{"id":8354,"date":"2016-11-13T18:25:36","date_gmt":"2016-11-13T17:25:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=8354"},"modified":"2021-05-26T01:36:18","modified_gmt":"2021-05-25T23:36:18","slug":"naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/","title":{"rendered":"NAIM FRASH\u00cbRI (1846-1900) &#8211; THEMELUES I LET\u00cbRSIS\u00cb SHQIPE P\u00cbR F\u00cbMIJ\u00cb"},"content":{"rendered":"<p>Shkruan <strong>Zymer Mehani<\/strong><\/p>\n<p>Naim Frash\u00ebri \u00ebsht\u00eb poeti i madh i kombit dhe figura q\u00ebndrore e let\u00ebrsis\u00eb shqiptare t\u00eb Rilindjes. Ai u b\u00eb shpreh\u00ebs i aspiratave t\u00eb popullit p\u00ebr liri e p\u00ebrparim. Tradita q\u00eb krijoi Naimi, \u00ebsht\u00eb e gjall\u00eb dhe frym\u00ebzuese edhe n\u00eb jet\u00ebn e shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb t\u00eb sotme. Naimi m\u00eb tep\u00ebr se shkrimtar, \u00ebsht\u00eb poeti m\u00eb i madh i Rilindjes son\u00eb Komb\u00ebtare, \u00ebsht\u00eb atdhetar, mendimtar dhe veprimtar i shquar i arsimit dhe i kultur\u00ebs shqiptare. Ai i ngriti hymn atdheut dhe liris\u00eb, gjuh\u00ebs dhe shkoll\u00ebs, dituris\u00eb dhe p\u00ebrparimit:<\/p>\n<blockquote><p>Dhe drit\u2019 e dituris\u00eb,<br \/>\nP\u00ebrpara do na shpjer\u00eb<br \/>\nP\u00ebrpara drejt liris\u00eb!<\/p><\/blockquote>\n<p>Krijimtaria letrare p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb e Naimit \u00ebsht\u00eb mjaft e gjere dhe e pasur. Ai ka qen\u00eb nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt rilind\u00ebs q\u00eb kuptoi- si\u00e7 thot\u00eb Nonda Bulka,- nevoj\u00ebn e krijimtaris\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb si mjet t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr emancipimin kulturor e shpirt\u00ebror t\u00eb brezit t\u00eb ri.N\u00eb konceptin filozofik t\u00eb Naim Frash\u00ebrit shprehet motivi i qart\u00eb i tij \u201ds\u2019mjafton t\u00eb b\u00ebhet Shqip\u00ebria\u201d, po\u201dduhen b\u00ebr\u00eb edhe shqiptar\u00ebt\u201d25.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet 1884-1885, s\u00eb bashku me Jani Vreton dhe me Samiun, botoi revist\u00ebn kulturore Drita ( e cila pas disa numrash u titullua Dituria), gjithsej 12 numura, ku ve\u00e7 poezive p\u00ebr t\u00eb rriturit, filloi t\u00eb publikonte edhe shkrime m\u00ebsimore e letrare p\u00ebr t\u00eb vegj\u00eblit.<\/p>\n<p>Ve\u00e7 veprave p\u00ebr t\u00eb rritur (\u201cBag\u00ebti e bujq\u00ebsi\u201d, \u201cLulet e ver\u00ebs\u201d, \u201cHistoria e Sk\u00ebnderbeut\u201d, \u201cQerbelaja\u201d etj.), Naimi botoi edhe tekste p\u00ebr shkollat e para shqipe Histori e p\u00ebrgjithshme, Histori e Shqip\u00ebris\u00eb, Diturit\u00eb (n\u00eb botimin e dyt\u00eb t\u00eb saj u titullua Gjith\u00ebsia), si dhe tre libra t\u00eb tjer\u00eb, ku p\u00ebrmblidhet kryesisht edhe krijimtaria e tij letrare p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb:<\/p>\n<p>&#8211; Vjersha p\u00ebr m\u00ebsonj\u00ebtoret e para. Bukuresht 1886<br \/>\n24 Bedri Dede, \u201cTradita dhe probleme t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb\u201d, Tiran\u00eb, 1971, f. 60<br \/>\n25 Nonda Bulka, \u201cNaimi dhe fabulat\u201d, N\u00ebntori, Nr. 5, 1971, f. 51<br \/>\n&#8211; E k\u00ebndimit \u00e7unavet k\u00ebndonj\u00ebtoreja.Cop\u00eb e par\u00eb, Bukuresht 1886<\/p>\n<p>&#8211; E k\u00ebndimit \u00e7unavet k\u00ebndonj\u00ebtoreja. Cop\u00eb e dyt\u00eb, Bukuresht 1886 N\u00eb t\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb krijimtari letrare, Naim Frash\u00ebri na shfaqet jo vet\u00ebm si shkrimtar e poet i shquar por, nj\u00ebher\u00ebsh edhe si pedagog i madh. Me tregimet e shkurtra n\u00eb librin E k\u00ebndimit \u00e7unavet K\u00ebndonj\u00ebtoreja ai u cil\u00ebsua si prozator i talentuar p\u00ebr t\u00eb vegj\u00ebl, nd\u00ebrsa me artin poetik,n\u00eb p\u00ebrmbledhjen Vjersha p\u00ebr m\u00ebsonj\u00ebtore te para ai u b\u00eb themeluesi i poezis\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n<p>Aty ku jane plot 37 krijime poetike, nj\u00eb mozaik i v\u00ebrtet\u00eb, nj\u00eb p\u00ebrzierje fjal\u00ebsh t\u00eb urta t\u00eb v\u00ebna n\u00eb vargje, p\u00ebrrallash t\u00eb marra disa nga fabulisti francez i shekullit t\u00eb XVII, La Fontene, e disa t\u00eb krijuara nga ai vet\u00eb. Gjenden dhe plot poezi me tema filozofike, si: Gjith\u00ebsija, Njer\u00ebzija, Mejtimi, ku Naimi del n\u00eb rolin e edukatorit dhe b\u00ebhet propagandist i virtyteve fisnike t\u00eb dashuris\u00eb p\u00ebr pun\u00ebn, t\u00eb nderit, t\u00eb bes\u00ebs, t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb, t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, t\u00eb humanizmit, t\u00eb d\u00ebshir\u00ebs p\u00ebr m\u00ebsim e dituri, t\u00eb atdhedashuris\u00eb 26.<\/p>\n<p>Merita m\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb e Naimit n\u00eb k\u00ebt\u00eb krijimtari letrare q\u00ebndron se ai ngriti let\u00ebrsin\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb n\u00eb nj\u00eb nivel m\u00eb t\u00eb lart\u00eb artistik, duke ndikuar fuqish\u00ebm tek rilind\u00ebsit e tjer\u00eb. N\u00eb v\u00ebshtrimin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb k\u00ebsaj let\u00ebrsie Naimi si poet dhe shkrimtar n\u00ebp\u00ebrmjet gjinive dhe llojeve t\u00eb ndryshme, synon t\u2019u jap\u00eb k\u00ebshilla, t\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb urt\u00ebsi dhe filozofi por edhe t\u00eb rrezatoj\u00eb edhe elemente t\u00eb kultur\u00ebs dhe edukat\u00ebs, t\u00eb sjelljes dhe moralit.<\/p>\n<p>Naimi, ashtu si pararend\u00ebsit e tij Naum Veqilharxhi dhe Kostandin Kristoforidhi, iu p\u00ebrkushtua let\u00ebrsis\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndikuar thell\u00eb n\u00eb nd\u00ebrgjegjjen e moralin e f\u00ebmij\u00ebve. N\u00eb k\u00ebt\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim ka dhe nj\u00eb arsye tjet\u00ebr, q\u00eb Naimi iu kushtua let\u00ebrsis\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb: ai ishte i bindur se themelet e kultur\u00ebs gjuh\u00ebsore t\u00eb kombit vihen n\u00eb shkoll\u00eb dhe n\u00eb vegj\u00ebli. \u201cDjemt\u2019 e vegj\u00ebl e vashat e vog\u00ebla lipset\u00eb t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb gjuh\u00ebn e tyre, ta k\u00ebndojn\u00eb drejt, e ta shkruajn\u00eb mir\u00eb\u201d27. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb proza dhe poezia p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb i n\u00ebnshtrohen q\u00ebllimit t\u00eb tij: <strong>edukimit artistik dhe atdhetar t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve.<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb nga tiparet themelore t\u00eb krijimtaris\u00eb letrare p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb \u00ebsht\u00eb se ai p\u00ebrmbledh e shkruan vjersha, proza e krijime q\u00eb u drejtohet f\u00ebmij\u00ebve, ku ata jan\u00eb personazhe.<br \/>\nN\u00eb krijimtarin\u00eb letrare p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb dallohen edhe proza t\u00eb shkurt\u00ebra, disa prej t\u00eb cilave kritika letrare i ka quajtur skica.<\/p>\n<p>N\u00eb proz\u00ebn p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb t\u00eb k\u00ebtij shkrimtari, disa krijime kan\u00eb ve\u00e7ori t\u00eb tregimit, disa t\u00eb fabul\u00ebs; gjithsesi, ato kan\u00eb karakteristikat e tipit dituror, n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb cilave n\u00eb bot\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve sjellin njohuri mbi natyr\u00ebn, shoq\u00ebrine dhe gjith\u00ebsin\u00eb.<br \/>\nN\u00eb tregimin Vash\u2019e urt\u00eb, f\u00ebmij\u00ebt m\u00ebsojn\u00eb p\u00ebr Diellin dhe yjt\u00eb e tjer\u00eb. Si jan\u00eb krijuar? Si l\u00ebvizin n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb? N\u00eb radh\u00ebt e k\u00ebtyre tregimeve natyrsh\u00ebm p\u00ebrcillen mendime t\u00eb urta e k\u00ebshilla, si\u00e7 ndodh n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast kur e \u00ebma i thot\u00eb s\u00eb bij\u00ebs:<\/p>\n<p>\u201dK\u00ebndo e m\u00ebso t\u00eb mar\u00e7 vesh gjith\u00ebsin\u00eb edhe Per\u00ebndin\u00eb\u201d28.<br \/>\n26 Zija Xholi, \u201cMendimtar\u00eb t\u00eb Rilindjes Komb\u00ebtare\u201d, Tiran\u00eb, 1987, f. 173<br \/>\n27 Naim Frash\u00ebri, \u201cE k\u00ebndimit \u00e7unavet K\u00ebndonj\u00ebtoreja\u201d, cop\u00eb e dyt\u00eb, shtypur\u00eb prej Shoq\u00ebrise Drita, Bukuresht 1886, f. 3<br \/>\n28 Po aty, f. 38<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa te tregimi I urti dhe i marri kall\u00ebzohet sesi f\u00ebmija i urt\u00eb m\u00ebson, prandaj kujdeset t\u00eb jet\u00eb i past\u00ebr, kurse p\u00ebrball\u00eb tij q\u00ebndron i marri, i prapti, i cili jo vet\u00ebm nuk m\u00ebson por mbart edhe vese.<\/p>\n<p>N\u00eb proz\u00ebn me titull Kalor\u00ebsi, Naimi e shquan porosin\u00eb: njeriu duhet t\u00eb pranoj\u00eb zem\u00ebrgjer\u00eb, si t\u00eb mir\u00ebn ashtu edhe t\u00eb keqen, sepse e keqja, her\u00eb-her\u00eb, mund t\u00eb ket\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Njeriu rritet mes vuajtjeve e v\u00ebshtir\u00ebsive, ashtu si kalor\u00ebsi Qendro, i cili duhet t\u00eb dij\u00eb t\u2019u shmanget rreziqeve t\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n<p>Duke synuar edukimin artistik dhe atdhetar t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, Naim Frash\u00ebri ka hartuar proza t\u00eb shkurtra: \u201cAristoteli\u201d, \u201cHipokrati\u201d, \u201cThemistokliu\u201d n\u00eb t\u00eb cilat shpalosen njohuri historike, ngjarje dhe personazhe historike, duke shfryt\u00ebzuar tharmin e anekdotave historike. K\u00ebshtu, p\u00ebrmes trim\u00ebrive dhe b\u00ebmave t\u00eb Sk\u00ebndebeut, shkrimtari e nd\u00ebrton proz\u00ebn e vet p\u00ebr t\u00eb ravij\u00ebzuar n\u00eb syt\u00eb e f\u00ebmij\u00ebve lavdin\u00eb shqiptare t\u00eb shekujve. Kjo vep\u00ebr n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb apotheoz\u00eb e trim\u00ebris\u00eb, e nderit, e burr\u00ebris\u00eb, e krenaris\u00eb e mbi t\u00eb gjitha apotheoz\u00eb e liris\u00eb dhe e pavar\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu ai tregon anekdot\u00ebn p\u00ebr Themistokliun, q\u00eb detyrohet t\u00eb ik\u00eb prej Spart\u00ebs n\u00eb Persi, por pastaj m\u00eb me qejf do t\u00eb pij\u00eb helmin sesa t\u2019i prij\u00eb ushtris\u00eb persiane kund\u00ebr atdheut t\u00eb vet.<\/p>\n<p>Proza p\u00ebr Aristotelin p\u00ebrb\u00ebhet prej dialogut nd\u00ebrmjet filozofit grek dhe nx\u00ebn\u00ebsit t\u00eb tij, Aleksandrit t\u00eb Maqedonis\u00eb, p\u00ebr rind\u00ebrtimin e qytetit t\u00eb Stagir\u00ebs, q\u00eb e kishte rrethuar i ati, Filipi i Maqedonis\u00eb.<\/p>\n<p>Hipokrati, jep dialogun nd\u00ebrmjet mbretit t\u00eb Persis\u00eb, q\u00eb e fton Hipokratin t\u00eb shkoj\u00eb t\u00eb jetoj\u00eb pran\u00eb tij dhe k\u00ebtij mjeku t\u00eb p\u00ebrmendur grek q\u00eb i p\u00ebrgjigjet: Nuk mund t\u00eb l\u00eb nevoj\u00ebn e m\u00ebm\u00ebdheut tim e t\u00eb ndjek t\u00eb mir\u00ebn tuaj.<\/p>\n<p>N\u00ebp\u00ebrmjet dialog\u00ebve dhe kall\u00ebzimeve, shkrimtari nd\u00ebrton nj\u00eb bot\u00eb interesante p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt. N\u00eb proz\u00ebn e Naim Frash\u00ebrit z\u00ebn\u00eb vend edhe mjaft p\u00ebrshkrime, p\u00ebrralla e anekdota mbi jet\u00ebn e kafsh\u00ebve. T\u00eb tilla jan\u00eb tregimet: Qeni dhe besa e tij, Kali, Qeni, Qengji, Dimri etj. Te tregimi i par\u00eb, lexuesit i ngel n\u00eb m\u00ebndje figura e qenit Xhuf, i cili jep jet\u00ebn p\u00ebr t\u00eb ruajtur pasurin\u00eb e t\u00eb zot. N\u00eb tregimin Dimri kemi nj\u00eb vajz\u00eb t\u00eb mbar\u00eb, Ka\u00e7en, q\u00eb gjat\u00eb stin\u00ebs s\u00eb ftoht\u00eb ushqen nj\u00eb zog t\u00eb vog\u00ebl, i cili miq\u00ebsohet me vog\u00eblushen. Autori krahas personazheve kafsh\u00eb vizaton edhe portrete t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve q\u00eb ushqejn\u00eb nj\u00eb dashuri t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr natyr\u00ebn, kafsh\u00ebt, zogjt\u00eb, jet\u00ebn.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb n\u00eb proz\u00ebn p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb t\u00eb Naim Frash\u00ebrit vihet re prirja romantike p\u00ebr t\u00eb pasqyruar tem\u00ebn historike, g\u00ebrshetuar me tem\u00ebn bashk\u00ebkohore; n\u00eb t\u00eb ndihet frym\u00eb realiste q\u00eb mund t\u00eb quhet zot\u00ebruese e tyre ideostilistike. Artistikisht m\u00eb t\u00eb sukseshme se kjo, nd\u00ebrkaq, mund t\u00eb quhen ato proza p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb q\u00eb prej rrafshit realist ngrihen n\u00eb rrafshin fantastik29.<\/p>\n<p>Prof. Rexhep Qosja me t\u00eb drejt\u00eb v\u00eb n\u00eb dukje se: Naim Frash\u00ebri 30, shpesh, i fillon prozat e tij ashtu sikund\u00ebr edhe fillojn\u00eb p\u00ebrrallat dhe, n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, edhe prozat duksh\u00ebm realiste, her\u00eb-her\u00eb, i nd\u00ebrton sipas procedimit t\u00eb p\u00ebrrall\u00ebs.<\/p>\n<p>29 Bedri Dede, \u201cTradita dhe probleme t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb\u201d, Tiran\u00eb 1971, f. 71<\/p>\n<p>30 Rexhep Qose, \u201cPorosia e madhe\u201d, Tiran\u00eb 1989, f.120 N\u00eb k\u00ebt\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim, duke analizuar disa prej tregimeve t\u00eb shkrimtarit, n\u00eb nisjen e tyre vihet re leht\u00eb natyra e p\u00ebrrallave popullore n\u00eb proz\u00ebn e tij: Nj\u00eb m\u00ebm\u00eb kish nj\u00eb djal\u2019 e nj\u00eb vashe (Te urtete). Nj\u00eb djal\u00eb thosh gjithnj\u00eb t\u00eb rreme (G\u00ebnjeshtari), Nj\u00eb m\u00ebm\u00eb kish tre t\u00eb vegj\u00ebl\u00eb (Vet\u00ebdija), Nj\u00eb njeri kish marr\u2019 udh\u2019 e ish lodhure (Njeriu pa ment), Nj\u00eb m\u00ebm\u00eb kish tre djem,kish dhe nj\u2019unaz\u00eb (M\u00ebm\u00eb e mir\u00eb) etj.<\/p>\n<p>Natyr\u00ebn e proz\u00ebs popullore shqipe, element\u00ebt p\u00ebrrallore dhe kall\u00ebzimet Naim Frash\u00ebri i shfryt\u00ebzon edhe p\u00ebr nj\u00eb arsye tjet\u00ebr.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb trajta ligj\u00ebrimore i p\u00ebrshtatet bot\u00ebs psikologjike t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve. Brenda tyre ka urime, lutje e p\u00ebrsh\u00ebndetje q\u00eb krijojn\u00eb nj\u00eb bot\u00eb emocionale t\u00eb pasur tek f\u00ebmij\u00ebt.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga tiparet e tjera t\u00eb proz\u00ebs s\u00eb tij \u00ebsht\u00eb se situatat, ndodhit\u00eb dhe trim\u00ebrit\u00eb n\u00eb t\u00eb cilat gjall\u00ebrojn\u00eb fjal\u00ebt e men\u00e7ura dhe t\u00eb urta, shpeshher\u00eb marrin kuptimin e goj\u00ebdh\u00ebnave t\u00eb cilat realizojn\u00eb mesazhe diturore, morale dhe artistike te f\u00ebmij\u00ebt.<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha prozat p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb t\u00eb Naim Frash\u00ebrit kan\u00eb p\u00ebrmbajtje fare t\u00eb thjesht\u00eb, t\u00eb dh\u00ebna n\u00eb vija t\u00eb p\u00ebrgjithshme, pa thellime psikologjike dhe tematike, n\u00eb t\u00eb cilat vet\u00ebm sa p\u00ebrvijohen idet\u00eb e porosit\u00eb morale. N\u00eb to rregullisht ballafaqohen ide t\u00eb kund\u00ebrta, e mira dhe e keqja, e bukura dhe e sh\u00ebmtuara, urt\u00ebsia e mosdija. Kjo vet\u00ebdije mitologjike n\u00eb p\u00ebrvet\u00ebsimin e bot\u00ebs, thekson Prof.<\/p>\n<p>Qosja, i b\u00ebn interesante p\u00ebr bot\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve, ve\u00e7 i thjeshton shum\u00eb artistikisht. Pra, duke ia n\u00ebnshtruar me \u00e7do kusht nd\u00ebrtimin e prozave porosis\u00eb s\u00eb p\u00ebrshkuar prej ndjenjash t\u00eb flashk\u00ebta morale, Naim Frash\u00ebri i d\u00ebmton artistikisht ato. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye disa nga prozat e tij p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb me af\u00ebr artikullit moral sesa proz\u00ebs artistike31.<\/p>\n<p>N\u00eb krijimtarin\u00eb letrare p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb t\u00eb N.Frash\u00ebrit nj\u00eb vend t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm z\u00eb poezia. Ky art poetik z\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb te Vjersha p\u00ebr m\u00ebsonj\u00ebtoret e para (1886), lib\u00ebr q\u00eb \u00ebsht\u00eb i pari v\u00ebllim me vjersha n\u00eb historin\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb shqiptare p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, por edhe n\u00eb p\u00ebrmbledhjen Parajsa dhe fjala fluturake (1894). Si sasi \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhe se proza, nd\u00ebrsa nga p\u00ebrmbajtja poezit\u00eb dhe prozat jan\u00eb t\u00eb af\u00ebrta dhe t\u00eb ngjashme.<\/p>\n<p>Vjershat e Naim Frash\u00ebrit p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, jan\u00eb m\u00eb t\u00eb p\u00ebrb\u00ebra, kuptimisht m\u00eb t\u00eb ngjeshura, prandaj edhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr p\u00ebrvet\u00ebsim: ato jan\u00eb vjersha q\u00eb u dedikohen f\u00ebmij\u00ebve po aq sa u dedikohen edhe t\u00eb rriturve dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye k\u00ebrkojn\u00eb ndihm\u00ebn e prindit e t\u00eb m\u00ebsuesit.<\/p>\n<p>Kjo duket n\u00eb vjersh\u00ebn Fjal\u00ebt e qiririt (q\u00eb, megjith\u00ebse \u00ebsht\u00eb futur te teksti \u201cVjersha p\u00ebr m\u00ebsonj\u00ebtoret e para\u201d \u00ebsht\u00eb m\u00eb tep\u00ebr krijim p\u00ebr t\u00eb rriturit), ku poeti shpalos misionin e tij si edukator, q\u00eb porsi qiriu i ndezur, duhet t\u00eb digjet e t\u00eb p\u00ebrv\u00eblohet, vet\u00ebm e vet\u00ebm t\u00eb ndri\u00e7oj\u00eb m\u00ebndjen e njer\u00ebzve.<\/p>\n<p>Duke zot\u00ebruar idet\u00eb iluministe, poeti yn\u00eb k\u00ebrkon t\u00eb p\u00ebrsos\u00eb moralisht njeriun (f\u00ebmij\u00ebn), t\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb tek ai mendime e ide p\u00ebr \u201cmbroth\u00ebsin\u00eb\u201d dhe qytet\u00ebrimin.<\/p>\n<blockquote><p>Ja se si k\u00ebndon:<br \/>\nN\u00eb mes tuaj kam q\u00ebndruar<br \/>\n31 Po aty, f. 121<br \/>\nE jam duke u p\u00ebrv\u00ebluar,<br \/>\nQ\u00eb t\u2019u ap pak\u00ebz\u00eb drit\u00eb,<br \/>\nNat\u00ebn\u00eb t\u2019ua b\u00ebj drit\u00eb!<br \/>\nDo t\u00eb tretem, do kullohem<br \/>\nDo digjem, do p\u00ebrv\u00eblohem,<br \/>\nQ\u00eb t\u2019u ndrinj mir\u00eb t\u00eb shihni<br \/>\nNj\u00ebritjatrin\u00eb t\u00eb njihni!<br \/>\nP\u00ebr ju do t\u00eb rri t\u00eb tretem<br \/>\nAsnj\u00eb \u00e7ik\u00eb t\u00eb mos mbetem!<br \/>\nT\u00eb digjem t\u00eb qaj me lot,<br \/>\nSe mallin s\u2019e duroj dot!<br \/>\nKur m\u00eb shihni se jam tretur<br \/>\nMos m\u00eb quani se kam vdekur!<br \/>\nJam i gjall\u00eb, jam n\u00eb jet\u00eb<br \/>\nJam n\u00eb drit\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb!<\/p><\/blockquote>\n<p>Vjershat e Naimit i edukojn\u00eb t\u00eb vegj\u00eblit me ndjenjat e humanizmit t\u00eb thell\u00eb e t\u00eb patriotizmit t\u00eb flakt\u00eb, q\u00eb e shquanin vet\u00eb poetin ton\u00eb. Te brezi i ri ai shihte shpres\u00ebn e t\u00eb ardhmes s\u00eb vendit, ndaj edhe iu p\u00ebrkushtua me aq zjarr. Ky vizion i poetit gjeti mish\u00ebrim m\u00eb t\u00eb plot\u00eb sidomos n\u00eb vjersh\u00ebn T\u00eb vegjlit, ku adhurimi p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt nj\u00ebjtesohet me dashurin\u00eb p\u00ebr Atdheun:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cL\u00ebrini t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb vijn\u00eb,<br \/>\nt\u00eb vegjlit ndaj meje&#8230;<br \/>\n&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;<br \/>\nO foshnj\u00ebzat e uruar!<br \/>\nU kam mall\u2019 e dashurin\u00eb,<br \/>\nme k\u00ebnda t\u2019u mbaj n\u00eb duar&#8230;<br \/>\nJu dua si per\u00ebndin\u00eb.<br \/>\nZot i madh e i v\u00ebrtet\u00eb!<br \/>\nFalu gjith mir\u00ebsit\u00eb<br \/>\nT\u00eb rrojn\u00eb me nder n\u00eb jet\u00eb,<br \/>\nT\u00eb m\u00ebsojn\u00eb diturit\u00eb,<br \/>\nT\u00eb b\u00ebhen\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb,<br \/>\nT\u00eb nderojn\u00eb m\u00ebm\u00ebdhen\u00eb,<br \/>\nVleft\u00ebn\u00eb t\u2019ia lart\u00ebsojn\u00eb,<br \/>\nMbi gjithe bot\u00ebn ta ngren\u00eb<br \/>\nSi lule ta zbukurojn\u00eb!\u201d 32&#8230;<\/p><\/blockquote>\n<p>N\u00eb krijimtarin\u00eb e larmishme poetike t\u00eb Naim Frash\u00ebrit vend t\u00eb konsideruesh\u00ebm z\u00eb poezia diturore, ku i kushton r\u00ebnd\u00ebsi ngritjes diturore t\u00eb njer\u00ebzve, ve\u00e7an\u00ebrisht f\u00ebmij\u00ebve. Ai nuk nguron q\u00eb p\u00ebrhapjes dhe popullarizimit t\u00eb dijes t\u2019i flijoj\u00eb edhe poezin\u00eb.<\/p>\n<p>32Ramazan \u00c7adri, \u201cLet\u00ebrsia shqipe p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb\u201d, Tiran\u00eb 2001, f. 82 P\u00ebr popullarizimin e njohurive t\u00eb k\u00ebtij karakteri n\u00eb shkrimet e veta poeti yn\u00eb shpeshher\u00eb ka krijuar pasazhe me nuanca emocionale, t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar k\u00ebrkesat e f\u00ebmij\u00ebve dhe n\u00eb p\u00ebrputhje me psikologjin\u00eb e tyre. N\u00ebp\u00ebrmjet figurave poetike f\u00ebmij\u00ebt ngulitin n\u00eb mendjen e tyre disa t\u00eb v\u00ebrteva shkencore dhe t\u00eb natyr\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb to mund t\u00eb m\u00ebsohet se Toka \u00ebsht\u00eb trup qiellor q\u00eb sillet rreth Diellit, kurse H\u00ebna rreth Tok\u00ebs. K\u00ebshtu p\u00ebrmes m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb q\u00eblluar personifikuese t\u00eb trupave qiellore, autori ka b\u00ebr\u00eb karakterizimin e planetit ton\u00eb me an\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre vargjeve lakonike n\u00eb vjersh\u00ebn Gjith\u00ebsija:<\/p>\n<blockquote><p>Dheu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb yll i qiellit,<br \/>\nq\u00eb l\u00ebvrin n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb,<br \/>\ni vjen rreth e rrotull Diellit,<br \/>\nmerr t\u00eb ngrysur e t\u00eb gdhir\u00eb,<br \/>\nDjellin\u00eb e ka at\u00eb,<br \/>\nE h\u00ebn\u00ebn\u00eb e ka bij\u00eb,<br \/>\nBashk\u00eb me ta dit\u2019 e nat\u00eb<br \/>\nRron si \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb33.<\/p><\/blockquote>\n<p>N\u00eb p\u00ebrfytyrimin e f\u00ebmij\u00ebve n\u00ebp\u00ebrmjet marr\u00ebdh\u00ebnieve bab\u00eb-m\u00ebm\u00eb-bij\u00eb, zb\u00ebrthen trupat qiellor\u00eb dhe njohurit\u00eb t\u2019u nguliten thell\u00eb n\u00eb mendje. Po k\u00ebshtu, p\u00ebrmes figurave m\u00ebsojm\u00eb se trupat qiellore jan\u00eb krijuar prej nj\u00eb p\u00ebrplasjeje n\u00eb Gjith\u00ebsi, se ata trupa jan\u00eb t\u00eb zjarrt\u00eb, n\u00eb gj\u00ebndje t\u00eb p\u00ebrhershme l\u00ebvizjeje, se Dielli \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i madh se Toka e rreth tij v\u00ebrtiten shum\u00eb planete.<\/p>\n<p>Prej vjershave shpjeguese diturore t\u00eb Naim Frash\u00ebrit mund t\u00eb m\u00ebsohen njohuri edhe p\u00ebr nj\u00eb s\u00ebr\u00eb dukurish natyrore: sesi krijohet shiu, bora, era, rrufeja; njohuri p\u00ebr kontinentet; p\u00ebr njeriun dhe rracat e njer\u00ebzve etj, etj.N\u00eb disa nga k\u00ebto krijime shfaqen edhe ndjenja patriotike t\u00eb Naimit. K\u00ebshtu n\u00eb vjersh\u00ebn Diturit\u00eb poeti tregon se populli shqiptar \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt n\u00eb ato popuj m\u00eb t\u00eb lasht\u00eb q\u00eb erdh\u00ebn nga Hindia dhe zun\u00eb vend n\u00eb kontinentin evropian:<\/p>\n<blockquote><p>Pelasg\u00ebt qen\u00eb syresh t\u00eb par\u00ebt,<br \/>\nDhe bijt e tyre ne Shqiptar\u00ebt34&#8230;<\/p><\/blockquote>\n<p>N\u00eb k\u00ebto vjersha spikat mjesht\u00ebria e Naimit si shkrimtar dhe pedagog p\u00ebr t\u2019u dh\u00ebn\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dije shkencore n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb origjinale, t\u00eb thjesht\u00eb, por edhe t\u00ebrheq\u00ebse. Ndaj, poeti yn\u00eb i kushtoi shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi poezis\u00eb shpjeguese diturore sepse k\u00ebrkon t\u00eb ndikoj\u00eb te lexuesit e vegj\u00ebl, t\u00eb krijoj\u00eb tek ata mendime t\u00eb drejta p\u00ebr bot\u00ebn, q\u00eb t\u00eb mos u n\u00ebnshtrohen paragjykimeve fetare.<\/p>\n<p>Nj\u00eb cik\u00ebl t\u00eb t\u00ebr\u00eb vjershash Naimi ia kushton ngritjes morale t\u00eb njeriut, edukimit dhe arsimimit t\u00eb tij. T\u00eb tilla jan\u00eb vjershat Njer\u00ebzija, Falja, Mejtimi, E v\u00ebrteta, Fjal\u00ebt\u00eb e t\u00eb urt\u00ebt si dhe fabulat e p\u00ebrshtatura prej La Fontenit dhe fabulat origjinale q\u00eb shkruan vet\u00eb.<\/p>\n<p>33 Naim Frash\u00ebri,\u201d Vepra t\u00eb zgjedhura 2\u201d, Prishtin\u00eb 1978, f. 17 34 Po aty, f. 60<br \/>\nCilat jan\u00eb virtytet q\u00eb Naim Frash\u00ebri d\u00ebshiron t\u2019i zhvilloj\u00eb te f\u00ebmij\u00ebt?<br \/>\nNaimi shkrimtar dhe pedagog, p\u00ebrmes krijime, synonte aktivizimin e mendimit intelektual e arsimor si dhe emancipimin moral shpirt\u00ebror t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, n\u00eb mjaft vjersha t\u00eb ciklit Fjal\u00ebt e t\u2019urt\u00ebve, nga pozita t\u00eb p\u00ebrparuara p\u00ebr koh\u00ebn, jepen m\u00ebsime e porosi morale q\u00eb i vlejn\u00eb \u00e7dokujt n\u00eb jet\u00eb, b\u00ebhet vler\u00ebsimi i virtyteve dhe i ndjenjave t\u00eb pastra njer\u00ebzore, flitet p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb q\u00eb ka puna dhe dija n\u00eb jet\u00ebn e njeriut, qortohen veset e d\u00ebmshme, lart\u00ebsohen ndjenjat fisnike t\u00eb dashuris\u00eb p\u00ebr gjuh\u00ebn, Atdheun, prind\u00ebrit, shok\u00ebt etj.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht nga fryma p\u00ebrgjith\u00ebsisht didaktike-morale, n\u00eb vjershat e k\u00ebtij karakteri bie n\u00eb sy puna e kujdesshme e mjesht\u00ebrit t\u00eb madh t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. N\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e her\u00ebs m\u00ebsimet e porosit\u00eb morale n\u00eb to jepen n\u00eb form\u00eb lakonike, me ton t\u00eb qet\u00eb prind\u00ebror dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb poetizuar, duke p\u00ebrdorur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim figura stilistike, p\u00ebrsiatje dhe asociacione t\u00eb thjeshta t\u00eb cilat e leht\u00ebsojn\u00eb p\u00ebrvet\u00ebsimin e kuptimeve me vlera t\u00eb universalizuara, si p.sh:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cPo t\u00eb m\u00ebsojm\u00eb,<br \/>\nT\u00eb k\u00ebndojm\u00eb<br \/>\nMir\u00eb do t\u00eb rrojm\u00eb<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb jet\u00eb,<br \/>\nSe dituria<br \/>\nE njer\u00ebzia<br \/>\nDhe mir\u00ebsia<br \/>\nNjerin\u00eb e \u00e7quajn\u00eb<br \/>\nM\u00ebndja ndritohet,<br \/>\nZem\u00ebra ngrohet<br \/>\nShpirti madhohet\u201d35<\/p><\/blockquote>\n<p>Sipas mendimeve t\u00eb poetit, dija \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej kushteve t\u00eb para, themelore t\u00eb ngritjes morale t\u00eb njeriut. Dija p\u00ebr t\u00eb \u00ebsht\u00eb pasuria m\u00eb e \u00e7muar e njeriut, q\u00eb nuk e l\u00eb kurr\u00eb n\u00eb varf\u00ebri.<\/p>\n<p>Ose, te Fjal\u00ebt e t\u00eb urtit, q\u00eb gjithashtu jan\u00eb shkruar n\u00eb vargje, vlerat e dijes jepen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb t\u00ebrthort\u00eb. N\u00eb qoft\u00eb se \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se dituria \u00ebsht\u00eb m\u00ebma e mir\u00ebsis\u00eb, \u00ebsht\u00eb po aq e v\u00ebrtet\u00eb edhe e kund\u00ebrta se padija \u00ebsht\u00eb burimi i t\u00eb keqes.<br \/>\nAjo sjell marr\u00ebzit\u00eb dhe lig\u00ebsit\u00eb.<\/p>\n<blockquote><p>\u201cKusaria, lig\u00ebsia,<br \/>\ndhe sa t\u00eb k\u00ebqia jan\u00eb<br \/>\nte e gjith\u00eb njer\u00ebzia<br \/>\npadijen m\u00ebm\u00eb kan\u00eb\u201d36.<\/p><\/blockquote>\n<p>Naimi d\u00ebshiron t\u2019i m\u00ebsoj\u00eb f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb t\u00eb d\u00ebnojn\u00eb g\u00ebnjeshtr\u00ebn, shpifjen, smir\u00ebn, urrejtjen, veset: 35 Naim Frash\u00ebri, \u201cVepra t\u00eb zgjedhura2\u201d, Prishtin\u00eb 1978, f. 21<br \/>\n36 Po aty, vepra 2, f. 14<\/p>\n<blockquote><p>Duhet t\u00eb rron\u00e7 i v\u00ebrtet\u00eb,<br \/>\nPa t\u00eb l\u00ebsh em\u00ebr p\u00ebr jet\u00eb37.<\/p><\/blockquote>\n<p>Bamir\u00ebsia \u00ebsht\u00eb nj\u00ebra prej cil\u00ebsive t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme morale t\u00eb njeriut, ku, Naimi do t\u00eb p\u00ebrs\u00ebris\u00eb shume her\u00eb, qoft\u00eb n\u00eb vjershat morale q\u00eb krijonvet\u00eb, qoft\u00eb p\u00ebrmes fabulave q\u00eb p\u00ebrshtat nga La Fonteni, se n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri duhet zhvilluar ndjenja e mir\u00ebsis\u00eb:<\/p>\n<blockquote><p>Duhet q\u00eb nga vog\u00eblija,<br \/>\nB\u00ebr\u00eb zakon mir\u00ebsija 38.<\/p><\/blockquote>\n<p>Naim Frash\u00ebri d\u00ebshiron t\u00eb zhvilloj\u00eb tek f\u00ebmij\u00ebt dashurin\u00eb p\u00ebr pun\u00ebn. Vet\u00ebm n\u00ebp\u00ebrmjet saj f\u00ebmij\u00ebt mund t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb vyesh\u00ebm p\u00ebr prind\u00ebrit, p\u00ebr popullin, p\u00ebr njer\u00ebzimin.<br \/>\nNj\u00eb kujdes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb Naimi do t\u2019i kushtoj\u00eb edhe nj\u00eb ndjenje: atdhedashuris\u00eb. Megjith\u00ebse ka pak vjersha q\u00eb mund t\u00eb quhen atdhetare, Naim Frash\u00ebri ka shume vargje q\u00eb mund t\u00eb quhen t\u00eb till\u00eb:<\/p>\n<blockquote><p>Njeriu po s\u2019deshi kombin e tija,<br \/>\ne m\u00ebm\u00ebdhen\u00eb,<br \/>\nNuk ka pjes\u00eb nga njer\u00ebzia<br \/>\nS\u2019do as veth\u00ebn\u00eb39.<\/p><\/blockquote>\n<p>Nd\u00ebrsa tek vjersha Fjala, poeti shpreh misionin e tij q\u00eb f\u00ebmija t\u00eb edukohet dhe t\u00eb v\u00ebllaz\u00ebrohet p\u00ebr p\u00ebrparimin e jet\u00ebs dhe kombit.<\/p>\n<blockquote><p>Zot! falna v\u00ebllaz\u00ebrin\u00eb,<br \/>\nDashurin\u2019 e miq\u00ebsin\u00eb,<br \/>\nEpna d\u00ebshir\u00eb t\u00eb msojm\u00eb,<br \/>\nE t\u00eb mirat t\u00eb punojm\u00eb,<br \/>\nB\u00ebna t\u00eb but\u2019 e te qet\u00eb,<br \/>\nE t\u00eb urt\u2019 e t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb,<br \/>\nJet\u00ebn\u00eb ta trash\u00ebgojm\u00eb 40.<\/p><\/blockquote>\n<p>Naim Frash\u00ebri p\u00ebrpiqet p\u00ebr nj\u00eb edukim t\u00eb ri t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs, q\u00eb do t\u00eb mb\u00ebshtetet n\u00eb diturin\u00eb e jo n\u00eb fen\u00eb.<br \/>\nMjaft t\u00eb k\u00ebndshme p\u00ebr t\u00eb vegj\u00eblit jan\u00eb dhe fabulat, t\u00eb cilat konsiderohen nd\u00ebr krijimet m\u00eb t\u00eb bukura t\u00eb Naim Frash\u00ebrit.<\/p>\n<p>T\u00eb terheqim v\u00ebmendjen 23 fabula q\u00eb ai i p\u00ebrshtati n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb mjesht\u00ebrore nga La Fonteni ose i send\u00ebrtoi ato sipas motiveve t\u00eb fabulistit t\u00eb njohur. K\u00ebto i botoi s\u00eb pari gjat\u00eb vitit 1885, n\u00eb revist\u00ebn Dituria, n\u00eb nj\u00eb rubrike t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me okelio \u201d E v\u00ebrteta nd\u00eb p\u00ebrralla\u201d dhe n\u00eb vitin pasues ato hyn\u00eb n\u00eb p\u00ebrmbledhjen Vjersha p\u00ebr m\u00ebsonjetoret e para. N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrshtatje t\u00eb bie n\u00eb<\/p>\n<p>37 Po aty, vepra 2, f. 30<br \/>\n38 Po aty, vepra 2, f. 30<br \/>\n39 Po aty, vepra 2, f. 54<br \/>\n40 Po aty, vepra 2, f. 34<\/p>\n<p>sy ndihmesa origjinale e shkrimtarit ton\u00eb si n\u00eb drejtim t\u00eb p\u00ebrzgjedhjes tematike t\u00eb fabulave, q\u00eb i shkonin m\u00eb shum\u00eb situat\u00ebs, ashtu dhe n\u00eb zgjerimin e vlerave shpreh\u00ebse t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Ideja morale p\u00ebrgjith\u00ebsisht p\u00ebrftohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb qart\u00eb, nga vet\u00eb zhvillimi i ngjarjes dhe i veprimit t\u00eb personazheve konvencionale, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrshkruhen me stil t\u00eb thjesht\u00eb e me figura artistike konkrete.<\/p>\n<p>Pjesa m\u00eb e madhe e fabulave aludojn\u00eb p\u00ebr dukuri t\u00eb realitetit shqiptar, shprehin protest\u00ebn kund\u00ebr shtyp\u00ebsve, padrejt\u00ebsive shoq\u00ebrore dhe d\u00ebnojn\u00eb norma e vese njer\u00ebzore t\u00eb d\u00ebmshme.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb mjaft t\u00eb natyrshme, p\u00ebrmes rr\u00ebfimit me ton t\u00eb shtruar pavar\u00ebsisht se autori ka p\u00ebrdorur varg t\u00eb gjat\u00eb, mesazhi del i qart\u00eb n\u00eb fabul\u00ebn \u201dDhelpra dhe lejleku\u201d:<\/p>\n<blockquote><p>Dhelpr\u00ebs nj\u00eb kocke i kishte mbetur<br \/>\nN\u00eb gryk\u00eb e kishte r\u00ebn\u00eb e mekur,<br \/>\nLejleku e pa dhe qepn\u2019 e p\u00ebrpoqi<br \/>\nZbriti, ja zuri kock\u00ebn e ja hoqi,<br \/>\nDhelpra u ngrit, p\u00ebr gruk\u2019 e p\u00ebrfshiu.<br \/>\n&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;..<br \/>\nI ligu, dore s\u2019 heq nga e tija,<br \/>\nNdaj atij nuk i vlen mir\u00ebsia42.<\/p>\n<p><em>Nd\u00ebrsa n\u00eb fabul\u00ebn Dim\u00ebri dhe vera vargu \u00ebsht\u00eb m\u00eb i shkurt\u00ebr, ritmi i shpejt\u00eb dhe intonacioni i shkath\u00ebt.<\/em><\/p>\n<p>Dim\u00ebri dhe vera<br \/>\nHaheshin nj\u00eb dit\u00eb<br \/>\nNj\u00ebri thoshte t\u00eb tjetra,<br \/>\nTjetri t\u00eb tit\u00eb:<br \/>\nVera thosh q\u00eb un\u00eb<br \/>\nVinj e ndreq \u00e7do pun\u00eb:<br \/>\nQielli ndrin<br \/>\nDhe vet\u00ebtin.<br \/>\nE dheu mbleron,<br \/>\nDhe lul\u00ebzon,<br \/>\nBilbili del,<br \/>\nE gjethi \u00e7el&#8230;<\/p><\/blockquote>\n<p>Masa e vargut n\u00eb fabulat e Naimit ndryshon n\u00eb p\u00ebrputhje me vete karakterin e ngjarjes q\u00eb rr\u00ebfehet. Nj\u00eb pjes\u00eb e mir\u00eb e fabulave, nga shtjellimi i subjektit, t\u00eb kujtojn\u00eb motivet e p\u00ebrrallave popullore shqiptare,si: Dimri e vera, Kunadhja e veshur si k\u00ebndes, Ujku dhe qengji, Dragoi dhe ujku, Qeni dhe hieja e tij etj.<\/p>\n<p>Karakteristik\u00eb e k\u00ebtyre fabulave \u00ebsht\u00eb origjinaliteti i tyre.<br \/>\nNaimi ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb pun\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb krijuese me to. Ai merr nga burimi disa detaje a 41Ramazan\u00c7adri,\u201dLet\u00ebrsia shqipe p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb\u201d, Tiran\u00eb 2001, f.<\/p>\n<p>Naim Frash\u00ebri, \u201cVepra t\u00eb zgjedhura2\u201d, Prishtin\u00eb 1978, f. 72<br \/>\nPo aty, f. 83<\/p>\n<p>elemente dhe i p\u00ebrpunon e i zhvillon m\u00eb tej me m\u00ebnyr\u00ebn e vet t\u00eb t\u00eb shprehurit, me stilin e tij individual, me talentin e vet poetik.<\/p>\n<p>T\u00eb bie n\u00eb sy n\u00eb to edhe fryma romantike e jet\u00ebs. Kafsh\u00ebt humanizohen dhe jepen si bart\u00ebse t\u00eb virtyteve e t\u00eb veseve njer\u00ebzore.<\/p>\n<p>Q\u00ebllimi i autorit n\u00eb fabula nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm didaktik e moralizues. Si mjeshtri La Fonten, edhe Naimi p\u00ebrpiqet s\u00eb pari t\u00eb na jap\u00eb nj\u00eb krijim t\u00eb bukur artistik. Dhe, pasi lexuesi t\u00eb jet\u00eb k\u00ebnaqur me ngjarjen t\u00ebrheq\u00ebse, me detaje t\u00eb ndryshme, me dialogjet dhe sjelljet e ndryshme t\u00eb personazheve kafsh\u00eb, autori arrin n\u00eb porosin\u00eb morale.<\/p>\n<p>Te fabula Gjinkalla dhe miz\u2019 e dheut, nd\u00ebrsa fabulist\u00ebt e tjer\u00eb klasike bot\u00ebrore e vdesin urie gjinkall\u00ebn dembele, Naimi vepron ndryshe. Miza e dheut i jep asaj ushqim sa p\u00ebr t\u00eb mbajtur veten gjall\u00eb deri n\u00eb pranver\u00eb dhe e k\u00ebshillon:<\/p>\n<blockquote><p>Pa shih tjat\u00ebr her\u00eb,<br \/>\nsa pa shtrenguar, pa prishur moti,<br \/>\nt\u00eb mbledhc gj\u00eb nd\u00eb ver\u00eb.<br \/>\nE m\u00eb tej porosia moralizuese:<br \/>\nKush nuk\u00eb punon, fort mir\u00eb ta dish,<br \/>\nq\u00eb kurr\u00eb s\u2019ka pjes\u00eb.<\/p><\/blockquote>\n<p>\u00cbsht\u00eb nj\u00eb predikim i urt\u00eb e zem\u00ebrgjer\u00eb, n\u00eb p\u00ebrputhje me karakterin, bot\u00ebkuptimin e temperamentin e poetit ton\u00eb t\u00eb madh.<br \/>\nTe fabulat e Naimit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi zot\u00ebron karakteri narrativ.<\/p>\n<p>Ve\u00e7 ka edhe t\u00eb tilla ku aksioni zhvillohet pa komente dhe pa nd\u00ebrhyrjen e autorit. Dhe k\u00ebto jan\u00eb nga krijimet m\u00eb t\u00eb bukura.<\/p>\n<p>P\u00ebrmendim, p\u00ebr shembull, fabul\u00ebn Ujku dhe qengji e ndonj\u00eb tjet\u00ebr, ku fabulisti yn\u00eb i paraqet personazhet n\u00eb kushte natyrore: n\u00eb pyje, livadhe etj. Ja si fillon fabula T\u00eb dy qet\u00eb dhe ujku:<br \/>\n<em>Ishte nj\u00eb fush\u00eb me lule shum\u00eb,<\/em><br \/>\n<em>n\u00ebp\u00ebr mes t\u00eb saj shkonte nj\u00eb lum\u00eb&#8230;<\/em><\/p>\n<p>Fryma popullore \u00ebsht\u00eb mjaft e pranishme n\u00eb k\u00ebto fabula, ku autori p\u00ebrdor lokucione apo frazeologji t\u00eb popullit. Edhe fillimi i tyre shpesh \u00ebsht\u00eb si n\u00eb p\u00ebrrallat tona, pa zgjatje, por duke p\u00ebrshkruar mjedisin ku do t\u00eb zhvillohet ngjarja. K\u00ebsisoj, fabulat e Naim Frash\u00ebrit jan\u00eb krijime poetike pothuajse origjinale.<\/p>\n<p>Duke p\u00ebrfunduar themi se Naim Frash\u00ebri e ka pasuruar let\u00ebrsin\u00eb shqipe p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb si me larmin\u00eb e p\u00ebrmbajtjeve ashtu edhe me larmin\u00eb e trajtave poetike.<\/p>\n<p>Astrit Bishqemi, \u201cHistoria e let\u00ebrsis\u00eb shqiptare p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb\u201d, Elbasan, 2001, f. 60<br \/>\nNaim Frash\u00ebri, \u201cVepra t\u00eb zgjedhura2\u201d, Prishtin\u00eb, 1978, f. 40 Po meritat e Naim Frash\u00ebrit si shkrimtar i f\u00ebmij\u00ebve, si prozator dhe vjersh\u00ebtor i f\u00ebmij\u00ebve, mund t\u00eb shihen n\u00eb plot\u00ebsin\u00eb e tyre vet\u00ebm n\u00eb qoft\u00eb se merret parasysh se n\u00eb koh\u00ebn kur ai shkruan shqip p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, let\u00ebrsia p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb nuk kishte ndonj\u00eb tradit\u00eb posa\u00e7\u00ebrisht t\u00eb zhvilluar jo vet\u00ebm n\u00eb Ballkan, por as n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n<p>Me Naimin u \u00e7el nj\u00eb tradit\u00eb e re letrare q\u00eb do t\u00eb zgjerohej e pasurohej m\u00eb tej nga pasardh\u00ebsit. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kontribut t\u00eb sh\u00ebnuar q\u00eb solli.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan Zymer Mehani Naim Frash\u00ebri \u00ebsht\u00eb poeti i madh i kombit dhe figura q\u00ebndrore e let\u00ebrsis\u00eb shqiptare t\u00eb Rilindjes. Ai u b\u00eb shpreh\u00ebs i aspiratave t\u00eb popullit p\u00ebr liri e p\u00ebrparim. Tradita q\u00eb krijoi Naimi, \u00ebsht\u00eb e gjall\u00eb dhe frym\u00ebzuese edhe n\u00eb jet\u00ebn e shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb t\u00eb sotme. Naimi m\u00eb tep\u00ebr se shkrimtar, \u00ebsht\u00eb poeti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":60643,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-8354","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>NAIM FRASH\u00cbRI (1846-1900) - THEMELUES I LET\u00cbRSIS\u00cb SHQIPE P\u00cbR F\u00cbMIJ\u00cb - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"NAIM FRASH\u00cbRI (1846-1900) - THEMELUES I LET\u00cbRSIS\u00cb SHQIPE P\u00cbR F\u00cbMIJ\u00cb - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Shkruan Zymer Mehani Naim Frash\u00ebri \u00ebsht\u00eb poeti i madh i kombit dhe figura q\u00ebndrore e let\u00ebrsis\u00eb shqiptare t\u00eb Rilindjes. Ai u b\u00eb shpreh\u00ebs i aspiratave t\u00eb popullit p\u00ebr liri e p\u00ebrparim. Tradita q\u00eb krijoi Naimi, \u00ebsht\u00eb e gjall\u00eb dhe frym\u00ebzuese edhe n\u00eb jet\u00ebn e shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb t\u00eb sotme. Naimi m\u00eb tep\u00ebr se shkrimtar, \u00ebsht\u00eb poeti [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-11-13T17:25:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-05-25T23:36:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Naim_Frasheri.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"NAIM FRASH\u00cbRI (1846-1900) &#8211; THEMELUES I LET\u00cbRSIS\u00cb SHQIPE P\u00cbR F\u00cbMIJ\u00cb\",\"datePublished\":\"2016-11-13T17:25:36+00:00\",\"dateModified\":\"2021-05-25T23:36:18+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\\\/\"},\"wordCount\":4708,\"commentCount\":1,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/Naim_Frasheri.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\\\/\",\"name\":\"NAIM FRASH\u00cbRI (1846-1900) - THEMELUES I LET\u00cbRSIS\u00cb SHQIPE P\u00cbR F\u00cbMIJ\u00cb - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/Naim_Frasheri.jpg\",\"datePublished\":\"2016-11-13T17:25:36+00:00\",\"dateModified\":\"2021-05-25T23:36:18+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/Naim_Frasheri.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/10\\\/Naim_Frasheri.jpg\",\"width\":500,\"height\":660,\"caption\":\"Naim Frash\u00ebri\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"NAIM FRASH\u00cbRI (1846-1900) &#8211; THEMELUES I LET\u00cbRSIS\u00cb SHQIPE P\u00cbR F\u00cbMIJ\u00cb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"NAIM FRASH\u00cbRI (1846-1900) - THEMELUES I LET\u00cbRSIS\u00cb SHQIPE P\u00cbR F\u00cbMIJ\u00cb - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"NAIM FRASH\u00cbRI (1846-1900) - THEMELUES I LET\u00cbRSIS\u00cb SHQIPE P\u00cbR F\u00cbMIJ\u00cb - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"Shkruan Zymer Mehani Naim Frash\u00ebri \u00ebsht\u00eb poeti i madh i kombit dhe figura q\u00ebndrore e let\u00ebrsis\u00eb shqiptare t\u00eb Rilindjes. Ai u b\u00eb shpreh\u00ebs i aspiratave t\u00eb popullit p\u00ebr liri e p\u00ebrparim. Tradita q\u00eb krijoi Naimi, \u00ebsht\u00eb e gjall\u00eb dhe frym\u00ebzuese edhe n\u00eb jet\u00ebn e shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb t\u00eb sotme. Naimi m\u00eb tep\u00ebr se shkrimtar, \u00ebsht\u00eb poeti [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2016-11-13T17:25:36+00:00","article_modified_time":"2021-05-25T23:36:18+00:00","og_image":[{"width":500,"height":660,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Naim_Frasheri.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"17 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"NAIM FRASH\u00cbRI (1846-1900) &#8211; THEMELUES I LET\u00cbRSIS\u00cb SHQIPE P\u00cbR F\u00cbMIJ\u00cb","datePublished":"2016-11-13T17:25:36+00:00","dateModified":"2021-05-25T23:36:18+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/"},"wordCount":4708,"commentCount":1,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Naim_Frasheri.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/","name":"NAIM FRASH\u00cbRI (1846-1900) - THEMELUES I LET\u00cbRSIS\u00cb SHQIPE P\u00cbR F\u00cbMIJ\u00cb - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Naim_Frasheri.jpg","datePublished":"2016-11-13T17:25:36+00:00","dateModified":"2021-05-25T23:36:18+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Naim_Frasheri.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Naim_Frasheri.jpg","width":500,"height":660,"caption":"Naim Frash\u00ebri"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/naim-frasheri-1846-1900-themelues-i-letersise-shqipe-per-femije\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"NAIM FRASH\u00cbRI (1846-1900) &#8211; THEMELUES I LET\u00cbRSIS\u00cb SHQIPE P\u00cbR F\u00cbMIJ\u00cb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8354"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69048,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8354\/revisions\/69048"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60643"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}