Fragment nga libri, i Atdhe Gecit, “\u00c7am\u00ebria, kthim n\u00eb histori”<\/p>\n
Shqip\u00ebrin\u00eb e lash\u00eb n\u00eb vuajtje dhe t\u00eb mbytur n\u00eb gjak nga faji i Europ\u00ebs dhe, nga paudh\u00ebsit\u00eb e saj!…
\n Xhorxh Fred Williams<\/p>\n
Fjala e Xhorxh Fred Uilliamsit, n\u00eb mitingun organizuar p\u00ebr t\u00eb mbrojtur t\u00eb drejtat e kombit shqiptar, Boston, 7 N\u00ebntor 1915.<\/p>\n
Fjal\u00ebt e Ulliamsit edhe sot jan\u00eb mision;<\/p>\n
\u201eNuk vij t\u00eb flas si mik i njer\u00ebzis\u00eb, por vij si mik dhe adhuronj\u00ebs i rac\u00ebs shqiptare. Dashuroj Shqip\u00ebrin\u00eb, dashuroj burrat e Shqip\u00ebris\u00eb, si\u00e7 dashuroj Amerik\u00ebn, si\u00e7 dashuroj burrat q\u00eb i kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb lirin\u00eb Amerik\u00ebs. Shqip\u00ebria do t\u00eb jet\u00eb e lir\u00eb. Shqip\u00ebria i ka dh\u00ebn\u00eb pes\u00eb imperator\u00eb Rom\u00ebs dhe gjaku i shqipeve ka forcuar kombet e tjer\u00eb. <\/p>\n
E lash\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb vuajtje dhe t\u00eb mbytur n\u00eb gjak nga faji i Europ\u00ebs, e cila tani po lan gjynahet e saj. Un\u00eb protestova kund\u00ebr paudh\u00ebsis\u00eb s\u00eb Europ\u00ebs, kundrejt Shqip\u00ebris\u00eb, lash\u00eb vendin tim zyrtar dhe ju siguroj, q\u00eb un\u00eb besoj sa ajo dit\u00eb q\u00eb un\u00eb protestova p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, \u00ebsht\u00eb dita m\u00eb e lumtur e jet\u00ebs sime\u2026 Tregtia e Amerik\u00ebs duhet t\u00eb jet\u00eb e lir\u00eb p\u00ebr kombin shqiptar, q\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebllai i kombit amerikan. Un\u00eb jam gati p\u00ebr \u00e7do sh\u00ebrbim p\u00ebr lirin\u00eb dhe shp\u00ebtimin e Shqip\u00ebris\u00eb, edhe me jet\u00ebn time.\u201d<\/p>\n
Xhorxh Fred Uilliams. Populli shqiptar me fisnik\u00ebrin\u00eb, bujarin\u00eb dhe \u00e7\u00ebshtjen e tij t\u00eb drejt\u00eb ka b\u00ebr\u00eb shum\u00eb e shum\u00eb miq t\u00eb sinqert\u00eb e t\u00eb nderuar. Ai u njoh me \u00e7\u00ebshtjen shqiptare dhe e p\u00ebrkrahu Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn m\u00eb t\u00eb zez\u00eb t\u00eb historis\u00eb s\u00eb saj, n\u00eb vitin e kobsh\u00ebm 1913. Erdhi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb Vlor\u00eb, i thirrur nga miku dhe bashk\u00ebpatrioti i tij Dankon p\u00ebr t\u00eb par\u00eb me syt\u00eb e vet\u00eb krimet \u00e7njer\u00ebzore q\u00eb kishin b\u00ebr\u00eb shovinist\u00ebt grek\u00eb kund\u00ebr popullsis\u00eb s\u00eb pambrojtur shqiptare. Uilliamsi pa f\u00ebmij\u00eb, gra e pleq t\u00eb masakruar rrug\u00ebve dhe mbi 100.000 refugjat\u00eb shqiptar\u00eb nga krahinat jugore mbledhur n\u00eb ullishtat e Vlor\u00ebs. K\u00ebto krime t\u00eb paimagjinueshme e revoltuan dhe e drith\u00ebruan shpirtin
\nnjer\u00ebzor e demokrat t\u00eb Uilliamsit.<\/p>\n
Pas k\u00ebsaj ai u kthye menj\u00ebher\u00eb n\u00eb Athin\u00eb, ku mori takim me zyrtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb lart\u00eb qeveritar\u00eb t\u00eb Athin\u00ebs, duke protestuar ashp\u00ebr, njoftoi qeverin\u00eb e tij n\u00eb Amerik\u00eb dhe q\u00eb nga ai \u00e7ast nuk e nd\u00ebrpreu veprimtarin\u00eb e tij n\u00eb mbrojtje t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. I ngarkuar me cil\u00ebsin\u00eb e v\u00ebzhguesit t\u00eb qeveris\u00eb amerikane n\u00eb Komisionin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr ndarjen e Kufijve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Uilliamsi ngriti z\u00ebrin dhe protestoi ndaj planeve p\u00ebr cop\u00ebtimin e Shqip\u00ebris\u00eb, duke th\u00ebn\u00eb fjal\u00ebn e vet me kompetenc\u00eb si n\u00eb mbledhje t\u00eb ndryshme, edhe n\u00eb shtypin e koh\u00ebs q\u00eb gazetat dhe revistat amerikane, greke dhe angleze, si dhe n\u00eb shtypin shqiptar n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb at\u00eb t\u00eb diaspor\u00ebs.<\/p>\n
Q\u00ebndrimi i Uilliamsit nuk i p\u00eblqeu Europ\u00ebs dhe b\u00ebn\u00eb \u00e7\u2019ishte e mundur p\u00ebr ta hequr qafe, duke e akuzuar se kishte thyer normat protokollare, nga q\u00eb i kishte t\u00ebrhequr v\u00ebrejtjen qeveris\u00eb greke p\u00ebr masakrat n\u00eb Shqip\u00ebri, duke mos e pasur k\u00ebt\u00eb t\u00eb drejt\u00eb si diplomat pa marr\u00eb m\u00eb par\u00eb autorizimin e qeveris\u00eb s\u00eb vet. Prof. G.F. Williams, si njeri me karakter dhe dinjitet, si\u00e7 deklaron vet\u00eb, dha dor\u00ebheqjen nga karriera diplomatike me k\u00ebto fjal\u00eb t\u00eb shkruara me dor\u00ebn e vet: \u201cDukej nj\u00eb detyr\u00eb njer\u00ebzore, sheshazi p\u00ebr t\u00eb shkye mask\u00ebn q\u00eb mbulonte diplomacin\u00eb europiane dhe p\u00ebr t\u00eb ekspozuar fytyr\u00ebn e saj, t\u00eb lyer me gjak patriot\u00ebsh dhe shikimin e dob\u00ebt t\u00eb saj mbi d\u00ebshirat e zjarrta p\u00ebr liri t\u00eb nj\u00eb race t\u00eb fort\u00eb. U ktheva n\u00eb Athin\u00eb dhe mbasi qesh\u00eb i shtr\u00ebnguar, e tregova k\u00ebt\u00eb panjer\u00ebzi dhe k\u00ebt\u00eb padrejt\u00ebsi t\u00eb fuqive europiane dhe dhash\u00eb dor\u00ebheqjen si minist\u00ebr i Amerik\u00ebs n\u00eb Greqi dhe n\u00eb Mal t\u00eb Zi, sikurse patjet\u00ebr qesh i shtr\u00ebnguar ta b\u00ebnja. Drejt\u00ebsia dhe e v\u00ebrteta nuk
\njan\u00eb mbrojtje n\u00eb sallat e diplomacis\u00eb\u201d.<\/p>\n
Mbas k\u00ebtij veprimi, Uilliamsi iu kushtua t\u00ebr\u00ebsisht \u00e7\u00ebshtjes shqiptare. Duke qen\u00eb dhe mik personal dhe i adhuruar i Presidentit Wilson, ai mundi q\u00eb t\u00eb sensibilizoj\u00eb opinionin amerikan n\u00eb mbrojtjen e \u00e7\u00ebshtjes shqiptare me motive fisnike tep\u00ebr humane: \u201cMe ndihmu nj\u00eb njeri \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bamir\u00ebsi, me liru nj\u00eb popull nga zgjedha \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bamir\u00ebsi e pavdekshme\u201d. Libri \u201cShqiptar\u00ebt\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ekstrakt i historis\u00eb shqiptare. U botua fillimisht n\u00eb nj\u00eb revist\u00eb t\u00eb koh\u00ebs q\u00eb m\u00eb 1914-1915 dhe
\nm\u00eb 1919 si lib\u00ebr i ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\n
Derisa arriti n\u00eb at\u00eb veprimtari, Uilliamsi u angazhua gjithashtu n\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb mitingjesh n\u00eb SHBA. N\u00eb t\u00eb parin q\u00eb u mbajt m\u00eb 7 n\u00ebntor 1915, krahas shum\u00eb amerikan\u00ebve dhe shqiptar\u00ebve, midis t\u00eb cil\u00ebve juristi Asa French, zonja dhe zoti Kenedi, t\u00eb shquarit Fan Noli, Kristo Dako e Parashqevi Qirjazi ishte edhe G. F. Williams. N\u00eb fund t\u00eb mitingut ai lexoi edhe rezolut\u00ebn p\u00ebr mbrojtjen e \u00e7\u00ebshtjes shqiptare, botuar n\u00eb anglisht dhe shqip. Vepra e k\u00ebtij miku t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebn ka pasur dhe ka ruajtur vler\u00ebn e saj, por ajo ka nj\u00eb vler\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme sot, kur \u00e7\u00ebshtja kosovare dhe \u00e7\u00ebshtja \u00e7ame kan\u00eb dal\u00eb n\u00eb evidenc\u00eb dhe k\u00ebrkojn\u00eb zgjidhje t\u00eb drejt\u00eb dhe sa m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb Europa, at\u00eb q\u00eb gatoi mbrapsht tet\u00ebdhjet\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, ka shansin tani ta rregulloj\u00eb, duke lar\u00eb k\u00ebshtu fajet e saj. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Amerika jo vet\u00ebm me diplomatin Williams, por edhe me an\u00eb t\u00eb vet\u00eb ish- presidentit Wilson e ka th\u00ebn\u00eb fjal\u00ebn e vet, q\u00eb m\u00eb se tre\u00e7erek shekulli m\u00eb par\u00eb, duhet ta thot\u00eb p\u00ebrs\u00ebri me forc\u00eb dhe p\u00ebrfundimisht. \u00c7\u00ebshtja shqiptare duhet zgjidhur drejt, kombi dhe tokat shqiptare duhet t\u00eb bashkohen.<\/p>\n
K\u00ebt\u00eb mesazh na d\u00ebrgon e gjith\u00eb jeta dhe vepra e G.F. Williams, e cila p\u00ebrshkohet fund e krye nga lufta p\u00ebr t\u00eb mbrojtur dhe respektuar t\u00eb drejtat e njeriut, t\u00eb cilat po ngrihen dhe mbrohen me aq shum\u00eb forc\u00eb, kur Shqip\u00ebria dhe populli shqiptar kudo q\u00eb ndodhet nuk do as m\u00eb shum\u00eb se \u00e7far\u00eb thot\u00eb Karta e Helsinkit dhe ajo e Parisit p\u00ebr t\u00eb drejt\u00ebn e kombeve p\u00ebr vet\u00ebvendosje dhe p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut. Prandaj ne shqiptar\u00ebt e p\u00ebrkujtojm\u00eb dhe i p\u00ebrulemi me respekt k\u00ebtij miku t\u00eb madh, i cili m\u00eb 10 korrik pati p\u00ebrvjetorin e 160 t\u00eb lindjes dhe m\u00eb 11 korrik edhe 80-vjetorin e vdekjes. Nj\u00eb popull \u201cNobel\u201d Xhorxh Fred Uilliams Trim\u00ebria e shqiptar\u00ebve nuk njeh kufi. Ata e p\u00ebrballojn\u00eb vdekjen dhe tortur\u00ebn pa asnj\u00eb hezitim.<\/p>\n
Fjala e tyre nj\u00eb her\u00eb e dh\u00ebn\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e shenjt\u00eb se betimi i dh\u00ebn\u00eb te popujt e qytet\u00ebruar. Mikpritja e tyre s\u2019ka t\u00eb krahasuar. Ajo nuk pushon deri sa t\u00eb mos ngel\u00eb gj\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndar\u00eb e p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb. Shqiptar\u00ebt trash\u00ebgojn\u00eb pamund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u2019i fyer n\u00eb nder. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb praktik\u00eb e p\u00ebrjashtuar, sepse po i fyeve do t\u00eb p\u00ebrballosh n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb detyruar larjen e
\nhesapeve me gjak.<\/p>\n
Bajroni i ka b\u00ebr\u00eb homazhe k\u00ebsaj race shqiptare pse e njohu personalisht dhe jetoi midis k\u00ebtij populli. Respekti p\u00ebr mosh\u00ebn \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga karakteristikat e shqiptar\u00ebve. Ata jan\u00eb korrekt\u00eb, t\u00eb dashur kundrejt tjetrit dhe reciprokisht t\u00eb sjellsh\u00ebm. N\u00eb momentet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda ata jan\u00eb plot respekt p\u00ebr superior\u00ebt e tyre. Ata zbatojn\u00eb urdhrin e tyre me sakt\u00ebsin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe. Fjal\u00ebt e tyre dhe sjellja e tyre shoq\u00ebrohen nga dinjiteti. Si\u00e7 kemi th\u00ebn\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara, nj\u00eb fyerje ndaj tyre riparohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shum\u00eb t\u00eb tmerrshme. Nuk lejojn\u00eb servilizmin, lajkatarin\u00eb ose mosobligimin n\u00eb nj\u00eb pun\u00eb q\u00eb jepet fjala. Mikpritja gjen shprehjen m\u00eb kuptimplot\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n
Nj\u00eb fyerje q\u00eb i b\u00ebhet nj\u00eb mysafiri kap jo vet\u00ebm t\u00eb zotin e sht\u00ebpis\u00eb, por gjith\u00eb fisin. Ai q\u00eb vret mysafirin d\u00ebnohet nga fisi dhe vdekja e tij \u00ebsht\u00eb e paevitueshme. Shqiptar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm. Geg\u00ebt e Veriut jan\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb trup se sa tosk\u00ebt e Jugut. Ata jan\u00eb gjithashtu m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, m\u00eb kok\u00ebfort\u00eb dhe m\u00eb k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs. Nj\u00eb shkrimtar kur flet p\u00ebr mal\u00ebsor\u00ebt shqiptar\u00eb i krahason ata me drer\u00ebt e malit q\u00eb hipin n\u00eb shk\u00ebmbinjt\u00eb m\u00eb t\u00eb thepisur dhe ecin n\u00ebp\u00ebr ta, pa pasur frik\u00ebn e r\u00ebnies n\u00ebp\u00ebr humnerat m\u00eb t\u00eb llahtarshme dhe asnj\u00eb i gjall\u00eb s\u2019mund t\u00eb futet atje pa ekspozuar humbjen e jet\u00ebs. Besa ose fjala e nderit p\u00ebr
\nshqiptarin \u00ebsht\u00eb institucion i shenjt\u00eb.<\/p>\n
Nj\u00eb fjal\u00eb e dh\u00ebn\u00eb, pa e detyruar tjetrin, e shoq\u00ebruar me bes\u00eb, duhet t\u00eb respektohet me \u00e7do kusht dhe s\u2019merret parasysh asnj\u00eb rrethan\u00eb. Nj\u00eb udh\u00ebtar i pajisur me bes\u00eb g\u00ebzon mbrojtjen e t\u00eb gjith\u00ebve, ai \u00ebsht\u00eb i shenjt\u00ebruar. *** Virtytet e femr\u00ebs shqiptare jan\u00eb unikale n\u00eb bot\u00eb. Kurv\u00ebria dhe tradhtia bashk\u00ebshortore nd\u00ebshkohen me vdekje. N\u00eb asnj\u00eb vend t\u00eb bot\u00ebs nj\u00eb fem\u00ebr nuk gjendet n\u00eb nj\u00eb siguri e mbrojtje m\u00eb t\u00eb madhe se sa n\u00eb Shqip\u00ebri. Ai q\u00eb vret nj\u00eb grua d\u00ebnohet me d\u00ebnimin kapital. Femra n\u00eb Shqip\u00ebri punon n\u00eb sht\u00ebpi, por ajo \u00ebsht\u00eb trajtuar me respekt dhe z\u00eb n\u00eb shoq\u00ebri nj\u00eb vend m\u00eb t\u00eb nderuar se n\u00eb vendet e Lindjes.<\/p>\n
Nj\u00eb shqiptare mund t\u00eb udh\u00ebtoj\u00eb nga nj\u00eb vend n\u00eb tjetrin, n\u00eb nj\u00eb siguri t\u00eb plot\u00eb. \u2026 N\u00ebn\u00ebsia \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e nderuar dhe kuror\u00ebzon fisnik\u00ebrisht jet\u00ebn e femr\u00ebs. Dashuria dhe bukuria luajn\u00eb nj\u00eb rol t\u00eb vog\u00ebl. Konsiderata p\u00ebr nj\u00eb fem\u00ebr rritet n\u00eb p\u00ebrjetim me numrin e f\u00ebmij\u00ebve q\u00eb ka. *** Q\u00eb t\u00eb kemi nj\u00eb paqe komplete duhet t\u00eb formohet nj\u00eb Shqip\u00ebri Autonome q\u00eb t\u00eb zot\u00ebroj\u00eb lirin\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb t\u00eb plot\u00eb. Shqip\u00ebria nuk mund t\u00eb ndahet midis fqinj\u00ebve, ashtu si\u00e7 nuk mund t\u00eb ndahet \u00e7do vend i Europ\u00ebs. Europa tashm\u00eb e ka krijuar Shqip\u00ebrin\u00eb e pavarur dhe s\u2019duhet t\u00eb hedh\u00eb posht\u00eb pem\u00ebt e saja, prandaj ajo duhet ta mb\u00ebshtet\u00eb at\u00eb. Nj\u00eb Shqip\u00ebri e formuar mbi nj\u00eb plan federativ mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr planin e Ballkanit.<\/p>\n
Ajo s\u2019mund t\u00eb ket\u00eb marin\u00eb q\u00eb t\u00eb alarmoj\u00eb Italin\u00eb ose Austrin\u00eb n\u00eb Adriatik. Nd\u00ebrtimi i rrug\u00ebve t\u00eb hekurta dhe p\u00ebrmir\u00ebsimi i porteve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb do t\u2019i japin Serbis\u00eb nj\u00eb dalje n\u00eb det, n\u00eb Mesdhe. Ky rezultat mund t\u00eb arrihet m\u00eb me leht\u00ebsi n\u00eb marr\u00ebveshje tregtare, miq\u00ebsore edhe paq\u00ebsore se sa me tentativ\u00eb pushtimi.<\/p>\n
Nj\u00eb Shqip\u00ebri e pavarur do t\u00eb inauguroj\u00eb nj\u00eb er\u00eb t\u00eb re, duke zhvilluar normalisht dhe duke fituar prosperitetin p\u00ebr t\u00eb cilin ajo ka t\u00eb drejt\u00eb. Shqip\u00ebria do t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb me rrug\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme ato rrug\u00eb t\u00eb k\u00ebqija q\u00eb ka sot. Ajo do t\u00eb kthej\u00eb fshatrat n\u00eb qytete dhe k\u00ebto qytete do t\u2019i kthej\u00eb n\u00eb qytete t\u00eb lul\u00ebzuara. Shqiptar\u00ebt nuk kan\u00eb vet\u00ebm t\u00eb drejt\u00eb t\u2019i k\u00ebrkojn\u00eb Europ\u00ebs drejt\u00ebsi, por t\u2019i k\u00ebrkojn\u00eb asaj edhe d\u00ebmshp\u00ebrblim. Europa e krishter\u00eb \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrgjegjshme p\u00ebr rob\u00ebrin\u00eb dhe varf\u00ebrin\u00eb e popullit shqiptar.<\/p>\n
Un\u00eb mund t\u00eb d\u00ebshmoj q\u00eb me gjith\u00eb protestat e mija, Europa e krishter\u00eb \u00ebsht\u00eb shkaku i eksodit t\u00eb dhimbsh\u00ebm t\u00eb 100.000 fshatar\u00ebve q\u00eb duhet t\u2019i linin vatrat dhe pasurin\u00eb e tyre dhe t\u00eb vinin si refugjat\u00eb n\u00eb Vlor\u00eb ku ata do t\u00eb vdisnin nga uria dhe s\u00ebmundjet, pa num\u00ebruar ata q\u00eb jan\u00eb pa ndihm\u00eb dhe mb\u00ebshtetje.<\/p>\n
T\u00eb krishter\u00ebt europian\u00eb duhet t\u00eb punojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb leht\u00ebsuar mizerjen nga skllav\u00ebria e pamerituar e shqiptar\u00ebve. Shtetet e Bashkuara q\u00eb kan\u00eb fatin t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb qeveri q\u00eb qeveris nj\u00eb shtet t\u00eb lir\u00eb, i dal\u00eb nga vullneti i popullit sovran, qeveri q\u00eb p\u00ebrpiqet nga dita n\u00eb dit\u00eb q\u00eb t\u00eb siguroj\u00eb p\u00ebrparimin, lul\u00ebzimin dhe q\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb mbi t\u00eb gjitha dashurin\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhmen, Shteteve t\u00eb Bashkuara i bije p\u00ebr detyr\u00eb t\u2019i rrethoj\u00eb shqiptar\u00ebt me k\u00ebt\u00eb v\u00ebllaz\u00ebrim, me k\u00ebt\u00eb dashuri njer\u00ebzore q\u00eb s\u2019e kan\u00eb njohur deri tani. Kund\u00ebr gjith\u00eb g\u00ebnjeshtrave dhe akuzave se shqiptar\u00ebt jan\u00eb eg\u00ebrsira un\u00eb citoj fjal\u00ebt e Eriksonit, k\u00ebshilltar amerikan, q\u00eb ata e kan\u00eb dashur dhe e duan, pse ai ka punuar e jetuar midis tyre. \u201cNuk ka popull m\u00eb t\u00eb d\u00ebshiruesh\u00ebm dhe m\u00eb t\u00eb dashur n\u00eb gjith\u00eb Europ\u00ebn se Shqiptar\u00ebt. Ata kan\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb element\u00ebt e forc\u00ebs, burr\u00ebrin\u00eb, kurajon, t\u00eb lidhura me devotshm\u00ebrin\u00eb m\u00eb t\u00eb but\u00eb dhe m\u00eb t\u00eb ligjshme!\u201d.<\/p>\n
Njer\u00ebzit e Shqip\u00ebris\u00eb shohin te Krishti dhe Muhamedi dy profet\u00eb q\u00eb i nderojn\u00eb si t\u00eb till\u00eb. \u00c7\u2019fatkeq\u00ebsi! Ata i th\u00ebrrasin m\u00eb kot! Si njeri e si tjetri t\u00eb ndihmojn\u00eb vendin e tyre. O Krisht! O Muhamed! Kujt t\u2019i drejtohen q\u00eb t\u00eb drejtat e tyre tashm\u00eb t\u00eb njihen? Jam i bindur se popujt q\u00eb po luftojn\u00eb (n\u00eb Luft\u00ebn e Par\u00eb Bot\u00ebrore- MG) me aq ashp\u00ebrsi, nj\u00eb dit\u00eb do ta p\u00ebrfundojn\u00eb at\u00eb, dua t\u00eb them q\u00eb k\u00ebtij konflikti mizor do t\u2019i vij\u00eb fundi.<\/p>\n
Ata duhet t\u00eb d\u00ebgjojn\u00eb Zotin dhe duhet t\u2019i siguroj\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb lirin\u00eb. Shpresat dhe syt\u00eb e s\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebs jan\u00eb drejtuar drejt paqes, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs duhet t\u00eb krijohet nj\u00eb v\u00ebllaz\u00ebrim dhe kooperim intim i frym\u00ebzuar nga ndjenjat njer\u00ebzore e jo t\u00eb forc\u00ebs. Kjo paqe do t\u2019i njoh\u00eb \u00e7do race edhe \u00e7do kombi t\u00eb drejt\u00ebn e ekzistenc\u00ebs.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, nuk do t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb penguar, nga barrikadat artificiale, t\u00eb ngritura me v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb pakap\u00ebrcyeshme p\u00ebr mbrojtje dhe q\u00eb p\u00ebr to popujt duhet t\u00eb sakrifikojn\u00eb koh\u00ebn e tyre m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, parat\u00eb dhe shpirtin e tyre.<\/p>\n
\u201cL\u2019Albania\u201d, Zvic\u00ebr, Nr. 7 – 16.12.1915<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Fragment nga libri, i Atdhe Gecit, “\u00c7am\u00ebria, kthim n\u00eb histori” Shqip\u00ebrin\u00eb e lash\u00eb n\u00eb vuajtje dhe t\u00eb mbytur n\u00eb gjak nga faji i Europ\u00ebs dhe, nga paudh\u00ebsit\u00eb e saj!… Xhorxh Fred Williams Fjala e Xhorxh Fred Uilliamsit, n\u00eb mitingun organizuar p\u00ebr t\u00eb mbrojtur t\u00eb drejtat e kombit shqiptar, Boston, 7 N\u00ebntor 1915. Fjal\u00ebt e Ulliamsit […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":70499,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-74778","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj"],"yoast_head":"\n