesi strategjik i ShBA-s\u00eb kurr\u00eb nuk nd\u00ebrrohet. Kancelar\u00ebt gjerman\u00eb nd\u00ebrrohen, por interesi strategjik i Gjermanis\u00eb kurr\u00eb nuk nd\u00ebrrohet.<\/p>\n

Breg\u00ebzimi i shqiptar\u00ebve me dy dete, paraqet interes strategjik p\u00ebr ShBA-n\u00eb dhe p\u00ebr Gjermanin\u00eb. Fuqit\u00eb per\u00ebndimore kurr\u00eb s\u2019kan\u00eb p\u00ebr ta lejuar Serbin\u00eb t\u00eb dal\u00eb n\u00eb Adriatik dhe kurr\u00eb s\u2019kan\u00eb p\u00ebr ta lejuar Rusin\u00eb t\u00eb dal\u00eb n\u00eb uj\u00ebra t\u00eb ngrohta.<\/p>\n

Zgjidhja e nj\u00eb kauze komb\u00ebtare varet edhe nga raporti i forcave midis popullit q\u00eb synon lirin\u00eb dhe shtetit rob\u00ebrues. \u00c7\u00ebshtja kurd\u00eb nuk zgjidhet leht\u00eb p\u00ebr arsye se figuron n\u00eb kat\u00ebr shtete t\u00eb fuqishme, si\u00e7 jan\u00eb Turqia, Irani, Iraku dhe Siria. T\u00eb gjitha Fuqit\u00eb e Per\u00ebndimit jan\u00eb me kurd\u00ebt. \u00c7e\u00e7en\u00ebt dhe vendet e tjera t\u00eb Kaukazit verior (Dagestani, Ingushetia, Osetia Veriore \u2013 Alania) ballafaqohen me Rusin\u00eb e madhe. Tibetasit dhe ujgur\u00ebt ballafaqohen me Kin\u00ebn e madhe. Synime \u00e7lirimtare kan\u00eb pasur dhe vazhdojn\u00eb t\u00eb ken\u00eb korsikan\u00ebt n\u00eb Franc\u00eb, irlandez\u00ebt e veriut p\u00ebrball\u00eb Anglis\u00eb, bask\u00ebt n\u00eb Spanj\u00eb, katalonasit n\u00eb Spanj\u00eb etj.<\/p>\n

*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/strong><\/p>\n

Konstelacioni apo raporti i forcave n\u00eb Ballkan p\u00ebr shqiptar\u00ebt \u00ebsht\u00eb i disfavorsh\u00ebm, p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb tragjik. Shqiptar\u00ebt rrethohen me popuj sllav\u00eb dhe ortodoks\u00eb. Madje, k\u00ebta popuj q\u00eb i rrethojn\u00eb shqiptar\u00ebt, kan\u00eb p\u00ebr baba nj\u00eb Rusi t\u00eb madhe. Si pasoj\u00eb e k\u00ebtij rrethimi tragjik, m\u00eb tep\u00ebr se gjysma e trojeve shqiptare ndodhet jasht\u00eb trungut etnik historik shqiptar. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, trojet shqiptare jan\u00eb t\u00eb pushtuara nga Serbia, nga Mali i Zi, nga sllavo-maqedonasit dhe nga Greqia.<\/p>\n

N\u00eb familjen e gjuh\u00ebve indoevropiane (indogjermane) shqiptar\u00ebt (grek\u00ebt dhe armen\u00ebt) gjuha shqipe (greqishtja dhe armenishtja) nuk kan\u00eb motra. Jan\u00eb popuj t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe kan\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb ve\u00e7anta. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, gjat\u00eb sundimit osman, shqiptar\u00ebt jan\u00eb asimiluar n\u00eb pik\u00ebpamje fetare. Si t\u00eb till\u00eb, e kan\u00eb humbur mb\u00ebshtetjen e Evrop\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb. Fuqit\u00eb per\u00ebndimore e kan\u00eb mbrojtur dhe vazhdojn\u00eb ta mbrojn\u00eb Greqin\u00eb e krishter\u00eb p\u00ebr arsye se ajo ndodhet n\u00eb vij\u00ebn e par\u00eb t\u00eb frontit p\u00ebrball\u00eb bot\u00ebs islame apo Turqis\u00eb.<\/p>\n

*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/strong><\/p>\n

Kur Maqedonia u shk\u00ebput nga amalgama jugosllave, shqiptar\u00ebt nuk kishin determinant\u00eb historik\u00eb, politik\u00eb dhe sociologjik\u00eb t\u00eb mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr ta zgjidhur drejt kauz\u00ebn e tyre komb\u00ebtare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb moment historik lindi Partia e Prosperitetit Demokratik (PPD) si nj\u00eb l\u00ebvizje popullore. Duhet dalluar l\u00ebvizjen popullore nga l\u00ebvizja politike. Themelimi i k\u00ebsaj l\u00ebvizjeje popullore, p\u00ebr shqiptar\u00ebt paraqet akt politik.<\/p>\n

N\u00eb munges\u00eb t\u00eb p\u00ebrcaktor\u00ebve t\u00eb sip\u00ebrth\u00ebn\u00eb, kjo parti s\u2019kishte potencial t\u00eb duhur p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb n\u00eb krye t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb historike. Shqiptar\u00ebt n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, s\u2019kishin as klas\u00eb shoq\u00ebrore relevante, as klas\u00eb politike as inteligjencie t\u00eb nivelit t\u00eb lart\u00eb. Popujt pa shkoll\u00eb apo me gjysm\u00eb shkolle, nuk mund ta zgjidhin kauz\u00ebn komb\u00ebtare t\u00eb tyre. Mahatma Gandi<\/strong> (Mahatma Gandhi, 1869-1948) i cili qe n\u00eb krye t\u00eb l\u00ebvizjes nacionaliste p\u00ebr \u00e7lirimin e Indis\u00eb nga Britania, ishte shkolluar n\u00eb Kolegjin universitar t\u00eb Londr\u00ebs.<\/p>\n

PPD-ja nuk ia doli ta l\u00ebvizte \u00e7\u00ebshtjen shqiptare p\u00ebr arsye t\u00eb caktuara, si:<\/p>\n

– potenciali politik, social, intelektual dhe ekonomik i pamjaftuesh\u00ebm i shqiptar\u00ebve;
\n– nacionalizmi dhe antishqiptarizmi shtet\u00ebror sllavo-maqedonas;
\n– kapaciteti intelektual dhe demokratik i pamjaftuesh\u00ebm i pal\u00ebs sllavo-maqedonase.<\/p>\n

Duhet shtuar se q\u00ebndrueshm\u00ebria e Maqedonis\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb duart e ShBA-s\u00eb. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, Maqedonin\u00eb nuk mund ta destabilizoj\u00eb askush, as nga brenda, as nga jasht\u00eb (Greqia dhe Serbia). Uashingtoni u sugjeron t\u00eb gjitha pal\u00ebve q\u00eb mosmarr\u00ebveshjet t\u2019i zgjidhin me marr\u00ebveshje dypal\u00ebshe, nd\u00ebrsa mosmarr\u00ebveshjet e brendshme t\u2019i zgjidhin n\u00eb rrug\u00ebn politike dhe me mjete demokratike. T\u00eb gjitha mosmarr\u00ebveshjet t\u00eb realizohen me nj\u00ebfar\u00eb kompromisi.<\/p>\n

Partia Demokratike Shqiptare (PDSh-ja) u ballafaqua me t\u00eb nj\u00ebjtat probleme me t\u00eb cilat ishte ballafaquar edhe PPD-ja, nga gjiri i s\u00eb cil\u00ebs kishte dal\u00eb. Asgj\u00eb n\u00eb histori nuk ka mundur t\u00eb ndodh\u00eb ndryshe p\u00ebrpos si\u00e7 ka ndodhur. Historia nuk njeh pothuajse asnj\u00eb rast q\u00eb nj\u00eb popull t\u2019ia ket\u00eb falur lirin\u00eb popullit t\u00eb rob\u00ebruar, t\u00eb shtypur apo t\u00eb diskriminuar \u2013 n\u00eb pjat\u00eb. P\u00ebr liri, p\u00ebr barazi, p\u00ebr t\u00eb drejta dhe p\u00ebr demokraci – luftohet, qoft\u00eb me mjete violente, qoft\u00eb me forma joviolente. T\u00eb drejtat dhe liria fitohen, ato nuk falen.<\/p>\n

Shqiptar\u00ebt jan\u00eb popull vital. P\u00ebrkund\u00ebr politik\u00ebs diskriminuese, restriktive, centraliste, unitare, monoetnike dhe opresive t\u00eb shtetit q\u00eb ishte n\u00eb duart e sllavo-maqedonasve, faktori shqiptar kurr\u00eb nuk pushoi s\u00eb vepruari. U sh\u00ebnuan arritje t\u00eb caktuara n\u00eb l\u00ebmin e ekonomis\u00eb, n\u00eb sektorin privat. Arritje t\u00eb caktuara u sh\u00ebnuan edhe n\u00eb l\u00ebmin e arsimit.<\/p>\n

N\u00eb vitet e para t\u00eb pluralizmit politik n\u00eb Maqedoni, problem madhor i kombit shqiptar ishte \u00e7\u00ebshtja e Kosov\u00ebs. P\u00ebr kombin shqiptar por edhe p\u00ebr qendrat politike nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb vendosjes \u2013 Uashingtonin dhe Berlinin, zgjidhja e \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb Kosov\u00ebs kishte p\u00ebrpar\u00ebsi. \u00c7do interes tjet\u00ebr i kombit duhej t\u2019i n\u00ebnshtrohej k\u00ebtij interesi. Miqt\u00eb e huaj t\u00eb shqiptar\u00ebve k\u00ebrkonin nga faktori politik shqiptar n\u00eb Maqedoni q\u00eb k\u00ebrkesat komb\u00ebtare t\u2019i zgjidhin n\u00eb rrug\u00ebn politike dhe me mjete demokratike, duke vepruar n\u00eb institucionet e sistemit. T\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn e k\u00ebrkonin prej faktorit politik shqiptar n\u00eb Maqedoni edhe qendrat politike shqiptare t\u00eb vendosjes \u2013 Tirana dhe Prishtina.<\/p>\n

S\u2019kishte dyshim se koha punonte p\u00ebr shqiptar\u00ebt. K\u00ebrkesat e shqiptar\u00ebve n\u00eb Maqedoni ishin k\u00ebrkesa themelore. Realizimi i tyre n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb nuk i cenonte interesat e sllavo-maqedonasve. K\u00ebrkesat e shqiptar\u00ebve nuk e cenonin sovranitetin, as t\u00ebr\u00ebsin\u00eb tok\u00ebsore t\u00eb Maqedonis\u00eb. Koh\u00ebs s\u00eb sundimit t\u00eb eg\u00ebr t\u00eb sllavo-maqedonasve mbi shqiptar\u00ebt, medoemos t\u2019i vinte fundi.<\/p>\n

Jan\u00eb disa argumente q\u00eb u mund\u00ebsojn\u00eb shqiptar\u00ebve liri dhe barazi:<\/p>\n

– argumenti historik<\/strong>, q\u00eb n\u00ebnkupton se shqiptar\u00ebt n\u00eb k\u00ebto troje jan\u00eb popull autokton (rr\u00ebnj\u00ebs);
\n– argumenti i bashk\u00ebkoh\u00ebsis\u00eb<\/strong>, q\u00eb n\u00ebnkupton se shqiptar\u00ebt n\u00eb Maqedoni p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e popullsis\u00eb s\u00eb saj dhe paraqesin potencial etnik, demografik, biologjik, social, ekonomik, prodhues, kulturor dhe mbrojt\u00ebs; dhe
\n– argumenti hipotetik<\/strong>, q\u00eb n\u00ebnkupton se shqiptar\u00ebt, midis konfliktit dhe paqes, stabilitetit dhe destabilizimit, jan\u00eb p\u00ebrcaktuar p\u00ebr paqe dhe stabilitet.<\/p>\n

Injorimi i k\u00ebtyre tre argumenteve \u00ebsht\u00eb miopi politike, gj\u00eb q\u00eb pashmangsh\u00ebm shpie n\u00eb konflikt. Sidoqoft\u00eb, ndryshime t\u00eb caktuara sillte edhe koha. Ndryshime i impononin Shkupit edhe Uashingtoni me Brukselin. Nuk mund t\u00eb hyjsh n\u00eb BE duke ndjekur ndaj shqiptar\u00ebve politik\u00eb diskriminuese, duke i matur t\u00eb drejtat e tyre n\u00eb shtratin e Prokrustit<\/strong>. Shqiptar\u00ebt ishin kafshat\u00eb e madhe p\u00ebr sllavo-maqedonasit.<\/p>\n

Politika antishqiptare e sllavo-maqedonasve mb\u00ebshtetej fuqimisht edhe nga Beogradi, Athina dhe Moska. Antishqiptarizmi n\u00eb Maqedoni ishte politik\u00eb e shtetit, d.m.th. e LSDM-s\u00eb dhe e VMRO-s\u00eb. Kund\u00ebr shqiptar\u00ebve ishin edhe institucionet arsimore dhe shkencore sllavo-maqedonase, Akademia Maqedonase e Shkencave dhe e Arteve, e cila s\u2019ishte ve\u00e7se n\u00ebndeg\u00eb e Akademis\u00eb Serbe t\u00eb Shkencave dhe t\u00eb Arteve.<\/p>\n

Jo p\u00ebr \u00e7do gj\u00eb jan\u00eb fajtor sllavo-maqedonasit. P\u00ebrgjegj\u00ebsia i takon edhe faktorit politik shqiptar. Nuk mund t\u00eb q\u00ebndrosh n\u00eb qeveri dhe t\u00eb b\u00ebhesh dekor i demokracis\u00eb s\u00eb nj\u00eb shteti unitar, monoetnik, centralist q\u00eb ndjek politik\u00eb diskriminuese, restriktive, e q\u00eb ku t\u2019i kujtohet, ushtron edhe opresion. Interesi koniunktural nuk mund t\u00eb shitet si interes komb\u00ebtar. Askush nuk mund t\u2019i detyroj\u00eb shqiptar\u00ebt t\u00eb jen\u00eb faktor\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebrie, e n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb durojn\u00eb padrejt\u00ebsin\u00eb. \u00c7\u00ebshtja shqiptare p\u00ebrplasej nga skila n\u00eb haribd\u00eb<\/em><\/strong>.<\/p>\n

Kur politika nuk ia del t\u00eb imponoj\u00eb dhe t\u00eb gjej\u00eb zgjidhje, at\u00ebher\u00eb shp\u00ebrthen lufta. Lufta e 2001-shit e Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare Komb\u00ebtare, ushtri kjo heroike, solli Marr\u00ebveshjen e Ohrit. Kjo \u00ebsht\u00eb marr\u00ebveshje me pesh\u00eb dhe me r\u00ebnd\u00ebsi nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Ajo solli ndryshimin e Kushtetut\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb. Sipas saj, Maqedonia nuk mund t\u00eb jet\u00eb dhe s\u2019ka p\u00ebr teqen\u00eb shtet unitar, centralist, monoetnik. Sllavo-maqedonasit nuk mund t\u00eb jen\u00eb mbart\u00ebs t\u00eb vet\u00ebm t\u00eb shtet\u00ebsis\u00eb dhe trash\u00ebgues t\u00eb vet\u00ebm t\u00eb shtet\u00ebsis\u00eb. S\u2019mund t\u00eb ket\u00eb Maqedoni pa shqiptar\u00ebt. S\u2019mund t\u00eb ket\u00eb qeveri sllavo-maqedonase pa shqiptar\u00ebt. Nj\u00eb qeveri sllavo-maqedonase pa shqiptar\u00ebt shpie pashmangsh\u00ebm n\u00eb krijimin e sistemit paralel. Nj\u00eb Maqedoni pa shqiptar\u00ebt do t\u00eb shuhej si fllusk\u00eb sapuni.<\/p>\n

Si \u00e7do marr\u00ebveshje, ashtu edhe Marr\u00ebveshja e Ohrit, paraqet\u00a0 kompromis midis k\u00ebrkesave politike, historikisht t\u00eb justifikueshme t\u00eb shqiptar\u00ebve, n\u00eb nj\u00eb an\u00eb dhe q\u00ebndrimeve ideologjike ultranacionaliste, retrograde, anakronike t\u00eb sllavo-maqedonasve, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr. Nuk duhet harruar se asnj\u00eb marr\u00ebveshje n\u00eb histori nuk \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrjetshme, e pandryshueshme dhe e pakorrigjueshme. Marr\u00ebveshja e Ohrit duhej t\u00eb ishte zbatuar apo\u00a0 implementuar qysh n\u00eb vitin 2004. Jet\u00ebsimin e saj e pengonte n\u00eb \u00e7do m\u00ebnyr\u00eb VMRO-ja nacionaliste, e cila s\u2019kishte marr\u00eb m\u00ebsim nga demokracia. Pas Marr\u00ebveshjes s\u00eb Ohrit, Lidhja Socialdemokrate e Maqedonis\u00eb (LSDM) tregoi do shenja reformuese.<\/p>\n

Shqiptar\u00ebt tanim\u00eb kishin themeluar Universitetin e Tetov\u00ebs si dhe Universitetin e Evrop\u00ebs Juglindore. Pjes\u00eb e proceseve politike \u00ebsht\u00eb edhe zyrtarizimi i Universitetit t\u00eb Tetov\u00ebs. N\u00eb k\u00ebto dy universitete mor\u00ebn dituri student\u00eb shqiptar\u00eb dhe t\u00eb tjer\u00eb, nga Maqedonia, nga Kosova, nga Kosova Lindore (Preshev\u00eb, Bujanoc, Medvegj\u00eb), nga Shqip\u00ebria. Deg\u00ebzimi i universiteteve n\u00ebp\u00ebr qytete t\u00eb ndryshme si dhe shtimi i universiteteve private nuk duhet t\u00eb merret si hap i drejt\u00eb. Para themelimit t\u00eb universiteteve shqiptare, shqiptar\u00ebt ishin t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb arsimin universitar t\u00eb Maqedonis\u00eb vet\u00ebm 1 p\u00ebr qind, pa e llogaritur t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn Shkoll\u00eb e Lart\u00eb Pedagogjike, ku pjesa m\u00eb e madhe e m\u00ebsimeve zhvillohej n\u00eb gjuh\u00ebn e sllavo-maqedonasve. Nj\u00eb diskriminim i till\u00eb s\u2019ishte par\u00eb n\u00eb asnj\u00eb vend t\u00eb Evrop\u00ebs.<\/p>\n

Ngritja intelektuale e faktorit shqiptar, sa vinte e shtohej. N\u00eb sektorin privat, dita-dit\u00ebs rritej edhe fuqia ekonomike e shqiptar\u00ebve. S\u2019ka dyshim se n\u00eb l\u00ebmin e arsimit ka pasur edhe deformime t\u00eb r\u00ebnda, q\u00eb nga arsimi fillor dhe i mes\u00ebm, deri n\u00eb at\u00eb universitar. I t\u00ebr\u00eb ky zinxhir ka qen\u00eb dhe vazhdon t\u00eb jet\u00eb i politizuar dhe i partizuar. Sh\u00ebrb\u00ebtor shkolle katundi s\u2019ke mundur t\u00eb b\u00ebhesh, pa qen\u00eb sh\u00ebrb\u00ebtor i partis\u00eb n\u00eb pushtet. Q\u00eb nga themelimi i universiteteve e deri m\u00eb sot ka pasur nj\u00eb inflacion t\u00eb papar\u00eb t\u00eb titujve akademik\u00eb.<\/p>\n

Kjo mund t\u00eb jet\u00eb n\u00eb interes t\u00eb individit, por jo edhe t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. Pas mbarimit t\u00eb luft\u00ebs s\u00eb 2001-shit dhe pas Marr\u00ebveshjes s\u00eb Ohrit, n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn politike shqiptare lindi partia Bashkimi Demokratik p\u00ebr Integrim (BDI). Ka t\u00eb till\u00eb q\u00eb k\u00ebt\u00eb subjekt politik e kan\u00eb cil\u00ebsuar si parti t\u00eb luft\u00ebs apo si parti t\u00eb dal\u00eb nga lufta. Me daljen n\u00eb sken\u00ebn politike t\u00eb k\u00ebtij subjekti, filloi tat\u00ebpjeta e Partis\u00eb s\u00eb Prosperitetit Demokratik (PPD), por edhe e Partis\u00eb Demokratike Shqiptare (PDSh). Detyr\u00eb dhe rol i BDI-s\u00eb ka qen\u00eb zbatimi apo implementimi i Marr\u00ebveshjes s\u00eb Ohrit.<\/p>\n

T\u00eb gjitha partit\u00eb shqiptare kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb bashk\u00ebqeverisje, edhe me LSDM-n\u00eb, edhe me VMRO-n\u00eb. Qeverisja me VMRO-n\u00eb, q\u00eb nga vitet e fillimit t\u00eb pluralizmit e deri m\u00eb sot ka qen\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb humbje e koh\u00ebs politike. Kjo parti edhe sot ka mbetur me idet\u00eb e shekullit XIX, q\u00eb p\u00ebr periudh\u00ebn e demokracis\u00eb parlamentare, nuk jan\u00eb ve\u00e7se anakronike, retrograde, romantike dhe antihistorike. Kjo parti vazhdon t\u00eb jet\u00eb thell\u00ebsisht antishqiptare. P\u00ebr VMRO-n\u00eb, Maqedonia \u00ebsht\u00eb e sllavo-maqedonasve, shqiptar\u00ebt nd\u00ebrkaq, nuk jan\u00eb ve\u00e7se qiraxhinj. N\u00eb koalicion me k\u00ebt\u00eb parti t\u00eb vjetruar, ka qen\u00eb edhe BDI-ja e luft\u00ebs. Sllavo-maqedonasit duhet ta din\u00eb se shqiptar\u00ebt jan\u00eb n\u00eb tok\u00eb t\u00eb vet, n\u00eb tokat e t\u00eb par\u00ebve, t\u00eb st\u00ebrgjysh\u00ebrve, t\u00eb ilir\u00ebve. Si t\u00eb till\u00eb, ata s\u2019mund t\u00eb jen\u00eb dhe s\u2019kan\u00eb p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb qiraxhinj n\u00eb tok\u00eb t\u00eb vet.<\/p>\n

Do t\u00eb ishte nihiliz\u00ebm t\u00eb thuhej se gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb pluralizmit, shqiptar\u00ebt n\u00eb Maqedoni s\u2019kan\u00eb arritur asgj\u00eb. Nj\u00eb pik\u00ebpamje e till\u00eb absolutisht \u00ebsht\u00eb e papranueshme dhe e padrejt\u00eb. Vler\u00ebsimin objektiv dhe profesional mund ta b\u00ebjn\u00eb ekspert\u00ebt e fushave t\u00eb ndryshme. Vler\u00ebsimin e drejt\u00eb t\u00eb arritjeve t\u00eb shqiptar\u00ebve nuk mund ta b\u00ebjn\u00eb veprimtar\u00ebt dhe militant\u00ebt e shtabeve partiake t\u00eb shp\u00ebrndara n\u00ebp\u00ebr lagje. Leht\u00eb e ke t\u00eb kritikosh, t\u00eb sulmosh, t\u00eb fyesh, t\u00eb ofendosh dhe t\u00eb denigrosh kur je n\u00eb opozit\u00eb. Por kur vet\u00eb hyn n\u00eb pushtet, vendor apo qendror, e sheh se pun\u00eb ke me sllavo-maqedonasit. N\u00eb let\u00ebr, kufijt\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb i \u00e7on deri n\u00eb Nish, por n\u00eb politik\u00eb puna ndryshon. Nuk b\u00ebhet Shqip\u00ebria, as shqiptaria duke ndenjur, duke punuar dhe duke jetuar n\u00eb Per\u00ebndim. Shqip\u00ebria dhe shqiptaria b\u00ebhen k\u00ebtu, n\u00eb k\u00ebt\u00eb balt\u00eb t\u00eb Ballkanit.<\/p>\n

Shqip\u00ebria dhe shqiptaria nuk b\u00ebhen duke ndenjur me or\u00eb t\u00eb t\u00ebra n\u00ebp\u00ebr t\u00eb ashtuquajtura rrjete sociale. Duhet vepruar k\u00ebtu n\u00eb vendlindje, p\u00ebr t\u2019i evropianizuar trojet shqiptare, p\u00ebr ta ndalur shp\u00ebrnguljen, dyndjen, shpopullimin e viseve, territoreve shqiptare. Ndryshimet s\u2019b\u00ebhen vetvetiu. Ato s\u2019vijn\u00eb nga qielli. T\u00eb rinjt\u00eb duhet t\u00eb jen\u00eb pjes\u00eb e transformimeve, k\u00ebtu dhe sot. S\u2019ka kurrfar\u00eb dyshimi se shqiptar\u00ebt duhet t\u00eb jen\u00eb edhe t\u00eb pak\u00ebnaqur me arritjet e deritashme t\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsve t\u00eb vet. Gjithmon\u00eb mund t\u00eb arrihet m\u00eb shum\u00eb. Veprimi politik \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e procesit dialektik. Sipas parimit t\u00eb Vilhelm Fridrih Hegelit <\/strong>(Georg Wilhelm Friedrich Hegel, 1770-1831), uniteti i t\u00eb kund\u00ebrtave<\/em><\/strong> e \u00e7on shoq\u00ebrin\u00eb para. Kritika politike dhe ajo sociale, \u00ebsht\u00eb jo vet\u00ebm e drejt\u00eb e individit por edhe detyrim i tij.<\/p>\n

Preokupim i t\u00eb rinjve \u00ebsht\u00eb zhvillimi ekonomik i hap\u00ebsirave shqiptare. Kjo b\u00ebhet me pun\u00eb dhe me veprim. S\u2019b\u00ebhet dot me fjal\u00eb. Gjergj Kastrioti, gjuha shqipe, flamuri komb\u00ebtar, respekti i thell\u00eb ndaj epopes\u00eb s\u00eb Adem Jasharit, dashuria ndaj Shqip\u00ebris\u00eb dhe ndaj Kosov\u00ebs nuk jan\u00eb penges\u00eb p\u00ebr zhvillimin ekonomik t\u00eb shqiptar\u00ebve. Gjergj Kastrioti kurr\u00eb s\u2019u ka th\u00ebn\u00eb shqiptar\u00ebve: Merruni me mua dhe mos nd\u00ebrtoni fabrika<\/em>. Duhet dalluar atdhetarizmin folklorik nga dashuria, njohja dhe mbrojtja e vlerave komb\u00ebtare. \u00c7\u00ebshtjes shqiptare n\u00eb Ballkan nuk do t\u2019i dalin zot kriptoshqiptar\u00ebt<\/em><\/strong>.<\/p>\n

Derisa im at\u00eb apo im bir ishte n\u00eb pozit\u00eb apo n\u00eb pushtet, situata ishte e mir\u00eb, s\u2019ka sesi b\u00ebhej m\u00eb mir\u00eb. Kur im at\u00eb apo ime bij\u00eb doli nga pushteti, mbeti pa pushtet, p\u00ebrnj\u00ebher\u00eb gjendje u b\u00eb zi e m\u00eb zi, keq e m\u00eb keq. Kjo pik\u00ebpamje \u00ebsht\u00eb joobjektive dhe e nj\u00ebanshme.<\/p>\n

Detyr\u00eb e opozit\u00ebs politike \u00ebsht\u00eb t\u00eb kritikoj\u00eb mbart\u00ebsit e pushtetit, vendor apo qendror.\u00a0 Asgj\u00eb s\u2019i zhvillon proceset demokratike sa mendimi kritik. \u00cbsht\u00eb e drejt\u00eb dhe detyr\u00eb e t\u00eb rinjve t\u00eb organizohen politikisht, t\u2019i kritikojn\u00eb t\u00eb metat, dob\u00ebsit\u00eb dhe deformimet e pushtetar\u00ebve. T\u00eb ngren\u00eb z\u00ebrin e protest\u00ebs kund\u00ebr korrupsionit n\u00eb nivelet shtet\u00ebrore m\u00eb t\u00eb larta, t\u00eb stigmatizojn\u00eb nepotizmin, joprofesionalizmin, diletantizmin. Por kjo s\u2019b\u00ebhet dot me porosi t\u00eb d\u00ebrguara dhe\u00a0 me postime t\u00eb shfaqura n\u00ebp\u00ebrmjet pajisjeve elektronike.<\/p>\n

*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/strong><\/p>\n

Q\u00eb nga vitit 1991, n\u00eb hap\u00ebsirat shqiptare kan\u00eb lindur dhe jan\u00eb themeluar shum\u00eb parti politike. Shum\u00eb prej tyre, jan\u00eb shuar. Partin\u00eb e shuan vet\u00eb populli \u2013 me vot\u00eb. S\u2019t\u00eb voton dhe ti shuhesh. P\u00ebr nga p\u00ebrkufizimi, partit\u00eb jan\u00eb grupe interesi<\/em><\/strong> q\u00eb synojn\u00eb pushtetin, marrjen e pushtetit. Kur nj\u00eb popull s\u2019e ka t\u00eb zgjidhur kauz\u00ebn e vet, aty lind dhe vepron nj\u00eb front komb\u00ebtar apo nj\u00eb l\u00ebvizje politike. T\u00eb gjitha partit\u00eb e tjera, t\u00eb bashkuara rreth ideologjis\u00eb komb\u00ebtare apo ides\u00eb demokratike, b\u00ebhen pjes\u00eb e atij fronti komb\u00ebtar apo e asaj l\u00ebvizjeje politike. Pas zgjidhjes s\u00eb \u00e7\u00ebshtjes komb\u00ebtare, ky front apo kjo l\u00ebvizje pushojn\u00eb t\u00eb ekzistojn\u00eb ose transformohen. Tani secila parti vepron e pavarur dhe lufton p\u00ebr pushtet. N\u00eb demokracin\u00eb parlamentare, forc\u00ebn e nj\u00eb subjekti politik e p\u00ebrcakton populli, votuesi, elektorati.<\/p>\n

N\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn politike shqiptare, n\u00eb saje t\u00eb q\u00ebndrimit 20-vje\u00e7ar n\u00eb pushtet, vazhdon t\u00eb mbizot\u00ebroj\u00eb BDI-ja. Pran\u00eb saj ndodhet edhe Partia Demokratike Shqiptare. P\u00ebrball\u00eb BDI-s\u00eb veprojn\u00eb edhe subjekte t\u00eb tjera, si Aleanca p\u00ebr Shqiptar\u00ebt, L\u00ebvizja Besa dhe Alternativa. Roli, ndikimi dhe shtrirja e tyre matet n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb me mandatet e deputet\u00ebve. Nj\u00eb matje e forc\u00ebs s\u00eb tyre u b\u00eb edhe gjat\u00eb zgjedhje vendore t\u00eb 17 tetorit t\u00eb vitit n\u00eb vazhdim, kur u votua p\u00ebr k\u00ebshilla bashkiak\u00eb. Rezultatet e zgjedhjeve t\u00eb sip\u00ebrth\u00ebna i din\u00eb, si partit\u00eb politike, ashtu edhe publiku. Rezultatet e zgjedhjeve t\u00eb 17 tetorit p\u00ebr k\u00ebshilla bashkiak\u00eb nuk do t\u00eb thot\u00eb se do t\u00eb p\u00ebrputheshin me ato t\u00eb zgjedhjeve parlamentare.<\/p>\n

PDSh-ja me 1 deputet, L\u00ebvizja Besa me 2 deputet\u00eb, Alternativa me 4 deputet\u00eb dhe Aleanca p\u00ebr Shqiptar\u00ebt me 8 deputet\u00eb nuk mund t\u00eb thon\u00eb: \u201cUn\u00eb e p\u00ebrfaq\u00ebsoj interesin shqiptar\u201d<\/em> ose \u201cNe e p\u00ebrfaq\u00ebsojm\u00eb interesin shqiptar\u201d.<\/em> Nj\u00ebfar\u00eb pasqyre t\u00eb zgjedhjeve parlamentare t\u00eb ardhshme, mutatis mutandis<\/em><\/strong>, partit\u00eb politike dhe publiku mund t\u00eb marrin edhe prej zgjedhjeve vendore t\u00eb 17 tetorit p\u00ebr k\u00ebshilla bashkiak\u00eb. T\u00eb jesh n\u00eb pushtet, d.m.th. n\u00eb qeveri, n\u00eb nj\u00eb an\u00eb dhe ta p\u00ebrfaq\u00ebsosh interesin shqiptar, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, k\u00ebto jan\u00eb dy gj\u00ebra. Kur nj\u00eb kauz\u00eb komb\u00ebtare konsiderohet e pazgjidhur, at\u00ebher\u00eb partit\u00eb politike dalin me nj\u00eb program apo platform\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt dhe vice versa<\/em><\/strong>. Kur nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje komb\u00ebtare konsiderohet e zgjidhur, at\u00ebher\u00eb partit\u00eb veprojn\u00eb si grupe interesi. Secila sosh vepron n\u00eb krye t\u00eb vet, si t\u2019i vij\u00eb m\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n

N\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn politike shqiptare tashm\u00eb s\u2019dihet se kush \u00ebsht\u00eb pozit\u00eb (mazhoranc\u00eb) dhe kush opozit\u00eb. Partit\u00eb shqiptare hyn\u00eb n\u00eb qeveri dhe dalin prej saj, si t\u2019u kujtohet dhe sa her\u00eb t\u2019u kujtohet. Hyrja n\u00eb pushtetin qendror sa p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb disa dikastere, mund t\u00eb jet\u00eb e leverdishme dhe fitimprur\u00ebse p\u00ebr partin\u00eb \u2013 grup interesi apo p\u00ebr koniunktur\u00ebn e saj, por jo edhe p\u00ebr interesin shqiptar. Interesi shqiptar nuk \u00ebsht\u00eb interes i dy a tre ministrave. Po qe se opozita shqiptare \u2013 Aleanca p\u00ebr Shqiptar\u00ebt, L\u00ebvizja Besa dhe Alternativa nuk tregojn\u00eb zot\u00ebsi, zgjuarsi dhe aft\u00ebsi t\u00eb bashkohen dhe t\u00eb shkrihen n\u00eb nj\u00eb subjekt politik t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, at\u00ebher\u00eb ajo kurr\u00eb s\u2019ka p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb faktor me ndikim relevant. K\u00ebto parti, jo vet\u00ebm q\u00eb s\u2019e kan\u00eb mendjen t\u00eb bashkohen, p\u00ebrkundrazi, dita-dit\u00ebs p\u00ebr\u00e7ahen akoma m\u00eb shum\u00eb. Dhe t\u00eb gjith\u00eb, p\u00ebrfshi edhe BDI-n\u00eb, flasin n\u00eb em\u00ebr t\u00eb shqiptarizmit.<\/p>\n

T\u00eb thuash se kauza shqiptare n\u00eb Maqedoni tanim\u00eb \u00ebsht\u00eb zgjidhur, absolutisht \u00ebsht\u00eb gabim. Ka pasur t\u00eb till\u00eb q\u00eb kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se Maqedonia duhet t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb shtet federativ. \u00cbsht\u00eb th\u00ebn\u00eb se shqiptar\u00ebt nuk duhet t\u00eb figurojn\u00eb si 20 p\u00ebrqind\u00ebsh por si popull shqiptar apo si bashk\u00ebsi etnike shqiptare. K\u00ebto jan\u00eb ide t\u00eb mira, por kjo s\u2019b\u00ebhet me fjal\u00eb. Kur je n\u00eb opozit\u00eb thua \u00e7\u2019mos, \u00e7ka nuk thua. N\u00eb aleanc\u00eb me VMRO-n\u00eb kjo s\u2019b\u00ebhet dot. Mbase as me LSDM-n\u00eb. Euforin\u00eb e fushatave parazgjedhore duhet dalluar nga veprimi politik i p\u00ebrgjegjsh\u00ebm.<\/p>\n

P\u00ebrkund\u00ebr faktit se VMRO-ja ka qen\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb parti e cila brenda tridhjet\u00eb viteve e ka kund\u00ebrshtuar me rrept\u00ebsi \u00e7do k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb faktorit politik shqiptar, megjith\u00ebk\u00ebt\u00eb secila parti shqiptare bashk\u00ebpunon me t\u00eb. Edhe BDI-ja ka th\u00ebn\u00eb: \u201cJemi t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb bashk\u00ebpunojm\u00eb me \u00e7do parti, p\u00ebrpos me T\u00eb majt\u00ebn\u201d<\/em>. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, me VMRO-n\u00eb \u00ebsht\u00eb e gatshme t\u00eb bashk\u00ebpunoj\u00eb edhe BDI-ja. Po t\u2019i pyes\u00ebsh partit\u00eb shqiptare, do t\u00eb thon\u00eb: \u201cUn\u00eb do t\u00eb kisha hyr\u00eb n\u00eb bashk\u00ebqeverisje me VMRO-n\u00eb, por me platform\u00eb\u201d.<\/em><\/p>\n

N\u00eb zgjedhjet vendore t\u00eb 17 dhe t\u00eb 31 tetorit p\u00ebr kryetar\u00eb bashkish, VMRO-ja fitoi 42 bashki, p\u00ebrfshi edhe Shkupin, nd\u00ebrsa LSDM-ja vet\u00ebm 12 sosh. N\u00eb nj\u00eb vend me demokraci t\u00eb zhvilluar, nj\u00eb qeveri humb\u00ebse si kjo konsiderohet jolegjitime dhe sakaq jep dor\u00ebheqje t\u00eb parevokueshme. Faktori politik shqiptar i p\u00ebr\u00e7ar\u00eb nuk mund ta mbroj\u00eb interesin shqiptar. Opozita shqiptare e fragmentarizuar nuk do t\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb faktor politik me ndikim. Duke rendur pas pushtetit me \u00e7do kusht, faktori politik shqiptar rrezikon t\u00eb defaktorizohet.<\/p>\n

N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, nj\u00eb parti q\u00eb ri gjat\u00eb n\u00eb opozit\u00eb rrezikon t\u00eb marr\u00eb tat\u00ebpjet\u00ebn. Tani duket sikur e ardhmja e opozit\u00ebs shqiptare \u00ebsht\u00eb n\u00eb duart e VMRO-s\u00eb. Kjo n\u00ebnkupton q\u00eb VMRO-ja, n\u00ebn premis\u00ebn q\u00eb t\u2019i arrij\u00eb 61 deputet\u00eb, ta p\u00ebrfshij\u00eb n\u00eb qeveri opozit\u00ebn shqiptare (ASh-n\u00eb dhe Bes\u00ebn) dhe ta l\u00eb jasht\u00eb qeverie BDI-n\u00eb, qoft\u00eb edhe kjo t\u00eb dal\u00eb fituese n\u00eb zgjedhjet parlamentare.<\/p>\n

Me q\u00ebndrimet e veta antishqiptare VMRO-ja e ka radikalizuar tej mase hap\u00ebsir\u00ebn politike sllavo-maqedonase. Kur t\u00eb vij\u00eb n\u00eb pushtet, gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb, \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb kjo parti t\u00eb mos arrij\u00eb marr\u00ebveshje me Bullgarin\u00eb. Si pasoj\u00eb, rruga e k\u00ebtij vendi p\u00ebr n\u00eb BE do t\u00eb zvarritej deri n\u00eb pafund\u00ebsi. Kjo do t\u00eb krijonte kushte p\u00ebr aktivizimin e ndikimit rus n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend. Me VMRO-n\u00eb, edhe p\u00ebrdorimi i gjuh\u00ebs shqipe do t\u00eb haste n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi.<\/p>\n

Faktori politik shqiptar duhet t\u2019i kusht\u00ebzoj\u00eb partner\u00ebt e bashk\u00ebqeverisjes, VMRO-n\u00eb apo LSDM-n\u00eb me investime kapitale n\u00eb viset shqiptare t\u00eb ngecura ekonomikisht. Ndryshe, partit\u00eb shqiptare do t\u00eb shnd\u00ebrrohen n\u00eb instrumente t\u00eb VMRO-s\u00eb p\u00ebr interesa meskin\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Xhelal Zejneli Zgjidhja e nj\u00eb kauze komb\u00ebtare varet nga determinant\u00ebt historik\u00eb si dhe nga determinant\u00ebt sociologjik\u00eb. N\u00eb rrethana t\u00eb tilla, lind nga gjiri i atij populli nj\u00eb front komb\u00ebtar apo nj\u00eb l\u00ebvizje politike. Zgjidhja e nj\u00eb kauze komb\u00ebtare varet nga nj\u00eb sindrom faktor\u00ebsh, si jan\u00eb: – \u00e7asti historik; shp\u00ebrb\u00ebrja e Jugosllavis\u00eb s\u00eb Titos paraqet moment […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":60252,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,34],"tags":[],"class_list":["post-73321","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-politike"],"yoast_head":"\nSKENA POLITIKE SHQIPTARE N\u00cb MAQEDONIN\u00cb E VERIUT - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"SKENA POLITIKE SHQIPTARE N\u00cb MAQEDONIN\u00cb E VERIUT - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Xhelal Zejneli Zgjidhja e nj\u00eb kauze komb\u00ebtare varet nga determinant\u00ebt historik\u00eb si dhe nga determinant\u00ebt sociologjik\u00eb. N\u00eb rrethana t\u00eb tilla, lind nga gjiri i atij populli nj\u00eb front komb\u00ebtar apo nj\u00eb l\u00ebvizje politike. Zgjidhja e nj\u00eb kauze komb\u00ebtare varet nga nj\u00eb sindrom faktor\u00ebsh, si jan\u00eb: – \u00e7asti historik; shp\u00ebrb\u00ebrja e Jugosllavis\u00eb s\u00eb Titos paraqet moment […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-11-27T08:09:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-11-27T08:19:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/xhelal_zejneli.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"450\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"SKENA POLITIKE SHQIPTARE N\u00cb MAQEDONIN\u00cb E VERIUT\",\"datePublished\":\"2021-11-27T08:09:25+00:00\",\"dateModified\":\"2021-11-27T08:19:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\\\/\"},\"wordCount\":4286,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/xhelal_zejneli.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Politik\u00eb\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\\\/\",\"name\":\"SKENA POLITIKE SHQIPTARE N\u00cb MAQEDONIN\u00cb E VERIUT - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/xhelal_zejneli.jpg\",\"datePublished\":\"2021-11-27T08:09:25+00:00\",\"dateModified\":\"2021-11-27T08:19:59+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/xhelal_zejneli.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/xhelal_zejneli.jpg\",\"width\":800,\"height\":450,\"caption\":\"Xhelal Zejneli\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"SKENA POLITIKE SHQIPTARE N\u00cb MAQEDONIN\u00cb E VERIUT\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\""E para ishte fjala..." - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike & Informatike :: Gazetar & Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- & Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"SKENA POLITIKE SHQIPTARE N\u00cb MAQEDONIN\u00cb E VERIUT - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"SKENA POLITIKE SHQIPTARE N\u00cb MAQEDONIN\u00cb E VERIUT - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Xhelal Zejneli Zgjidhja e nj\u00eb kauze komb\u00ebtare varet nga determinant\u00ebt historik\u00eb si dhe nga determinant\u00ebt sociologjik\u00eb. N\u00eb rrethana t\u00eb tilla, lind nga gjiri i atij populli nj\u00eb front komb\u00ebtar apo nj\u00eb l\u00ebvizje politike. Zgjidhja e nj\u00eb kauze komb\u00ebtare varet nga nj\u00eb sindrom faktor\u00ebsh, si jan\u00eb: – \u00e7asti historik; shp\u00ebrb\u00ebrja e Jugosllavis\u00eb s\u00eb Titos paraqet moment […]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2021-11-27T08:09:25+00:00","article_modified_time":"2021-11-27T08:19:59+00:00","og_image":[{"width":800,"height":450,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/xhelal_zejneli.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"16 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"SKENA POLITIKE SHQIPTARE N\u00cb MAQEDONIN\u00cb E VERIUT","datePublished":"2021-11-27T08:09:25+00:00","dateModified":"2021-11-27T08:19:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/"},"wordCount":4286,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/xhelal_zejneli.jpg","articleSection":["Artikuj","Politik\u00eb"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/","name":"SKENA POLITIKE SHQIPTARE N\u00cb MAQEDONIN\u00cb E VERIUT - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/xhelal_zejneli.jpg","datePublished":"2021-11-27T08:09:25+00:00","dateModified":"2021-11-27T08:19:59+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/xhelal_zejneli.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/xhelal_zejneli.jpg","width":800,"height":450,"caption":"Xhelal Zejneli"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/skena-politike-shqiptare-ne-maqedonine-e-veriut\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"SKENA POLITIKE SHQIPTARE N\u00cb MAQEDONIN\u00cb E VERIUT"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":""E para ishte fjala..." - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike & Informatike :: Gazetar & Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- & Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73321","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73321"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73321\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73323,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73321\/revisions\/73323"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60252"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73321"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}