{"id":8548,"date":"2016-11-20T17:56:17","date_gmt":"2016-11-20T16:56:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=8548"},"modified":"2021-05-25T02:25:54","modified_gmt":"2021-05-25T00:25:54","slug":"petro-marko-romancieri-evropian-per-femije","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/","title":{"rendered":"Petro Marko \u2013 romancieri evropian p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>E p\u00ebrgatiti <strong>Prof. Zymer Mehani<\/strong><\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb t\u00eb shkruash e t\u00eb flas\u00ebsh p\u00ebr pun\u00ebn e nj\u00eb autori brilant si Petro Markoja*107. Shpesh figura e tij u \u201czbeh\u201d nga regjimet e ndryshme dhe p\u00ebrs\u00ebri u ngrit 106 Odhise K. Grillo, \u201cPse ashtu e pse k\u00ebshtu\u201d, vjersha, poema humoristike, fabula e p\u00ebrralla n\u00eb vargje, Tiran\u00eb, 1998, (3 P\u00ebrralla n\u00eb vargje), Kush e ka kapu\u00e7in, fq. 70, p\u00ebrralla \u00ebsht\u00eb e shkruar n\u00eb vitin 1957.<\/p>\n<p>107 U lind m\u00eb 25 n\u00ebntor 1913, n\u00eb Dh\u00ebrmi t\u00eb Himar\u00ebs. Shkrimtar e luft\u00ebtar antifashist, romancier me p\u00ebrmasa evropiane. Kryen shkoll\u00ebn tregtare t\u00eb Vlor\u00ebs e punon p\u00ebr pak koh\u00eb m\u00ebsues n\u00eb Dropull.<\/p>\n<p>Kalon n\u00eb Tiran\u00eb, ku merret me gazetari. Q\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn 20 vje\u00e7are, filloi t\u00eb shkruaj\u00eb dhe t\u00eb botoj\u00eb poezi, tregime dhe publicistik\u00eb n\u00eb gazetat dhe revistat e koh\u00ebs me ndihm\u00ebn e E. Koliqit. Nga marsi i vitit 1936, me Vasil Shanton e Asim Vokshin, drejtoi revist\u00ebn ABC, q\u00eb pati jet\u00eb tep\u00ebr t\u00eb shkurt\u00ebr. Po at\u00eb vit, me nj\u00eb grup prej 40 shqiptar\u00ebsh u nis vullnetar n\u00eb luft\u00ebn Civile t\u00eb Spanj\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb Madrit bashk\u00eb me Sk\u00ebnder Luarasin, botoi vet\u00ebm dy numra t\u00eb revist\u00ebs n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe \u201cVullnetari i liris\u00eb\u201d. M\u00eb vitin m\u00eb madh\u00ebshtor n\u00eb syt\u00eb e lexuesve. Dhe lexuesit e tij jan\u00eb t\u00eb shumt\u00eb, q\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebt dhe deri te t\u00eb moshuarit. Kjo p\u00ebr faktin se krijimet e tij ishte t\u00eb tilla q\u00eb kuptoheshin leht\u00eb nga \u00e7do lexues dhe \u00e7dokush i shijonte dhe kishte \u00e7\u2019t\u00eb m\u00ebsonte.<\/p>\n<p>P\u00ebrmendim k\u00ebtu romanet p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb: \u201cShpella e pirat\u00ebve\u201d(1964), \u201cHalimi\u201d(1969), \u201cFantazma dhe plani 3+4\u201d(1973), \u201cGriva\u201d(1988). T\u00eb p\u00ebrqendrohemi n\u00eb k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje: xxx<br \/>\nRomani \u201cGriva\u201d \u00ebsht\u00eb cil\u00ebsuar si nj\u00eb nga romanet m\u00eb t\u00eb bukura p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb. Si n\u00eb t\u00eb gjitha krijimet e tij dhe k\u00ebtu Petro Markoja, na jep nj\u00eb vep\u00ebr t\u00eb pasur me ngjarje dhe episode t\u00eb g\u00ebrshetuara m\u00eb s\u00eb miri me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn dhe ku nd\u00ebrthurren ndjenja t\u00eb thella njer\u00ebzore si ajo e dashuris\u00eb p\u00ebr vendlindjen, p\u00ebr familjen dhe bashk\u00ebfshatar\u00ebt, d\u00ebshira p\u00ebr lirin\u00eb e vendit dhe urrejtja ndaj regjimit t\u00eb huaj, d\u00ebshira p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbysur gjith\u00e7ka t\u00eb keqe.<\/p>\n<p>Ngjarjet n\u00eb roman zhvillohen n\u00eb periudh\u00ebn e Zogut dhe pak n\u00eb at\u00eb t\u00eb pushtimit fashist, n\u00eb fshatin e lindjes s\u00eb autorit, n\u00eb Dh\u00ebrmi. Pasqyrohen m\u00eb s\u00eb miri jeta dhe vuajtjet e bashk\u00ebfshatar\u00ebve, q\u00eb detyroheshin t\u00eb linin familjet e vendin e tyre dhe te emigronin jasht\u00eb kufijve p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb qend\u00ebr \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kafsh\u00eb q\u00eb i dha shum\u00eb kuptim jet\u00ebs s\u00eb Jakut dhe familjes s\u00eb tij, nj\u00eb mushke q\u00eb e quajn\u00eb \u201cGriv\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>M\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb kafshe pune, ajo u b\u00eb pjestare e familjes, e vuajtjeve dhe e g\u00ebzimeve t\u00eb tyre: Ardhja e Griv\u00ebs n\u00eb familjen ton\u00eb ndryshoi atmosfer\u00ebn e r\u00ebnd\u00eb q\u00eb na detyronte ne f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb mos qeshnim, t\u00eb mos loznim e t\u00eb mos k\u00ebndonim si t\u00eb tjer\u00ebt!&#8230;Ajo nuk e kuptonte se \u00e7\u2019g\u00ebzim na solli, po un\u00eb e vija re me ata syt\u00eb e saj t\u00eb m\u00ebdhenj, na shikonte me dhembshuri\u201d 108.<\/p>\n<p>Duke na i v\u00ebn\u00eb ngjarjet n\u00eb goj\u00ebn e Jakut, duket m\u00eb s\u00eb miri se autori i ka p\u00ebrjetuar vet\u00eb situatat. E gjith\u00eb ngjarja zhvillohet dhe p\u00ebrjetohet me syt\u00eb e Jakut, nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb i rritur para kohe, ku hallet dhe problemet e detyruan t\u2019i shikonte gj\u00ebrat ndryshe.<\/p>\n<p>Gjithashtu, n\u00eb roman nj\u00eb vend t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb z\u00eb dashuria e autorit p\u00ebr vendlindjen, e cila duket dhe n\u00eb p\u00ebrshkrimet q\u00eb ai i b\u00ebn natyr\u00ebs s\u00eb fshatit t\u00eb tij dhe Vlor\u00ebs: Duke kaluar me Griv\u00ebn rrug\u00ebve, nuk mund t\u00eb mos shikoja at\u00eb bukuri t\u00eb rrall\u00eb e me ngjyra t\u00eb ndritura q\u00eb kishte natyra, e mbuluar me t\u00eb bardha n\u00eb l\u00ebndina e n\u00eb ara, kurse k\u00ebtej, pran\u00eb detit dhe n\u00eb gryk\u00ebn e Cingrit, portokallet shk\u00eblqejn\u00eb si diej t\u00eb vegj\u00ebl! Mir\u00eb thon\u00eb burrat kur kthehen nga m\u00ebrgimi; S\u2019ka vend m\u00eb t\u00eb bukur se vendi yn\u00eb n\u00eb t\u00eb pes\u00eb kontinentet!&#8230;\u201d 109<\/p>\n<p>1937 n\u00eb Valencia merr pjes\u00eb n\u00eb Kongresin e shkrimtar\u00ebve te shquar e p\u00ebrparimtar t\u00eb bot\u00ebs. Vitet \u201939-40 i kalon ne Franc\u00eb. Pasi kthehet n\u00eb Shqip\u00ebri, vazhdon aktivitetin revolucionar. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, m\u00eb 1947 punonte si kryeredaktor i gazet\u00ebs \u201cBashkimi\u201d, arrestohet, k\u00ebsaj rradhe nga komunist\u00ebt , burgoset dhe d\u00ebnohet me pushkatim. Pas tre vjet\u00ebsh lirohet me nd\u00ebrhyrjen e miqve t\u00eb tij.<\/p>\n<p>Nuk rreshti s\u00eb shkruari, autor i romaneve \u201cHasta la vista\u201d, \u201cQyteti i fundit\u201d, \u201cNata e Ustik\u00ebs\u201d e i sa e sa romaneve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb mrekulluesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb rritur. Por veprat e tij nuk botoheshin pasi ishin jasht\u00eb skem\u00ebs s\u00eb realizmit socialist, dhe p\u00ebr vite t\u00eb t\u00ebra atij iu hoq e drejta e botimit. Krahas proz\u00ebs moderne q\u00eb na ka dh\u00ebn\u00eb p\u00ebr t\u00eb rritur, Petro Marko krijoi me dashuri edhe p\u00ebr t\u00eb vegj\u00eblit. Ai ka merit\u00ebn se qe nga nism\u00ebtar\u00ebt e proz\u00ebs s\u00eb gjat\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb e t\u00eb rinj. \u00cbsht\u00eb autor i disa romane t\u00eb suksesshme p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb si; \u201cShpella e pirat\u00ebve\u201d, (1964), \u201cHalimi\u201d(1969), \u201cFantazma dhe plani 3+4\u201d, \u201cGriva\u201d (1988). Vdiq n\u00eb Tiran\u00eb, m\u00eb 27 dhjetor 1991. 108 Petro Marko, \u201cGriva\u201d, Tiran\u00eb, 1999, f. 9 109 Po aty, f. 85<\/p>\n<p>Petro Marko, n\u00eb k\u00ebt\u00eb roman ka zgjedhur p\u00ebr kryepersonazh dhe narrator nj\u00ebkoh\u00ebsisht, nj\u00eb djal\u00eb 12-vje\u00e7ar, Jakun, dhe bashk\u00ebudh\u00ebtaren e p\u00ebrhershme t\u00eb tij, n\u00eb t\u00eb gjitha ngjarjet, Griv\u00ebn. Jaku \u00ebsht\u00eb personazhi m\u00eb i realizuar n\u00eb roman por q\u00eb s\u2019mund t\u00eb kuptohet i shk\u00ebputur nga Griva. Fund e krye, romani i bashkangjit k\u00ebto personazhe. Lind pyetja, \u00e7far\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson Griva?<\/p>\n<p>\u2013 \u00cbsht\u00eb nj\u00eb personazh ku b\u00ebhet nd\u00ebrthurja e vuajtjeve, lodhjeve dhe mundimeve me lumturin\u00eb, g\u00ebzimin, burimin, mjetin p\u00ebr t\u00eb siguruar buk\u00ebn, ndaj shpaloset dhe si personazhi m\u00eb i dashur. Ajo p\u00ebrfaq\u00ebson jet\u00ebn reale t\u00eb asaj kohe, ku vuajtjet ishin t\u00eb m\u00ebdha, nd\u00ebrsa g\u00ebzimet dhe lumturia, t\u00eb pakta.<\/p>\n<p>N\u00eb roman z\u00eb vend shprehja figurative, n\u00ebp\u00ebrmjet krahasimeve dhe epiteteve t\u00eb personazheve, p\u00ebrshkrimeve t\u00eb mrekullueshme t\u00eb natyr\u00ebs dhe bukurive t\u00eb rralla t\u00eb bregdetit. Monolog\u00ebt e Jakut jan\u00eb shum\u00eb dometh\u00ebn\u00ebs dhe plot n\u00ebnkuptime. Edhe pse autori ka p\u00ebrdorur gjuh\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebs p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb sa m\u00eb af\u00ebr bot\u00ebs s\u00eb tyre, p\u00ebrs\u00ebri, mesazhet jan\u00eb kuptimplote. Ky lib\u00ebr \u00ebsht\u00eb cil\u00ebsuar nga kritika si romani m\u00eb i bukur p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, pasi p\u00ebrcjell nj\u00eb s\u00ebr\u00eb mesazhesh dhe se flet me gjuh\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebs, gj\u00eb q\u00eb e b\u00ebn shum\u00eb t\u00eb dashur dhe t\u00eb af\u00ebrt p\u00ebr lexuesin k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr. Romani ve\u00e7ohet p\u00ebr vlerat artistike, edukative, p\u00ebr pasqyrimin t\u00eb ndjenjave dhe t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb f\u00ebmij\u00ebve duke realizuar nj\u00eb komunikim t\u00eb p\u00ebrkryer me lexuesit e \u00e7do moshe dhe ve\u00e7an\u00ebrisht, f\u00ebmij\u00ebt.<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi romanet p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb t\u00eb Petro Markos shquhen p\u00ebr realizimin e bukur artistik, p\u00ebr figuracionin e pasur, p\u00ebr fantazin\u00eb e ndezur, p\u00ebr shprehjet racionale, p\u00ebr dialogun e gjetur, kon\u00e7iz, funksional e psikologjik, p\u00ebr mb\u00ebshtetjen n\u00eb letersin\u00eb gojore, si dhe p\u00ebr struktur\u00ebn e q\u00eblluar kompozicionale. I p\u00ebrmend\u00ebm t\u00eb gjitha k\u00ebto ve\u00e7ori t\u00eb krijimtaris\u00eb s\u00eb autorit, pasi shkrimtari di q\u00eb gjith\u00e7ka ta shoh\u00eb nga lart\u00ebsit\u00eb e koh\u00ebs ku ndodhet.<\/p>\n<p>Ai duket sikur luan me bot\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve. Dhe me loj\u00ebn e tyre, ka realizuar me mjesht\u00ebri tipizimin e personazheve. N\u00ebp\u00ebrmjet simboleve autori zhvillon nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb veprimeve. N\u00eb p\u00ebrshkrimet e bukura ruhet nj\u00eb harmoni e madhe midis mjedisit dhe bot\u00ebs s\u00eb brendshme t\u00eb personazheve. K\u00ebshtu ndodh edhe me romanin \u201cFantazma dhe plani 3+4\u201d. N\u00eb t\u00eb shkrihen nj\u00eb galeri personazhesh, jepen ngjarje nga historia e popullit shqiptar.<\/p>\n<p>F\u00ebmij\u00ebt marrin dhe shum\u00eb informacion duke u futur n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb plot ngjyra e tinguj. N\u00eb pun\u00ebn e tij krijuese Petro Marko p\u00ebrdor stil disi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, m\u00ebnyr\u00eb gazmore n\u00eb rr\u00ebfim, gjuh\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb, lodruese, t\u00eb af\u00ebrt me at\u00eb popullore. Romani t\u00eb t\u00ebrheq p\u00ebr aksionin q\u00eb e karakterizon, p\u00ebr aventurat.<\/p>\n<p>N\u00eb rr\u00ebfimin e tij, autori p\u00ebrdor si planin real, ashtu dhe at\u00eb fantastik. Operon me detaje t\u00eb goditura, duke u futur n\u00eb bot\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve. Romani \u201cFantazma dhe plani 3+4\u201d, d\u00ebshmon p\u00ebr fantazin\u00eb e gjall\u00eb, p\u00ebr talentin e autorit, per njohjen e thell\u00eb n\u00eb bot\u00ebn psikologjike t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve. Ai p\u00ebrdor hiperbol\u00ebn n\u00eb t\u00eb dyja kahet, zmadhim e zvoglim. Nga ana kompozicionale vepra ruan form\u00ebn e nj\u00eb mozaiku ngjarjesh, ku \u00e7donj\u00ebra prej t\u00eb cilave q\u00ebndron fare mir\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e pavarur.<\/p>\n<p>Puna krijuese e autorit Petro Marko vazhdon dhe me romanin \u201cShpella e pirat\u00ebve\u201d i cili meriton vend t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb ton\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb. Nj\u00eb roman i llojit fantastiko-aventuror, pasi zhvillohet n\u00eb dy rrafshe: real dhe fantastik. Me an\u00eb t\u00eb g\u00ebrshetimit t\u00eb ngjarjeve reale t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb sotme, t\u00eb peripecive t\u00eb shumta t\u00eb heronjve, t\u00eb situatave t\u00eb papritura e befasuese, t\u00eb veprimeve t\u00eb hiperbolizuara q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb sa me t\u00eb kaluar\u00ebn, aq edhe me t\u00eb sotmen, romani u transmeton t\u00eb vegj\u00eblve mesazhe aktuale me vlera edukative dhe njoh\u00ebse110. Ky roman i edukon t\u00eb vegjlit me virtytet e shquara t\u00eb t\u00eb par\u00ebve, me ndjenj\u00ebn e krenaris\u00eb p\u00ebr t\u00eb kaluar\u00ebn e lavdishme t\u00eb popullit ton\u00eb.<\/p>\n<p>Ai i nxit f\u00ebmij\u00ebt p\u00ebr t\u00eb kryer vepra t\u00eb mira, p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb guximsh\u00ebm, trima, t\u00eb vendosur e t\u00eb shkath\u00ebt n\u00eb jet\u00eb. N\u00eb p\u00ebrputhje me frym\u00ebn e p\u00ebrgjithshme t\u00eb vepr\u00ebs dhe me k\u00ebrkesat specifike t\u00eb llojit t\u00eb romanit aventuror, gjat\u00eb shtjellimit t\u00eb ngjarjeve t\u00eb subjektit, autori p\u00ebrdor dendur mjete karakteristike p\u00ebr k\u00ebt\u00eb lloj letrar: intrig\u00ebn, aventur\u00ebn, t\u00eb papritur\u00ebn, enigmatiken etj., me an\u00ebn e t\u00eb cilave krijohet efekti artistik i duhur tek t\u00eb vegjlit dhe vihet n\u00eb l\u00ebvizje imagjinata e tyre.<\/p>\n<p>Me k\u00ebt\u00eb frym\u00eb, me an\u00eb t\u00eb hiperbolizimeve t\u00eb thjeshta, krahasimeve t\u00eb fuqishme, rr\u00ebfimi karakteristik si n\u00eb p\u00ebrralla, gjuh\u00ebs s\u00eb pasur me fjal\u00eb t\u00eb rralla etj., b\u00ebhet individualizimi i personazheve historike dhe ngjyrimi i gjall\u00eb i ngjarjeve dhe i mjediseve fantastike. P\u00ebrgjith\u00ebsisht p\u00ebrshkrimi i ngjarjeve b\u00ebhet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00ebrheq\u00ebse dhe rr\u00ebfimi \u00ebsht\u00eb i rrjedhsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb romanit, ai e nis rr\u00ebfimin me Niko Dabon, me peshkatarin m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb fshatit, q\u00eb \u00ebsht\u00eb njeriu i gjall\u00eb, njeriu i v\u00ebrtet\u00eb, me virtytet e bregasve. Niko Daboja \u00ebsht\u00eb patjet\u00ebr simboli i t\u00eb gjith\u00eb atyre bregasve q\u00eb e kishin lidhur jet\u00ebn me detin, prandaj p\u00ebrshkrimi i tij \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshkrimi i bot\u00ebs shpirt\u00ebrore t\u00eb bregasve me gjuh\u00ebn, mend\u00ebsin\u00eb, edukat\u00ebn, temperamentin, sjelljen dhe kultur\u00ebn q\u00eb i karakterizon ata. Nj\u00eb moment tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb dialogu q\u00eb sjell shkrimtari p\u00ebr Niko Dabon me f\u00ebmij\u00ebt, i cili \u00ebsht\u00eb mjaft emocionues dhe befasues p\u00ebr mosh\u00ebn e tyre.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga pikat kryesore n\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr \u00ebsht\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnia midis brezave: gjysh, at\u00eb e bir. Kjo \u00ebsht\u00eb lidhja m\u00eb e fort\u00eb shqiptare midis tyre. Respektimi \u00ebsht\u00eb mij\u00ebravje\u00e7ar dhe ndikimi vazhdon t\u00eb ruhet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrsosur nga pasardh\u00ebs. Shpella tregon lasht\u00ebsin\u00eb, vjet\u00ebrsin\u00eb dhe q\u00ebndres\u00ebn e shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p>Petro Marko si pak autor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, n\u00ebp\u00ebrmjet rr\u00ebfimit t\u00eb tij n\u00eb Shpell\u00ebn e pirat\u00ebve, ka shfryt\u00ebzuar me mjesht\u00ebri goj\u00ebdh\u00ebnat duke b\u00ebr\u00eb t\u00eb mundur q\u00eb t\u00eb ringjallte tek f\u00ebmij\u00ebt lavdin\u00eb shqiptare.<\/p>\n<p>Duke p\u00ebrdorur hiperbolizimet, shkrimtari ka ditur t\u00eb g\u00ebrshetoj\u00eb bot\u00ebn e pasur fantastike me realitetin jet\u00ebsor. Dialogu, monologu dhe p\u00ebrshkrimet jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrthurur me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn p\u00ebr t\u00eb portretizuar te personazhet, individualitetin e mendimet e tyre, por edhe p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb n\u00eb pah tradit\u00ebn e mrekullueshme shqiptare dhe bukurit\u00eb e rralla t\u00eb bregdetit himariot. K\u00ebshtu, p\u00ebr nga niveli artistik, forca ndikuese, karakteri specifik, ky roman p\u00ebrcjell te t\u00eb vegjlit vlera t\u00eb shumta morale, edukative, estetike duke realizuar k\u00ebshtu nje vep\u00ebr t\u00eb shquar n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb ton\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n<p>Petro Marko ka merit\u00ebn se qe nj\u00eb nga nism\u00ebtar\u00ebt e proz\u00ebs s\u00eb gjat\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, k\u00ebt\u00eb e d\u00ebshmon m\u00eb s\u00eb miri dhe romani \u201cShpella e pirat\u00ebve\u201d. Si\u00e7 e p\u00ebrcakton studiuesi Ali Aliu, ky roman sjell nj\u00eb freski dhe gjall\u00ebri n\u00eb proz\u00ebn ton\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb111.<\/p>\n<p>Krijimtaria p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb e Petro Markos, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb d\u00ebshmi e aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb ve\u00e7ant\u00eb krijuese t\u00eb autorit p\u00ebr t\u00eb q\u00ebmtuar me kujdes dukuri, detaje, ngjarje t\u00eb bazuara n\u00eb folklor si dhe n\u00eb veprimtarit\u00eb e p\u00ebrditshme t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb n\u00eb pah nj\u00eb sistem ekuilibrues midis realizmit dhe konkretes psikologjike, midis t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs jet\u00ebsore dhe t\u00eb bot\u00ebs, duke u futur thell\u00eb n\u00eb psikologjin\u00eb e personazheve, si dhe duke p\u00ebrcjell\u00eb emocionalisht tek lexuesi-f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n<p>110 Ramazan \u00c7adri, \u201cLet\u00ebrsia shqipe p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb\u201d, Tiran\u00eb, 2001, f. 187 111 Ali Aliu: Nga libri \u201cKat\u00ebr romane t\u00eb Petro Markos\u201d, 1979- K\u00ebrkime, Tiran\u00eb, 1990, f. 166 5.4.1. T\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebtat dhe t\u00eb ve\u00e7antat n\u00eb aspektin tematik, gjuh\u00ebs, stilit midis vepr\u00ebs \u201cShpella e pirat\u00ebve\u201d t\u00eb Petro Markos dhe \u201cDy vjet pushime\u201d t\u00eb shkrimtarit francez Zhyl Vern.<\/p>\n<p>Vendet, popujt, kulturat e ndryshme kan\u00eb qen\u00eb historikisht n\u00eb nj\u00eb kontakt t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm. N\u00eb k\u00ebt\u00eb bashk\u00ebjetes\u00eb t\u00eb gjat\u00eb kulturore, edhe te let\u00ebrsia jon\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb ka ndikuar ajo evropiane. Konkretisht p\u00ebr dy veprat n\u00eb fjal\u00eb themi se kan\u00eb pika t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta. Shkrimtari Petro Marko duke jetuar nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij jasht\u00eb, kishte mund\u00ebsi q\u00eb p\u00ebrmes pjes\u00ebmarrjes n\u00eb Luft\u00ebn e Spanj\u00ebs dhe n\u00eb Kongresin e Shkrimtar\u00ebve t\u00eb mbajtur n\u00eb Barcelon\u00eb t\u00eb takonte personalitete t\u00eb larta t\u00eb artit bot\u00ebror e europian.<\/p>\n<p>Pra, ai kishte mund\u00ebsi t\u00eb njihej me zhvillimet e let\u00ebrsis\u00eb europiane dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebrvet\u00ebsoi pik\u00ebpamje, ide dhe m\u00ebnyra t\u00eb reja pikv\u00ebshtrimi n\u00eb planin artistik dhe ideoemocional. Ndikime ka pasur, sipas mendimit ton\u00eb, edhe n\u00eb vepr\u00ebn e tij Shpella e pirat\u00ebve, ndikim ky nga shkrimtari francez Zhyl Vern p\u00ebr vepr\u00ebn e tij Dy vjet pushime.<br \/>\nNdalemi konkretisht n\u00eb t\u00eb dy veprat:<\/p>\n<p>A. Ngjashm\u00ebrit\u00eb dhe t\u00eb ve\u00e7antat n\u00eb planin tematik, motivor dhe kompozicional N\u00eb romanin e Zhyl Vernit n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb tij \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kolektiv f\u00ebmij\u00ebsh, ku m\u00eb i madhi nuk i ka kaluar t\u00eb 14-at. Ky kolektiv f\u00ebmij\u00ebsh \u00ebsht\u00eb prej 15 vetash, dy francez\u00eb, nj\u00eb amerikan dhe 12 neozelandeze. Ata vendos\u00ebn t\u00eb nd\u00ebrmarrin nj\u00eb udh\u00ebtim mbasi kishin mbaruar vitin shkollor dhe k\u00ebt\u00eb udh\u00ebtim do t\u00eb b\u00ebnin me anijen \u201cSllugu\u201d.<\/p>\n<p>Si te ky roman, edhe te romani i Petro Markos trajtohet e nj\u00ebjta ide.<br \/>\nNj\u00eb grup f\u00ebmij\u00ebsh, nuk shkonin m\u00eb tep\u00ebr se 5 a 6 veta, vendos\u00ebn t\u00eb nd\u00ebrmerrnin nj\u00eb udh\u00ebtim drejt Shpell\u00ebs s\u00eb pirat\u00ebve. K\u00ebta f\u00ebmij\u00eb kishin mosh\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb anijes \u201cSllugu\u201d, nuk i kishin kaluar t\u00eb 14-at dhe me an\u00eb t\u00eb shkatht\u00ebsis\u00eb dhe zgjuarsis\u00eb s\u00eb tyre, p\u00ebrmes nj\u00eb pune te lodhshme arrit\u00ebn t\u00eb nd\u00ebrtonin anijen e tyre t\u00eb cil\u00ebn e pag\u00ebzuan \u201cDelfini i Pionier\u00ebve\u201d.<\/p>\n<p>Kjo do t\u00eb sh\u00ebrbente si mjeti i tyre drejt nj\u00eb udh\u00ebtimi sa t\u00eb rreziksh\u00ebm aq edhe t\u00eb bukur, sa intrigues aq edhe mahnit\u00ebs. Tema pothuajse e p\u00ebrbashk\u00ebt e t\u00eb dy romaneve \u00ebsht\u00eb cop\u00ebzuar n\u00eb motive t\u00eb shumta t\u00eb cilat s\u00eb bashku, t\u00eb mbledhura porsi nj\u00eb mozaik, shpalosin iden\u00eb e plot\u00eb t\u00eb vepr\u00ebs.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa romani \u201cDy vjet pushime\u201d \u00ebsht\u00eb strukturuar n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb till\u00eb kompozicionale ku shtjellimi i subjektit fillon direkt n\u00eb pik\u00ebn e lidhjes, ku tregohet p\u00ebr p\u00ebrleshjet e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb ndodhur n\u00eb anijen \u201cSllugu\u201d n\u00eb dallg\u00ebt e ashpra t\u00eb Oqeanit Paq\u00ebsor, pa na treguar me par\u00eb se si fillon ngjarja, p\u00ebrse f\u00ebmij\u00ebt ndodheshin n\u00eb k\u00ebt\u00eb rrezik kaq t\u00eb madh. Pra direkt, n\u00eb fillim t\u00eb romanit b\u00ebhet prezantimi i pasojave, jo i shkaqeve iniciuese. Vet\u00ebm aty nga faqja 21 b\u00ebhet ekspozicioni. Pra shohim q\u00eb kemi nj\u00eb rend t\u00eb p\u00ebrmbysur kompozicional dhe kronologjik. Tani gjat\u00eb ekzpozicionit, njihemi realisht me k\u00ebta personazhe f\u00ebmij\u00eb, me jet\u00ebn e tyre, me jetes\u00ebn e tyre n\u00eb kolegjin Sherman, me emrat, karakteret etj&#8230;<\/p>\n<p>M\u00eb pas n\u00eb kapitujt e tjer\u00eb 4 deri n\u00eb 22, rr\u00ebfehet zhvillimi normal i ngjarjeve. Nd\u00ebrsa n\u00eb kapitujt 23-27, del n\u00eb plan t\u00eb par\u00eb zbulimi i figur\u00ebs s\u00eb Ketit (Katerina), e cila tregon historin\u00eb e anijes tregtare dhe p\u00ebrpjekjet e saj p\u00ebr t\u2019u shp\u00ebtuar pirat\u00ebve, pastaj kemi nj\u00eb ndalim t\u00eb ngjarjeve dhe kthimi pas n\u00eb retrospektive p\u00ebrmes historis\u00eb s\u00eb Ketit, vazhdojm\u00eb s\u00ebrish me nj\u00eb kthim pas n\u00eb koh\u00ebn kur Evansi tregon historin\u00eb e tij si shp\u00ebtoi nga pirat\u00ebt, konflikti i pirat\u00ebve me f\u00ebmij\u00ebt, etj. Nd\u00ebrsa n\u00eb tre kapituj e fundit kemi nj\u00eb zgjedhje graduale t\u00eb problemeve, konflikteve deri te p\u00ebrfundimin e lumtur t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve kur ata kthehen n\u00eb atdhe sh\u00ebndosh\u00eb e mir\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrsa i p\u00ebrket nd\u00ebrtimit kompozicional te romani Shpella e pirat\u00ebve, nuk mund t\u00eb flasim p\u00ebr nj\u00eb rend t\u00eb p\u00ebrmbysur kompozicional. Sepse qysh n\u00eb fillim t\u00eb romanit autori b\u00ebn lidhjen me personazhet si: Niko Dabon, Loloja, Iliri, Fotoja, Lulja e Jani. Pra kemi nj\u00eb sken\u00eb t\u00eb till\u00eb kompozicionale: fillimi i ngjarjeve (lidhja), vazhdimi i tyre, pika kulminante, zgjidhja ose p\u00ebrfundimi.<\/p>\n<p>N\u00eb fillim t\u00eb romanit njihemi me f\u00ebmij\u00ebt, rr\u00ebfimi b\u00ebhet n\u00eb vet\u00eb t\u00eb par\u00eb nga Iliri, i cili rr\u00ebfen ngjarjen nga pik\u00ebv\u00ebshtrimi i tij, duke i kaluar n\u00eb optik\u00ebn e mpreht\u00eb t\u00eb v\u00ebzhgimit. Rr\u00ebfehet se si ata kishin par\u00eb Niko Dabon n\u00eb shpell\u00ebn e pirat\u00ebve, se si f\u00ebmij\u00ebt nd\u00ebrtuan nj\u00eb plan t\u00eb tyre, pastaj tek vazhdimi i ngjarjeve, zbulimin e sekretit t\u00eb shpell\u00ebs, kurse tek pika kulmore f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn udh\u00ebheqjen e Lolos, t\u00eb cilin e pag\u00ebzuan Gjon Baba, nd\u00ebrmarrin nj\u00eb udh\u00ebtim t\u00eb rreziksh\u00ebm drejt Shpell\u00ebs s\u00eb Pirat\u00ebve p\u00ebr t\u00eb zbuluar t\u00eb fshehtat e saj (trim\u00ebrit\u00eb e Gjonbab\u00ebs, Gjonbirit e Gjonnipit).<\/p>\n<p>Zgjidhja dhe p\u00ebrfundimi kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me gjetjen e f\u00ebmij\u00ebve nga marinar\u00ebt e mbrotjes detare, t\u00eb cil\u00ebt i shoq\u00ebruan ata n\u00eb sht\u00ebpi bashk\u00eb me anijen e tyre. Fundi i lumtur. Fundi dhe mbyllja \u00ebsht\u00eb e g\u00ebzueshme, pozitive n\u00eb t\u00eb dy romanet ku f\u00ebmij\u00ebt edhe pse nd\u00ebrmor\u00ebn aventura t\u00eb rrezikshme, edhe pse rreziqet q\u00eb ata hasnin ishin t\u00eb m\u00ebdha, ata arrit\u00ebn q\u00eb t\u00eb kthehen t\u00eb gjall\u00eb dhe sh\u00ebndosh\u00eb e mir\u00eb n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e tyre.<\/p>\n<p>P\u00ebrsa u p\u00ebrket dy romaneve n\u00eb fjal\u00eb, themi se ata kan\u00eb ngjashm\u00ebri n\u00eb tematik\u00eb dhe motive. Pra tema \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb: trim\u00ebria, guximi, shkatht\u00ebsia, zgjuarsia q\u00eb duhet treguar n\u00eb \u00e7do \u00e7ast t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, n\u00eb \u00e7do pengese, pavar\u00ebsisht nga mosha.<\/p>\n<p>Pothuajse motivet q\u00eb trajtohen n\u00eb t\u00eb dyja veprat kan\u00eb lidhje me p\u00ebrpjekjet e f\u00ebmij\u00ebve p\u00ebr t\u2019ua dal\u00eb mban\u00eb situatave t\u00eb v\u00ebshtira, kurioziteti i tyre drejt s\u00eb panjohur\u00ebs. Apo kur ata rrezikojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb zbuluar bukurit\u00eb e natyr\u00ebs, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast ekspeditat e shumta q\u00eb b\u00ebjn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb t\u00eb dyja veprat, ngjallin kureshtjen dhe fantazin\u00eb e f\u00ebmij\u00ebve. Pothuajse n\u00eb t\u00eb dy romanet, n\u00eb kalimin nga nj\u00eb kapitull tek tjetri, dalin dhe karakteristikat e tyre t\u00eb ve\u00e7anta, aft\u00ebsit\u00eb dhe dhuntit\u00eb e ve\u00e7anta t\u00eb secilit.<\/p>\n<p>B. Analiza e personazheve, gjuh\u00ebs, stilit n\u00eb t\u00eb dy veprat Nd\u00ebrsa te romani Shpella e pirat\u00ebve autori i vendos ngjarjet n\u00eb bregun e detit, n\u00eb bukurin\u00eb e Jonit, n\u00eb shpell\u00ebn misterioze t\u00eb pirat\u00ebve, e cila ka l\u00ebn\u00eb mbresa t\u00eb thella n\u00eb kujtes\u00ebn e autorit qysh nga f\u00ebmij\u00ebria, tek romani Dy vjet pushime autori i vendos ngjarjet n\u00eb nj\u00eb ishull t\u00eb shkret\u00eb e t\u00eb braktisur, ku s\u2019ka k\u00ebmb\u00eb njeriu, ku f\u00ebmij\u00ebt jan\u00eb t\u00eb detyruar t\u00eb bashk\u00ebjetojn\u00eb me eg\u00ebrsin\u00eb e k\u00ebtij ishulli. T\u00eb abandonuar, por duhet theksuar se e p\u00ebrbashk\u00ebta e k\u00ebtyre romaneve \u00ebsht\u00eb se t\u00eb dy autor\u00ebt i kan\u00eb nd\u00ebrtuar rr\u00ebfimet e tyre sipas modelit e rr\u00ebfimit aventuresk: kjo si pasoj\u00eb e aventurave t\u00eb shumta q\u00eb kalojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt duke u ndeshur n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb panjohur n\u00eb shpell\u00ebn misterioze n\u00eb rastin e Shpell\u00ebs s\u00eb pirat\u00ebve dhe n\u00eb bot\u00ebn bimore dhe shtazore aq t\u00eb larmishme t\u00eb romanit Dy vjet pushime.<\/p>\n<p>N\u00eb romanin Shpella e pirat\u00ebve strukturimi modelor dhe deri diku p\u00ebrmbajt\u00ebsor shtjellohet n\u00eb nj\u00eb goj\u00ebdh\u00ebn\u00eb konkrete, ku ngjarjet, tablot\u00eb dhe realiteti mb\u00ebshtillen n\u00eb nj\u00eb tis p\u00ebrrallor.<\/p>\n<p>Vet\u00eb Shpella e pirat\u00ebve dhe goj\u00ebdh\u00ebna merren prej autorit vet\u00ebm si nxitje, pasi n\u00eb tablot\u00eb, ngjarjet, p\u00ebrshkrimet dhe personazhet pasqyrohet jeta e p\u00ebrditshme e bregdetit shqiptar, fati i njeriut dhe q\u00ebndresa e tij. Ky roman \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr fantastike, ku fantazia e shkrimtarit ndizet nga e kaluara e popullit ton\u00eb, po edhe nga nj\u00eb shpell\u00eb n\u00eb bregdetin Himariot, n\u00eb brigjet e Jaliskarit t\u00eb fshatit Dh\u00ebrmi, vendlindja e autorit, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn kishte d\u00ebgjuar gj\u00ebra fantastike e magjike qysh kur ishte f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n<p>Shkrimtari vuri n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb vet nj\u00eb detar t\u00eb regjur n\u00eb dallg\u00eb e v\u00ebshtir\u00ebsi, t\u00eb cilin e njihte mir\u00eb dhe e skalit me zot\u00ebsi. Ky ishte Niko Daboja, q\u00eb e kishte rrezikuar jet\u00ebn sa e sa her\u00eb n\u00eb det e q\u00eb kishte humbur edhe nj\u00eb dor\u00eb n\u00eb dyluftim me peshkaqen\u00ebt. Niko Daboja \u00ebsht\u00eb patjet\u00ebr simboli i t\u00eb gjith\u00eb atyre bregasve me gjuh\u00ebn, mend\u00ebsin\u00eb, edukat\u00ebn, temperamentin, sjelljen dhe kultur\u00ebn q\u00eb i karakterizon.<\/p>\n<p>Edhe tek romani Dy vjet pushime ka si baza t\u00eb rr\u00ebfimit, rr\u00ebfimin aventuresk, ndon\u00ebse k\u00ebtu nuk mund t\u00eb flasim p\u00ebr nj\u00eb tis perrallor q\u00eb vesh vepr\u00ebn, ndoshta vet\u00ebvendosja e f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb nj\u00eb ishull t\u00eb braktisur, po drejtimi \u00ebsht\u00eb prej t\u00eb rrituri, ku veprimet q\u00eb nd\u00ebrmarrin p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar rreziqet e shumta, t\u00eb panum\u00ebrta.<\/p>\n<p>Dh\u00ebnia e informacionit t\u00eb dendur lidhur me bot\u00ebn bimore dhe shtazore t\u00eb ishullit (ku f\u00ebmij\u00ebt duhet t\u00eb orientohen n\u00eb maksimum p\u00ebr njohurit\u00eb q\u00eb ata kan\u00eb marr\u00eb dhe t\u2019i shfryt\u00ebzojn\u00eb p\u00ebr nevojat e tyre pasurit\u00eb e shumta t\u00eb natyr\u00ebs). Ndaj p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye ky roman nga kritika franceze \u00ebsht\u00eb konsideruar edhe si fantastiko-shkencor. Por aventurat vazhdojn\u00eb sidomos ku vihet re spikatja e trim\u00ebrive t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb dyluftimet me pirat\u00ebt. T\u00eb gjitha k\u00ebto nuk duken sikur jan\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta, sikur jetojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb p\u00ebrrallore, n\u00eb nj\u00eb bote imagjinare, q\u00eb nxit fantazin\u00eb.<\/p>\n<p>Padashur ne p\u00ebrfytyrojm\u00eb n\u00eb vizionin ton\u00eb, nj\u00eb mori dukurish, ngjarjesh, veprimesh, situatash nga m\u00eb t\u00eb \u00e7uditshmet dhe sikur bota e ishullit na duket si nj\u00eb xhung\u00ebl e v\u00ebrtet\u00eb duke na b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshihemi edhe ne t\u00eb rriturit n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb magjike.<\/p>\n<p>Autori Zhyl Vern ndryshe nga Petro Marko nuk ka shfryt\u00ebzuar goj\u00ebdh\u00ebnat, legjendat p\u00ebr t\u00eb iniciuar ngjarjet, por ai ka thurrur aq natyrshem realen, bot\u00ebn e v\u00ebrtet\u00eb me aventurat e jasht\u00ebzakonshme t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, saq\u00eb t\u00eb krijohet p\u00ebrshtypja e nj\u00eb bote fantastike, nj\u00eb bot\u00eb e ve\u00e7uar nga zhvillimet industriale, shoq\u00ebrore, politike q\u00eb ndodhin n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e zhvilluar, nj\u00eb bote gati primitive, e paprekur, ku kjo bot\u00eb e pasur me pyje, uj\u00eb, kafsh\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb dispozicion t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe m\u00ebnyra e tyre e ve\u00e7ant\u00eb e shfryt\u00ebzimit t\u00eb k\u00ebsaj natyre, t\u00eb k\u00ebsaj bote t\u00eb eg\u00ebr t\u00eb l\u00eb p\u00ebrshtypje t\u00eb thella n\u00eb imagjinat\u00ebn ton\u00eb.<\/p>\n<p>Sikurse te romani Shpella e pirat\u00ebve dhe te romani Dy vjet pushime p\u00ebrmes aventurave t\u00eb 5 f\u00ebmij\u00ebve apo t\u00eb 15 f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, ne futemi n\u00eb bot\u00ebn dhe psikologjin\u00eb e f\u00ebmij\u00ebve dhe arrijm\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundimin se t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt, pavar\u00ebsisht nga kushtet dhe rrethanat e ndryshme n\u00eb t\u00eb cilat ndodhen, ata jan\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb pushtuar nga d\u00ebshira, pasioni dhe etja p\u00ebr t\u00eb prekur gj\u00ebra t\u00eb pazbuluara, p\u00ebr t\u00eb eksploruar t\u00eb mistershmen. Por duhet theksuar se, pavar\u00ebsisht nga galeria e personazheve q\u00eb na parakalojn\u00eb, t\u00eb dy romanet jan\u00eb t\u00eb pasur me figura f\u00ebmij\u00ebsh n\u00eb tipare, e karaktere t\u00eb ndryshme, n\u00eb individualitete t\u00eb pap\u00ebrs\u00ebritshme.<\/p>\n<p>Themi se f\u00ebmij\u00ebt kan\u00eb nj\u00eb paraqitje disi skematike t\u00eb tyre, disi t\u00eb idealizuar: ata sillen si t\u00eb rritur, nuk tremben kurr\u00eb nga t\u00eb papriturat dhe v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e shumta q\u00eb u dalin p\u00ebrpara, gjithmon\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb t\u00eb buzeqeshur, t\u00eb qet\u00eb dhe pothuajse n\u00eb raste t\u00eb rralla frik\u00ebsohen, tmerrohen. Por kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb paraqitje jo e v\u00ebrtet\u00eb e bot\u00ebs s\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, sepse ata nuk mund t\u2019i b\u00ebjn\u00eb ball\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb burr\u00ebrore rreziqeve t\u00eb shumta, q\u00eb iu dalin p\u00ebrpara.<\/p>\n<p>T\u00eb vegjlit kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb rriturit, t\u2019i udh\u00ebheqin, t\u2019i m\u00ebsojn\u00eb, t\u2019i drejtojn\u00eb sepse \u00ebsht\u00eb e pamundur q\u00eb ata t\u00eb ecin p\u00ebrpara, pasi m\u00eb i madhi n\u00eb romanin Dy vjet pushime nuk i ka kaluar t\u00eb 14 \u2013at, q\u00eb t\u00eb zgjidhin \u00e7do problem n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyer, si t\u00eb p\u00ebrllogaritur, ku n\u00eb \u00e7do moment ata e kan\u00eb zgjidhjen n\u00eb kok\u00eb etj. P\u00ebrmendim nj\u00eb moment shqet\u00ebsimin e Ketit p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt&#8230; Katerina q\u00eb i njihte mir\u00eb pirat\u00ebt, mundohej t\u2019u vinte n\u00eb ndihm\u00eb atyre f\u00ebmij\u00ebve tep\u00ebr t\u00eb zgjuar. Megjith\u00ebse dhe vet\u00eb kishte frik\u00eb, nuk e jepte veten para tyre. Ah sikur t\u00eb ndodhej aty dhe timonieri, Evansi, me ata femij\u00eb. Ai do t\u2019i organizonte mjaft mir\u00eb f\u00ebmij\u00ebt.112 Marrim raste konkrete p\u00ebr shembull.<\/p>\n<p>Te romani Dy vjet pushime f\u00ebmij\u00ebt si Donifani, Vebi, Briani, Gordoni etj, arrijn\u00eb q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrmarrin veprime t\u00eb shumta n\u00eb ishull p\u00ebr t\u00eb zbuluar \u00e7do gj\u00eb q\u00eb mund t\u2019u vinte n\u00eb ndihm\u00eb, pasi kafsh\u00ebt e pyllit jan\u00eb t\u00eb rrezikshme, vet\u00eb bota e pyllit \u00ebsht\u00eb e eg\u00ebr. T\u00eb b\u00ebn p\u00ebrshtypje sesi f\u00ebmij\u00ebt arrit\u00ebn q\u00eb t\u2019i p\u00ebrdorin arm\u00ebt e gjahut ku vrisnin kafsh\u00ebt e m\u00ebdhaja e t\u00eb rrezikshme, tamam si t\u00eb rritur. Ata s\u2019mund t\u00eb ishin st\u00ebrvitur t\u2019i p\u00ebrdornin ato arm\u00eb. Ose rasti kur ata arrit\u00ebn t\u00eb p\u00ebrlesheshin me pirat\u00ebt, q\u00eb ishin vras\u00ebs t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast f\u00ebmij\u00ebt jo fantastik\u00eb do t\u00eb vdisnin nga frika, s\u2019do t\u00eb guxonin t\u00eb hynin n\u00eb dyluftim me k\u00ebta njer\u00ebz kaq t\u00eb rreziksh\u00ebm.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb roman spikat figura e Brianit: trim, guximtar dhe me shpirt t\u00eb sakrific\u00ebs. At\u00eb e kishin zgjedhur kryetar t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, pasi ai ishte inteligjent, i gjithdijsh\u00ebm, i aft\u00eb, t\u2019u b\u00ebnte ball\u00eb momenteve t\u00eb v\u00ebshtira, ishte i drejt\u00eb, mbronte an\u00ebn e s\u00eb drejt\u00ebs. Gordoni ishte si nj\u00eb baba p\u00ebr gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt, jepte k\u00ebshilla, mendime t\u00eb zgjuara, p\u00ebrhapte ngroht\u00ebsi dhe p\u00ebrkujdesje ndaj t\u00eb vegj\u00eblve si Servisi, Kostari, duke b\u00ebr\u00eb t\u00eb mundur q\u00eb t\u00eb mos m\u00ebrziteshin, t\u00eb ishin t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm, t\u00eb shkath\u00ebt por edhe t\u00eb organizonin loj\u00ebra t\u00eb shumta p\u00ebrbrenda shpell\u00ebs s\u00eb francezit, sidomos gjat\u00eb stin\u00ebs s\u00eb dimrit.<\/p>\n<p>Ai ishte nj\u00eb parashikues i mir\u00eb i stin\u00ebve duke th\u00ebn\u00eb se dimri fillon n\u00eb maj dhe mbaron aty nga shtatori, pra ishte i aft\u00eb t\u00eb parashikonte stin\u00ebt n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb braktisur n\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt gjeografike nga vendi ku ata jetonin. Pasi f\u00ebmij\u00ebt arrit\u00ebn q\u00eb ta zgjeronin shpell\u00ebn e Francezit, ta skiconin at\u00eb, filluan t\u00eb rregullojn\u00eb duke ndar\u00eb k\u00ebshtu dhoma p\u00ebrkat\u00ebse, duke sistemuar pla\u00e7kat, objektet, ushqimet q\u00eb kishin marr\u00eb nga anija \u201cSllugu\u201d.<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha k\u00ebto do t\u2019i b\u00ebnin n\u00ebn drejtimin e Gordonit pasi ai ishte nj\u00eb kryetar i zoti, ishte shum\u00eb m\u00eb i shkath\u00ebt nga t\u00eb tjer\u00ebt, arrinte q\u00eb t\u00eb b\u00ebnte inventar\u00ebt e ushqimeve, t\u00eb orendive t\u00eb anijes \u201cSllugu\u201d, duke p\u00ebrcaktuar sasin\u00eb e tyre dhe p\u00ebrllogaritjen e dit\u00ebve kur do t\u00eb konsumoheshin. Ai ishte nj\u00eb hartues i shk\u00eblqyer i programit t\u00eb holl\u00ebsish\u00ebm ditor, kishte n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb kontroll, ku p\u00ebrmes k\u00ebtij programi duhej: p\u00ebr t\u00eb zhvilluar m\u00ebsimet n\u00eb sallon, t\u00eb b\u00ebnin ushtrime fizike n\u00eb ajer t\u00eb past\u00ebr, ushtrime mendore. Dy her\u00eb n\u00eb jav\u00eb b\u00ebheshin mbledhje p\u00ebr t\u00eb par\u00eb ecurin\u00eb e p\u00ebrvet\u00ebsimit t\u00eb njohurive t\u00eb marra nga historia, gjeografia, let\u00ebrsia etj. F\u00ebmij\u00ebt sipas Gordonit do t\u00eb punonin p\u00ebr nd\u00ebrtimin e gazet\u00ebs, larjen e rrobave, prerjen e drur\u00ebve.<\/p>\n<p>Gordoni kishte nj\u00eb zgjuarsi t\u00eb rrall\u00eb, ai kishte njohuri t\u00eb shumta, nga l\u00ebnd\u00ebt e ndryshme n\u00eb shkoll\u00eb. Fal\u00eb k\u00ebtyre njohurive ai arriti q\u00eb t\u00eb zbulonte disa lloje drur\u00ebsh q\u00eb i duheshin atij p\u00ebr t\u00eb jetuar, p\u00ebr t\u2019u ushqyer m\u00eb mir\u00eb. Ai zbuloi bim\u00ebn e \u00e7ajit q\u00eb ta pinin f\u00ebmij\u00ebt kur ishin t\u00eb ftohur, nj\u00eb lloj bime frutore q\u00eb e kishte m\u00ebsuar n\u00eb botanik\u00eb e kur zihej l\u00ebshonte nj\u00eb arom\u00eb kund\u00ebrmuese dhe sh\u00ebrbente p\u00ebr t\u00eb kuruar s\u00ebmundje te ndryshme:<\/p>\n<p>112 Zhyl Vern, \u201cDy vjet pushime\u201d, UEGEN, 2004. f. 118 &#8230; Aty midis drur\u00ebve v\u00ebmendjen ua t\u00ebrhoqi nj\u00eb lloj druri, l\u00ebkura e t\u00eb cilit p\u00ebrdorej si kanell\u00eb. N\u00eb at\u00eb pjes\u00eb t\u00eb pyllit Gordoni mundi t\u00eb dalloj\u00eb bim\u00ebn e \u00e7ajit.<br \/>\n&#8211; Jemi q\u00eb jemi marrim nja dy tufa t\u2019i kemi. Po t\u00eb na mbaroj\u00eb \u00e7aji, k\u00ebtu e kemi, vijm\u00eb e mbledhim, nuk \u00ebsht\u00eb larg, &#8211; tha Gordoni.113<\/p>\n<p>Briani ishte nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb i shkath\u00ebt, i zgjuar, nuk ishte nx\u00ebn\u00ebs shum\u00eb i mir\u00eb i klas\u00ebs n\u00eb kolegjin \u201cSherman\u201d, por ishte tep\u00ebr inteligjent, me pak studim ai arriti t\u00eb dilte mbi t\u00eb tjer\u00ebt, por dhe mbi Donifanin q\u00eb e mbante veten si m\u00eb t\u00eb mirin e grupit.<\/p>\n<p>T\u00eb dy v\u00ebllez\u00ebrit, Briani dhe Zhaku, ishin francez\u00eb, Gordoni amerikan, kurse t\u00eb tjer\u00ebt nga Zelanda e Re. Briani, tremb\u00ebdhjet\u00ebvje\u00e7ari, ishte djal\u00eb i zgjuar dhe mjaft i shkath\u00ebt, mir\u00ebpo nuk m\u00ebsonte mir\u00eb. P\u00ebr t\u00eb mbajtur mend t\u00eb mahniste, nj\u00eb kujtes\u00eb e mrekullueshme ajo e tija. Sikur t\u00eb m\u00ebsonte fare pak ai me siguri do t\u00eb dilte i shk\u00eblqyer n\u00eb m\u00ebsime. Ndoshta prandaj edhe Donifani e kishte zili.114 Ai ishte i sinqert\u00eb n\u00eb lidhje me shok\u00ebt, nuk kishte cmir\u00eb ose egoiz\u00ebm, nuk e mburrte veten si Donifani, ishte praktik, i p\u00eblqente t\u2019iu vinte n\u00eb ndihm\u00eb shok\u00ebve n\u00eb \u00e7astet m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira.<\/p>\n<p>Kujtojm\u00eb k\u00ebtu episodin kur Donifani u plagos nga Roku n\u00eb shpatull.<\/p>\n<p>Briani i shkoi menj\u00ebher\u00eb n\u00eb ndihm\u00eb, i erdhi keq duke e ngritur at\u00eb dhe duke e \u00e7uar n\u00eb shpell\u00eb p\u00ebr ta sh\u00ebruar. Kujtojm\u00eb edhe rastin tjet\u00ebr kur grupi i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga Donifani, Vebi, Krosi etj, u p\u00ebr\u00e7a nga grupi i madh si kund\u00ebshtar\u00eb t\u00eb Brianit dhe vendosi q\u00eb t\u00eb ngrej\u00eb nj\u00eb kamp n\u00eb buz\u00eb t\u00eb lumit. At\u00ebher\u00eb Briani u shqet\u00ebsua sepse kishte marr\u00eb vesh q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb ishull ishte p\u00ebrmbytur nj\u00eb anije dhe ata kishin takuar nj\u00eb grua atje me emrin Keti, e cila u tregoi se pirat\u00ebt Valstani, Roku, Forbiu ndodheshin n\u00eb ishull dhe k\u00ebrkonin te vrisnin f\u00ebmij\u00ebt.<\/p>\n<p>Q\u00eb n\u00eb titull Shpella e pirat\u00ebve t\u00eb krijon nj\u00eb lloj frike e jo m\u00eb t\u00eb futesh brenda, gj\u00eb q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt arrijn\u00eb ta realizojn\u00eb, ta eksplorojn\u00eb dhe t\u00eb na sjellin t\u00eb papriturat. T\u00eb b\u00ebn p\u00ebrshtypje dhe m\u00ebnyra e organizimit t\u00eb tyre psh, te Dy vjet pushime ne habitemi se si k\u00ebta 15 f\u00ebmij\u00eb kan\u00eb nj\u00eb organizim t\u00eb shk\u00eblqyer p\u00ebrsa u p\u00ebrket bashk\u00ebpunimit dhe bashk\u00ebmendimit t\u00eb veprimeve, t\u00eb sjellurit n\u00eb grup. Edhe te 5 f\u00ebmij\u00ebt, Jani, Fotoja, Loloja, Lulja dhe Iliri kan\u00eb nj\u00eb organizim perfekt midis tyre. Loloja \u00ebsht\u00eb kryetari q\u00eb jep urdhra, vendime t\u00eb cil\u00ebt f\u00ebmij\u00ebt t\u2019i zbatojn\u00eb; detyrat e gjithsecilit jan\u00eb t\u00eb ndara e t\u00eb p\u00ebrcaktuara qart\u00eb.<br \/>\nPra, themi se nuk kemi nj\u00eb bashk\u00ebjetes\u00eb t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar, por nj\u00eb bashk\u00ebjetes\u00eb mir\u00ebkuptimi midis f\u00ebmij\u00ebve, ku ata arrijn\u00eb ta gjejn\u00eb gjuh\u00ebn e bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrmjet tyre.<\/p>\n<p>N\u00eb rrethana t\u00eb \u00e7uditshme, t\u00eb cilat me von\u00eb zbulohen, lexuesi njihet me nj\u00eb grup prej 15 f\u00ebmij\u00ebsh t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb hyr\u00eb n\u00eb anijen \u201cSllugu\u201d p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb udh\u00ebtim. Papritur anijen pa ekuipazh, po vet\u00ebm me k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl, e rr\u00ebmben stuhia, e ka larguar nga bregu duke e l\u00ebn\u00eb n\u00eb dallg\u00ebt e ashpra t\u00eb oqeanit Paq\u00ebsor. N\u00eb k\u00ebt\u00eb moment ne fillojm\u00eb t\u00eb njihemi me personazhet kryesore: Briani, Gordoni, Mokon. Pas shum\u00eb peripecive, stuhia e madhe e hedh anijen n\u00eb nj\u00eb k\u00ebnd t\u00eb humbur, n\u00eb brigjet e nj\u00eb toke t\u00eb fsheht\u00eb, ku f\u00ebmij\u00ebt gjenden t\u00eb vetmuar, pa nj\u00eb t\u00eb rritur q\u00eb t\u2019i drejtoj\u00eb p\u00ebrpara t\u00eb panjohur\u00ebs, fillojn\u00eb t\u00eb zb\u00ebrthehen karakteret e personazheve.<\/p>\n<p>Gordoni ishte tip i f\u00ebmij\u00ebs s\u00eb shkath\u00ebt e t\u00eb zgjuar, i cili k\u00ebrkonte q\u00eb grupi i f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb kishte p\u00ebrher\u00eb harmoni dhe gjithashtu p\u00ebrpiqej q\u00eb t\u00eb shuante konfliktin nd\u00ebrmjet Brianit dhe Donifanit. 113 Zhyl Vern, \u201cDy vjet pushime\u201d, UEGEN, 2004. f. 71 114 Po aty, f. 16<\/p>\n<p>Pirat\u00ebt Valstari, Roku, Fobi ndodheshin n\u00eb ishull dhe k\u00ebrkonin t\u2019i vrisnin f\u00ebmij\u00ebt.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb Briani ishte shum\u00eb i shqet\u00ebsuar p\u00ebr Donifanin, Vebin, Krasin q\u00eb ndodheshin n\u00eb rrezik dhe shkoi p\u00ebr ta marr\u00eb at\u00eb nga mjeti i tyre duke e shp\u00ebtuar Donifanin nga nj\u00eb rrezik i momentit q\u00eb iu kanos kur nj\u00eb xhapan i hipi p\u00ebr supe. P\u00ebr ta shp\u00ebtuar Briani ia b\u00ebri me shenj\u00eb \u00cbilkasit t\u00eb punonte me shkatht\u00ebsi (kishin hallin se i zbulonin pirat\u00ebt) dhe shpejt iu hodh kafsh\u00ebs p\u00ebrsip\u00ebr duke e goditur n\u00eb krah\u00eb p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar Donifanin. Pra k\u00ebtu tregohet se sado q\u00eb Donifani e kishte urryer Brianin ngaq\u00eb tjetri ishte i shkath\u00ebt, m\u00eb praktik, i gjithgjendsh\u00ebm n\u00eb situata t\u00eb rrezikshme, prap\u00eb Briani k\u00ebrkonte t\u2019i vinte n\u00eb ndihm\u00eb.<\/p>\n<p>Briani kishte nj\u00eb fuqi t\u00eb madhe, ai tregoi trim\u00ebri t\u00eb rrall\u00eb n\u00eb momentin kur anija \u201cSllugu\u201d ndodhej n\u00eb rrezik kur po p\u00ebrplasej me dallg\u00ebt e egra. Ai tregoi shkatht\u00ebsi n\u00eb drejtimin e saj, n\u00eb rregullimin e anijes, n\u00eb rregullimin e trar\u00ebve, madje ai, duke k\u00ebrkuar q\u00eb t\u00eb gjente nj\u00eb vend p\u00ebr t\u00eb lidhur anijen, arriti t\u00eb rrezikoj\u00eb aq shum\u00eb n\u00eb det saq\u00eb gati e mbyti vorbulla e fuqishme.<\/p>\n<p>Briani ishte i dashur, ai kujdesej p\u00ebr t\u00eb vegjlit e shpell\u00ebs kur Gordoni dhe Donifani largoheshin, i p\u00eblqente t\u00eb b\u00ebnte udh\u00ebtime, ekspedita n\u00eb pyll duke u ngjitur gjat\u00eb kodr\u00ebs m\u00eb t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr t\u00eb zbuluar n.q.s toka ku ata banonin ishte ishull apo pjes\u00eb e detit.<\/p>\n<p>Ai p\u00eblqente t\u00eb zbulonte lumenjt\u00eb, liqenet, drur\u00ebt e ndrysh\u00ebm q\u00eb ndodheshin n\u00eb pyll. Ishte i zoti n\u00eb gjueti; kujtojm\u00eb k\u00ebtu t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt p\u00ebrfshir\u00eb edhe Brianin, t\u00eb cil\u00ebt shkuan n\u00eb breg t\u00eb detit p\u00ebr t\u00eb vrar\u00eb fokat e panum\u00ebrta q\u00eb ndodheshin aty n\u00eb pyll, q\u00eb me dhjamin e tyre t\u00eb b\u00ebnin disa qirinj p\u00ebr t\u00eb ndri\u00e7uar n\u00eb shpella. Briani theksonte gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs se d\u00ebshironte t\u00eb kthehej n\u00eb sht\u00ebpi bashk\u00eb me f\u00ebmij\u00ebt. K\u00ebshtu, ai ishte nd\u00ebrmarr\u00ebsi i shum\u00eb planeve, nj\u00ebri nga k\u00ebto ishte ai p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb balon\u00eb q\u00eb t\u00eb ngjitej sa m\u00eb lart\u00eb n\u00eb qiell p\u00ebr t\u00eb v\u00ebzhguar n\u00eb qoft\u00eb se pirat\u00ebt ishin aty apo kishin ikur. S\u00eb fundi themi se Briani ishte nj\u00eb djal\u00eb i zgjuar, i dashur dhe zem\u00ebrmir\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa te romani Shpella e pirat\u00ebve kemi 5 personazhe f\u00ebmij\u00eb, gjith\u00ebsecili spikat me tiparet e individualitetit t\u00eb tij. Niko Dabo p\u00ebrfaq\u00ebson personazhin e rritur q\u00eb u tregon k\u00ebtyre f\u00ebmij\u00ebve p\u00ebrmes goj\u00ebdh\u00ebnave, episode t\u00eb ndryshme t\u00eb jet\u00ebs shqiptare duke zbavitur k\u00ebshtu k\u00ebrsh\u00ebrin\u00eb dhe kuriozitetin e f\u00ebmij\u00ebve.<\/p>\n<p>Loloja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb i shkath\u00ebt, i zgjuar, tip organizatori.<br \/>\nAi i ngjan Gordonit pasi merr p\u00ebrsip\u00ebr q\u00eb t\u00eb kujdesej p\u00ebr k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb aventure t\u00eb rrezikshme q\u00eb kishin marr\u00eb. Ai \u00ebsht\u00eb esmer, ka flok\u00eb ka\u00e7urrela dhe ta jep p\u00ebrshtypjen e marinarit t\u00eb thjesht\u00eb, s\u2019i trembet syri asnj\u00ebher\u00eb p\u00ebrball\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsis\u00eb dhe pengesave q\u00eb has gjat\u00eb zbulimit t\u00eb shpell\u00ebs.<\/p>\n<p>Iliri nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb kureshtar, i shkath\u00ebt, i ngjan tipit t\u00eb Brianit; \u00ebsht\u00eb i men\u00e7ur, vepron me zgjuarsi dhe trim\u00ebri. Lulja \u00ebsht\u00eb motra e Ilirit. Ajo edhe pse e vog\u00ebl n\u00eb mosh\u00eb ka d\u00ebshir\u00eb t\u00eb zbuloj\u00eb t\u00eb panjohur\u00ebn, rrezikun, duke i ndjekur f\u00ebmij\u00ebt hap pas hapi n\u00eb aventurat e tyre. Jani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb kureshtar, por edhe pak frikacak dhe i ndrojtur.<\/p>\n<p>Gjuha n\u00eb k\u00ebto dy vepra \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb. Petro Marko p\u00ebrshkruan bukurit\u00eb e Jonit, shpell\u00ebn e thepisur, bot\u00ebn detare me peshq t\u00eb ndrysh\u00ebm etj. Autori p\u00ebrdor shum\u00eb figura letrare p\u00ebr t\u00eb paraqitur bregun e detit dhe t\u00eb mirat materiale t\u00eb k\u00ebsaj treve:<br \/>\nKur u gjenda n\u00eb rrug\u00ebn e madhe, vura re se s\u2019kishte njeri. N\u00ebn ullinj loznin hijet e thella, kurse n\u00eb pllajat e zhveshura kish nisur t\u00eb shquhej drita e agimit.<\/p>\n<p>S\u2019kisha par\u00eb kurr\u00eb nj\u00eb agim t\u00eb till\u00eb. N\u00eb qiell yjet po humbisnin e shkriheshin si kokrrat e sheqerit n\u00eb ujin e kalt\u00ebr. N\u00ebn mua deti i qet\u00eb flinte i madh\u00ebrish\u00ebm. \u00c7\u2019qet\u00ebsi dhe bukuri e rrall\u00eb! Atje lart Malet e Vet\u00ebtim\u00ebs, si k\u00ebshtjell\u00eb shekullore, ngriheshin hier\u00ebnd\u00eb; kurse plazhi p\u00ebrposh si nj\u00eb top basme e bardh\u00eb e hapur tej e tej, q\u00eb nga kampi i Pushimit t\u00eb Pun\u00ebtor\u00ebve e deri te kepi i Shpell\u00ebs s\u00eb Pirat\u00ebve, nanurisej leht\u00eb nga p\u00ebshp\u00ebritjet e fjetura t\u00eb val\u00ebve t\u00eb lodhura&#8230;.115 Autori her\u00eb-her\u00eb duket si nj\u00eb bujk i mir\u00eb q\u00eb p\u00ebrshkruan agrumet, ullirin, rrushin, fiqt\u00eb, por her\u00eb-her\u00eb edhe si nj\u00eb peshkatar i mir\u00eb q\u00eb i njeh shk\u00eblqyesh\u00ebm t\u00eb gjitha llojet e peshqve, si: sinagridh\u00ebn, lavrakun, qefullen, koc\u00ebn, oktapodin, gaforren, peshkaqenin, etj:<\/p>\n<p>&#8230;Peshkatari e kishte shtrir\u00eb sinagridh\u00ebn e madhe dhe i binte me maj\u00ebn e thik\u00ebs n\u00eb bisht. Luante me t\u00eb. Ajo hidhej dhe k\u00ebrcente me fuqi. Ai luante dhe luante me t\u00eb, pastaj i futi nj\u00eb thik\u00eb mu n\u00eb kafk\u00eb. Sinagridha e madhe tundi disa her\u00eb bishtin dhe pastaj nuk l\u00ebvizi m\u00eb116.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa Zhyl Vern p\u00ebrshkruan ngjarje e jep informacione t\u00eb shumta shkencore nga bota e ishullit (ve\u00e7ori tipike e t\u00eb gjitha veprave t\u00eb Zhyl Vernit). Ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00ebrheq\u00ebse jan\u00eb p\u00ebrshkrimet e natyr\u00ebs s\u00eb ishullit, t\u00eb bim\u00ebsis\u00eb e t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb tij shtazore. T\u00eb pasura jan\u00eb gjithashtu njohurit\u00eb gjeografike t\u00eb shoq\u00ebruara me t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb holl\u00ebsishme e kuriozitete mbi klim\u00ebn e dukuri t\u00eb tjera; q\u00eb t\u00eb gjitha dh\u00ebn\u00eb n\u00eb rrug\u00eb artistike q\u00eb t\u00eb mos e lodhin lexuesin e vog\u00ebl.<\/p>\n<p>Fjalit\u00eb n\u00eb t\u00eb dy veprat jan\u00eb t\u00eb thjeshta, t\u00eb qarta, t\u00eb shkurtra, dinamike, t\u00ebr\u00eb dramacitet; stili \u00ebsht\u00eb i rrjedhsh\u00ebm dhe me nj\u00eb figuracion shum\u00eb t\u00eb pasur. P\u00ebr t\u00eb rritur sa m\u00eb shum\u00eb kureshtjen e lexuesve, autori p\u00ebrdor vazhdimisht fjalit\u00eb pyet\u00ebse: A do t\u2019u b\u00ebnte dot ball\u00eb dallg\u00ebve t\u00eb t\u00ebrbuara kjo anije? E \u00e7\u2019do t\u00eb b\u00ebnte nj\u00eb anije e vetmuar n\u00eb mes t\u00eb oqeanit? Si \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb aty t\u00eb mos kalonte qoft\u00eb edhe nj\u00eb anije e vetme? (f .18)<\/p>\n<p>Petro Marko edhe pse flet p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, shprehet figursh\u00ebm me an\u00ebn e metaforave, epiteteve, krahasimeve t\u00eb ndryshme dhe me nj\u00eb imagjinat\u00eb q\u00eb nuk shter kurr\u00eb. Por ai ngre dhe probleme morale, si at\u00eb t\u00eb respektimit t\u00eb vetvetes n\u00ebp\u00ebrmjet respektimit dhe njohjes s\u00eb rr\u00ebnj\u00ebve prej t\u00eb cilave kemi ardhur, sepse n\u00eb fund t\u00eb fundit ne duhet t\u00eb krenohemi p\u00ebr k\u00ebto rr\u00ebnj\u00eb.<\/p>\n<p>Por dhe mbyllja e romanit \u00ebsht\u00eb shum\u00eb origjinale:<br \/>\n\u201cAnijet u afruan n\u00eb breg. P\u00ebrpara se t\u00eb zbrisnin, Gjonbaba yn\u00eb na p\u00ebshp\u00ebriti:<br \/>\n&#8211; Nes\u00ebr, ora 8 takimi te Shpella e Pano Gjinit. Merrni me vete let\u00ebr e lapsa. Duhet t\u00eb shkruajm\u00eb bashk\u00eb gjith\u00eb ato q\u00eb pam\u00eb dhe sidomos ato faqe t\u00eb \u00e7uditshme q\u00eb lexuam n\u00eb librin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E p\u00ebrgatiti Prof. Zymer Mehani Nuk \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb t\u00eb shkruash e t\u00eb flas\u00ebsh p\u00ebr pun\u00ebn e nj\u00eb autori brilant si Petro Markoja*107. Shpesh figura e tij u \u201czbeh\u201d nga regjimet e ndryshme dhe p\u00ebrs\u00ebri u ngrit 106 Odhise K. Grillo, \u201cPse ashtu e pse k\u00ebshtu\u201d, vjersha, poema humoristike, fabula e p\u00ebrralla n\u00eb vargje, Tiran\u00eb, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":68927,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4,8],"tags":[],"class_list":["post-8548","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artikuj","category-histori","category-letersi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Petro Marko \u2013 romancieri evropian p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb - FJALA e LIR\u00cb<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Petro Marko \u2013 romancieri evropian p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb - FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"E p\u00ebrgatiti Prof. Zymer Mehani Nuk \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb t\u00eb shkruash e t\u00eb flas\u00ebsh p\u00ebr pun\u00ebn e nj\u00eb autori brilant si Petro Markoja*107. Shpesh figura e tij u \u201czbeh\u201d nga regjimet e ndryshme dhe p\u00ebrs\u00ebri u ngrit 106 Odhise K. Grillo, \u201cPse ashtu e pse k\u00ebshtu\u201d, vjersha, poema humoristike, fabula e p\u00ebrralla n\u00eb vargje, Tiran\u00eb, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FJALA e LIR\u00cb\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-11-20T16:56:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-05-25T00:25:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/petro-marko.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"450\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"317\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@acokaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"27 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"headline\":\"Petro Marko \u2013 romancieri evropian p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb\",\"datePublished\":\"2016-11-20T16:56:17+00:00\",\"dateModified\":\"2021-05-25T00:25:54+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\\\/\"},\"wordCount\":7141,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/11\\\/petro-marko.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\",\"Let\u00ebrsi\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\\\/\",\"name\":\"Petro Marko \u2013 romancieri evropian p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb - FJALA e LIR\u00cb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/11\\\/petro-marko.jpg\",\"datePublished\":\"2016-11-20T16:56:17+00:00\",\"dateModified\":\"2021-05-25T00:25:54+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/11\\\/petro-marko.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/11\\\/petro-marko.jpg\",\"width\":450,\"height\":317,\"caption\":\"Petro Marko\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Petro Marko \u2013 romancieri evropian p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/\",\"name\":\"FJALA e LIR\u00cb\",\"description\":\"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jehonashqiptare.al\\\/fjala\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/shkoder.net\\\/\",\"https:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/acokaj\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/acokaj\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Petro Marko \u2013 romancieri evropian p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb - FJALA e LIR\u00cb","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Petro Marko \u2013 romancieri evropian p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb - FJALA e LIR\u00cb","og_description":"E p\u00ebrgatiti Prof. Zymer Mehani Nuk \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb t\u00eb shkruash e t\u00eb flas\u00ebsh p\u00ebr pun\u00ebn e nj\u00eb autori brilant si Petro Markoja*107. Shpesh figura e tij u \u201czbeh\u201d nga regjimet e ndryshme dhe p\u00ebrs\u00ebri u ngrit 106 Odhise K. Grillo, \u201cPse ashtu e pse k\u00ebshtu\u201d, vjersha, poema humoristike, fabula e p\u00ebrralla n\u00eb vargje, Tiran\u00eb, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/","og_site_name":"FJALA e LIR\u00cb","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/fjala.info\/","article_author":"https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","article_published_time":"2016-11-20T16:56:17+00:00","article_modified_time":"2021-05-25T00:25:54+00:00","og_image":[{"width":450,"height":317,"url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/petro-marko.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/acokaj","twitter_site":"@acokaj","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"27 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"headline":"Petro Marko \u2013 romancieri evropian p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb","datePublished":"2016-11-20T16:56:17+00:00","dateModified":"2021-05-25T00:25:54+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/"},"wordCount":7141,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/petro-marko.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori","Let\u00ebrsi"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/","name":"Petro Marko \u2013 romancieri evropian p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb - FJALA e LIR\u00cb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/petro-marko.jpg","datePublished":"2016-11-20T16:56:17+00:00","dateModified":"2021-05-25T00:25:54+00:00","author":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/#primaryimage","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/petro-marko.jpg","contentUrl":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/petro-marko.jpg","width":450,"height":317,"caption":"Petro Marko"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/petro-marko-romancieri-evropian-per-femije\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Petro Marko \u2013 romancieri evropian p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#website","url":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/","name":"FJALA e LIR\u00cb","description":"&quot;E para ishte fjala...&quot; - n\u00eb Shkoder.net","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/#\/schema\/person\/9c9fccf4f6449d25e258607d9b4275cb","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/be103c95acc3db7547b619bb966688693542eac057aaed7ec4502234d461b6e3?s=96&r=g","caption":"admin"},"description":"Arben \u00c7okaj - M\u00ebsues Fizike &amp; Informatike :: Gazetar &amp; Analist i pavarur :: Autor librash :: Ueb- &amp; Grafik dizajner","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/","https:\/\/facebook.com\/shkoder.net\/","https:\/\/linkedin.com\/in\/acokaj\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/acokaj","https:\/\/youtube.com\/channel\/UCWHTIr21i1vLKsLzVv1TM-w"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8548","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8548"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8548\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68929,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8548\/revisions\/68929"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media\/68927"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8548"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8548"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jehonashqiptare.al\/fjala\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8548"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}